Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ὕψωσις Τ. Σταυροῦ

ΑΝΤΙΣΤΑΥΡΙΚΟΙ ΚΑΙΡΟΙ

Ἀντισταυρικοὶ καιροί

τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»,
ἀρ. τ. 2205, 1/15.09.2019

ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογρ.»

.             Ὅταν ἀνέβαινε στὸν Γολγοθᾶ, λύγισε κάτω ἀπὸ τὸ βάρος τοῦ Σταυροῦ Του. Ὄχι τόσο ἀπὸ τὸ βάρος τοῦ ξύλου, ὅσο ἀπὸ αὐτὸ μὲ τὸ ὁποῖο τὸ ξύλο ἦταν ποτισμένο· τὴν ἁμαρτία τοῦ κόσμου, τὴν ἁμαρτία μας…
.               Ὅταν τὸν κάρφωναν πάνω στὸ «καταραμένο» αὐτὸ ξύλο, ἱκέτευε: «Πάτερ, ἄφες αὐτοῖς· οὐ γὰρ οἴδασι τί ποιοῦσι» (Λουκ. κγ´ 34). Ὁ παράφρων ὄχλος, παρασυρμένος ἀπὸ τὴν φθονερὴ ἡγεσία του , κραύγαζε «οὐά»! Ἐκεῖνος ὅμως συγχωροῦσε μὲ ἀγάπη δίχως ὅρους καὶ ὅρια.
.               «Οὐά»!
.               Στὴν διάρκεια τῶν εἴκοσι αἰώνων ποὺ ἀκολούθησαν, τὸ «οὐὰ» ἀκούστηκε ἀναρίθμητες φορὲς ὑβριστικό, θρασύ, χαιρέκακο. Ὅμως ὁ Γολγοθᾶς, ἐπανελάμβανε σταθερὰ τὴν ἠχὼ τοῦ ματωμένου Σταυροῦ Του: «ἄφες αὐτοῖς»!
.               Δύο χιλιετίες μετά, στὰ δίσεκτα τοῦτ α χρόνια, ποὺ ἄνεμοι ἄγριοι φυσοῦν μανιασμένοι, τὰ «οὐά» πνίγουν τὴν ἀτμόσφαιρα. Ἐκστομίζονται μὲ πάθος, μὲ ψυχοπαθολογικὴ μανία.
.              «Οὐά»! Νὰ ἀφαιρεθεῖ ὁ Σταυρὸς ἀπὸ τὴ Σημαία.
.             «Οὐά»! Νὰ φύγει ὁ Ἐσταυρωμένος, τὸ Εὐαγγέλιο καὶ οἱ εἰκονες ἀπὸ τὰ ΔΙκαστήρια, ἀπὸ τὶς αἴθουσες τῶν Σχολείων, ἀπὸ τὰ Νοσοκομεῖα.…
.             «Οὐά»! Νὰ ἐξαλειφθεῖ ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τοῦ κράτους ἡ ἐπίκληση τῆς Ἁγίας Τριάδος. Νὰ γίνει τὸ κράτος οὐδετερόθρησκο. Νὰ ὁρκίζονται οἱ ὑπουργοὶ στὴν συνείδησή τους. (Ποιά συνείδηση!)
.             «Οὐά»! Νὰ παύσει νὰ θεωρεῖται παράνομη ἡ βλασφημία, ἡ μεγάλη αὐτὴ πληγὴ τοῦ τόπου, ἡ κατάρα τῆς καθημερινῆς ζωῆς πολλῶν.
.             Οἱ ἄνθρωποι διώχνουμε τὸν Σταυρὸ ἀπὸ τὴν ζωή μας καὶ ἀγριεύουμε. Ἀγριεύουμε πρωτίστως στὶς μεταξύ μας σχέσεις. Μίση, φόνοι, ἀπάτες, ἐγκλήματα φρικτά. Οἱ φυλακὲς γεμίζουν ἀσφυκτικά. Κτίζονται καινούργιες καὶ πάλι ἀσφυκτιοῦ. Οἱ κρατούμενοι ἀποφυλακίζονται πρόωρα, ἀλλὰ τὸ πρόβλημα παραμένει ὀξύ. Τὰ Δικαστήρια ἔχουν παραλύσει.
.               Γιατί τόση ἀγριότητα; Ἂς πάψουμε νἀ ψάχνουμε ἔξω καὶ μακριὰ τὴν αἰτία. Οἱ ἄνθρωποι ἀγριεύουμε μεταξύ μας, ἀκριβῶς διότι δὲν ἔχουμε ὑψωμένο τὸν Σταυρὸ στὴν ζωή μας.
.              Ἴσως τὸ ἐκφραστικότερο σύμπτωμα αὐτῆς τῆς τάσεως ὑπῆρξε ἡ ἱστορία μὲ τὸν Σταυρὸ στὴν Μυτιλήνη, τὸν ὀποῖον κάποιοι ἐπανειλημμένως γκρέμιζαν, ἕως ὅτου μιὰ μαζικὴ ἀντίδραση τοῦ πιστοῦ λαοῦ τὸν ἔστησε ἀκλόνητο καὶ μεγαλοπρεπῆ στὸν βράχο.
.               Ἀρκεῖ ἆραγε αὐτό; Ναί, νὰ ὑψωθεῖ ὁ Σταυρὸς στὸν βράχο… νὰ ὑψωθεῖ ὅμως καὶ στὴν ζωὴ ὅλων μας.
.             Διότι ὁ Σταυρὸς καὶ πολεμεῖται ἀπροκάλυπτα, ὅπως ἀποδεικνύεται ἀπὸ αὐτὰ ποὺ ἀναφέραμε προηγουμένως, ἀλλὰ καὶ περιφρονεῖται καὶ ἀγνοεῖται καὶ ὑπτιμᾶται. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἐξ ἴσου θλιβερό. Μήπως καὶ θλιβερότερο; Ἐδῶ εἶναι ποὺ καλούμαστε σὲ βαθύτερη αὐτογνωσία. Διότι ἂν θελήσουμε νὰ δοῦμε κατάματα τὴν ἀλήθεια, θὰ διαπιστώσουμε ὅτι καὶ κάποιοι ἀπὸ μᾶς τοὺς πιστοὺς τὸν Σταυρὸ τὸν ἔχουμε ὑποτιμημένο. Τί νὰ τὸν κάνουμε νὰ μένει ὑψωμένος πάνω στὸν βράχο τῆς Μυτιλήνης, ἂν κάποιοι οὔτε κἂν κάνουμε σωστὰ τὸ σημεῖον τοῦ Σταυροῦ; Πόσοι Τὸν φέρουμε ἐπάνω μας; Λίγοι εἶναι αὐτοὶ ποὺ προτιμοῦν νὰ κρεμουν στὸν λαιμό τους ὅ,τι παράξενο μπορεῖ νὰ φανταστεῖ κανεὶς ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Σταυρὸ ποὺ εἶναι καὶ τὸ μόνο ἀναγκαῖο; Πόσοι ἔχουμε στὸ σπίτι μας ἕνα σωστὸ εἰκονοστάσι μὲ τὸν Ἐσταυρωμένο, κι ὄχι ἁπλῶς ἕνα καντήλι πάνω στὸ ψυγεῖο;
.               Κι ἂν αὐτὰ τὰ ἔχουμε σωστά, ὡς τρόπος ζωῆς ὁ Σταυρὸς ἆραγε ὑπάρχει, ἢ τείνει νὰ ἐξαφανιστεῖ; Ἂς ὁμολογήσουμε τὴν ἀλήθεια: Οἱ ἄνθρωποι, παρασυρόμενοι ἀπὸ τὴν ἄνεση καὶ τὸ ἔντονο κοσμικὸ πνεῦμα, συχνὰ ἀρνούμαστε τὸν Σταυρὸ στὴν ζωή μας. Κάποιοι δὲν θέλουμε νὰ σταυρώσουμε τὰ πάθη μας, νὰ ἀντισταθοῦμε στὶς ἁμαρτωλὲς ἐπιθυμίες μας. Πολλοὶ ἐπιχειροῦμε νὰ συνδυάσουμε τὴν Χριστιανικὴ Πίστη μας μὲ τὸ ἁμαρτωλὸ κοσμικὸ πνεῦμα. Κι αὐτὸ εἶναι ἴσως ὁ χειρότερος διωγμὸς τοῦ Σταυροῦ, καὶ ἡ μεγάλη ἀρρώστια τῶν καιρῶν μας.
.              Ἀλλὰ Χριστιανισμὸς χωρὶς Σταυρὸ εἶναι ἁλάτι ἀνάλατο, ἕνα ἄχρηστο πράγμα.
.               Γι᾽ αὐτὸ καὶ μέσα στὸ διάχυτο ἀντισταυρικὸ πνεῦμα καὶ τὴν ἀντισταυρικὴ μανία τῆς ἐποχῆς μας οἱ πιστοὶ ὀφείλουμε νὰ προσκολληθοῦμε στὸν Σταυρὸ τοῦ Χριστοῦ μας. Νὰ τὸν στήσουμε στὴν ζωή μας ἀκλόνητο. Νὰ τὸν κρατοῦμε ὑψωμένο! Στὴν ζωή μας καὶ στὴν Πατρίδα μας!

, , ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ τοῦ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ [Ἅγ. Ἰουστῖνος Πόποβιτς]

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ τοῦ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ 

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
Ἁγ. Ἰουστίνου [Πόποβιτς],
Δογματική, Ὀρθόδοξη Φιλοσοφία τῆς Ἀλήθειας,
ἐκδ. Ἱ. Μ. Βατοπαιδίου,
Ἅγιον Ὄρος 2019, σελ. 888-890
Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογραφίας»

[…] Ἡ Καινὴ Διαθήκη ἔγκειται ὁλόκληρη στὸ ἄρρητο μυστήριο τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ. Ὅλες οἱ καινοδιαθηκικὲς ἀλήθειες καὶ ὅλα τὰ καινοδιαθηκικὰ ἀγαθὰ ἔχουν τὴν ρίζα τους στὸ μυστήριο τοῦ θεανθρωπίνου σταυροῦ καὶ ἀντλοῦν ἀπ᾽ αὐτὸν τὴν σωτηριώδη καὶ ζωοποιὸ δύναμη ἀλλὰ καὶ τὴν θεία μυστηριακή τους ὑπόσταση. Ἕνα πράγμα εἶναι προφανές: πὼς ἡ παν-σωτήριος δύναμη τοῦ σταυροῦ τοῦ Χριστοῦ προσφέρεται στὸν ἄνθρωπο σὲ κάθε ἄβυσσό του, στὰ πάθη του, στὶς ἁμαρτίες του καὶ ἀδυναμίες του. Τὸν συμπεριλαμβάνει ὁλόκληρο, τὸν σώζει, τὸν λυτρώνει, τὸν καθαίρει, τὸν θεανθρωποποιεῖ, τὸν χριστοποιεῖ.

[…]

Ὁ θαυμαστὸς Σωτήρας ἐγκαθιστᾶ ἐν τῷ Σταυρῷ ὅλη τὴν σωτηριοφόρο καὶ ζωοποιὸ δύναμή Του καθὼς καὶ ὁλόκληρο τὸ πρόσωπό Του, ὥστε ὁ Σταυρὸς νὰ γίνει «τὸ σημεῖον τοῦ υἱοῦ τοῦ ἀνθρώπου (Ματθ. κδ´ 30), σημεῖο Του σὲ γῆ καὶ οὐρανό, σημεῖο διὰ τοῦ ὁποίου Τὸν ἀναγνωρίζουν ὅλα τὰ γήινα καὶ οὐράνια ὄντα. Ἐπειδὴ ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός μὲ ὅλες τὶς ἀπεριόριστες θεῖες δυνάμεις Του βρίσκεται Ὅλος ἐν τῷ Σταυρῷ Του. Ὁ Τίμιος Σταυρός Του κατέστη παν-νικητήριος θριαμβευτὴς σὲ ὅλους τοὺς κόσμους, παν-νικητήριος σωτήρας ἀπὸ κάθε ἁμαρτία, ἀπὸ κάθε θάνατο, ἀπὸ κάθε διάβολο. Στὸν Σταυρὸ βρίσκεται τὸ ἄρρητο μυστήριο τῆς σωτηρίας, γι᾽ αὐτὸ καὶ τὸ τῆς σταυρώσεως μυστήριο εἶναι «ἀκατάληπτον».

, ,

Σχολιάστε

Η ΦΥΛΑΚΗ καὶ Η ΠΕΤΡΑ (Ἅγ. Νικόδημος Ἁγιορείτης)

Ἁγ. Nικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου
Ἀπόσπασμα τῆς
Ἑρμηνείας τοῦ Εἱρμοῦ τῆς δ´ ᾨδῆς

τοῦ Κανόνος τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τ. Σταυροῦ
(«Ἑορτοδρόμιον», ἔκδ. Σκουρταίων, ἐν Bενετίᾳ)

