Ἄρθρα σημειωμένα ὡς ἐπανάσταση τοῦ 1821

AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ-2 Ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεάλ πολιτίκ» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος
Ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεὰλ πολιτὶκ»
Μέρος Β´

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ: YΠΟΝΟΜΕΥΤΗΣ ἢ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.                       Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος ἦταν ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεὰλ πολιτίκ», ὅπως τὴν δίδαξε ὁ Μακιαβέλι. Πρόκειται γιὰ τὴν πολιτικὴ ποὺ στηρίζεται στὸν κυνισμὸ καὶ στὸν ἀμοραλισμὸ  γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση ἀνθρώπων, θεσμῶν καὶ κρατῶν.  Ὅποιος τὴνἐφαρμόζει, εἶναι ἀδίστακτος μπρὸς στὴν πραγματοποίηση τῶν σχεδίων του. Ἡ «ρεὰλ πολιτὶκ» ἀποτελεῖ κανόνα στὴν κρατικὲς καὶ διεθνεῖς σχέσεις καὶ ἐφαρμόζεται πάντοτε καὶ παγκοσμίως. Τὸ ἰδεολογικὸ ρεῦμα τοῦ «πολιτικοῦ ρεαλισμοῦ» περιλαμβάνει τὸν συμβιβασμὸ ἔναντι τοῦ θεωρούμενου ἰσχυροτέρου ἐχθροῦ καὶ τὴν ὑποταγὴ στὴ θεωρούμενη προστάτιδα δύναμη.
.                        Ὁ Μαυροκορδάτος ἐνῶ βρισκόταν στὴν Πίζα τῆς Ἰταλίας, μυεῖται στὴν ΦιλικὴἙταιρεία ἀπὸ τὸν Τσακάλωφ, ὁ ὁποῖος «παρέλαβε Μέλος τῆς Ἀρχῆς τὸν Ἀλέξ. Μαυροκορδάτο. Εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἐπρότεινεν ὁ Μαυροκορδάτος γενικὴν μεταρρύθμισιν τῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰδὲν ἐστάθη δεκτὴ ἡ πρότασίς του». Αὐτὰ γράφονται μόνον ἀπὸ τὸν Φιλήμονα στὸ «Δοκίμιον Ἱστορικὸν περὶ τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας» (Ἐν Ναυπλίᾳ, ἐκ τῆς τυπογραφίας Θ. Κονταξῆ καὶ Ν. Λουλάκη, 1834, σελ. 260, σημ. α). Οὐδεὶς ἄλλος ἐπαληθεύει τὸ γεγονός, οὔτε εἶχε τὴ δυνατότητα μόνος ὁ Τσακάλωφ νὰ διορίσει μέλος τῆς Ἀρχῆς ὁποιονδήποτε, χωρὶς τὴν ἔγκριση τοῦ Ἀλεξ.Ὑψηλάντη καὶ τῶν ἄλλων μελῶν τῆς Ἀρχῆς. Ἀντιθέτως ὁ Ξάνθος στὰ ἀπομνημονεύματά του ἀναφέρει τὸν Μαυροκορδάτο ὡς «ἁπλὸ μέλος τῆς Ἐταιρίας» («Ἀπομνημονεύματα τῆς ΦιλικῆςἘταιρίας», ὑπὸ Ἐμμ. Ξάνθου, Ἀθῆναι, ἐκ τοῦ Τυπογρ. Α. Γκαρπόλα, Ἔκδ. «Καθημερινῆς», σελ. 47).
.                       Μὲ τὴν ἔκρηξη τῆς Ἐπαναστάσεως ἀποφασίζει νὰ ἔλθει στὴν Ἑλλάδα, γιὰ νὰ ἀναλάβει τὴν ἐξουσία. Μάλιστα μοίρασε καὶ τὶς θέσεις: Ὁ θεῖος του Ἰωάννης Καρατζᾶς ἡγεμόνας, ὁ ἴδιος πρωθυπουργὸς καὶ ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας ὁ Οὐγγροβλαχίας Ἰγνάτιος. Ἔλαβε χρήματα ἀπὸτὸν θεῖο του καὶ μὲ πολεμοφόδια ἀπὸ συνεισφορὲς ὁμογενῶν ἔφτασε στὴν Πάτρα στὶς 21 Ἰουλίου 1821,  συνοδευόμενος ἀπὸ τὸν γιὸ τοῦ Ἰωάννη Καρατζᾶ Κωνσταντῖνο καὶ ἄλλους ἐνθουσιώδειςἝλληνες, ποὺ θέλησαν νὰ πάρουν μέρος στὴν Ἐπανάσταση. Ἦταν ἐπίσης ἐφοδιασμένος μὲσυστατικὴ ἐπιστολὴ τοῦ διαμένοντος στὴν Πίζα Ἰγνατίου, πρὸς τὸν Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανό. (Βλ. σχ. Νικολάου Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Τόμο Α΄, Ἀθῆναι – 1972, σελ. 223).
.                       Στὴν Ἑλλάδα ἦλθε τότε γιὰ πρώτη φορά. Στὴν ἀρχὴ ἐπέβαλε νὰ τὸν ὀνομάζουν «πρίγκιπα», γιὰ νὰ δείχνει τὴν ὑπεροχή του καὶ μετὰ προσπάθησε νὰ καταστεῖ ὁ ἡγέτης στὴν Πελοπόννησο. Ἀπέτυχε, λόγῳ τῆς ἀναμφισβήτητης ἡγεσίας τοῦ Δημ. Ὑψηλάντη καὶ τῆς δημοτικότητας τοῦ Θεοδ. Κολοκοτρώνη. Ὁ Κολοκοτρώνης «δὲν ἄργησε νὰ κατανοήση τὸν ὑποκριτικὸ καὶ σατανικὸ χαρακτήρα τοῦ Μαυροκορδάτου καὶ δὲν ἔδειχνε κανένα σεβασμὸ στὴβελάδα ποὺ φοροῦσε ὁ νεοφερμένος αὐτὸς ψευτοπρίγκιπας, ἐνῶ ὁ Δημ. Ὑψηλάντης ξεγελάστηκε ἀπὸ τὰ ὑποκριτικά του φερσίματα» (Χρήστου Α. Στασινόπουλου, «Λεξικὸ τῆς ἙλληνικῆςἘπανάστασης τοῦ 1821», Ἔκδ. Δεδεμάδη,  Γ΄ Τόμος, σελ. 302).
.                       Μετὰ τὴν ἀποτυχία νὰ καταστεῖ ὁ ἡγέτης τῆς Πελοποννήσου  ἐφάρμοσε τὸἐναλλακτικό του σχέδιο. Μετέβη στὴ Δυτικὴ Στερεὰ Ἑλλάδα, ὅπου ὑπῆρχε κενὸ ἐξουσίας καὶεὔκολα ἐκεῖ ἔγινε ὁ ἡγέτης της. Ἐνδεικτικὴ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τακτικῆς τοῦ Μακιαβέλι ἦταν πὼς κατὰ  τὴν Α΄ Ἐθνικὴ Συνέλευση τῆς Ἐπιδαύρου καὶ ἐνῶ οἱ Ὑψηλάντης καὶ ὁ Κολοκοτρώνης ἀπουσίαζαν πολεμώντας τοὺς Τούρκους στὸν Ἀκροκόρινθο, ὁ Μαυροκορδάτος βρῆκε τὴν εὐκαιρία καὶ πέτυχε νὰ ἐκλεγεῖ πρόεδρος τοῦ Ἐκτελεστικοῦ (κυβέρνησης) ὅλης τῆς ἘπαναστατημένηςἙλλάδας καὶ ἔτσι παραμέρισε τὸν Ὑψηλάντη.  Στὴ Δεύτερη Ἐθνικὴ Συνέλευση τοῦ Ἄστρους εἶχε σχηματίσει ὁμάδα, ποὺ τὸν ἀποθέωνε, ὡς «τὸν ἄλλο Οὐασιγκτώνα» (Αὐτ. Χρ. Στασινόπουλου, σελ. 303).
.                       Παρὰ τὴ μεθόδευσή του ἀποτυγχάνει νὰ ἐκλεγεῖ πάλι Πρόεδρος τοῦ Ἐκτελεστικοῦκαὶ τὰ πράγματα γίνονται χειρότερα γι’ αὐτόν, ὅταν ὁ Κολοκοτρώνης ἐκλέγεται ἀντιπρόεδρός του. Τότε μετακινεῖται στὴν προεδρία τοῦ Βουλευτικοῦ Σώματος… Ὁ Κολοκοτρώνης  τὸν καλεῖ στὸσπίτι του. Ἐκεῖ ὑπῆρξε ὁ ἑξῆς διάλογος, ὅπως καταγράφεται ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κολοκοτρώνη: «Εἶπα στὸν Μαυροκορδάτο, διατὶ νὰ κάμης αὐτό; αὐτὸς ἀρχήνησε νὰ μοῦ ἀπολογιέται μὲ τὰ γέλια τὰσυνηθισμένα, καὶ μοῦ λέγει ὅτι εἶναι συμφερώτερον διὰ τὸ ἔθνος  τὸ Βουλευτικὸ παρὰ τὸ Ἐκτελεστικό…. Σοῦ λέγω τοῦτο κύριε Μαυροκορδᾶτε, ὅτι ἐσυναναστράφημεν σαράντα ἡμέρας εἰς τὸ Ἐκτελεστικό, καὶ σοῦ λέγω μὴ καθίσης Πρόεδρος, διότι ἔρχομαι καὶ σὲ διώχνω μὲ τὰ λεμόνια, μὲτὴ βελάδα ποὺ ἦλθες – καὶ ἐβγῆκα εἰς σουλάτσο. Ὁ Κυρ Ἀναγνώστης, ποὺ ἦταν παρὼν καὶ ποὺ ἔμεινε πίσω, τοῦ εἶπε: ἔντεσα ἐγὼ καὶ ἐγλύτωσες, εἰμὴ θὰ σὲ σκότωνε – καὶ ἔριξε τὸ φαρμάκι του καὶ αὐτός. Τὴν ἴδια νύκτα ἐπῆρε τὰ πλυμένα του ὁ Μαυροκορδάτος καὶ πέρασε στὸ Κρανίδι καὶ ἔπειτα εἰς τὴν Ὕδραν» (Θεοδώρου Κων. Κολοκοτρώνη «Διήγησις Συμβάντων τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς ἀπὸ τὰ 1770 ἕως τὰ 1836», Ἀθήνησιν, Τύποις Φιλαδελφέως, 1846, σελ. 136-137). Στὴν Ὕδρα ἀντάμωσε τοὺς Κουντουριώτηδες καὶ τοὺς ἔπεισε νὰ ξεκινήσουν τὸν ἐμφύλιο, γιὰ νὰἐξουδετερωθοῦν οἱ ἀντίπαλοί του, ποὺ τοὺς ἔπεισε ὅτι εἶναι καὶ ἀντίπαλοί τους…
.                       Μὲ τὸ ἀγγλικὸ δάνειο, ποὺ πῆρε τὸ Ἐκτελεστικὸ τῶν Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου, πλήρωνε τοὺς μισοὺς Ἕλληνες νὰ πολεμᾶνε τοὺς ἄλλους μισούς… (Χρ. Στασινόπουλου, τόμος 3, σελ. 304). Στὸ σχέδιό του αὐτὸ  ἐπιχείρησε νὰ ἐξοντώσει ὅσους θεωροῦσε ἐχθρούς του, ἐπειδὴ τὸν ἀντιμετώπιζαν ὡς ἴσο πρὸς ἴσους. Μὲ τὶς ἐνέργειές του καταδίωξε ὡς προδότη τὸν Καραϊσκάκη.  Γράφει ὁ Δημήτριος Αἰνιάν: «Ὁ Μαυροκορδάτος καὶ ἡ παρ’ αὐτοῦδιορισθεῖσα ἐπιτροπὴ ὁμοῦ μὲ ἄλλους τινὰς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατιωτικοῦ διεκήρυξαν προδότην τὸν Καραϊσκάκην, τοῦ ἀφήρεσαν τὸν βαθμὸν καὶ τὸν διέταξαν νὰ ἀναχωρήση ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα» («Ἅπαντα – Ἀπομνημονεύματα Καραϊσκάκη καὶ ἄλλων ἀγωνιστῶν», Ἔκδ. Ἄτλας,Ἀθήνα, 1962, σελ. 172).
.                        Ἐπίσης συνήργησε στὴ δολοφονία τοῦ Ὀδυσσέα Ἀνδρούτσου, ἂν καὶ περισσότερο φάνηκε ὡς ἠθικὸς αὐτουργὸς ὁ Κωλέττης. Ἐνδεικτικό τῆς συμμετοχῆς τῶν Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου στὴν ἐκτέλεση τοῦ Ἀνδρούτσου εἶναι τὸ πῶς χειρίστηκε τὸ θέμα δημοσιογραφικὰἡ ἐφημερίδα «Ὁ Φίλος του Νόμου», ποὺ ἦταν τὸ προσωπικὸ ὄργανό τους καὶ ἔλαβε ἀπὸ αὐτοὺς τὸχρίσμα τῆς ἐπίσημης «Ἐφημερίδος τῆς Διοικήσεως». Στὶς 17 Ἀπριλίου 1825 τὸν κατηγόρησε ὡς «προδότη» καὶ δικαιολόγησε τὴν σύλληψή του ἀπὸ τὸ πρώην πρωτοπαλίκαρό του, τὸν Γκούρα…
.                       Ὁ Μαυροκορδάτος ἐπίσης πρωτοστάτησε στὴ φυλάκιση τοῦ Κολοκοτρώνη στὴνὝδρα, ἐξώθησε τὸν Μιαούλη νὰ κάψει τὸν ἑλληνικὸ στόλο, ἦταν μεταξὺ ἐκείνων ποὺ συνέβαλαν στὴ δολοφονία τοῦ Κυβερνήτη Καποδίστρια. Γράφει σχετικὰ ὁ Ἀλέξανδρος Ι. Δεσποτόπουλος ὅτι τῆς ἀντιπολίτευσης κατὰ τοῦ Καποδίστρια  «ἡγοῦντο οἱ πρόκριτοι τῆς Ὕδρας καὶ μετ’ αὐτῶν ὡς σύμβουλος ὁ Μαυροκορδάτος». Καὶ πάρα κάτω: «Ἐπὶ πλέον ὁ ἐν Ἑλλάδι Ἀντιπρέσβυς τῆς Γαλλίας ἤρχισε νὰ ἐνθαρρύνη ἐντονώτερον, ὅπως καὶ ὁ Ἀντιπρέσβυς τῆς Ἀγγλίας, τοὺς πολιτικοὺςἀντιπάλους τοῦ Κυβερνήτου (Σημ.γρ.: Ἕνας ἦταν ὁ Μαυροκορδάτος) πρὸς ἐνεργωτέραν δράσιν ἐναντίον αὐτοῦ». (Ἀλεξ. Δεσποτόπουλου «Ὁ κυβερνήτης Καποδίστριας καὶ ἡ ἀπελευθέρωσις τῆςἙλλάδος» ΜΙΕΤ, σελ. 255).-

, , ,

Σχολιάστε

AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ: YΠΟΝΟΜΕΥΤΗΣ ἢ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος:
Ὑπονομευτὴς ἢ εὐεργέτης τῆς Ἑλλάδος;
Μέρος Α΄

