Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Scott Peck

«ΟΙ “ΚΑΚΟΙ” ΕΝΑ ΠΟΝΟ ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΟΥΝ: ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΣΕΩΣ ΤΗΣ “ΑΜΑΡΤΩΛΟΤΗΤΑΣ” ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΤΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥΣ» –[Ε´]

 

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Scott Peck,
 «People of the Lie. The Hope for Ηealing Human Evil»,
Α Touchstone Book Published by Simon & Schuster,
U.S.A. 1998
[ἑλλην. ἔκδ:  «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ»,
σὲ μετάφρ. Νικ. Παπαδάκη, «Κέδρος», 1999
σελ. 85-86]

[E´]

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Α´ Μέρος: «ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΥΣ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ» (Ἡ μεγαλύτερη ὀμορφιὰ τοῦ χριστιανικοῦ δόγματος εἶναι ἡ γεμάτη κατανόηση προσέγγιση τῆς ἁμαρτίας.)

https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/11/09/τὸ-κακὸ-σὲ-αὐτὸν-τὸν-κόσμο-διαπράττ/

Β´ Μέρος: «ΟΙ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΟΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΙ (τῶν ἡμερῶν μας), ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟΙ».https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/02/23/οἱ-αὐτάρεσκοι-τοῦ-πνεύματος-οἱ-φαρι/

Γ´ Μέρος: «ΤΟ ΚΑΚΟ ΠΑΝΤΑ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΗΣ… “ΣΩΣΤΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ”» (δημοσιονομικῆς, κοινωνικῆς, οἰκογενειακῆς, “ἐκκλησιαστικῆς” κ.λπ.) [Γ´]https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/03/14/τὸ-κακὸ-ἐν-ὀνόματι-τῆς-σωστῆς-πειθ/

 

Δ´ Mέρος : «ΟΙ ΚΑΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΥΧΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ, ΕΠΕΙΔΗ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΟΥΝ ΤΟ ΚΑΚΟ!» –[Δ´]

.             Φτάνουμε ἔτσι σὲ κάτι παράδοξο. Ἔχω ἀναφέρει ὅτι οἱ κακοὶ ἄνθρωποι θεωροῦν τοὺς ἑαυτούς τους τέλειους. Ταυτόχρονα ὅμως, νομίζω ὅτι ἔχουν μιὰ ἀνομολόγητη αἴσθηση τῆς κακῆς φύσης τους. Εἶναι, πράγματι, ἀκριβῶς αὐτὴ ἡ ἐπίγνωση ἀπὸ τὴν ὁποία προσπαθοῦν μανιωδῶς νὰ ἀπομακρυνθοῦν. Τὸ βασικὸ συστατικὸ τοῦ Κακοῦ δὲν εἶναι ἡ ἀπουσία ἐπίγνωσης τῆς ἁμαρτίας ἢ τῆς ἀτέλειάς μας, ἀλλὰ ἡ ἀπροθυμία νὰ ἀνεχτοῦμε αὐτὴ τὴν αἴσθηση. Τὴν ἴδια ἀκριβῶς στιγμή, οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ ἔχουν ἐπίγνωση τοῦ Κακοῦ μέσα τους καὶ προσπαθοῦν ἀπεγνωσμένα νὰ τὴν ἀποφύγουν. Ἀφοῦ δὲν ἔχουν τὴν εὐτυχία νὰ τοὺς λείπει ἡ αἴσθηση ἠθικῆς, ὅπως στοὺς ψυχοπαθεῖς, προσπαθοῦν συνεχῶς νὰ ἐξαφανίσουν τὰ στοιχεῖα τῆς κακῆς φύσης τους σκουπίζοντάς τα κάτω ἀπὸ τὸ χαλὶ τῆς συνείδησής τους. Οἱ γονεῖς τοῦ Μπόμπι εἶχαν μιὰ λογικὴ αἰτιολόγηση γιὰ ὅ,τι ἔκαναν – ἕνα ἀθωωτικὸ στρῶμα βερνικιοῦ ποὺ ἀκόμη καὶ ἂν ἐμένα δὲν μοῦ ἀρκοῦσε, ἦταν ἀρκετὰ καλό, γιὰ τοὺς ἴδιους. Τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι μιὰ ἔλλειψη συνείδησης, ἀλλὰ ἡ προσπάθεια ἀποφυγῆς της. Γινόμαστε κακοί, ὅταν προσπαθοῦμε νὰ κρυφτοῦμε ἀπὸ τοὺς ἑαυτούς μας. Τὸ Κακὸ δὲν διαπράττεται εὐθέως ἀλλὰ πλαγίως, ὡς μέρος αὐτῆς τῆς διαδικασίας ἀπόκρυψης. Τὸ Κακὸ δὲν προέρχεται ἀπὸ τὴν ἀπουσία ἐνοχῆς, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν προσπάθεια νὰ ξεφύγουμε ἀπὸ τὴν ἐνοχή.
.         Συμβαίνει, λοιπόν, συχνὰ οἱ κακοὶ ἄνθρωποι νὰ προδίδονται ἀπὸ τὸ ἴδιο τους τὸ προσωπεῖο. Μποροῦμε νὰ ἀναγνωρίσουμε τὸ ψέμα ποὺ στέκεται μπροστὰ ἀπὸ τὴν κακὴ πράξη καὶ προσπαθεῖ νὰ τὴν κρύψει –τὸ στρατήγημα τῆς παραπλάνησης μπροστὰ ἀπὸ τὸ γεγονός. Βλέπουμε τὸ χαμόγελο ποὺ κρύβει τὸ μίσος, τοὺς μειλίχιους καὶ γλυκανάλατους τρόπους ποὺ εἶναι τὸ προσωπεῖο τῆς ὀργῆς, τὸ βελούδινο γάντι ποὺ καλύπτει τὴ γροθιά. Ἐπειδὴ εἶναι τόσο εἰδικοὶ στὶς μεταμφιέσεις, σπάνια μποροῦμε νὰ ἐντοπίσουμε μὲ ἀκρίβεια τὴ μοχθηρία τῶν κακῶν ἀνθρώπων. Τὸ προσωπεῖο εἶναι, συνήθως, ἀδιαπέραστο. Αὐτό, ὅμως, ποὺ μποροῦμε νὰ κάνουμε εἶναι νὰ ρίχνουμε κλεφτὲς ματιὲς στὸ «ἀπόκοσμο κρυφτούλι τῶν σκοτεινῶν περιοχῶν τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς, μέσα στὶς ὁποῖες ἡ ψυχὴ τοῦ ἀτόμου κρύβεται ἀπὸ τὸν ἑαυτό της, τὸν ἀποφεύγει μὲ ἐπιδεξιότητα, ἀποδρᾶ ἀπὸ τὸν ἑαυτό της».
.           Στὸ βιβλίο μου Ὁ Δρόμος ὁ λιγότερο ταξιδεμένος ἐξέφρασα τὴν ἰδέα ὅτι ἡ νωχέλεια καὶ ἡ ἐπιθυμία νὰ ἀποφύγει κανεὶς τὴν ἀνθρώπινη δυστυχία βρίσκεται στὴ ρίζα κάθε ψυχασθένειας. Ἐδῶ μιλᾶμε, ἐπίσης, γιὰ ἀποφυγὴ καὶ ὑπεκφυγὴ τοῦ πόνου. Αὐτό, ὅμως, ποὺ ξεχωρίζει τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ μᾶς τοὺς ὑπόλοιπους ψυχοπαθεῖς καὶ ἁμαρτωλούς, εἶναι τὸ συγκεκριμένο εἶδος πόνου ποὺ ἀποφεύγουν. Γενικά, δὲν ἀποφεύγουν τὸν πόνο καὶ δὲν εἶναι νωχελικοὶ ἄνθρωποι. Ἀντίθετα, μποροῦν νὰ καταβάλλουν μεγαλύτερες προσπάθειες ἀπὸ τοὺς περισσότερους ἀνθρώπους στὴ συνεχῆ προσπάθειά τους νὰ ἀποκτήσουν μιὰ εἰκόνα ὑψηλοῦ καθωσπρεπισμοῦ[…]. Μόνο ἕνα εἶδος πόνου δὲν μποροῦν νὰ ἀντέξουν: τὸν πόνο τῆς ἴδιας τους τῆς συνείδησης, τὸν πόνο τῆς αἴσθησης τῆς «ἁμαρτωλότητας» καὶ τῆς ἀτέλειάς τους.