Ἠλ. στοιχ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

.                […] Ἐὰν σύ, ὡς ὁ Ἀββακούμ, σταθῇς εἰς τὴν φυλακήν σου, καὶ πατήσῃς ἐπάνω εἰς τὴν πέτραν· «ἐπὶ τῆς φυλακῆς μου γάρ, φησὶν ἐκεῖνος, στήσομαι, καὶ ἐπιβήσομαι ἐπὶ πέτραν» (Ἀββακ. β΄1), θέλεις ἀξιωθῇ καὶ τῆς Ἀββακοὺμ χάριτος. Ποία δὲ εἶναι ἡ φυλακὴ αὕτη; καὶ ποία ἡ πέτρα; ἄκουσον· φυλακὴ εἶναι ἡ προσοχὴ καὶ τήρησις τοῦ νοὸς ἀπὸ κάθε βλάσφημον, καὶ αἰσχρόν, καὶ πονηρὸν λογισμόν. Πέτρα δὲ εἶναι ἡ καρδία· μᾶλλον δέ, Πέτρα εἶναι, τὸ γλυκύτατον ὄνομα τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ, τὸ ἐν τῇ καρδίᾳ μελετώμενον, ὅστις Ἰησοῦς Χριστὸς εἶναι ἡ στερεὰ Πέτρα, περὶ ἧς εἶπεν ὁ μέγας Παῦλος «ἡ δὲ Πέτρα ἦν ὁ Χριστὸς» (Α´ Κορ. 1, 4).
.             Ὅταν λοιπόν, ἀδελφέ μου Χριστιανέ, τραβίξῃς τὸν νοῦν σου ἀπὸ ὅλα τοῦ Κόσμου τὰ πράγματα: ἡδονάς, λέγω, καὶ δόξας καὶ ἀργύρια, καὶ ἐμβάσῃς αὐτὸν μέσα εἰς τὴν καρδίαν σου, καὶ ἐκεῖ εὑρίσκων τὸν ἐν τῇ καρδίᾳ ἐνδιάθετον καλούμενον λόγον, μὲ αὐτὸν λέγῃς τὴν μονολόγιστον ταύτην Προσευχὴν μετὰ θερμῆς πίστεως καὶ ἐλπίδος καὶ ἀγάπης: ἤγουν τό, Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ Υἱὲ τοῦ Θεοῦ ἐλέησόν με, βαστῶν καὶ ὀλίγον τὴν ἀναπνοήν σου· τότε ἀποκτᾷς τὴν φυλακὴν τοῦ νοός. Διότι ἡ θέρμη ἐκείνη, ἥτις γεννᾶται ἀπὸ τὴν συχνὴν μελέτην τοῦ Ἁγίου ὀνόματος τοῦ Ἰησοῦ, αὐτὴ μαστίζει καὶ κατακόπτει τοὺς Δαίμονας, ὡς μάχαιρα δίστομος, καὶ δὲν ἀφίνει αὐτοὺς νὰ προσβάλουν εἰς τὸν νοῦν σου τοὺς ἀτόπους αὐτῶν λογισμούς. Ὅθεν εἶπεν ὁ Ἰωάννης τῆς Κλίμακος «Ἰησοῦ ὀνόματι μάστιζε πολεμίους».
.           Ὅταν δὲ ἡ καρδία σου καθαρισθῇ ἀπὸ τὰ πάθη καὶ τὰς ἐπιθυμίας, ὁποίας ἔφθασε νὰ λάβῃ τῶν τοῦ Κόσμου πραγμάτων: φιληδονίας, λέγω, φιλοδοξίας καὶ φιλαργυρίας, καὶ στερεωθῇ ὅλη διόλου ἐν τῇ Πέτρα: ἤτοι ἐν τῇ πίστει τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ· τότε ἐπιβαίνεις καὶ σύ, ὡς ὁ Ἀββακούμ, ἐπάνω εἰς τὴν στερεὰν Πέτραν τῆς καρδίας σου, χωρὶς νὰ φοβηθῇς κανένα φόβον, οὔτε δαιμονικὸν καὶ ἐσωτερικόν, οὔτε ἀνθρώπινον καὶ ἐξωτερικόν, λέγων μὲ τὸν Δαβὶδ «Κύριος φωτισμός μου καὶ Σωτήρ μου, τίνα φοβηθήσομαι; Κύριος ὑπερασπιστὴς τῆς ζωῆς μου, ἀπὸ τίνος δειλιάσω;» (Ψαλ. κϛ΄1). Τότε λοιπὸν ἐπάνω εἰς τὴν Πέτραν ἱστάμενος τῆς καρδίας σου, ἀποσκοπεύεις καὶ σύ, τί ἔχει νὰ λαλήσῃ νοερῶς ἔνδοθέν σου ὁ Θεός. Τότε ἔχει νά σοι προστεθῇ καὶ ὠτίον νοερόν, διὰ νὰ ἀκούῃς τοὺς νοεροὺς λόγους, τοὺς ὁποίους μέλλει νὰ ἐνηχήσῃ εἰς ἐσὲ ἡ χάρις τοῦ Ἁγίου Πνεύματος· καθὼς ἐπρόσθεσε τοῦτο καὶ εἰς τὸν Προφήτην Ἡσαΐαν· διὸ καὶ ἔλεγε «Προσέθηκά μοι ὠτίον τοῦ ἀκούειν» (Ἡσ. ν΄4) καὶ πάλιν «Καὶ ἡ παιδεία Κυρίου ἀνοίγει μου τὰ ὦτα» τὰ νοερὰ δηλαδὴ τῆς καρδίας· καθὼς ἑρμηνεύει ὁ Χρυσορρήμων (Ἡσ. ν΄5). Ὅθεν τότε καὶ σὺ ἔχεις νὰ λέγῃς μαζὶ μὲ τὸν Ἀββακοὺμ «Κύριε, εἰσακήκοα τὴν ἀκοήν σου καὶ ἐφοβήθην». Διὰ τοῦτο εἶπε καὶ ὁ θεοφόρος Μάξιμος «Καρδία ἐστὶ καθαρά, ἡ παντάπασιν ἀνείδεον τῷ Θεῷ καὶ ἀδιαμόρφωτον παραστήσασα τὴν μνήμην, καὶ μόνοις τοῖς αὐτοῦ ἕτοιμον ἐνσημανθῆναι τύποις, δι᾽ ὧν ἐμφανὴς πέφυκε γίνεσθαι» (Κεφ. πβ΄τῆς β΄ ἑκατοντάδος τῶν Γνωστικῶν).

, , ,

Σχολιάστε

ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΥΠΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

 

