Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἱ. Κουτλουμουσιανὸν Κελλίον Ἅγ. Ἰω. Θεολόγος

«ΑΝΑΡΩΤΙΟΜΑΣΤΕ ΓΙΑ ΤΟ ΠΟΥ ΘΑ ΦΤΑΣΟΥΜΕ, ΓΙΑΤΙ Ο ΘΕΟΣ ΣΙΩΠΑ»

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ νέο βιβλίο
τοῦ ἱερομονάχου Γρηγορίου
«Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος»
ἔκδ. Ἱ. Κουτλουμουσιανοῦ Κελλίου
Ἁγ. Ἰωάννου Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος 2017
σελ. 207-209
Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογρ.»

Βλ. σχετ.: «ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΣΑΝ ΟΙ ΑΘΕΟΦΟΒΟΙ ΝΑ ΦΤΥΣΟΥΝ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ;» [Ἅγ. Παΐσιος Ἁγιορ.]

.             Ὁ Ἅγιος [Ἰω. ὁ Χρυσόστομος] κατόπιν βγάζει τὰ πνευματικὰ συμπεράσματα γιὰ ὅσα συνέβαιναν τότε στὴν Ἐκκλησία, καὶ ἀπευθύνει τὸν λόγο σὲ κάθε πιστό: «Ὅταν ἰδῆς μερικοὺς νὰ σκανδαλίζωνται ἀπὸ αὐτὰ ποὺ συμβαίνουν, πρῶτα πρῶτα νὰ σκεφθῆς ὅτι ὁ σκανδαλισμός τους δὲν προέρχεται ἀπὸ τὰ γεγονότα ἀλλὰ ἀπὸ τὴν προσωπική τους ἀδυναμία. Καὶ ἔπειτα, πρόσεχε ὅτι πολλοὶ ἀπὸ αὐτὲς τὶς ἀφορμὲς ἔλαμψαν περισσότερο, καθὼς δόξαζαν τὸν Θεό, καὶ Τὸν εὐχαριστοῦσαν μὲ πολλὴ προθυμία καὶ γι᾽ αὐτὰ τὰ λυπηρά. Ἑπομένως μὴ βλέπεις ἐκείνους ποὺ κλονίζονται, ἀλλὰ αὐτοὺς ποὺ στέκονται σταθεροί,… καὶ γίνονται ἰσχυρότεροι… Καὶ ἂν ἀκόμη ἦταν περισσότεροι ἐκεῖνοι ποὺ κλονίστηκαν, “εἶναι προτιμότερος ἕνας ποὺ κάνει τὸ θέλημα τοῦ Κυρίου, παρὰ μύριοι παράνομοι”». Παράδειγμα τῆς ἀλήθειας αὐτῆς εἶναι ὁ ἴδιος ὁ Ἅγιος, ὁ ὁποῖος ἐφάρμοσε τὸ θεώρημα τοῦ Κυρίου καὶ γιὰ αὐτὸ ἀντιμετώπισε θύελλα διωγμῶν. Ὁ Κύριος ὅμως τὸν δοξάζει στοὺς αἰῶνες, ἐνῶ οἱ διῶκτες του καὶ ὅσοι λύγισαν στοὺς διωγμοὺς περιφρονήθηκαν καὶ ξεχάστηκαν.
.             Στὰ χρόνια τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, σημειώνει ὁ Ἅγιος, συνέβαιναν χειρότερα πράγματα. Καὶ προσθέτει: «Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ἐπειδὴ ἔβλεπε τοὺς μύριους κινδύνους ποὺ ἐπέρχονταν ἐναντίον τους, καὶ φοβόταν μήπως ἐξ αὐτοῦ μερικοὶ πιστοὶ πέσουν σὲ σύγχυση, ἔγραφε: “σᾶς ἔστειλα τὸν Τιμόθεο, γιὰ νὰ μὴν κλονίζεται κανεὶς μ’ αὐτὲς τὶς θλίψεις”… Ἡ ἀποστολικὴ ζωὴ εἶναι στενὰ συνδεδεμένη μὲ τοὺς ἐμπαιγμοὺς καὶ τὴν κακοπάθεια… ὅσοι ὅμως προσέχουν, ὄχι μόνον δὲν βλάπτονται καθόλου ἀπὸ αὐτὰ ἀλλὰ ἀντίθετα κερδίζουν».
.             Ὅλοι οἱ ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας πέρασαν μέσα ἀπὸ τὸ καμίνι τῶν πειρασμῶν. Μᾶς συμβουλεύει ὁ ἅγιος Ἰωάννης: «Βλέποντας ὁλόκληρη τὴ ζωὴ τῶν γενναίων καὶ μεγάλων ἀνδρῶν νὰ ὑφαίνεται ἀπὸ τέτοια παθήματα, μὴν συγχύζεστε οὔτε νὰ ταράσσεστε, οὔτε ἀπὸ τοὺς δικούς σας οὔτε ἀπὸ τοὺς κοινοὺς πειρασμούς, διότι ἡ Ἐκκλησία ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἔτσι ἀνατράφηκε, ἔτσι μεγάλωσε».
.             Ὁ Θεός, μὲ πάνσοφο τρόπο, ἐξηγεῖ ὁ θεοφώτιστος Ἅγιος, «θέλοντας νὰ μεταμορφώσει τὴν ψυχή, ὥστε νὰ γίνει κατάλληλη γιὰ τὴν ἀρετή… τὴν παραδίδει στὴν δοκιμασία τῶν πειρασμῶν. Ἔτσι καὶ οἱ πνευματικὰ νωθροί, οἱ χαλαροί, τονώνονται, καὶ αὐτοὶ ποὺ εἶναι ἄξιοι γίνονται περισσότερο ἱκανοὶ καὶ ἀνίκητοι στὶς ἐπιβουλὲς τῶν δαιμόνων. Μὲ τὸν τρόπο αὐτό, πολλοὶ ἀναδεικνύονται ἄξιοι τῶν μελλόντων ἀγαθῶν». Καὶ καταλήγει ὁ Ἅγιος: «νὰ στέκεστε ἑδραῖοι καὶ ἀμετακίνητοι, περιμένοντας τὰ ἀγαθὰ ποὺ φυλάσσονται γιὰ σᾶς. Διότι ὁπωσδήποτε, χωρὶς καμία ἀμφιβολία, σᾶς φυλάσσεται ἀμοιβή, ὄχι ἴση μὲ τοὺς κόπους, ἀλλὰ ἀσύγκριτα μεγαλύτερη».
.             Στὸ τελευταῖο αὐτὸ κείμενό του σ πρὸς τοὺς πιστούς του ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἀσχολεῖται μὲ τὰ θέματα τοῦ ἀκαταλήπτου τῆς θείας Προνοίας καὶ τῆς πνευματικῆς ὠφελείας τῶν πειρασμῶν. Στὰ θέματα αὐτὰ ὁ Ἅγιος ἀναφερόταν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τοῦ κηρυκτικοῦ του ἔργου. Ὅσα γράφει ὅμως ἐδῶ εἶναι καρπὸς τῆς ὀδυνηρῆς ἐμπειρίας του ἀπὸ τὴν κακία τῶν ἀνθρώπων καὶ συχνὰ μάλιστα ἐπισκόπων, τὴν ὁποία ἀντιμετώπισε μιμούμενος τὸ παράδειγμα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Ἅγιος ὑπογραμμίζει ὅτι οἱ δυνατοὶ πνευματικά, διὰ τῶν πειρασμῶν, «ἔλαμψαν περισσότερο, καθὼς δόξαζαν τὸν Θεὸ καὶ τὸν εὐχαριστοῦσαν». Μὲ τὰ λόγια αὐτὰ προδίδει, χωρὶς νὰ τὸ θέλει, τὴν δική του μαρτυρικὴ πορεία, ποὺ τὸν ἀνέδειξε φωστήρα τῆς οἰκουμένης, διότι μέσα στὶς ἀπίστευτες δοκιμασίες ποὺ ὑπέστη, δὲν ἔπαψε νὰ δοξολογεῖ τὸ ἅγιο ὄνομα τοῦ Κυρίου, καὶ νὰ ἀναφωνεῖ μέχρι τελευταίας του ἀναπνοῆς τὸ δόξα τῷ Θεῷ πάντων ἕνεκεν!
.             Οἱ προτροπὲς τοῦ ἱεροῦ Χρυσοστόμου πρὸς τοὺς σκανδαλισθέντας πιστοὺς τῆς Βασιλευούσης ἔχουν διαχρονικὴ σημασία. Ἀπευθύνονται στοὺς πιστοὺς κάθε ἐποχῆς, καὶ φυσικὰ καὶ σὲ μᾶς τοὺς ἴδιους. Κα σήμερα περν δοκιμασίες κκλησία μας κα πατρίδα μας, κα συχν ναρωτιόμαστε γι τ πο θ φτάσουμε, κα γιατί Θες φαίνεται ν σιωπ. Τὸ χρυσοστομικὸ αὐτὸ τὸ κείμενο ὅμως μπορεῖ νὰ λύσει κάθε ἀμφιβολία, καὶ νὰ ἀναπαύση κάθε καλοπροαίρετη ψυχή. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης, μὲ τὸν λόγο του καὶ τὸ παράδειγμά του, μᾶς ἔδειξε ὅτι ὅσοι γρηγοροῦν πνευματικὰ καὶ δοξολογοῦν γιὰ ὅλα τὸν Θεό, μέσα ἀπὸ τοὺς πειρασμοὺς ἀναδεικνύονται καὶ λάμπουν περισσότερο.

, ,

Σχολιάστε

«ΠΩΣ ΜΠΟΡΕΣΑΝ ΟΙ ΑΘΕΟΦΟΒΟΙ ΝΑ ΦΤΥΣΟΥΝ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ;» [Ἅγ. Παΐσιος Ἁγιορ.]

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ νέο βιβλίο
τοῦ ἱερομονάχου Γρηγορίου
«Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος»
ἔκδ. Ἱ. Κουτλουμουσιανοῦ Κελλίου
Ἁγ. Ἰωάννου Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος 2017
σελ. 110-111
Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογρ.»

