Ἄρθρα σημειωμένα ὡς ἐπανάσταση τοῦ 1821

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 12. ΛΑΣΚΑΡΙΝΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821–ΛΑΣΚΑΡΙΝΑ ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΙΝΑ
 Ἡ πρώτη Ἑλληνίδα ὑποναύαρχος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 10. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.                 Ἡ Λασκαρίνα Μπουμπουλίνα εἶναι ἡ πρώτη Ἑλληνίδα Ὑποναύαρχος. Ὁ βαθμὸς τῆς ἀπονεμήθηκε μετὰ θάνατον. Οἱ Ρῶσοι τῆς ἀπένειμαν τὸν τίτλο τῆς «Ναυάρχου». Εἶναι ἡ μοναδικὴ φορὰ στὴν ἱστορία τους, ποὺ ἀπονεμήθηκε σὲ γυναίκα αὐτὸς ὁ βαθμός.
.                 Ἡ ζωὴ τῆς Λασκαρίνας ἦταν τραγικὴ ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ γεννήθηκε σὲ κελὶ τῆς Τουρκιᾶς ἕως τὴν ὥρα ποὺ τὴν σκότωσαν Ἕλληνες. Ἀνάμεσά τους ἔζησε διαστήματα πατριωτικῆς ἔξαρσης, ἡρωικῶν ἀγώνων, ἐντάσεων, φιλονικιῶν, ἀντιπαραθέσεων, γάμων, χηρειῶν, τεκνογονιῶν. Ἐλάχιστος ἦταν ὁ καιρὸς ποὺ ἔζησε σὲ οἰκογενειακὴ ἀτμόσφαιρα γαλήνης. Ἦταν μία χαρισματικὴ ἡρωίδα μητέρα καὶ Ἑλληνίδα, ποὺ ἡ ζωὴ τῆς σκλήρυνε τὴν ψυχή, γιὰ νὰ μπορέσει νὰ ἐπιβιώσει καὶ νὰ προσφέρει τὰ πάντα στὴν ἐλευθερία τῆς Πατρίδας της.
.                 Ἡ ἴδια δὲν ἄφησε ἀπομνημονεύματα. Σκόρπιες εἶναι οἱ ἀναφορὲς γι’ αὐτὴν ἀπὸ τοὺς ἱστορικούς τῆς Ἐποχῆς. Τὸ 1993 οἱ ἐκδόσεις «Κάκτος» ἐξέδωσαν τὸ ἱστορικὸ μυθιστόρημα τοῦ πρίγκιπα Μιχαὴλ (Michel de Grece) «Μπουμπουλίνα». Πρόκειται γιὰ μίαν ἐξαιρετικὴ λογοτεχνικὴ ἐργασία, δοσμένη μὲ ἀκριβῆ ἱστορικὴ προσέγγιση στὰ γεγονότα. Γιὰ τὸ ἐγχείρημά του ὁ πρίγκιπας συνεργάσθηκε μὲ ἔγκυρους ἱστορικοὺς καὶ ἐκλεκτοὺς εὐπατρίδες. Ἀπὸ αὐτήν του τὴν ἐργασία ἀντλοῦμε στοιχεῖα, ποὺ ἀναδεικνύουν τὴν προσωπικότητα τῆς ἡρωίδας.
.                 Ἔγκυος, κοντὰ στὴ γέννα τῆς Λασκαρίνας, ἡ μητέρα τῆς Σκευὼ πούλησε τὰ ὑπάρχοντά της καὶ μετέβη στὴν Κωνσταντινούπολη, γιὰ νὰ προσπαθήσει νὰ ἀπελευθερώσει τὸν σύζυγό της Σταυριανὸ Πινότση. Αὐτὸς εἶχε λάβει μέρος στὰ Ὀρλωφικὰ καὶ τὸν εἶχαν προδώσει στοὺς ὀθωμανούς. Δὲν τὸν πρόλαβε ζωντανό. Εἶχε πεθάνει μίαν ἡμέρα πρίν, ἀπὸ τὰ βασανιστήρια καὶ τὶς κακουχίες. Ὁ ἰσχυρὸς κλονισμὸς τῆς Σκευῶς ἀπὸ τὸ θέαμα τοῦ νεκροῦ ἀνδρός της, προκάλεσε τὴν πρόωρη γέννηση τῆς Μπουμπουλίνας μέσα στὸ μπουντρούμι, τὸ 1771.
.                 Ἡ μητέρα της, χήρα καὶ νέα στὴν ἡλικία, γύρισε μὲ τὸ μωρὸ πάμπτωχη στὶς Σπέτσες. Πέντε χρόνια μετὰ παντρεύτηκε τὸν πλούσιο Δημήτρη Λαζάρου καὶ ἔτεκε ἕξι γιοὺς καὶ δύο κόρες… Ἡ Μπουμπουλίνα ἦταν ξένο σῶμα στὴ νέα οἰκογένεια. Ἡ μητέρα τοῦ πατριοῦ της ἦταν δύο φορὲς μητριὰ καὶ τὰ ἑτεροθαλῆ ἀδέλφια της τὴν περιφρονοῦσαν. Ἡ μητέρα της τὴν ὑπεραγαποῦσε ἀλλὰ δὲν εἶχε χρόνο, οὔτε τρόπο νὰ τὴν ὑπερασπιστεῖ. Ἡ κατάστασή της χειροτέρεψε, ὅταν πῆγε νὰ ἐπισκεφθεῖ στὴν Ὕδρα τὸν θεῖο, ἀπὸ τὴν μητέρα της, Κουντουριώτη. Ἡ σύζυγός του καὶ ἡ μητέρα της ἀδελφές. Αὐτὸς δὲν τὴν δέχθηκε καὶ ὁ γιός του, πρῶτος της ἐξάδελφος, Γιῶργος Κουντουριώτης, τὴν ἔδιωξε μὲ βίαιο τρόπο. Στὴ σκληρότητα ποὺ ἀντιμετώπιζε ἡ ψυχικὴ διέξοδος γιὰ τὴν Μπουμπουλίνα ἦταν ἡ θάλασσα καὶ ὁ γάμος.
.                 Στὰ δέκα ἑπτά της χρόνια, τὸ 1788, παντρεύτηκε τὸν ἀνδρεῖο πλοιοκτήτη Δημήτρη Γιάνουζα. Τοῦ χάρισε τρία παιδιά, τὸν Ἰωάννη, τὸν Γεώργιο καὶ τὴ Μαρία. Κοντά του ἔμαθε νὰ κυβερνᾶ πλοῖα στὴ Μεσόγειο καὶ στὴ Μαύρη θάλασσα καὶ συμμετέσχε μὲ ἐπιτυχία στὶς ἐμπορικές του δραστηριότητες. Στὰ 1797, ἀνοικτά τῆς Λιβύης, σὲ ἐνέδρα Τούρκων ὁ Γιάνουζας σκοτώθηκε. Ἡ Λασκαρίνα ἦταν 26 ἐτῶν, μὲ τρία παιδιά. Τὴ ζήτησε σὲ γάμο ὁ πλούσιος πλοιοκτήτης καὶ ἐπίσης χῆρος Μπούμπουλης, ποὺ τὴν ἤθελε καὶ πρὶν παντρευτεῖ τὸν Γιάνουζα. Ὑποχώρησε μετὰ ἀπὸ τρία χρόνια. Παντρεύτηκαν στὰ 1801 καὶ τοῦ χάρισε τρία παιδιά, τὴν Σκευώ – ὄνομα τῆς μητέρας της-, τὴν Ἑλένη καὶ τὸν Νικόλαο. Αὐτὸς εἶχε τρία παιδιὰ ἀπὸ τὸν πρῶτο του γάμο. Τὸ 1811 Ἀγαρηνοὶ σκότωσαν τὸν Μπούμπουλη καὶ ἡ Λασκαρίνα ἦταν δύο φορὲς χήρα μὲ ἐννέα παιδιὰ καὶ μὲ πολὺ μεγάλη περιουσία.
.                 Τὰ προγόνια της διεκδίκησαν μέρος τῆς περιουσίας. Ἔφτασαν στὴν Πόλη καὶ ζήτησαν ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο νὰ τὴν ἀφορίσει, ἂν δὲν τοὺς τὴν ἔδινε. Τὸ Πατριαρχεῖο, τὸ 1820, τὴν ἀφόρισε, μέχρις ὅτου δώσει στὰ προγόνια της ὅσα διεκδικοῦσαν. Ἡ Λασκαρίνα δὲν ὑπάκουσε. Εἶχε μυηθεῖ στὴ Φιλικὴ Ἑταιρεία καὶ εἶχε ἀποφασίσει ὅλη ἡ περιουσία της νὰ πάει στὸν Ἀγώνα, ὅπως καὶ πῆγε. Τὸ 1820 ναυπήγησε τὸ πολεμικὸ πλοῖο «Ἀγαμέμνων», 48 πήχεων καὶ μὲ δικά της χρήματα τὸ ἐξόπλισε μὲ 18 κανόνια καὶ τὸ ἐπάνδρωσε μὲ πολλοὺς ναυτικούς.. Οἱ Τοῦρκοι τὸ ἤξεραν… Τὸ ὄνομα ποὺ ἔδωσε στὸ πλοῖο δείχνει τὸ πόσο τιμοῦσε τὴν ἐθνικὴ κληρονομιά της.
.                 Στὴν ἔναρξη τοῦ Ἀγώνα ἦταν πενήντα ἐτῶν, ἀλλά, ὅπως ἔγραψε ὁ Φιλήμων ἦταν «ἐπιβλητικὴ καπετάνισσα, πρὸ τῆς ὁποίας ὁ ἄνανδρος ἠσχύνετο καὶ ὁ ἀνδρεῖος ὑπεχώρει». Διὰ ξηρᾶς καὶ διὰ θαλάσσης ἔλαβε μέρος στὴν ἅλωση τῆς Μονεμβασίας, τῆς Τριπολιτσᾶς καὶ τοῦ Ναυπλίου. Κατὰ τὴν πρώτη, ἀποτυχημένη, πολιορκία του, οἱ Ἕλληνες ὑποχώρησαν καὶ ἡ Μπουμπουλίνα ἔσπευσε στὸ Ἄργος νὰ τοὺς ἐνθαρρύνει μὲ χρήματα καὶ ὁπλισμό. Ἡ ἐμφάνιση τῆς ἔφιππης Μπουμπουλίνας, ποὺ συνοδευόταν ἀπὸ τὸν γιό της Γιάννη Γιάνουζα καὶ Σπετσιῶτες ἄνδρες, προκάλεσε ἐνθουσιασμὸ στοὺς κατοίκους τῆς πόλης. Στὴ μάχη μὲ τοὺς Τούρκους σκοτώθηκε ὁ γιός της, γιὰ τὸν ὁποῖο εἶπε: «Ὁ γιός μου εἶναι νεκρός, ἀλλὰ τὸ Ἄργος σώθηκε…».
.                 Στὸν ἐμφύλιο ὑποστήριξε τὸν Κολοκοτρώνη, μὲ τὸν ὁποῖο καὶ συμπεθέρεψε. Ἡ κόρη της Ἑλένη Μπούμπουλη παντρεύτηκε τὸ 1823 τὸν πρωτότοκο γιό του Πάνο Κολοκοτρώνη, ποὺ σκοτώθηκε σὲ ἐμφύλια πολεμικὴ σύγκρουση τὸ 1824. Παρὰ τοὺς καλοθελητὲς καὶ ζηλόφθονους, ποὺ πῆγαν νὰ δηλητηριάσουν τὸν δεσμὸ τῆς Μπουμπουλίνας μὲ τὸν Κολοκοτρώνη, αὐτὸς ἔμεινε πάντα ἰσχυρός. Μετὰ τὴν ἅλωση τοῦ Ναυπλίου ἔμεινε ἐκεῖ σὲ οἰκία ποὺ τῆς παραχώρησαν, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐμφύλια διαμάχη διώχθηκε ἀπὸ αὐτὴν καὶ ἀναγκάστηκε νὰ ἐπιστρέψει στὶς Σπέτσες μαζὶ μὲ τὴν κόρη της Ἑλένη.
.                 Ὁ φυλακισμένος ἀπὸ τοὺς κυβερνητικοὺς σὲ μοναστήρι τῆς Ὕδρας Κολοκοτρώνης ἀπελευθερώθηκε στὶς 16 Μαΐου 1825. Στὸ διπλανὸ νησί, στὶς Σπέτσες, λίγες ἡμέρες μετά, στὶς 22 Μαΐου, ἡ Μπουμπουλίνα σκοτώθηκε στὸ σπίτι τοῦ πρώτου ἄνδρα της Γιάννη Γιάνουζα. Ὁ γιός της Γιῶργος Γιάνουζας ἔκλεψε τὴν Εὐγενία Κούτση καὶ οἱ Κουτσαῖοι πῆγαν νὰ τὴν πάρουν. Πάνω στὸν καυγὰ τὴν πυροβόλησαν στὸ παράθυρο, ὅπου βρισκόταν. Ἕνα βόλι τὴν πέτυχε ἀνάμεσα στὰ μάτια καὶ τὴν ἔριξε νεκρή. Ὁ δράστης Γιάννης Κούτσης ἀθωώθηκε ἀπὸ τὸ δικαστήριο τῶν Σπετσῶν, ἀλλὰ ὁ Γιῶργος Γιάνουζας κράτησε γυναίκα του τὴν Εὐγενία καὶ ἀπέκτησαν πολλὰ παιδιά.
.                 Ὁ «Ἀγαμέμνων» ἀπὸ τὰ παιδιὰ τῆς Μπουμπουλίνας πουλήθηκε στὸ ἑλληνικὸ κράτος καὶ τὸν ἔκαψε στὸν Πόρο ὁ Μιαούλης, μαζὶ μὲ τὸν ὑπόλοιπο στόλο. Ἀπόγονος τῆς Μπουμπουλίνας ἦταν ἡ ἡρωίδα τῆς Ἐθνικῆς Ἀντίστασης Λέλα Καραγιάννη, ποὺ ἔδωσε τὸ ἐπώνυμό της στὴν ἀντιστασιακὴ ὀργάνωση, ποὺ συγκρότησε τὸ 1941.-

, , ,

Σχολιάστε

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– NIΚΗΤΑΡΑΣ
 Ὁ ἥρωας θύμα τῆς ἀγαθότητάς του