 ΒΙΒΛΙΚΕΣ ΠΡΟΤΥΠΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 69-78

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

.           Ἡ Παλαιά Διαθήκη, σέ ὅλα τά θεόπνευστα κείμενά της, τά ἱστορικά, τά διδακτικά, τά ποιητικά καί ἰδίως τά προφητικά, περιέχει πολλές καί πολύ χαρακτηριστικές προτυπώσεις πού ἀναφέρονται σέ ὅλες τίς φάσεις καί ὅλα τά θέματα τοῦ Σχεδίου τῆς θείας Oἰκονομίας. Mέ τόν τρόπον αὐτό, οἱ θεόπνευστοι συγγραφεῖς τῆς Π. Διαθήκης καί ἰδίως οἱ ἅγιοι Προφῆτες ἀποδείχθηκαν ὄντως ὄργανα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (A´ Πέτρ. α´ 21), διά τοῦ Ὁποίου, ἄνθρωποι αὐτοί, μπόρεσαν νά διεισδύσουν στά μυστικά καί ἀπόρρητα βάθη τῆς Tριαδικῆς Θεότητος, νά προσεγγίσουν προορατικῶς τό μυστήριον τῆς θείας Oἰκονομίας καί νά τό περιγράψουν μέ ἀνθρώπινα σχήματα, εἰκόνες καί σύμβολα (τύπους). […]
.           Tά κείμενα της Π. Διαθήκης ἀναφέρονται, καταρχήν, στό πρόσωπο, τό ὁποῖο θά διεξήγαγε τήν μεγάλη ἐκστρατεία, γιά τήν σωτηρία τῆς ἀνθρωπότητος. Mέ μιά θαυμαστή ὁμοφωνία, ὅλοι οἱ ἱεροί συγγραφεῖς διακηρύττουν ὅτι ὁ Θεός, στήν ἐπέμβασή του γιά τήν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων, θά χρησιμοποιήσει βέβαια πολλά πρόσωπα, Ἀγγέλους καί ἀνθρώπους, ἀκόμη δέ καί ζῶα(!), τόν πρωταγωνιστικό ὅμως ρόλο θά τόν ἀναλάβει ὁ ἴδιος προσωπικῶς! […]
.           Tήν σωτηρία τῶν ἀνθρώπων ὁ ἀρχηγός τῆς θεϊκῆς ἐπέμβασης θά ἐξασφαλίσει τελικά μέ τήν θυσία τῆς προσωπικῆς του ζωῆς. Ἡ Π. Διαθήκη, ἀπό τήν ἀρχή μέχρι τό τέλος, ἀναφέρεται στήν θυσία αὐτή, μέ διάφορες εἰκόνες καί τύπους (προτυπώσεις). […]
.           Oἱ περισσότερες προτυπώσεις τῆς Π. Διαθήκης ἀναφέρονται στό σταυρό τοῦ Xριστοῦ καί στήν λυτρωτική σημασία του, γιά τό ἀνθρώπινο γένος.
.           Ἡ ξύλινη κιβωτός τοῦ Nῶε (Γεν. ϛ´ 13-14). Ὁ ξύλινος σταυρός τοῦ Xριστοῦ μέ τίς τέσσερες διαστάσεις του ἦταν ἡ κιβωτός, μέ τήν ὁποία ὁ Θεός ἔσωσε ὁλόκληρο τό ἀνθρώπινο γένος «ἀπό τοῦ κατακλυσμοῦ τῆς ἁμαρτίας» (Ἀκάθιστος Ὕμνος).
.           Ἡ θυσία τοῦ Ἀβραάμ: Ὁ Ἀβραάμ (ὁ Θεός Πατέρας) ἐπιθέτει στούς ὥμους τοῦ υἱοῦ αὐτοῦ Ἰσαάκ (τοῦ Xριστοῦ) τά ξύλα τῆς θυσίας, «τά ξύλα τῆς ὁλοκαρπώσεως» (Γεν. κβ´ 6), τόν ξύλινο σταυρό (Πρβλ. Ἰωάν. ιθ´ 17).
Ἡ ἀνάβαση στό ὄρος (στίχ. 2, 6)= ἡ ἀνάβαση στόν Γολγοθᾶ. (Πρβλ. Mαρ. ιε´ 22 ).
Ὁ συμποδισμός τοῦ Ἰσαάκ (στίχ. 9)= ἡ σύλληψη τοῦ Ἰησοῦ. (Πρβλ. Ἰωάν. ιη´ 12).
.           Ὁ Ἰακώβ προσκυνεῖ τήν βασιλική ράβδο τοῦ Ἰωσήφ (Γεν. μζ´ 31). Ὁ Ἰακώβ, προσκυνώντας τό βασιλικό σκῆπτρο (ράβδο) τοῦ Ἰωσήφ, προτύπωσε τό βασιλικό σκῆπτρο τοῦ Xριστοῦ, τόν τίμιο Σταυρό.
.           Ἡ σταυροειδής εὐλογία τοῦ Ἰακώβ (Γεν. μη´ 14). Ὁ Ἰωσήφ, ὅταν πληροφορήθηκε ὅτι ὁ πατέρας του Ἰακώβ βρισκόταν στό τέλος του, πῆρε τούς δύο γιούς του, τό Mανασσῆ καί τόν Ἐφραίμ, καί τούς ἔφερε κοντά στό κρεββάτι τοῦ Πατριάρχη. Tότε, ἐκεῖνος ἅπλωσε τό δεξί χέρι του πάνω ἀπό τό κεφάλι τοῦ Ἐφραίμ, τοῦ νεωτέρου γιοῦ, καί τό ἀριστερό πάνω ἀπό τό κεφάλι τοῦ Mανασσῆ τοῦ πρώτου γιοῦ καί τούς εὐλόγησε, κινώντας τά χέρια του «ἐναλλάξ». Ἡ σταυροειδής αὐτή κίνηση (σταυρική εὐλογία) προτύπωνε τό σταυρό τοῦ Xριστοῦ καί εἰδικότερα, τό σημεῖο τοῦ σταυροῦ, μέ τό ὁποῖο θά μεταδιδόταν ἡ εὐλογία καί ἡXάρη τοῦ Xριστοῦ στούς πιστούς, τούς «ἐξ ἐπαγγελίας κληρονόμους» (Γαλ. γ´ 29) τῆς εὐλογίας τοῦ Ἰακώβ.
.           Aἷμα καί ὕδωρ (Ἐξοδ. ζ´ 20). Tό αἷμα καί τό ὕδωρ ἦταν προτυπώσεις τοῦ αἵματος καί τοῦ ὕδατος πού ἔρρευσαν ἀπό τήν νυγεῖσαν πλευρά τοῦ Xριστοῦ (Ἰωάν. κ´ 34).
.           Ἡ διάβαση τῆς Ἐρυθρᾶς (Ἐξοδ. ιδ´ 8-31). Ὁ Xριστός, μέ τόν τίμιο σταυρό του, ἔσχισε τήν θάλασσα τῆς ἁμαρτίας, ἔσωσε τό ἀνθρώπινο γένος ἀπό τό βυθό τῆς Πτώσης, ἔδωσε στούς ἀνθρώπους τήν δυνατότητα νά διαπλέουν μέ ἀσφάλεια τοῦ βίου τήν ἄστατη καί βαθειά θάλασσα καί ὁδήγησε στό βυθό (τόν Ἅδη, στά καταχθόνια) τόν διάβολο καί τούς ἀγγέλους του.
.           Tό ξύλο τῆς Mερρᾶς (Ἐξοδ. ιε´ 22-26). Tό πικρό νερό τῆς Mερρᾶς ἦταν τύπος τῶν πικρῶν συνεπειῶν τῆς Πτώσης καί τό ξύλο ἦταν τύπος τοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ πού γλύκανε τήν ζωή τῶν ἀνθρώπων.
.           Tά ὑψωμένα χέρια τοῦ Mωϋσῆ (Ἐξοδ. ιζ´ 8-16). Tά χέρια τοῦ Mωϋσῆ κρατοῦσαν ὑψωμένα ὁ Ἀαρών καί ὁ Ὤρ. Tά χέρια τοῦ Xριστοῦ κρατοῦσαν ἁπλωμένα πάνω στό σταυρό δύο καρφιά (Πρβλ. Mατθ. κζ´ 45).
.           Tό χάλκινο φίδι (Ἀριθ. κα´ 4-9). Tό χάλκινο φίδι προτύπωνε «τόν ἀρχαῖον ὄφιν» (Ἀποκ. ιβ´9. πρβλ. καί Γεν. γ´ 1), τόν διάβολο, πού μέ τό δηλητήριο τῆς ἁμαρτίας εἶχε δηλητηριάσει τό ἀνθρώπινο γένος. Tό ξύλο (= τό «σημεῖον»), πάνω στό ὁποῖον ὕψωσε ὁ Mωϋσῆς τό φίδι, ἦταν τύπος τοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ, πάνω στόν ὁποῖο ὁ Xριστός ἐξουδετέρωσε τόν διάβολο. Πρῶτος ὁ Kύριος ἀναφέρθηκε στήν προτύπωση αὐτή (Mατθ. γ´ 14).
.           Ἡ βλαστήσασα ράβδος τοῦ Ἀαρών (Ἀριθ. ιζ´) ἦταν τύπος τοῦ ξύλου τοῦ σταυροῦ πού βλάστησε τό πολύτιμο καρπό τῆς σωτηρίας τοῦ κόσμου (Πρβλ. Ἑβρ. θ´ 4).
.           Tό ξύλο τοῦ Ἐλισσαίου (Δ´ Bασ. στ´ 5). Ὁ Ἑλισσαῖος (ὁ Xριστός) μέ ἕνα ξύλο (τό σταυρό), ἀνέλκυσε τό σιδερένιο ἐργαλεῖο (τήν πεσοῦσα ἀνθρωπότητα) ἀπό τόν πυθμένα τοῦ Ἰορδάνη (τό βυθό τῆς ἁμαρτίας).
.            Tά ὑψωμένα χέρια τοῦ Ἰωνᾶ (Ἰων. 2) ἦταν προτύπωση τοῦ σταυροῦ.
.           Ὁ λίθος ἐξ ὄρους (Δαν. β´ 31-46) εἶναι τύπος τοῦ βράχου τοῦ Γολγοθᾶ, πού κατά τήν σταύρωση καί τόν θάνατο τοῦ Xριστοῦ, ράγισε καί οἱ πέτρες σχίσθηκαν. (Πρβλ. Mατθ. κζ´ 51).
.           Tά ὑψωμένα χέρια τῶν τριῶν Παίδων (Δαν. γ´ 23) ἦταν μιά ἀκόμη προτύπωση τοῦ Σταυροῦ.

 

, , ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΤΡΙΣΜΑΚΑΡΙΣΤΟΝ ΞΥΛΟΝ καὶ πῶς σταυρώνονται οἱ λογισμοί (Ἅγ. Νικόδημος Ἁγιορείτης)

Τὸ Τρισμακάριστον ξύλον
καὶ πῶς σταυρώνονται οἱ λογισμοί

Ἁγ. Nικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου
Ἑρμηνεία τοῦ Εἱρμοῦ τῆς ε´ ᾨδῆς

τοῦ Κανόνος τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τ. Σταυροῦ
(«Ἑορτοδρόμιον», ἔκδ. Σκουρταίων, ἐν Bενετίᾳ)

Ἠλ. στοιχ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

Ὠδὴ ε΄.  Ὁ Εἱρμός.

Ὦ Τρισμακάριστον ξύλον, ἐν ᾧ ἐτάθη Χριστός, ὁ Βασιλεὺς καὶ Κύριος· δι᾽ οὗ πέπτωκεν ὁ ξύλῳ ἀπατήσας, τῷ ἐν σοὶ δελεασθείς, Θεῷ τῷ προσπαγέντι σαρκί, τῷ παρέχοντι, τὴν εἰρήνην ταῖς ψυχαῖς ἡμῶν.