 

, , , , , , , , ,

Σχολιάστε

«ΟΙ ΚΑΚΟΙ ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΣΥΧΝΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤΑΣΤΡΟΦΙΚΟΙ, ΕΠΕΙΔΗ ΠΡΟΣΠΑΘΟΥΝ ΝΑ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΟΥΝ ΤΟ ΚΑΚΟ!» –[Δ´]

 

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Scott Peck,
 «People of the Lie. The Hope for Ηealing Human Evil»,
Α Touchstone Book Published by Simon & Schuster,
U.S.A. 1998
[ἑλλην. ἔκδ:  «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ»,
σὲ μετάφρ. Νικ. Παπαδάκη, «Κέδρος», 1999
σελ. 83-84]

[Δ´]

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

 

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛ.: Τὸ κατωτέρω ἀπόσπασμα μπορεῖ ἐναλλακτικῶς νὰ διαβαστεῖ ΚΑΙ μέσα ἀπὸ τὴν τρέχουσα ἐπικαιρότητα.

 

Α´ Μέρος: «ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΥΣ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ» (Ἡ μεγαλύτερη ὀμορφιὰ τοῦ χριστιανικοῦ δόγματος εἶναι ἡ γεμάτη κατανόηση προσέγγιση τῆς ἁμαρτίας.)

https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/11/09/τὸ-κακὸ-σὲ-αὐτὸν-τὸν-κόσμο-διαπράττ/

Β´ Μέρος: «ΟΙ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΟΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΙ (τῶν ἡμερῶν μας), ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟΙ». https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/02/23/οἱ-αὐτάρεσκοι-τοῦ-πνεύματος-οἱ-φαρι/

Γ´ Μέρος: «ΤΟ ΚΑΚΟ ΠΑΝΤΑ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΗΣ… “ΣΩΣΤΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ”» (δημοσιονομικῆς, κοινωνικῆς, οἰκογενειακῆς, “ἐκκλησιαστικῆς” κ.λπ.) [Γ´] https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/03/14/τὸ-κακὸ-ἐν-ὀνόματι-τῆς-σωστῆς-πειθ/