.                 […] Ὁ εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος μεταξὺ ἄλλων γράφει: Ἐνέπτυσαν εἰς τὸ πρόσωπον αὐτοῦ. Καὶ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος ἐκφράζει μὲ θλίψη τὴν ἀγάπη του στὸν Κύριο: «Τί μπορεῖ νὰ ἐξισωθῆ μὲ αὐτὴ τὴν ὕβρη». Ἔφτυναν καὶ ράπιζαν τὸ πρόσωπο ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖο ἡ θάλασσα σεβάστηκε, ὅταν τὸ εἶδε (καὶ γαλήνεψε), τὸ ὁποῖο ὁ ἥλιος ἀντίκρυσε πάνω στὸν Σταυρό καὶ ἔκρυψε τὶς ἀκτῖνες του».
.              Γιὰ τὸν ἐμπτυσμὸ αὐτὸ τοῦ θείου Προσώπου, πονοῦσε πολὺ καὶ ἕνας ἄλλος ἅγιος, ὁ ὅσιος Παΐσιος ὁ ἁγιορείτης. Ὅταν ἀξιώθηκε νὰ ἀντικρύση τὸν Χριστό, μὲ πόνο ἐξέφρασε τὴν ἀπορία: «Πῶς μπόρεσαν –οἱ ἀθεόφοβοι– νὰ φτύσουν αὐτὴ τὴν παρθενικὴ ὀμορφιά;»

, , ,

Σχολιάστε

ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ ΥΜΝΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΩΝ (Νέα ἔκδοση)

ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ ΥΜΝΩΝ ΠΑΡΑΚΛΗΤΙΚΩΝ 

ἔκδ. Ἱ Κουτλουμουσιανοῦ Κελλίου Ἁγ. Ἰω. Θεολόγου  Ἅγιον Ὄρος 2015

.             Ἡ Προσευχὴ εἶναι ἡ ζωὴ τῆς ψυχῆς, καὶ «ὅπως τὸ σῶμα χρειάζεται τὸν ἀερα γιὰ νὰ ἀναπνέη, ἔτσι καὶ ἡ ψυχὴ χρειάζεται τὴν προσευχή», λέγει ὁ ἄγιος Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος. Ἕνας τρόπος προσευχῆς εἶναι καὶ οἱ Παρακλητικοὶ Κανόνες, μὲ τὸν ὁποῖο παρακαλοῦμε τὸν ἴδιο τὸν Κύριο, ἢ ζητοῦμε ἀπὸ τὴν Παναγία καὶ τοὺς Ἁγίους νὰ διαβιβάσουν τὰ αἰτήματά μας.

ΑΠΑΝΘΙΣΜΑ-ΠΑΡΑΚΛ

Σχολιάστε

ΘΕΕ ΜΟΥ, ΘΕΕ ΜΟΥ ΙΝΑΤΙ ΜΕ ΕΓΚΑΤΕΛΙΠΕΣ (Δ´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ) [Γρηγορίου ἱερομ. Ἁγιορείτου]

ΘΕΕ ΜΟΥ, ΘΕΕ ΜΟΥ ΙΝΑΤΙ ΜΕ ΕΓΚΑΤΕΛΙΠΕΣ
(Δ´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ)

Ἱερομονάχου Γρηγορίου:
«Οἱ ἑπτὰ Λόγοι τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ»,

Ἱ. Κουτλουμουσιανόν Κελλίον Ἁγ. Ἰω. Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος 2009. 

Στοιχειοθεσία: «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

βλ. σχετ.  1.: ΠΑΤΕΡ ΑΦΕΣ ΑΥΤΟΙΣ· ΟΥ ΓΑΡ ΟΙΔΑΣΙ ΤΙ ΠΟΙΟΥΣΙ (Α´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ): ΠΑΤΕΡ ΑΦΕΣ ΑΥΤΟΙΣ· ΟΥ ΓΑΡ ΟΙΔΑΣΙ ΤΙ ΠΟΙΟΥΣΙ (Α´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ)

2. ΣΗΜΕΡΟΝ ΜΕΤ᾽ ΕΜΟΥ ΕΣῌ ΕΝ Τῼ ΠΑΡΑΔΕΙΣῼ (Β´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ): ΣΗΜΕΡΟΝ ΜΕΤ’ ΕΜΟΥ ΕΣῌ ΕΝ Τῼ ΠΑΡΑΔΕΙΣῼ (Β´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ) [Γρηγορίου ἱερομ. Ἁγιορείτου)

3. ΓΥΝΑΙ , ΙΔΕ Ο ΥΙΟΣ ΣΟΥ – ΙΔΟΥ Η ΜΗΤΗΡ ΣΟΥ (Γ´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ) ΓΥΝΑΙ , ΙΔΕ Ο ΥΙΟΣ ΣΟΥ – ΙΔΟΥ Η ΜΗΤΗΡ ΣΟΥ (Γ´ Λόγος ἐπὶ τοῦ Σταυροῦ) [Γρηγορίου ἱερομ. Ἁγιορείτου]

.               Ὁ Χριστὸς µέσα στὴν ἀβάσταχτη ὀδύνη τοῦ σταυρικοῦ θανάτου ἀπευθύνει στὸν Θεὸ Πατέρα τὸν λόγο: “Θεέ µου, Θεέ µου, ἱνατί µε ἐγκατέλιπες” (Ματθ. κζ´ 46). Τὸν εἶπε µάλιστα στὰ ἀραµαϊκὰ (Ἠλί, ἠλί, λιμὰ σαβαχθανί), ὥστε πολλοὶ παρευρισκόµενοι νὰ νοµίσουν ὅτι καλεῖ τὸν προφήτη Ἠλία νὰ Τὸν βοηθήση.
.               Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος ἐρµηνεύοντας τὸν λόγο αὐτὸ τοῦ Κυρίου γράφει: «Ἀσφαλῶς δὲν ἐγκαταλείφθηκε ὁ Ἴδιος, εἴτε ἀπὸ τὸν Πατέρα εἴτε ἀπὸ τὴν Θεότητά Του, ὅπως νοµίζουν µερικοί, ἡ ὁποία δῆθεν φοβήθηκε τὸ πάθος καὶ γι’ αὐτὸ ἀποτραβήχθηκε ἀπὸ τὸν πάσχοντα. Ἄλλωστε ποιός ἀνάγκασε τὸν Χριστό, ἢ νὰ γεννηθῆ κατ᾽ ἀρχὰς ἢ νὰ ἀνέβη στὸν Σταυρό; Ὁ Χριστὸς στὸν ἑαυτό Του εἰκονίζει τὴν δική µας ἀνθρώπινη φύση. Διότι ἐµεῖς ἤµασταν οἱ πρώην ἐγκαταλελειµµένοι καὶ παραπεταµένοι, οἱ ὁποῖοι τώρα προσελήφθηκαν καὶ σώθηκαν µὲ τὰ Πάθη τοῦ Ἀπαθοῦς». Ὁ Κύριος εἶπε τὸν λόγο αὐτὸ «τυπώνοντας στὸν ἑαυτό Του ἐµᾶς καὶ ἀναλαµβάνοντας στὸ δικό Του πρόσωπο τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ Θεοῦ ποὺ ἔπαθε ἡ δική µας ἀνθρώπινη φύση» (Λόγος 30, 5 PG 36, 109ΑΒ –Ὅσιος Νικόδημος, Γυμνάσματα Πνευματικά, ἔνθ. ἀν. σελ. 266).
.               Ὁ λόγος “Θεέ µου, Θεέ µου, ἱνατί µε ἐγκατέλιπες”, ἀναφέρεται αὐτολεξεὶ στὸν πρῶτο στίχο τοῦ 21ου Ψαλµοῦ, ὁ ὁποῖος συνεχίζει: “Μακρὰν ἀπὸ τῆς σωτηρίας µου οἱ λόγοι τῶν παραπτωµάτων µου”. «Ἐπειδὴ ὁ Θεὸς Λόγος ἔγινε γιὰ µᾶς, ὅπως ἐµεῖς, οἰκειοποιεῖται στὸν ἑαυτό Του τὰ δικά µας. Διότι ἐµεῖς οἱ ἄνθρωποι ἐξ αἰτίας τῶν πολλῶν µας ἁµαρτιῶν βρεθήκαµε µακριὰ ἀπὸ τὴν σωτηρία … Παρακαλεῖ λοιπὸν τὸν Πατέρα ὁ Κύριος γιὰ χάρη μας, λέγοντας: “Μὴν ἐμποδίσης ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν τῆς ἀνθρωπίονης φύσεως τὴν σωτηρία, ἀλλὰ γιὰ τὰ δικά μου Πάθη χάρισέ την στοὺς ἀνθρώπους» (Ἀνθίμου Ἱεροσολύμων, Ἑρμηνεία εἰς τοὺς ΡΝ´ Ψαλμούς, Ἱεροσόλυμα 1855 σελ. 92.)
.             Οἱ ἅγιοι Πατέρες μᾶς προφυλάσσουν ἀπὸ τὰ αἱρετικὰ δόγματα λέγοντας ὅτι «τὸ “Εἰς τί μὲ ἐγκατέλιπες;” ὁ Χριστὸς τὸ λέγει ἐκ μέρους τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως … Διότι ἐμεῖς οἱ ἄνθρωποι ἤμασταν οἱ ἐγκαταλελειμμένοι, ἐνῶ Ἐκεῖνος δὲν ἐγκαταλείφθηκε ποτὲ ἀπὸ τὸν Πατέρα. Ἄκουσε τί λέγει σχετικὰ ὁ Ἴδιος: “Οὐκ εἰμὶ μόνoς, ὅτι ὁ Πατὴρ μετ’ ἐμοῦ ἐστιν”. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐννοήσουμε ὅτι τὸ Εἰς τί μὲ ἐγκατέλιπες εἰπώθηκε ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη φύση, ποὺ εἶχε ἐγκαταλειφθῆ καὶ ἀπορριφθῆ ἐξ αἰτίας τῶν ἁμαρτιῶν, ἀλλὰ ἐν Χριστῷ προσελήφθη καὶ κατηλλάγη μὲ τὸν Θεὸ Πατέρα» (ἅγ. Θεοφύλακτος Βουλγαρίας 123, 669D – 672A. Ἰωάννης 16, 32).
.             Τὸ ὅτι ὁ Χριστὸς δὲν ἐγκαταλείφθηκε ποτὲ ἀπὸ τὸν Θεὸ Πατέρα δὲν σημαίνει ὅτι δὲν ἔνιωσε τοὺς δριμεῖς πόνoυς τοῦ σταυρικοῦ θανάτου. Τὸ ἀντίθετο, μάλιστα. Γράφει ὁ μακαριστὸς γέροντας Παΐσιος γιὰ τὰ Πάθη τοῦ Κυρίου: «Ὅλοι οἱ ἀγῶνες τῶν Ὁσίων, νηστεῖες, ἀγρυπνίες κλπ. καὶ τὰ βασανιστήρια ὅλων τῶν ἁγίων Μαρτύρων δὲν συγκρίνονται μὲ τὸ Πάθος τοῦ Κυρίου μας, διότι ὅλους τοὺς βοηθοῦσε ὁ Χριστὸς θεϊκά, καὶ γλυκαίνονταν οἱ πόνοι ἀπὸ τὴν μεγάλη Του ἀγάπη, καὶ ἔτσι τὸ μαχαίρι τοῦ δημίου τὸ ἔνιωθαν γλυκύτερο καὶ ἀπὸ τὸ δοξάρι τοῦ βιολιοῦ στὸν λαιμό τους, ἐνῶ στὸν ἑαυτό Του ὁ Χριστὸς δὲν χρησιμοποίησε καθόλου τὴν θεϊκή Του Δύναμη καὶ ὑπέφερε τὸν πολὺ πόνο στὸ εὐαίσθητο σῶμα Του ἀπὸ πολλὴ ἀγάπη πρὸς τὸ πλάσμα Του, τὴν ὁποία, ἐὰν αἰσθανθῆ o ἄνθρωπος, τότε μόνο θὰ εἶναι πραγματικὸς ἄνθρωπος καὶ ἐσωτερικά. Ἀλλιῶς θὰ εἶναι πιὸ ἀναίσθητος καὶ ἀπὸ τὰ δημιουργήματα τοῦ Θεοῦ» (Ἐπιστολές, 2, Ἱ. Ἡσυχαστήριον Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου, Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης 2002, σελ. 138-9), τὰ ὁποῖα τὸ καθένα μὲ τὸν τρόπο του συμμετεῖχαν στὸ γεγονὸς τῆς Σταυρώσεως.
.           Ὁ ἅγιος Νικόδημος σχολιάζει τὸν λόγο “Θεέ μου, Θεέ μου, ἱνατί με ἐγκατέλιπες”: «Ὁ λόγος αὐτὸς τοῦ Χριστοῦ εἶναι βέβαια χαρακτηριστικὸ ἀνθρώπινης δειλίας, πιστοποιεῖ ὅμως τὴν ἀληθινὴ ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ, δηλαδὴ βεβαιώνει ὅτι ἦταν τέλειος ἄνθρωπος καὶ συνεπῶς ὑποκείμενος στὸν φυσικὸ φόβο… τοῦτον τὸν λόγο λέγει ὁ Κύριος ὄχι διότι χωρίσθηκε πότε ἀπὸ αὐτὸν ὁ Πατήρ, ἐφ᾽ ὅσον ἡ ἀνθρώπινη φύση Του ἑνώθηκε ἅπαξ καθ᾽ ὑπόστασιν μὲ τὸν Υἱὸ καὶ Θεό, ἀλλὰ τὸ λέγει γιὰ τὴν δειλία τοῦ θανάτου. Διότι, ἂν ἐσύ, λέγει, Πάτερ, δὲν ἐμπόδιζες ἀπὸ μένα τὴν βοήθειά Σου, ἐγὼ δὲν θὰ δείλιαζα τὸν θάνατο. Γιὰ τὴν δειλία αὐτὴ τοῦ Κυρίου καὶ οἱ Εὐαγγελιστὲς διηγοῦνται ὅτι προσευχήθηκε στὸν κῆπο (τῆς Γεθσημανῆ) καὶ παρεκάλεσε νὰ παρέλθη ἀπὸ Αὐτὸν τὸ ποτήριο τοῦ θανάτου· “Πάτερ, εἰ δυνατόν ἐστι, παρελθέτω ἀπ᾽ ἐμοῦ τὸ ποτήριον τοῦτο”» (Ὅσιος Νικόδημος Ἑρμηνεία εἰς τοὺς ΡΝ´ Ψαλμούς, τ. Α´ σελ. 321).
.           Ὁ Χριστὸς ἔγινε πραγματικὰ ἄνθρωπος γιὰ χάρη μας, ἔπαθε, πόνεσε καὶ πέθανε γιὰ τὴν σωτηρία μας. Ὁ Χριστιανὸς ὀφείλει καὶ αὐτός, ἐὰν θέλη νὰ συμμετάσχη στὴν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ, νὰ πάθη καὶ αὐτὸς γιὰ χάρη Του σ᾽ αὐτὴν ἐδῶ τὴν ζωή. Γράφει ὁ γέροντας Παΐσιος: «Ὅσοι ζοῦν τὴν πνευματικὴ ζωὴ μὲ τὸν κοσμικὸ τρόπο δηλαδὴ ὅλο Πάσχα, χωρὶς νὰ περάσουν πρῶτα τὴν Μεγάλη Σαρακοστή, τὴν Σταύρωση- ἀδύνατον εἶναι νὰ ἀναστηθοῦν πνευματικά, ἀδύνατον εἶναι νὰ ἀγαπήσουν καὶ τὸν Χριστό, διότι δὲν πόνεσαν οἱ ἴδιοι, γιὰ νὰ νιώσουν τοὺς πόνους τοῦ Χριστοῦ γιὰ τὴν σωτηρία μας καὶ νὰ γλυκαθοῦν μετὰ ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, νὰ τρελλαθοῦν πνευματικὰ ἀπὸ τὸν θεῖο ἔρωτα, ἀπορροφημένοι πιὰ στὸν Οὐρανὸ» (Ἐπιστολές, 2, ἔνθ. ἀνωτ., σελ. 118).