                                     Ἑρμηνεία

.                 Δύο σχήματα ρητορικὰ μεταχειρίζεται εἰς τὸν Εἱρμὸν τοῦτον ὁ ἱερὸς Κοσμᾶς, ἐπιστροφὴν καὶ προσωποποιΐαν· ἐπιστρέφων γὰρ τὸν λόγον πρὸς τὸν Σταυρόν, συνομιλεῖ μὲ αὐτὸν ἄψυχον ὄντα καὶ ἄλογον, ὡς ἐὰν ἦτον ἔμψυχος καὶ λογικός. Προσαρμόζει γὰρ ἡ ρητορικὴ τέχνη, ὅταν θέλῃ, ψυχὴν εἰς τὰ ἄψυχα καὶ λόγον εἰς τὰ ἄλογα καὶ τοῖς ἀπροσώποις περιτίθησι πρόσωπον. Προσφωνεῖ λοιπὸν οὕτως ὁ ἀσματογράφος· ὦ ξύλον τοῦ Σταυροῦ, σὺ τῇ ἀληθείᾳ εἶσαι πολλῶν μακαρισμῶν ἄξιον· διότι ἐπάνω εἰς ἐσὲ ἐτανύσθη κατὰ τὰς χεῖρας καὶ πόδας καὶ καθ᾽ ὅλον τὸ σῶμα, ὁ γλυκὺς Ἰησοῦς Χριστός, ὁ τῶν αἰώνων ὑπάρχων Βασιλεύς, καὶ πάντων τῶν ὄντων Κύριος, καὶ διὰ μέσου σου ἔπεσε πτῶμα ἐλεεινὸν καὶ ἀξιοδάκρυτον ὁ Διάβολος, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν γεῦσιν τοῦ ἀπηγορευμένου ξύλου ἀπάντησεν: ἤτοι ἐδελέασε τὸν προπάτορα Ἀδὰμ μέσα εἰς τὸν Παράδεισον τῆς τρυφῆς. Πῶς δέ; καὶ μὲ ποῖον τρόπον ὁ Διάβολος ἔπεσεν; ἐπειδή, καθὼς αὐτὸς ἐδελέασε τὸν Ἀδάμ, οὕτως ὁ αὐτὸς ἀντιστρόφως ἐδελεάσθη ἀπὸ τὸν Θεόν, ὅς τις ἐκαρφώθη κατὰ τὴν σάρκα ἐπάνω εἰς ἐσὲ τὸν Σταυρόν· ἵνα, καθὼς ἐκεῖνος διὰ ξύλου ἐνίκησε, διὰ ξύλου πάλιν καὶ νικηθῇ·  καὶ μὲ τὸν τρόπον ὅπου ἐκρήμνισε, μὲ αὐτὸν καὶ αὐτὸς κρημνισθῇ. Ἐπιφέρει δὲ ὁ Μελωδὸς καὶ ὅτι ὁ σταυρωθεὶς Χριστὸς ὁ τὸν Διάβολον ἀπατήσας, αὐτὸς χαρίζει εἰρήνην εἰς τὰς ψυχάς μας. Διατὶ δὲ λέγει τοῦτο; Διὰ νὰ φανερώσῃ μὲ τὸν τελευταῖον αὐτὸν λόγον, ὅτι ἡ Πέμπτη Ὠδὴ αὕτη εἶναι τοῦ Ἡσαϊου· ἐκεῖνος γὰρ λέγει «Κύριε ὁ Θεὸς ἡμῶν εἰρήνην δὸς ἡμῖν· πάντα γὰρ ἀπέδωκας ἡμῖν » (Ἡσ.κϚ´12).
.                 Πόθεν δὲ ἐδανείσθη ὁ μελωδὸς τὸν λόγον τοῦτον, ὅτι ὁ ἀπατήσας: ἤτοι ὁ δελεάσας Διάβολος ἐδελεάσθη; ἀπὸ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον· οὕτω γὰρ ἐκεῖνος φησὶν ἐν τῷ εἰς τὰ φῶτα λόγῳ αὐτοῦ «Ἐπειδὴ ὤετο ἀήττητος εἶναι τῆς κακίας ὁ σοφιστής, Θεότητος ἐλπίδι δελεάσας ἡμᾶς, σαρκὸς προβλήματι δελεάζεται· ἵν᾽ὡς τῷ Ἀδὰμ προσβαλών, τῷ Θεῷ περιπέσῃ, καὶ οὕτως ὁ Νέος Ἀδὰμ τὸν Παλαιὸν ἀνασώσηται καὶ λυθῇ τὸ κατάκριμα τῆς σαρκός, σαρκὶ τοῦ θανάτου θανατωθέντος. Ἔφη δὲ καὶ ὁ θεοφόρος Μάξιμος· «Ἐπειδὴ τὸ στερρόν μου τῆς φύσεως, Θεότητος ἐλπίδι δελεάσας πρὸς ἡδονὴν κατέσυρεν ὁ Διάβολος, δι᾽ ἧς ὑποστήσας τὸν θάνατον, ἡβρύνετο τρυφῶν τὴν φθορὰν τῆς φύσεως· διὰ τοῦτο γίνεται τέλειος ἄνθρωπος ὁ Θεός, ἵνα σαρκὸς προβλήματι δελεάσας, ἐρεθίσῃ τὸν ἄπληστον περιχανόντα τὴν σάρκα καταπιεῖν, γενησομένην αὐτῷ μὲν δηλητήριον, τῇ δυνάμει τῆς ἐν αὐτῇ Θεότητος παντελῶς διαφθείρουσαν, τῇ δὲ φύσει τῶν ἀνθρώπων ἀλεξητήριον, πρὸς τὴν ἐξ ἀρχῆς χάριν δυνάμει τῆς ἐν αὐτῇ Θεότητος ἀνακαλουμένην» (Κεφ. ια΄τῆς γ΄ἑκατοντάδος τῶν γνωστικ.)
.                 Καὶ ἐδῶ βλέπε, ὦ ἀναγνῶστα, δύο παραδείγματα ἁλιέων πάντῃ ἀνόμοια· ὁ μὲν γὰρ Διάβολος ἐπαρομοίασε μὲ ἕνα ἀφρονέστατον ἁλιέα καὶ κυνηγόν, ὁ ὁποῖος θέλων νὰ πιάσῃ μίαν ἀθερίνην καὶ ἕνα μικρὸν ψαράκι, ἔβαλεν εἰς τὸ ἀγκίστρι του δόλωμα ἕνα δέλφινα, ἢ ἕνα μεγαλώτατον κῆτος· ἐπειδὴ τὴν ἐλπίδα τῆς ὑπερμεγίστης καὶ ἀχωρήτου Θεότητος δολώσας εἰς τὸ ἀγκίστρι τῆς ἀπάτης του, μὲ τὸ μέγα αὐτὸ δόλωμα ἐδελέασεν ἕνα εὐτελῆ καὶ μικροτατον ἄνθρωπον. Ὁ δὲ Θεὸς ἐκ τοῦ ἐναντίου, ἐπαρομοίασε μὲ ἕνα σοφώτατον ἁλιέα, ὅς τις μὲ ἕνα μικρότατον ψαράκι, πιάνει ἕνα μεγαλώτατον κῆτος· διότι αὐτός, βαλὼν εἰς τὸ ἀγκίστρι τῆς κεκρυμμένης αὐτοῦ Θεότητος, τὸ μικρὸν δόλωμα τῆς φαινομένης του Ἀνθρωπότητος, μὲ αὐτὸ ἐδελέασε καὶ διέφθειρε τὸ μέγα καὶ νοητὸν κῆτος τὸν Διάβολον. Καθὼς περὶ τῆς τοιαύτης διαφθορᾶς αὐτοῦ ὁ πολυτάλας Ἰὼβ ἐπροφήτευσε λέγων, «ὁ μέλλων (ὁ Χριστὸς δηλαδὴ) τὸ μέγα κῆτος χειρώσασθαι» (Ἰὼβ γ΄ 8) ὁ δὲ Ἀκύλας καὶ Θεοδοτίων ἀντὶ κήτους εἶπον, λευϊαθάν: ὅ ἐστι Βασιλεὺς τῶν ἐν τοῖς ὕδασιν· ὁ δὲ Θεοδοτίων εἶπε Δράκοντα· πάντες διὰ τῶν ὀνομάτων τούτων τὸν Διάβολον ἐννοοῦντες.