.           Εἶναι ἀρκετὰ παράδοξο τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κακοὶ ἄνθρωποι συχνὰ εἶναι καταστροφικοί, ἐπειδὴ προσπαθοῦν νὰ καταστρέψουν τὸ Κακό. Τὸ πρόβλημα εἶναι ὅτι δὲν μποροῦν νὰ ἐντοπίσουν τὸ Κακό. Ἀντὶ νὰ καταστρέφουν ἄλλους, θὰ ἔπρεπε νὰ καταστρέφουν τὴν ἀρρώστια ποὺ βρίσκεται μέσα τους. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἡ ζωὴ ἀπειλεῖ τὴν τέλεια εἰκόνα τοῦ ἑαυτοῦ τους, συχνὰ ἐπιδίδονται μὲ ζῆλο στὸ μίσος καὶ στὴν καταστροφὴ ἐκείνης τῆς ζωῆς – συνήθως στὸ ὄνομα τῆς δικαιοσύνης. Τὸ σφάλμα, παρ’ ὅλα αὐτά, δὲν εἶναι τόσο ὅτι μισοῦν τὴ ζωή, ὅσο στὸ ὅτι δὲν μισοῦν καθόλου τὸ ἁμαρτωλὸ μέρος τῶν ἑαυτῶν τους. […] εἶχα ἀνακαλύψει ὅτι ἡ δολοφονικὴ συμπεριφορὰ ὑπαγορευόταν ἀποκλειστικὰ ἀπὸ μιὰ ἀκραία μορφὴ αὐτοπροστασίας ποὺ τοὺς ἔλεγε μονίμως νὰ θυσιάζουν ἄλλους, παρὰ τοὺς ἑαυτούς τους.
.           Ποιά εἶναι ἡ αἰτία αὐτῆς τῆς ἀποτυχίας τῶν κακῶν ἀνθρώπων νὰ εἶναι δυσαρεστημένοι καὶ ἐπικριτικοὶ μὲ τὸν ἑαυτό τους, αὐτὴ τῆς, προφανῶς βασικῆς, ἁμαρτίας στὴ ρίζα τῆς συμπεριφορᾶς τους νὰ ἐπιρρίπτουν εὐθύνες σὲ ἄλλους; Ἡ αἰτία πιστεύω δὲν εἶναι μιὰ ἀπουσία συνείδησης. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι μέσα καὶ ἔξω ἀπὸ τὶς φυλακὲς ποὺ φαίνεται νὰ μὴν ἔχουν καθόλου συνείδηση καὶ ὑπερεγώ. Οἱ ψυχίατροι τοὺς ὀνομάζουν «ψυχοπαθεῖς» ἢ «κοινωνιοπαθεῖς». Δὲν ἔχουν καμία αἴσθηση ἐνοχῆς καὶ ὄχι ἁπλῶς διαπράττουν ἐγκλήματα, ἀλλὰ τὸ κάνουν καὶ μὲ ἕνα εἶδος ἀπερίσκεπτου αὐθορμητισμοῦ. Δὲν ὑπάρχει συγκεκριμένο σχέδιο ἢ κάποια σημασία  στὴν ἐγκληματικότητα τους˙ δὲν μεταθέτουν ἰδιαίτερα τὶς εὐθύνες τους σὲ ἄλλους. Ἀφοῦ δὲν ἔχουν συνείδηση, οἱ «ψυχοπαθεῖς» δὲν σκοτίζονται παρὰ γιὰ ἐλάχιστα πράγματα – οὔτε γιὰ τὴν ἴδια τὴν ἐγκληματικότητά τους. Φαίνεται νὰ «τοὺς κάνει τὸ ἴδιο μέσα στὴ φυλακή, ὅσο καὶ ἔξω ἀπὸ αὐτήν». Προσπαθοῦν βέβαια νὰ κρύψουν τὰ ἐγκλήματά τους, ἀλλὰ οἱ προσπάθειές τους εἶναι ἀδύναμες καὶ πρόχειρα σχεδιασμένες. Μερικὲς φορές, τοὺς ἔχει ἀποδοθεῖ ἡ ὀνομασία «ἀνόητοι τῆς ἠθικῆς», καὶ ὑπάρχει σχεδὸν μιὰ ἀθωότητα στὴ δική τους ἔλλειψη στενοχώριας καὶ ἀνησυχίας.
.           Οἱ λέξεις «εἰκόνα», «ἐντύπωση» καὶ «ἐξωτερικὰ» εἶναι κρίσιμες γιὰ τὴν κατανόηση τῆς ἠθικῆς τοῦ Κακοῦ. Ἐνῶ, προφανῶς, δὲν ἔχουν καμία πρόθεση νὰ εἶναι καλοί, θέλουν πολὺ νὰ φαίνονται καλοί. Ἡ «καλοσύνη» τους εἶναι, ὅλη κι ὅλη, μιὰ ὑποκρισία. Εἶναι, οὐσιαστικά, ἕνα ψέμα. Γι’ αὐτὸ καὶ εἶναι οἱ «ἄνθρωποι τοῦ Ψεύδους».
.                Στὴν πραγματικότητα, τὸ ψέμα εἶναι σχεδιασμένο ὄχι τόσο γιὰ νὰ παραπλανεῖ τοὺς ἄλλους, ὅσο γιὰ νὰ ξεγελᾶ τοὺς ἑαυτούς τους. Δὲν μποροῦν ἢ δὲν θέλουν νὰ ἀντέξουν τὸν πόνο τῆς αὐτο-αποδοκιμασίας. Ἡ εὐπρέπεια μὲ τὴν ὁποία ζοῦν τὴ ζωή τους εἶναι σὰν ἕνας καθρέφτης μέσα στὸν ὁποῖο μποροῦν νὰ βλέπουν μιὰ ἐνάρετη ἀντανάκλαση τοῦ ἑαυτοῦ τους. Καὶ ὅμως, ἡ αὐταπάτη θὰ ἦταν περιττὴ ἂν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν εἶχαν καμία αἴσθηση τοῦ σωστοῦ καὶ τοῦ λανθασμένου. Λέμε ψέματα, μόνον ὅταν προσπαθοῦμε νὰ καλύψουμε κάτι ποὺ ξέρουμε ὅτι εἶναι παράνομο. Κάποια στοιχειώδη μορφὴ συνείδησης πρέπει νὰ προηγεῖται τοῦ ψέματος. Δὲν ἔχουμε λόγο νὰ θέλουμε νὰ κρυφτοῦμε, ἐκτὸς καὶ ἂν ἔχουμε νιώσει ὅτι ὑπάρχει κάτι ποὺ πρέπει νὰ κρύψουμε.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ:  «ΟΙ “ΚΑΚΟΙ” ΕΝΑ ΠΟΝΟ ΔΕΝ ΑΝΤΕΧΟΥΝ: ΤΟΝ ΠΟΝΟ ΤΗΣ ΑΙΣΘΗΣΕΩΣ ΤΗΣ “ΑΜΑΡΤΩΛΟΤΗΤΑΣ” ΚΑΙ ΤΗΣ ΑΤΕΛΕΙΑΣ ΤΟΥΣ» –[Ε´]

, , , , , , , ,

Σχολιάστε

«ΤΟ ΚΑΚΟ ΠΑΝΤΑ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΗΣ… “ΣΩΣΤΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ”» (δημοσιονομικῆς, κοινωνικῆς, οἰκογενειακῆς, “ἐκκλησιαστικῆς” κ.λπ.) [Γ´]

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Scott Peck,
 «People of the Lie. The Hope for Ηealing Human Evil»,
Α Touchstone Book Published by Simon & Schuster,
U.S.A. 1998
[ἑλλην. ἔκδ:  «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ»,
σὲ μετάφρ. Νικ. Παπαδάκη, «Κέδρος», 1999
σελ. 83-84]

[Γ´]

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Α´ Μέρος: «ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΥΣ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ» (Ἡ μεγαλύτερη ὀμορφιὰ τοῦ χριστιανικοῦ δόγματος εἶναι ἡ γεμάτη κατανόηση προσέγγιση τῆς ἁμαρτίας.)

Β´ Μέρος: «ΟΙ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΟΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΙ (τῶν ἡμερῶν μας), ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟΙ».

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Δομικὲς χριστιανικὲς ἀλήθειες καὶ ἀφορμὲς αὐτοκριτικῆς, ἐν ὄψει τῆς εἰσόδου τῶν ὀρθοδόξων Χριστιανῶν στὴν Ἁγία καὶ Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ ὅπου ἱερουργεῖται τὸ μυστήριο τῆς ἐν Χριστῷ ΜΕΤΑΝΟΙΑΣ.