Β΄ ΜΕΡΟΣ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 10. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.               Ὁ Νικήτας ὁ Τουρκοφάγος, ἢ Νικηταρᾶς, ἀπεβίωσε σὲ ἐσχάτη ἔνδεια καὶ τυφλός, γιατί πέραν τῆς ντομπροσύνης καὶ τῆς ἀποδεδειγμένης γενναιότητας, καλοσύνης καὶ ἀνιδιοτέλειάς του εἶχε καὶ μίαν ἁπλοϊκότητα, ποὺ τὸν ὁδήγησε σὲ ἐπιζήμιες, γιὰ τὸν ἴδιο καὶ γιὰ τὴν οἰκογένειά του, ἐνέργειες.
.               Μὲ τὴν ἵδρυση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους ἀκολούθησε τὸν θεῖο του Θεόδωρο Κολοκοτρώνη καὶ ὑποστήριξε μὲ τὴν καρδιά του τὸν Ἰωάννη Καποδίστρια. Ἀργότερα, ἐπὶ Ὄθωνος, προσκαλεῖτο στὶς δεξιώσεις. Ἂν εἶναι ἀκριβὲς αὐτὸ ποὺ γράφει ὁ Σπ. Μαρκεζίνης, τὸ 1834 παραβρέθηκε σὲ δεξίωση τοῦ κόμητος Ἄρμανσμπεργκ, μαζὶ μὲ ἄλλους Ἕλληνες, γνωστοὺς ἀπὸ τὴν ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως. (Βλ. σχ. Σπ. Β. Μαρκεζίνη «Ἱστορία τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος», ἐκδ. «Πάπυρος», 1ος Τόμος, σελ. 131).
.               Ὁ Σπ. Μαρκεζίνης δὲν γράφει ἡμερομηνία γιὰ τὴ δεξίωση. Τὸ γεγονὸς ἀναφέρει ὁ Ρῶσος περιηγητὴς Βλαδίμηρος Δαβίδοφ. Εἶναι γνωστὸ ὅτι τὴν ἴδια χρονιὰ (Ἀπὸ 16 Ἀπριλίου ἕως 26 Μαΐου τοῦ 1834) ἡ Ἀντιβασιλεία καταδίκασε τοὺς Θεόδ. Κολοκοτρώνη καὶ Δημ. Πλαπούτα σὲ θάνατο, μὲ τὴν αἰτιολογία ὅτι ὑπονόμευσαν τὸ καθεστώς. Ἡ καταδικαστικὴ ἀπόφαση μετετράπη σὲ ἰσόβια κάθειρξη καὶ ἀποφυλακίστηκαν στὶς 20 Μαΐου 1835, μὲ τὴν ἐνηλικίωση τοῦ Ὄθωνα. Τὸ ἐρώτημα εἶναι ἂν πράγματι ὁ Νικηταρᾶς ἦταν σὲ δεξίωση τοῦ Ἄρμανσμπεργκ, ἐνῶ ὁ θεῖος καὶ εὐεργέτης του ἦταν στὴ φυλακή!… Γεγονὸς εἶναι πάντως ὅτι τὸ 1834 καὶ τὸ 1838 τοῦ ἀπονεμήθηκαν ἀνώτατα παράσημα.
.               Ὁ Νικήτας, μαζὶ μὲ τὸν Κολοκοτρώνη, θεωρήθηκαν ρωσόφιλοι, ἐπειδὴ πρῶτον ὑποστήριξαν τὸν Καποδίστρια στὸ ἔργο του καὶ ὁ Καποδίστριας εἶχε διατελέσει Ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν τῆς Ρωσίας καὶ δεύτερον, ἐπειδὴ προσέβλεπαν στὴν ὁμόδοξη Ρωσία. Οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ Καποδίστρια καὶ τῆς Ρωσίας ὀνομάστηκαν «Ναπαῖοι», ἀπὸ τὸ ὄνομα τοῦ Κερκυραίου Νάπα, θερμοῦ ὑποστηρικτῆ τοῦ Καποδίστρια.
.               Ἀπὸ τὸν Μάϊο τοῦ 1836 ἕως τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1837 ὁ Ρωμαιοκαθολικὸς Ὄθωνας ἔμεινε στὴν Βαυαρία. Στὸ διάστημα αὐτὸ παντρεύτηκε τὴν προτεστάντισσα στὸ θρήσκευμα Ἀμαλία, πριγκίπισσα τοῦ Ὄλντεμπουργκ. Στὴν Ἑλλάδα κυβέρνησε σὲ ἐκεῖνο τὸ διάστημα ὁ Ἄρμανσμπεργκ μὲ αὐταρχισμό. Ἡ ἀγανάκτηση στὸ λαὸ συνεχῶς αὐξανόταν. Ἡ ἀντικατάσταση τοῦ Ἄρμανσμπεργκ ἀπὸ τὸν ἐπίσης Βαυαρὸ Ρούνχαρτ, ἔμπιστο τοῦ βασιλιᾶ Λουδοβίκου, πατέρα τοῦ Ὄθωνα, δὲν περιόρισε τὴν ἀγανάκτηση τοῦ λαοῦ. Στὴν ἀτμόσφαιρα αὐτὴ δημιουργήθηκε τὸν Ἰούνιο τοῦ 1839 ἡ «Φιλορθόδοξος Ἑταιρεία». Ὑπεύθυνοι αὐτῆς ἀνέλαβαν οἱ Γεώργιος Καποδίστριας, ἀδελφὸς τοῦ Κυβερνήτη, καὶ ὁ Νικηταρᾶς.
.               Σκοπὸς τῆς Ἑταιρείας, κατὰ μία ἐκδοχή, ἦταν, μεταξὺ ἄλλων, ὁ ρωμαιοκαθολικὸς Βασιλιὰς Ὄθωνας νὰ ἀναλάβει τὴν ὑποχρέωση νὰ ἀναγνωρίσει τὰ ψηφισθέντα ἄρθρα γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στὰ Συντάγματα τῆς Ἐπιδαύρου καὶ τῆς Τροιζήνας καὶ νὰ δεσμευθεῖ ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία θὰ εἶναι τὸ θρήσκευμα τῶν διαδόχων του. Κατὰ τὴν ἄλλη ἐκδοχὴ ἡ Ἑταιρεία εἶχε ὡς σκοπὸ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ἀλύτρωτων Ἑλλήνων, ἀρχικὰ τῶν Μακεδόνων. Ὁ Ὄθωνας πείσθηκε ἀπὸ συμβούλους του, ὅτι στὴν ἐν λόγῳ Ἑταιρεία συνωμοτοῦσαν σὲ βάρος του. Τὴν ἄποψη αὐτὴ δέχεται ὁ Κων. Παπαρρηγόπουλος στὴν «Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους» (5η Ἔκδοση, Ἔκδ. Οἶκος «Ἐλευθερουδάκης», Ἐν Ἀθήναις 1925, Τόμος 6ος, σελ. 217). Οἱ Γ. Καποδίστριας καὶ Νικηταρᾶς εἰσήχθησαν σὲ δίκη στὶς 11 Ἰουλίου 1840, μὲ τὴν κατηγορία τῆς ἐσχάτης προδοσίας. Τελικὰ οἱ κατήγοροι δὲν μπόρεσαν νὰ στηρίξουν τὴν κατηγορία καὶ οἱ κατηγορούμενοι ἀθωώθηκαν.
.               Ὁ Ὄθωνας δὲν ἱκανοποιήθηκε ἀπὸ τὴν ἀπόφαση καὶ διέταξε τὴν ἀπέλαση τοῦ Καποδίστρια – κατέφυγε στὴν Ἀλεξάνδρεια – καὶ τὴν ἐξορία καὶ κατ’ οἶκον περιορισμὸ τοῦ Νικήτα στὴν Αἴγινα («Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση», Ἐκδοτικὴ Ἀθηνῶν, Τόμος Ε΄ σελ. 79). Ὁ Μακρυγιάννης στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του γράφει ὅτι πῆγε στὸν Βασιλιὰ καὶ τοῦ μίλησε γιὰ τὸν Νικηταρά: «Μίλησα καὶ γιὰ τὴ δυστυχία τοῦ Νικήτα, ὁπού ἦταν στὴν Αἴγινα ρέστος καὶ χωρὶς μιστόν. Καὶ νὰ τὸν λευτερώση, ὅτι ἐγὼ τὸν γνωρίζω πολὺ καλὰ καὶ δὲν ἐνέχεται σ’ ὅ, τι τοῦ εἶπαν. Κι ἀφοῦ τόκαμα πολὺ ριτζά, μοῦ ὑποσκέθη καὶ τὸν ἔβγαλε εὐτὺς καὶ τόδωσε κι ὅλους του τοὺς μισθούς». (ἐκδ. Γαλαξία, Ἀθῆναι, 1964, σελ. 408). Ἀποφυλακίστηκε στὶς 18 Σεπτεμβρίου 1841 καὶ ἀποτραβήχτηκε μὲ τὴν οἰκογένειά του στὸν Πειραιά. Τὸ 1843 ὁ Νικηταρᾶς προήχθη σὲ ὑποστράτηγο, μὲ πενιχρὴ σύνταξη…
.               Ἡ ἱστορία τοῦ Νικηταρᾶ δὲν τελειώνει μὲ τὴν ἐπιστροφή του ἀπὸ τὴν ἐξορία, ὅπου ὑπέστη ἀπὸ τοὺς ἐγκάθετους τοῦ αὐταρχικοῦ καθεστῶτος ποικίλα βασανιστήρια. Ἀρχίζει τὸ τελευταῖο, πιὸ ἐπώδυνο καὶ δραματικὸ μέρος της. Ἡ κόρη του βιώνοντας τὴν ταλαιπωρία τοῦ πατέρα της ἔχασε τὰ λογικά της. Ὁ ἴδιος ἀπὸ τὴ στενοχώρια του ἔπαθε ζάχαρο καὶ τυφλώθηκε. Παρὰ τὸ ὅτι ἦταν ἀσθενής, τὸ ὀθωνικὸ κράτος δήμευσε τὸ κτῆμα ποὺ εἶχε μεταξὺ Ἄργους καὶ Ναυπλίου καὶ ὁ ἴδιος ἀπὸ ὑπερήφανος πολέμαρχος βρέθηκε σὲ ἀδυναμία νὰ πληρώσει τὰ χρέη του…
.               Εἶναι ἱστορικὸ ἐρώτημα πῶς ἕνας ἀπὸ τοὺς μεγαλύτερους ἥρωες τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 πέθανε στὸν Πειραιὰ τὸ 1849 «δεινῶς πάσχων, ἀφήσας εἰς τὴν οἰκογένειάν του μέγα ὄνομα καὶ μεγάλην δυστυχίαν», ὅπως εἶπε στὴν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν ὁ Δημ. Καμπούρογλου. Πῶς κυβέρνηση – συναγωνιστὲς – πνευματικὸς κόσμος, τὸν ἐγκατέλειψαν καὶ ὑποχρεώθηκε νὰ ἐπαιτεῖ, ἀντὶ νὰ ἀπαιτεῖ, δὲν ἔχει ἐξήγηση. Ὅπως δὲν ἔχει ἐξήγηση τὸ ὅτι ἐνῶ ζήτησε καὶ ἐτάφη στὸ Α΄ Νεκροταφεῖο τῶν Ἀθηνῶν καὶ δίπλα σὲ αὐτὸν τοῦ θείου του, Θεόδωρου Κολοκοτρώνη, ὁ Καμπούρογλου δὲν βρῆκε τὸν τάφο του… Στὴν κηδεία του παραβρέθηκαν κάποιοι ἐπίσημοι… Τὸν ἐπικήδειο λόγο ἐξεφώνησε ὁ Ἀρχιμανδρίτης Νεόφυτος Βάμβας καὶ τὸν ἐπιτάφιο ὁ ποιητὴς Παναγιώτης Σοῦτσος. Μπορεῖ ὁ Νικηταρᾶς νὰ μὴν ἀνταμείφθηκε ὅσο θὰ ἔπρεπε γιὰ τὶς θυσίες του ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ κράτος, ἀλλὰ γιὰ τὸν Ἕλληνα εἶναι πάντα ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ γενναίους καὶ πιὸ ἁγνοὺς ἀγωνιστὲς τῆς Ἐπανάστασης.

.               Ἡ Ἱστορία μὲ τὸν Ρῶσο πρέσβυ. Ὁ Νικηταρᾶς ἐπαιτοῦσε στὸν Πειραιά, κοντὰ στὸν τόπο, ὅπου σήμερα εἶναι ὁ Ναὸς τῆς Εὐαγγελίστριας. Ἐκεῖ τὸν ἐπισκέφθηκε Ρῶσος διπλωμάτης. «Τί κάνετε στρατηγέ μου;», τὸν ἐρώτησε. Ὁ Νικηταρᾶς τοῦ ἀπάντησε ὀρθώνοντας τὸ ταλαιπωρημένο σῶμα του: «Ἀπολαμβάνω ἐλεύθερη τὴν Πατρίδα». Ὁ ξένος πῆγε νὰ τοῦ ξύσει τὴν πληγή: «Ἀντὶ νὰ ἀπολαμβάνετε μίαν πλούσια σύνταξη κάθεστε ἐδῶ…». Ὁ Νικήτας τοῦ ἀπάντησε μὲ ἀξιοπρέπεια: «Ἡ Πατρίδα μοῦ δίδει σύνταξη καὶ ἐδῶ περνῶ τὴν ὥρα μου». Ὁ πρέσβυς φεύγοντας ἔριξε ἕνα πουγκί, στὸ δρόμο, κοντὰ στὸν Νικηταρά, λέγεται μὲ χρυσὲς λίρες. Τότε ὁ Νικηταρᾶς τοῦ φώναξε. «Ἐ! Κύριε. Σοῦ ἔπεσε ἕνα σακούλι. Μάζεψέ το, γιατί θὰ τὸ χάσεις…». Λέγεται ὅτι ἀργότερα ἀπονεμήθηκε στὸν Νικηταρὰ σύνταξη… Ἦταν πολὺ ἀργά.-

, , ,

Σχολιάστε

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 11. ΝΙΚΗΤΑΡΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– NIΚΗΤΑΡΑΣ
  Ὁ ἀνιδιοτελὴς ἥρωας

Α΄ ΜΕΡΟΣ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 10. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.                 Ὁ Δημήτριος Γρ. Καμπούρογλου (1852-1942), ἱστοριοδίφης, λογοτέχνης καὶ δημοσιογράφος, ἐκφώνησε στὴν Ἀκαδημία τῶν Ἀθηνῶν τὸν πανηγυρικὸ γιὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, στὶς 25 Μαρτίου τοῦ 1927, ἔτους ποὺ ἐξελέγη Ἀκαδημαϊκός. Ἡ παρθενική του ὁμιλία εἶχε θέμα «Ἡ ἀφιλοκέρδεια τοῦ Νικηταρᾶ». Σὲ αὐτὴν σημείωσε ὅτι ὁ Νικηταρᾶς διαισθητικὰ ἔνιωθε τὴ συνέχεια τοῦ Ἔθνους, ἔβλεπε ὅτι ὅπως οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες πολέμησαν τοὺς Πέρσες ἔτσι καὶ αὐτὸς πολεμάει τοὺς Ὀθωμανούς. Στὴ νικηφόρα γιὰ τοὺς Ἕλληνες μάχη τῶν Δολιανῶν φώναξε πρὸς τοὺς ὑποχωροῦντας Τούρκους: «Σταθεῖτε μωρὲ Πέρσες νὰ πολεμήσουμε». Τὸ ἴδιο ἔκανε καὶ στὰ Δερβενάκια. Ἐπετέθη στοὺς Τούρκους κραυγάζοντας πρὸς τοὺς συμμαχητές του: «Χτυπᾶτε τοὺς Πέρσες»…
.      Γιὰ τὴν ἀνιδιοτέλεια τοῦ Νικηταρᾶ ὁ Καμπούρογλου ἀνέφερε τὸ γεγονός, ποὺ συνέβη μετὰ τὴ μάχη τῶν Δερβενακίων. Τὰ λάφυρα ἦσαν πάρα πολλά. Ὁ Δράμαλης τὰ εἶχε ἀπὸ τὸν θησαυρὸ τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ. Ὁ Κολοκοτρώνης ἔστειλε στὴν Τρίπολη τὰ περισσότερα, ὅμως ἔμεινε γιὰ τοὺς πολεμιστὲς ἕνας μεγάλος σωρός. Ὅταν ἄρχισε ἡ μοιρασιὰ παρατηρήθηκε ἡ ἀπουσία τοῦ Νικηταρᾶ. Δὲν θέλησε νὰ συμμετάσχει στὸ μοίρασμα… Τότε ὅλοι οἱ πολεμιστὲς τοῦ ζήτησαν νὰ πάρει κάτι κι αὐτός, γιατί δὲν αἰσθάνονταν καλὰ νὰ μὴν πάρει τίποτε ὁ ἐκ τῶν πρωταγωνιστῶν τῆς νικηφόρας μάχης, ποὺ ἀπὸ τὴ δράση τοῦ σ’ αὐτὴν πῆρε τὸ ὄνομα «Τουρκοφάγος». «Ὁ Κολοκοτρώνης ὁ ἐγκέφαλος, ὁ Νικηταρᾶς τὸ σπαθί», ὅπως εἶπαν.
.      Τελικὰ δέχθηκε νὰ πάρει μία σέλα, μία ξυλόγλυπτη ταμπακέρα καὶ ἕνα ὄμορφο σπαθί. Δὲν κράτησε τίποτε γιὰ τὸν ἑαυτό του. Τὴ σέλα δώρισε σὲ ἕναν φίλο του συμπολεμιστῆ. Τὴν ταμπακέρα ἔστειλε στὴ σύζυγό του Ἀγγελία, κόρη τοῦ καπετὰν Ζαχαριᾶ, μαζὶ μὲ μίαν ἐπιστολή, ποὺ τῆς ἔγραφε: «Τὴ στέλνω σὲ σένα, π’ ἀγαπῶ ὕστερα ἀπὸ τὴν Πατρίδα. Λάβε την γιὰ νὰ μὲ θυμᾶσαι». Τὸ ὄμορφο σπαθὶ τὸ ἔστειλε στὴν Ὕδρα, «γιὰ τὶς ἀνάγκες τοῦ στόλου», ὅπως ἔγραψε στοὺς ἐκεῖ προεστούς, μία καὶ δὲν εἶχε χρήματα. Οἱ Ὑδραῖοι συγκινήθηκαν ἀπὸ τὴ χειρονομία καὶ τοῦ τὸ ἔστειλαν πίσω, γράφοντάς του: «Αὐτὸ τὸ σπαθὶ ἔχει ἀξία μόνον ὅταν τὸ κρατεῖ στὸ χέρι του ὁ Νικηταρᾶς».
.      Στὰ «ἀπομνημονεύματά» του ὁ Νικήτας Σταματελόπουλος, ποὺ τὰ ἔγραψε καθ’ ὑπαγόρευσή του ὁ Γ. Τερτσέτης, γράφει: «Γεννήθηκα (Σημ. τὸ 1782) στὸ χωριὸ Μεγάλη Ἀναστάσοβα ἀποδῶθε τοῦ Μυστρὰ πρὸς τὴν Καλαμάτα. Ὁ προπάππος μου ἦταν προεστὸς καὶ ὁ πατέρας μου ἔφυγε 16 χρονῶν καὶ ἐπῆγε μὲ τὰ ρούσικα στρατεύματα στὴν Πάρο καὶ ἦταν πολεμικός. Τὸν ἐσκότωσαν στὴν Μονεβασιὰ μαζὶ μ’ ἕναν ἀδελφό μου καὶ μ’ ἕνα κουνιάδο μου. Ἀπὸ 11 χρονῶν μαζὶ μὲ τὸν πατέρα μου ἔσερνα ἅρματα». Ἦταν ἀνεψιὸς τοῦ Κολοκοτρώνη. Ὁ πατέρας του Σταματέλος παντρεύτηκε τὴν Σοφία Καρούτσου, ἀδελφὴ τῆς γυναίκας τοῦ Κολοκοτρώνη.