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                 Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος (1791-1865)  δέσποσε γιὰ δεκαετίες στὴν πολιτικὴ ζωὴτῆς Ἑλλάδος, κατὰ καὶ μετὰ τὴν Ἐπανάσταση. Θέλησε νὰ διακριθεῖ καὶ στὰ στρατιωτικά, ἀλλὰ ἐκεῖ ἀπέτυχε παταγωδῶς. Μήπως πέτυχε στὰ πολιτικά; Ἐκεῖ ὑπάρχουν ἀντιγνωμίες, ὄχι ὡς πρὸς τὶς ἱκανότητές του, αὐτὲς τὶς ἀναγνωρίζουν καὶ αὐτοὶ ποὺ τὸν κατακρίνουν, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὸν χαρακτήρα του, ποὺ κατὰ τοὺς δεύτερους προκάλεσε μεγάλες συμφορὲς κατὰ τὴν Ἐπανάσταση καὶ στὸ ἐλεύθερο Ἑλληνικὸ κράτος. Οἱ ἀντιγνωμίες ἀρχίζουν μὲ τὴν ἔλευσή του στὴν Ἑλλάδα καὶσυνεχίζονται ἕως καὶ σήμερα…
 .                 Ὁ Μαυροκορδάτος γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ φοίτησε στὴ Μεγάλη τοῦ Γένους Σχολή. Στὴ συνέχεια μετέβη στὴ Γενεύη, ὅπου παρέμεινε ἐπὶ ἑξάμηνο καί, ὅπως ὁ ἴδιοςἔλεγε, παρακολούθησε μαθήματα ὀχυρωματικῆς, τὰ ὁποῖα χρησιμοποίησε διὰ τὴν ὀχύρωση τοῦΜεσολογγίου. Ὁ ἴδιος ἐπίσης ἔλεγε ὅτι στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Πίζας ἔλαβε μαθήματα ἰατρικῆς. Πρίγκιπας αὐτοχρίστηκε, λόγῳ τοῦ φθόνου πρὸς τοὺς Ὑψηλάντες, καὶ τὸν τίτλο ἀναγνώρισε ἡπροσωρινὴ κυβέρνηση, χωρὶς νὰ ἔχει αὐτὸ τὸ δικαίωμα.
Γράφει σχετικὰ ὁ Νίκ. Σπηλιάδης: «Ἀλλὰ καθὼς ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν τῆς δυτικῆςἙλλάδος… οὕτως ἐψηφίσθη καὶ τώρα ἀπὸ τὴν βουλὴν καὶ ἐπεκυρώθη ἀπὸ τὸ Νομοτελεστικὸν πρίγκιψ, ἐνῶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε ἀπὸ τὸ ἔθνος τὸ δικαίωμά του νὰ ψηφίζη πρίγκιπας. Ἐψηφίσθη δὲ διότι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἠθέλησε… Ἀλλὰ ὅστις εἶναι γεννημένος γιὰ τὰ μεγάλα, δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ ματαίους τίτλους… Ὅσοι ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀγωνισθῶσι διὰ τὴν ἐλευθερίαν, δὲν ἦτο δίκαιον νὰ παρεισάγωσιν αὐτοὶ πρῶτοι τὴν ἀνισότητα μεταξὺ τῶν πολιτῶν μὲ τοὺς τίτλους, ἂν ἦλθον τῷ ὄντι διὰ τὴν ἐλευθερίαν» («Ἀπομνημονεύματα (1821-1843)»,  Ἔκδ. Χ.Ν. Φιλαδελφέως, Ἀθήνησιν, 1851, Τόμ. Α. σελ. 223 καὶ 356).
.                 Τὸ ὅτι ὁ ἐγωισμὸς τυφλώνει τοὺς ἱκανοὺς ἀνθρώπους καὶ κάνουν χοντρὰ σφάλματα, φάνηκε στὶς στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις, στὶς ὁποῖες ἐπιδίωξε νὰ ἡγηθεῖ καὶ ἡγήθηκε μὲ τραγικὲς συνέπειες γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ στὸν ἐμφύλιο, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε ἕνας τῶν βασικῶν ὑπαιτίων. Ἡπρώτη του μεγάλη ἧττα ἦταν στὸ Πέτα (4/7/1822). Ἡ πιὸ ἐπώδυνη  ἦταν στὸ Νεοκάστρο – Σφακτηρία (25/4/1825). Ὁ ἀμερικανὸς φιλέλληνας Σάμουελ Χάου, ἔνθερμος ὑποστηρικτὴς τοῦ Μαυροκορδάτου, στὸ «Ἡμερολόγιο ἀπὸ τὸν Ἀγώνα 1825-1829»  (Εἰσαγωγὴ μὲ παρουσίαση ἀνεκδότων ἀποσπασμάτων Ὀδυσσέα Δημητρακόπουλου, Ἔκδ. Βιβλιοπωλείου Νότη Καραβία, Ἀθήνα, 1971, σελ. 35) γράφει γι’ αὐτήν:
.                 «Σήμερον ἀντελήφθην τὸ πνεῦμα δυσαρεσκείας, τὸ ὁποῖον ἐπροφήτευσα ὅτι θ’ ἀνεπτύσσετο, ἐὰν ὁ Μαυροκορδάτος ἀπετύγχανε κατὰ τοῦ ἐχθροῦ τοῦ Νεοκάστρου. Διῆλθον ἐντεῦθεν τρεῖς χιλιάδες στρατιωτῶν ἐν ἀταξίᾳ καὶ συγχύσει, μεμφόμενοι ἀπεριφράστως τὴν κυβέρνησιν (Σήμ. γρ. Κουντουριώτου – Μαυροκορδάτου) καὶ ἀπαιτοῦντες τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Κολοκοτρώνη (Σημ. γρ.: Τὸν κρατοῦσαν φυλακισμένο στὴν Ὕδρα), διὰ νὰ ἀναλάβη τὴν διοίκησιν καὶ τὰς κατὰ τοῦ ἐχθροῦ ἐπιχειρήσεις. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ Μαυροκορδάτος εἶνε χαμένος ἄνθρωπος, καίτοι εἰς τὸν πρόεδρον (Σημ. γρ.: Γ. Κουντουριώτη) ἔχει τὸν σταθερώτερον τῶν φίλων καὶ νοῦν γόνιμον εἰς σχέδια».
.                 Τὸ προσωπικὸ δημοσιογραφικὸ ὄργανο τοῦ Κουντουριώτη «Ὁ φίλος τοῦ Νόμου», μὲ δυσκολία ἀποκρύπτει τὰ στρατηγικὰ λάθη τῶν Κουντουριώτη καὶ Μαυροκορδάτου στὴν ἧττα τοῦ Νεοκάστρου. Γράφει: «Ἐχάσαμεν φρούριον, τὸ ὁποῖον ἐκυριεύσαμεν μὲ ἱκανοὺς ἱδρῶτας καὶ αἱματοχυσίαν ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς, φρούριον, τοῦ ὁποίου ἡ τοποθεσία καὶ ὁ ὑπ’ αὐτὸ ἐξαίρετος λιμὴν εἶναι προτερήματα ἀνεκτίμητα διὰ τοὺς κρατοῦντας, ὅταν ἐξεύρωσι νὰ ὠφελῶνται. Ἀλλὰ φεῦ! Ἡμεῖς ἀκόμη δὲν ἠσθάνθημεν, ὁποῖον ἐχθρὸν ἀφήσαμεν νὰ ἔμβη εἰς τὰς θύρας μας. Τὸν ἐθεωρήσαμεν ἀπ’ ἀρχῆς μὲ ἀνόητον καταφρόνησιν καὶ ἐτιμωρήθημεν πολλὰ βαρέως….».
.                 Ἡ ἴδια ἐφημερίδα ἀναφέρεται διπλωματικὰ στὴν ἀπελευθέρωση τοῦ Κολοκοτρώνη ἀπὸτὴν φυλακή του στὴν Ὕδρα, γιὰ νὰ ἡγηθεῖ τῶν Ἑλλήνων κατὰ τοῦ Ἰμπραήμ: «Ἡ σεβ. Διοίκησις (Σημ.  Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου) βλέπουσα τὴν δεινὴν τῶν πραγμάτων κατάστασιν καὶ τὴνἐπείγουσαν ἀνάγκην του νὰ κινηθῶσιν αἱ δυνάμεις τοῦ ἔθνους μὲ τὴν πρέπουσαν ἐνέργειαν καὶδραστικότητα, ἔκρινεν ἀναγκαῖον, διὰ νὰ μὴν ἀφήση παντελῶς ἀφορμὰς μεμψιμοιρίας εἰς τοὺς λαοὺς τῆς ἐνταῦθα φυλάξεως (sic) τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ἀρχηγῶν Πελοποννησίων, νὰτοὺς ἀνακαλέση εἰς τὸ στάδιον τῶν ἀγώνων. Ὅθεν τὴν 16ην τοῦ παρόντος (Σημ.: Μαΐου 1825) μετακληθέντες (sic) ἀνεχώρησαν διὰ Ναύπλιον» («Ὁ Τύπος στὸν Ἀγώνα», Ἔκδ. Ἑρμῆς, Ἀθήνα, 1971, Τόμ. Γ΄ σελ. 100-101) Μετὰ τὴν τραγικὴ ἧττα στὸ Πέτα ὁ Μαυροκορδάτος πῆγε στὸπολιορκούμενο Μεσολόγγι, παίρνοντας τὰ εὔσημα τοῦ Νικολάου Σπηλιάδη, ὁ ὁποῖος σὲ πολλὰἄλλα τὸν ἐπέκρινε: «Ὁ Μαυροκορδάτος τουλάχιστον ἔσωσε τὸ Μεσολόγγι διὰ τῆς γενναίας ἀποφάσεως καὶ ἐπιμονῆς νὰ κλεισθῆ εἰς αὐτὸ καὶ διὰ τῆς ἐπιτηδειότητός του νὰ κερδίση χρόνον διαπραγματευόμενος μὲ τοὺς Τούρκους, ἄχρις ὅτου ἔφθασαν εἰς βοήθειάν του οἱ Πελοπονννήσιοι καὶ τὸ Μισολόγγι… θὰ κινήσει εἰς τὸ μετὰ ταῦτα τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν συμπάθειαν ὅλου τοῦ κόσμου καὶ θὰ ὀνομασθῆ ἡρωικὸ Μισολόγγι». (Ὅ.π. σελ. 486).
.                 Τὸ ὅτι ὁ Μαυροκορδάτος σχεδίασε καὶ ὀργάνωσε τὴν ὀχύρωση τοῦ Μεσολογγίου εἶναι μία θεωρία ποὺ προώθησε ὁ γαμβρὸς τοῦ ἱστορικὸς καὶ πολιτικὸς Σπ. Τρικούπης, ἀλλὰἀμφισβητεῖται μὲ ἰσχυρὰ στοιχεῖα. Ὅταν ὁ Μεσολογγίτης ἥρωας Ραζηκότσικας ἀνέλαβε τὴνἀρχηγία τῶν «ντόπιων ἁρμάτων», πρῶτο μέλημα εἶχε τὴν ὀχύρωση τῆς πόλης…. Ἔτσι ἀπὸ 1ης Ἰουνίου μέχρι 1ης Αὐγούστου 1821 ὁλοκληρώθηκαν οἱ πρῶτες ὀχυρωματικὲς ἐργασίες ὑπὸ τὴνἀποκλειστική του φροντίδα. Ὁλοκληρώθηκαν μὲ δαπάνες τοῦ ἰδίου καὶ ἐράνου μεταξὺ τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν καὶ προσωπικὴ ἐθελοντικὴ ἐργασία. Στὰ συγγράμματα τῶν Κων. Στασινοπούλου, Ι. Ραζῆ καὶ Στέφ. Τσίντζου διασώζονται οἱ ἰδιόγραφοι λογαριασμοὶ τοῦΡαζηκότσικα, ποὺ ἀφοροῦν τὶς ὀχυρωματικὲς ἐργασίες. Ἀλλὰ καὶ ἀργότερα, τὸ μεγάλο μέρος τοῦλεγόμενου «Ἑπτάγωνου Ὀχυρώματος» κατασκευάστηκε μὲ σχέδιο καὶ ἐπίβλεψη τοῦ Χιώτη ὀχυρωματοποιοῦ Μιχαὴλ Κοκκίνη, ποὺ σκοτώθηκε κατὰ τὴν Ἔξοδο. Ὁ ἴδιος στὴν ἀπὸ 14 Μαΐου 1823 ἀναφορά του πρὸς τὸν Μαυροκορδάτο γράφει: «Ἀνήκει ἔπαινος πρὸς ὅσους ἐργάσθηκαν –μὲ τὴν βοήθεια τῆς θείας Προνοίας– γιὰ τὸ ἔργο τοῦτο, ὄχι μόνο τοὺς σκάπτας, κτίστας, ἐπιστάτας, ἀλλὰ καὶ τὸν γενναῖον, ἀνδρεῖον καὶ φιλόπατριν λαὸν τοῦ Μεσολογγίου». Στὴν ἴδια ἀναφορὰπαρακαλεῖ νὰ τοῦ δοθοῦν τὰ ἀναγκαῖα μέσα γιὰ τὴ σύντομη ὁλοκλήρωση τοῦ ὀχυρωματικοῦἔργου. (Σπ. Κανίνια «Ἐλευθερία»,  Ἀθήνα, 1997, σελ. XVII).
.                 Ὁ Μαυροκορδάτος ἦρθε στὴν Ἑλλάδα πιστεύοντας ὅτι θὰ  τὴν κυβερνήσει, «γιὰ τὸ καλό Της». Ἡ πίστη του διαψεύσθηκε ἀπὸ τὰ πράγματα. Ὁ Θωμᾶς Γόρδων, θαυμαστὴς τοῦ Μαυροκορδάτου, ὅπως οἱ περισσότεροι φιλέλληνες, γράφει: «Καταγόμενος ἀπὸ τὴν ἀρχαιοτέραν τῶν εὐγενῶν φαναριωτικῶν οἰκογενειῶν,… διακρινόμενος… ἐπὶ ἱκανότητι, λεπτότητι τρόπων καὶπολλῇ μαθήσει, εὐάρεστος τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὁμιλῶν μετ’ ἄκρας εὐχερείας πολλὰς γλώσσας… Φιλόδοξος, φίλαρχος καὶ συνειδὼς τὴν ὑπεροχὴν τοῦ ἐπὶ τῶν μάλιστα πεφωτισμένων συμπατριωτῶν του, δὲν ἔχασε καιρὸν νὰ σπεύσῃ εἰς ἓν στάδιον ὅπου εὐλόγως ἠδύνατο νὰ ἐλπίσῃ ὅτι θὰ ὑπερέβαλλεν ὅλους τοὺς συναγωνιστάς του…». (Θωμᾶ Γόρδωνος «Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», ΜΙΕΤ, Τομ. Α΄, σελ. 336).- 