.                 Ἀλλὰ καὶ σύ, Χριστιανέ, ἐὰν σταυρώνῃς τὴν σάρκα σου καὶ νεκρώνῃς τὰ πάθη καὶ τὰς κακάς σου ἐπιθυμίας, καθὼς γράφει ὁ μακάριος Παῦλος «οἱ δὲ τοῦ Χριστοῦ, τὴν σάρκα ἐσταύρωσαν σὺν τοῖς παθήμασι καὶ ταῖς ἐπιθυμίαις» (Γαλ. ε΄24) καὶ ἐὰν ὑπομένῃς εὐχαρίστως κάθε θλίψιν καὶ κακοπάθειαν, διὰ τὴν ὀρθοδοξίαν καὶ ἀρετήν· ἤξευρε, ὅτι ὁ Χριστὸς θέλει ἀναπαυθῇ εἰς ἐσέ, ὡς ἐπάνω εἰς τὸν Σταυρόν· ἐπειδὴ ὁ Σταυρὸς δηλοῖ θλίψιν καὶ κακοπάθειαν, εἰς δὲ τὴν κακοπάθειαν ἀναπαύεται ὁ Θεός· «Οὐδενὶ γὰρ οὕτω τῶν πάντων, ὡς κακοπαθείᾳ θεραπεύεται ὁ Θεός», κατὰ τὸν Θεολόγον Γρηγόριον (Λόγ. εἰς Κυπριαν.). Καὶ ὁ ἀββὰς Ἰσαὰκ λέγει «Ὥσπερ πατὴρ κήδεται τέκνου, οὕτω καὶ ὁ Χριστὸς κήδεται σώματος κακοπαθοῦντος δι᾽ αὐτόν, καὶ πλησίον ἐστι τοῦ σώματος αὐτοῦ διὰ παντὸς» (σελ. 330) ἤτοι τοῦ εἰσακούειν. Ὅθεν ἀκολούθως θέλεις γένῃ καὶ σὺ ὡς ὁ Σταυρός, τρισμακάριστος· καθὼς ὁ Κύριος ἐβεβαίωσε τοῦτο, εἰπὼν «Μακάριοι ἐστέ, ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καὶ διώξωσι, καὶ εἴπωσι πᾶν πονηρὸν ρῆμα καθ᾽ ὑμῶν, ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ» (Ματθ. ε΄11). Ἀλλὰ καὶ ἐὰν φεύγῃς ἀπὸ τὸν Κόσμον καὶ μένῃς ἐσταυρωμένος καὶ νεκρὸς εἰς τὰς ἡδονάς του, ὄχι μόνον διὰ τοῦ σώματος καὶ τῆς Πράξεως, ἀλλὰ καὶ διὰ τοῦ λογισμοῦ καὶ τῆς θεωρίας· (διπλῆ γὰρ εἶναι ἡ πρᾶξις τοῦ Σταυροῦ, κατὰ τὸν ἅγιον Ἰσαὰκ) ἤξευρε, ὅτι θέλεις ἔχῃ ἀναπαυόμενον εἰς τὴν ψυχήν σου τὸν σταυρωθέντα Κύριον. Διὰ νὰ σαφηνίσω καλύτερα τὰ ἀνωτέρω, ἄκουσον, ἀγαπητέ· ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀναχωρήσῃ ἀπὸ τὸν Κόσμον διὰ τοῦ σώματος καὶ τῶν αἰσθήσεων· τότε σταυροῦται μόνον ὁ Κόσμος εἰς αὐτόν, κατὰ τὸ Ἀποστολικὸν ἐκεῖνο λόγιον, τὸ λέγον, «δι᾽ οὗ ἐμοὶ Κόσμος ἐσταύρωται»· ἀλλὰ δὲν φθάνει τοῦτο μόνον, ἀλλὰ εἶναι χρεία νὰ σταυρωθῇ καὶ ὁ ἄνθρωπος εἰς τὸν Κόσμον, κατὰ τὸ ἀκόλουθον λόγιον τοῦ Ἀποστόλου, τὸ λέγον· «κἀγὼ τῷ Κόσμῳ (ἐσταύρωμαι δηλ.)»: ἤτοι, ἀφ᾽ οὗ ὁ ἄνθρωπος ἀναχωρήσῃ ἀπὸ τὸν Κόσμον διὰ τοῦ σώματος καὶ τῶν αἰσθήσεων, πρέπει νὰ ἀναχωρήσῃ ἀπὸ αὐτὸν καὶ διὰ τῶν λογισμῶν, ὥστε νὰ μὴ ἔχῃ πλέον ἡ καρδία του προσπάθεια εἰς αὐτόν, ἀλλὰ ὅλοι οἱ λογισμοὶ νὰ εἶναι ἐσταυρωμένοι: ἤτοι νενεκρωμένοι εἰς τὰ τοῦ Κόσμου πράγματα. Χάριν λόγου, ἦλθε σοι λογισμὸς ἐν ἡσυχίᾳ καθημένῳ, νὰ συνάξῃς χρήματα διὰ νὰ κυβερνῆσαι; ὁ λογισμὸς αὐτὸς εἶναι ἀσταύρωτος, καὶ πρέπει νὰ σταυρώσῃς: ἤτοι νὰ νεκρώσῃς αὐτὸν διὰ τῆς δυνάμεως τοῦ Σταυροῦ. Πῶς; ἐὰν στοχασθῇς, ὅτι ὁ ἐπὶ Σταυροῦ κρεμάμενος Θεὸς τῶν ἁπάντων, ἦτον πάμπτωχος καὶ γυμνός. Ἠλθε σοι ἕνας λογισμὸς φιληδονίας; αὐτὸς εἶναι ἀσταύρωτος, καὶ πρέπει νὰ σταυρώσῃς καὶ νὰ νεκρώσῃς αὐτόν. Πῶς; ἐὰν στοχασθῇς τὸ δριμὺ ὄξος καὶ τὴν πικροτάτην χολήν, ὅπου ἐγεύθη ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ ὁ γλυκασμὸς τῆς Ἐκκλησίας. Ἠλθε σοι λογισμὸς φιλοδοξίας; αὐτὸς εἶναι ἀσταύρωτος, καὶ πρέπει νὰ σταυρώσῃς καὶ νὰ νεκρώσῃς αὐτόν. Πῶς; ἐὰν στοχασθῇς τὰς ἀτιμίας καὶ γέλωτας, ὅπου ὑπέμεινεν ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ ὁ Δεσπότης σου. Ὁμοίως ποίει καὶ εἰς τοὺς ἄλλους κακοὺς λογισμοὺς ὅπου σοι ἔρχονται, σταυρώνων αὐτοὺς καὶ νεκρώνων μὲ τὴν δύναμιν τοῦ Σταυροῦ καὶ τοῦ ἐν τῷ Σταυρῷ προσηλωθέντος Χριστοῦ, τόσον διὰ τῆς Πράξεως, ὅσον καὶ διὰ τῆς Θεωρίας. Οὕτως ἡρμήνευσε τὸ ἀνωτέρω ρητὸν τοῦ Ἀποστόλου ὁ Θεσσαλονίκης θεῖος Γρηγόριος ἐν τῷ εἰς τὴν Γ΄ Κυριακὴν τῆς ἁγίας Τεσσαρακοστῆς λόγῳ αὐτοῦ· οὐ γὰρ εὐκολονόητον εἶναι τόσον τὸ τοῦ Ἀποστόλου, ὅσον καὶ τὸ τοῦ Ἀββᾶ Ἰσαὰκ ρητόν. Ἐὰν λοιπὸν οὕτω ποιῆς, ἀγαπητέ, ἔχεις νὰ φωνάζῃς καὶ σὺ σὺν τῷ Παύλῳ μὲ πεῖραν καὶ δοκιμὴν «Ἐμοὶ δὲ μὴ γένοιτο καυχᾶσθαι, εἰ μὴ ἐν τῷ Σταυρῷ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, δι᾽ οὗ ἐμοὶ Κόσμος ἐσταύρωται (διὰ τῆς ἀπ᾽ αὐτοῦ φυγῆς δηλ.) κἀγὼ Κόσμω (διὰ τῆς ἀπροσπαθείας τοῦ λογισμοῦ δηλ.)» (Γαλ. Ϛ´14).

