Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἅγ. Ἰω. Πρόδρομος

Η ΑΠΟΤΟΜΗ τῆς κεφαλῆς τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ Ἰωάννoυ

Ἡ ἀποτομὴ τῆς κεφαλῆς
τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ Ἰωάννoυ

Τοῦ Κωνσταντίνου Ἀθ. Οἰκονόμου, δασκάλου

Μνημονεύει σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας, τὴν «ἀποτομὴ τῆς τιμίας κεφαλῆς» τοῦ Ἰωάννου Προδρόμου ἀπὸ τὸν Ἡρώδη. Ἡ Ἐκκλησία θεωρεῖ τὴν ἑορτὴ μέρα νηστείας, διότι ὁ Ἰωάννης θανατώθηκε ἐξ αἰτίας τῆς οἰνοποσίας καὶ τοῦ ἡδονισμοῦ ἑνὸς βασιλιᾶ σὲ συμπόσιο τῆς ἑορτῆς τῶν γενεθλίων του. Πρόκειται γιὰ τὸν τελευταῖο προφήτη, στὸ μεταίχμιο δύο ἐποχῶν, ποὺ συνδέει Καινὴ καὶ Παλαιὰ Διαθήκη καὶ τοῦ ὁποίου σκοπὸς τῆς ζωῆς ὑπῆρξε ἡ ἀναγγελία τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ.

ΤΟ ΠΥΡΙΝΟ ΚΗΡΥΓΜΑ: Ὁ ταπεινός, δίκαιος, ἅγιος, γιὸς τοῦ ἱερέα Ζαχαρία, ζεῖ ἁπλὰ καὶ φτωχικὰ στὴν ἔρημο (ὡς Ναζιραῖος, ἀσκητὴς δηλαδὴ) κηρύσσοντας τὴ μετάνοια στὸν Ἰσραὴλ καὶ μεταφέροντας τὸ ἐλπιδοφόρο μήνυμα τῆς ἔλευσης τοῦ Θεανθρώπου. Προετοιμάζει τὴν «ὁδὸν τοῦ Κυρίου», ἐξ οὗ καὶ Πρόδρομος. Βαπτίζει στὸν Ἰορδάνη ὅσους προσέρχονται ἐξομολογούμενοι τὶς ἁμαρτίες τους. Διδάσκει τὸν λόγο καὶ τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ τονίζοντας τὴ λύτρωση ποὺ φέρνει ὁ ἀναμενόμενος Μεσσίας καλώντας ὅλους σὲ μετάνοια. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν διστάζει νὰ ἐλέγχει καὶ τὸν Ἡρώδη, ποὺ συζοῦσε μὲ τὴν Ἡρωδιάδα, γυναίκα τοῦ ἀδελφοῦ του Φιλίππου: “Οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναίκα τοῦ ἀδελφοῦ σου”. Ἐξ αἰτίας αὐτοῦ, ἡ Ἡρωδιάδα κατόρθωσε νὰπείσει τὸν Ἡρώδη νὰ τὸν φυλακίσει, ὥστε νὰ μὴν ἀκούγεται ὁ ἐνοχλητικὸς ἔλεγχός του. Ὡστόσο, κι ἀπὸ τὴ φυλακὴ ὁ ἀσυμβίβαστος Ἰωάννης δὲν ἔπαψε νὰ κηρύττει τὸ θεῖο λόγο, ἐλέγχοντας τοὺς ἐν “ἁμαρτίᾳ συζευχθέντας”. Παρ’ ὅλα αὐτά, ὁ Ἡρώδης τὸν διατηροῦσε ζωντανό. Ἦταν «δίκαιος» καὶ «ἅγιος». Ὁ λαὸς τὸν ἀγαποῦσε καὶ σεβόταν τὴ διδαχή του. Πίστευε στὸ προφητικό του κήρυγμα γιὰ τὴν ἔλευση τοῦ Σωτήρα. Γι’ αὐτὸ κι ὁ βασιλιὰς τῆς Ἰουδαίας δὲν τολμοῦσε νὰ τὸν θανατώσει. Ἡ Ἡρωδιάδα ὅμως δὲν ἀνεχόταν τὴν κατάσταση αὐτή, ποὺ τὴν ἔκανε νὰ νιώθει ταπεινωμένη, μεταξὺ τῶν καθὼς πρέπει κυριῶν τῶν Ἱεροσολύμων, καὶ ἔψαχνε εὐκαιρία. Κι ὅταν ὁ ἐπιπόλαια φερόμενος Ἡρώδης, στὴ γενέθλιο ἑορτή του, “γλεύκους μεμεστωμένος” ὑποσχέθηκε νὰ χαρίσει ὁτιδήποτε, «ἕως ἡμίσεως τῆς βασιλείας» του, στὴν κόρη της καὶ ἀνιψιά του, μετὰ ἀπὸ ἕναν ὡραῖο χορό, βρῆκε τὴν εὐκαιρία νὰ ἐκδικηθεῖ. Συμβούλεψε τὴν κόρη της νὰ ζητήσει «τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου». Κι ὁ Ἡρώδης, ποὺ μὲ τόση εὐκολία ἔδωσε μία τόσο σοβαρὴ ὑπόσχεση, δὲν κατάφερε τώρα, ἂν καὶ «περίλυπος γενόμενος», νὰ ἀρνηθεῖ, βοηθώντας μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο νὰ πετύχει τὴν ἐκδίκησή της ἡ Ἡρωδιάδα. Σὲ ἀντίθεση πρὸς τὸν ἅγιο, ταπεινό, ἀλλὰ ἀσυμβίβαστο Ἰωάννη, παρουσιάζεται ὁ ἡδονιστής, ἀπερίσκεπτος Ἡρώδης, ποὺ ἐπιπόλαια δίνει σοβαρὲς ὑποσχέσεις. Καὶ εἶναι αὐτὸς ὁ ἴδιος ποὺ συζεῖ μὲ τὴν μαινόμενη Ἡρωδιάδα, σκανδαλίζοντας. Καὶ ἐνῶ ὁ Θεὸς διὰ τοῦ κηρυγματικοῦἐλέγχου τοῦ Ἰωάννη, τοῦ δίνει τὴν εὐκαιρία μετανοίας, αὐτός, δοῦλος τοῦ σαρκίου, ἐθελοτυφλώντας, προβαίνει στὸν ἀποκεφαλισμὸ τοῦ Ἰωάννη γιὰ χάρη τῆς κόρης τῆς παράνομης γυναίκας του.