, , ,

Σχολιάστε

ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ, ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΘΗΡΙΩΔΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἱερομάρτυρες Ἀρχιερεῖς
θύματα τῆς τουρκικῆς θηριωδίας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                 Πέρυσι, τέτοια ἡμέρα (ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)), τὸ ἀντίστοιχο κείμενο ἦταν ἀφιερωμένο στὸν ἐθνοϊερομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄. Φέτος ἀφιερώνεται σὲ δύο, στοὺς Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεο (Πρώιο) καὶ Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ (Ἀντωνόπουλο), οἱ ὁποῖοι μὲ ἄλλους ἕντεκα Ἀρχιερεῖςἀκολούθησαν  τὴν μαρτυρικὴ πορεία τοῦ Πατριάρχη στὴν δι’ ἀπαγχονισμοῦ ἐκτέλεση καὶ ἀνακηρύχθηκαν ἅγιοι ἱερομάρτυρες. Στὴν Κωνσταντινούπολη ἐκτελέστηκαν οἱ Συνοδικοὶ ἈρχιερεῖςἘφέσου Διονύσιος, Ἀγχιάλου Εὐγένιος, Νικομηδείας Ἀθανάσιος, Τορνόβου Ἰωαννίκιος, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος, Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ καὶ Δέρκων Γρηγόριος. Στὴ Θράκη ἐκτελέστηκαν ὁ πρώην Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κύριλλος ϛ΄ καὶ οἱ Σωζοπόλεως Παΐσιος Πρικαῖος ἢ Βάρης, Μαρωνείας Κωνστάντιος, Γάνου καὶ Χώρας Γεράσιμος, Μυριοφύτου καὶ Περιστάσεως Νεόφυτος καὶ Σαμμακοβίτου Ἰγνάτιος.
.                 Ὁ Σουλτάνος, ὅταν πληροφορήθηκε τὴν ἔκρηξη τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ στὴν Πελοπόννησο, ζήτησε ἀπὸ τὸν Πατριάρχη νὰ στείλει ὡς ὁμήρους στὴν Πύλη τρεῖς ἀρχιερεῖς, ἀπὸτοὺς πλέον κοντινούς του. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος καὶΤορνόβου Ἰωαννίκιος. (Ἀρχ/που Χριστοδούλου «Γρηγόριος Ε΄ –  Ὁ ἐθνάρχης τῆς ὀδύνης», Ἀποστ. Διακονία, 2004, σελ. 598). Ἡ ἐν ὄψει τῶν προφανῶν τραγικῶν ἐξελίξεων ἀτμόσφαιρα στὸΠατριαρχεῖο ἦταν χαρμολύπης. Εἶναι χαρακτηριστικοὶ οἱ λόγοι τοῦ Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ πρὸς τοὺς στὸ μαρτυρικὸ τέλος πορευομένους ἀδελφούς του: «Ἀδελφοί, οὕτως ἠθέλησεν ὁ Κύριος, δεικνύων ἡμῖν πολλὰ καὶ σκληρά… Ἀπέρχεσθε σήμερον εἰς τὴν Πύλην, ἵνα μένητε βεβαίως μετὰτῶν ἄλλων ἀδελφῶν ἐνέχυρα παρ᾽ αὐτῇ. Κύριος οἶδε τὸ ἀποβησόμενον. Ἀλλ’ ἐὰν ἀποβῇ εἰς μαρτύριον, ἀκολουθήσω ὑμᾶς τάχιον καὶ ἐγώ». (Ι. Φιλήμονος ΔΙΕΕ, τ. Β΄, σελ. 117).
.                  Ὁ Δέρκων Γρηγόριος ἦταν τῆς γνώμης νὰ μὴν σταλοῦν οἱ Ἀρχιερεῖς ὅμηροι στὴν Πύλη, ἀλλὰ νὰ ἐζητεῖτο ἀπὸ τὸν Σουλτάνο νὰ μεταβοῦν ὁ Πατριάρχης καὶ οἱ Συνοδικοὶ Ἀρχιερεῖς στὴν Πελοπόννησο, μὲ τὴν αἰτιολογία ὅτι ἐκεῖ θὰ φρόντιζαν νὰ σταματήσει ἡ Ἐπανάσταση, ἀλλὰ στὴν οὐσία νὰ ἡγοῦντο Αὐτῆς. Ὁ Πατριάρχης ἀπέρριψε τὴν εἰσήγηση καὶ ἀπάντησε: «Καὶ ἐγώ, ὡς κεφαλὴ τοῦ ἔθνους καὶ ὑμεῖς, ἡ Σύνοδος, ὀφείλομεν νὰ ἀποθάνωμεν διὰ τὴν κοινὴν σωτηρίαν. Ὁ θάνατος ἡμῶν θὰ δώσῃ δικαίωμα εἰς τὴν Χριστιανωσύνην νὰ ὑπερασπίσῃ τὸ ἔθνος ἐναντίον τοῦ τυράννου. Ἀλλ’ ἂν ὑπάγωμεν ἡμεῖς νὰ θαρρύνωμεν τὴν ἐπανάστασιν, τότε θὰ δικαιώσωμεν τὸν Σουλτάνον ἀποφασίσαντα νὰ ἐξολοθρεύσῃ ὅλον τὸ ἔθνος» (Ν. Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Ἔκδ. Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1851, Α΄ Τόμος, σελ. 100, σημ. 1).
.                 Στὶς 10 Ἀπριλίου 1821, ἡμέρα τοῦ Πάσχα, ἀπαγχονίστηκε ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ καὶ ἀκολούθησε τὴν ἴδια ἡμέρα ὁ ἀπαγχονισμὸς τῶν Νικομηδείας Ἀθανασίου, Ἀγχιάλου Εὐγενίου καὶ Ἐφέσου Διονυσίου. Στὶς 3 Ἰουνίου 1821 ἀπαγχονίσθηκαν οἱ ἄλλοι συλληφθέντες Ἀρχιερεῖς Δέρκων Γρηγόριος, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος, Τυρνόβου (ἢ Τορνόβου) Ἰωαννίκιος καὶ Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ. Οἱ δήμιοι τοὺς ἐπιβίβασαν ἐπὶ πλοιαρίου, γιὰ νὰ τοὺς ὁδηγήσουν στὴνἀγχόνη. Κατὰ τὴ διαδρομὴ οἱ ἀρχιερεῖς μὲ πνιγμένη ἀπὸ τὸν πόνο τὴ φωνὴ ἔψαλλαν τὴν ἀκολουθία τῆς κηδείας τους. Στὸ τέλος εὔχονταν ὁ ἕνας στὸν ἄλλο: «Καλὴ ἀντάμωση στὴν ἄλλη ζωή».
.                  Πρῶτον οἱ δήμιοι ἀποβίβασαν τὸν Τορνόβου Ἰωαννίκιο στὸ Ἀρναούτκιοϊ. Ἐκεῖ εἶχε στηθεῖ ἡ ἀγχόνη «ἀπὸ τοῦ ἀνωφλίου οἰκίας παρακειμένου κουρείου». Οἱ ἄλλοι Ἀρχιερεῖς «ἀπέστρεψαν τοὺς δακρύοντας αὐτῶν ὀφθαλμούς», πλὴν τοῦ Δέρκων. Αὐτὸς ὄρθιος ἱστάμενος καὶπαρακολουθῶν τὸ θύμα μέχρι τῆς τελευταίας τοῦ θανάτου στιγμῆς ἀνέκραξε διὰ τῆς στεντορείας αὐτοῦ φωνῆς «Μακαρία ἡ ὁδὸς ᾗ (Σήμ. γρ. στὴν ὁποία) πορεύῃ σήμερον». Ἔπειτα ἦρθε ἡ σειρὰτοῦ Ἀδριανουπόλεως Δωροθέου. Τὸν ἀποβίβασαν καὶ τὸν κρέμασαν στὸ Μεγάλο Ρεῦμα.Ἀκολούθησαν ὁ Δημητσανίτης Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ ποὺ τὸν κρέμασαν στὸ Γενίκιοϊ (Νεοχώρι) καὶ ὁ Ἀχαιὸς Δέρκων Γρηγόριος, τὸν ὁποῖο τὸν πῆγαν στὰ Θεραπειὰ καὶ τὸν κρέμασαν μπροστὰ στὸσπίτι του. (Σπ. Τρικούπη «Ἱστορία τῆς  Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», Ἔκδ. 3η, Ἔκδ. Παν. Ἀσλάνης,Ἐν Ἀθήναις, 1888, τ. Α΄ σελ. 110 κ.ε. καὶ Κων. Παπαρρηγόπουλου «Ὁ Μέγας Δέρκων», ἐν «Ἑστία», 1876, σελ. 53).
.                 Ὁ Χιώτης Μητροπολίτης Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος Πρώιος (1765-1821) ἦταν ἐκ τῶν εὐρυμαθεστέρων κληρικῶν τῆς ἐποχῆς του καὶ εὑρηματικὸς παιδαγωγός. Ὅταν ἀνέλαβε σχολάρχης τῆς Μεγάλης τοῦ Γένους Σχολῆς, ὁ Κούμας ἔγραψε ὅτι «ἤρχισε νὰ γίνεται Πιερία (σημ. γρ.: χώρα τῶν Μουσῶν) ὁ Βόσπορος…, μὲ τὸν φιλοτιμότερον διδάσκαλον καὶ προῆλθεν ἱκανὴ ὠφέλεια ἐκ τῆς σχολῆς…». Ὁ Δωρόθεος μαζὶ μὲ τὰ θρησκευτικὰ ἔγραψε καὶ δίδαξε φιλοσοφία, ἀρχαῖα ἑλληνικά, ἀστρονομία, φυσική, ἀριθμητική, ἄλγεβρα, γεωμετρία, λογική. (Περιοδ. Ἑλλην. Φιλολογικοῦ Συλλόγου Κωνσταντινούπολις τ. Γ΄, 1880, σελ. 256). Τὰ μαθήματα τῆς φυσικῆς γίνονταν μὲ πειράματα καὶ ἡ ἀστρονομία μὲ οὐράνιες παρατηρήσεις. Ἐπίσης ἐπιμελήθηκε τῆς συντάξεως Μεγάλου Λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, ποὺ ἄρχισε νὰ ἐκδίδεται ἐπὶ πατριαρχίας Γρηγορίου Ε΄, ἀλλὰ δὲν ὁλοκληρώθηκε, λόγῳ τῶν ἐπισυμβάντων τραγικῶν γεγονότων.
.                 Ὁ Δωρόθεος ἦταν ὁ πρῶτος ποὺ εἰσήγαγε στὴν παιδαγωγικὴ μέθοδο τὴν αὐτοδιοίκηση τῶν τροφίμων τῆς Σχολῆς. Οἱ ὀγδόντα μαθητὲς ἦσαν διηρημένοι σὲ δύο τμήματα. Ἐπικεφαλῆς τοῦκάθε τμήματος ὁ πρόεδρος ἢ «ταξίαρχος». Χρέος τους νὰ προσέχουν τὴν τήρηση τῶν γυμνασιακῶν νόμων, νὰ ἐπιλύουν διαφορὲς καὶ νὰ συνεργάζονται μὲ τὸν σχολάρχη. (Τ. Ἀθ. Γριτσόπουλου «Πατριαρχικὴ Μεγάλη Σχολή», τ. Β΄, σσ. 86 κ.ἑ., 415 κ.ἑ.).
.                 Ὁ Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ (1761-1821) γεννήθηκε στὴν ἁγιοτόκο Δημητσάνα, ποὺπροσέφερε καὶ πλειάδα Πατριαρχῶν καὶ Ἀρχιερέων. Στὴν ἀδούλωτη αὐτὴ ἰδιαίτερη πατρίδα του, μὲτὴν μεγίστη προσφορὰ στὴν Ἐθνεγερσία, ἔμαθε τὰ πρῶτα του γράμματα. Τὴν ἐκπαίδευσή του συμπλήρωσε στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Μανουὴλ Γεδεὼν γράφει τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ μάρτυρος Ἱεράρχου: « Φυσικὰ μὲν εὐφυία καὶ κρίσις νοὸς ἀποχρῶσα, προσθήτω δὲ καὶ κτητὸν τὴν ἱκανὴν παίδευσιν. Προαιρετικὰ δὲ πραότης, εὐπροσιτότης,… ἐγκράτεια καὶ τήρησις ὡς ἔνι ἀκριβὴς τῶν Θείων Κανόνων» («Ἀπὸ σημειώματα χρονογράφου», Ἀθῆναι, 1932, σελ. 157).
.                 Ὡς Μητροπολίτης Δράμας (1780-1810) ὁ Ἰωσὴφ δι’ ἐπιστολῆς του προέτρεψε τὸν Ἅγιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη νὰ συγγράψει τὸν Συναξαριστὴ καὶ ἀνέλαβε ἐκεῖνος τὴν ἐπιχορήγηση τῆςἔκδοσης. Μάλιστα ἐπιδίωξε νὰ παραμείνει μυστικὴ ἡ προσφορά του, ὅπως γράφει σὲ ἀνέκδοτη μελέτη του ὁ Γορτύνιος πρωτοπρεσβύτερος π. Χρίστος Κυριακόπουλος. Στὴν ἐπιστολή του ὁἸωσὴφ ἔγραψε μεταξὺ ἄλλων: «Περὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ Συναξαριστοῦ… ζητῶ νὰ γίνη ὅσον τὸδυνατὸν ἄρτιον καὶ καλόν, ἐπαινετὸν καὶ δεκτὸν Θεῷ πρῶτον καὶ ἀνθρώποις ὠφέλιμον. Ἴσως καὶσυγχωρηθῇ καὶ ἡμῖν μέρος τῶν πολλῶν μας ἀμπλακημάτων (Σημ.γρ.: ἁμαρτημάτων)». Ὡς Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης (1810-1821) ὁ Ἰωσὴφ ἦταν κοντὰ καὶ βοηθοῦσε τὸν συντοπίτη τουΠατριάρχη Γρηγόριο Ε´. Τὴν περίοδο 1819 – 1821 ἦταν Συνοδικὸς καὶ ὑπέγραψε τὴν ΠατριαρχικὴἘγκύκλιο πρὸς τοὺς Θεσσαλονικεῖς, μὲ τὴν ὁποία ὁ Πατριάρχης τοὺς προέτρεπε νὰ μὴν παρασυρθοῦν ἀπὸ τὸ κίνημα τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ κατὰ τῆς Πύλης.
.                 Ἡ θυσία τοῦ Πατριάρχη καὶ τῶν Ἀρχιερέων, ποὺ παρέμειναν πιστοὶ μέχρι θανάτου στὸν Χριστό, στὴν Ἐκκλησία καὶ στὸ Ἔθνος, θὰ ἔπρεπε νὰ συγκινεῖ κάθε ἔντιμο καὶ ἐνημερωμένο ἄνθρωπο. Εἶναι λυπηρὸ τὸ γεγονὸς ὅτι  ἡ ἀντιεκκλησιαστικὴ ἰντελιγκέντσια τῆς Πατρίδας μας κρατάει ἀτεκμηρίωτη, ἄδικη, προσβλητικὴ καὶ συκοφαντικὴ στάση πρὸς τοὺς ἱερομάρτυρες ἀρχιερεῖς τῆς Παλιγγενεσίας.-      

, ,

Σχολιάστε

ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΑΓΕΡ: Ο ΕΛΒΕΤΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἰάκωβος Μάγερ:
Ὁ Ἑλβετὸς ἥρωας τοῦ Μεσολογγίου