, , , , ,

1 Σχόλιο

«ΠΑΝΤΩΝ ΘΛΙΒΟΜΕΝΩΝ Η ΧΑΡΑ» (Ὁ Μ. Παρακλητικὸς Κανών σὲ ψ.δ. ἀπὸ τὸ Ἅγ. Ὄρος)

Μόλις κυκλοφόρησε ψηφιακὸς δίσκος μὲ τὸν Μ. Παρακλητικὸ Κανόνα τῆς Παναγίας
καὶ ἄλλους ὡραίους Ὕμνους πρὸς τὴν Κυρία Θεοτόκο
σὲ κατανυκτικὸ ἁγιορείτκο ὕφος

Μαζὶ περιέχεται κι ἕνα ἠχητικὸ ντοκουμέντο:
Ὁ π. Παΐσιος Ἁγιορείτης ψάλλει τὸ «Πάντων προστατεύεις»

Ψάλλουν οἱ Πατέρες τοῦ Ἱ. Κουτλουμουσιανοῦ Κελλίου Ἅγ. Ἰω. ΘεολόγοςΠΑΝΤΩΝ-ΧΑΡΑ

,

Σχολιάστε

Η ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 7 « Τὸ συνοδικὸ πολίτευμα τῆς Ἐκκλησίας»

Ἡ ἁγία Ἐκκλησία [7]

ϛ´  Τὸ συνοδικὸ πολίτευμα τῆς Ἐκκλησίας 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο 

«Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ, ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ» 
(Σχεδίασμα Ὀρθοδόξου Κατηχήσεως)

Ἱ. Κουτλουμουσιανὸν Κελλίον Ἁγ. Ἰω. Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος (Μάρτιος 2012)

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/05/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-1/
Β´ Μέρος: 
https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/06/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-2/ 

Γ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/08/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-3/

Δ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/11/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-4/
Ε´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/14/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-5/

ϛ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/18/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-6/