“ΝΕΟΡΘΟΔΟΞΕΣ” ΣΚΕΨΕΙΣ: Τὸ γεγονὸς τῆς ἀποτομῆς ἔχει σχέση μὲ τὸ σφοδρὸ Προδρομικὸ ἔλεγχο, ἀλλὰκαὶ μὲ τὴν ἐποχή μας. Ἡ ἐνέργεια τοῦ Προδρόμου, μὲ τὰ σημερινὰ κοσμικὰ δεδομένα καὶ τὴ λεγόμενη «νεοπατερικὴ» σκέψη τῶν ”Καιρῶν” μας, [ἂς φανταστοῦμε ὅτι ὁ Ἰωάννης ζοῦσε σήμερα] χαρακτηρίζεται ἀκραία, γραφική, φανατικὴ καὶ τελικὰ παράδειγμα πρὸς ἀποφυγήν. Γιατί ὅμως; Τὸ τί ἔκανε ὁ Ἡρώδης στὴν προσωπική του ζωὴ ἐντάσσεται, σήμερα, στὰ «ἀπόρρητα προσωπικὰ δεδομένα» καὶ συνεπῶς ὄχι μόνο δὲν εἶχε δικαίωμα ἐλέγχου ὁ Βαπτιστής, ἀλλὰ μὲ τὴν πράξη αὐτή, παρανομεῖ, προσκρούοντας στὸ νόμο περὶ«ἐλεύθερης ἐπιλογῆς τῆς προσωπικῆς ζωῆς». Μὲ τὸν ἔλεγχό του, συνεχίζει ἡ “νεοπατερικὴ σκέψη”, ξεπέφτει ἀπὸ τὸ ὑψηλό του ἔργο. Εἶναι ἀσκητὴς καὶ συνεπῶς δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ἀφήνει τὸ χῶρο ἄσκησής του καὶ νὰκατεβαίνει στὰ κοσμικά, σὲ ἐπίπεδο ποὺ μπορεῖ νὰ χαρακτηριστεῖ «κοσμικὸ κουτσομπολιό». Κάνει, κατὰ τὴν ἴδια σκέψη, ὑπέρβαση καθήκοντος, καὶ μάλιστα, μὲ τὴν ἀδιακρισία του, θίγει τὴν «Ἱερὰ Σύνοδο» τῆς ἐποχῆς, τὸ «Μέγα Συνέδριον», ἀφοῦ δὲν ἔχει ἐξουσιοδοτηθεῖ σχετικὰ ἀπὸ τοὺς ἐπιχώριους Ἀρχιερεῖς. Δηλαδή, λειτουργεῖ ἀντιδεοντολογικά, ἀπρεπῶς, αὐθαιρέτως. Ἐπιτέλους, ποιός εἶναι αὐτὸς ὁ “Ναζιραῖος”, ὁ”καλόγερος” ποὺ ἐλέγχει, ἐνῶ τὸ σῶμα τῶν ταγῶν-ἀρχιερέων καὶ τῶν “δοκούντων ὅτι εἶναι τί”, ἔστω καὶ ἀπὸ«διάκριση», ἀνέχεται αὐτὴν τὴν κατάσταση, δηλ. τὴν παρανομία τοῦ Ἡρώδη; Δημιουργεῖ μὲ τὸν πύρινο λόγο του «κοινωνικὴ ἀναταραχή», στὴν «εὐνομούμενη πολιτεία» καὶ μάλιστα γιὰ ἕναν τόπο ποὺ βρίσκεται κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουσία τῆς κυρίαρχης Ρώμης. Εἶναι δυνατὸν «ἡσυχαστές», «ζηλωτὲς ἐρημίτες», νὰ γίνονται αἰτία συγχύσεων καὶ ταραχῶν, προσβάλλοντας “κεφαλές”, ἀφοῦ αὐτοὶ ἔχουν «ταχθεῖ παρὰ Θεοῦ» στὸ ἔργο τοῦτο; Λησμονοῦσε ὁ Βαπτιστὴς ὅτι ὁ Ἡρώδης, παρὰ τὰ πάθη καὶ τὶς ἰδιορρυθμίες του, ἔκανε ἔργα, ἀνέπτυσσε τὴν «πολιτισμικὴ παράδοση» καὶ τὴν «ἰουδαϊκὴ κουλτούρα», κρατοῦσε «λεπτὲς ἰσορροπίες» μὲ τὴν Ρώμη ἀλλὰκαὶ τὸ ἑλληνιστικὸ ὑπόβαθρο τῆς κατ᾽ ἀνάγκην τότε πολυπολιτισμικῆς Ἰουδαίας, καὶ τὸ σημαντικότερο, εἶχε προσφέρει χρήματα τοῦ δημόσιου κορβανᾶ γιὰ τὸ κτίριο τοῦ Ναοῦ. Κυρίως ὅμως μὲ τὸν ἔλεγχό του, διατάρασσε τὴν «ἀγαστὴ συνεργασία» μεταξὺ «θρησκείας καὶ πολιτείας». Ἀποδεικνύει τὸν ἑαυτόν τουἀκραῖο, φανατικό, μονοκόμματο, ἀδιάκριτο, ἀφοῦ ἀφήνει τὸ ἔργο τοῦ βαπτίσματος καὶ τοῦ κηρύγματος καὶ ἐγκαταλείπει τὸν κόσμο ποὺ προσέτρεχε στὴν ἔρημο, γιὰ νὰ τὸν ἀκούσει καὶ νὰ ὠφεληθεῖ. Θὰ μπορούσαμε βέβαια νὰ σημειώσουμε καὶ ἄλλα πολλά, τὰ ὁποῖα βγαίνουν ὡς συμπεράσματα ἀπὸ τὴν σύγχρονη «νεοθεολογικὴ-ἐπιστημονικὴ» σκέψη.