, ,

Σχολιάστε

ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΥΨΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ (Μητροπ. Μάνης Χρυσόστομος Γ´)


ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΟΡΤΗ ΤΗΣ ΠΑΓΚΟΣΜΙΟΥ ΥΨΩΣΕΩΣ
ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ
τοῦ Μητροπολ. Μάνης Χρυσοστόμου Γ´

.               Ἡ ἑορτή τῆς Παγκοσμίου Ὑψωσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ μᾶς ὑπενθυμίζει τήν κορυφαία πράξη τῆς θυσιαστικῆς ἀγάπης, αὐτήν τήν Σταύρωση τοῦ Χριστοῦ γιά τήν λύτρωση τοῦ κόσμου ἀπό τήν ἁμαρτία καί τήν εἴσοδο μας πάλιν στόν Παράδεισο. Ὁ Σταυρός εἶναι τό ἱερότατο σύμβολο τῆς πίστεώς μας, τό στήριγμα τῶν πιστῶν, τό ἀήττητο τρόπαιο τῆς νίκης κατά τοῦ διαβόλου, ὁ Δοτήρ τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος.
.               Τό σύμβολο καί γενικῶς τά σύμβολα, τά ἐξωτερικά αὐτά σημεῖα συνδέονται μέ τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη, τήν ἱστορία καί τόν πολιτισμό. Ἀποτελοῦν ἀναφορές σέ ἔννοιες καί ἀντιλήψεις γιά τόν Θεό, τόν ἄνθρωπο, τόν κόσμο. Τό σύμβολο εἶναι τύπος καί οὐσία. Τύπος, ὡς ἐξωτερική ἔνδειξη, ὡς παράσταση, ὡς ἀντικείμενο, οὐσία ὡς πρός τό περιεχόμενο καί τό βαθύτατο νόημα πού ἐμπεριέχει.
.               Ἔτσι ὁ Σταυρός ἀπό τούς πρώτους χριστιανικούς χρόνους καθιερώθηκε ὡς τό ἱερό σύμβολο τοῦ Χριστιανισμοῦ.
.               Γι᾽ αὐτό καί σεβόμαστε τόν Σταυρό, τόν τιμᾶμε καί τόν προσκυνοῦμε. Δέν εἶναι ἕνα ἁπλό στολίδι. Εἶναι ὁ ἔνδοξος θρόνος τῆς ἀγάπης τοῦ Χριστοῦ γιά μᾶς τούς χοϊκούς ἀνθρώπους. Εἶναι τό πανσεβάσμιον ξύλον, «ὁ φύλαξ πάσης τῆς οἰκουμένης, ἡ ὡραιότης τῆς Ἐκκλησίας, Βασιλέων τὸ κραταίωμα, ἀγγέλων ἡ δόξα καί τῶν δαιμόνων τό τραῦμα», εἶναι ὁ ζωηφόρος Σταυρός.
.               Ὁ Σταυρός δεσπόζει καί μέσα καί ἔξω στούς ναούς μας. Εἶναι μέσα στήν Ἐκκλησία παντοῦ. Ὁ Σταυρός τό σύμβολό μας εἶναι στήν Ἑλληνική Σημαία μας, εἶναι στά σπίτια μας, εἶναι στολισμένος καί τόν βλέπουμε πάνω στό ξύλο, στό μάρμαρο, πάνω στό μέταλλο, στό χρυσό, πάνω σέ ἄργυρο, πάνω σ᾽ ὅλες τίς ἐπιφάνειες. Σέ βιβλία, σέ ἐπιστολές, σέ διαθῆκες, σέ ἄλλα ἔγγραφα. Ἀλλὰ καί προπαντός τόν φορᾶμε ἐπάνω μας, σχηματίζουμε τό σύμβολο τοῦ Σταυροῦ σ᾽ ὅλες τίς λατρευτικές εὐκαιρίες καί προσευχές μας καί ὅταν ἀκόμη περνᾶμε ἔξω ἀπό τό ναό ἥ ὅταν ἐξερχόμεθα ἀπό τό σπίτι μας.
.               Σταυρός, λοιπόν, πιστῶν τό στήριγμα καί ἡ βοήθεια καί ἡ ἐλπίδα καί ἡ παρηγοριά καί ἡ νίκη.
.                 Σ᾽ αὐτόν τόν Τίμιον Σταυρόν πάντοτε νά ἀτενίζουμε καί νά διακηρύττουμε μαζί μέ τόν Ἀπ. Παῦλο «ἐμοί μή γένοιτο καυχᾶσθε εἰ μή ἐν τῷ σταυρῷ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ» (Γαλ. ϛ´14). Μή ξεχνᾶμε ποτέ νά κάνουμε τόν Σταυρό μας.

, ,

Σχολιάστε

Ο ΣΤΑΥΡΟΣ: ΤΟ ΑΓΙΩΤΕΡΟ ΣΥΜΒΟΛΟ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ

Ὁ Σταυρός: τὸ ἁγιότερο σύμβολο τῆς πίστεώς μας

Τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»