.         Τὸ μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας ἐκφράζει τὸ μυστήριο τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ὀνομάζεται ἀπὸ τοὺς ἁγίους Πατέρας σύνοδος1. Γι’ αὐτὸ καὶ τὸ πολίτευμα ποὺ διέπει τὴν ἁγία μας Ἐκκλησία, ἀπὸ τοὺς ἀποστολικοὺς ἀκόμη χρόνους, εἶναι συνοδικό.
.           Τὸ ἔτος 48 συνῆλθε στὰ Ἱεροσόλυμα ἡ Ἀποστολικὴ Σύνοδος, ἡ ὁποία ἀπεφάσισε ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ περιτέμνωνται οἱ ἐξ ἐθνῶν χριστιανοί (θέμα ποὺ συνετάραξε τὴν Ἐκκλησία στὰ πρῶτα της βήματα). Ἡ ἀπόφαση τῆς Ἀποστολικῆς Συνόδου ἀρχίζει μὲ τὴν φράση Ἔδοξε τῷ ῾Αγίῳ Πνεύματι καὶ ἡμῖν (Πράξεις Ἀποστόλων 15, 28). Στὴν ἀποστολικὴ αὐτὴ φράση ἀνακεφαλαιώνεται ὁ θεσμὸς τοῦ συνοδικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ πολιτεύματος.
.          Ἀργότερα, ἡ ἐμφάνιση διαφόρων αἱρέσεων ἀνάγκαζε τὴν Ἐκκλησία νὰ διατυπώνη τὴν ἀλήθεια μὲ τὰ δόγματα. Αὐτὰ ὀνομάζονται καὶ ὅροι, διότι ἀποτελοῦν τὰ ὅρια μέσα στὰ ὁποῖα πρέπει νὰ βρίσκεται ὁ πιστός, ἐφ’ ὅσον ἐπιθυμῆ τὴν ἐν Χριστῷ σωτηρία. Γιὰ νὰ διατυπωθοῦν τὰ δόγματα, συγκαλοῦνταν σύνοδοι θεοφόρων Πατέρων. Κατὰ κανόνα, ἐὰν οἱ ἅγιοι Πατέρες ἀντιπροσώπευαν ὅλες τὶς τοπικὲς Ἐκκλησίες, ἡ Σύνοδος ὀνομαζόταν Οἰκουμενική, ἀλλιῶς χαρακτηριζόταν ὡς Τοπική. Τὸ κῦρος πάντως μιᾶς Συνόδου βασίζεται στὴν εὐθυγράμμιση τῶν ἀποφάσεών της μὲ τὴν ἀλήθεια τὴν ἀποκεκαλυμμένη στοὺς Ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας (Προφῆτες, Ἀποστόλους, Πατέρες). Οἱ ἀναγνωρισμένες Οἰκουμενικὲς Σύνοδοι τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ἑπτά:
.            Ἡ πρώτη συναθροίσθηκε στὴν Νίκαια, τὸ 325, ἐπὶ μεγάλου Κωνσταντίνου, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 318 θεοφόρους Πατέρες. Κατεδίκασε τὸν Ἄρειο καὶ διεκήρυξε τὸν Χριστὸ Υἱὸ τοῦ Θεοῦ, ὁμοούσιο καὶ συναΐδιο μὲ τὸν Πατέρα. Συνέταξε τὰ πρῶτα ἑπτὰ ἄρθρα τοῦ Συμβόλου τῆς πίστεως.
.           Ἡ δευτέρα συναθροίσθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη, τὸ 381, ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μεγάλου, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 150 θεοφόρους Πατέρες. Κατεδίκασε τὸν Μακεδόνιο καὶ ἄλλους Πνευματομάχους, τὸν Ἀπολλινάριο, τὸν Σαβέλλιο κ.ἄ. Διεκήρυξε τὴν Θεότητα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ διατύπωσε τὸ Τριαδικὸ δόγμα. Ὁλοκλήρωσε ἐπίσης τὸ Σύμβολο τῆς πίστεως προσθέτοντας πέντε ἄρθρα.
.            Ἡ τρίτη συναθροίσθηκε στὴν Ἔφεσο, τὸ 431, ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ μικροῦ, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 200 θεοφόρους Πατέρες. Κατεδίκασε τὸν Νεστόριο καὶ τοὺς Πελαγιανούς, μίλησε γιὰ τὴν ἕνωση τῶν δύο φύσεων στὸν Χριστό, τῆς θείας καὶ τῆς ἀνθρωπίνης, καὶ ὁμολόγησε τὴν Παναγία Παρθένο Μαρία, Θεοτόκο.
.             Ἡ τετάρτη συναθροίσθηκε στὴν Χαλκηδόνα, τὸ 451, ἐπὶ Μαρκιανοῦ καὶ Πουλχερίας, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 630 ἁγίους Πατέρες. Κατεδίκασε τὸν Εὐτυχῆ, καὶ γενικὰ τὸ μονοφυσιτικὸ δόγμα. Ἀνέλυσε τὸν τρόπο τῆς ἑνώσεως τῶν δύο φύσεων τοῦ Χριστοῦ σὲ ἕνα πρόσωπο.
.              Ἡ πέμπτη συναθροίσθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη, τὸ 553, ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 165 θεοφόρους Πατέρες. Κατεδίκασε τὸν Ὠριγένη γιὰ τὶς κακοδοξίες του (προΰπαρξη ψυχῶν, μετεμψύχωση, ἀποκατάσταση τῶν πάντων κλπ.) καθὼς καὶ τὰ λεγόμενα Τρία Κεφάλαια (συγγράμματα ποὺ εὐνοοῦσαν τὸν Νεστοριανισμό). Ἐπίσης διασαφήνισε καὶ ἐπικύρωσε ὅσα δογμάτισαν οἱ προηγούμενες Οἰκουμενικὲς Σύνοδοι.
.            Ἡ ἕκτη συναθροίσθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη, τὸ 680-1, ἐπὶ Κωνσταντίνου Δ΄ τοῦ Πωγωνάτου, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 170 θεοφόρους Πατέρες. Κατεδίκασε τὴν αἵρεση τοῦ Μονοθελητισμοῦ καὶ τοὺς ἐκπροσώπους του: Ὀνώριο, Σέργιο, Πύρρο κ.ἄ. Ἡ σύνοδος αὐτὴ διεκήρυξε ὅτι ὁ Χριστὸς ἔχει τέλειες τὶς δύο φύσεις καὶ ἑπομένως ἔχει δύο φυσικὲς ἐνέργειες καὶ δύο φυσικὲς θελήσεις, τὴν θεία καὶ τὴν ἀνθρωπίνη2. Τὸ ἀνθρώπινο θέλημά Του πάντοτε ὑποτάσσεται καὶ συμφωνεῖ μὲ τὸ θεῖο.
.              Ἡ λεγόμενη Πενθέκτη συναθροίσθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη, τὸ 691, ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ Β΄, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 211 θεοφόρους Πατέρες. Θεωρεῖται ὡς συνέχεια τῆς ἕκτης Οἰκουμενικῆς, διότι συμπλήρωσε τὸ ἔργο της (καθὼς καὶ τῆς ε΄ Οἰκουμενικῆς). Ἐξέδωσε 102 Κανόνες.
.            Ἡ ἑβδόμη συναθροίσθηκε στὴν Νίκαια, τὸ 787, ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ ϲ´ καὶ Εἰρήνης, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 367 θεοφόρους Πατέρες. Κατεδίκασε τοὺς Εἰκονομάχους, καὶ κήρυξε τὴν ὀρθὴ πίστη γιὰ τὴν τιμὴ τῶν εἰκόνων. Τὸ ἔτος 843, ἔγινε ἡ ὁριστικὴ ἀναστήλωση τῶν ἱερῶν εἰκόνων ἀπὸ τὴν βασίλισσα Θεοδώρα.

* * *

.        Μετὰ ἀπὸ τὶς ἑπτὰ Οἰκουμενικὲς Συνόδους συνῆλθαν ἀρκετὲς ἀκόμη Σύνοδοι. Δύο ἀπὸ αὐτές, ἂν καὶ δὲν ἔχουν ἀκόμη ἀνακηρυχθῆ ἐπισήμως ὡς Οἰκουμενικές, ἔχουν ὅλα τὰ γνωρίσματα μιᾶς Οἰκουμενικῆς Συνόδου, κυρίως «λόγῳ τῆς θεματολογίας τους καὶ τῶν ἀποφάσεών τους»3.
.          Ὡς ὀγδόη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος θεωρεῖται ἐκείνη ποὺ συναθροίσθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 879-80, ἐπὶ Βασιλείου τοῦ Μακεδόνος καὶ πατριάρχου Φωτίου, καὶ συγκροτήθηκε ἀπὸ 480 θεοφόρους Πατέρες, παρόντων καὶ ἐκπροσώπων τῆς Ρώμης. Κατὰ τὴν Σύνοδο αὐτὴ «ἔγινε εἰρήνη μεταξὺ τῆς δυτικῆς Ἐκκλησίας καὶ τῶν ἄλλων Πατριαρχείων. Οἱ Δυτικοὶ ὁμολόγησαν φανερὰ ὅτι “πιστεύουμε καὶ διαβάζουμε τὸ Σύμβολο τῆς πίστεως ὅπως καὶ σεῖς, χωρὶς καμμία προσθήκη,… καὶ ἐκείνους ποὺ προσθέτουν ἢ παραλείπουν τοὺς ἀναθεματίζουμε”»4. Τὰ θέματα μὲ τὰ ὁποῖα ἀσχολήθηκε ἡ Σύνοδος αὐτὴ ἦταν κυρίως τὸ πρωτεῖο τοῦ Πάπα καὶ τὸ Filioque.
.          Ὡς ἐνάτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος θεωροῦνται οἱ τρεῖς Σύνοδοι ποὺ συναθροίσθηκαν στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 1341, 1347 καὶ 1351. Οἱ Σύνοδοι αὐτές, μὲ κυριώτερη τὴν τρίτη, ἀσχολήθηκαν μὲ τὶς ἡσυχαστικὲς ἔριδες.Συνοδικὸς Τόμος «δείχνει τὴν συμφωνία τῶν ἁγίων Πατέρων… γιὰ τὸ μυστήριο τῆς ἀδιαίρετης διακρίσεως οὐσίας καὶ ἐνεργείας στὸν Θεό, γιὰ τὴν μέθεξη ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο τῆς ἀκτίστου ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι τῆς οὐσίας Του, γιὰ τὴν θέα τοῦ ἀκτίστου Φωτός, καὶ τὴν θέωση τοῦ ἀνθρώπου»5. Ἡ Σύνοδος τοῦ 1351 ἔχει τὰ βασικὰ γνωρίσματα μιᾶς Οἰκουμενικῆς Συνόδου: «Συγκαλεῖται γιὰ θέματα σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου… καὶ οἱ ἀποφάσεις της ἔγιναν ἀποδεκτὲς καὶ βιώνονται ἀπὸ ὅλη τὴν Ὀρθόδοξη Καθολικὴ Ἐκκλησία»6.
.        Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὕψιστη αὐθεντία γιὰ ζητήματα πίστεως, ἤθους, καὶ ἐκκλησιαστικῆς εὐταξίας, εἶναι ἡ Οἰκουμενικὴ Σύνοδος, καὶ οἱ ἀποφάσεις της ἔχουν δεσμευτικὸ κῦρος γιὰ ὁλόκληρη τὴν Ἐκκλησία. Εἰδικώτερα οἱ δογματικὲς ἀποφάσεις της εἶναι κείμενα θεόπνευστα, διότι ἡ ἀλήθεια περὶ Θεοῦ ἀποτελεῖ ἀποκάλυψη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.

1. Ἱ. Χρυσόστομος: «Ἡ Ἐκκλησία ἔγινε… γιὰ νὰ εἴμαστε ἑνωμένοι. Καὶ αὐτὸ φανερώνει ἡ συνάθροισή μας (Τοῦτο ἡ σύνοδος δείκνυσι)». Θαυμάζει ὁ Ἅγιος: «Τίς τοιοῦτος παράδεισος ὡς ἡ σύνοδος ἡ ἡμετέρα;» (Εἰς Α΄ Κορινθίους 27, 3 καὶ Περὶ Μετανοίας 8, 1, PG 49, 336 καὶ 61, 228). Πρβλ. καὶ ἁγ. Κυρίλλου, Εἰς Ἰωάννην 12, PG 74, 725C: «Εὐλογώτατα τὰς ἁγίας συνόδους (δηλ. τὶς εὐχαριστιακὲς συνάξεις) ἐν ταῖς Ἐκκλησίαις ποιούμεθα κατὰ τὴν ὀγδόην» ἡμέρα, τὴν Κυριακή. Βλ. καὶ σελ. 159 παρόντος βιβλίου.

2. Πρβλ. ὅσιος Νικόδημος, Πηδάλιον, Ἀθήνα 61957, σελ. 218.

3. Μητροπολίτης Ναυπάκτου Ἱερόθεος, Παλαιὰ καὶ Νέα Ρώμη, Ἱ. Μονὴ Γενεθλίου τῆς Θεοτόκου 2009, σελ. 200.

4. Νεῖλος μητροπολίτης Ρόδου, Ἐν: Ράλλη Ποτλῆ, Σύνταγμα θείων καὶ ἱερῶν Κανόνων, τόμ. α΄, σελ. 392.

5. Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ἱεροθέου, ἔνθ’ ἀνωτέρω, σελ. 209. Ὁ Συνοδικὸς Τόμος τῆς Συνόδου τοῦ 1351 στὰ βασικά του σημεῖα περιελήφθη στὸ δεύτερο μέρος τοῦ Συνοδικοῦ τῆς Ὀρθοδοξίας, τὸ ὁποῖο διαβάζεται στὴν Ἐκκλησία κατὰ τὴν Κυριακὴ τῆς Ὀρθοδοξίας.

6.  Δημ. Κουτσούρη, Σύνοδοι καὶ θεολογία γιὰ τὸν ἡσυχασμό, Ἀθήνα 1997, σελ. 305-6.

, ,

Σχολιάστε

Η ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 6 «Σχίσματα καὶ αἱρέσεις-β´»

Ἡ ἁγία Ἐκκλησία [6]

Ε´  Σχίσματα καὶ Αἱρέσεις [β´]

Ἀπὸ τὸ βιβλίο 

«Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ, ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ» 
(Σχεδίασμα Ὀρθοδόξου Κατηχήσεως)

Ἱ. Κουτλουμουσιανὸν Κελλίον Ἁγ. Ἰω. Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος (Μάρτιος 2012)

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/05/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-1/
Β´ Μέρος: 
https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/06/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-2/ 

Γ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/08/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-3/

Δ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/11/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-4/

Ε´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/14/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-5/

* * *

.          Στὰ χρόνια μας, χρόνια ἀποστασίας τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸν Θεό, οἱ αἱρέσεις εἶναι ἀναρίθμητες. Μερικὲς ξεφεύγουν τόσο πολὺ ἀπὸ τὴν χριστιανικὴ διδασκαλία, ὥστε θὰ μποροῦσαν νὰ χαρακτηρισθοῦν προσφυέστερα ὡς θρησκευτικὲς ὀργανώσεις. Ἐδῶ θὰ ἀναφερθοῦμε μόνο στὶς δύο κυριώτερες σύγχρονες αἱρέσεις, ποὺ εἶναι ὁ Παπισμὸς καὶ ὁ Προτεσταντισμός.

Παπισμός. Οἱ Παπικοὶ (ἢ Ρωμαιοκαθολικοὶ) ἀφ’ ὅτου ἀποκόπηκαν (τὸ 1054) ἔπαυσαν νὰ ἀνήκουν στὴν μία, ἁγία, καθολικὴ καὶ ἀποστολικὴ Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ. Ὀνομάζονται Παπικοὶ ἀπὸ τὸν Πάπα, τὸν ὁποῖο θεωροῦν ἀντιπρόσωπο τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τῆς γῆς. Ἀποτελοῦν αἵρεση (καὶ συνεπῶς τὰ Μυστήριά τους εἶναι ἄκυρα) διότι, ἐνῶ ἔχουν τὴν ἀποστολικὴ διαδοχή1, δὲν κράτησαν τὴν ἀποστολικὴ διδαχή. Οἱ αἱρετικές τους διδασκαλίες εἶναι πάρα πολλές. Ἀναφέρουμε τὶς σημαντικώτερες:

α) Προσθήκη τοῦ Filioque στὸ Σύμβολο τῆς Πίστεως2.

β) Ταύτιση τῆς ἀκτίστου ἐνεργείας τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν ἄκτιστη οὐσία Του. Ἡ ἄποψη αὐτὴ ἀποτελεῖ μεγάλη θεολογικὴ πλάνη. Ἡ Ἐκκλησία διακρίνει ἀνάμεσα στὴν ἄκτιστη οὐσία τοῦ Θεοῦ ποὺ εἶναι ἀμέθεκτη (δηλαδὴ κάτι στὸ ὁποῖο δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ μετέχουμε, νὰ κοινωνοῦμε), καὶ στὶς ἄκτιστες ἐνέργειές Του οἱ ὁποῖες εἶναι μεθεκτὲς καὶ ἀποτελοῦν τὸν σύνδεσμο Θεοῦ καὶ ἀνθρώπων3.

γ) Τὸ πρωτεῖον τοῦ Πάπα. Πιστεύουν ὅτι στὸ πρόσωπο τοῦ Πάπα φανερώνεται ὅλη ἡ Ἐκκλησία καὶ τοῦ δίνουν ἐξουσία ποὺ δὲν εἶχαν οὔτε οἱ ἅγιοι Ἀπόστολοι.

δ) Τὸ ἀλάθητο τοῦ Πάπα. Ἀνακηρύχθηκε σὲ δόγμα στὴν πρώτη ἐν Βατικανῷ σύνοδο τὸ 1870. Εἶναι ἀπόδειξη τῆς ἑωσφορικῆς ἀλαζονείας τοῦ Παπισμοῦ.

.           Εἶναι ὁμόφωνη ἡ γνώμη τῶν θεοφόρων Πατέρων καθὼς καὶ μεγάλων Συνόδων τῆς Ἐκκλησίας ὅτι ὁ Παπισμὸς εἶναι αἵρεση. Ἀναφέρουμε ἐνδεικτικὰ τὸν Μέγα Φώτιο ὁ ὁποῖος χαρακτηρίζει τὸ Filioque ὡς «ἄθεον γνώμην», ἡ ὁποία «ἀντιτίθεται στὰ ἱερὰ Εὐαγγέλια, πολεμεῖ τὶς ἁγίες Συνόδους, περιφρονεῖ τοὺς μακαρίους καὶ ἁγίους Πατέρας… Ἡ βλάσφημος αὐτὴ καὶ θεομάχος φωνὴ ἀντιμάχεται ὅλους μαζὶ τοὺς ἁγίους Προφῆτες, Ἀποστόλους, Ἱεράρχες, Μάρτυρες, καὶ τὰ ἴδια τὰ λόγια τοῦ Κυρίου». «Μόνη ἡ κατὰ τοῦ Πνεύματος αὐτὴ βλασφημία ἀρκεῖ νὰ τοὺς ὑποβάλλη σὲ μύρια ἀναθέματα». Γι’ αὐτὸ γράφει ὁ Ἅγιος: «Τοὺς θεομάχους αὐτοὺς καταδικάσαμε μὲ ἀπόφαση θεία καὶ συνοδική». Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἐπίσης ἀναφέρει ὅτι γι’ αὐτὸ «τὸ φρόνημα (τὸ Filioque) οἱ Λατίνοι ἐκδιώχθηκαν ἀπὸ τὸν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας μας»4.
.           Σχετικὰ μὲ τὴν αἵρεση τῶν Παπικῶν ὅτι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ εἶναι κτιστή, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ἀποδεικνύει ὅτι αὐτὴ καθιστᾶ τοὺς Παπικοὺς «ἀθέους καὶ διθεΐτας». Βεβαιώνει μάλιστα ὅτι ὅποιος θεωρεῖ κτιστὴ τὴν χάρι τοῦ Θεοῦ ἀναθεματίζεται μόνος του5.
.          Ὁ ἅγιος Συμεὼν Θεσσαλονίκης ἀναφερόμενος στὸ πρωτεῖο τοῦ Πάπα γράφει ὅτι, ἐφ’ ὅσον ὁ ἐπίσκοπος τῆς Ρώμης «δὲν εἶναι διάδοχος τῆς πίστεως τῶν ἁγίων Ἀποστόλων, δὲν εἶναι διάδοχος οὔτε τοῦ θρόνου τους». Ἑπομένως, «δὲν εἶναι οὔτε πρῶτος οὔτε πατέρας, ἀλλὰ ἀντίθετα εἶναι… τῶν Ἀποστόλων πολέμιος». Ὁ ἅγιος Μᾶρκος ὁ Εὐγενικὸς συνοψίζει γιὰ τοὺς Παπικούς: «Τοὺς ἀποστραφήκαμε ὡς αἱρετικούς, καὶ γι’ αὐτὸ χωρισθήκαμε ἀπὸ αὐτούς… Ἀπὸ ποῦ λοιπὸν μᾶς παρουσιάσθηκαν ξαφνικὰ ὡς ὀρθόδοξοι, ἐκεῖνοι ποὺ κρίθηκαν αἱρετικοὶ ἀπὸ τόσο παλαιὰ καὶ ἀπὸ τόσους Πατέρας καὶ Διδασκάλους;»6.
.         Ὅταν οἱ Ἅγιοι ἐξέφραζαν ἄφοβα τὴν ἀλήθεια, δὲν εἶχαν ἴχνος ἐμπαθείας γιὰ τοὺς αἱρετικούς. Τὸ ἔκαναν κινούμενοι ἀπὸ ἀγάπη, γιὰ νὰ προστατεύσουν ἀπὸ τὴν πλάνη τὸ ποίμνιό τους, καὶ γιὰ νὰ προβληματίσουν τοὺς καλοπροαίρετους ἑτεροδόξους.

Προτεσταντισμός (1517 καὶ ἑξῆς). Ὀνομάζονται οἱ ὁμολογίες ποὺ ἀποκόπηκαν ἀπὸ τὸν Παπισμό, διαμαρτυρόμενοι (protest=διαμαρτύρομαι) γιὰ τὶς κακοδοξίες καὶ αὐθαιρεσίες του. Κατὰ τὴν ἀντίδρασή τους δυστυχῶς δὲν στράφηκαν πρὸς τὴν Ὀρθοδοξία, ἀλλὰ ἔφθασαν στὸ ἄλλο ἄκρο σὲ σχέση μὲ τοὺς Παπικούς. Δὲν δέχονται καμμία αὐθεντία, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ὑπάρχη σήμερα πλῆθος παραφυάδων. Οἱ Προτεστάντες γενικῶς ἀπορρίπτουν τὴν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, δὲν τιμοῦν τὴν Παναγία καὶ τοὺς Ἁγίους οὔτε τὶς ἅγιες εἰκόνες. Δέχονται μόνον ὁρισμένα βιβλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τὰ ὁποῖα ἑρμηνεύουν κατὰ τὴν προσωπική τους ἀντίληψη.
.            Ἡ Ἐκκλησία διακηρύττει ὅτι ἡ ἀλήθειά της εἶναι ἡ μόνη ὁδὸς πρὸς τὴν σωτηρία, καὶ καλεῖ τοὺς αἱρετικοὺς νὰ ἐπιστρέψουν στὴν ποίμνη τοῦ Χριστοῦ. Μόνο μὲ τὶς δύο αὐτὲς προϋποθέσεις μπορεῖ νὰ ἔχη νόημα καὶ οὐσιαστικὸ ἀποτέλεσμα ὁ διάλογος μὲ τὶς σύγχρονες αἱρέσεις.