Η ΟΥΣΙΑ ΤΟΥ ΕΡΓΟΥ ΤΟΥ: Ὅμως, δόξα τῷ Θεῷ, ὁ Τίμιος τοῦ Κυρίου Πρόδρομος, ὁ ἀσυμβίβαστος τῶν Προφητῶν, ζοῦσε γιὰ τὴν ἀγάπη καὶ τὴ δόξα τοῦ Χριστοῦ, ὑπογράφοντας τὴν ἀγάπη του μὲ τὴν ἴδια του τὴν κεφαλή. Ὁ Πρόδρομος, ὡς γνήσιος Προφήτης, ἀνυποχώρητος, ἀρνεῖται νὰ καλύψει τὴν δειλία, μὲ ἕνα διάτρητο «θεολογικὸ» μανδύα καὶ μὲ ἐπιχειρήματα «νεοπατερικά». Ἀρνεῖται τὴν διαστροφὴ τῆς ἀποκτηνώνουσας ἁμαρτίας καὶ ἐπικυρώνει τὴν ἀλήθεια: οἱ πολιτικοὶ ἄρχοντες, πόσο μᾶλλον οἱἐκκλησιαστικοί, μὲ τὴ ζωή τους, πρέπει νὰ ἀποτελοῦν παράδειγμα. Τὸ δὲ αἷμα του, εἶναι ἡ μεγαλύτερη μαρτυρία τῆς συνέπειας στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἂς πρεσβεύει ὁ Μάρτυρας τοῦ Εὐαγγελικοῦ ἤθους, ὥστε νὰδεχθοῦμε τὴν χάρη καὶ τὴν εὐλογία, γιὰ μία συνειδητὴ Ὀρθόδοξη Χριστιανικὴ ζωή.