.      Πλὴν τῆς ἀφιλοκέρδειάς του ὁ Νικηταρᾶς εἶχε καὶ δύο ἀκόμη μεγάλες ἀρετές. Ἡ πρώτη ἦταν πὼς ἂν καὶ σπουδαῖος πολέμαρχος ἦταν ταπεινόφρων. Δὲν διεκδίκησε ἀξιώματα, τίτλους. Καὶ ἡ δεύτερη – συγγενὴς μὲ τὴν πρώτη – ἦταν ὅτι μέσα στὴν ἀντάρα τῆς διχόνοιας ἀποτελοῦσε ἑνοποιητικὸ στοιχεῖο. Οἱ Τοῦρκοι ἦταν ὁ στόχος του καὶ αὐτοὺς πολεμοῦσε χωρὶς νὰ λογαριάζει Πελοποννήσιους ἢ Στερεοελλαδίτες. Ἔλαβε μέρος στὶς μάχες στὸ Βαλτέτσι, στὴν Τρίπολη, στὰ Δερβενάκια, στὰ Δολιανά, ἀλλὰ καὶ στὴν Ἀράχωβα καὶ στὸ Φάληρο μαζὶ μὲ τὸν Καραϊσκάκη. Στὸ ἔγγραφο ποὺ ἔστειλε στὴν Κυβέρνηση, γιὰ νὰ ἀναγγείλει τὴ μεγάλη νίκη στὴν Ἀράχωβα, κάλεσε νὰ βάλουν τὶς ὑπογραφές τους καὶ οἱ ἄλλοι ὁπλαρχηγοί, μὲ πρῶτον τὸν Νικηταρά. Γράφει ὁ Σπ. Τρικούπης: «Ὁ ἀρχηγὸς Καραϊσκάκης, ἐπικεφαλῆς τῶν ἀνδρείων, οἱ ὁποῖοι τὸν πόλεμον ἔχουν χαρὰν καὶ τὸν κόπον ἄνεσιν, ἔλαβε συναγωνιστὴν καὶ τὸν ἀτρόμητον πολεμιστὴν τῆς Πελοποννήσου Νικήταν…».
.      Στὴ μάχη τοῦ Φαλήρου καὶ ἐνῶ εἶχε πυρετὸ ὁ Καραϊσκάκης καὶ ἦταν στὸ κρεβάτι, συνέβησαν λάθη ἀπὸ Ἕλληνες καὶ βρῆκαν τὴν εὐκαιρία οἱ Τοῦρκοι νὰ ἐπιτεθοῦν καὶ νὰ τοὺς αἰφνιδιάσουν. Τότε πάλι φάνηκε ὁ ἡρωισμὸς τοῦ Νικηταρᾶ. Γράφει ὁ Κων. Παπαρρηγόπουλος: «Μετ’ ὀλίγον ὁ πάντοτε ἀτρόμητος Νικήτας πληγώνεται εἰς τὴν σιαγόνα, πληγώνονται δὲ καὶ ἄλλοι ἀξιωματικοὶ καὶ οὐκ ὀλίγοι στρατιῶται, ὥστε οἱ Ἕλληνες ἠναγκάσθησαν νὰ ὀπισθοδρομήσουν».
.      Οἱ ἀρετὲς τοῦ Νικηταρᾶ φάνηκαν καὶ μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Καραϊσκάκη. Ὁ ἴδιος δὲν διεκδίκησε τὴν ἀρχηγία καὶ θεωρώντας ὡς ἰκανότερο νὰ ἀναλάβει τὴν ἀρχηγία τοῦ στρατεύματος τὸν Κίτσο Τζαβέλλα ἐπιχείρησε νὰ τὸν προωθήσει. Ὅμως λόγῳ τῆς μικροψυχίας καὶ τῆς ἀρχομανίας τῶν ἄλλων ὁπλαρχηγῶν ὁ Τζαβέλλας δὲν ἀποδέχθηκε τὰ χρέη τοῦ ἀρχηγοῦ, ὅπως γράφει ὁ Δημήτριος Αἰνιὰν στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του.

ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ

.      Ὁ φιλέλληνας ἀμερικανὸς ἰατρὸς Σάμουελ Χάου ἔγραψε τὴν ἐντύπωσή του γιὰ τὸν Νικηταρὰ στὸ «Ἡμερολόγιο ἀπὸ τὸν Ἀγώνα 1825-1829», ποὺ κρατοῦσε: «Εἶναι ἕνας δραστήριος στρατιώτης, γενναῖος καὶ ἀκατάβλητος, ἀλλὰ χωρὶς ἐπιδεξιότητα καί, πιστεύω, χωρὶς κανόνα». Σημειώνεται ὅτι ὁ Χάου δὲν συμπαθοῦσε τὸν Κολοκοτρώνη καὶ ὅσους ἦσαν κοντά του.
Κάποια Δημοτικὰ ποιήματα, ποὺ ἀναφέρονται στὸν Νικηταρά:
.      Ἀπὸ τὸ ποίημα «Τοῦ Διάκου»: «…Τὸ Διάκο τότε παίρνουνε καὶ ᾽σ τὸ σουβλὶ τὸν βάζουν, ὁλόρτο τὸν ἐστήσανε κι αὐτὸς χαμογελοῦσε, τὴν πίστη τους τὴν ἔβριζε, τοὺς ἔλεγε μουρτάτες. Σκυλιὰ κι ἂ μὲ σουβλίστε, ἕνας Γραικὸς ἐχάθη. Ἂς εἶν᾽ ὁ Ὀδυσσεὺς καλὰ κι ὁ καπετὰν Νικήτας, ποὺ θὰ σᾶς σβήσουν τὴν Τουρκιὰ καὶ ὅλο τὸ ντοβλέτι».
.      Ἀπὸ τὸ ποίημα «Τοῦ Δράμαλη»: «… Τῆς Ρούμελης οἱ μπέηδες, τοῦ Δράμαλη οἱ ἀγάδες ᾽σ τὸ Δερβενάκι κείτονται, ᾽σ τὸ χῶμα ξαπλωμένοι. Στρῶμά ’χουνε τὴ μαύρη γῆς, προσκέφαλο λιθάρια καὶ γι’ ἀπανωσκεπάσματα τοῦ φεγγαριοῦ τὴ λάμψη. Κ’ ἕνα πουλάκι πέρασε καὶ τὸ συχνορωτᾶνε. Πουλὶ πῶς πάει ὁ πόλεμος, τὸ κλέφτικο ντουφέκι; Μπροστὰ πάει ὁ Νικηταρᾶς, πίσω ὁ Κολοκοτρώνης καὶ παραπίσω οἱ Ἕλληνες μὲ τὰ σπαθιὰ ᾽σ τὰ χέρια…»
.      Τὸ τρίτο ἔχει τίτλο «Τῶν Κολοκοτρωναίων» καὶ ἀφορᾶ στὸ ἔτος 1806, ὅταν ἦσαν σὲ κίνδυνο, μετὰ ἀπὸ σουλτανικὸ φιρμάνι. Τότε ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης συμβούλευσε τοὺς περίπου 150 ἄνδρες του νὰ τὸν ἀκολουθήσουν στὴ Ζάκυνθο. Αὐτοὶ ἀρνήθηκαν. Τοῦ εἶπαν ὅτι προτιμοῦν νὰ πεθάνουν στὴν πατρίδα τους. Πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς σκοτώθηκαν, λίγοι πῆγαν μαζί του: «…Ἐλᾶτε νὰ σκορπίσουμε, μπουλούκια νὰ γενοῦμε. Σύρε Γεῶργο μ᾽ ᾽σ τὸν τόπο σου, Νικήτα ᾽σ τὸ Λοντάρι. Ἐγὼ πάου ᾽σ τὴν Καρύταινα, πάου ᾽σ τοὺς ἐδικούς μου, ν’ ἀφήκω τὴ διαθήκη μου καὶ τοῖς παραγγολαίς μου, τί θὰ περάσω θάλασσα, ᾽σ τὴ Ζάκυνθο θὰ πάω».-

 

, , ,

Σχολιάστε

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 10. ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821–ΠΑΠΑΦΛΕΣΣΑΣ
Ἕνας ἀπὸ τοὺς πρωτεργάτες τῆς Ἐπανάστασης

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ [Β´] (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.            Ὁ Ἀρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δικαῖος ἢ Παπαφλέσσας ἦταν ἕνας ἐκ τῶν πρωτεργατῶν τῆς ἔναρξης τῆς Ἐθνεγερσίας. Ὁ ἄλλος ἦταν ὁ Θεόδωρος Κολοκοτρώνης. Καὶ οἱ δύο μὲ ἐντολὴ τῆς Ἀρχῆς – ὁ Παπαφλέσσας καὶ μὲ τὴν ἰδιότητα τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐξάρχου – ἦσαν στὴν Πελοπόννησο στὶς ἀρχὲς τοῦ 1821. Στὶς 26 – 29 Ἰανουαρίου ὁ Παπαφλέσσας συμμετέσχε στὴ σύσκεψη τῆς Βοστίτσας (Αἰγίου). Μεταξὺ τῶν συμμετασχόντων ἦσαν οἱ Ἐπίσκοποι Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανός, Κερνίκης Προκόπιος, Χριστιανουπόλεως Γερμανός, ὁ Ἀρχιμανδρίτης Ἀμβρόσιος Φραντζὴς καὶ οἱ προεστοὶ Ἀνδρέας Ζαΐμης, Ἀσημάκης Φωτήλας καὶ Ἀνδρέας Λόντος.
.            Ὁ Παπαφλέσσας μὲ τὸν γεμάτο πάθος λόγο του καὶ μὲ πολλὲς ἀβέβαιες ὑποσχέσεις καὶ διαβεβαιώσεις προσπάθησε νὰ πείσει τοὺς συμμετασχόντας στὴ σύσκεψη ὅτι ἄμεσα ἔπρεπε νὰ ξεκινήσει ἡ ἐπανάσταση. Οἱ κληρικοὶ καὶ οἱ προεστοὶ δὲν ἀποδέχθηκαν τὴν πρόταση τοῦ Παπαφλέσσα, γιατί ἡ ἐκτίμησή τους ἦταν ὅτι δὲν ἦσαν στρατιωτικὰ ἕτοιμοι νὰ ἀντιμετωπίσουν τοὺς κατακτητές. Τὸ πάθος, ποὺ ἐξέφρασε στὴ σύσκεψη ὁ Παπαφλέσσας, μετριάσθηκε ἀπὸ τὴ σύνεση τοῦ Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανοῦ. Ὅπως γράφεται στὴν Ἱστορία τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, «ὁ Γρηγόριος ἀπὸ τὴν σύσκεψη τὴ Βοστίτσας ἔφυγε πικραμένος, διότι ἡ ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης πήγαινε γιὰ ἀναβολὴ» καὶ ὄχι γιὰ τὸν Μάρτιο τοῦ 1821. Φεύγοντας ἐξοργισμένος φοβέρισε τοὺς προεστοὺς πὼς ἂν δὲν συγκατανεύσουν στὴν ἄμεση ἔναρξη τῆς Ἐπαναστάσεως, ἐκεῖνος, σύμφωνα μὲ τὴν ἐντολὴ τῆς «Σεβαστῆς Ἀρχῆς», θὰ μισθώσει 2.000 Μανιάτες καὶ θὰ ἀρχίσει τὸν Ἀγώνα, προσθέτοντας πὼς «κι ὅποιον πιάσουν χωρὶς ὅπλα οἱ Τοῦρκοι θὰ τὸν θανατώσουν». Εὐτυχῶς γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση οἱ ἐκφρασθεῖσες ἐπιφυλάξεις στὴ Βοστίτσα δὲν ἐπικράτησαν… Οἱ φλογεροὶ λόγοι τοῦ ἀρχιμανδρίτη ξεσήκωσαν ἄμεσα τὶς ἕτοιμες ἀπὸ χρόνια ἑλληνικὲς καρδιὲς νὰ δεχθοῦν τὸ μήνυμα τῆς ἐξεγέρσεως.
.             Ὁ Παπαφλέσσας γεννήθηκε στὴν Πολιανὴ Μεσσηνίας τὸ 1788. Ἦταν ὁ ὑστερότοκος γιός, ἀπὸ δεύτερο γάμο, τοῦ Δημητρίου Δικαίου, ὁ ὁποῖος εἶχε ἀποκτήσει συνολικὰ 28 παιδιά. Τὸ βαφτιστικό του ὄνομα ἦταν Γεώργιος. Φοίτησε στὴ Σχολὴ τῆς Δημητσάνας, τὴν ὁποία δὲν τελείωσε. Τὸ 1816 ἐντάχθηκε στὴν ἀδελφότητα τῆς Μονῆς τῆς Παναγιᾶς τῆς Βελανιδιᾶς στὴν Καλαμάτα, ὅπου καὶ ἔλαβε τὸ ὄνομα Γρηγόριος. Ὁ δυναμισμός του καὶ ἡ δράση του κατὰ τῶν Τούρκων τὸν ὑποχρέωσαν νὰ καταφύγει στὴ Ζάκυνθο καὶ μετὰ πῆγε στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου καὶ μυήθηκε στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία.
.            Στὴν Κωνσταντινούπολη ἐπισκέφθηκε καὶ ἐτέθη στὴν ὑπηρεσία τοῦ ἱερομάρτυρος Μητροπολίτου Δέρκων Γρηγορίου, μεγάλης ἐκκλησιαστικῆς καὶ ἐθνικῆς προσωπικότητας, μυημένου ἐπίσης στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία. Ὁ Μητροπολίτης τὸν χειροτόνησε Ἀρχιμανδρίτη καὶ τὸν παρότρυνε νὰ διευρύνει τὶς γνώσεις του γιὰ νὰ γίνει Μητροπολίτης. Ὁ Παπαφλέσσας ἐν μέρει ἄκουσε τὴ συμβουλή του, γιατί ἦταν παθιασμένος μὲ τὴν ἀποτίναξη τοῦ τουρκικοῦ ζυγοῦ καὶ δὲν εἶχε χρόνο νὰ διαθέσει γιὰ νὰ σπουδάσει. Ὁ Δέρκων ἀπαγχονίστηκε ἀπὸ τοὺς Τούρκους στὶς 3 Ἰουνίου 1821, ἡμέρα ποὺ τιμᾶται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία ἡ μνήμη του.
.             Ὁ ἐνθουσιασμὸς καὶ τὸ ἐπαναστατικὸ πνεῦμα τοῦ Παπαφλέσσα, ὁδήγησε σὲ ἐπικίνδυνες καταστάσεις τὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία στὴ Μολδοβλαχία, ὅπου δραστηριοποιήθηκε μετὰ τὴν Πόλη καὶ χρειάστηκε νὰ τὸν ἐπιπλήξουν γιὰ τὴν ἀπρόσεκτη διαγωγή του. (Ἰωάννου Φιλήμονος «Φιλικὴ Ἑταιρεία», ἐν Ναυπλίᾳ, 1834, σελ. 248).
.            Στὴν Πελοπόννησο εἶχε τὴν ἀντίληψη νὰ εἶναι ὁ κατευθύνων τὸν ἀγώνα καὶ δροῦσε ἀνταγωνιστικὰ πρὸς τὸν Γέρο τοῦ Μωριᾶ. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι κάποια στιγμὴ φόρεσε καὶ αὐτὸς περικεφαλαία… Ἐπίσης τοῦ ἄρεσε ποὺ ἡ Β΄ Ἐθνοσυνέλευση στὸ Ἄστρος τὸν ἐξέλεξε Ὑπουργὸ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ὁ Παπαφλέσσας εἶχε πολεμήσει στὰ Δερβενάκια ὑπὸ τὸν Κολοκοτρώνη, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐμφύλια διαμάχη βρέθηκε κοντὰ στοὺς Κωλέττη καὶ Μαυροκορδάτο καὶ ἀπέναντί του. Ἔφτασε νὰ τὸν ταπεινώσει, ζητώντας του νὰ ὑπογράψει δήλωση μετανοίας στὸν Κουντουριώτη, νὰ συντελέσει στὴ δολοφονία τοῦ υἱοῦ του Πάνου, «νέου, γενναίου καὶ κατὰ πάντα φρονίμου ἀνδρός», κατὰ τὴ μάχη τῶν ὑπ’ αὐτὸν κυβερνητικῶν στρατευμάτων μὲ αὐτὰ τοῦ Στάϊκου καὶ τέλος νὰ τὸν φυλακίσει στὴν Ὕδρα μὲ ἄλλους ὁπλαρχηγούς…
.             Ἐνῶ τὰ ἐμφύλια πάθη βασίλευαν, στρατεύματα ὑπὸ τὸν Ἰμπραὴμ εἰσέβαλαν καὶ σκορποῦσαν τὸν τρόμο καὶ τὸν θάνατο στὴν Πελοπόννησο. Ἀρχιστράτηγος ἀνέλαβε ἀντὶ τοῦ Κολοκοτρώνη ὁ… ναύαρχος Κουντουριώτης. Ὁ Κολοκοτρώνης ἀπὸ τὴν φυλακὴ δήλωσε εἰρωνικῶς: «Τώρα ὁπού διωρίσθη ὁ κὺρ Γ. Κουντουριώτης Ἀρχιστράτηγος… ἐπὶ τῶν κατὰ ξηρὰν στρατευμάτων καλὰ πᾶν τὰ πράγματα… Ἓν ἔτι λείπεται σωστικὸν ἐκ τοῦ προκειμένου μεγάλου κινδύνου, νὰ διορίσουν καὶ ἐμὲ (τὸν Κολοκοτρώνη) Ναύαρχον ἐπὶ τοῦ Ἑλλ. Στόλου καὶ οὕτως ἐκεῖνοι μὲν διὰ ξηρᾶς, ἐγὼ δ’ ἀπὸ θαλάσσης, καταστρέψωμεν τὸν Ἰμπραΐμην καὶ πάσας τὰς Τουρκικὰς δυνάμεις καὶ σώσωμεν τὴν Ἑλλάδα…». (Μιχ. Οἰκονόμου «Ἱστορικά τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας», Ἀθῆναι, 1976, σελ. 499. Σημ. Ὁ Οἰκονόμου ὑπῆρξε γραμματέας τοῦ Κολοκοτρώνη).
.            Στὸν ὑπὸ τὸν Κουντουριώτη στρατὸ λεφτὰ ὑπῆρχαν, διοίκηση καὶ σχέδιο δὲν ὑπῆρχαν. Ὁ Παπαφλέσσας ἔβλεπε τὴν κατάσταση, ὅπως καὶ ὁ λαός. Ὁ λαὸς ἐκδήλωσε τὴν ἀγανάκτησή του καὶ ὁ Παπαφλέσσας πίεσε νὰ ἀπελευθερωθοῦν οἱ φυλακισμένοι στὴν Ὕδρα καὶ κυρίως ὁ Κολοκοτρώνης. Ἦταν 18 Μαΐου τοῦ 1825. Ὁ Μιχ. Οἰκονόμου στὸ ἀναφερθὲν βιβλίο τοῦ ἔγραψε ὅτι ὁ Παπαφλέσσας εἶπε πηγαίνοντας στὸ Μανιάκι νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν Ἰμπραήμ, μετὰ ἀπὸ δύο ἡμέρες, στὶς 20 Μαΐου (2 Ἰουνίου μὲ τὸ νέο ἡμερολόγιο): «Ἀπερχόμενος ἐγὼ εἰς τὸν προκείμενον ἀγώνα, πρῶτον δὲν θέλω εὑρεθῆ ἐδῶ νὰ τὸν ὑποδεχθῶ (τὸν Κολοκοτρώνη) ἐντρεπόμενος δι᾽ ὅσα κατέπραξα κατ’ αὐτοῦ. Δεύτερον ἐὰν κατορθώσω τί καὶ φανῶ τυχὸν νικητής, θὰ δύναμαι νὰ ἀντιβλέψω ὑπερηφάνως πρὸς αὐτὸν καὶ τοὺς λοιποὺς καὶ νὰ συναγωνισθῶ μετ’ αὐτῶν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς Πατρίδος. Ἄλλως ἐὰν πέπρωται νὰ πέσω, τοῦτο εἶναι τὸ τελευταῖο χρέος μου πρὸς τὴν Πατρίδα, τὴν ὁποίαν διὰ τῆς συμπράξεώς μου εἰς τὴν καταδίωξιν καὶ φυλάκισίν των, προφανῶς ἔβλαψα καὶ ἠδίκησα, ἀλλὰ νὰ πέσω καν ἐνδόξως πως, τουτέστιν μαχόμενος…» (Σελ. 515-516)
.             Στὴ μάχη στὸ Μανιάκι κατὰ τοῦ Ἰμπραὴμ ὁ Παπαφλέσας ἔπεσε πράγματι ἀγωνισθεὶς ἠρωικῶς. Ὁ Τρικούπης στὴν «Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως» γράφει πὼς ὁ Ἰμπραήμ, ὅταν τοῦ πῆγαν τὸ κομμένο κεφάλι τοῦ Παπαφλέσσα εἶπε: «Ἁμαρτία νὰ χαθεῖ τοιοῦτος πολέμαρχος». Στὸν Παπαφλέσσα καταλογίζονται πάθη ἀσίγαστα, ὅμως τὸ ὅτι ἦταν ὁ δημεγέρτης στὴν ἀρχὴ τῆς Ἐπανάστασης καὶ τὸ ὅτι θυσίασε τὴ ζωή του γιὰ τὴν Ἐλευθερία τῆς Ἑλλάδος τὸν κατατάσσουν ἀνάμεσα στὶς σπουδαιότερες προσωπικότητες τοῦ Ἀγώνα.

ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ ΓΝΩΜΩΝ

.                 Ὁ Παπαφλέσσας ἦταν κληρικός, ἀλλὰ ἔδρασε κυρίως ὡς κοσμικὸς ἐπαναστάτης. Οἱ γνῶμες γιὰ τὸν χαρακτήρα καὶ τὴ δράση του διαφέρουν. Ἡ ἱστορικὸς Κυριακὴ Μαμώνη, σὲ εἰσήγησή της στὸ Α΄ Διεθνὲς Συνέδριο Πελοποννησιακῶν Σπουδῶν (Σπάρτη 7-14 Σεπτεμβρίου 1975), μίλησε, μεταξὺ ἄλλων γιὰ τὸ πῶς εἶχαν χαρακτηρίσει τὸν Παπαφλέσσα καὶ τοὺς ἄλλους Ἕλληνες ἀρχηγοὺς τοῦ Ἀγώνα οἱ φιλέλληνες ἐθελοντὲς καὶ περιηγητές.
.                 Ὁ φιλέλληνας C.M. Schrebian ἔγραψε γιὰ τὸν Παπαφλέσσα: «Αὐτὸς ὁ ἐξαιρετικὸς ἄνδρας ἦταν ἀνάμεσα στοὺς πρώτους ποὺ ξεσήκωσαν τὸν Μοριά. Ἦταν τότε περίπου σαράντα χρόνων. Εἶχε χαρακτηριστικὰ ἀρχοντικά, μάτια φλογερά, σῶμα γεμάτο δύναμη καὶ ζωὴ καὶ χαρακτήρα ἀκέραιο. Κάθε του πράξη ὑποκινοῦσε ἕνας ἁγνὸς πατριωτισμός. Τὸ πνεῦμα του ἦταν περισσότερο καλλιεργημένο ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῶν ἄλλων συναδέλφων του. Μία μακριὰ κατάμαυρη γενειάδα τὸν ξεχώριζε ἀπὸ τοὺς ἄλλους καπεταναίους». Τῶν φιλελλήνων J. Emerson καὶ G. Pecchio μοιάζουν τὰ σχόλια γιὰ τὸν Παπαφλέσσα. Τὸν θεωροῦν «παράξενο, κράμα ἀπὸ ἁγνὲς πατριωτικὲς παρορμήσεις καὶ πάθη ἀνθρώπινα», ὁ δὲ W.H Humphrey εἶναι ἀποφθεγματικός: «Ἕνας τολμηρὸς καὶ ραδιοῦργος παπάς».
.                 Στὸν πρόλογο τοῦ βιβλίου «Σάμουελ Χάου: Ἡμερολόγιο ἀπὸ τὸν Ἀγώνα – 1825 – 1829» (Ἔκδ. Βιβλ. Καραβία, 1971), ὁ Ὀδυσσέας Δημητρακόπουλος, ποὺ ἔγραψε τὴν εἰσαγωγὴ τοῦ βιβλίου – ἡμερολογίου τοῦ μεγάλου φιλέλληνος ἰατροῦ, σημειώνει ὅτι ὁ Χάου στὶς 16 Ἰουνίου 1825, ἕνα μήνα περίπου μετὰ ἀπὸ τὴ θυσία στὸ Μανιάκι, σημείωσε γιὰ τὸν Παπαφλέσσα: «Ἦταν ἕνας ἄνθρωπος δίχως ἀρχὲς δὲν ὑπάρχει ἀμφιβολία, ἀλλὰ ἔχει τὴν ἐξαγοραστικὴ (redeeming) ἰδιότητα ἑνὸς ἐγκαταλελειμμένου στρατιώτη καὶ χύνοντας τὸ αἷμα του γιὰ τὴν πατρίδα ἔκανε τὴ μεγαλύτερη ἐξιλέωση στὴ δύναμη. Ὁ Θεὸς νὰ ἀναπαύση τὴν ψυχή του καὶ νὰ στείλη στὴν Ἑλλάδα περισσότερους στρατιῶτες, τόσο γενναίους καὶ δραστήριους, ὅπως ἦταν ἐτοῦτος».
.                 Ὁ ἐξαίρετος ἱστορικὸς Τάσος Ἀθ. Γριτσόπουλος στὸ σπουδαῖο ἔργο του «Ἱστορικὰ μελετήματα περὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως» (Τόμοι Α΄ καὶ Β΄, Ἀθῆναι, 2007) ἀφιερώνει ἕνα ὑποκεφάλαιο γιὰ τὶς γνῶμες Ἑλλήνων ἀγωνιστῶν καὶ ἱστορικῶν γιὰ τὸν Παπαφλέσσα. Γράφει μεταξὺ ἄλλων ὅτι ὁ Ν. Σπηλιάδης ἔγραψε γιὰ τὸν Παπαφλέσσα, μετὰ τὴ θυσία του στὸ Μανιάκι: «Ἡ Πατρὶς θρηνεῖ διὰ τὸν θάνατον τοῦ ἀρχιμανδρίτου Δικαίου καὶ πολλῶν ἀνδρείων Πελοποννησίων, οἵτινες ἐπολέμησαν ἠρωικῶς πρὸς τὸν Ἰμπραὴμ καὶ ἔπεσον ὁμοὺ μὲ τὸν ἀτρόμητον ἀρχηγόν των».
.                 Ὁ πρωτοσύγκελλος τῆς Ἐπισκοπῆς Χριστιανουπόλεως Ἀμβρόσιος Φραντζῆς, ἐκ τῶν ἀγωνιστῶν καὶ τῶν ἱστορικῶν τοῦ 1821, ἐπειδὴ μαζὶ μὲ τὸν Κολοκοτρώνη καὶ τοὺς ἄλλους ὁπλαρχηγούς, τὸν εἶχε κατατρέξει ὁ Παπαφλέσσας δὲν μποροῦσε νὰ εἶναι ἀπολύτως ἀντικειμενικὸς στὴν κρίση του. Ἔγραψε γι’ αὐτόν: «…Ὄτε εἶδεν ὁ Γρ. Δικαῖος ὅτι οἱ ἐν Ὕδρᾳ ἀπελευθεροῦνται καὶ γνωρίζων ὡς ἐν ἐσόπτρῳ τῆς οἰκείας του συνειδήσεως ὅσην εἶχεν ἐνοχὴν εἰς τὴν γενομένην καταδρομὴν κατ’ αὐτῶν, ἑξαιρέτως δὲ κατὰ τοῦ Α. Ζαΐμη, τῶν Δεληγιανναίων καὶ τοῦ Α. Λόντου… ἔσπευσεν νὰ ζητήσῃ καὶ νὰ λάβῃ τὴν ἄδειαν διὰ νὰ ἐκστρατεύσῃ κατὰ τοῦ Ἰμπραήμ, μὲ τοιαύτην ἀπόφασιν, ὥστε ἢ νὰ ἐπιστρέψῃ νικητής, ἢ νὰ φονευθῇ ὑπὲρ πατρίδος μαχόμενος, διὰ νὰ ἀποπλύνῃ τὸν ρύπον ὅλων ἐκείνων δι’ ὅσα κατελαλεῖτο…».
.                 Ὁ Ἀναστάσιος Γούδας δρ ἰατρός, στὴ μελέτη του «Βίοι Παράλληλοι τῶν ἐπὶ τῆς ἀναγεννήσεως τῆς Ἑλλάδος διαπρεψάντων ἀνδρῶν» (Ἀθῆναι, Τύποις Χ.Ν. Φιλαδελφέως, 1872) σημειώνει ὅτι οἱ Κολοκοτρώνης καὶ Παπαφλέσσας στὴν ἔναρξη τοῦ Ἀγώνα ἦσαν ἀγαπημένοι καὶ συνεργάζονταν στενά. Καὶ ὡς ἐπιχείρημα ἀναφέρει τὴν ἀπὸ κοινοῦ διακήρυξή τους πρὸς τοὺς κατοίκους τῆς Ἀρκαδίας. Γράφουν μεταξὺ ἄλλων: «Ἀδελφοὶ κάτοικοι τῆς Ἀρκαδίας! Ἡ ὥρα ἔφτασε, τὸ στάδιον τῆς δόξης καὶ τῆς ἐλευθερίας ἠνοίχθη. Τὰ πάντα εἶναι ἐδικά μας καὶ ὁ Θεὸς τοῦ παντὸς μεθ’ ἡμῶν ἔσεται. Μὴ πτοηθῆτε εἰς τὸ παραμικρόν. Σεῖς εἶσθε ἀτρόμητοι καὶ τῶν προγόνων μας ἀπόγονοι. Γενικῶς ὁπλισθῆτε μὲ ἀνοικτὰ μπαϊράκια καὶ τρέξατε ἐναντίον τῶν ἐχθρῶν τῆς πίστεως καὶ τῆς πατρίδος. Ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν φθάνομεν καὶ ἡμεῖς μὲ 10.000 στρατεύματα. Σεῖς ἀσφαλίσατε τοὺς Ἀρκαδίους Τούρκους καὶ μίαν ὥραν ἀρχύτερα ὡς λέοντες νὰ τοὺς ξεσχίσετε καὶ νὰ τοὺς στείλετε εἰς τὰ τάρταρα τοῦ Ἅδου. Μὴν καταδεχθῆτε νὰ σᾶς κατηγορήση ὁ κόσμος καὶ ἡ ἱστορία, ἀλλὰ νὰ ἀπαθανατίσετε τὰ ὀνόματά σας καὶ νὰ διαμείνητε αἰωνίως εἰς τὴν ἀθάνατον δόξαν…, 23 Μαρτίου 1821, πρῶτον ἔτος τῆς ἐλευθερίας, Καλαμάτα, ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ – ΑΡΧΙΜ. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣ». –

, , ,

Σχολιάστε

ΜΕ ΤΕΤΟΙΕΣ ΜΑΓΑΡΙΣΙΕΣ στὰ σχολικὰ βιβλία ΘΑ ΤΙΜΗΣΟΥΜΕ ΑΡΑΓΕ ΤΑ 200 ΧΡΟΝΙΑ τοῦ 1821;

Μ τέτοιες μαγαρισις στ σχολικ βιβλία
θ
τιμήσουμε τ 200 χρόνια π τν γιασμένη πανάσταση το
᾽21;