9. Βλέπε σελ. 88-89 τοῦ παρόντος βιβλίου.

10. Βλέπε σελ. 29-30 τοῦ παρόντος βιβλίου.

11. Βλέπε σελ. 22-4, 99, 104 καὶ 227 τοῦ παρόντος βιβλίου.

12. Οἱ ἀναφερόμενες Σύνοδοι εἶναι οἱ θεωρούμενες ὡς ὀγδόη καὶ ἐνάτη Οἰκουμενικές, οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει Σύνοδοι τῶν ἐτῶν 1170, 1450, 1722, 1838, 1895. Οἱ παπικὲς αἱρέσεις καταδικάστηκαν καὶ ἀπὸ τὴν πανορθόδοξη ἀπόφαση τὸ 1848  ―  Ἐγκύκλιος ἐπιστολὴ πρὸς τοὺς τῆς Ἀνατολῆς ἀρχιερατικοὺς θρόνους, Ἐν Ἰω. Καρμίρη, Τὰ δογματικὰ καὶ συμβολικὰ μνημεῖα τῆς Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας, Ἀθήνα 21960, σελ. 324-27. Πρβλ. Ἰωάννης 15, 26  ―  Ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, 3, 1, Συγγράμματα 1, 618.

13. Ἔκθεσις δυσσεβημάτων, 10 καὶ Ἁγιορειτικὸς τόμος ὑπὲρ τῶν ἱερῶς ἡσυχαζόντων, Συγγράμματα 2, 581 καὶ 569-70.

14. Διάλογος κατὰ πασῶν τῶν αἱρέσεων, 23, PG 155, 120D  ―  Τοῖς ἁπανταχοῦ τῆς γῆς εὑρισκομένοις ὀρθοδόξοις χριστιανοῖς, Ἐν Ἰω. Καρμίρη, ἔνθ’ ἀνωτέρω, σελ. 425-6

, , , ,

Σχολιάστε

Η ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 5 «Σχίσματα καὶ αἱρέσεις-α´»

Ἡ ἁγία Ἐκκλησία [5]

Ε´  Σχίσματα καὶ Αἱρέσεις [α´]

Ἀπὸ τὸ βιβλίο 

«Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ, ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ» 
(Σχεδίασμα Ὀρθοδόξου Κατηχήσεως)

Ἱ. Κουτλουμουσιανὸν Κελλίον Ἁγ. Ἰω. Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος (Μάρτιος 2012)

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/05/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-1/
Β´ Μέρος: 
https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/06/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-2/ 

Γ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/08/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-3/

Δ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/11/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-4/

.          Ἀπὸ τὰ πρῶτα χρόνια τῆς ἱστορικῆς πορείας της, ἡ Ἐκκλησία δέχθηκε πλήγματα, ἀπὸ ἐξωτερικοὺς καὶ ἐσωτερικοὺς ἐχθρούς. Οἱ Ἰουδαῖοι καὶ οἱ εἰδωλολάτρες, ἀπὸ ἔξω, προσπάθησαν μὲ μῖσος νὰ τὴν ἐξαφανίσουν, ἀλλὰ κατάφεραν μόνο νὰ τὴν ἑδραιώσουν. Τὰ σχίσματα καὶ οἱ αἱρέσεις ὅμως, ἀπὸ μέσα, ταλαιπώρησαν καὶ ταλαιπωροῦν σὲ μεγαλύτερο βαθμὸ τὴν Ἐκκλησία.
.          Ὁ Χριστὸς εἶχε προειδοποιήσει τοὺς δώδεκα Μαθητάς Του: «Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἔλθουν τὰ σκάνδαλα», καὶ «προσέχετε ἀπὸ τοὺς ψευδοπροφῆτες». Ὁ ἀπόστολος Παῦλος μιλάει ἤδη γιὰ ὑπάρχοντα σχίσματα (μὲ τὴν ἔννοια τῶν διενέξεων καὶ διαιρέσεων) καὶ παρακαλεῖ τοὺς χριστιανοὺς νὰ ὁμοφρονοῦν καὶ νὰ παραμένουν ἑνωμένοι1.
.          Ἀργότερα τὰ σχίσματα παίρνουν τὸν χαρακτῆρα ἀποκοπῆς ἀπὸ τὸν ἐπίσκοπο καὶ τὸ ἐκκλησιαστικὸ σῶμα. Γράφει ὁ ἅγιος Ἰγνάτιος: «Τὰ πάντα νὰ εἶναι σύμφωνα σὲ μία ἑνότητα… Ὅποιος δὲν προσέρχεται στὴν κοινὴ (λατρευτικὴ) συνάθροιση, αὐτὸς ἔχει πέσει ἤδη σὲ ὑπερηφάνεια καὶ ξεχωρίζει τὸν ἑαυτό του»2. Ὅταν τὸ σχίσμα ἐπιδεινωθῆ καὶ φθάση σὲ διαφοροποίηση δογματική, ἔχουμε πλέον τὴν αἵρεση.

.            Ὡς αἵρεση χαρακτηρίζεται κάθε πλανεμένη διδασκαλία ἡ ὁποία παρεκκλίνει ἀπὸ τὴν γνήσια χριστιανικὴ πίστη. Συνεκδοχικά, αἵρεση ὀνομάζεται καὶ ἡ ἰδιαίτερη κοινότητα πού, ἀκολουθώντας μιὰ αἱρετικὴ διδασκαλία, διαφωνεῖ μὲ τὴν δογματικὴ διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας καὶ εἶναι ἀποκομμένη ἀπὸ τὴν κοινωνία καὶ ἑνότητα μὲ αὐτήν. Ὁ μέγας Βασίλειος λέγει σχετικά: «Οἱ παλαιοὶ ὀνόμασαν αἱρέσεις μὲν τοὺς παντελῶς ἀποσπασμένους καὶ κατὰ τὴν ἴδια τὴν πίστη ἀποξενωμένους· σχίσματα δὲ αὐτοὺς ποὺ διαφοροποιήθηκαν γιὰ κάποιες ἐκκλησιαστικὲς αἰτίες καὶ μεταξύ τους ζητήματα, ποὺ εἶναι θεραπεύσιμα»3.
.         Οἱ αἱρέσεις ξεκινοῦν συνήθως ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια. Κατὰ τὸν μέγα Βασίλειο, «τὸ νὰ ἀθετήση κανεὶς κάτι ἀπὸ ὅσα ἔχουν περιληφθεῖ στὴν Ἁγία Γραφή, ἢ νὰ προσθέση κάτι ποὺ δὲν περιλαμβάνεται σ’ αὐτήν, εἶναι φανερὴ ἔκπτωση ἀπὸ τὴν πίστη καὶ ἀπόδειξη ὑπερηφανείας». Ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος λέγει γιὰ τὶς αἱρέσεις: «Αὐτὸ τὸ δένδρο τὸ φύτευσε ἡ ἄκαιρη περιέργεια τῶν λογισμῶν, τὸ πότισε ἡ παραφροσύνη τῆς ἀλαζονείας καὶ τὸ αὔξησε ὁ ἔρωτας τῆς φιλοδοξίας». Σὲ ὁρισμένες περιπτώσεις αἰτία τῆς αἱρέσεως εἶναι καὶ ἡ ἁμαρτωλὴ ζωή, ὅπως συνέβη στοὺς πρώτους χριστιανικοὺς χρόνους4.
.          Ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ σωθῆ μόνον ὅταν ἑνωθῆ μὲ τὸν Θεάνθρωπο Κύριο, ἡ ζωὴ τοῦ Ὁποίου εἶναι ἡ ἴδια ἡ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας: Παρέδωκα ὑμῖν ἐν πρώτοις ὃ καὶ παρέλαβον, ὅτι Χριστὸς ἀπέθανεν ὑπὲρ τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν… καὶ ὅτι ἐτάφη, καὶ ὅτι ἐγήγερται5. Ὅταν λοιπὸν ὁ αἱρετικὸς καταργεῖ τὴν ἱερὴ Παράδοση, οὐσιαστικὰ ἀρνεῖται τὴν παρουσία τοῦ Χριστοῦ στὴν ζωή του.
.         Ἡ αἵρεση χωρίζει τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία καὶ ἀπὸ τὸν Θεό. Βεβαιώνει ὁ εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης: Πᾶς ὁ παραβαίνων καὶ μὴ μένων ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ Χριστοῦ Θεὸν οὐκ ἔχει6. Χαρακτηριστικὸ εἶναι τὸ παράδειγμα τοῦ ἀββᾶ Ἀγάθωνος, ὅταν θέλησαν νὰ τὸν δοκιμάσουν, ἂν ὀργίζεται. Τοῦ εἶπαν: «Ἀκοῦμε γιὰ σένα ὅτι εἶσαι ἀκόλαστος, ὑπερήφανος, φλύαρος καὶ φιλοκατήγορος». Ἐκεῖνος τοὺς λέγει: «Ναί, ἔτσι εἶναι». Ἐκεῖνοι τοῦ ξαναλένε: «Εἶσαι ὁ Ἀγάθων ὁ αἱρετικός;». Καὶ ἀποκρίθηκε: «Δὲν εἶμαι αἱρετικός». Τὸν παρεκάλεσαν λοιπὸν λέγοντας: «Σοῦ εἴπαμε τόσα καὶ τὰ δέχθηκες, γιατί τὸν τελευταῖο λόγο δὲν τὸν ἄντεξες;». Τοὺς λέγει: «Τὰ πρῶτα τὰ παίρνω ἐπάνω μου, διότι αὐτὸ ὠφελεῖ τὴν ψυχή μου. Ἀλλὰ τὸ αἱρετικὸς εἶναι χωρισμὸς ἀπὸ τὸν Θεό, καὶ δὲν θέλω νὰ χωρισθῶ ἀπὸ τὸν Θεό»7.

* * *

.         Οἱ αἱρέσεις ἐμφανίσθηκαν στοὺς κόλπους τῆς Ἐκκλησίας πολὺ νωρίς, ἤδη ἀπὸ τὸν πρῶτο αἰῶνα, καὶ εἶναι πολυάριθμες. Ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς ἀναφέρει ὀνομαστικὰ πάνω ἀπὸ ἑκατό. Ἐδῶ θὰ ἀναφέρουμε μόνο τὶς κυριώτερες ἀπὸ τὶς παλαιὲς αἱρέσεις. Κάποιες ἀπὸ αὐτὲς ὑφίστανται μέχρι σήμερα, μὲ διαφορετικὲς ὀνομασίες.