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                           Ὁ Ἰάκωβος Μάγερ (Ζυρίχη 1798 – Μεσολόγγι 11 Ἀπριλίου 1836) εἶναι ἐκ τῶν ἡρώων τῆς Ἱερᾶς Πόλεως τοῦ Μεσολογγίου, μαζὶ μὲ τοὺς Ρωγῶν Ἰωσὴφ καὶ Χρῆστο Καψάλη, γιὰ τοὺς ὁποίους εἴχαμε γράψει πέρυσι τὴν ἴδια ἡμέρα (ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)). Ἡ προσφοράτου κατὰ τὴν πολιορκία ἦταν οὐσιαστική. Ἐργάσθηκε μὲ συνέπεια καὶ ἐπιτυχία ὡς ἰατρὸς καὶ φαρμακοποιός, ἂν καὶ δὲν εἶχε τὰ σχετικὰ διπλώματα. Ἐπὶ πλέον ἦταν στὸ Μεσολόγγι ὁ ἐκδότης  τῆς ἐφημερίδας «Ἑλληνικὰ Χρονικά», διὰ τῆς ὁποίας τὸ τραγικὸ χρονικὸ τῆς πολιορκίας ἔμεινε στὴν Ἱστορία. Ἡ ἐφημερίδα κυκλοφορήθηκε ἀπὸ τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1824 ἕως τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1826, ὅταν τὰ κανόνια τῶν πολιορκητῶν Ὀθωμανῶν κατέστρεψαν τὰτυπογραφικὰ μηχανήματα, λίγο καιρὸ πρὶν ἀπὸ τὴν Ἔξοδο.
.                            Ἡ περίπτωση τοῦ Μάγερ ξεχωρίζει ἀπὸ ὅλες τὶς ὑπόλοιπες τῶν ἄλλων φιλελλήνων, ποὺ μὲ ποικίλους τρόπους βοήθησαν ἢ καὶ θυσιάστηκαν ἡρωικὰ μαχόμενοι κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Ὁ Μάγερ ἔφυγε ἀπὸ τὴν πατρίδα του, τὴν Ἑλβετία, ὡς ὁ ἄσωτος υἱός. Ἀκόμη καὶ σήμερα ὁκατὰ τοὺς Ἕλληνες ἥρωας Μάγερ θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς Ἑλβετοὺς μία «ἐλαφρὰ περίπτωση ἀνθρώπου» καὶ ἀναφέρεται ὡς «ὑψηλοῦ ἐπιπέδου ἀπατεώνας». Σὲ πρόσφατο ἄρθρο της ἡ Ἑλβετὴ ἱστορικὸς καὶδημοσιογράφος Κατρὶν Μπροῦνερ, μὲ τὴν καρτεσιανὴ λογική της,  διερωτᾶται πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας «κίβδηλος δόκτωρ Μάγιερ, ποὺ στὰ νεανικά του χρόνια ἦταν ἀνήθικος καὶ χρεωμένος ἕως τὰμπούνια νὰ καταστεῖ Ἕλληνας ἥρωας». (Βλ. σχ. εἰς διαδίκτυο ἄρθρο στὰ ἀγγλικά τῆς Ἑλβετίδας Katrin Brunner “The bogus Doctor Meyer”). Κατὰ τὴν ἄποψή της ἡ Ἑλλάδα ἦταν ἡ διέξοδός του ἀπὸτὴν κοινωνικὴ ἀπαξίωση, ποὺ ἔνιωθε στὴν πατρίδα του…
.                            Οἱ Ἕλληνες ἔνιωσαν γιὰ τὸν Μάγερ τελείως διαφορετικά. Δὲν ἀσχολήθηκαν καθόλου μὲ τὸν παρελθόν του. Τὸν ἀγκάλιασαν, τὸν ἐνέπνευσαν, τὸν ἔκαναν δικό τους. Ὁ Μάγερ γεννήθηκε Ἑλβετὸς προτεστάντης καὶ μαρτύρησε ὡς Ἕλληνας ὀρθόδοξος χριστιανός. Ἔμαθε τὰἑλληνικά, βαπτίσθηκε καὶ στὴ συνέχεια παντρεύτηκε τὴν Μεσολογγίτισσα Ἀλτάνα Ἰγγλέζου, μὲ τὴν ὁποία ἀπέκτησαν δύο παιδιά. Ἀφοσιώθηκε πλήρως στὴν Ἑλληνικὴ ὑπόθεση. Ἡ ἔναντί του συμπεριφορὰ τῶν Ἑλλήνων τὸν ἔκανε νὰ τοὺς ἀγαπήσει εἰλικρινά. Ἀπόδειξη ἡ ὁλόψυχη συμμετοχή του στὴν Ἐπανάσταση, ἡ μὲ τὴν οἰκογένειά του παραμονή του στὸ Μεσολόγγι ἕως τὸ τέλος καὶ ἡθυσία ὅλων τους κατὰ τὴν Ἔξοδο. Ὁ Μάγερ δὲν ἦρθε στὴν Ἑλλάδα νὰ μᾶς κοιτάξει ἀφ’ ὑψηλοῦ, οὔτε νὰ μᾶς κρίνει αὐστηρά. Ἦρθε γιὰ νὰ μᾶς βοηθήσει πραγματικά, νὰ γίνει ἕνα μὲ ἐμᾶς καὶ νὰ θυσιασθεῖ μαζί μας. Ἡ Ἑλλάδα ἀνταπέδωσε τὴν ἀγάπη καὶ τὴν θυσία του. Στὸ νεκροταφεῖο Ἡρώων στὸ Μεσολόγγι ἀνήγειρε ἡρῶο στὴ μνήμη του καὶ ὑπάρχει ὁδὸς στὸ ὄνομά του στὴν Ἀθήνα, κοντὰστὴν Πλατεία Βάθης.
 .                           Ὁ Μάγερ ἀφομοίωσε τὸν Ἑλληνισμὸ χωρὶς νὰ ξεχάσει τὸ ποῦ γεννήθηκε. Τὴν παραμονὴ τῆς Ἐξόδου, στὶς 10 Ἀπριλίου 1826, ἔγραψε σὲ εὐρωπαῖο φίλο του: «Εἴμαστε μπροστὰστὴν τελευταία μας ὥρα. Νιώθω ὑπερήφανος ποὺ τὸ αἷμα ἑνὸς Ἑλβετοῦ, ἑνὸς ἀπογόνου τοῦ Γουλιέλμου Τέλλου, θὰ ἀναμιχθεῖ μὲ τὸ αἷμα τῶν ἡρώων τῆς Ἑλλάδος» (Βλ. σχ. ἄρθρ. Κατρὶν Μπροῦνερ). Καὶ προσέθεσε: «Πόσοι γενναῖοι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας δὲν θέλει εἶσθαι εἰμὴ σκιαί, κατηγοροῦσαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τὴν ἀδιαφορίαν τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου… Ἐν ὀνόματι ὅλων τῶνἐνταύθα ἡρώων… σᾶς ἀναγγέλλω τὴν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὡρισμένην ἀπόφασίν μας διὰ νὰ ὑπερασπισθῶμεν καὶ τὴν ὑστέραν σπιθαμὴν γῆς τοῦ Μεσολογγίου» (Σημ. Δημοσιεύθηκε στὴνἐφημερίδα «Φίλος τοῦ Νόμου» τῆς Ὕδρας στὶς 9/7/1826. Ἀναδημοσιεύεται εἰς Σπ. Ἀθ. Κανίνια «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – Οἱ πολιορκίες καὶ ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογγίου σὲ εὐρωπαϊκὰ ποιητικά, πεζὰ καὶμουσικὰ ἔργα», Ἐκδοτικὴ ΑΛΦΑ, Ἀθήνα, 2002, σελ. 29).
.                            Γιὰ τὴν προσφορὰ τοῦ Μάγερ στὸν Ἀγώνα μὲ τὴν ἐφημερίδα τοῦ «ἙλληνικὰΧρονικὰ» γράφει ἡ Αἰκατερίνη Κουμαριανοῦ, ποὺ εἶχε τὴν ἐπιμέλεια τῆς παρουσίασης τῶν φύλλων της: «Ὁ ἐκδότης (Μάγερ), μολονότι θεωροῦσε τὸν σεβασμὸ πρὸς τὴ Διοίκηση ἀπαραίτητο στοιχεῖο γιὰ τὴν προαγωγὴ καὶ τὴν εὐόδωση τοῦ ἀγώνα γιὰ τὴν ἀνεξαρτησία, ἔφθασε ἐνίοτε νὰ συγκρουσθεῖμὲ τὴν ὑπεύθυνη πολιτικὴ ἡγεσία, ὅταν ἐθεώρησε ὅτι ὁρισμένες ἐνέργειές της ΕΘΙΓΑΝ ΒΑΣΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ (Σημ. Ἐννοεῖ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους!)». («Ὁ Τύπος στὸν Ἀγώνα» Β΄ Τόμος, Ἔκδ. Ἑρμῆς, Ἀθήνα, 1971, σελ. 8).
.                           Στὴν προκήρυξη ἔναρξης ἐκδόσεως τῆς ἐφημερίδας του ὁ Μάγερ γράφει γιὰ τὸν σκοπό της: «Ἐφημερὶς ἐμφρόνως κυβερνωμένη, εἶναι ἱκανὴ νὰ καταστήση τοὺς Ἕλληνας πολίτας ἀγαθούς, χριστιανοὺς εὐσεβεῖς, καλοὺς πατέρας καὶ ἀγαθοὺς οἰκονόμους. Πρὸς τούτοις ἐκθειάζουσα τὰς ἡρωικὰς πράξεις τῶν προμάχων τῆς πατρίδος των διὰ ξηρᾶς καὶ θαλάσσης, θέλει ἐμπνέει εἰς τὰς ψυχὰς τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων τὴν εὐγενῆ ἅμιλλαν καὶ τὸν ἱερὸν ἐνθουσιασμὸν τὸνὑπὲρ πατρίδος, καὶ ἐξάπτουσα αὐτοὺς εἰς ἀνδραγαθήματα ὅμοια». (Αὐτ. σελ. 9).
.                            Ἐπειδὴ πολλὴ προπαγάνδα ρέει στὴ χώρα μας γιὰ τὴν προσφορὰ τῆς Γαλλικῆς καὶ γενικὰ τῶν Εὐρωπαϊκῶν κυβερνήσεων στὴν Ἐθνεγερσία ἀντιγράφεται ἀπὸ τὰ «ἙλληνικὰΧρονικά» τῆς 20ης Φεβρουαρίου 1826, ἡ μαρτυρία τοῦ Μάγερ γιὰ ὅσα βίωνε στὸ πολιορκημένο Μεσολόγγι: «Ο Γάλλοι κα ο λοιπο Ερωπαοι παδο το μπραμ πασ περιέρχονται μλαζονείαν ες τ νέα τατα χυρώματά των, κα παρατηροντες μ τ τηλεσκόπιον τς θέσεις το φρουρίου μας, δίνουν δηγίας κα διδάσκουν τος λατρευτς το Μωάμεθ τσυντελεστικώτερα μέσα περ το πς ν μς ξολοθρεύσουν εκολώτερα κα ταχύτερα…» (Αὐτ. σελ. 349).
.                            Γιὰ τὴ διαφορὰ τῆς Γαλλικῆς ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση ὁ Μάγερ ἔγραψε στὰ «Ἑλληνικὰ Χρονικά», στὶς 18 Νοεμβρίου 1824: «Δν χωρε καμία σύγκρισις μεταξ λλάδος κα Γαλλίας, καθότι μν πρώτη λαβε τ πλα καθ’ νς τυράννου, δ δευτέρα ( Γαλλία) σκοπν εχε ν λλάξη μόνον πολιτικν σύστημα». (Αὐτ. σελ. 170). Στὶς 8 Μαρτίου 1824 ὁΜάγερ γράφει κύριο ἄρθρο, μὲ τίτλο: «Στοχασμοὶ πρὸς τοὺς ὁμοεθνεῖς μου (Σημ. γρ. Ἐννοεῖ τοὺςἝλληνες). Τί θέλει νὰ εἴπη Ἐλευθερία». Σὲ αὐτοὺς τονίζει ὅτι βάσεις καὶ θεμέλια τῆς ἐλευθερίας εἶναι ἡ θρησκεία, τὰ ἤθη καὶ ὁ φωτισμὸς τοῦ ἔθνους, διότι «ἐλευθερία χωρὶς εὐσέβειαν, χωρὶς καλὰἤθη καὶ χωρὶς φωτισμὸν τοῦ νοὸς εἶναι ἀδύνατον καὶ νὰ γίνη καὶ νὰ βασταχθῆ… Ἡ εὐσέβεια μᾶςἑνώνει μὲ τὸν Θεόν, τὴν ἀέναον πηγὴν πάσης σοφίας καὶ ἀρετῆς, μᾶς δείχνει τὴν ἁγιότητα τῶν χρεῶν μας, διαχύνει εἰς τὴν καρδίαν μας θείαν ἀγαλλίασιν, ὅταν ἐκπληρῶμεν τὰ χρέη μας, χαλινώνει τὰς ἀλόγους καὶ δουλικὰς ὁρμὰς τῶν παθῶν… καὶ μὲ ἕνα λόγον μᾶς κρατεῖ πάντοτε προσεκτικοὺς εἰς τὸν Θεόν, εἰς τὴν πατρίδα, εἰς τὸν ἑαυτόν μας καὶ εἰς τὸν πλησίον μας». Εἶναι ἐμφανὴς ἡ «καλὴ ψυχικὴ ἀλλοίωση» τοῦ Μάγερ στὴν Ἀγωνιζόμενη Ἑλλάδα,  σὲ σχέση μὲ τὸ πῶςἦταν νέος στὴν Ἑλβετία.-       

 

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ 1821 ΚΑΙ ΤΟ 1940 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ 1821 καὶ τὸ 1940