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

.                     «Νοστιμίζει τὸ σέλινο τὴ φασολάδα καὶ στὴ μέση δύο λάμδα φοράει πατρίδα μας ἡ Ἑλλάδα». Αὐτὸ τὸ ἀξιοθρήνητο καὶ κρανιοκενὲς σχόλιο δὲν τὸ διαβάζεις σὲ κείμενο θεατρικῆς ἐπιθεώρησης, ἐλαφρολαϊκοῦ τύπου, ἀλλὰ σὲ βιβλίο Γλώσσας τῆς Β´ δημοτικοῦ. (Τετράδιο ἐργασιῶν, α´ τεῦχος, σελ. 43). Καὶ στὴν σελίδα 76 τοῦ βιβλίου Γλώσσας α´ τεῦχος τῆς ἴδιας τάξης καὶ πάλι, πρὸς ἐμπέδωση προφανῶς, ἐπαναλαμβάνεται ἡ δηλητηριώδης ἀπρέπεια κατὰ τοῦ ἐθνικοῦ μας ὀνόματος σὲ κείμενο μὲ τίτλο “Στὴ Χωχαρούπα”.  ”Καλῶς τοὺς φίλους ἀπ᾽ τὴν Ἑλλάδα, πού ᾽χει τὴν Κρήτη καὶ τὴν Λευκάδα κι ὁ κόσμος τρώει φασολάδα καὶ πάει βαρκάδα στὴ φεγγαράδα”. Ὁπότε τὸ 7χρονο Ἑλληνόπουλο ποὺ ἔρχεται στὸ σχολεῖο “γιὰ νὰ γιομίζη προκοπὴ κι ἀρετή”, κατὰ τὸν πατριδοφύλακα Μακρυγιάννη- σχολεῖο τὸ ὁποῖο ἔπρεπε νὰ εἶναι θεματοφύλακας τῶν τιμαλφῶν ἀξιῶν τοῦ ἔθνους καὶ θύλακας ἀντιστάσεως στὴν ἀπροκάλυπτη πιὰ ἐπίθεση κατὰ τῆς συνταγματικῆς διάταξης ποὺ προβλέπει “τὴν ἀνάπτυξη τῆς ἐθνικῆς συνείδησης”- τὸ ἀποσβολωμένο, λοιπόν, Ἑλληνόπουλο, μαθαίνει ὅτι ζεῖ στὴν χώρα τῆς φασολάδας, τῆς Ἑλλάδας, κατὰ τὴν ἀξιοθρήνητη ὁμοιοκαταληξία τους. (Νὰ σημειώσω παρενθετικῶς κάτι. Ὅλοι οἱ ἐπιστήμονες ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν γλῶσσα καὶ τὴν διδακτική της, γνωρίζουν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀθῶα παραμυθάκια καὶ χαζοχαρούμενες, ἀδιάφορες παραπομπὲς στὰ σχολικὰ βιβλία, ἀλλὰ ὅτι κάθε κείμενο, ἀκόμη καὶ ἕνα πρόβλημα μαθηματικῶν προάγει συγκεκριμένες ἀξίες καὶ στάσεις ζωῆς).
.                     Θὰ γιορτάσουμε τοῦ χρόνου τὰ 200 χρόνια ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς ἁγιασμένης Ἐπανάστασης τοῦ ᾽21, τὴν ἐθνική μας παλιγγενεσία. Συστάθηκε ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν πρωθυπουργὸ μία ἐπιτροπή, τῆς ὁποίας προΐσταται ἡ κ. Γιάννα Ἀγγελοπούλου. Προφανῶς τὸ κριτήριο ἦταν οἱ… μνημειώδεις ἐκδόσεις της γιὰ τὴν συγκεκριμένη ἱστορικὴ περίοδο καὶ ἡ διεθνοῦς ἀκτινοβολίας προσφορά της στὴν ἀνάδειξη τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Φάνηκε αὐτὸ στὸ παραδαλοειδὲς πανηγύρι τῶν λεγόμενων Ὀλυμπιακῶν Ἀγώνων τοῦ 2004, ποὺ ἀκόμη τὸ πληρώνουμε. Ἡ ἐπιτροπὴ στελεχώθηκε ἀπὸ πρόσωπα πού, στὴν πλειονότητά τους, τὸ μόνο διαπιστευτήριό τους εἶναι ὁ ἑλληνοκτόνος προοδευτισμός. Ὁ ἑσμὸς τῶν πανεπιστημιακῶν τύπου Ρεπούση ποὺ μᾶς ὁδήγησαν στὴν ἀποσύνθεση τῆς Παιδείας. Ἤδη ἕνας ἐξ αὐτῶν, ὀνόματι Χατζής, δημοσίευσε τὶς ἔντυπες κουτσουλιές του, παρουσιάζοντας τὸν Καποδίστρια ὡς δικτάτορα καὶ τὸν Καραϊσκάκη ὡς περίπου ἀλιτήριο καὶ ἀνάξιο λόγου.
.                     Ἐρωτῶ ὅμως: τί ἀξία ἔχουν οἱ γιορτὲς καὶ οἱ ἐκδηλώσεις γιὰ τὸ κοσμοϊστορικὸ “Εἰκοσιένα”, ὅταν στὰ κρισιμότερα βιβλία τοῦ κράτους, αὐτὰ ποὺ περιέχουν τὴν ἐπίσημη θέση τῆς πολιτείας γιὰ ἕνα ἱστορικὸ γεγονός, τὰ σχολικὰ βιβλία, τὸ ἔνδοξο ᾽21, γελοιοποιεῖται, συκοφαντεῖται καὶ διαστρεβλώνεται; Τὸ καλύτερο καὶ ἐντιμότερο μνημόσυνο γιὰ τὴν ἡρωικὴ γενιὰ ποὺ μᾶς ἀπελευθέρωσε ἀπὸ τὴν τουρκικὴ φρίκη, θὰ ἦταν νὰ πεταχτοῦν κλωτσηδὸν ἀπὸ τὰ βιβλία Γλώσσας τῶν παιδιῶν ὅλες οἱ ἀντεθνικὲς μαγαρισιὲς καὶ οἱ νεοταξικὲς θεωρίες.
.                     Δύο εἶναι βασικὲς θεωρίες τὴν νεοταξικῆς διανόησης, ποὺ καταδυναστεύουν Πατρίδα καὶ Παιδεία.
.                     Ἡ πρώτη εἶναι ὅτι τὸ κράτος προηγεῖται τοῦ ἔθνους, εἶναι, δηλαδή, τὸ ἔθνος κατασκευὴ τοῦ κράτους – συγκεκριμένα τῆς ἀστικῆς τάξης ποὺ δημιούργησε τὸ κράτος. Ὡς κατασκευὴ ἢ “ἐπινόηση” πρέπει νὰ ἐξετάζεται ἑπομένως καὶ ἡ “ἐθνικὴ” ἱστορία.
.                     Ἡ δεύτερη, ὅτι τὸ κράτος ὡς δημιούργημα μίας κυρίαρχης ὁμάδας ποὺ μπορεῖ νὰ περιέχει στοιχεῖα ἀποκλεισμοῦ τῶν ἄλλων, μισαλλοδοξίας καὶ ὁλοκληρωτισμοῦ, δὲν μπορεῖ νὰ ἀντεπεξέλθει στὶς σημερινὲς ἀπαιτήσεις τῆς παγκοσμιοποίησης καὶ τοῦ πολυπολιτισμικοῦ χαρακτήρα τῆς κοινωνίας (ἐξ αἰτίας τῆς παρουσίας καὶ τῶν λαθρομεταναστῶν) καὶ πρέπει νὰ ἐγκαταλείψει τὴν “ἐθνική” του βάση. Μὲ λίγα λόγια ἡ Ἑλλάδα εἶναι ἁπλῶς ἡ χώρα τῆς…φασολάδας).
.                     Ἐπανέρχομαι στὸ ὑβριστικὸ περιεχόμενο τῶν βιβλίων γιὰ τὸ ᾽21. Μία ἀληθινὴ “δόξα, τιμὴ καὶ προσκύνησις” τῶν ἡρώων θὰ ἦταν νὰ γίνει μία ἐπιτροπή, ἡ ὁποία θὰ ἐλέγξει τὰ βιβλία Γλώσσας ὅλων τῶν σχολικῶν βαθμίδων καὶ θὰ ἐκπαραθυρώσει βλάσφημες κυριολεκτικὰ ἀναφορὲς ὅπως:
Στὴν Νεοελληνικὴ Γλῶσσα Α´ Γυμνασίου (σ. 82-83) περιέχεται κείμενο -ἀφιέρωμα στὸ ᾽21 μὲ τίτλο «Ἡ παράσταση». Ἀντιγράφω ἕνα ἀπόσπασμα: «…τότε ὁ Βαγγελάκης ποὺ ἔκανε τὸν Μπότσαρη καὶ τὸν στένευε ἡ στολή του, ἔσκυψε νὰ πάρει τὰ τσαρούχια μου νὰ μοῦ τὰ δώσει καὶ φάνηκε τὸ σώβρακό του καὶ τὰ κορίτσια ἔβαλαν τὰ γέλια κι ἐκεῖνος τὰ κλάματα… Καὶ ὁ κύριος διευθυντής… ἄρχισε νὰ φωνάζει:– Ζήτω ἡ 25η Μαρτίου! καὶ εἶπε “καὶ τοῦ χρόνου” κι ὅλοι σηκώσαμε τὰ χέρια μπροστὰ καὶ εἴπαμε καὶ ζήτω κι ἡ κυρία Οὐρανία φώναξε πάλι προσοχή! καὶ σταθήκαμε ὅλοι προσοχὴ καὶ τραγουδήσαμε τὸν ἐθνικὸ ὕμνο καὶ γιατί χαίρεται ὁ κόσμος καὶ χαμογελάει πατέρα; καὶ φύγαμε νὰ πᾶμε σπίτι μας νὰ φᾶμε σκορδαλιὰ γιὰ τὸ καλὸ τῆς ἡμέρας, νὰ κοιμηθοῦμε, νὰ ξυπνήσουμε, νὰ βάλουμε τὰ καλά μας καὶ νὰ πᾶμε νὰ ποῦμε χρόνια πολλά τοῦ Βαγγελάκη ποὺ εἶχε τὴν ἐθνικὴ ἑορτή του». (Σὲ τέτοια ἀξιοθρήνητη γλῶσσα γραμμένο τὸ κείμενο – «σπασμένα ἑλληνικά»!! Καὶ στὴν ἴδια σελίδα, ἀντὶ νὰ μπεῖ μία εἰκόνα τοῦ ᾽21, ὅπως γιὰ παράδειγμα ἡ «Ἔξοδος», παρεισέφρησε διαφήμιση γιὰ τὸ ἐρεβοειδὲς κινηματογραφικὸ ἔργο «Ὁ ἄρχοντας τῶν δαχτυλιδιῶν»!!).
.                      Τὸ ἴδιο χλευαστικὸ καὶ ἀνίερο ὕφος συναντοῦμε καὶ στὸ «Τετράδιο Ἐργασιῶν» Νεοελληνικῆς Γλώσσας τῆς Β´ Γυμνασίου (σ. 35). Κείμενο μὲ τίτλο «Ἀρχίζουμε πρόβες γιὰ τὴν ἐθνικὴ γιορτή». Ἀντιγράφω καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ κουρελούργημα ἕνα ἀπόσπασμα (τὰ ἀποσπάσματα ἐνίοτε εἶναι καί… ἐκτελεστικά! «Ἐκτελοῦν» καὶ μαγαρίζουν ἀνυποψίαστες, ἀθῶες παιδικὲς ψυχές!).
«Τέλεια! Σήμερα στὸ μάθημα τῆς μουσικῆς ἦταν τέλεια! Γιατί ἀπὸ αὔριο ἀρχίζουμε πρόβες γιὰ τὴ γιορτὴ τῆς 25ης Μαρτίου. Θὰ κάνουμε πρόβες μὲ τὴ χορωδία, θὰ χάνουμε μαθήματα! Ἔχουμε μία κάπως μικρὴ χορωδία στὸ σχολεῖο, καμιὰ τριανταριὰ ἄτομα καὶ ἔχει πλάκα. Τὸ ρεπερτόριο θά ᾽ναι τὸ συνηθισμένο: Ἐλεύθεροι Πολιορκημένοι καὶ δῶσ᾽ του… Ἀπὸ τώρα ὀνειρεύομαι τὶς ὧρες μαθημάτων ποὺ θὰ χαθοῦν στὶς πρόβες. Καὶ ἡ καλλιτεχνικοῦ, ἡ Βαφιώτη, μᾶς λέει ὅτι θέλει μία ὁμάδα νὰ σχεδιάσει κάτι σκηνικὰ καὶ κάτι Κολοκοτρώνηδες καὶ κάτι σημαῖες καὶ δάφνες. Μέσα! Ὑπολογίζω κι ἄλλες χαμένες ὧρες μαθημάτων…».
.                      Στὰ δὲ «Κείμενα Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας» τῆς Γ´ Γυμνασίου, στὶς σ. 46-48, συμπεριέλαβαν καὶ ἕνα ἀπόσπασμα ἀπὸ τὰ Ἀπομνημονεύματα τοῦ στρατηγοῦ Μακρυγιάννη. Καὶ λὲς «δόξα σοι ὁ Θεός»!
.                      Ὅμως… ἀπὸ τὸ ἀκατέργαστο αὐτὸ διαμάντι, ἐντόπισαν -οἱ τυμπανιαῖοι ἀποφορᾶς πατριδομάχοι- τὸ σημεῖο ὅπου ὁ Μακρυγιάννης γράφει κάτι ἐναντίον τοῦ Κολοκοτρώνη: «Οἱ ἄρχοντές μας, οἱ ἀρχηγοί μας ἔγιναν “Ἐκλαμπρότατοι”… ἔγινε ὁ Κολοκοτρώνης καὶ οἱ ἄλλοι συγγενεῖς καὶ φίλοι, πλούσιοι ἀπὸ γὲς (χωράφια), ἀργαστήρια, μύλους… Ὅταν ὁ Κολοκοτρώνης καὶ οἱ σύντροφοί του ἦρθαν ἀπὸ τὴ Ζάκυνθο, δὲν εἶχαν οὔτε σπιθαμὴ γῆς…».
Ὁ Μακρυγιάννης σὲ ἄλλα πενήντα σημεῖα ἐπαινεῖ τὸν Κολοκοτρώνη, ἀλλὰ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ ἐπιλεχθεῖ! Γιατί; Γιὰ νὰ μειώσουν τοὺς ἥρωες, νὰ τοὺς εὐτελίσουν! Ὁ ἥρωας, ὅπως καὶ ὁ ἅγιος, ποὺ πολλὲς φορὲς στὴν ἱστορία μας ταυτίζονται, εἶναι «ἐπικίνδυνα» πρότυπα γιὰ τοὺς νέους!! Ὁ δειλὸς καὶ πειθήνιος νεοραγιὰς τῶν Μνημονίων εἶναι προτιμότερος. Μιλᾶμε σήμερα ὅλοι μας γιὰ κρίση. Ὅμως ἡ πραγματικὴ κρίση, αὐτὴ ποὺ θὰ κρίνει καὶ τὸ μέλλον μας, ὡς λαοῦ ἱστορικοῦ, συμβαίνει μὲς στὶς σχολικὲς αἴθουσες!!
.                      Ἡ νέα Τουρκοκρατία, μέσῳ τῆς Ἐκπαίδευσης καὶ τῶν ἀδιάφορων δασκάλων καὶ καθηγητῶν -ὑπάρχει πάντοτε ἡ «μαγιὰ» – ἀνατρέφει τοὺς Γενίτσαρους τοῦ μέλλοντος, τοῦ πολὺ κοντινοῦ μας!! Ἐσχάτη ὥρα ἐστι, «νὰ μιλήσουμε, νὰ ’νεργήσουμε κι ὅ,τι θέλουν ἂς μᾶς κάμουν».
.                      «Ἂν ἡ παροῦσα γενεὰ δὲν ἐνδυναμωθεῖ ἀπὸ ἀνθρώπους μορφωμένους ἐν καλῇ διδασκαλίᾳ καὶ μάλιστα πρὸς τὸν κανόνα τῆς ἁγίας ἠμῶν πίστεως καὶ τῶν ἠθῶν μας, θὰ εἶναι δυσοίωνο τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ διακυβέρνησίς της ἀδύνατη», ἔγραφε σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Μισαὴλ Ἀποστολίδη ὁ πρῶτος καὶ τελευταῖος Ὀρθόδοξος Ρωμιὸς Κυβερνήτης τῆς πατρίδας μας, Ἰωάννης Καποδίστριας (Ἰω. Τσάγκα, Ἡ ὀρθόδοξη χριστιανικὴ ἀγωγὴ στὸ ἐκπαιδευτικὸ ἔργο τοῦ Ἰωάννη Καποδίστρια, ἐκδ. «Κυριακίδη», σ. 174).
.                      Ἐπαναλαμβάνω, μὲ τέτοια κείμενα, ψήγματα παρουσίασα, καμμιὰ “δράση” δὲν πρόκειται νὰ τιμήσει “τὰ κόκκαλα τῶν Ἑλλήνων τὰ ἱερά”. Εἶναι ὑποκρισία χειρίστου εἴδους καὶ ἀσέβεια νὰ στήνονται γιορτὲς καὶ πανηγύρια γιὰ τοὺς ἥρωες καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη νὰ μαγαρίζεται ἡ ἱερή τους μνήμη στὰ σχολεῖα μὲ τέτοια τρισάθλια κουρελουργήματα.

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

, ,

Σχολιάστε

ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΚΙΤΡΙΝΙΣΜΟΣ

Ἱστορικὸς κιτρινισμὸς

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                    Ὁ ἥρωας τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 Γεώργιος Καραϊσκάκης εἶχε προβλέψει ὅτι θὰ ὑπάρξουν ἀγνώμονες Ἕλληνες, ποὺ δὲν θὰ ἀναγνωρίσουν τὶς ὑπηρεσίες, ποὺ προσέφερε στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Δὲν μποροῦσε ὅμως νὰ προβλέψει ὅτι κάποιοι δὲν θὰ κάνουν κριτικὴ στὰ ἀνδραγαθήματά του καὶ στὶς στρατιωτικὲς καὶ πολιτικές του ἐπιλογές, ἀλλὰ θὰ τὸν χρησιμοποιήσουν ὡς νὰ εἶναι ὑλικὸ σκανδαλοθηρικῆς φυλλάδας.
.                    Ὁ Δημήτριος Αἰνιάν, ποὺ ἦταν ἀπὸ τοὺς κοντινοὺς συναγωνιστὲς τοῦ Καραϊσκάκη, στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του ἀναφέρει πὼς ἐνῶ μὲ τὸ στράτευμά του πολιορκοῦσαν τὴν Δομβραίνα, πληροφορήθηκε ὅτι κινδύνευε ἀπὸ ἐνέδρα, ποὺ τοῦ εἶχαν στήσει οἱ Τοῦρκοι, ὁ ἐκ τῶν θερμῶν του ὑποστηρικτῶν ὁπλαρχηγὸς Σουλτάνης. Τότε ἀποφάσισε νὰ ἀφήσει τοὺς πολλοὺς στὴν πολιορκία καὶ ὁ ἴδιος μαζὶ μὲ τὸν Αἰνιάνα καὶ ἄλλους δεκαπέντε ἄνδρες του νὰ κινήσει πρὸς βοήθεια τοῦ Σουλτάνη.
.                    Ὁ καιρὸς ἦταν πολὺ κακός. Ἔβρεχε ἀσταμάτητα καὶ στὸ βουνὸ ἔκανε πολὺ κρύο. Ὁ ἀέρας, ποὺ φυσοῦσε, μετέτρεπε σὲ παγωμένα βόλια τὴ βροχὴ καὶ τοὺς περονίαζε τὸ δέρμα. Προσπαθοῦσαν νὰ τρέξουν πάνω στὰ λασπωμένα ἀπὸ τὴ βροχὴ μονοπάτια, ἀλλὰ ἦταν πολὺ δύσκολο, ὑπῆρχε κίνδυνος νὰ κατρακυλήσουν στὴν πλαγιὰ καὶ μετὰ ποιὸς ξέρει ποῦ θὰ σταματοῦσαν… Μία στιγμὴ ὁ Καραϊσκάκης γύρισε στὸν Αἰνιάνα, ποὺ ἔτρεχε δίπλα του, καὶ τοῦπε: «Βλέπεις πόσο ὑποφέρουμε, ἄραγε θὰ μᾶς τὸ ἀναγνωρίσει κανείς;» Ὁ Αἰνιὰν τοῦ ἀπάντησε: «Δὲν εἶναι δυνατὸν ἀρχηγὲ νὰ μὴν ἀναγνωριστοῦν οἱ κόποι τοὺς ὁποίους καταβάλλεις διὰ τὴν Πατρίδα. Μίαν ἡμέρα ἡ Ἱστορία θέλει σὲ ἱκανοποιήσει». Ὁ Καραϊσκάκης τοῦ εἶπε τότε: «Γράφε ἐσύ, γιὰ νὰ μὴν μείνουν ἄγνωστοι οἱ κόποι μας».
.                    Ὁ Δημ. Αἰνιὰν στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του σημειώνει: «Ἀπ’ ἐκείνης τῆς στιγμῆς ἐκράτησα σημειώσεις, διὰ νὰ συντάξω τὴν βιογραφία του ἢ τὴν ὑπὲρ τῶν Ἀθηνῶν ἐκστρατείαν αὐτοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν ἔλαβον καὶ ἐγὼ μέρος… Τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην ἐξεπλήρωσα ἅμα ἔλαβον καιρὸν συντάξας καὶ τυπώσας τὴν βιογραφίαν τοῦ Γεωργίου Καραϊσκάκη». Ὁ Αἰνιὰν πολέμησε κοντὰ στὸν Καραϊσκάκη γιὰ τὴν ἐλευθερία τῆς Ἑλλάδος, τὸν ἔζησε στὴν καθημερινότητά του καὶ ἔγραψε γι’ αὐτὸν ὅσα ἀπὸ πρῶτο χέρι γνώριζε. Καὶ τώρα, στὰ διακόσια χρόνια ἀπὸ τὴν κήρυξη τῆς Ἐπανάστασης, ἔρχονται οἱ ἐθνομηδενιστὲς ποὺ δὲν ἐνδιαφέρονται γιὰ τὴν ἀλήθεια, δὲν σέβονται τὴν μνήμη τῶν κόπων καὶ τῶν θυσιῶν τῶν ἀγωνιστῶν καὶ χυδαιολογοῦν σὲ βάρος τους.
.                    Σημειώνεται ὅτι οἱ ἴδιοι ἐνῶ θαυμάζουν ἕνα ἔργο λογοτεχνικὸ ἢ εἰκαστικό, χωρὶς νὰ ἐξετάζουν τὴν προσωπικὴ ζωὴ τοῦ λογοτέχνη ἢ τοῦ καλλιτέχνη, καὶ πολὺ καλὰ κάνουν, δὲν σκέπτονται τὸ ἴδιο γιὰ τοὺς ἀγωνιστές. Γι’ αὐτοὺς συμπεριφέρονται ὡς κουτσομπόλες, ποὺ παρακολουθοῦν τοὺς γείτονες πίσω ἀπὸ τὰ κουρτινάκια τῶν παραθύρων τους καὶ λόγο καλὸ δὲν ἔχουν νὰ ποῦν γιὰ κανέναν. Δὲν τοὺς ἀπασχολοῦν, ὅπως ἐκεῖνες, τὰ οὐσιώδη, ὅπως ἡ ὕπαρξη καὶ τὸ μέλλον μας ὡς Ἔθνους καὶ οἱ Ἀξίες ποὺ ὁδήγησαν στὸ 1821. Τὸ μόνο ποὺ ἐπιδιώκουν εἶναι νὰ μᾶς κάνουν ὅμοιούς τους. Δὲν θὰ τὰ καταφέρουν.-