.               Ἕνα, ὅμως, ἀπὸ τὰ ἐπικρατέστερα χαρακτηριστικὰ στὴν συμπεριφορὰ αὐτῶν ποὺ ὀνομάζω κακοὺς ἀνθρώπους εἶναι ἡ μετάθεση εὐθυνῶν σὲ ἄλλους. Ἐπειδὴ βαθιὰ μέσα τους θεωροῦν τοὺς ἑαυτούς τους ὑπεράνω μομφῆς, πρέπει νὰ ἐπιτεθοῦν φραστικὰ σὲ ὁποιονδήποτε τοὺς κατηγορεῖ. Θυσιάζουν ἄλλους, προκειμένου νὰ διασώσουν τὴν εἰκόνα τῆς τελειότητας ποὺ ἔχουν γιὰ τοὺς ἑαυτούς τους. Πάρτε τὸ ἁπλὸ παράδειγμα ἑνὸς ἑξάχρονου ἀγοριοῦ ποὺ ρωτάει τὸν πατέρα του: «Μπαμπά, γιατί εἶπες τὴν γιαγιὰ σκύλα;». «Σοῦ εἶπα νὰ σταματήσεις νὰ μ’ ἐνοχλεῖς», μουγκρίζει ὁ πατέρας. «Τώρα τὴν πάτησες. Θὰ σοῦ μάθω ἐγὼ νὰ λὲς τέτοιες βρωμοκουβέντες˙ θὰ σοῦ ξεπλύνω τὸ στόμα  σου μὲ σαπούνι. Ἴσως αὐτὸ σοῦ μάθει νὰ καθαρίζεις τὸ στόμα σου πρὶν μιλήσεις, καὶ νὰ τὸ κρατᾶς κλειστό, ὅταν σοῦ λένε». Ὕστερα σέρνει τὸ ἀγόρι στὸν ἐπάνω ὄροφο ποὺ εἶναι ἡ μπουγάδα, καὶ τοῦ ἐπιβάλλει τὴν τιμωρία, ὅπως εἶπε. Ἔχει διαπραχθεῖ τὸ Κακὸ στὸ ὄνομα τῆς «σωστῆς πειθαρχίας».
.               Ἡ μετάθεση εὐθυνῶν σὲ ἄλλους δουλεύει μέσῳ ἑνὸς μηχανισμοῦ ποὺ οἱ ψυχίατροι ὀνομάζουν «προβολή». Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ οἱ κακοὶ ἄνθρωποι αἰσθάνονται, κατὰ βάθος, ἀναμάρτητοι, ὅταν βρίσκονται σὲ διαμάχη μὲ τὸν κόσμο ἀναπόφευκτα ἀντιλαμβάνονται τὴ διαμάχη ὡς λάθος τοῦ κόσμου. Ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ πρέπει νὰ ἀρνηθοῦν τὴν δική τους κακία, πρέπει νὰ θεωρήσουν τοὺς ἄλλους κακούς. Προβάλλουν τὸ ἴδιο τους τὸ Κακὸ στὸν κόσμο. Ποτὲ δὲν θεωροῦν τοὺς ἑαυτούς τους κακούς˙ συνεπῶς, βλέπουν, ἀντίθετα, πολλὴ κακία στοὺς ἄλλους. Ὁ πατέρας ἀντιλήφθηκε τὴν βλασφημία καὶ τὴν ἀκαθαρσία σὰν νὰ ἦταν τοῦ γιοῦ του, καὶ ἀνέλαβε νὰ καθαρίσει τὴν «βρωμιά» του. Καὶ ὅμως, ξέρουμε ὅτι ἡ βλασφημία καὶ ἡ ἀκαθαρσία ἦταν τοῦ πατέρα. Ὁ πατέρας πρόβαλλε τὴν δική του βρωμιὰ στὸν γιό του, καὶ μετὰ τοῦ ἐπιτέθηκε στὸ ὄνομα τῆς καλῆς ἀνατροφῆς.

.               Τὸ Κακό, λοιπόν, διαπράττεται πολὺ συχνὰ γιὰ νὰ μετατεθοῦν εὐθύνες σὲ ἄλλους, καὶ ἡ κατάσταση αὐτὴ εἶναι χρόνια σὲ αὐτοὺς ποὺ ὀνομάζω κακοὺς ἀνθρώπους. Στὸ βιβλίο μου Ὁ Δρόμος ὁ λιγότερο ταξιδεμένος ὅρισα τὸ Κακὸ ὡς «Ἄσκηση πολιτικῆς ἐξουσίας –δηλαδὴ τὴν ἐπιβολὴ τῆς θέλησης κάποιου σὲ ἄλλους, μὲ ἐμφανῆ ἢ συγκεκαλυμμένο ἐξαναγκασμό–, ἔτσι ὥστε νὰ ἐμποδιστεῖ ἡ πνευματική τους ἀνάπτυξη». Μὲ ἄλλα λόγια, οἱ κακοὶ ἐπιτίθενται σὲ ἄλλους, ἀντὶ νὰ ἔρθουν ἀντιμέτωποι μὲ τὶς δικές τους ἀποτυχίες. Ἡ πνευματικὴ ἀνάπτυξη ἀπαιτεῖ νὰ ἀναγνωρίσουμε τὴν ἀνάγκη μας γιὰ ἀνάπτυξη. Ἂν δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε αὐτὴ τὴν ἀναγνώριση, ἡ μόνη ἐναλλακτικὴ ποὺ μᾶς μένει εἶναι νὰ προσπαθήσουμε νὰ ἐξαλείψουμε τὰ σημάδια τῆς ἀτέλειας μας5.