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                     Στὶς 25 Μαρτίου τοῦ 1945 ὁ καθηγητὴς τῆς Φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν ἀείμνηστος Ἰωάννης Θεοδωρακόπουλος ἐκφώνησε ἐπετειακὸ λόγο στὴν πλατεία τοῦ Θησείου ἐνώπιον πλήθους πολιτῶν. Ἡ Πατρίδα μόλις εἶχε βγεῖ νικήτρια ἀλλὰ καθημαγμένη ἀπὸ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο καὶ τὴν κατοχή.
.                      Ὁ καθηγητὴς γιὰ τὸ 1821 τόνισε ὅτι μὲ τὶς ἠθικὲς καὶ πνευματικὲς δυνάμεις ποὺ οἱἝλληνες εἶχαν συγκεντρώσει μέσα τους, κατὰ τοὺς μαύρους αἰῶνες τῆς σκλαβιᾶς, ἄνοιξαν τὸν ἡρωικό, πολύνεκρο καὶ πολύχρονο ἀγώνα ἐναντίον τῆς τουρκικῆς αὐτοκρατορίας, ποὺ ἄρχιζε ἀπὸ τὸν Δούναβη καὶ τελείωνε στὸν Εὐφράτη. Καὶ συμπλήρωσε: «Ἦταν ἄνοιξη. Μαζὶ μὲ τὸ φανέρωμα τῆς ζωῆς καὶ μαζὶ μὲ τὸ φανέρωμα τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν Εὐαγγελισμὸ στὴν Παναγία, βγῆκαν οἱ Ἕλληνες τοῦ 1821 νὰ ζητήσουν ἐλευθερία, νὰ γίνουν καὶ αὐτοὶ κράτος, βγῆκαν καὶ ἔσυραν τὸ χορὸ τῆς ἐλευθερίας καὶ ὁ γύρος τοῦ χοροῦ ἄνοιξε γρήγορα καὶ μπῆκε μέσα του ὅλο τὸ Ἔθνος, ἀπὸ τὸν Δούναβη ὣς τὴν Κύπρο».
.                           Στὴ συνέχεια ὁ Ἰωάν. Θεοδωρακόπουλος εἶπε ὅτι ὅπως τὸ Ἑλληνικὸ Ἔθνος τὸ1821 χτύπησε τὴ βία τοῦ σουλτάνου καὶ τοῦ Μωάμεθ ἔτσι καὶ τὸ 1940 χτύπησε τὴ βία τοῦφασισμοῦ καὶ ἀποκάλυψε τὸ ψεῦδος καὶ τὴν ἀπανθρωπιά του. Ὁ καθηγητὴς ἐπέμεινε στὴν πάλη ποὺ γίνεται στὸν κόσμο ἀνάμεσα στὴν ἐλευθερία καὶ τὴ βία καὶ ἐπισήμανε ὅτι οἱ τύραννοι καὶ ὅσοι πιστεύουν στὴ βία γιὰ νὰ κατακτήσουν τὴν ἐξουσία δίνουν ὑποσχέσεις, ποὺ κάνουν τοὺς ἀνθρώπους νὰ βλέπουν πολὺ κοντά, ἐκεῖ ὅπου εἶναι τὸ ὑλικὸ ἀγαθό, γιὰ νὰ τοὺς ἀφαιρέσουν τὴμακρινὴ ὅραση, τὴν ἐλευθερία, ποὺ βλέπει πάνω ἀπὸ τὴν ὑλικὴ εὐημερία τὴν τιμὴ καὶ τὴν ἀξιοπρέπεια τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ λαοῦ.
.                     Ἡ βία ἐκφράστηκε στοὺς αἰῶνες μὲ πολλὲς μορφὲς καὶ ὑπὸ διάφορα καθεστῶτα. Σήμερα εἶναι ἡ πιὸ ὕπουλη καὶ ἡ πιὸ ἐπικίνδυνη ἀπὸ κάθε προηγούμενη ἐποχή. Αὐτό, γιατί ἐπιβάλλεται ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῶν «δικαιωμάτων», ποὺ οἱ ἰσχυρὲς μειοψηφίες ἐπιβάλλουν σὲ βάρος τοῦ Δικαίου καὶ τῶν φυσικῶν καὶ ἠθικῶν κανόνων. Οἱ ἀνθρώπινες Ἀξίες καὶ οἱ κοινωνικὲς Ἀρχὲς δὲν ἐπιδέχονται «ἐξέλιξη».  Εἶναι σαφὲς ὅτι στὴν καθημερινή μας ζωὴ τείνει νὰδιαπλαστεῖ μία ἀντιστροφὴ στὸν ψυχισμό μας. Πᾶμε νὰ πεισθοῦμε πὼς τὸ σωστὸ δὲν εἶναι ἡἐφαρμογὴ στὴ ζωή μας τῶν Ἀρχῶν ποὺ καταξιώνουν τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ ὁ ὠφελιμισμός, ποὺ θὰ μᾶς κάνει νὰ ξεχάσουμε τὴ φύση μας καὶ νὰ καταστοῦμε ἁπλῶς ἐργαλεῖα χρήσιμα στὸ σύστημα.
 .                     Ὁ Ἰωάννης Θεοδωρακόπουλος τελείωσε τὴν ὁμιλία του στὸ Θησεῖο λέγοντας ὅτι ἡἱστορία ἔγραψε ἤδη ὅτι οἱ Ἕλληνες τοῦ 1821 νίκησαν τὴ βία τοῦ σουλτάνου καὶ τὴν ἀδιαφορία τῶν εὐρωπαίων καὶ ζητώντας ὅλοι νὰ σταθοῦν ὄρθιοι καὶ σιωπηλοὶ λίγες στιγμὲς γιὰ τὴ μνήμη τῶνἡρώων ποὺ ἔπεσαν γιὰ τὴν τιμὴ τῆς Ἑλλάδος. Μακάρι οἱ ἑπόμενες γενιὲς νὰ μᾶς μνημονεύουν ὅτι μὲ τὶς Ἀξίες μας ἀντιμετωπίσαμε μὲ ἐπιτυχία τὴν ἐπιχείρηση ἀλλοτρίωσής μας.-  

, , ,

Σχολιάστε

ΔΗΜ. ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ –2: ΑΝΔΡΕΙΟΣ ΜΑΧΗΤΗΣ ΕΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δημήτριος Ὑψηλάντης

Μέρος Β´: Ἀνδρεῖος μαχητὴς ἕως τὸ τέλος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ -1: O ΜΕΧΡΙΣ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

 .                    Οἱ Ὑψηλάντες ἔχουν τὸ ἱστορικὸ προνόμιο νὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἄρχισαν καὶ τελείωσαν τὸν ὑπὲρ Ἀνεξαρτησίας Ἀγώνα τῶν Ἑλλήνων. Ὁ γραμματέας τοῦ Δημητρίου Ὑψηλάντη,Ἰωάννης Φιλήμων, στὰ «Ἀπομνημονεύματα τῶν Ἀγωνιστῶν», ποὺ ἔγραψε, ἀναφέρει στὸν Γ΄ Τόμο, κεφάλαιο ΙΓ΄: «Ἡ ἔναρξις καὶ τὸ τέλος τοῦ ἑλληνικοῦ ἀγῶνος τιμῶσιν ἐξαιρετικῶς τὴν ὑψηλαντικὴν οἰκογένειαν καὶ ἀθάνατον τὴν δόξαν αὐτῆς βεβαιοῦσιν, ὅτε ἀπὸ μὲν τοῦ βορρᾶ ὁ Ἀλέξανδρος πρῶτος ἐκήρυξε τὴν ἐθνεγερσίαν τοῦ 1821, κατὰ δὲ τὴν μεσημβρίαν ὁ Δημήτριος τὴν τελευταίαν συνῆψε μάχην κατὰ τῶν Τούρκων καὶ τὴν τελευταίαν συνέθετο τὸ 1829 περιώνυμον συνθήκην τοῦΤιλφουσίου ὄρους (Πέτρας)». Ἀπὸ πλευρᾶς του ὁ Χριστόφορος Περραιβὸς ἔγραψε στὰ«Ἀπομνημονεύματα τῶν Ἀγωνιστῶν τοῦ 1821», ὅτι «ὁ Ὑψηλάντης ἄρχισε τὸν πόλεμον ὑπὲρ τῆςἀνεξαρτησίας, ὁ Ὑψηλάντης ἐσφράγισε καὶ τὴν εἰρήνην  ὑπὲρ τῆς δόξης τῶν Ἑλλήνων». (Τόμος Β΄, Κεφ. κϛ΄).  
.              Ὁ Δημ. Ὑψηλάντης ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ ἦρθε στὴν Ἑλλάδα δὲν ἔπαυσε νὰ πολεμᾶἕως τὴν τελευταία μάχη καὶ νὰ δείχνει τὸν ἔντιμο καὶ ἀνιδιοτελῆ χαρακτήρα του. Ὁ πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς Σπυρίδων Τρικούπης, γαμβρὸς τοῦ ἄσπονδου ἐχθροῦ τοῦ Ὑψηλάντη Ἀλέξ. Μαυροκορδάτου, παρὰ τὸν ἀρνητικὸ ἐπηρεασμό, ποὺ δεχόταν, ἔγραψε στὴν «Ἱστορία τῆςἙλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», μεταξὺ ἄλλων: «Ἀφ᾽ ὅτου ἐπάτησε τὴν γῆν τῆς Ἑλλάδος ὁ ἀνὴρ οὗτος δὲν ἔπαυσεν ἀντιποιούμενος τὴν ὑπερτάτην ἀρχὴν (Σημ. γρ. Τὸν Μαυροκορδάτο…) πεποιθὼς ὅτι ἡἈρχὴ ἔπρεπε εἰς τὸν οἶκον του… Ἀλλὰ φιλαρχῶν οὐδέποτε ἐρραδιούργησεν… ἀκραιφνὴς ἔλαμψε πάντοτε ὁ πατριωτισμός του, πρωτίστη φροντὶς καὶ ἐν τοῖς λόγοις του καὶ ἐν τοῖς ἔργοις του ἦτον ἡ εὐόδωσις τοῦ ἀγῶνος. Οὐδέποτε ἐφείσθη τῆς ζωῆς του εἰς ἐνίσχυσιν αὐτοῦ…» (ΔΟΛ, Τόμος 8, Βιβλίο 4ο, Β΄ Μέρος, σελ. 165)». 
 .              Στὴν περιορισμένη ἔκταση ἑνὸς κειμένου θὰ ἀναφερθοῦν μόνον ὁρισμένα γεγονότα, ἐνδεικτικὰ τοῦ χαρακτήρα τοῦ  Δημ. Ὑψηλάντη. Ἡ Μάχη τῶν Δερβενακίων (26-28 Ἰουλίου 1822), ὅπως νωρίτερα ἡ ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς (23 Σεπτεμβρίου 1821) εἶχαν τὴ σφραγίδα τῆς στρατηγικῆς μεγαλοφυίας τοῦ Θεοδ. Κολοκοτρώνη. Ὁ Ὑψηλάντης εἶχε τὴν ἐντολὴ ἀπὸ τὸν ἀδελφό του νὰ ἀναλάβει τὴν ἀρχιστρατηγία. Στὴν ἀρχὴ δὲν εἶχε ἀντιληφθεῖ τὸ σχέδιο ἐγκλωβισμοῦ τοῦ Δράμαλη καὶ ἐξέφρασε τὴ δυσφορία του. Ὅταν ὅμως τὸ ἀντελήφθη, ἔδειξε αὐτογνωσία καὶταπεινοφροσύνη καὶ ἐνήργησε ὡς ἕνας τῶν καπετάνιων τοῦ Κολοκοτρώνη, μαζὶ μὲ τοὺς Νικηταρᾶ, Παπαφλέσσα, Πλαπούτα, Τσώκρη, Κριεζῆ καὶ ἄλλους.  (Σημ. Γιὰ τὴ Μάχη τῶν Δερβενακίων δὲς «Ἀπομνημονεύματα» Ν. Σπηλιάδου, ἐκδ. Φιλαδελφέως, Ἀθήνησιν, 1851, Τόμος Α΄ σελ. 397-425).
 .              Τὸ 1823 οἱ περὶ τοὺς Κωλέττη, Μαυροκορδάτο καὶ Κουντουριώτη μεθόδευσαν τὴν ἐξουδετέρωση τοῦ Ὑψηλάντη καὶ τοῦ Κολοκοτρώνη. Κατήργησαν τὸν βαθμὸ τοῦ ἀρχιστρατήγου καὶ ἀπένειμαν τὸν βαθμὸ τοῦ στρατηγοῦ σὲ πλῆθος ἡμετέρων. (Ἀρχ. Ἑλλην. Παλιγγενεσίας, τ. Α΄, σελ. 129 κ.ἑ.) καὶ τελικὰ ἀπομάκρυναν τὸν Ὑψηλάντη ἀπὸ ὅλα του τὰ ἀξιώματα. Ἐνῶ ὁ Κολοκοτρώνης συγκρούστηκε καὶ βασανίστηκε ἀπὸ τοὺς Μαυροκορδάτο κ.λπ., ὁὙψηλάντης ἀπέσχε τῆς ἐμφύλιας σύγκρουσης καὶ δέχθηκε νὰ ἀναλάβει γενικὸς ἀρχηγὸς τῶνἙλλήνων, ὅταν εἰσέβαλαν οἱ δυνάμεις τοῦ Ἰμπραὴμ στὴν Πελοπόννησο, πρὶν ἀποφυλακισθεῖ καὶ ἀναλάβει ὁ Κολοκοτρώνης. Ἀπὸ τότε ἔμεινε ἐκτὸς στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, ἕως τὴν ἔλευση τοῦ Καποδίστρια. Ὁ Ὑψηλάντης ζοῦσε λιτότατα. Ἐπειδὴ εἶχε προσφέρει ὅλες του τὶς οἰκονομίες στὸν Ἀγώνα καὶ εἶχε καταχρεωθεῖ, ζήτησε τὴν οἰκονομικὴ βοήθεια τῆς μητέρας του, ἤτοι 2.500 δουκάτα…
 .              Ὁ Ὑψηλάντης δὲν ἔλαβε μέρος στὸν ἐμφύλιο, ὅμως ἀντέδρασε σφοδρὰ ἐναντίον τῆς ἐκ μέρους Μαυροκορδάτου κ.λπ. μεθόδευσης ἡ Ἑλλάδα νὰ τεθεῖ ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Ἀγγλίας, ὡς προτεκτοράτου. Αὐτή του ἡ ἀντίδραση τοῦ στοίχισε νὰ ἀποκλειστεῖ «ἀπὸ κάθε πολιτικὸν δικαίωμα καὶ στρατιωτικὸν ὑπούργημα» (Ἀρχ.Ἑλλ. Παλιγγ. τ. Δ΄, σελ. 90-91 καὶ Γιάννη Γιαννόπουλου «Ἀλέξανδρος καὶ Δημήτριος Ὑψηλάντης», Ἐφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 2η ἔκδ., 2020, σελ. 106).
 .              Μόλις ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του ὁ Καποδίστριας, τὸν ἀποκατέστησε πλήρως. Στὶς ἀρχὲς Φεβρουαρίου 1828 ἀπένειμε στὸν Ὑψηλάντη τὸν βαθμὸ τοῦ στρατάρχου καὶ τοῦἀνέθεσε τὴν δημιουργία ἐκσυγχρονισμένου τακτικοῦ στρατοῦ. Μὲ ἐντολὴ τοῦ Κυβερνήτη τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1829  ὁ Ὑψηλάντης ἐπικεφαλῆς δύναμης 2.300 ἀνδρῶν ἐξεστράτευσε ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν στὴν Στερεὰ Ἑλλάδα καὶ στὴ θέση Πέτρα Βοιωτίας ἐπέτυχε μεγάλη νίκη. Οἱ ἐπικεφαλῆς τῶν ἡττημένων Ὀθωμανῶν Ὀντσὰκ Ἀγά, Ὀσμὰν Ἀγὰς καὶ Ἀσλὰν Μουχουρδάρης ζήτησαν ἀπὸ τὸν Ὑψηλάντη νὰ ἀποχωρήσουν ἀσφαλῶς πρὸς Θεσσαλία. Ὁ στρατάρχης  ἐδέχθη τὸ αἴτημά τους καὶ τὸἐφάρμοσε. (Νίκ. Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Βιβλ. Νότη Καραβία, Ἀθήνα, 1971,  τόμ. 4ος, σελ. 229).
.              Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ἀγώνα εἶχε ἀτυχῆ αἰσθηματικὸδεσμὸ μὲ τὴν ἡρωίδα Μαντὼ Μαυρογένους. Ὁ ἴδιος οὐδέποτε μίλησε γιὰ αὐτόν. Σύμφωνα μὲ τὰ διασωζόμενα ἀντικειμενικὰ στοιχεῖα ὁ Ὑψηλάντης ἦταν ἀφοσιωμένος στὸν Ἀγώνα καὶ φιλάσθενος, ἐνῶ ἡ Μαντὼ αἰσθάνθηκε προδομένη, μὲ τὸ δεδομένο ὅτι, ὅπως ἔγραψε σὲ ἀναφορά της πρὸς τὸν Κυβερνήτη Ἰωάν. Καποδίστρια, ὁ Ὑψηλάντης εἶχε ὑπογράψει πρὸς αὐτὴν ὑποσχετικὸ γάμου, ἀλλὰστὴ συνέχεια «τὴν ἀπέρριψε χωρὶς λόγον, μὲ τὴν πλέον σκληρὰν περιφρόνησιν». (Μανουὴλ Τασούλα «Μαντὼ Μαυρογένη», Ἔκδ. Δήμου Μυκόνου, 1997, σελ. 221). Πληροφορίες ἀναφέρουν ὅτι τὸν δεσμό τους διέλυσαν μὲ ἴντριγκες, ψέματα καὶ συκοφαντίες ὁ Κωλέττης καὶ ἄλλοι ἄσπονδοι «φίλοι» καὶ ἐχθροὶ καὶ τῶν δύο. Ὁ πρόωρος θάνατος τοῦ ἥρωα ἔκλεισε τὸ θέμα.
.              Ὁ Ὑψηλάντης ἀπεβίωσε στὸ Ναύπλιο πρὶν ἀπὸ τὰ ξημερώματα τῆς 4ης Αὐγούστου 1832, σὲ ἡλικία 39 ἐτῶν. Ὁ Ἀρχιμανδρίτης  Νεόφυτος Βάμβας, ποὺ ὑπῆρξε καὶγραμματέας του τὸ 1821 καὶ τὸ 1822, εἶπε ὅτι αἰτία τοῦ θανάτου του ἦταν «φθινῶδες νόσημα, ἀπὸτὸ ὁποῖο ὑπέφερε ἀπὸ καιρό». Ὁ Τρικούπης ἔγραψε ὅτι ὁ Ὑψηλάντης «οὐδέποτε ἐφείσθη τῆς ζωῆς του καὶ ἡ μεγάλη του καρδία ἐζωογόνει ἐν κινδύνοις τὸ ἀσθενὲς καὶ κάτισχνον σῶμα του».
.              Ἡ κηδεία του τελέστηκε μὲ τὴ μεγαλύτερη δυνατὴ ἐπισημότητα στὸν Μητροπολιτικὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Ναυπλίου. Τὸν ἐπικήδειο λόγο ἐκφώνησε ὁ Μιχ. Σχινᾶς καὶ τὸν ἐπιτάφιο ὁ Γεώργ. Τερτσέτης, ὁ ὁποῖος εἶπε μεταξὺ ἄλλων: «Ἀπὸ τὴν ἀληθινή σου Πατρίδα, ἀπὸ τὸν οὐρανόν, ὦ Ὑψηλάντη, ὅπου αἱ ἀρεταὶ τῆς γῆς βραβεύονται μὲ τὴν αἰωνίαν μακαριότητα, ἐπιβλεψον πρὸς τὸ ἔθνος σου καὶ ἔσο ἵλεως καὶ ἀγαθοποιὸς» (Αὐτ. Γιάννη Γιαννόπουλου, σελ. 112).
.              Πρὸς τιμήν του κάτοικοι τῆς Πολιτείας Μίτσιγκαν τῶν ΗΠΑ τὸ 1829 ὀνόμασαν «Ὑψηλάντης» τὸν οἰκισμό τους, μετὰ τὴν πετυχημένη λήξη τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ πολέμου τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῶν Ὀθωμανῶν καὶ τὴν τελευταία νικηφόρα μάχη τοῦ Ὑψηλάντη στὴν Πέτρα. Σήμερα ἔχει ἐξελιχθεῖ στὴ μοντέρνα βιομηχανικὴ πόλη Ὑψηλάντης, 20.000 κατοίκων, καὶ ἔχει ἀδελφοποιηθεῖ μὲ τὸ Ναύπλιο. Ἄγαλμα τοῦ Ὑψηλάντη κοσμεῖ τὴν πόλη, ἀλλά, κατὰ τὰ γνωστὰστὴν Ἀμερική, οἱ σημερινοὶ κάτοικοι κόβουν τὸ ὄνομά της σὲ «YPSI»….-