Διαφήμιση

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΜΕΓΑΛΕΙΟ ΤΗΣ ΤΑΠΕΙΝΟΦΡΟΣΥΝΗΣ ΤΟΥ ΑΓ. ΙΩΑΝΝΟΥ ΤΟΥ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

Τὸ μεγαλεῖο τῆς ταπεινοφροσύνης του

τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»

.           Γιὰ τὸ μεγαλεῖο τοῦ Βαπτιστοῦ δὲν χρειάζεται νὰ ποῦμε πολλά· μιλᾶ τὸ τέμπλο κάθε Ὀρθόδοξου ναοῦ – στὰ δεξιὰ τῆς εἰκόνας τοῦ Δεσπότου βρίσκεται πάντοτε ἡ εἰκόνα του – καὶ ὁ ἔπαινος τοῦ Κυρίου γιὰ ἐκεῖνον, ὁ ἔπαινος τοῦ καρδιογνώστου Θεοῦ (βλ. Ματθ. ια´ [11] 7-15, Λουκ. ζ´ 24-30). Ἐμεῖς ἁπλῶς στὶς παρακάτω γραμμὲς θὰ προσπαθήσουμε νὰ ὑποψιασθοῦμε κάτι ἀπὸ τὸ μεγαλεῖο τῆς ταπεινοφροσύνης του.