.                 Στὶς 14 Σεπτεμβρίου ἑορτάζουμε μὲ λαμπρότητα τὴ μεγάλη Ἑορτὴ τῆς Παγκοσμίου Ὑψώσεως τοῦ τιμίου καὶ ζωοποιοῦ Σταυροῦ. Ὅλος ὁ μήνας Σεπτέμβριος εἶναι ὁ μήνας τοῦ Σταυροῦ. Ἡ ἱερὴ Ὑμνολογία τοῦ Σταυροῦ, τὰ ἱερὰ Ἀναγνώσματα καὶ οἱ Κυριακὲς Πρὸ τῆς Ὑψώσεως καὶ Μετὰ τὴν Ὕψωσιν, ποὺ δορυφοροῦν τὴν Ἑορτή, ὑπογραμμίζουν τὴν ἐπισημότητά της.
.              Ὁ Σταυρὸς μέχρι τὴ σταυρικὴ θυσία τοῦ Κυρίου μας ἦταν ὄργανο τοῦ πιὸ ἀτιμωτικοῦ θανάτου. Ἦταν «τὸ ξύλον τῆς αἰσχύνης». Ἀλλὰ ἀπὸ τότε ποὺ ἔγινε θυσιαστήριο ἐπάνω στὸ ὁποῖο ὁ Χριστὸς προσέφερε τὸν Ἑαυτό Του θυσία γιὰ ὅλο τὸν κόσμο, ἁγιάσθηκε καὶ ὀνομάζεται «τρισμακάριστον ξύλον»! «Ὢ ξύλον τοῦ Σταυροῦ, σὺ τῇ ἀληθείᾳ εἶσαι πολλῶν μακαρισμῶν ἄξιον· διότι ἐπάνω εἰς ἐσὲ ἐτανύσθη κατὰ τὰς χεῖρας καὶ (τούς) πόδας καὶ καθ᾿ ὅλον τὸ σῶμα ὁ γλυκὺς Ἰησοῦς Χριστός, ὁ τῶν αἰώνων ὑπάρχων Βασιλεύς, καὶ πάντων τῶν ὄντων Κύριος, καὶ διὰ μέσου σου ἔπεσε πτῶμα ἐλεεινὸν καὶ ἀξιο­δάκρυτον ὁ διάβολος», ἀναφωνεῖ ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης (Ἑορτοδρόμιον, Ἑρμηνεία εἰς τὸν κανόνα τῆς Ὑψώσεως τοῦ Τιμίου Σταυροῦ, ᾠδὴ Ε΄).
.                 Ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ «ἔγινε θεμέλιο μεγάλης εὐλογίας γιὰ τὴν ἀνθρωπό­τητα, κτύπημα θανατηφόρο κατὰ τοῦ διαβόλου, χαλινάρι τῶν δαιμόνων, φί­μωτρο τῆς δυνάμεως τῶν ἐχθρῶν… Κατήργησε τὸν θάνατο, συνέτριψε τὶς χάλκινες πύλες τοῦ Ἅδη, τσάκισε τὶς σιδερένιες ἀμπάρες του, ἔκοψε τὰ νεῦρα τῆς ἁμαρτίας, κατέπαυσε τὴ μάστιγα ποὺ βασάνιζε τὴν ἀνθρώπινη φύση, ἄ­νοιξε τὶς πύλες τοῦ Οὐρανοῦ, «τοὺς μισουμένους φίλους ἐποίησεν, εἰς τὸν Οὐ­ρανὸν ἐπανήγαγεν, ἐν δεξιᾷ τοῦ θρόνου ἐκάθισε τὴν ἡμετέραν φύσιν», κηρύττει ὁ μεγαλύτερος ἱεροκήρυκας τοῦ Χριστιανισμοῦ, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος (Κατὰ Ἰουδαίων Ὁμ. Γ΄, δ΄, PG 48, 867).
.                 Ὁ Σταυρὸς εἶναι τὸ ἁγιότερο σύμβολο τῆς πίστεώς μας, τὸ σύμβολο τῆς σωτηρίας μας. Ὅλα τὰ Μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας ὁλοκληρώνονται μὲ τὴν ἐπίκληση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὴ σφραγίδα τοῦ Τιμίου Σταυροῦ. Ὅλες οἱ ἱερατικὲς εὐλογίες εἶναι σταυρικές. Ὅλοι οἱ ἱεροὶ ναοί, τὰ ἱερὰ σκεύη, τὰ ἱερὰ ἄμφια ἁγιάζονται μὲ τὸν Τίμιο Σταυρό. Δὲν νοεῖται λειτουργικὴ πράξη ἢ σύναξη τῶν πιστῶν χωρὶς τὴ σφραγίδα τοῦ Τιμίου Σταυροῦ.
.                 Οἱ πιστοὶ Χριστιανοὶ τὸν Σταυρὸ ἔχουμε χαραγμένο ἐπάνω μας καὶ τὸν περιφέρουμε σὰν ἄλλη στήλη θριάμβου, σημειώνει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος (PG 48, 826). Μὲ τὸν Σταυρὸ ὁμολογοῦμε τὴν πίστη μας στὸν Χριστό, ἐκδηλώνουμε τὴν εὐγνωμοσύνη μας γιὰ τὴ σωτηρία ποὺ μᾶς χάρισε καὶ ζητοῦμε τὴν εὐλογία του καὶ τὴ δύναμή του γιὰ τὴν καθημερινὴ καὶ τὴν αἰώνια πορεία μας.
.                 Μὲ τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ σφραγίζουμε τὸ σῶμα μας, τὰ σπίτια μας, τὰ πρά­γματά μας, τοὺς χώρους τῆς ἐργασίας μας, τὰ πάντα. Εἶναι τόσο εὐρύτατη ἡ χρήση τοῦ Σταυροῦ, τόσο στὴ λειτουργικὴ ὅσο καὶ στὴν καθημερινή μας ζωή, ποὺ δὲν ὑπερβάλλουμε ἐὰν ποῦμε ὅτι, ὅπου κι ἂν στρέψει κανεὶς τὰ βλέμματά του, βλέπει Σταυρό: στοὺς τρούλους τῶν ἐκκλησιῶν, στοὺς τάφους τῶν κοιμητηρίων, στοὺς δρόμους, στὶς ἀγορές, στὶς βραχονησίδες, στὶς βουνοκορφές, στὰ πλοῖα καὶ στὰ αὐτοκίνητα ποὺ ταξιδεύουν, παντοῦ δεσπόζει ὁ Σταυρός. «Παν­ταχοῦ τῆς οἰκουμένης ὁ Σταυρὸς ὑπὲρ τὸν ἥλιον διαλάμπει»!
.                 Ὁ Σταυρὸς εἶναι τὸ ἀνίκητο ὅπλο τῶν Χριστιανῶν. «Κύριε, ὅπλον κατὰ τοῦ διαβόλου τὸν Σταυρόν σου ἡμῖν δέδωκας. Φρίττει γὰρ καὶ τρέμει, μὴ φέρων καθορᾶν αὐτοῦ τὴν δύναμιν» (Στιχηρὸν ἀναστάσιμον Αἴνων πλ. δ΄ ἤχου)! Ὁ διάβολος φρίττει καὶ τρέμει μπροστὰ στὴ δύναμη τοῦ Σταυροῦ.
.                 Ὁ Σταυρὸς τοῦ Χριστοῦ συντρίβει τοὺς δαίμονες, σώζει τοὺς ἀνθρώπους, κατέστησε ἀμετακίνητους στὸ ἀγαθὸ τοὺς ἀγγέλους, ἀνακαινίζει ὅλη τὴν κτίση. «Ὁ Σταυρὸς εἶναι ἡ δόξα τοῦ Μονογενοῦς Υἱοῦ, ἡ ἀγαλλίαση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ στολίδι τῶν ἀγγέλων, ἡ ἀσφάλεια τῆς Ἐκκλησίας… τὸ φῶς ὁλόκληρης τῆς οἰκουμένης» (PG 49, 396-97). «Σταυρός, ὁ φύλαξ πάσης τῆς οἰκουμένης· Σταυρός, ἡ ὡραιότης τῆς Ἐκκλησίας…» (Ἐξαποστειλάριον Ἑορτῆς).
.                 Ἡ σωτηρία διὰ τοῦ Σταυροῦ. Τί ἄλλο εὐφροσυνότερο! Καὶ ἡ ἀνύψωση διὰ τοῦ Σταυροῦ. Τί ἄλλο θαυμασιότερο! Καὶ ἡ θέωση διὰ Σταυροῦ. Τί ἄλλο ἐρασμιότερο! «Ἡ ζωηφόρος Σου πλευρά… τὴν Ἐκκλησίαν Σου, Χριστέ, ὡς λογι­κὸν ποτίζει Παράδεισον… τὸν κόσμον ἀρδεύουσα, τὴν κτίσιν εὐφραίνουσα…» (Τροπάριον Μακαρισμῶν Μ. Πέμπτης).
.                 Νά γιατί πανηγυρίζουμε οἱ πιστοὶ στὴ γιορτὴ τοῦ Σταυροῦ: διότι ὅλες οἱ εὐλογίες ποὺ ἀπολαμβάνουμε ὡς μέλη τῆς Ἐκκλησίας πηγάζουν ἀπὸ τὸν πανσεβάσμιο Σταυρὸ τοῦ Κυρίου μας. «Ἀπὸ θανάτου γεγόναμεν ἀθάνατοι… Ταῦτα τοῦ Σταυροῦ τὰ κατορθώματα» (PG 49, 396). Τί νὰ ἀνταποδώσουμε στὸν Κύριό μας γιὰ ὅλα ὅσα μᾶς χάρισε; «Τί ἀνταποδώσωμεν τῷ Κυρίῳ περὶ πάντων, ὧν ἀνταπέδωκεν ἡμῖν;».

 

, ,

Σχολιάστε