 

, , ,

Σχολιάστε

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ -1: O ΜΕΧΡΙΣ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δημήτριος Ὑψηλάντης
Ὁ μέχρις αὐτοθυσίας πατριώτης

Α΄ Μέρος  

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                        Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης (1793-1832) ἦταν πατριώτης μέχρις αὐτοθυσίας. Ἀφιέρωσε τὴν περιουσία του καὶ τὴν ἴδια τὴ ζωή του στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Ἦταν γόνος τῆς Ποντιακῆς καταγωγῆς οἰκογένειας τῶν Ὑψηλαντῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν παρόντες στοὺς Ἀγῶνες τοῦ Ἔθνους ἀπὸ τὸν 9ο αἰώνα. Οἱ ἐκ τῶν ἡγετῶν τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας Ξάνθος, Παπαφλέσσας, Ἀναγνωστόπουλος, Τυπάλδος ἔπεισαν τὸν Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη παράλληλα μὲ τὴν Ἐπανάσταση στὸ Ἰάσιο νὰἀποστείλει στὴν Πελοπόννησο ἕνα τῶν ἀδελφῶν του, νὰ ἡγηθεῖ τῆς ἐκεῖ Ἐπανάστασης.
.                        Ὁ μόνος εὔκαιρος ἦταν ὁ Δημήτριος, ὁ ὁποῖος εἶχε παραιτηθεῖ τοῦ ρωσικοῦστρατοῦ γιὰ νὰ διαχειρίζεται, κατὰ τὴν ἀπουσία τῶν ἀδελφῶν του, τὰ τοῦ Οἴκου τῶν Ὑψηλαντῶν. Ἀφοῦ συγκατατέθηκε ὁ Δημήτριος, ἔπρεπε νὰ πείσουν καὶ τὴν μητέρα του Ἐλισάβετ, ποὺ ἂνἐκεῖνος ἔφευγε, θὰ ἔμενε μόνη, μὲ τὰ δύο της κορίτσια καὶ τὸν ἀνήλικο γιό της. Ἔγινε οἰκογενειακὸσυμβούλιο καὶ ἡ μητέρα συγκατένευσε λέγοντας: «Ὅταν εἶναι νὰ ἐλευθερωθεῖ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν ἀποστολὴ καὶ αὐτοῦ τοῦ παιδιοῦ, ποὺ μοῦ ἔμεινε, στεροῦμαι καὶ αὐτό. Ἂς ὑπάγει μὲ τὴν εὐχή μου!» (Ἰωάν. Φιλήμονος «Δοκίμιον ἱστορικὸν περὶ τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως», (Τύποις Π. Σούτσα καὶ Α. Κτενᾶ, Τόμος Γ΄, 1860, Κεφάλαιο ΙΓ΄).
.                        Ὁ Ὑψηλάντης ἦρθε στὴν Ἑλλάδα στὶς 8 Ἰουνίου 1821 καὶ συγκεκριμένα στὴν Ὕδρα,ὡς πληρεξούσιος τοῦ γενικοῦ ἐπιτρόπου καὶ ἀρχιστρατήγου ἀδελφοῦ του Ἀλέξανδρου, δηλαδὴ ὡς ὁἡγέτης τῆς Ἐπανάστασης. Ὁ Φιλήμων στὸ προαναφερθὲν ἔργο του ἐξηγεῖ γιατί τοῦ ἔγινε παλλαϊκὴὑποδοχή: «Ἦταν Ἕλληνας, οἰκογένειας ἡγεμονικῆς πρίν, Ἕλλην οἰκογένειας πατριωτικῆς πάντοτε ὀστοῦν ὢν ἐκ τῶν ὀστέων καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τῆς Ἑλλάδος. Ἐπὶ πλέον ὁ Δημήτριος προήρχετο ἐκ τῆς ἀρκτώας γῆς (Ρωσίας), εἰς τὴν ὁποίαν πάντοτε προσηλοῦτο ἡ καρδία καὶ τὸ ὄμμα τῶνἙλλήνων ὡς τὸν φυσικὸν ἐχθρὸν τοῦ μόνου φυσικοῦ ἐχθροῦ τούτων».
.                        Τὸ δύσκολο ἔργο ποὺ ἀνέλαβε ὁ Ὑψηλάντης κατέστη πολὺ δυσκολότερο, ἀπὸ τὸὅτι ἀπὸ τὴν πρώτη ὥρα ὑπονομεύθηκε ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Γόνος καὶ αὐτὸς μεγάλης οἰκογένειας Φαναριωτῶν ἔνιωθε ζηλοφθονία πρὸς τοὺς Ὑψηλάντες. Ἀπὸ τὴν ἄφιξη λοιπὸν τοῦ Δημ. Ὑψηλάντη τὸν ὑπονόμευσε (Νικολάου Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Τ.1ος, Ἀθῆναι, 1972, σελ. 228).
.                        Ὁ Ὑψηλάντης ἦταν τελείως διαφορετικὸς χαρακτήρας ἀπὸ τὸν Μαυροκορδάτο. Δὲν εἶχε ἐγωισμό, οὔτε φιλοδοξίες ἀπὸ αὐτὲς ποὺ θολώνουν τὸν νοῦ. Ὁ Μαυροκορδάτος ἐπιζητοῦσε οἱ ἄλλοι νὰ προσαρμοστοῦν σὲ αὐτόν. Ὁ Ὑψηλάντης δὲν εἶχε ἀντίρρηση νὰ προσαρμοστεῖ στὶς συνθῆκες ποὺ βρῆκε. Διηγεῖται ὁ Φιλήμων ὅτι ὁ Κολοκοτρώνης παρέθεσε στὸν Ὑψηλάντη γεῦμα, στὴν ὕπαιθρο βεβαίως. Γιὰ τὴν περίσταση ἦταν ἡγεμονικό: Ψητὸ ἀρνί, τυρὶ σὲ ἀσκὶ «δεινῶςἁλμυρό», ρετσίνα  σὲ ἀσκὸ καὶ ἀζυμίτης χωρικὸς ἄρτος. Ἀντὶ τραπεζιοῦ  κλαδιὰ σκοίνου. Φυσικὰ οὐδὲν τραπεζικὸ σκεῦος ὑπῆρχε, πιάτο, μαχαίρι,  πηρούνι, κούπα γιὰ κρασὶ καὶ νερό. ὉΚολοκοτρώνης ἔκοψε μὲ τὰ χέρια καὶ τοῦ ἔδωσε τὸ ψωμί, τὸ κρέας καὶ τὸ τυρί. Τὸ κρασὶ τοῦ τὸ προσέφερε μέσα σὲ ξεραμένη φλούδα κολοκύθας.
.                        Ὁ Ὑψηλάντης προσαρμόστηκε ἀμέσως στὴν πρωτόγνωρη κατάσταση. Κάθισε ὀκλαδὸν καὶ εὐχαριστήθηκε φαγητὸ καὶ πιοτό. Ἐνθουσιασμένος ὁ Γέρος τοῦ Μωριῦ τοῦ εἶπε: «Ἔτσι Πρέντσιπα θὰ τρῶς πλιὰ καὶ θὰ πίνεις διὰ τὴν ἐλευθερία τῆς Πατρίδας». Ὁ Ὑψηλάντης χειροκρότησε ἐνθουσιασμένος. Σημειώνεται ὅτι ὁ Φιλήμων διηγεῖται τὸ συμβὰν ὡς μάρτυρας τοῦγεγονότος, ἀφοῦ, ὡς γραμματέας τοῦ Ὑψηλάντη, ἦταν ἐκ τῶν συνδαιτυμόνων τοῦ γεύματος.
.                        Στὶς 12 Ἰουνίου 1821 ὁ Ὑψηλάντης ἀναγγέλλει τὴν ἔλευσή του μὲ διακήρυξη, στὴν ὁποία, μεταξὺ ἄλλων, ἀναφέρει: «Ὁμογενεῖς φιλελεύθεροι Ἕλληνες… Ὅσοι ἐλάβατε τὰ ὅπλα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ὀρθοδόξου ἡμῶν Γένους, φιλοτιμηθῆτε νὰ φανῆτε ἄξιοι πολεμισταί, δεικνύοντες εἰς τὸν κατὰ τοῦ ἀσεβοῦς τυράννου πόλεμον ἀνδρείαν ἀκαταμάχητον, ὁμόνοιαν ἀδιαίρετον καὶ εἰς τοὺς στρατηγοὺς εὐπείθειαν ἀπαράβατον… Τὸ τέλος τῶν ἀγώνων μας εἶναι ἡἐλευθερία, ἢ ὁ ἔνδοξος θάνατος. Αἰώνιος δόξα παρὰ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις…».
.                        Σὲ μίαν ἄλλη ἐγκύκλιό του, στὶς 21 Αὐγούστου 1822, ἔγραψε πρὸς τοὺς Νησιῶτες: «Γνωρίζετε, ὅτι μήτε πλοῦτος, μήτε κτήματα, μήτε ὑπάρχοντα δὲν ἐξισοῦνται μὲ τὴν ἐλευθερίαν, μὲ τὴν ζωὴν τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παιδίων σας. Ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν τὰ θλιβερὰ παραδείγματα τῶν δυστυχεστάτων ἀδελφῶν μας, Χίων, Κασσανδρινῶν, Ναουσαίων καὶ ἄλλων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀνατριχίζετε βέβαια ὁσάκις τὰ συλλογίζεσθε. Εἴδετε μὲ τὰ ἴδια σας τὰ ὀμμάτια τὸν ἀπάνθρωπον τύραννον νὰ ξεσχίζη καὶ αὐτὰ τὰ ἔμβρυα εἰς τὰς κοιλίας τῶν ἐγκύων!!!» (Λιγνοῦ, Ἀρχεῖον τῆς Κοινότητος Ὕδρας, τόμ. 8, σελ. 432).
.                        Ὁ Κολοκοτρώνης στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του δὲν κρύβει τὰ λόγια του γιὰ τὸν Δήμ. Ὑψηλάντη. Γράφει τὰ πλεονεκτήματα καὶ τὰ μειονεκτήματά του: «Ὁ Ὑψηλάντης ἦτον ἕναςἄνθρωπος σταθερός, τίμιος, ἀνδρεῖος, μικρόνους, κοῦφος, εὐκολοαπάτητος… τὸ ὄνομά του ἐχρησίμευσε πολὺ εἰς τὴν ἀρχήν, εἶχε τὴν φαντασία νὰ ἦναι ἀρχηγὸς (κεφαλή), πλὴν τὸ μυαλό του δὲν τοῦ ἔσωνε ἀναλόγως μὲ τὰς περιστάσεις ὁπού εὑρέθηκε. Ἂν ἤθελε ἔλθει ὁ Ἀλέξανδρος ὁἀδελφός του ἠθέλαμεν κάμει δουλειά, διατὶ ἤθελα τὸν ὑποστηρίξει». («Διήγησις Συμβάντων τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς ἀπὸ τὰ 1770 ἕως τὰ 1836». Ὑπαγόρευσε Θεόδωρος Κωνστ. Κολοκοτρώνης, Ἀθήνησιν, Τύποις Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1846, σελ. 87).