.           Ὁ Τίμιος Πρόδρομος ἀπὸ παιδὶ ἔζησε στὴν ἔρημο ζωὴ ἄκρας ἀσκήσεως καὶ πλούτιζε συνεχῶς σὲ Πνεῦμα Ἅγιον. «Τὸ παιδίον ηὔξανε καὶ ἐκραταιοῦτο πνεύματι, καὶ ἦν ἐν ταῖς ἐρήμοις ἕως ἡμέρας ἀναδείξεως αὐτοῦ πρὸς τὸν Ἰσραήλ», σημειώνει ἡ Ἁγία Γραφή (Λουκ. α´ 80). Ἔζησε μὲ μοναδικὴ ἀκρίβεια τὴ ζωὴ τῆς παρθενίας, τὴ ζωὴ τῆς ὁλοκληρωτικῆς ἀφιερώσεως στὸ Θεό, ἡ ὁποία ἦταν σχεδὸν τελείως ἄγνωστη στὴν ἐποχὴ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης.
.           Ἀργότερα, στὰ τριάντα του περίπου χρόνια, βγῆκε νὰ κηρύξει μετάνοια καὶ νὰ ἑτοιμάσει τὸν Ἰσραὴλ γιὰ τὴν ὑποδοχὴ τοῦ Μεσσία, ὄχι ἀπὸ μόνος του ἀλλὰ κατόπιν θείας ἀποκαλύψεως: «ἐγένετο ρῆμα Θεοῦ ἐπὶ Ἰωάννην… καὶ ἦλθεν… κηρύσσων βάπτισμα μετανοίας» (Λουκ. γ´ 2-3). Ἦταν δηλαδὴ θεόκλητος.
Γνώριζε ἀκόμη ὅτι ἡ δράση του ἦταν προφητευμένη στὴν Παλαιὰ Διαθήκη, πράγμα ποὺ δὲν ἀνέφερε ποτὲ παρὰ μόνο ὅταν τὸ ἐπέβαλε ἡ ἀνάγκη. Τὸν ρώτησαν οἱ ἀπεσταλμένοι τῆς θρησκευτικῆς ἡγεσίας τοῦ Ἰσραήλ: «Ποιὸς εἶσαι ἐσύ; ὁ Χριστός;». «Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ Χριστός», ἀπάντησε. «Τί λοιπόν; Ὁ Ἠλίας εἶσαι ἐσύ;». «Δὲν εἶμαι». «Ὁ προφήτης ποὺ προανήγγειλε ὁ Μωυσῆς;». «Ὄχι». «Ποιός εἶσαι τέλος πάντων; γιὰ νὰ δώσουμε ἀπάντηση σ᾿ αὐτοὺς ποὺ μᾶς ἔστειλαν». «Ἐγὼ “φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ, εὐθύνατε τὴν ὁδὸν Κυρίου”, καθὼς εἶπεν Ἡσαΐας ὁ προφήτης» (βλ. Ἰω. α´ 19-23).
.                 Τὸ κήρυγμά του καὶ ἡ ὅλη προσωπικότητά του εἶχε ἀπήχηση ὅσο κανενὸς ἄλλου προφήτη: «Ἐξεπορεύετο πρὸς αὐτὸν Ἱεροσόλυμα καὶ πᾶσα ἡ Ἰουδαία καὶ πᾶσα ἡ περίχωρος τοῦ Ἰορδάνου», «καὶ ­ἐβαπτίζοντο πάντες ἐν τῷ Ἰορδάνῃ ποταμῷ ὑπ᾿ αὐτοῦ ­ἐξομολογούμενοι τὰς ­ἁμαρτίας αὐτῶν» (Ματθ. γ´ 5, Μάρκ. α´ 5). Πήγαιναν σ᾿ αὐτὸν οἱ ­Ἱεροσολυμίτες καὶ ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Ἰουδαίας καὶ τῶν περιχώρων τοῦ Ἰορδάνη! Δὲν ἦταν ὅτι ἐντυπωσίαζε καὶ σαγήνευε. Τὸ ­κήρυγμά του ἦταν αὐστηρό, καλοῦσε σὲ ­μετάνοια, ὑπενθύμιζε τὴν κρίση τοῦ Θεοῦ: «ἤδη καὶ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ρίζαν τῶν ­δένδρων κεῖται· πᾶν οὖν δένδρον μὴ ποιοῦν καρπὸν καλὸν ἐκκόπτεται καὶ εἰς πῦρ βάλλεται»· τώρα μάλιστα καὶ τὸ ­τσεκούρι τῆς θείας κρίσεως βρίσκεται κοντὰ στὴ ρίζα τῶν δένδρων. Κάθε ­δένδρο λοιπὸν ποὺ δὲν κάνει καλὸ καρπὸ κόβεται ἀπὸ τὴ ρίζα καὶ ρίχνεται στὴ ­φωτιά (Ματθ. γ´ 10). Ἀλλὰ ἀκριβῶς ἐπειδὴ ὁ λόγος καὶ τὸ παράδει­γμά του ἦταν γεμάτα ἀπὸ τὴ Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, δὲν ­ἀπωθοῦσε οὔτε προκαλοῦσε ­ἀντιδράσεις. Ἀντίθετα συγκλόνιζε τὶς καρδιὲς καὶ προκαλοῦσε ριζικὴ ἀλλαγὴ ζωῆς· δέχονταν νὰ βαπτισθοῦν – «πάντες», ἀκόμη καὶ «οἱ τελῶναι καὶ αἱ πόρναι», οἱ πιὸ ­διαβεβλημένοι ἄνθρωποι (βλ. Ματθ. κα´ [21] 32) – ἐξομολογούμενοι δημοσίως τὶς ἁμαρτίες τους!