Γνωστικισμός (2ος αἰῶνας). Μεῖγμα εἰδωλολατρικῶν, ἰουδαϊκῶν καὶ χριστιανικῶν στοιχείων.
Ἀρειανισμός (4ος αἰ.). Δὲν δεχόταν τὴν Θεότητα τοῦ Χριστοῦ. Δίδασκε ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ ἀνώτερο κτίσμα.
Πνευματομάχοι (β΄ μισὸ 4ου αἰ.). Ἀρνοῦνταν τὴν Θεότητα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τὸ ὁποῖο θεωροῦσαν κτίσμα.
Νεστοριανισμός (5ος αἰ.). Ἀπέρριπτε τὴν ὑποστατικὴ ἕνωση τῶν δύο φύσεων (θείας καὶ ἀνθρωπίνης) στὸ πρόσωπο τοῦ Θεανθρώπου, καὶ δεχόταν τὴν ἠθικὴ ἕνωσή τους. Κατὰ συνέπεια πίστευε ὅτι ὁ Χριστὸς δὲν ἦταν ἀληθινὸς Θεὸς ἀλλὰ φορεὺς τῆς Θεότητος, καὶ ὅτι ἡ Παναγία πρέπει νὰ ὀνομάζεται Χριστοτόκος καὶ ὄχι Θεοτόκος.
Μονοφυσιτισμός (5ος αἰ. καὶ ἑξῆς). Βρίσκεται στὸν ἀντίποδα τοῦ Νεστοριανισμοῦ καὶ πιστεύει ὅτι ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Χριστοῦ δὲν εἶναι ὁμοούσια μὲ τὴν δική μας. Στὴν ἀκραία του μορφὴ θεωρεῖ ὅτι στὸν Χριστὸ ἡ θεία φύση ἀπορρόφησε τὴν ἀνθρώπινη.
Μονοθελητισμός (7ος αἰ.). Δεχόταν δύο φύσεις στὸν Χριστό, ἀλλὰ μόνο μία ἐνέργεια καὶ θέληση, τὴν θεία.
Πελαγιανισμός (5ος – 6ος αἰ.). Πίστευε ὅτι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ σωθῆ ἀπὸ μόνος του, καὶ ὅτι ἡ θεία Χάρις εἶναι ἁπλῶς ἕνα βοηθητικὸ μέσο.
Εἰκονομαχία (8ος – 9ος αἰ.). Θεωροῦσε ὡς εἰδωλολατρία τὴν τιμὴ τῶν εἰκόνων, θέτοντας ἔτσι σὲ ἀμφιβολία τὴν πραγματικότητα τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου καὶ τὴν δυνατότητα ἀπεικόνισής Του. Οἱ ἅγιοι Πατέρες διευκρινίζουν ὅτι «ἡ τιμὴ τῶν εἰκόνων διαβαίνει στὸ πρωτότυπο», δηλαδὴ τὸν Χριστό, τὴν Παναγία καὶ τοὺς Ἁγίους8.
Λατινικὸς ἀντι-ησυχασμός (14ος αἰ.). Συκοφαντοῦσε τὴν ἡσυχαστικὴ μέθοδο προσευχῆς καὶ δὲν παραδεχόταν τὴν δυνατότητα ὁράσεως τοῦ ἀκτίστου φωτός, διότι δὲν δεχόταν τὴν ὕπαρξη ἀκτίστων ἐνεργειῶν στὸν Θεό.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

1. Ματθαῖος 18, 7 καὶ 7, 15  ―  Πρβλ. Α΄ Κορινθίους 1, 10.

2. Πρὸς Ἐφεσίους, 5, 1-3, Β 2, 265.

3. Ἐπιστολὴ 188, PG 32, 665A.

4. Περὶ πίστεως, 1, PG 31, 680A  ―  Περὶ ἀκαταλήπτου 3, 1, PG 48, 719  ―  Πρβλ. Ἱερὸς Χρυσόστομος: «Αἰτία γιὰ τὴν μὴ ἀποδοχὴ τῶν τελειοτέρων δογμάτων εἶναι ἡ διαφθορὰ τοῦ βίου» (Εἰς Ματθαῖον 23, 3, PG 57, 311). Τέτοιες αἱρέσεις ἦταν ὁ Νικολαϊτισμός, οἱ Μαρκιωνιστὲς κλπ.

5. Α΄ Κορινθίους 15, 3.

6. Β΄ Ἰωάννου 9.

7. Πρβλ. Τὸ Γεροντικόν, Ἀθῆναι, 21961, σελ. 12.

8. Μ. Βασίλειος, Περὶ Ἁγίου Πνεύματος, 18, 45, PG 32, 149C καὶ ὅσιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός, Ἔκδοσις 4, 16, PG 94, 1169A.

, , , , , ,

Σχολιάστε

Η ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 4 «Κοινωνία Ἁγίων»

Ἡ ἁγία Ἐκκλησία [4]

Δ´  Ἡ Ἐκκλησία εἶναι κοινωνία Ἁγίων

Ἀπὸ τὸ βιβλίο 

«Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ, ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ» 
(Σχεδίασμα Ὀρθοδόξου Κατηχήσεως)

Ἱ. Κουτλουμουσιανὸν Κελλίον Ἁγ. Ἰω. Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος (Μάρτιος 2012)

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/05/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-1/
Β´ Μέρος: 
https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/06/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-2/ 

Γ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/08/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-3/