Ἡ προσφορὰ τῆς οἰκογένειας Ὑψηλάντη

.                        Ὁ Ἰωάννης Φιλήμων στὸ ἔργο του «Δοκίμιον Ἱστορικὸν περὶ τῆς ἙλληνικῆςἘπαναστάσεως» γράφει ὅτι ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης καταγόταν ἀπὸ «διάσημον παρὰ τοῖς Ἕλλησι καὶγνωστὸν παρὰ τῷ εὐρωπαϊκῷ κόσμῳ ὄνομα οἰκογενείας, σύστασιν δὲ τὴν μόνην σεβαστὴν παρὰ πᾶσι καὶ μόνην ἠθικῶς ἰσχυρὰν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, πατριωτισμὸν δὲ ἀκμαῖον καὶ ἀκέραιον μέχρις ὅλης αὐταπαρνήσεως καὶ θυσίας».
.                        Ὁ πατέρας του, Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης (1760-1816) ὑπῆρξε μέγας διερμηνέας καὶἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας. Μὲ τὴν Ἐλισάβετ Ὑψηλάντη (1771- 1866)  ἀπέκτησαν πέντε γιοὺς καὶ δύο θυγατέρες. Ὁ Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης ἀπεβίωσε στὰ 56 του χρόνια καὶ ἡ Ἐλισάβετ ἀνέλαβε τὴδιαχείριση τῆς οἰκογενειακῆς περιουσίας καὶ τὴ διαπαιδαγώγηση τῶν παιδιῶν της. Ἂν καὶ Ρουμάνα στὴν καταγωγὴ ἀποδείχθηκε μεγάλη Ἑλληνίδα. Στὸ μέγαρό της συναντιόνταν μέλη τῆς ΦιλικῆςἙταιρείας, ἔδωσε τὰ τέσσερα ἀγόρια της στὸν Ἀγώνα –τὸ πέμπτο ἦταν ἀνήλικο– , καὶ προσέφερε σὲΑὐτὸν σχεδὸν ὅλη της τὴν περιουσία.
.                        Ἡ Ἐλισάβετ ἀπεβίωσε 95 ἐτῶν καὶ θρήνησε τὸν θάνατο καὶ τῶν ἑπτὰ παιδιῶν της. Μόνη της παρηγοριὰ ἦταν ὅτι τὰ τέσσερα ἀγόρια της ἐγκατέλειψαν θέσεις –ἦσαν ἀξιωματικοὶ τοῦ ρωσικοῦ στρατοῦ–, ἄφησαν ἀνέσεις, πλούτη, ἀσφάλεια, μυήθηκαν στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία καὶπροσέφεραν τὰ πάντα στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, ποὺ καὶ ἡ ἴδια θεωροῦσε ἱερή. (Γιάννη Γιαννόπουλου «Ἡ Ἐλισάβετ Κων. Ὑψηλάντη»,  στὸν Τόμο «Ἀλέξ. καὶ Δημ. Ὑψηλάντης», Ἐφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 2η Ἔκδ., 2020, σελ. 37). Μὲ τὴ σειρὰ τὰ ἀγόρια ἦσαν οἱ Ἀλέξανδρος (1792-1828),  Δημήτριος (1793-1832), Γεώργιος (1795-1846), Νικόλαος (1795-1833) καὶ τὸ στερνοπούλι Γρηγόριος (1805-1835).

, , ,

Σχολιάστε

Ο ΑΝΤΡΕΑ ΣΕΝΙΕ ΣΥΜΒΟΛΟ ΚΑΤΑΔΙΚΗΣ ΤΗΣ ΤΡΟΜΟΚΡΑΤΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Ἀντρέα Σενιὲ σύμβολο καταδίκης τῆς τρομοκρατίας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                  Τὶς ἡμέρες αὐτὲς καὶ ἕως τὶς 31 Ἰουλίου προβάλλεται μέσῳ διαδικτύου ἀπὸ τὴν ἘθνικὴΛυρικὴ Σκηνὴ (ΕΛΣ) ἡ ὄπερα τοῦ Ἰταλοῦ μουσουργοῦ Οὐμπέρτο Τζορντάνο «Ἀντρέα Σενιέ». Πρόκειται γιὰ τὸν μεγάλο Ἑλληνογάλλο ποιητὴ (ἡ μητέρα του ἦταν Ἑλληνίδα), ὁ ὁποῖος στὰ 32 του χρόνια ὑπῆρξε θύμα τῆς τρομοκρατίας τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης.
.                  Ἀπὸ τὴν ΕΛΣ ἀνακοινώθηκε πὼς ἡ παρουσίαση τῆς ἐν λόγῳ ὄπερας ἀποτελεῖ τὴ συμμετοχή της στὴν 200ή ἐπέτειο ἀπὸ τὴν Ἐθνεγερσία. Κάποιοι Ἕλληνες, ὀπαδοὶ τοῦ Ροβεσπιέρου, ὑποστηρίζουν τὸν παραλογισμὸ ὅτι ἡ ὄπερα αὐτὴ δείχνει τὴν ἐπίδραση τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης στὴν Ἑλληνικὴ τοῦ 1821. Ἡ ἀλήθεια εἶναι πὼς ὁ Ἀντρέα Σενιὲ (1762-1794) καὶ ἡ ὄπερα τοῦ Τζορντάνο καταδικάζουν τὴν τρομοκρατία τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης. Ὁ Σενιὲ ἐτάχθη ὑπὲρ τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης, καταδίκασε ὅμως ἀνοιχτὰ τὴν τρομοκρατία. Γι’ αὐτὸ ἐκτελέστηκε στὴν γκιλοτίνα, γαλλικὴ ἐφεύρεση γιὰ τὴ βιομηχανοποίηση τοῦ ἀποκεφαλισμοῦ Γάλλων πολιτῶν. Ὑπενθυμίζεται ὅτι ὁ Κωλέττης βέβαιος γιὰ τὴν σὲ θάνατο καταδίκη τῶν Κολοκοτρώνη καὶ Πλαπούτα εἰσήγαγε γκιλοτίνα γιὰ νὰ ἐκτελεσθοῦν…
.                    Εἶναι λυπηρὸ πὼς σήμερα Ἕλληνες δικαιολογοῦν τὴν τρομοκρατία τῆς ΓαλλικῆςἘπανάστασης. Λ.χ. παραγωγὸς ἐκπομπῆς στὸ Γ΄ Πρόγραμμα τῆς Ἑλληνικῆς Ραδιοφωνίας μιλώντας μὲ τὸν σκηνοθέτη τῆς παράστασης τῆς ΕΛΣ ὑποστήριξε πὼς δὲν γίνονται ἐπαναστατικὲς  ἀλλαγὲς χωρὶς νὰ χυθεῖ αἷμα… Δικαιολόγησε δηλαδὴ τὴν ἐγκληματικὴ νοοτροπία τοῦ Fouquier-Tinville, προέδρου τοῦ ἐπαναστατικοῦ δικαστηρίου ποὺ καταδίκασε σὲ θάνατο τὸν ἀθῶο Σενιέ,  γιατί «ἡ Ἐπανάσταση δὲν ἔχει ἀνάγκη τοὺς ποιητές». Ὁ Σενιὲ ἀγαποῦσε τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴ Δημοκρατία καὶὀρθῶς ἡ ΕΛΣ τὸν τιμᾶ.
.                  Ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια ἡ  ἀριστερὴ ἰντελιγκέντσια τῆς χώρας μας ὑπερτονίζει τὴνἐπίδραση τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης στὴν Ἑλληνικὴ καὶ ἐπιδιώκει νὰ μεταφέρει στὴ σύγχρονη Ἑλλάδα τὸ γεμάτο ἰδεολογικὸ μίσος καθεστώς, ποὺ οἱ Ἰακωβίνοι προώθησαν στοὺς Γάλλους. Ὡς παραδείγματα ἐπιρροῆς τῆς Γαλλικῆς Ἐπανάστασης στὴν Ἑλληνικὴ ἀναφέρονται οἱ Ἀδαμάντιος Κοραὴς καὶ Ρήγας Βελεστινλής. Ἀλλὰ καὶ οἱ δύο ΟΥΔΕΜΙΑ σχέση εἶχαν μὲ τὴν ὁλοκληρωτικὴ νοοτροπία καὶ μὲ τὸ ταξικὸ καὶ ἰδεολογικὸ μίσος, ποὺ προώθησαν στὴ χώρα τους οἱ Γάλλοι ἐπαναστάτες. ΠΟΥΘΕΝΑ δὲν ἐπικροτοῦν τὴν τρομοκρατία. ΠΟΤΕ δὲν σκέφθηκαν νὰ προτείνουν τὴ δημιουργία ἄθεου κράτους, μὲ διωγμοὺς σὲ βάρος τῶν χριστιανῶν. Ἀντίθετα, ΠΑΝΤΟΤΕ ὑποστήριζαν τὴν Ὀρθοδοξία.
.                  Ὁ Ρήγας ἐπικαλεῖται τὴ βοήθεια τοῦ Θεοῦ γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν Ἑλλήνων καὶἔβλεπε τὴν Ὀρθοδοξία ὡς τὴν πνευματικὴ βάση  λειτουργίας τοῦ ἐλεύθερου κράτους. Ὁ Κοραὴς εἰς τὰς «Πολιτικᾶς Παραινέσεις πρὸς τοὺς Ἕλληνας» σημειώνει πὼς «στὴ νέα πολιτεία τῶν Γραικῶν οἱκοσμικοὶ ἄνδρες καὶ γυναῖκες πάσης τάξεως ἄνθρωποι, πρέπει νὰ ὑποχρεώνωνται μὲ ποινὴν ἀτιμίας νὰ διδάσκωσι τὰ τέκνα των τὴν εὔκολον τριμερῆ ταύτην παιδείαν ἀντάμα μὲ τῆς θρησκείας τὴν κατήχησιν». Ὁ Κοραὴς στὴν Αὐτοβιογραφία του ἀντίθετα καταδικάζει τὴν τρομοκρατία τῶν ἄθεων Γάλλων Ἐπαναστατῶν καὶ τοὺς κατηγορεῖ ὅτι ἔτσι παρέδωσαν τὴν ἐξουσία εἰς «δημαγωγὸν δεινότερον», τὸν Ναπολέοντα, ὁ ὁποῖος προτιμοῦσε «τὰ βρομερὰ τῶν βρομερῶν κολάκων θυμιάματα».-