Τὸν παραδέχονταν ὡς αὐθεντικὸ καθοδηγὸ τῆς ζωῆς τους: «Τί οὖν ποιήσομεν;». Θέλουμε ν᾿ ἀλλάξουμε ζωή. Τί πρέπει νὰ κάνουμε; ρωτοῦσαν οἱ ὄχλοι τὸν Ἰωάννη, παρὰ τὸ νεαρὸ τῆς ἡλικίας του· ὄχι μόνο εὐσεβεῖς ἀλλὰ καὶ ἁμαρτωλοί: τελῶνες καὶ στρατιωτικοί (βλ. Λουκ. γ´ 10-14).
Τὸ ἀκόμη θαυμαστότερο εἶναι ὅτι ὁ Τίμιος Πρόδρομος εἶχε τέτοιο κύρος, ἐνῶ δὲν ἔκανε κανένα θαῦμα (βλ. Ἰω. ι´ 41)· τόσο μεγάλο κύρος, ὥστε ὅλοι εἶχαν λογισμό: «Μήπως αὐτὸς εἶναι ὁ Χριστός», ὁ Μεσσίας ποὺ περιμέναμε αἰῶνες; (Λουκ. γ´ 15).
.           Ἂς ἀναλογισθοῦμε ὅλα τὰ παραπάνω: ζωὴ πολὺ διαφορετικὴ ἀπὸ τὴ ζωὴ τῶν πολλῶν, σχεδὸν ὅλων· ζωὴ ἀνώτερη, ἰσάγγελη· πνευματικὲς ἐπιδόσεις ἀσυνήθιστα ὑψηλές· προφητικὴ κλήση καὶ ἀποστολὴ σὲ νεαρὴ ἡλικία· καταπληκτικὴ ἐ­­πιτυχία στὸ ἱεραποστολικὸ ἔργο, μαζικὲς καὶ συγκλονιστικὲς μεταστροφές· κύρος τόσο μεγάλο, ὥστε νὰ ἀναρωτιοῦνται, μήπως εἶναι ὁ Χριστός; Ἡ Παλαιστίνη σείσθηκε ἀπὸ τὸ κήρυ­γμα καὶ τὴν παρουσία του, ἕνας ὁλόκληρος λαὸς κρεμόταν ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ νεαροῦ λιπόσαρκου Ἰωάννη· κι ἐκεῖνος; ἀνέγγιχτος ἀπὸ τὴν ὑπερηφάνεια. Δὲν ζήτησε τίποτε γιὰ τὸν ἑαυτό του ἀπὸ ὅλη ἐκείνη τὴ δόξα. Εἶπε: «Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ Χριστός. Ἔρχεται μετὰ ἀπὸ ἐμένα, καὶ δὲν εἶμαι ἄξιος ἐγὼ νὰ λύσω οὔτε τὰ κορδόνια ἀπὸ τὰ ὑποδή­ματά του» (Λουκ. γ´ 16).
.           Καὶ ὅταν, ἐνῶ μεσουρανοῦσε, ἄρχισε νὰ τὸν ἐπισκιάζει ὁ Μεσσίας μὲ τὴ δράση Του, καὶ παραπονέθηκαν γι᾿ αὐτὸ στὸν Πρόδρομο οἱ μαθητές του, ἐκεῖνος τοὺς εἶπε: «Κανεὶς δὲν ἔχει τίποτε ἀπὸ τὸν ἑαυτό του. Ὅλα εἶναι τοῦ Θεοῦ. Ἐσεῖς οἱ ἴδιοι μαρτυρεῖτε πὼς εἶπα ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ Μεσσίας, ἀλλὰ πρόδρομός Του. Γι᾿ αὐτὸ ἐργάσθηκα, γιὰ νὰ ὁδηγήσω τὶς ψυχὲς στὸ Νυμφίο Χριστό. Καὶ ὄχι ἁπλῶς δὲν ζηλεύω ἢ δὲν ἐνοχλοῦμαι ποὺ ­ἐλαττώνεται ἡ φήμη μου, ἀλλὰ “χαρᾷ χαίρω”, χαίρομαι μὲ πολὺ μεγάλη χαρά· “αὕτη οὖν ἡ χαρὰ ἡ ἐμὴ πεπλήρωται”· αὐτὴ λοιπὸν ἡ χαρά μου εἶναι τέλεια. Αὐτὸ εἶναι τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ, ποὺ τὸ ἀποδέχομαι ὁλόψυχα: Ἐκεῖνος νὰ αὐξάνει σὲ ἐπιρροὴ καὶ δόξα, κι ἐγὼ νὰ μικραίνω» (βλ. Ἰω. γ´ 26-30).
.           Ὁ Τίμιος Πρόδρομος, μέγας καὶ στὴν ταπεινοφροσύνη, προκαλεῖ τὸν εὐλαβῆ θαυμασμό μας. Μπορεῖ ὅμως νὰ γίνει καὶ βοηθός, πρεσβευτής μας, ἂν τὸν ἐπικαλούμαστε, ὥστε νὰ καλλιεργοῦμε τέτοιο φρόνημα στὶς δικές μας ἀσήμαντες – σὲ σύγκριση μὲ τὶς δικές του – ἐπιδόσεις καὶ ἐπιτυχίες.