, ,

Σχολιάστε

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 9. ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821–ΟΔΥΣΣΕΑΣ ΑΝΔΡΟΥΤΣΟΣ
Ὁ ἀκραία ἀδικημένος ἥρωας τοῦ 21

Α΄ ΜΕΡΟΣ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.         Ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος (Ἰθάκη ἢ Πρέβεζα 1788 – Ἀθήνα 5 Ἰουνίου 1825) ὀνομάστηκε «σταυραετὸς τῆς Ρούμελης» καὶ θεωρεῖται ὁ ἀκραία ἀδικημένος ἥρωας τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821. Τὰ 37 χρόνια της ζωῆς του, ἀπὸ τὴν γέννηση τοῦ ἕως τὴν δολοφονία του ἀπὸ ἑλληνικὰ χέρια, ἤσαν συγκλονιστικὰ περιπετειώδη. Ἡρωικὰ κατορθώματα ἀναμεμιγμένα μὲ ἴντριγκες, πάθη, μίση, ἐκτελέσεις, κυνηγητὰ γιὰ δολοφονίες, ψεύτικες φῆμες, κατασκευασμένες εἰδήσεις, μεθοδεύσεις γυναικῶν γιὰ ἐκδίκηση, συνθέτουν τὸν καμβὰ τῆς ζωῆς τοῦ Ὀδυσσέα.
.         Ὁ Ἀνδροῦτσος γεννήθηκε στὴν Ἰθάκη (ἀπὸ ὅπου καὶ τὸ ὄνομα Ὀδυσσέας) ἢ στὴν Πρέβεζα, γενέτειρα τῆς μητέρας του. Ὁ πατέρας του Ἀνδρέας καταγόταν ἀπὸ τοὺς Λιβανάτες τῆς Λοκρίδας. Διαβόητος κλέφτης, μὲ μεγάλες ἐπιτυχίες ἐπὶ τῶν Τούρκων, συμμετέσχε στὸ κίνημα τοῦ Λάμπρου Κατσώνη, ὁ ὁποῖος ἔγινε καὶ νονὸς τοῦ Ὀδυσσέα. Τεσσάρων ἐτῶν ὁ Ὀδυσσέας ἔχασε τὸν πατέρα του. Τὸ 1792 συνελήφθη ἀπὸ τοὺς Βενετοὺς καὶ παραδόθηκε στοὺς Ὀθωμανούς. Αὐτοὶ τὸν μετέφεραν στὴν Κωνσταντινούπολη, τὸν φυλάκισαν, τὸν βασάνισαν καὶ τὸν ἐκτέλεσαν τὸ 1797, σὲ ἡλικία 47 ἐτῶν. Ἐν τῷ μεταξὺ στὴν Ἤπειρο εἶχαν ἀρχίσει οἱ διωγμοὶ σὲ βάρος τῶν Ἑλλήνων καὶ ἡ μητέρα του ὑποχρεώθηκε νὰ τὸν πάρει ἀπὸ τὴν Πρέβεζα καὶ νὰ καταφύγουν στὴ Λευκάδα. Ἐκεῖ ἀπὸ μικρὸ παιδὶ ζεῖ μὲ τὴν ἐπιθυμία τῆς ἐκδίκησης σὲ βάρος τῶν Ὀθωμανῶν, γιὰ τὴν δολοφονία τοῦ πατέρα του. Καθὼς μεγαλώνει, ἂν καὶ φοιτᾶ στὴ στρατιωτικὴ σχολὴ τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ καὶ εἶναι στὴν προσωπικὴ σωματοφυλακή του, ζεῖ μὲ τὴ λαχτάρα τῆς ἐλευθερίας τῆς Ἑλλάδος. Τὸ 1818 μυεῖται στὴ Φιλικὴ Ἑταιρεία, τὸ 1819 διορίζεται ἀπὸ τὸν Ἀλὴ δερβέναγας στὴν ἀνατολικὴ Στερεὰ Ἑλλάδα, μυεῖ τὸν Ἀθανάσιο Διάκο στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία καὶ τοῦ ἐμπιστεύεται τὴ ὁπλαρχηγία. Στὶς 22 Μαρτίου 1821 ἀνακοινώνει στοὺς Γαλαξειδιῶτες ὅτι μὲ τὰ παλληκάρια του ξεκινάει τὴν Ἐπανάσταση κατὰ τῶν Ὀθωμανῶν. Στὶς 8 Μαΐου 1821 στὸ πλινθόκτιστο Χάνι τῆς Γραβιᾶς μὲ τοὺς 100 ἄνδρες του πετυχαίνει νὰ ἀνακόψει τὴν πρὸς τὴν Πελοπόννησο πορεία τοῦ Ὀμὲρ Βρυώνη καὶ τῶν 8.000 ἀνδρῶν του. Εἶναι μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες στρατιωτικὲς ἐπιτυχίες τῆς Ἐπανάστασης. Προβλέποντας ὅτι θὰ ἔρθουν τὴν ἑπόμενη ἡμέρα ἐνισχύσεις μὲ κανόνια, ὁ Ἀνδροῦτσος μὲ τὰ παλληκάρια του ἐπιχειρεῖ αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεση τὴ νύχτα καὶ ἀπομακρύνονται μὲ ἐπιτυχία. Οἱ ἀπώλειες γιὰ τοὺς Ἕλληνες ἦσαν ἕξι νεκροὶ καὶ δύο τραυματίες, γιὰ τοὺς Ὀθωμανοὺς 300 νεκροὶ καὶ 600 τραυματίες.
.         Μετὰ τὴν ἐπιτυχία του στὴ Γραβιὰ ἀρχίζει τὸ μαρτύριό του. Ὁ Ἰωάννης Κωλέττης τὸν γνωρίζει ἀπὸ τὴν αὐλὴ τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ καὶ ἔχει ἔρθει σὲ ὀξεία σύγκρουση μαζί του. Γιὰ τὸν χαρακτήρα τοῦ Κωλέττη εἶναι χαρακτηριστικό, μετὰ τὸν ἐπισυμβάντα θάνατό του στὶς 31 Αὐγούστου τοῦ 1847, τὸ σχόλιο τῆς ἐφημερίδας «Αἰὼν» τῆς 6ης Σεπτεμβρίου 1847 πὼς στὴ ζωή του ὑπῆρξε «κρυψίνους καὶ δόλιος». Ὁ Κωλέττης λοιπὸν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ἤθελε νὰ ταπεινώσει καὶ νὰ ἐξοντώσει τὸν Ἀνδροῦτσο. Πέραν τῆς διαφορᾶς χαρακτήρα εἶχε καὶ φθόνο ὅτι ὁ ἴδιος ἀπέτυχε ὡς στρατιωτικός, ἀντίθετα ἀπὸ τὸν Ὀδυσσέα. Στὸ μίσος τοῦ Κωλέττη προστέθηκε αὐτὸ τοῦ Φαναριώτη Θεόδωρου Νέγρη. Ὁ συγκεκριμένος εἶχε τὴν ἰδέα ὅτι ἀρχιστράτηγοι πρέπει νὰ εἶναι οἱ πολιτικοὶ καὶ ἂς μὴν ἔχουν ἰδέα ἀπὸ πόλεμο…
.         Ὅπως γράφει ὁ λοχαγὸς Κάρπος Παπαδόπουλος ἡ τότε Διοίκηση, συνεργοῦντος τοῦ Νέγρη, δὲν δίδει στὸν Ὀδυσσέα ὁποιαδήποτε οἰκονομικὴ ἐνίσχυση, τὸν καθαιρεῖ ἀπὸ ἀρχιστράτηγο τῆς Ἀνατολικῆς Ἑλλάδας καὶ τοῦ στέλνει τοὺς Νοῦτζο καὶ Παλάσκα νὰ τὸν ἀντικαταστήσουν, μὲ τὴν ἐντολὴ ἂν ἀρνηθεῖ τὴν παράδοση τοῦ στρατοῦ του, νὰ τὸν συλλάβουν ἢ νὰ τὸν φονεύσουν. Ὁ Ἀνδροῦτσος τοὺς δέχεται καὶ τοὺς παρουσιάζει στοὺς ἄνδρες του λέγοντας: «Ἰδοὺ οἱ δύο νέοι στρατηγοί, τοὺς ὁποίους σᾶς ἔστειλε ἡ Διοίκηση. Ἐκλέξατε σεῖς λοιπὸν διὰ ἀρχηγοὺς σας αὐτοὺς ἢ ἐμέ». Τότε αὐτοὶ ἐπευφημοῦν τὸν Ἀνδροῦτσο καὶ ὁρμοῦν καὶ λυντσάρουν τοὺς δύο… Καὶ προσθέτει ὁ Κάρπος Παπαδόπουλος: «Ὁ θάνατος τῶν Νούτζου καὶ Παλάσκα ἔγινεν αἰτία του νὰ αὐξηθοῦν οἱ ἐχθροί τοῦ Ὀδυσσέως, ἐπειδὴ προσκολληθεῖσα ἡ σύζυγος τοῦ Παλάσκα εἰς τὸν Κωλέττην ὡς παλλακίς, ἐζήτει καθ’ ἑκάστην ἀπὸ τὸν ἐραστήν της ἐκδίκησιν τοῦ χυθέντος αἵματος τοῦ ἀνδρός της μὲ τὴν χύσιν τοῦ αἵματος τοῦ ἰδίου τοῦ Ὀδυσσέως».
.         Ἡ μέθοδος ποὺ ἀκολουθεῖται γιὰ τὴν ἐξόντωση τοῦ Ἀνδρούτσου εἶναι τῆς φυσικῆς του ἐξόντωσης νὰ προηγηθεῖ ὁ ἠθικός του ἐξευτελισμός. Αὐτὸς ἐπιτυγχάνεται μὲ κατασκευασμένες εἰδήσεις καὶ μὲ πλαστὰ ἔγγραφα. Πρὸς τοῦτο χρησιμοποιεῖται ἡ «Ἐφημερὶς τῶν Ἀθηνῶν». Ὁ Ἀνδροῦτσος εἶναι ἀπολύτως στενεμένος. Τὸ ἀπόσπασμά του φυλλοροεῖ, ἡ ἀρνητικὴ προπαγάνδα ἀρχίζει νὰ πιάνει καὶ ὁ κλοιὸς τῶν ἐχθρῶν του τὸν πλησιάζει ὅλο καὶ περισσότερο, μὲ σκοπὸ νὰ τὸν σκοτώσει. Στενεμένος ἀπὸ παντοῦ ἀναζητεῖ λύση καὶ πρὸς στιγμὴν καταφεύγει στοὺς ἄσπονδους ἐχθρούς του, στοὺς Ὀθωμανούς. Μετανοεῖ ἀμέσως καὶ μετὰ ἀπὸ στρατιωτικὴ ἐνέργειά του στὴ Χαλκίδα ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν ἀρχίζουν καὶ αὐτοὶ νὰ τὸν κυνηγᾶνε. Κυνηγημένος πλέον ἀπὸ ὅλους καὶ στερημένος ἀπὸ τοὺς φίλους του ἀποφασίζει νὰ παραδοθεῖ στὸ πρωτοπαλλήκαρό του τὸν Γκούρα, ὄργανο τοῦ Κωλέττη. Πιστεύει ὅτι ἂν τὸν περάσουν ἀπὸ δίκη, θὰ ἀποδείξει τὴν ἀθωότητά του… Τὸν παραπλανᾶ ὁ Γκούρας, ποὺ τοῦ ὁρκίζεται στὴν Πίστη, στὴν Πατρίδα καὶ στὸ κεφάλι του ὅτι θὰ τὸν προστατεύσει….
.         Ἀπὸ τὴ Μονὴ ὁσίου Σεραφεὶμ Δομβοῦς ὁ Ὀδυσσέας μεταφέρεται σιδηροδέσμιος στὴν Ἀθήνα καὶ φυλακίζεται στὸν ἐπὶ τῆς Ἀκροπόλεως ὑψηλὸ φράγκικο πύργο. Προαισθάνεται τί πρόκειται νὰ τοῦ κάνουν καὶ ἐπίμονα ζητεῖ νὰ δικασθεῖ. Οἱ ἐχθροί του ὅμως δὲν κρατοῦν προσχήματα. Καθόλου δὲν σέβονται τὴν μεγάλη προσφορά του στὴν Πατρίδα καὶ τὶς εὐεργεσίες ποὺ εἶχε προσφέρει στὸν Γκούρα καὶ τοὺς συντρόφους του. Ἀπεναντίας εὐχαριστιοῦνται νὰ τὸν βλέπουν κατησχυμένο καὶ συντετριμμένο ἀπὸ τὶς βρισιὲς καὶ τοὺς ἐμπτυσμοὺς τοῦ ὄχλου. Πρὸ τοῦ φόνου του ὁ Ὀδυσσέας ὑφίσταται φρικτὰ βασανιστήρια. Ἀπὸ μίσος καὶ γιὰ νὰ τοῦ ἀποσπάσουν τὸ «μυστικὸ» ποῦ εἶχε τὸν κρυμμένο «θησαυρό» του… Ἔτσι πίστευαν γιὰ τὸν πενόμενο εὐεργέτη τους.
.         Τὴν 4η πρὸς 5η Ἰουνίου 1825 ὁ ἥρωας Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος δολοφονεῖται μὲ ἐντολὴ τοῦ Γκούρα, ποὺ γιὰ τὶς «ὑπηρεσίες του εἶχε καταστεῖ φρούραρχος τῆς Ἀθήνας καὶ καθ᾽ ὑπόδειξη τοῦ Κωλέττη. –

, ,

Σχολιάστε

ΜΙΑ ΕΚΚΛΗΣΗ: ΟΧΙ ΣΕ ΝΕΟ ΔΙΧΑΣΜΟ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Μία ἔκκληση: Ὄχι σὲ νέο διχασμὸ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Ἡ διχόνοια εἶναι μία βαριὰ ἐνδημικὴ νόσος τῶν Ἑλλήνων. Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα τῆς μακρᾶς ἱστορικῆς μας ἐμπειρίας. Τὶς ἔνδοξες στρατιωτικὲς ἐπιτυχίες κατὰ τῶν Περσῶν ἀκολούθησε ὁ ἐμφύλιος Σπάρτης – Ἀθηνῶν… Τὴν ἐπιτυχημένη ἐκστρατεία τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου ἀκολούθησαν οἱ ἐμφύλιες συγκρούσεις μεταξὺ ἐπιγόνων του, ποὺ ἔφεραν καὶ τὴν ρωμαιοκρατία… Τὸ Βυζάντιο στὰ μέσα τοῦ 14ου αἰώνα καὶ ἐνῶ ἀπειλεῖτο ἀπὸ κάθε κατεύθυνση, ἀπὸ Τούρκους, Βούλγαρους, Σέρβους, Γενουάτες, Ἐνετούς, Φράγκους ξεκίνησε ὁ Ἰωάννης Καντακουζηνὸς μακροχρόνιο ἐμφύλιο πόλεμο κατὰ τοῦ νομίμου αὐτοκράτορα Ἰωάννη Ε΄ Παλαιολόγου, μὲ τὴν βοήθεια τουρκικῶν στρατευμάτων…
.               Στοὺς νεότερους χρόνους, κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 οἱ ἄφθαστοι ἡρωισμοὶ καὶ οἱ στρατιωτικὲς ἐπιτυχίες κινδύνευσαν νὰ πᾶνε χαμένες ἀπὸ τὴ θανατηφόρα διχόνοια. Ὁ διχασμὸς τῶν Ἑλλήνων στὴ δεκαετία τοῦ 1910 – 1920 προκάλεσε τὴν Μικρασιατικὴ καταστροφὴ καὶ ὁ Ἐμφύλιος 1946-1949 ἔφερε τὴν Ἑλλάδα σὲ ὅλους τους τομεῖς πολὺ πίσω, σὲ σχέση μὲ τὶς ἄλλες χῶρες τῆς Εὐρώπης.
.                Ἡ διχόνοια συγκλόνισε τὸν ἐθνικό μας ποιητὴ Διονύσιο Σολωμό, ποὺ μὲ τοὺς στίχους τοῦ 144-150 στὸν «Ὕμνο εἰς τὴν Ἐλευθερίαν», γραμμένους τὸν Μάϊο τοῦ 1823, ὅταν ξεκινοῦσε αὐτὴ ἡ κατάρα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, θέλησε νὰ μᾶς νουθετήσει. Τοὺς θυμίζουμε: « Ἡ διχόνοια ποὺ βαστάει ἕνα σκῆπτρο ἡ δολερή, καθενὸς χαμογελάει, πάρ᾽το, λέγοντας, καὶ σύ. Κειὸ τὸ σκῆπτρο ποὺ σᾶς δείχνει ἔχει ἀλήθεια ὡραία θωριά, μὴν τὸ πιάστε, γιατί ρίχνει δάκρυα θλιβερά. Ἀπὸ στόμα ὁπού φθονάει, Παλληκάρια, ἂς μὴν ᾽πωθῆ, πὼς τὸ χέρι σᾶς χτυπάει τοῦ ἀδελφοῦ τὴν κεφαλή… Τέτοια ἀφήστενε φροντίδα, ὅλο τὸ αἷμα ὁπού χυθῆ γιὰ θρησκεία καὶ γιὰ πατρίδα ὅμοιαν ἔχει τὴν τιμή. Στὸ αἷμα αὐτὸ ποὺ δὲν πονεῖτε γιὰ Πατρίδα γιὰ Θρησκειά, σᾶς ὁρκίζω ἀγκαλιασθῆτε σὰν ἀδέλφια γκαρδιακά. Πόσον λείπει, στοχασθῆτε, πόσο ἀκόμη νὰ παρθῆ. Πάντα ἡ νίκη ἂν ἑνωθῆτε πάντα ἐσᾶς θ’ ἀκολουθῆ».
.               Μία ἔκκληση ἐν ὄψει τῆς Ἐπετείου τῶν 200 ἐτῶν ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821. Ἂς μιμηθοῦμε τοὺς ἀγωνιστὲς στὸ ἡρωικό τους πνεῦμα, στὴν Πίστη τους, στὶς θυσίες τους καὶ στὶς ἱκανότητές τους. Ἂς τοὺς δείξουμε ὅτι τὰ παθήματά τους μᾶς ἔγιναν μαθήματα καὶ λέμε ὄχι στὴ διχόνοια. Ἂς ὑπερβοῦμε διχαστικὲς ἀντιλήψεις, ἐγωισμοὺς καὶ προκαταλήψεις. Στὸ 2021 θὰ ἑορτάσουμε μίαν ΕΘΝΙΚΗ ἐπέτειο, μὴν τὴν χαλάσουμε, μετατρέποντας τὴν σὲ Ἐπέτειο ἰδεολογικὴ καὶ διχαστική. Μὴ δείξουμε ὅτι ἔχουμε πακτώσει τὴ σκέψη μας στὴ φυλακὴ τοῦ Κολοκοτρώνη, στὴ δολοφονία τοῦ Ἀνδρούτσου καὶ στὰ Κόμματα μὲ τὶς ξένες πρὸς τὸν Ἑλληνισμὸ σημαῖες καὶ ἰδέες.
.               Τὸ 2021 δὲν πρέπει νὰ εἶναι μία ἀφορμὴ γιὰ μίαν ἀκόμη φορὰ οἱ Ἕλληνες νὰ τσακωθοῦμε καὶ νὰ διχασθοῦμε. Ἡ εὐθύνη γιὰ τὸ μήνυμα ποὺ θὰ στείλει ἡ σημερινὴ ἐπίσημη καὶ ἐπώνυμη Ἑλλάδα στοὺς Ἕλληνες καὶ στὴ διεθνῆ κοινὴ γνώμη εἶναι τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ τῆς Ἐπιτροπῆς ποὺ ὅρισε, τῶν πολιτικῶν ἀρχηγῶν, τῶν πρώην Προέδρων τῆς Δημοκρατίας, τῶν πρώην πρωθυπουργῶν καὶ ἀρχηγῶν Κομμάτων, τῶν Πατριωτικῶν Συλλόγων καὶ Πρωτοβουλιῶν.-