, ,

Σχολιάστε

ΠΑΠΑ-ΘΥΜΙΟΣ ΒΛΑΧΑΒΑΣ: Ο ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΗΣ ΚΑΙ ΜΑΡΤΥΡΑΣ ( Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Παπὰ Θύμιος Βλαχάβας: Ὁ Ἐπαναστάτης καὶ μάρτυρας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                 Ὁ παπὰ Εὐθύμιος Βλαχάβας (1760-1809) εἶναι ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ σημαντικοὺς προεπαναστατικοὺς ἥρωες, ποὺ ἔριξαν τὸν σπόρο τῆς Ἐλευθερίας καὶ τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821. Τὰ ὅσα πέρασε ἀπαθανάτισαν τὰ δημοτικά μας τραγούδια καὶ οἱ Ρήγας, Κολοκοτρώνης, Παν. Σοῦτσος, Αἰνιάν, Σάθας καὶ οἱ ξένοι λόγιοι Πουκεβίλ, Ἔμερσον, Φοριέλ, Καρὲλ καὶ ἄλλοι.
.                  Ὁ πατέρας τοῦ παπα-Θύμιου, Ἀθανάσιος Βλαχάβας, ἦταν ἐπικεφαλῆς τῶν ἀρματολῶν στὰ Χάσια, ὀρεινὴ περιοχὴ (1564 μ.), ΒΔ τῆς Καλαμπάκας καὶ στὰ σύνορα τοῦ Νομοῦ Τρικάλων μὲτὸ Νομὸ Γρεβενῶν. Πιστὸς Χριστιανὸς ἀνακαίνισε τὴ Μονὴ Ὑπαπαντῆς Μετεώρων καί, περὶ τὸ1765, δέχθηκε τὸν Ἅγιο Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλό, ποὺ  σφράγισε τὴ ζωή του καὶ ὅλων τῶν κατοίκων τῆς περιοχῆς. Σὲ ἡλικία 76 ἐτῶν λέγεται ὅτι πραγματοποίησε τὴν ἐπιθυμία του νὰ μεταβεῖ πεζὸς στὰἹεροσόλυμα καὶ ἐκεῖ νὰ ἀποθάνει (Βλ.σχ. Θωμᾶ Παπακωνσταντίνου «Τὸ προεπαναστατικὸ κίνημα τοῦ παπα-Εὐθυμίου Βλαχάβα στὴ Θεσσαλία (1807-1809) καὶ οἱ ξένοι ἱστορικοὶ – περιηγητές», ἐκδ. Ὄλυμπος, Ἀθήνα, 1998, σελ. 14).
 .                  Ὁ Ἀθανάσιος Βλαχάβας εἶχε τέσσερις γιούς. Κάποιος ἔπρεπε νὰ ἀναλάβει τὸἀρματολίκι. Ὅλοι ἔκριναν πιὸ ἄξιο τὸν παπὰ Θύμιο. Αὐτὸς ἕως τότε ἐπιτελοῦσε μὲ ζῆλο τὰἐκκλησιαστικά του καθήκοντα. Κοντὰ σὲ αὐτὰ μέσα ἀπὸ τὴν «Ἀποκάλυψη» τοῦ Ἰωάννου καὶ τὸν «Χρησμό, ἤτοι προφητεία τοῦ μακαρίου ἱερομονάχου Ἀγαθαγγέλου» δίδασκε τοὺς Ἕλληνες ὅτι τὸπρῶτο βεβαιώνει γιὰ τὴν τελικὴ νίκη τῶν Χριστιανῶν ἐπὶ τῶν ἀπίστων καὶ τὸ δεύτερο ὅτι μὲ τὴβοήθεια τοῦ «ξανθοῦ γένους» ἔρχεται ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ ἐθνικὴ ἀποκατάσταση (Τάκη Λάππα «Μπαρουτοκαπνισμένα Ράσα», ἐκδ. «Ἀτλαντίς», Ἀθῆναι, σελ. 76).
.                  Ὁ παπὰ Θύμιος  Βλαχάβας ἀνέλαβε ἀρχηγὸς στὸ ἀρματολίκι, καὶ σταμάτησε νὰ τελεῖτὰ ἱερατικά του καθήκοντα, ἀλλὰ ποτὲ δὲν ἔβγαλε τὸ ράσο. Ἀπὸ τὸ 1794 ἐμφανίζεται ὡς δραστήριος ὁπλαρχηγός, κάτι ποὺ ἀνησύχησε τὸν Ἀλὴ Πασὰ καὶ ἐπιζήτησε νὰ τὸν ἐξοντώσει χωρὶς πάντως ἐπιτυχία, ἕως τὸ 1809. Ὁ Πασὰς τῶν Ἰωαννίνων ἔβλεπε ὅτι ἐμπόδιο στὰ σχέδια του νὰ δημιουργήσει ἕνα ἀνεξάρτητο ἀπὸ τὴν Πόλη τουρκαλβανικὸ κράτος ἦταν οἱ Σουλιῶτες καὶ οἱΚλέφτες. Πρῶτα ἐπιδίωξε καὶ τελικά, τὸ 1803,  μετὰ ἀπὸ αἱματηρότατους πολέμους καὶ ἠρωικότατη ἀντίσταση τῶν Σουλιωτῶν, πέτυχε νὰ τοὺς ἀναγκάσει νὰ ἀποσυρθοῦν ἀπὸ τὰ μέρη τους. Εἶχε ἔρθει ἡ σειρὰ τῶν Κλεφτῶν καὶ πρώτου τοῦ παπᾶ Θύμιου Βλαχάβα, ποὺ ἐνέπνευσε πατριωτικὸ ἐπαναστατικὸ συναίσθημα στοὺς Ἕλληνες.
.                  Ρωσία, Γαλλία καὶ Ἀγγλία ἔδιναν ὑποσχέσεις στοὺς Ἕλληνες γιὰ ἐλευθερία, ἀλλὰ δὲν προχωροῦσαν σὲ μία συνδυασμένη καὶ ἀποφασιστικὴ ἐκστρατεία διαλύσεως τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, σὲ συνεργασία μὲ τοὺς ὑπόδουλους  χριστιανικοὺς λαούς της, στοὺς ὁποίους νὰἀπέδιδαν τὴν ἀνεξαρτησία. Συμφέροντα καὶ γεωπολιτικοὶ ἀνταγωνισμοὶ δὲν τοὺς ἄφηναν. Μόνο γιὰτὰ Ἑπτάνησα ἔδειξαν ἐνδιαφέρον καὶ οἱ τρεῖς χῶρες. Πάλι γιὰ τὸ συμφέρον τους.
.                  Τὸ 1800 οἱ Ρῶσοι σὲ συνεργασία μὲ τοὺς ἄσπονδους φίλους τους Ὀθωμανοὺς καταλαμβάνουν τὰ Ἑπτάνησα καὶ «ἀναγνωρίζουν τὴν ἀνεξαρτησία τῆς πολυπαθοῦς ταύτης τοῦἑλληνισμοῦ γωνίας» (Βλ.σχ. Κων. Σάθα «Τουρκοκρατούμενη Ἑλλάς», Τύπ. Ἀνδ. Κορομηλᾶ, 1869, σέλ. 569). Τὴν κυριαρχία τοὺς οἱ Ρῶσοι τὴ διατηροῦν ἕως τὸ 1807, ὅταν μὲ τὴ Συνθήκη τοῦ Τίλσιτ, μεταξὺ τῶν Ναπολέοντα καὶ Ἀλεξάνδρου Α΄, οἱ Ρῶσοι παραχωροῦν τὰ Ἰόνια νησιὰ στοὺς Γάλλους. Τότε παρεμβαίνει ἡ Ἀγγλία, ἡ ὁποία τελικὰ τὸ 1814 τὰ κατακτᾶ  ἀπὸ τοὺς Γάλλους καὶ τὰ διατηρεῖἕως τὸ 1864, ποὺ  ἑνώνονται μὲ τὴν Μητέρα Ἑλλάδα.
.                  Γιὰ τὴν ὑπόλοιπη Ἑλλάδα οἱ Ρῶσοι τὸν 18ο αἰώνα ἔσπρωχναν τοὺς Ἕλληνες νὰἐπαναστατήσουν καὶ μετὰ τοὺς ἐγκατέλειπαν στὸ ἔλεος τοῦ βάρβαρου δυνάστη. Συνέβη μὲ τὰὈρλωφικά, μὲ τὸν Λάμπρο Κατσώνη καὶ μὲ τὸν παπὰ Θύμιο Βλαχάβα. Τὸ 1806 ἀρχίζει ἕνας νέος ρωσοτουρκικὸς πόλεμος, ποὺ κράτησε ἕως τὸ 1812. Οἱ Ρῶσοι τὸ 1808  προέτρεψαν τὸν παπὰ Θύμιο Βλαχάβα νὰ πάρει τὰ ὅπλα, μαζὶ μὲ τοὺς ἄλλους ὁπλαρχηγοὺς  γιὰ νὰ ἀπελευθερώσουν τὸ Γένος τους. Ὁ παπὰ Θύμιος κινήθηκε δραστήρια καὶ πετυχημένα, ἔτσι ποὺ συγκεντρώθηκε ἱκανὸςἀριθμὸς ἐπαναστατῶν. Μετὰ ἀπὸ κατάλληλη προετοιμασία ἡ σύσκεψη τῶν ὁπλαρχηγῶν στὸνὌλυμπο ὅρισε ὡς ἡμέρα ἐκρήξεως τῆς Ἐπανάστασης τὴν 29η Μαΐου, ἡμέρα τῆς Ἁλώσεως τῆς Κωνσταντινούπολης. Ὅλα πήγαιναν κατ᾽ εὐχήν, ὅταν «κατάπτυστος Ἕλλην, ὁ ἀρματολὸς τοῦ Μετσόβου Δεληγιάννης ἐπρόδωκεν εἰς τὸν Ἀλὴν τὸ σχέδιον καὶ τὰς διακλαδώσεις τῆς Ἐπαναστάσεως μετὰ τῆς ὁποίας καὶ ὁ ἴδιος ἐνόρκως συνεδέετο…». (Σάθα, ὅ.π., σελ. 588).
.                  Οἱ Ἕλληνες τῆς Ἠπείρου, πληροφορήθηκαν τὴν προδοσία καὶ εἰδοποίησαν τὸν παπὰΘύμιο. Ἐκεῖνος ἀκράτητος σήκωσε τὴ σημαία τῆς Ἐπαναστάσεως στὶς 5 Μαΐου 1808, νωρίτερα ἀπὸτὴν καθορισμένη ἡμερομηνία. Γιὰ τὸν Ἀλὴ πασὰ ἦταν ἡ εὐκαιρία νὰ τελειώσει μὲ τὸν Βλαχάβα, ὅπως τελείωσε μὲ τοὺς Σουλιῶτες. Πέντε χιλιάδες Τουρκαλβανοὶ ὑπὸ τὸν γιό του Μουχτὰρ καὶ μαζὶ μὲ τὸν Δεληγιάννη στὶς 8 Μαΐου ἔφτασαν στὴν Καλαμπάκα, ὅπου ἦσαν συγκεντρωμένοι 600 περίπου ἀντάρτες. Μετὰ ἀπὸ λυσσώδη μάχη καὶ στερούμενοι οἱ Ἕλληνες πολεμοφοδίων ἐπιχείρησαν μὲ τὰ σπαθιὰ καὶ μὲ κατὰ μέτωπο ἐπίθεση νὰ βροῦν διέξοδο. Ὅλοι τους φονεύθηκαν. Ὁ παπὰ Θύμιος βρισκόταν στὸν Ὄλυμπο ὅπου πῆγε καὶ στρατολόγησε πεντακόσιους περίπου στρατιῶτες. Φτάνοντας  στὴν Καλαμπάκα καὶ διαπιστώνοντας ὅτι οἱ ἐχθροὶ ἦσαν ἀριθμητικὰσυντριπτικὰ περισσότεροι ἀποσύρθηκε στὸν Ὄλυμπο, μὴ θέλοντας νὰ ὁδηγήσει τοὺς στρατιῶτες του σὲ βέβαιη σφαγή.
.                  Ὁ Βλαχάβας δὲν σταμάτησε στὴν Καλαμπάκα τὸν Ἀγώνα του νὰ ἀποκτήσει ἡ Πατρίδα του τὴν ἐλευθερία της. Ἀπὸ ὀρεσίβιος κλέφτης ἔγινε θαλασσινὸς καταδρομέας, μαζὶ μὲ ἄλλουςὁπλαρχηγούς. Ἡ ἐπιθυμία του γιὰ ἐλευθερία καὶ ὁ ζῆλος του γιὰ τὸ ἀποτέλεσμα προκάλεσαν ἀνησυχία στὴν Πύλη. Ἔτσι γιὰ νὰ ἠρεμήσουν τὰ πράγματα ὁ Σουλτάνος ἔδωσε διαταγὴ στὸν Ἀλὴ νὰ σταματήσει τοὺς διωγμοὺς τῶν χριστιανῶν στὴν Θεσσαλία καὶ παράλληλα χορήγησε ἀμνηστία στὸν παπὰ Θύμιο καὶ σὲ ὅλους τοὺς συναγωνιστές του, μὲ τὸν ὄρο νὰ καταθέσουν τὰ ὅπλα τους. Ὁ Ἀλὴς τὸν ἄκουσε. Δὲν ἐνδιαφερόταν τόσο νὰ ἐξοντώσει τοὺς πολλοὺς ἐπαναστάτες, ὅσο τὸν ἕνα, τὸν Βλαχάβα. Τελικὰ μὲ τέχνασμα  ἄνθρωποί του τὸν συνέλαβαν στὴν Κατερίνη καὶ τὸν ὁδήγησαν στὰ Γιάννενα. Ἐκεῖ δέθηκε σὲ πάσσαλο στὴν αὐλὴ τοῦ σεραγιοῦ, δεχόμενος τοὺς προπηλακισμοὺς καὶ τοὺς κολαφισμοὺς τοῦ τουρκικοῦ ὄχλου.
.                  Μάρτυρας τοῦ μαρτυρίου τοῦ παπα-Θύμιου ἦταν ὁ Πουκεβίλ, πρόξενος τότε τῆς Γαλλίας παρὰ τῷ Ἀλῇ Πασᾷ, ποὺ ἐξιστόρησε τὰ τραγικὰ γεγονότα καὶ τὶς τελευταῖες του στιγμές: «Ἐγνώριζε τὴν τύχην του καὶ μᾶλλον ἀτάραχος… ὕψωσε πρὸς ἐμὲ τοὺς πλήρεις γαλήνης ὀφθαλμούς του, ὡς νὰ μ’ ἐλάμβανε μάρτυρά του κατὰ τὴν ἐσχάτην ἐκείνην ὥραν… Μετὰ τῆς γαλήνης τοῦ δικαίου… ἠσθάνθη ἄνευ τρόμου καὶ παραπόνου τὰ κτυπήματα τῶν δημίων. Τὰ δὲ μέλη αὐτοῦ συρθέντα διὰ μέσου τῶν ὁδῶν τῶν Ἰωαννίνων, ἔδειξαν εἰς τοὺς ἐντρόμους Ἕλληνας τὰλείψανα τοῦ τελευταίου τῶν ἀρχηγῶν τῆς Θεσσαλίας» (Σάθα, ὅ.π., σελ. 591).-

, , ,

Σχολιάστε

ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ EΛΛΗΝΕΣ(Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Εἴμαστε ὅλοι Ἕλληνες

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                     Αὐτὸς εἶναι ὁ τίτλος ἄρθρου τοῦ Γάλλου ἱστορικοῦ Samuel Dumoulin στὸ φύλλο τῆς Monde Diplomatique μηνὸς Μαρτίου 2021 (σελ. 23). Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς 200ῆς ἐπετείου ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 ἐκφράζει τὸ φιλελληνικὸ πνεῦμα, ποὺ ἐνέπνευσε ὁ Ἀγώνας τῶν προγόνων μας γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τους.
.                     Τὰ 200 χρόνια ἀπὸ τὴν Ἐθνεγερσία πανηγυρίστηκαν παγκοσμίως ἀπὸ Ἕλληνες καὶ Φιλέλληνες. Ὑπερηφάνεια γιὰ τὴν καταγωγή μας δημιούργησαν τὰ φωταγωγημένα μὲ τὴ γαλανόλευκη ἢ τὰ γαλανόλευκα ἐπιβλητικὰ κτίρια, ἀπὸ τὸ Κολοσσαῖο τῆς Ρώμης ἕως τὸ Τατζ Μαχὰλ τῆς Ἰνδίας καὶ τὴν Ὄπερα τοῦ Σίδνεϊ. Συγκινητικοὶ ἦσαν καὶ οἱ ἑορτασμοὶ τῆς ὅπου Γῆς Ὁμογένειας, παρὰ τὴν Πανδημία, ποὺ στὴ Νότια Ἀφρικὴ ξεπέρασαν καὶ αὐτήν.
.                     Στὴν Ἑλλάδα ὁ ἑορτασμὸς ἦταν χωρὶς τὴ λαϊκὴ συμμετοχή, λόγῳ τῆς πανδημίας. Ὅμως ὁ λαὸς βρῆκε τρόπους νὰ δηλώσει «παρών». Οἱ σημαῖες ποὺ κυμάτισαν στὰ σπίτια ἦσαν πολὺ περισσότερες ἀπὸ κάθε ἄλλη χρονιὰ καὶ ἡ μετάδοση τῆς κατάθεσης στεφάνων καὶ τῆς παρέλασης ἔφτασε σὲ ἐντυπωσιακὸ ποσοστὸ τηλεθέασης, ξεπερνώντας τὸ 60% στὸ δυναμικὸ κοινὸ(18-54 ἐτῶν). Οἱ Ἕλληνες, στὴν Ἑλλάδα καὶ στὸ Ἐξωτερικό, ἔδειξαν τὴν ἀγάπη τους γιὰ τὴν Πατρίδα καὶ εὐγνωμοσύνη σὲ αὐτοὺς ποὺ μᾶς χάρισαν τὴν ἐλευθερία.
.                     Εἶναι λυπηρὸ γιὰ τὴν Ἑλλάδα ὅτι ἄθεοι ἢ μὲ ἐμμονὲς ὀπαδοὶ τοῦ φιλελευθερισμοῦ, ἀπέκτησαν ἀκαδημαϊκοὺς τίτλους καὶ ὑποστηρίζουν ἀναληθῆ καὶ παράλογα γεγονότα. Χωρὶς ντροπὴ διαψεύδουν τὰ Ἀπομνημονεύματα τῶν Κολοκοτρώνη, Μακρυγιάννη καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἀγωνιστῶν τοῦ 1821, ὅλα ὅσα ἔγραψαν Ἕλληνες καὶ ξένοι  σύγχρονοι τῆς Ἐπανάστασης γιὰ τὰ τότε πρόσωπα καὶ γεγονότα  καὶ  τὰ κείμενα διακεκριμένων ἱστορικῶν, ὅπως τῶν  Σάθα, Ζαμπέλιου, Παπαρρηγόπουλου, Κόκκινου, Ζακυθηνοῦ, Βακαλόπουλου. Μιλᾶνε γιὰ «μύθους» ποὺ ἐπιδιώκουν νὰ διαψεύσουν, ἀλλὰ ἐκεῖνοι καταφεύγουν σὲ μυθεύματα, ποὺ μὲ τὴν ἰδεολογία τους ἀπεργάστηκαν καὶ ὑπαγορεύουν.
.                     Κτυπητὸ παράδειγμα τῶν φαντασιώσεων ποὺ γράφτηκαν ἦταν ὅτι οἱ ἀγωνιστές, λ.χ. οἱ Κολοκοτρώνης καὶ παπὰ Θύμιος Βλαχάβας, ἐφάρμοσαν τὶς ἰδέες τοῦ Τζὸν Στιούαρτ Μὶλ καὶ τοῦ Βολταίρου… Ἐξυβρίσθηκαν ἐπίσης οἱ Σουλιῶτες, ὅτι εἶναι …Ἀλβανοὶ καὶ δὲν ἔλειψαν οἱ γνωστοὶ παπαγαλισμοὶ (μὲ τὴν γκεμπελικὴ λογικὴ πὼς «πές, πές, στὸ τέλος κάτι θὰ μείνει»), ὅτι οἱ ραγιάδες ζοῦσαν σὲ ἕνα δημοκρατικὸ καὶ ἀνεκτικὸ ὀθωμανικὸ κράτος, μὲ θεσμοὺς καὶ δικαιώματα γι’ αὐτοὺς καὶ ἑπομένως εἶχαν ἀπόλυτη εὐχέρεια στὴν ἐκπαίδευση καθόλα τὰ 400 χρόνια της δουλείας τους… Γράφτηκε ἀνερυθρίαστα καὶ τὸ τερατῶδες, πὼς ὁ κλῆρος καὶ ὁ λαός, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν  Ἐκκλησία, δὲν εἶχαν συμμετοχὴ στὴν διατήρηση τῆς ἰδιοπροσωπίας τους καὶ στὴν Ἐπανάσταση…. Προφανῶς κάποιοι ἐξωγήινοι τὰ πέτυχαν….
.                     Ὅσοι ἀπὸ μακροῦ ἐπιχειροῦν τὴν ἀναθεώρηση τῆς Ἱστορίας μᾶς  πιστεύουν ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν διαβάζουν, ἀγνοοῦν τὰ ντοκουμέντα καὶ μποροῦν νὰ παρασυρθοῦν στὰ ἰδεολογικά τους πιστεύω. Πέφτουν ἔξω. Ὁ Ἕλληνας μπορεῖ νὰ μὴν διαβάζει πολύ, ὅμως ἔχει κρίση, ὀξυδέρκεια καὶ νιώθει τζιβαϊρικὸ πολυτίμητο τὴ Θρησκεία καὶ τὴν Πατρίδα του. Καὶ αὐτὸ τὸ ἀπέδειξε στὴφετινὴ 200ή Ἐπέτειο τῆς Παλιγγενεσίας του.- 

, ,

Σχολιάστε