, ,

Σχολιάστε

Ο ΤΙΜΙΟΣ ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ

Ὁ Τίμιος Πρόδρομος

Τοῦ Μητροπ. Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

[…]

.             Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ἔλαβε τὸ ὄνομα Ἰωάννης, ποὺ ἑρμηνεύεται δῶρον Θεοῦ, καὶ τοῦ τὸ ἔδωσε ὁ Ἴδιος ὁ Θεός, λέγεται Πρόδρομος, γιατί προηγήθηκε τοῦ Χριστοῦ καὶ ἑτοίμασε τὸν δρόμο γιὰ τὸ ἔργο Του χαρακτηρίζεται Βαπτιστής, γιατί ἀξιώθηκε νὰ βαπτίση τὸν Χριστὸ στὸν Ἰορδάνη ποταμό. Πρόκειται γιὰ μιὰ μεγάλη προσωπικότητα ποὺ ἐπαινέθηκε ἀπὸ τὸν Ἴδιο τὸν Χριστό, ποὺ εἶπε: «Οὐκ ἐγήγερται ἐν γεννητοῖς γυναικῶν μείζων Ἰωάννου τοῦ βαπτιστοῦ» (Ματθ. ια´ 11).
.             Ἐκεῖνο ποῦ παρατηροῦμε στὸν Τίμιο Πρόδρομο εἶναι ὅτι εἶναι ὁ τελευταῖος Προφήτης τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ ὁ πρῶτος Προφήτης τῆς Καινῆς Διαθήκης, δηλαδὴ βρέθηκε στὸ μεταίχμιο μεταξὺ Παλαιᾶς καὶ Καινῆς Διαθήκης. Εἶναι ἕνας θαυμάσιος κρίκος μεταξὺ τῶν Προφητῶν καὶ τῶν Ἀποστόλων.
.             Τὸ κήρυγμά του δὲν διέφερε ἀπὸ τὸ κήρυγμα τῶν Προφητῶν καὶ τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ ἦταν κήρυγμα μετανοίας. Ἔλεγε: «Μετανοεῖτε, ἤγγικε γὰρ ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. γ’, 2). Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν εἶναι ἡ θεία Χάρη, ἡ φανέρωση τοῦ Χριστοῦ ὡς Φῶς καὶ ἡ μέθεξη καὶ κοινωνία τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸ Φῶς. μετάνοια εναι προϋπόθεση τς κοινωνίας μ τν Θεό. Ατς εναι πυρήνας το κηρύγματος τς κκλησίας, χι διάφορα κούφια λόγια, χι φιλοσοφίες κα στοχασμοί, ἀλλὰ ἡ ὑπόδειξη τοῦ τρόπου γιὰ νὰ ἑνωθῆ κανεὶς μὲ τὸν Θεό.
.             Ἐπίσης, ἐκεῖνο ποὺ θαυμάζει κανεὶς στὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸν Πρόδρομο εἶναι ὅτι ἦταν κῆρυξ τῆς ἀληθείας, ὁμιλοῦσε γιὰ τὸν Χριστὸ ποὺ εἶναι ἡ Ἀλήθεια καὶ ὁδηγοῦσε τὸν λαὸ πρὸς τὴν Ἀλήθεια. Ὁ λόγος του δὲν ἦταν ρηχός, συμβιβαστικός, ψεύτικος. Ἤλεγχε τοὺς ἀνθρώπους ποὺ τὸν πλησίαζαν καὶ τὸν Ἡρώδη, ὑποδεικνύοντας σὲ αὐτοὺς τὸν ὀρθὸ δρόμο, τὴν ἀποκατάσταση τῆς ἀδικίας, τὴν εὐθυγράμμιση τῆς ζωῆς τους μὲ τὸν Νόμο τοῦ Θεοῦ. Βέβαια, αὐτὸ εἶχε καὶ συνέπειες γιὰ τὸν ἴδιο, ἤτοι τὴν φυλάκιση καὶ τελικὰ τὴν ἀποκεφάλιση, τὸν θάνατο. Ἀλλὰ τὸ σημαντικότερο στὴν ζωή μας εἶναι ἡ ὀρθοτόμηση τῆς ἀληθείας.
.             Μὲ τὸ κήρυγμα τῆς μετανοίας καὶ τῆς ἀληθείας δοξάσθηκε ὁ Πρόδρομος καὶ πέρασε στὴν ἱστορία, ὁπότε καὶ τιμᾶται ἀπὸ ὅλους τοὺς Χριστιανούς. Εἶπε ἕνας ἁγιορείτης ὅτι τὸ ψεύτικο, καὶ ὅταν εἶναι ἑνωμένο, στὴν πραγματικότητα εἶναι χωρισμένο, ἐνῶ τὸ ἀληθινό, καὶ ὅταν εἶναι χωρισμένο, εἶναι ἑνωμένο. Αὐτὸ τὸ βλέπουμε στὴν ζωὴ τῶν Ἁγίων καὶ φυσικὰ στὴν ζωὴ τοῦ Τιμίου Προδρόμου. Ἦταν ἀληθινός, συνδέθηκε μὲ τὴν Ἀλήθεια, τὸν Χριστό, ὁμιλοῦσε ἀληθινὰ καὶ μέχρι σήμερα ζῆ ἀληθινὰ καὶ πραγματικὰ στὶς καρδιὲς ὅλων τῶν Χριστιανῶν, παρὰ τὸ ὅτι δὲν ζῆ βιολογικά. Πόσοι Ἱεροὶ Ναοὶ δὲν ἀνηγέρθησαν ἐπ᾽ ὀνόματί του! […]
.           Θὰ πρέπει νὰ εἴμαστε ἄνθρωποι τῆς ἀληθείας καὶ ὄχι τοῦ ψεύδους, τῆς ἁπλότητας καὶ ὄχι τῆς διπλοπροσωπίας καὶ τῆς ὑποκρισίας. Ὁ Τίμιος Πρόδρομος, μετὰ τὴν Παναγία, ἔχει μεγάλη παρρησία στὸν Χριστὸ καὶ γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἐπικαλούμαστε τὶς πρεσβεῖες του καὶ νὰ μιμούμαστε τὸ παράδειγμά του.