.          Οἱ πιστοί, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν Ἐκκλησία, ἔχουν κληθῆ ἀπὸ τὸν Κύριο νὰ κατακτήσουν μὲ τὴν χάρι Του τὴν ἁγιότητα, μιμούμενοι τὸν Ἴδιο: Κατὰ τὸν καλέσαντα ὑμᾶς ἅγιον καὶ αὐτοὶ ἅγιοι ἐν πάσῃ ἀναστροφῇ γενήθητε, διότι γέγραπται· ἅγιοι γίνεσθε, ὅτι ἐγὼ ἅγιός εἰμι1.
.          Ἡ ἁγιότης τῶν μελῶν τῆς Ἐκκλησίας ἀπορρέει ἀπὸ τὴν ἁγιότητα τοῦ Χριστοῦ. Ὁ βαπτιζόμενος δέχεται ὡς δωρεὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος τὴν ἁγιότητα, καὶ τὴν χάρι νὰ παραμείνη στὴν κατάσταση τῆς ἁγιότητος. Σὲ ὅσους μετὰ τὸ Βάπτισμα ἁμάρτησαν, δίνεται ἡ δυνατότητα ἐπιστροφῆς στὴν ἁγιότητα, μὲ τὸ Μυστήριο τῆς μετανοίας.
.          Ἅγιος ὀνομάζεται ὁ βαπτισμένος χριστιανός, ποὺ μὲ τὸν συνεχῆ προσωπικό του ἀγῶνα καὶ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ ἀπαλλάχθηκε ἀπὸ τὰ πάθη καὶ ἔγινε δοχεῖο τῆς χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Λέγει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: «Ὁ ἅγιος δὲν ἀναδεικνύεται μόνο μὲ τὴν ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν παρουσία τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ τὸν πλοῦτο τῶν ἀγαθῶν ἔργων». Οἱ Ἅγιοι τήρησαν ἀκέραιο τὸ κατ’ εἰκόνα, ἔφθασαν στὸ καθ’ ὁμοίωσιν κατὰ τὸ ἀνθρωπίνως δυνατόν, «δέχθηκαν ὡς ἔνοικο τὸν Θεό, καὶ μὲ τὴν κοινωνία μαζί Του ἔγιναν κατὰ Χάριν ἐκεῖνο ποὺ εἶναι Αὐτὸς κατὰ φύσιν»2.
.           Ἀνάμεσα στοὺς Ἁγίους ἰδιαίτερη εἶναι ἡ θέση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου. Ἐκείνη ἔχει τὸ πλήρωμα τῆς ἁγιότητος (εἶναι δηλαδὴ ἡ Παν-αγία), καὶ ταυτόχρονα εἶναι ἡ αἰτία τῆς ἁγιότητος τῶν Ἁγίων. Ὅπως ὁ παράδεισος τῆς Ἐ-δὲμ ἔρρεε πηγὴ ποὺ πότιζε ὅλη τὴν γῆ, ἔτσι καὶ ἀπὸ τὸν νοητὸ Παράδεισο, τὴν Θεοτόκο, ρέει ἡ πηγὴ τῶν δωρεῶν τοῦ Ἁγίου Πνεύματος.
.            Οἱ πιστοί, ὅπως καὶ οἱ Ἅγιοι, εἴμαστε ἐπίσης μέλη τῆς Ἐκκλησίας, ἔστω καὶ ἄρρωστα. Βρισκόμαστε σὲ κοινωνία (δηλαδὴ σὲ στενὴ πνευματικὴ σχέση) μαζί τους, καὶ γι’ αὐτὸ αἰσθανόμαστε χρέος μας νὰ τοὺς τιμήσουμε «ὡς φίλους Χριστοῦ, ὡς τέκνα καὶ κληρονόμους Θεοῦ… Ἡ τιμὴ πρὸς τοὺς φιλότιμους συνδούλους ἀποδεικνύει τὴν ἀγάπη μας πρὸς τὸν κοινὸ Δεσπότη»3.
.              Στὸν ἐτήσιο λειτουργικὸ κύκλο, κάθε ἡμέρα εἶναι ἀφιερωμένη στὴν μνήμη τῶν Ἁγίων, ποὺ τὴν ἡμέρα αὐτὴ ἀνεπαύθησαν ἐν Χριστῷ. Εἶναι ἡ ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποία οἱ Ἅγιοι ἔφθασαν στὸ τέλος τοῦ δρόμου τους, στὴν κορυφὴ τῶν ἀγώνων τους, στὴν τελείωση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος: Τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ὁ Ἅγιος (δεῖνα) τελειοῦται. Ἡ λέξη τελειοῦται δὲν ἐκφράζει μόνο τὸ τέλος τοῦ ἐπιγείου βίου, ἀλλὰ καὶ τὴν τελείωση ἐν Χριστῷ (δηλαδὴ τὴν πνευματικὴ τελειοποίηση), στὴν ὁποία φθάνουν μόνον οἱ Ἅγιοι: «Ὀνομάζουμε τὸ μαρτύριο τελείωση ὄχι ἐπειδὴ ὁ μάρτυρας ἔφθασε στὸ τέλος τῆς ζωῆς του ὅπως οἱ ὑπόλοιποι ἄνθρωποι, ἀλλὰ διότι ἔδειξε τέλειο ἔργο ἀγάπης» πρὸς τὸν Χριστό4.
.           Ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, ὡς καλὴ καὶ στοργικὴ Μητέρα, δείχνει στὰ παιδιά Της τὸν θεῖο ἔρωτα ποὺ ἔκαιγε στὶς καρδιὲς τῶν Ἁγίων καὶ ἔτσι κατόρθωσαν τὰ ἀκατόρθωτα. Στὴν Τράπεζα τῆς Ζωῆς οἱ Ἅγιοι παραθέτουν τὴν ἁγία ζωή τους καὶ τὰ ἅγιά τους Λείψανα, γιὰ νὰ εὐφρανθοῦμε πνευματικά. Στὴν ἀκολουθία τοῦ Ὄρθρου ϙποὺ προηγεῖται τῆς θείας Λειτουργίαςϙ ἀκοῦμε γιὰ τοὺς θαυμαστοὺς ἀγῶνες τους. Οἱ Ἅγιοι ἀγωνίστηκαν «κι ἐμεῖς ἀγαλλόμαστε. Δικό τους εἶναι τὸ στεφάνι, καὶ ἔχουμε κοινὴ τὴν δόξα… Οἱ Μάρτυρες εἶναι μέλη δικά μας. Ἑπομένως εἴτε πάσχει ἓν μέλος, συμπάσχει πάντα τὰ μέλη, εἴτε δοξάζεται ἓν μέλος, συγχαίρει πάντα τὰ μέλη. Ἡ κεφαλὴ στεφανώνεται, καὶ τὸ ὑπόλοιπο σῶμα ἀγάλλεται. Ἕνας γίνεται ὀλυμπιονίκης καὶ ὁλόκληρο πλῆθος εὐφραίνεται»5.
.           Εἶναι δικαιολογημένη ἡ πανήγυρις τῶν πιστῶν. Οἱ προσευχὲς τῶν Ἁγίων εἶναι στήριγμα τοῦ σώματος τῆς Ἐκκλησίας. «Εἶναι τόση ἡ εὐσπλαγχνία τῶν Ἁγίων, ὥστε δὲν μεριμνοῦν μόνο γιὰ τὸν ἑαυτό τους, ἀλλὰ παρακαλοῦν τὸν Θεὸ γιὰ ὅλη τὴν οἰκουμένη σὰν νὰ εἶναι μία οἰκία. Τὸν παρακαλοῦν γιὰ ὅλο τὸ πλῆθος τῶν ἀνθρώπων, σὰν νὰ πρόκειται γιὰ ἕνα σῶμα»6.
.              Οἱ Ἅγιοι μᾶς καλοῦν ὅλους στὴν θεία Εὐχαριστία. Ἐκεῖ εὐχαριστοῦμε τὸν Θεὸ καὶ γιὰ τοὺς Ἁγίους ποὺ μᾶς χάρισε ὡς προστάτες, ὁδηγοὺς καὶ πρότυπα στὴν ζωή μας. Στὴν θεία Λειτουργία, βιώνουμε τὴν φανέρωση τῆς κοινωνίας τῶν Ἁγίων. «Οἱ Ἅγιοι, ἐπειδὴ ἔχουν ἀγωνισθῆ μαζὶ μὲ τὸν Χριστό, ἀπολαμβάνουν μὲ τὸ φρικτὸ αὐτὸ Μυστήριο, μὲ τὴν συμμετοχὴ δηλαδὴ στὴν σωτήριο αὐτὴν θυσία, μεγαλύτερη δόξα καὶ ἀνάβαση. Κι ἐμᾶς, ὅσο περισσότερο μάλιστα τοὺς μνημονεύουμε, μᾶς συμφιλιώνουν μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μᾶς συνενώνουν μαζί Του»7.
.           Ὁ χορὸς τῶν Ἁγίων ἐκπλήρωσε τὸν σκοπὸ τῆς θείας Οἰκονομίας. «Ὁ Θεὸς Λόγος σαρκώθηκε, κήρυξε, θαυματούργησε, ἔπαθε καὶ ἀπέθανε, γιὰ νὰ μετοικήσουν οἱ ἄνθρωποι ἀπὸ τὴν γῆ στὸν οὐρανό, καὶ νὰ γίνουν κληρονόμοι τῆς οὐρανίου Βασιλείας». Ὁ χορὸς τῶν Ἁγίων εἶναι ἡ ἀπόδειξη ὅτι μᾶς χαρίσθηκε ἤδη ἡ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ: Ἡ Ἐκκλησία, «μὲ τὶς μυριάδες τῶν μελῶν της, ποὺ ἔστειλε σὰν ἀποικία στὸν οὐρανό, κληρονόμησε στὴν πραγματικότητα τὴν ἴδια τὴν Βασιλεία τῶν οὐρανῶν»8.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

1. Α´ Πέτρου 1, 15-6. Πρβλ. Λευϊτικόν 20, 7.

2. Εἰς Ἑβραίους 17, 5, PG 63, 133  ―  Ὅσιος Ἰωάννης Δαμασκηνός, Ἔκδοσις 4, 15, PG 94, 1164B.

3. Ὅσ. Ἰωάννης Δαμασκηνός, Ἔκδοσις 4, 15, PG 94, 1164A καὶ C.

4. Κλήμης Ἀλεξανδρεύς, Στρωματεῖς Δ´, 4, Β 8, 55.

5. Ἱερὸς Χρυσόστομος, Ἐγκώμιον εἰς ἅγιον μάρτυρα Ρωμανὸν 1, 1, PG 50, 605-6. Α´ Κορινθίους 12, 26.

6. Ἱερὸς Χρυσόστομος, Εἰς Ψαλμὸν Θ´, 8, PG 55, 134.

7. Ἅγιος Συμεὼν Θεσσαλονίκης, Περὶ τῆς ἱερᾶς Λειτουργίας, 94, PG 155, 281C.

8. Ὅσιος Νικόλαος Καβάσιλας, Ἑρμηνεία θείας Λειτουργίας, 49 καὶ 10, PG 150, 480CD· 388C.

, , , , , ,

Σχολιάστε

Η ΑΓΙΑ ΕΚΚΛΗΣΙΑ 3 «Ἡ εἴσοδος τοῦ ἀνθρώπου στὴν Ἐκκλησία»

Ἡ ἁγία Ἐκκλησία [3]

Γ´  Ἡ εἴσοδος τοῦ ἀνθρώπου στὴν Ἐκκλησία 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο 

«Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ, ΛΑΤΡΕΙΑ ΚΑΙ ΖΩΗ» 
(Σχεδίασμα Ὀρθοδόξου Κατηχήσεως)

Ἱ. Κουτλουμουσιανὸν Κελλίον Ἁγ. Ἰω. Θεολόγου,
Ἅγιον Ὄρος (Μάρτιος 2012)

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/05/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-1/
Β´ Μέρος:
https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/06/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-2/ 

.           Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ, στὸν ὁποῖο πολιτογραφηθήκαμε μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα. Γι’ αὐτό, στὸ Σύμβολο τῆς πίστεως, μετὰ τὴν ὁμολογία πίστεως στὴν Ἐκκλησία, ὁμολογοῦμε ἓν Βάπτισμα εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν.
.           Μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα ὁ ἄνθρωπος ἐλευθερώνεται τελείως ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ ἀπὸ τὸν Διάβολο. Δέχεται μέσα του τέλεια τὴν χάρι τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καὶ ἀποκαθίσταται πλήρως τὸ κατ’ εἰκόνα. Ἔρχεται στὴν προπτωτικὴ κατάσταση, τελείως ἐλεύθερος νὰ ἀκολουθήση τὸν Χριστὸ ἢ τὸν Διάβολο. Ἀπὸ τὸν ἴδιο καὶ τὴν ἐλεύθερη βούλησή του ἐξαρτᾶται ἂν θὰ προχωρήση στὸ καθ’ ὁμοίωσιν1.
.           Μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα, διὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, γεννιόμαστε ἐν Χριστῷ καὶ γινόμαστε μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Πρὶν ἀπὸ τὴν βάπτισή του ὁ κατηχούμενος δὲν ἀνήκει ἀκόμη στὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ, εἶναι ἔξω ἀπὸ τὴν ποίμνη τοῦ καλοῦ Ποιμένος. Γι’ αὐτὸ ὁ Λειτουργὸς παρακαλεῖ τὸν Κύριο: Φύτευσον αὐτὸν φύτευμα ἀληθείας ἐν τῇ ἁγίᾳ σου, καθολικῇ καὶ ἀποστολικῇ Ἐκκλησίᾳ2.
.               Ἀμέσως μετὰ τὴν βάπτισή του, ὁ νεοφώτιστος χρίεται μὲ τὸ ἅγιο Μύρο καὶ λαμβάνει τὴν σφραγῖδα τῆς δωρεᾶς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Τὸ Μυστήριο αὐτὸ εἶναι ἡ προσωπικὴ Πεντηκοστὴ κάθε πιστοῦ, διότι κατέρχεται σ’ αὐτὸν ὁ Παράκλητος καὶ μεταδίδει τὶς δωρεές Του.
.           Μετὰ τὴν χρίση ἀκολουθεῖ ἡ συμμετοχὴ στὴν θεία Λειτουργία, κατὰ τὴν ὁποία ὁ νεοφώτιστος συμμετέχει στὴν θεία Κοινωνία. Μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα, τὸ Χρῖσμα καὶ τὴν θεία Κοινωνία, ἀναγεννιόμαστε ἐν Χριστῷ, λαμβάνουμε τὴν δωρεὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καὶ γινόμαστε ἕνα Σῶμα μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μέλη τῆς ἁγίας Του Ἐκκλησίας.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/06/11/ἡ-ἁγία-ἐκκλησία-4/

1. Γένεσις 1, 26  ―  Πρβλ. ἅγ. Μᾶρκος Ἀσκητής, Περὶ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος, 2, SC 445, 298-302.

2. Εὐχὴ πρὸ τῆς βαπτίσεως

, , , , , ,

Σχολιάστε