5. Ὁ Ἔρνεστ Μπέκερ (Ernest Becker), στὸ τελευταῖο ἔργο του Escape from Evil (Ἀπόδραση ἀπὸ τὸ Κακό), Macmillan, 1965, ἐπισήμανε τὸν οὐσιαστικὸ ρόλο τῆς μετάθεσης εὐθυνῶν στὴ γένεση τοῦ ἀνθρώπινου Κακοῦ. Τὸ λάθος του ἦταν, κατὰ τὴν γνώμη μου, ὅτι ἐπικεντρώθηκε ἀποκλειστικὰ στὸν φόβο τοῦ θανάτου ὡς τὸ μοναδικὸ κίνητρο γιὰ μιὰ τέτοια μετάθεση εὐθυνῶν. Νομίζω ὅτι, στὴν οὐσία, ὁ φόβος τῆς αὐτοκριτικῆς εἶναι ἰσχυρότερο κίνητρο. Ἂν καὶ ὁ Μπέκερ δὲν τὸ τόνισε, ἴσως νὰ ἐξίσωνε τὸ φόβο τῆς αὐτοκριτικῆς μὲ τὸν φόβο τοῦ θανάτου. Ἡ αὐτοκριτικὴ εἶναι ἕνα κάλεσμα γιὰ ἀλλαγὴ τῆς προσωπικότητας. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἀσκῶ κριτικὴ σὲ ἕνα μέρος τοῦ ἐαυτοῦ μου, δημιουργῶ τὴν ὑποχρέωση νὰ τὸ ἀλλάξω. Ὅμως, ἡ διαδικασία ἀλλαγῆς τῆς προσωπικότητας εἶναι ὀδυνηρή. Μοιάζει μὲ τὸν θάνατο. Ἡ μορφὴ τῆς παλιᾶς προσωπικότητας πρέπει νὰ πεθάνει γιὰ νὰ ἀντικατασταθεῖ ἀπὸ μιὰ καινούργια. Οἱ κακοὶ ἄνθρωποι εἶναι προσκολλημένοι στὴν ὑπάρχουσα κατάσταση τῆς προσωπικότητάς τους, τὴν ὁποία, λόγῳ τοῦ ναρκισσισμοῦ τους, θεωροῦν τέλεια. Νομίζω, εἶναι πολὺ πιθανὸν ἀκόμη καὶ μιὰ μικρὴ ἀλλαγὴ τῶν ἀγαπημένων ἑαυτῶν τους νὰ ἀντιπροσωπεύει γιὰ τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους ὁλοκληρωτικὴ ἐκμηδένιση. Ὑπ᾽ αὐτὴ τὴν ἔννοια, ἡ ἀπειλὴ τῆς αὐτοκριτικῆς μπορεῖ σὲ κάποιον κακὸ ἄνθρωπο νὰ γίνεται ἀντιληπτὴ ὡς συνώνυμη τῆς ἀπειλῆς τοῦ θανάτου. Θὰ κατανοήσουμε πῶς γίνεται αὐτό, καθὼς θὰ ἐξετάζουμε βαθύτερα τὸ θέμα τοῦ ναρκισσισμοῦ.

Δ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/10/04/οἱ-κακοὶ-ἄνθρωποι-συχνὰ-εἶναι-κατασ/

, , , , , , ,

Σχολιάστε

«ΟΙ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΙ ΤΟΥ ΠΝΕΥΜΑΤΟΣ, ΟΙ ΦΑΡΙΣΑΙΟΙ (τῶν ἡμερῶν μας), ΠΟΥ ΝΟΜΙΖΟΥΝ ΟΤΙ ΕΙΝΑΙ ΑΝΑΜΑΡΤΗΤΟΙ».

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Scott Peck,
 «People of the Lie. The Hope for Ηealing Human Evil»,
Α Touchstone Book Published by Simon & Schuster,
U.S.A. 1998
[ἑλλην. ἔκδ:  «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ»,
σὲ μετάφρ. Νικ. Παπαδάκη, «Κέδρος»,1999]

[Β´]

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Τὸ Κακὸ σὲ αὐτὸν τὸν κόσμο διαπράττεται ἀπὸ τοὺς αὐτάρεσκους τοῦ πνεύματος, ἀπὸ τοὺς Φαρισαίους τῶν ἡμερῶν μας, ἀπὸ τοὺς ὑποκριτὲς ποὺ δικαιολογοῦν πάντα τοὺς ἑαυτούς τους καὶ νομίζουν ὅτι εἶναι ἀναμάρτητοι, γιατί εἶναι ἀπρόθυμοι νὰ ὑποφέρουν τὴ στενοχώρια τῆς σοβαρῆς αὐτοκριτικῆς.  (Μέρος Α´: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/11/09/τὸ-κακὸ-σὲ-αὐτὸν-τὸν-κόσμο-διαπράττ/)

.          Οἱ κακοὶ ἄνθρωποι δὲν δέχονται μὲ πραότητα τὴν δοκιμασία τῆς δυσαρέσκειας γιὰ τὸν ἑαυτό τους. Γιὰ τὴν ἀκρίβεια, δὲν τὴν δέχονται καθόλου. Καὶ ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἄρνηση νὰ δικάσουν τοὺς ἑαυτούς τους ξυπνάει τὸ κακὸ μέσα τους.
.          Ὑπάρχουν πολλὰ εἴδη ἀνθρώπινης διαστροφῆς. Ἐξ αἰτίας τῆς ἄρνησης νὰ ἀνεχτοῦν τὴν αἴσθηση τῆς «ἁμαρτωλότητάς» τους, οἱ κακοὶ ἄνθρωποι γίνονται ἀδιόρθωτοι συσσωρευτὲς ἁμαρτίας. Γιὰ νὰ φέρω ἕνα παράδειγμα ἀπὸ τὴν ἐμπειρία μου, εἶναι ἄνθρωποι ἄπληστοι. Ἔτσι γίνονται φιλάργυροι – τόσο φιλάργυροι, ὥστε τὰ «δῶρα» τους μπορεῖ νὰ γίνουν δολοφονικά. Στὸ βιβλίο μου Ὁ Δρόμος ὁ λιγότερο ταξιδεμένος3, ἔδειξα ὅτι ἡ βασικότερη ἁμαρτία εἶναι ἡ νωχέλεια. Στὸ ἑπόμενο ὑποκεφάλαιο αὐτοῦ τοῦ κεφαλαίου δείχνω ὅτι μπορεῖ νὰ εἶναι ἡ ἔπαρση καὶ ἡ ἐγωιστικὴ περηφάνια, γιατί ὅλες οἱ ἁμαρτίες μποροῦν νὰ διορθωθοῦν, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ἁμαρτία τοῦ νὰ θεωρεῖς τὸν ἑαυτό σου ἀναμάρτητο. Ἴσως ὅμως τὸ ποιὰ εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἁμαρτία νὰ εἶναι θέμα συζητήσιμο. Ὅλες οἱ ἁμαρτίες σημαίνουν προδοσία καὶ ἀπομόνωση ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ἀπὸ τοὺς συνανθρώπους μας. Ὅπως τὸ ἔθεσε ἕνας βαθὺς στοχαστὴς τῆς θρησκείας, ὁποιαδήποτε ἁμαρτία «μπορεῖ νὰ γίνει σκληρὴ σὰν τὴν κόλαση»:

«[…] Εἶναι δυνατὸν ἡ ψυχὴ νὰ φτάσει σὲ μιὰ κατάσταση ἀπέναντι στὴν ὁποία ἀκόμη καὶ ἡ ἴδια ἡ Ἀγάπη εἶναι ἀδύναμη, ἐπειδὴ ἡ ψυχὴ ἔχει σκληρύνει ἀπέναντι στὴν Ἀγάπη. Οὐσιαστικά, ἡ κόλαση εἶναι μιὰ κατάσταση ὕπαρξης ποὺ δημιουργοῦμε στοὺς ἑαυτούς μας: μιὰ κατάσταση ὁριστικοῦ διαχωρισμοῦ ἀπὸ τὸν Θεό, ποὺ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα ὄχι τῆς ἀποκήρυξης τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Θεό, ἀλλὰ τῆς ἀποκήρυξης τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο, μιὰ ἀποκήρυξη ποὺ εἶναι αἰώνια, ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἔχει γίνει ἀμετακίνητη καὶ ἐγωιστική. Ὑπάρχουν ἀναλογίες στὴν ἀνθρώπινη ἐμπειρία: τὸ μίσος ποὺ εἶναι τόσο τυφλό, τόσο σκοτεινό, ποὺ ἡ Ἀγάπη τὸ κάνει μόνο ἀκόμη πιὸ βίαιο˙ ἡ ἔπαρση ποὺ εἶναι τόσο σκληρή, ὥστε ἡ ταπεινότητα τὴν κάνει πιὸ περιφρονητικὴ˙ ἡ ἀδράνεια, τελευταία καὶ καλύτερη, ποὺ ἔχει κυριαρχήσει στὴν προσωπικότητα μὲ τέτοιον τρόπο, ὥστε καμία κρίση, καμία ἔκκληση, κανενὸς εἴδους παρακίνηση δὲν μπορεῖ νὰ τὴ δραστηριοποιήσει, ἀντίθετα μάλιστα τὴν κάνει νὰ θαφτεῖ ἀκόμη πιὸ βαθιὰ στὴν ἀκινησία της. Ἔτσι γίνεται καὶ μὲ τὴν ψυχὴ καὶ τὸν Θεό˙ ἡ ἔπαρση μπορεῖ νὰ γίνει σκληρὴ σὰν τὴν κόλαση, τὸ μίσος μπορεῖ νὰ γίνει σκληρὸ σὰν τὴν κόλαση, καθένα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ θανάσιμα ἁμαρτήματα μπορεῖ νὰ γίνει σκληρὸ σὰν τὴν κόλαση, καί, κυρίως, ἐκεῖνο τὸ εἶδος νωθρότητας ποὺ ἔχει σχέση μὲ τὰ θεῖα, ἐκείνη ἡ ἀδράνεια ποὺ δὲν κάνει τὸν κόπο νὰ μετανοήσει, παρ’ ὅλο ποὺ βλέπει τὴν ἄβυσσο στὴν ὁποία κατακρημνίζεται ἡ ψυχή, ἐπειδὴ γιὰ τόσο καιρό, ἴσως μὲ μικροπράγματα, συνήθιζε τὸν ἑαυτό της νὰ ἀρνεῖται νὰ καταβάλλει προσπάθεια γιὰ ὁτιδήποτε. Μακάρι ὁ Θεὸς νὰ μᾶς λυπηθεῖ καὶ νὰ μᾶς σώσει ἀπὸ αὐτὴν τὴν νωθρότητα»4.

3. Ὅπ.π.

4. Gerald Vann (Τζέραλντ Βάν), The Pain of Christ and the Sorrow of God (Ὁ πόνος τοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ θλίψη τοῦ Θεοῦ). Ἐκδόσεις Temple Gate, Sprinfield, Illinois, copyright by Equin Press, 1947, σσ. 54-55.

Γ´ Μέρος: «ΤΟ ΚΑΚΟ ΠΑΝΤΑ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΗΣ… “ΣΩΣΤΗΣ ΠΕΙΘΑΡΧΙΑΣ”» (δημοσιονομικῆς, κοινωνικῆς, οἰκογενειακῆς, “ἐκκλησιαστικῆς” κ.λπ.) [Γ´]

, , , , , ,

Σχολιάστε

«ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΥΣ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ» (Ἡ μεγαλύτερη ὀμορφιὰ τοῦ χριστιανικοῦ δόγματος εἶναι ἡ γεμάτη κατανόηση προσέγγιση τῆς ἁμαρτίας.)

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Scott Peck,
 «People of the Lie. The Hope for Ηealing Human Evil»,
Α Touchstone Book Published by Simon & Schuster,
U.S.A. 1998
[ἑλλην. ἔκδ:  «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ»,
σὲ μετάφρ. Νικ. Παπαδάκη, 
«Κέδρος», 1999]

[Α´]

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

[…] Μὲ ἄλλα λόγια, δὲν εἶναι οἱ κακὲς πράξεις ποὺ κάνουν ἕναν ἄνθρωπο κακό. Ἀλλιῶς, θὰ ἤμαστε ὅλοι κακοί, γιατί ὅλοι κάνουμε κακὰ πράγματα. Ὁ πιὸ γενικὸς ὁρισμὸς τῆς ἁμαρτίας εἶναι «ἀστοχία». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἁμαρτάνουμε κάθε φορὰ ποὺ δὲν καταφέρνουμε νὰ χτυπήσουμε τὸ κέντρο τοῦ στόχου. Ἡ ἁμαρτία δὲν εἶναι τίποτα λιγότερο καὶ τίποτα περισσότερο ἀπὸ τὴν ἀποτυχία νὰ εἴμαστε συνεχῶς τέλειοι. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἀδύνατον νὰ εἴμαστε συνεχῶς τέλειοι, εἴμαστε ὅλοι ἁμαρτωλοί. Ὡς συνήθως, ἀποτυγχάνουμε νὰ κάνουμε τὸ καλύτερο βάσει τῶν δυνατοτήτων μας, καὶ μὲ κάθε ἀποτυχία διαπράττουμε ἕνα ψευτοέγκλημα – ἀπέναντι στὸν Θεό, ἀπέναντι στοὺς γείτονές μας ἢ στοὺς ἑαυτούς μας, ἂν ὄχι, ἕνα πραγματικὸ ἔγκλημα ἀπέναντι στὸ νόμο.