, , ,

Σχολιάστε

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 8. ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821–
8.  ΑΘΑΝΑΣΙΟΣ ΔΙΑΚΟΣ, ὁ μεγαλοεθνομάρτυρας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.               Μία ἀπὸ τὶς πιὸ ἁγνὲς καὶ πιὸ ἡρωικὲς φυσιογνωμίες τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 εἶναι ὁ μεγαλοεθνομάρτυρας Ἀθανάσιος Διάκος. Ἔτσι ἔμεινε στὴν Ἱστορία. Διάκος ἦταν ἡ ἐκκλησιαστική του ἰδιότητα. Χειροτονήθηκε ἱεροδιάκονος στὴ Μονὴ Τιμίου Προδρόμου Ἀρτοτίνας Φωκίδας. Τὸ πραγματικό του ἐπώνυμο ἦταν Γραμματικὸς καὶ κατ’ ἄλλους Μασσαβέτας. Μεγαλοεθνομάρτυρα τὸν ὀνομάσαμε λόγῳ τῶν ὑπὲρ τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδας φρικτῶν βασανιστηρίων, τὰ ὁποῖα ὑπέστη, πρὶν νὰ ἐκτελεσθεῖ μὲ τὸν ἀγριότερο τρόπο, ποὺ ἔχει καταγράψει ἡ Ἱστορία, νὰ σουβλιστεῖ ζωντανός. Τὸ σούβλισμα ἀλλιῶς ὀνομάζεται παλούκωμα καὶ ἀνασκολοπισμός. Κατ’ αὐτὸν οἱ δήμιοι – βασανιστὲς ἔδεναν τὸν μελλοθάνατο σὲ ξύλινο ἢ μεταλλικὸ πάσαλο (σκόλοπα), ἢ περνοῦσαν τὸν πάσαλο στὸ κορμί του καὶ τὸν ἔψηναν ζωντανό.
.              Ὁ ἥρωας γεννήθηκε τὸ 1788 στὴν Ἄνω Μουσουνίτσα (σήμερα ἔχει μετονομαθεῖ σὲ Ἀθανάσιος Διάκος) ἢ στὴν Ἀρτοτίνα Φωκίδας. Σὲ ἡλικία 12 ἐτῶν ἐστάλη ἀπὸ τὴν μητέρα του στὴ Μονὴ Τιμίου Προδρόμου, γιὰ νὰ μάθει γράμματα καὶ ἔγινε καλογεροπαίδι. Λόγῳ τῶν ἱκανοτήτων του καὶ τῆς ἀρετῆς του χειροτονήθηκε νεότατος (17 ἐτῶν) Διάκονος. Ὅταν Ὀθωμανὸς τιτλοῦχος ἐπισκέφθηκε τὸ μοναστήρι, ἐντυπωσιάστηκε ἀπὸ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Ἀθανασίου καὶ τοῦ ἔκανε ἀνήθικη πρόταση. Ὁ Διάκος ἀντιστάθηκε καὶ πάνω στὸν καβγά, τὸν σκότωσε. Τότε ἀναγκάστηκε νὰ φύγει στὰ βουνὰ καὶ νὰ γίνει κλέφτης. Ἀργότερα ἡγήθηκε τοῦ ἀρματωλικίου τῆς Λεβαδειᾶς, ἔγινε μέλος τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας καὶ ἄρχισε νὰ συνεννοεῖται γιὰ τὴν Ἐπανάσταση. Στὶς 27 Μαρτίου 1821 στὴ Μονὴ Ὁσίου Λουκᾶ οἱ Ἐπίσκοποι Σαλώνων Ἠσαΐας καὶ Ταλαντίου Νεόφυτος, μαζὶ μὲ τὸν Διάκο καὶ ὁπλαρχηγοὺς καὶ προεστοὺς τῆς Ρούμελης κήρυξαν τὴν Ἐπανάσταση, ψάλλοντας τὸ «Σῶσον Κύριε τὸν λαόν Σου…».
.               Πολυάριθμος ὀθωμανικὸς στρατός, μὲ 8000 στρατιῶτες καὶ 1000 ἱππεῖς καὶ μὲ ἐπικεφαλῆς τους τὸν Ὀμὲρ Βρυώνη, κινήθηκε ἐναντίον τῶν ἐπαναστατημένων Ἑλλήνων τῆς Ρούμελης μὲ σκοπὸ νὰ καταστείλει τὴν ἐκεῖ ἐξέγερση καὶ νὰ προχωρήσει πρὸς τὴν ἐπίσης ἐπαναστατημένη Πελοπόννησο. Οἱ Ἕλληνες ἀποφάσισαν νὰ ἀντισταθοῦν. Ἦσαν λίγοι σὲ σχέση μὲ τοὺς Τούρκους, περίπου 1500, χωρισμένοι σὲ τρία τμήματα καὶ δὲν ἦσαν ἔμπειροι σὲ πολέμους κατὰ παράταξη, ὅμως ἦσαν ἀποφασισμένοι νὰ ἀντιμετωπίσουν, ὡς διάδοχοι τοῦ Λεωνίδα καὶ τῶν 300 του, κοντὰ στὶς Θερμοπύλες τοὺς Ὀσμανλῆδες.
Ὁ Διάκος ἀνέλαβε νὰ τοὺς ἀντιμετωπίσει στὸ γεφύρι τῆς Ἀλαμάνας. Ἡ μάχη ποὺ ἔδωσαν ὁ Διάκος μὲ τὰ λίγα παλληκάρια του ἦταν ἡρωικὴ ἀλλὰ ἄνιση. Ὁ ἴδιος πληγώθηκε βαριὰ καὶ πιάστηκε αἰχμάλωτος. Ὁ Ὀμὲρ τοῦ ἔταξε νὰ τὸν κάνει ἀνώτερο ἀξιωματικό, ἂν ἀλλαξοπιστοῦσε, ἀλλὰ ἐκεῖνος τοῦ ἀπάντησε: «Ἐγὼ γραικὸς γεννήθηκα, γραικὸς θὲ ν’ ἀποθάνω». Ὁ Διάκος ἀντιμετώπισε μὲ θάρρος καὶ γαλήνια τὸν βασανιστικό του θάνατο, στὶς 24 Ἀπριλίου 1821. Ὁ Ἀθανάσιος Διάκος ἀγαποῦσε πολὺ τὸν Χριστὸ καὶ μαρτύρησε γι’ Αὐτὸν καὶ τὴν Πατρίδα σὲ ἡλικία 33 ἐτῶν, ὅπως Ἐκεῖνος. Τὸ μόνο του παράπονο ἦταν ὅτι δὲν θὰ ἔβλεπε τὴν ἐλευθερία τῆς Πατρίδας του. Λέγεται ὅτι εἶπε ἀλληγορικά: «Γιὰ δὲς καιρὸ ποὺ διάλεξε ὁ χάρος νὰ μὲ πάρει, τώρα π’ ἀνθίζουν τὰ κλαδιὰ καὶ βγάζει ἡ γῆ χορτάρι».
.                 Ὁ ἀείμνηστος Μητροπολίτης Φθιώτιδος Νικόλαος προώθησε τὴν διακήρυξη τῆς ἁγιότητας τοῦ Ἀθανασίου Διάκου, ἀλλὰ ἡ πρότασή του δὲν ἔχει γίνει δεκτὴ ἕως σήμερα ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο. Γιὰ τὸ θέμα ὁ μακαριστὸς Μητροπολίτης δήλωσε:
.             «Ὁ Ἀθανάσιος Διάκος δικαίως ὀνομάσθηκε “Ὁ ἠρωικότερος τῶν ἡρώων τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821 καὶ ὁ γενναιότερος τῶν γενναίων”. Ὑπῆρξε ὁμολογητὴς τοῦ Χριστοῦ καὶ μάρτυρας μὲ τὴ γνησιότητα καὶ τὴ ζωντάνια τῶν μαρτύρων τῆς πρωτοχριστιανικῆς ἐποχῆς. Προκλήθηκε νὰ ἀρνηθεῖ τὴν πίστη του μὲ πλούσιες ἀνταμοιβὲς καὶ δελεάσματα, ἀλλὰ ἔμεινε ἀμετακίνητος, προτιμήσας τὸν μαρτυρικὸ θάνατο ἀπὸ τὴν προδοσία καὶ τὴν ἀτιμία. Ὁ δι᾽ ἀνασκολοπισμοῦ μαρτυρικὸς θάνατός του ὑπῆρξε “τὸ γνησιώτερον βάπτισμα”, ὅπως χαρακτηρίζουν οἱ Διαταγὲς τῶν Ἀποστόλων τὸν θάνατο τοῦ μάρτυρος, τὸ ὁποῖο ἐξάλειψε κάθε ἁμαρτία καὶ τὸν παρέδωσε καθαρὸν καὶ ἅγιον εἰς τὸν Θεόν».

ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ

.             Μήνυμα τοῦ Διάκου πρὸς στρατολόγηση ἀνδρῶν: «Τοῖς ἀγαπητοῖς μοι Ραχωβίτες ὑγιῶς, εἰς Ράχωβαν. Αἰδεσιμώτατε Ἅγιε Πρωτόπαπα καὶ Παπὰ Δημήτρη εὐλαβῶς προσκυνῶ καὶ ἀγαπητοί μοι Γιωργάκη Σιδερὰ καὶ Γιάννη Ἀλεξανδρή. Σᾶς φανερώνω λαμβάνοντας τὸ παρόν μου ἀμέσως νὰ σηκωθῆτε νὰ μαζώξετε ὅλους τοὺς Ραγιάδες νὰ μοῦ ξεμερώσετε Τρίτη πουρνὸ εἰς Λυκούρεσιν ὅπου νὰ ἔλθετε ὅλοι: 200 ὀνομάτοι καὶ τῆς ὥρας μαζὺ μὲ τὰ ἅρματά σας. Νὰ πάρετε καὶ 10 φορτώματα ψωμὶ καὶ κρασὶ καὶ ἐληὲς καὶ ὅλον τὸν τζημπχεανὲν ὅπου ἔχετε μπαρούτιν καὶ κουρσούμια καὶ νὰ μοῦ φέρετε 6 ἄλογα καλὰ μεζηλιάρικα καὶ ἔτζι νὰ μοῦ ἀκολουθήσετε ἐξ ἀποφάσεως. Ὑγιαίνετε, 1821: 28 Μαρτίου, Κάπερνα. Ὁ ἀγαπητός σας Θανάσης Διάκος».
.             Ὁ Μακρυγιάννης γιὰ τὸν Διάκο: «Ὁ Διάκος πρωτοκινήθη αὐτὸς μ’ ὀλίγους ἀνθρώπους κι ἀπάντησε τὴν πρώτη ὁρμὴ τῶν Τούρκων, αὐτὸς κι ὁ ἀγείμνηστος Δεσπότης Σαλώνου. Αὐτεῖνοι κι ὁ Μπακογιάννης κι ὁ Καλύβας κι ὁ ἀδελφός τοῦ Δεσπότη κι ἄλλοι ἀξιωματικοὶ μὲ τοὺς ὀλίγους τους στρατιῶτες ἔλυωσαν ἀπάνου εἰς τὸ γιοφύρι τῆς Ἀλαμάνας πολεμώντας μὲ τόσον πλῆθος Τούρκων. Κι ὁ περίφημος γενναῖος Διάκος, ἀφοῦ τελείωσε τὸν τζεμπιχανέ, καταπληγωμένον καὶ μισοσκοτωμένον τὸν ἔλαβαν ζωντανὸν οἱ Τοῦρκοι καὶ τὸν παλούκωσαν. Σ’ τὴν θέσιν ὁπού ἐπέθανες ἐσύ, Λεωνίδα, μὲ τοὺς τρακόσους σου, πέθαναν κι αὐτεῖνοι διὰ τὴν θρησκείαν καὶ πατρίδα».
.             Ποίημα τοῦ Ἀρ. Βαλαωρίτη «Ἡ προσευχὴ τοῦ Διάκου»: «…Πλαγιάζει ὁ λιονταρόψυχος!…Ὁ Διάκος στὸ κρεββάτι του, ζωσμένος τὴ φλοκάτη, σὰν ἀητὸς μὲς στὴ φωλιὰ ὁλάκερο ἕνα γένος ἔκλωθ’ ἐκείνην τὴν βραδιά…. Πλάστη μεγαλοδύναμε! Ἀξίωσέ μας ὅλους, πρὶν μᾶς σκεπάση ἡ μαύρη γῆ, στὰ δουλωμένα πλάγια νὰ κοιμηθοῦμε μία νυχτιὰ τὸν ὕπνο τοῦ Θανάση!»
.             Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Τάκη Λάππα «Ἀθανάσιος Διάκος (1949): «Τὸ ἀθάνατο Εἰκοσιένα εἶναι γιομάτο ἀπὸ ἡρωικὲς μορφές. Σὰν τὸν πολέμαρχο ὅμως τῆς Ἀλαμάνας, τὸν πρωτολάτη ἀγωνιστὴ τῆς ἐπανάστασης, τὸν Θανάση Διάκο, θαρρῶ πὼς δὲν ἔχει νὰ πρωτοδείξει ἄλλον. Ὁ διάκος τοῦ Προδρόμου, ποὺ πέταξε τὰ ράσα γιὰ νὰ ζωστεῖ τ’ ἅρματα καὶ νὰ τάξει τὴ ζωή του στὴ λευτεριὰ τῆς σκλαβωμένης πατρίδας του, εἶχε γεννηθεῖ ἥρωας καὶ ἥρωας πέθανε».