.           Φυσικά, ὑπάρχουν ἐγκλήματα μεγαλύτερης καὶ μικρότερης σημασίας. Παρ’ ὅλα αὐτά, εἶναι λάθος νὰ θεωροῦμε τὸ Κακὸ ἢ τὴν ἁμαρτία θέμα μεγέθους. Ἴσως φαίνεται λιγότερο ἀπεχθὲς νὰ ἐξαπατήσει κανεὶς ἕναν πλούσιο ἀπὸ ὅσο ἕναν φτωχό, ἐξακολουθεῖ ὅμως νὰ εἶναι ἐξαπάτηση. Ὁ νόμος ἀντιμετωπίζει διαφορετικὰ τὴν ὑπεξαίρεση μιᾶς ἐπιχείρησης, τὴν ψευδῆ ἀξίωση μείωσης τοῦ φόρου εἰσοδήματος, τὸ νὰ χρησιμοποιήσεις ἕνα «σκονάκι» σὲ ἐξετάσεις, νὰ πεῖς στὴ γυναίκα σου ὅτι δουλεύεις στὸ γραφεῖο μέχρι ἀργά, ἐνῶ κάνεις ἀπιστίες, ἢ νὰ πεῖς στὸν σύζυγό σου (ἢ στὸν ἑαυτό σου) ὅτι δὲν εἶχες χρόνο νὰ πάρεις τὰ ροῦχα ἀπὸ τὸ καθαριστήριο, τὴ στιγμὴ ποὺ ξόδεψες μιὰ ὥρα στὸ τηλέφωνο μὲ τὴ γειτόνισσά σου. Σίγουρα, κάποια ἐγκλήματα συγχωροῦνται πιὸ εὔκολα ἀπὸ ἄλλα –καὶ ἴσως ἀκόμη περισσότερο, κάτω ἀπὸ ὁρισμένες συνθῆκες–, τὸ γεγονός, ὅμως, παραμένει ὅτι ὅλα εἶναι ψέματα καὶ ἀπάτες. Ἂν ἔχετε ἀρκετούς, ἠθικοὺς ἐνδοιασμοὺς καὶ ἔτσι δὲν κάνατε τίποτα παρόμοιο τελευταῖα, τότε ἀναρωτηθεῖτε μήπως, κατὰ κάποιον τρόπο, ἔχετε πεῖ ψέματα στὸν ἑαυτὸ σας˙ ἤ, μήπως, εἴσαστε λιγότερο εἰλικρινεῖς ἀπὸ ὅσο μπορούσατε νὰ εἶστε – πράγμα ποὺ εἶναι προδοσία ὅλων μας κατὰ τοῦ ἐαυτοῦ μας. Ἂν εἴσαστε ἀπόλυτα εἰλικρινεῖς μὲ τὸν ἑαυτό σας, θὰ διαπιστώσετε ὅτι ἁμαρτάνετε. Ἂν δὲν τὸ διαπιστώσετε, τότε δὲν εἴσαστε ἀπόλυτα εἰλικρινεῖς μὲ τὸν ἑαυτό σας, πράγμα πού, ἀπὸ μόνο του, εἶναι ἁμαρτία. Εἶναι ἀναπόφευκτο: Εἴμαστε ὅλοι μας ἁμαρτωλοί1.
.             Ἄν, ὅμως δὲν μποροῦμε νὰ προσδιορίσουμε τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν παρανομία τῶν πράξεών τους ἢ ἀπὸ τὸ μέγεθος τῶν ἁμαρτιῶν τους, τότε πῶς μποροῦμε νὰ τοὺς προσδιορίσουμε; Ἡ ἀπάντηση εἶναι: ἀπὸ τὴ συνέπεια τῶν ἁμαρτιῶν τους. Ἂν καὶ συνήθως εἶναι ὕπουλη, ἡ καταστροφικότητά τους ἔχει ἀξιοσημείωτη συνέπεια. Αὐτὸ συμβαίνει, γιατί ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν περάσει «στὴν ἀντίπερα ὄχθη» χαρακτηρίζονται ἀπὸ μιὰ ἀπόλυτη ἄρνηση νὰ ἀνεχτοῦν τὴν αἴσθηση τῆς δικῆς τους «ἁμαρτωλότητας».
.           Σχολίασα ὅτι ὁ Τζόρτζ, εὐλογημένος ἀπὸ τὴν ἐνοχή του, κατάφερε νὰ ἀποφύγει νὰ γίνει κακός. Ἐπειδὴ ἦταν πρόθυμος –τουλάχιστον μέχρι κάποιο στοιχειώδη βαθμὸ– νὰ ἀνεχτεῖ τὴν αἴσθηση τῆς «ἁμαρτωλότητάς» του, ἦταν σὲ θέση νὰ ἀποκηρύξει τὴ συμφωνία του μὲ τὸν Διάβολο. Ἂν δὲν εἶχε ἀντέξει τὸν πόνο ἀπὸ τὶς «ἐνοχοῦλες» ποὺ ἔνιωθε σχετικὰ μὲ τὴν συμφωνία, τὸ ἠθικό του κατρακύλημα θὰ συνεχιζόταν. Αὐτὸ ποὺ μᾶς προστατεύει περισσότερο ἀπὸ ὁτιδήποτε ἄλλο ἀπὸ ἕνα τέτοιο κατρακύλημα, εἶναι ἡ αἴσθηση τῆς «ἁμαρτωλότητάς» μας. Ὅπως ἔχω γράψει κάπου ἀλλοῦ:
.               «“Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι”, ἦταν τὰ πρῶτα λόγια τοῦ Ἰησοῦ, ὅταν ἦρθε ὁ καιρός Του νὰ ἀπευθυνθεῖ στὰ πλήθη. Τί ἐννοοῦσε μὲ αὐτὴ τὴν ἀρχή; […] Τί τὸ τόσο σπουδαῖο ἔχει ἡ ταπείνωση τοῦ  «ἑαυτοῦ μας, αὐτὴ ἡ αἴσθηση τῆς προσωπικῆς ἁμαρτίας; Ἂν κάνετε αὐτὴ τὴν ἐρώτηση, ἴσως σᾶς βοηθήσει νὰ θυμηθεῖτε τοὺς Φαρισαίους. Ἦταν οἱ αὐτάρεσκοι τῶν ἡμερῶν τοῦ Ἰησοῦ. Δὲν αἰσθάνονταν “πτωχοὶ τῷ πνεύματι”. Ἔνιωθαν ὅτι εἶχαν πιάσει τὸ νόημα, ὅτι ἦταν αὐτοὶ ποὺ κατεῖχαν τὰ πράγματα, αὐτοὶ ποὺ τοὺς ἄξιζε νὰ εἶναι οἱ πρωταγωνιστὲς τοῦ πολιτισμοῦ στὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ στὴν Παλαιστίνη. Καὶ ἦταν αὐτοὶ ποὺ σταύρωσαν τὸν Ἰησοῦ.
.          »Οἱ “πτωχοὶ τῷ πνεύματι” δὲν διαπράττουν τὸ Κακό. Τὸ Κακὸ δὲν διαπράττεται ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ αἰσθάνονται ἀβέβαιοι γιὰ τὴν ὀρθότητα τῆς ἠθικῆς τους, ποὺ θέτουν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὰ κίνητρά τους, ποὺ ἀνησυχοῦν μήπως προδώσουν τοὺς ἑαυτούς τους. Τὸ Κακὸ σὲ αὐτὸν τὸν κόσμο διαπράττεται ἀπὸ τοὺς αὐτάρεσκους τοῦ πνεύματος, ἀπὸ τοὺς Φαρισαίους τῶν ἡμερῶν μας, ἀπὸ τοὺς ὑποκριτὲς ποὺ δικαιολογοῦν πάντα τοὺς ἑαυτούς τους καὶ νομίζουν ὅτι εἶναι ἀναμάρτητοι, γιατί εἶναι ἀπρόθυμοι νὰ ὑποφέρουν τὴ στενοχώρια τῆς σοβαρῆς αὐτοκριτικῆς.
.         
»Ὅσο δυσάρεστη καὶ ἂν εἶναι, ἡ αἴσθηση τῆς προσωπικῆς μας ἁμαρτίας εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ ποὺ ἐμποδίζει τὴν “ἁμαρτωλότητά” μας νὰ γίνει ἀνεξέλεγκτη. Μερικὲς φορές, εἶναι πολὺ ὀδυνηρή, ἀλλὰ καὶ μιὰ πολὺ μεγάλη εὐλογία, γιατί εἶναι ἡ μοναδικὴ ἀποτελεσματική μας προστασία ἐναντίον τῆς ἴδιας μας τὴ ροπὴ πρὸς τὸ Κακό. Ἡ ἁγία Τερέζα τοῦ Λιζιὲ τὸ ἐξέφρασε τόσο ὄμορφα μὲ τὸν δικό της εὐγενικὸ καὶ μετριοπαθῆ τρόπο: “Ἂν εἶσαι πρόθυμος νὰ δεχτεῖς μὲ πραότητα τὴ δοκιμασία τοῦ νὰ νιώθεις δυσαρέσκεια γιὰ τὸν ἑαυτό σου, τότε θὰ εἶσαι γιὰ τὸν Ἰησοῦ ἕνα εὐχάριστο καταφύγιο”»2.

1. Παρ’ ὅλη τὴ συχνή, ὡς καὶ μὲ κακία, διαστρέβλωσή της, ἴσως ἡ μεγαλύτερη ὀμορφιὰ τοῦ χριστιανικοῦ δόγματος εἶναι ἡ γεμάτη κατανόηση προσέγγιση τῆς ἁμαρτίας. Εἶναι μιὰ προσέγγιση δύο ὄψεων. Ἀπὸ τὴ μιὰ μεριά, ἐπιμένει γιὰ τὴν ἁμαρτωλὴ ἀνθρώπινη φύση μας. Ἔτσι, ὁποιοσδήποτε γνήσιος χριστιανὸς θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ἁμαρτωλό. Τὸ γεγονὸς ὅτι πολλοὶ κατ’ ὄνομα εὐσεβεῖς «χριστιανοὶ» δὲν θεωροῦν, κατὰ βάθος, τοὺς ἑαυτούς τους ἁμαρτωλούς, δὲν πρέπει νὰ ἐκλαμβάνεται ὡς ἀποτυχία τῆς θρησκείας, ἀλλὰ μόνο ὡς ἀποτυχία τῶν ἀτόμων ποὺ ἀρχίζουν νὰ ἐνεργοῦν σύμφωνα μὲ αὐτὸ τὸ πιστεύω. Σὲ ἄλλες σελίδες, θὰ μιλήσουμε ἀναλυτικότερα γιὰ τὸ Κακὸ μὲ τὸ χριστιανικὸ προσωπεῖο. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, τὸ χριστιανικὸ δόγμα ἐπιμένει, ἐπίσης, ὅτι οἱ ἁμαρτίες μας συγχωροῦνται – τουλάχιστον ἐφόσον μετανιώσουμε γι’ αὐτές. Ἂν ἔχουμε πλήρη ἐπίγνωση τοῦ μεγέθους τῆς «ἁμαρτωλότητάς» μας, χωρίς, παράλληλα, νὰ πιστεύουμε στὴν εὐσπλαχνικὴ καὶ συγχωρητικὴ φύση τοῦ Θεοῦ, εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ νιώσουμε σχεδὸν κυριευμένοι ἀπὸ ἀπελπισία. Ἔτσι, οἱ κληρικοί, ὅταν σκέφτονται σωστά, ἐπιμένουν, ἐπίσης, ὅτι τὸ νὰ ἀναμασᾶμε συνεχῶς καθεμία ἁμαρτία μας (μία διαδικασία ποὺ ὀνομάζεται «ὑπερ-ευσυνειδησία») εἶναι, ἀπὸ μόνο του, ἁμαρτία. Ἐφ᾽ ὅσον ὁ Θεὸς μᾶς συγχωρεῖ, τὸ νὰ ἀρνούμαστε νὰ συγχωρήσουμε τοὺς ἑαυτοὺς μας σημαίνει ὅτι βάζουμε τοὺς ἑαυτούς μας ψηλότερα ἀπὸ τὸν Θεὸ – ὑποκύπτοντας, ἔτσι, στὴν ἁμαρτία μιᾶς διεστραμμένης περηφάνιας.

2. Marilyn von Waldener – Patricia Kay – M. Scott Peck, What Return Can I Make? (Πῶς μπορῶ νὰ ἐπανορθώσω;), Simon & Schustet, New York 1985.

Β´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/02/23/οἱ-αὐτάρεσκοι-τοῦ-πνεύματος-οἱ-φαρι/

, , , ,

Σχολιάστε