, , ,

Σχολιάστε

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821–
7. ΛΟΡΔΟΣ ΜΠΑΪΡΟΝ: Θυσία στὴν ἐλευθερία τῆς Ἑλλάδος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Βλ. σχετ.:

ΜΟΡΦΕΣ TOY 1821 – 1. ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 2. ΘΕΟΔΩΡΟΣ ΚΟΛΟΚΟΤΡΩΝΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 3. ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 4. ΔΙΟΝΥΣΙΟΣ ΣΟΛΩΜΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.           Στὶς 19 Ἀπριλίου 1824, Δευτέρα ἡμέρα τοῦ Πάσχα, ὁ μέγας φιλέλληνας Ἄγγλος λόρδος καὶ ποιητὴς Τζὸρτζ Γκόρντον Μπάιρον (Βύρωνα τὸν λέμε οἱ Ἕλληνες) ἀπεβίωσε στὸ ἐπαναστατημένο καὶ πολιορκημένο Μεσολόγγι, μετὰ ἀπὸ σύντομη ἀσθένεια, πιθανὸν πνευμονία. Εἶχε γεννηθεῖ στὸ Λονδίνο τὸ 1788 καὶ τὸ 1809 κατέλαβε τὴ θέση του στὴ Βουλὴ τῶν Λόρδων.
.           Ὁ Μπάϊρον δὲν ἐπαναπαύθηκε στὴν εὐγενῆ καταγωγή του. Ἔγινε μεγάλος ποιητής. Ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος στὴν ἐξαιρετικὴ «Ἱστορία τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Πνεύματος», ποὺ ἔγραψε, τονίζει ὅτι ἀπὸ τὴν πολυτάραχη ζωή του πιὸ σημαντικὸ καὶ πιὸ ἐνδιαφέρον εἶναι τὸ ποιητικό του ἔργο. Γράφει σχετικά: «Δὲν ἦταν, βέβαια, ὁμόφωνη ἡ ἀναγνώριση τῆς ὑψηλῆς ἀξίας τῶν ποιητικῶν ἔργων τοῦ Μπάϊρον ἀπὸ τοὺς μεγάλους τοῦ ΙΘ΄ αἰώνα. Ἀλλὰ τὸ γεγονὸς ὅτι πνεύματα, σὰν τὸν Γκαῖτε, τὸν Ντοστογιέφσκι καὶ τὸν Νίτσε θαύμασαν τὸν Μπάιρον ὡς ποιητή, πρέπει νάχει καὶ γιά μας, σήμερα, κάποια σημασία καὶ πρέπει νὰ τὸ προσέξουν ἰδιαίτερα ἐκεῖνοι, ποὺ στὸν αἰώνα μᾶς ὑποτιμοῦν ἢ προσπερνοῦν – μ’ ἕνα αἴσθημα ἀνωτερότητας, ποὺ μπορεῖ νὰ κριθεῖ κάποτε γελοῖο – τὸ ποιητικὸ ἔργο τοῦ Μπάιρον».
.           Αὐτὸς ὁ μέγας καὶ εὐγενοῦς καταγωγῆς (ἡ μητέρα του καταγόταν ἀπὸ τὴν βασιλικὴ οἰκογένεια τῶν Στιούαρτ) Ἄγγλος ποιητὴς ἦρθε στὴ Ἑλλάδα τὸ 1810, γιὰ νὰ θαυμάσει τὸν ἀρχαῖο πολιτισμό της καὶ ἀγάπησε τοὺς σύγχρονούς του Ἕλληνες. Μὲ τὸ Β΄ Ἆσμα τοῦ ἐπικολυρικοῦ «Τὸ προσκύνημα τοῦ Τσάϊλντ Χάρολντ» ἔδειξε τὴν ἀγανάκτησή του ποὺ οἱ σκλαβωμένοι Ἕλληνες δὲ μπόρεσαν νὰ προστατεύσουν τὰ μνημεῖα τους ἀπὸ τὸν βάρβαρο «Σκωτσέζο» (τὸν σημειώνει ἔτσι ὁ ἴδιος ὁ Μπάϊρον) Ἔλγκιν καὶ τὴν πεποίθησή του ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς θὰ ξεσηκωθεῖ καὶ θὰ ξαναπάρει τὴ θέση ποὺ τοῦ πρέπει ἀνάμεσα στοὺς πολιτισμένους χριστιανικοὺς λαοὺς τῆς Γῆς.
.           Τὸ δεύτερο ταξίδι του στὴν Ἑλλάδα ξεκινᾶ τὸν Αὔγουστο τοῦ 1823 ἀπὸ τὴν Κεφαλονιὰ καὶ τὴν Ἰθάκη καὶ στὶς 5 Ἰανουαρίου 1824 φτάνει στὸ Μεσολόγγι, ὅπου καὶ μετὰ ἀπὸ ἑκατὸ ἡμέρες ἀποθνήσκει, σὲ ἡλικία 36 ἐτῶν. Ὁ Μπάϊρον τὴ δεύτερη φορὰ δὲν ἦρθε στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ ἕναν ρομαντισμό, ἀλλὰ γιὰ νὰ ὑπηρετήσει τοὺς Ἕλληνες καὶ τὴν ὑπόθεση ἐλευθερίας τους. Ὁ φίλος του Πιέτρο Γκάμπα, ἄλλος φιλέλληνας ἥρωας τοῦ 1821, ποὺ τὸν συνόδευσε στὴν Ἑλλάδα ἔγραψε καὶ μᾶς τὸ μεταφέρει ὁ Παν. Κανελλόπουλος: «Συχνὰ ἐπανελάμβανε ὁ Μπάϊρον ὅτι οὐδέποτε θὰ μετέβαλε τὴν ἀπόφαση ὁπού εἶχε, ὅπως περατώσει τὴ ζωή του στὴν Ἑλλάδα, ἐκτὸς ἂν αὐτοὶ οἱ Ἕλληνες ἤθελον τὸν ἐξορίσει ἀπὸ τῆς χώρας των. “Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς ὑποκύψει” ἀνεφώνει “θὰ ταφῶ καὶ ἐγὼ ὑπὸ τὰ ἐρείπια της”…». Αὐτὴ τὴν ἀνιδιοτέλεια καὶ τὴν αὐτοθυσία του ἐκτίμησαν οἱ Ἕλληνες στὸν Μπάϊρον, τὸν ἔκαναν τὸν δικό τους «Βύρωνα» καὶ τὸν ἀγάπησαν περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλον φιλέλληνα.

ΑΝΘΟΛΟΓΗΣΗ

.           Διδαχὴ 1η πρὸς τοὺς Ἕλληνες γιὰ τὴ διχόνοια. Ὁ Μπάϊρον ἀπευθυνόμενος στὰ δύο σώματα τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους, τὸ Βουλευτικὸ καὶ τὸ Ἐκτελεστικὸ προσπαθεῖ νὰ τοὺς φιλοτιμήσει καὶ νὰ τοὺς ἑνώσει: Ἐπιτρέψτε μου νὰ προσθέσω μιὰ γιὰ πάντα ὅτι ἐπιθυμῶ τὸ καλό τῆς Ἑλλάδος καὶ τίποτε ἄλλο. Ἀλλὰ δὲν συγκατατίθεμαι καὶ δὲν θὰ συγκτατεθῶ ποτὲ νὰ ἐξαπατηθοῦν τὸ ἀγγλικὸ κοινὸ σχετικὰ μὲ τὴν πραγματικὴ κατάσταση τῶν Ἑλληνικῶν ὑποθέσεων. Τὰ ὑπόλοιπα, κύριοι, ἐξαρτῶνται ἀπὸ ἐσᾶς. Ἐπολεμήσατε ἔνδοξα, φερθῆτε ἐπίσης ἔντιμα πρὸς τοὺς συμπατριῶτες σας καὶ πρὸς τὸν κόσμο καὶ τότε ποτὲ πιὰ δὲν θὰ λεχθεῖ… ὅτι ὁ Φιλοποίμην ἦταν ὁ ἔσχατος τῶν Ἑλλήνων…» (Σημ. Ὁ ἐκ Μεγαλοπόλεως Ἀρκαδίας Φιλοποίμην (253 – 183) ἦταν γενναιότατος στρατηγός, ἔζησε κατὰ τὰ ἔτη τῆς ἐπέκτασης τῆς Ρώμης καὶ ἔδωσε μάχες γιὰ τὴν ἀνεξαρτησία τῶν Ἑλλήνων. Ὁ Πολύβιος τὸν ὀνόμασε «τελευταῖο τῶν Ἑλλήνων», προβλέψας ὅτι μετὰ ἀπὸ αὐτὸν δὲν θὰ ὑπάρξει ἄλλος Ἕλληνας στρατηγός, ποὺ θὰ μπορέσει νὰ ἀντισταθεῖ στὴν ἰσχὺ τῆς Ρώμης).
.           Διδαχὴ 2η πρὸς τοὺς Ἕλληνες κατὰ τῆς διχόνοιας. Σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Μαυροκορδάτο γράφει ὁ Μπάιρον: «Λυποῦμαι πάρα πολὺ ἀκούγοντας ὅτι ἐξακολουθοῦν ἀκόμα οἱ ἐσωτερικὲς διχόνοιες στὴν Ἑλλάδα καὶ μάλιστα σὲ μία στιγμή, ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ νικήσει παντοῦ, ὅπως νίκησε ἤδη σὲ ἀρκετὰ μέρη. Ἡ Ἑλλὰς βρίσκεται μπροστὰ σὲ τρεῖς δυνατότητες, ἢ νὰ νὰ ἀνακτήσει τὴν ἐλευθερία, ἢ νὰ γίνει ὑποτελὴς τῶν Εὐρωπαίων ἡγεμόνων ἢ νὰ καταντήσει πάλι μία τουρκικὴ ἐπαρχία. Δὲν ἔχει νὰ διαλέξει παρὰ ἕνα ἀπὸ τὰ τρία. Ἀλλά, νομίζω, ὅτι ὁ ἐμφύλιος πόλεμος εἶναι ὁ δρόμος, ποὺ ὁδηγεῖ στὰ δύο τελευταῖα… Ἂν ἡ Ἑλλὰς θέλει νὰ γίνει γιὰ πάντα ἐλεύθερη καὶ ἀνεξάρτητη, πρέπει νὰ τὸ ἀποφασίσει τώρα, γιατί δὲν θάχει πιὰ εὐκαιρία…».
.           Ὁ Μπάιρον κατὰ τοῦ Ἔλγκιν. Ὁ Μπάϊρον ἦταν πολὺ αὐστηρὸς πρὸς τὸν Ἔλγκιν. Στὸ ποίημά του «Ἡ κατάρα τῆς Ἀθηνᾶς» τὸν χαρακτηρίζει χειρότερο τοῦ βαρβάρου Ἀλαρίχου. Λέγει ἡ θεὰ Ἀθηνᾶ: «Ἀπὸ τοῦ Τούρκου τὴ μανία γλύτωσα καὶ τοῦ Βανδάλου, μὰ ἡ χώρα σου ἕναν κλέφτη μοῦ ἔχει στείλει πιὸ μεγάλο. Κοίτα, ἄδειος ὁ ναός μου, κατοικία ρημαγμένη… Ὁ Ἀλάριχος τὰ πάντα εἶχε ἀγρίως καταστρέψει μὲ τὸ δίκιο τοῦ πολέμου, μὰ ὁ Ἐλγίνος γιὰ νὰ κλέψει ὅσα οἱ βάρβαροι ἀφῆσαν, ποὺ ἤτανε ἀπὸ ὅ, τι ἐκεῖνος εἶναι βάρβαρος πιὸ λίγο, γιατί τόκανε ὁ Ἐλγίνος;…».
.           Τὸ τέλος τῆς ζωῆς τοῦ Μπάϊρον καὶ ἡ Ἑλλάδα. Γιὰ τὸ τέλος τῆς ζωῆς τοῦ Μπάϊρον ὁ Γκάμπα, ποὺ ἦταν συνέχεια κοντά του, ἔγραψε ὅτι εἶπε: «Ἔδωσα στὴν Ἑλλάδα τὸν χρόνο μου, τὴν περιουσία μου, τὴν ὑγεία μου, καὶ τώρα τῆς δίνω τὴ ζωή μου – τί θὰ μποροῦσα περισσότερο νὰ δώσω;».

.           Ἀπὸ τὸν ἐπικήδειο λόγο στὸν Λόρδο Μπάϊρον τοῦ Σπυρίδωνος Τρικούπη. «Πλασμένος ἀπὸ τὴν φύσιν διὰ νὰ ὑπερασπίζεται πάντοτε τὰ δικαιώματα τοῦ ἀνθρώπου, ὅπου καὶ ἂν τὰ ἔβλεπε καταπατημένα…. εἶδε τὸν ἐξαχρειωμένον, ἁλυσοδεμένον ἄνθρωπον τῆς Ἑλλάδος νὰ ἀποφασίση καὶ νὰ ἐπιχειρισθῆ νὰ συντρίψη ταῖς φρικταῖς ἅλυσαίς του, καὶ τὰ συντρίμματα τῶν ἁλύσων του νὰ κάμη κοφτερὰ σπαθιὰ διὰ νὰ ξαναποχτήση μὲ τὴν βίαν ὅ, τι τοῦ ἅρπαξεν ἡ βία, εἶδε καὶ ἄφησεν ὄλαις ταῖς πνευματικαῖς καὶ σωματικαῖς ἀπολαυσαις τῆς Εὐρώπης καὶ ἦλθε νὰ κακοπαθήση καὶ νὰ ταλαιπωρηθῆ μαζί μας, συναγωνιζόμενος ὄχι μόνον μὲ τὸν πλοῦτον του, τὸν ὁποῖον δὲν ἐλυπήθηκεν, ὄχι μόνον μὲ τὴν γνῶσιν του, τῆς ὁποίας μᾶς ἔδωκεν σωτηριώδη σημεῖα, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸ σπαθί του ἀκονισμένον ἐναντίον τῆς τυραννίας καὶ τῆς βαρβαρότητος. Ἦλθεν εἰς ἕνα λόγον κατὰ τὴν μαρτυρίαν τῶν οἰκιακῶν του, μὲ ἀπόφασιν νὰ ἀποθάνη εἰς τὴν Ἑλλάδα καὶ διὰ τὴν Ἑλλάδα. Πῶς λοιπὸν νὰ μὴ συντριβῆ ὅλων μας ἡ καρδία διὰ τὴν στέρησιν ἑνὸς τέτοιου ἀνδρός; Πῶς νὰ μὴ κλαύσωμεν τὴν στέρησίν του ὡς γενικὴν στέρησιν ὅλου του Ἑλληνικοῦ Γένους;». (Ὁ ἐπικήδειος λόγος ἐξεφωνήθη ἐνώπιον τοῦ νεκροῦ λόρδου Μπάϊρον τὴν 11/23 Ἀπριλίου 1824 στὸ Μεσολόγγι. Τὸ ἀπόσπασμα εἶναι ἀπὸ τὸ βιβλίο «Λόρδου Μπάϋρον Ἐπιστολὲς ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, 1809-1811 & 1823-1824». Ἔκδοση «Ἰδεόγραμμα». Ἐπιμέλεια – εἰσαγωγὴ καὶ σχόλια τοῦ Leslie A. Marchand, μετάφραση Δήμ. Κούρτοβικ. Σελ. 271-275).
.           Ἀπὸ τὴ Μυθιστορηματικὴ Βιογραφία τοῦ Ἀντρὲ Μωρουά, τῆς Γαλλικῆς Ἀκαδημίας, «Λόρδος Βύρων». «Δὲν εἶναι ὑπερβολὴ νὰ πεῖ κανεὶς ὅτι, ἂν ὁ Βύρων δὲν ἐνίσχυε τὴν ἑλληνικὴ ὑπόθεση μὲ τὸ ὄνομά του καὶ μὲ τὸν θάνατό του, ἡ ἀγγλικὴ κοινὴ γνώμη, ἀναμφισβήτητα, δὲν θὰ εἶχε ὑποστηρίξει τὸν Κάνινγκ. Στὸ Μεσολόγγι, ποὺ ἀποτελεῖ σήμερα μία μικρὴ πόλη ὑγιεινὴ καὶ εὐτυχισμένη, οἱ Ἕλληνες ἔχουν φτιάξει τὸν Κῆπο τῶν Ἡρώων. Μέσα σ’ αὐτόν, μία στήλη φέρει τὸ ὄνομα τοῦ Βύρωνος, μαζὶ μὲ τοῦ Μάρκου Μπότσαρη, τοῦ Καψάλη καὶ τοῦ Τζαβέλλα. Οἱ ψαράδες ποὺ ζοῦν ἀκόμα, στὸ παράξενο αὐτὸ βασίλειο τοῦ νεροῦ καὶ τῆς ἅρμης, σὲ καλύβες πλεγμένες μὲ καλάμια, γνωρίζουν τὸ ὄνομα τοῦ Βύρωνος. Δὲν ξέρουν πὼς ἦταν ποιητὴς μά, ἂν κανεὶς τοὺς ρωτήσει γι’ αὐτόν, ἀπαντοῦν: “ Ἦταν ἕνας γενναῖος ἄντρας, ποὺ ἦρθε νὰ πεθάνει γιὰ τὴν Ἑλλάδα, ἐπειδὴ ἀγαποῦσε τὴν ἐλευθερία”». (Τὸ βιβλίο μεταφράστηκε ἀπὸ τὸν Βασ. Ἁρ. Παπαδόπουλο καὶ κυκλοφορήθηκε τὸ 1955 ἀπὸ τὴν «Μορφωτικὴ Ἑταιρία» σὲ δύο τόμους. Τὸ ἀπόσπασμα εἶναι στὸν Β΄ Τόμο καὶ στὴ σελίδα 196).
.           Ἀπὸ τὸν λόγο τοῦ Ἀκαδημαϊκοῦ Σίμου Μενάρδου γιὰ τὸν Μπάϊρον. «…Τίποτε, οὔτε ἡ προκήρυξις τοῦ Μαυροκορδάτου, οὔτε ὁ ἐπικήδειος τοῦ Τρικούπη, οὔτε τὸ μεταγενέστερον διάταγμα τοῦ προέδρου Γεωργίου Κουντουριώτη καθ’ ὃ “τὸ ἔθνος ὀφείλει νὰ τὸν ὀνομάζη πατέρα καὶ εὐεργέτην” καὶ ὅπερ ὥριζε τὴν 5/17 Μαΐου (1824) δεήσεις, καθ’ ὄλας τὰς ἐκκλησίας τῆς ἑλληνικῆς ἐπικρατείας καὶ πυροβολισμοὺς παντὸς φρουρίου, παντὸς πλοίου, παντὸς τουφεκιοῦ, τίποτε δὲν ἠδύνατο νὰ ἐκφράση τὸν ψυχικὸν σεισμόν, ὅστις ἐκλόνισε τὸ ἔθνος, τὴν ὀδύνην τῶν Μεσολογγιτῶν…» (Ὁ κυπριακῆς καταγωγῆς καὶ σημαντικὸς φιλόλογος ἀκαδημαϊκὸς Σίμος Μενάρδος ἐξεφώνησε τὸν λόγο στὴν μεγάλη αἴθουσα τῆς Ἀκαδημίας τῶν Ἀθηνῶν στὶς 17 Ἀπριλίου 1924, μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς συμπλήρωσης 100 ἐτῶν ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ μεγάλου φιλέλληνος Ἄγγλου ποιητῆ).
.           Οἱ Ἕλληνες ποιητὲς ὑμνοῦν τὸν Μπάϊρον. Ὁ Σολωμός: «Λευθεριὰ γιὰ λίγο πάψε νὰ χτυπᾶς μὲ τὸ σπαθὶ τώρα σίμωσε καὶ κλάψει εἰς τοῦ Μπάϊρον τὸ κορμί…. Ἄκου Μπάιρον, πόσον θρῆνον κάνει ἐνῶ σὲ χαιρετᾶ ἡ Πατρίδα τῶν Ἑλλήνων, κλαῖγε, κλαῖγε, Ἐλευθεριά». Ὁ Κάλβος: «Ὦ Βύρων! Ὦ θεσπέσιον πνεῦμα τῶν Βρετανίδων, τέκνον Μουσῶν καὶ φίλε ἄμοιρε τῆς Ἑλλάδος, καλλιστεφάνου». Ὁ Παλαμᾶς: «Δὲν ἦρθες μὲ τοῦ τραγουδιοῦ σου τὸν ὡραῖο θυμό, ἦρθες τὴν ἴδια σου τὴ ζωὴ στῆς ἱερῆς θυσίας νὰ φέρεις τὸ βωμό, κι ἂν ἔζησες Διόνυσος, ξεψύχησες Μεσσίας».-

 

, , ,

Σχολιάστε