ΠΗΓΗ: «ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΙΣ»

, , ,

Σχολιάστε

ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ «Ἔχομεν τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσι» (Ἀποστ. ἀνάγν. Κυρ. 24.02.13)

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΥΡΙΑΚΗΣ 24 ΦΕΒΡΟΥΑΡΙΟΥ 2013

ΘΗΣΑΥΡΟΣ ΚΑΙ ΘΗΣΑΥΡΟΙ
«Ἔχομεν τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσι»
[Β´ Κορ. δ´ 6- 15]

τοῦ περιοδ. «ΖΩΗ»,

ἀρ. τ. 4265, Φεβρ. 2013

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

.             Ἡ Ἐκκλησία μας ἑορτάζει σήμερα τὴν εὕρεση τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου. Τὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα κάνει λόγο γιὰ θησαυρό. Ἔχομεν, λέγει ὁ ἀπόστολος Παῦλος, τὸν θησαυρὸν τοῦτον μέσα στὰ ὀστράκινα, στὰ εὔθραυστα σώματά μας.
.             Πραγματικὸς θησαυρὸς ἡ τιμία κεφαλὴ τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου. «Θεῖον θησαύρισμα» τὴν ὀνομάζει ὁ ἱερὸς ὑμνογράφος. Εἶναι ἡ κεφαλὴ ἐκείνη ἡ ὁποία δὲν γνώρισε μολυσμὸ ἁμαρτίας, διότι ἐκ νεότητος ὁ Ἰωάννης ἀνεχώρησε ἀπὸ τὸν κόσμο, ὅπου ἐπικρατοῦσε ἡ ἁμαρτία, καί πῆγε στήν ἔρημο τοῦ Ἰορδάνου. Ἐκεῖ ἔζησε βίο καθαρὸ καί ἀσκητικό, ἁγιασμένος ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ. Κήρυττε μετάνοια καί καλοῦσε ὅλους σὲ μετάνοια. «Μετανοεῖτε, ἔλεγε, ἤγγικεν ἡ βασιλεία τῶν Οὐρανῶν». Ὁ Ἰωάννης ἦταν ἐκεῖνος γιὰ τὸν ὁποῖο εἶχε προφητεύσει ὁ Ἠσαΐας λέγοντας «φωνὴ βοῶντος ἐν τῇ ἐρήμῳ. Ἑτοιμάσατε τὴν ὁδὸν Κυρίου, εὐθείας ποιεῖτε τὰς τρίβους αὐτοῦ». Προετοιμάσατε τὸν δρόμο, τὶς ψυχές σας, γιὰ τὴν ὑποδοχὴ τοῦ Κυρίου. Ἀτρόμητος, ποτὲ δὲν φοβήθηκε ἀλλὰ ἤλεγξε καί τὸν βασιλιὰ Ἡρώδη γιὰ τὴν ἠθικὴ παρανομία του καί ἀπηύθηνε ἐκεῖνο τὸ «οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναίκα τοῦ ἀδελφοῦ σου». Καί γι’ αὐτὸ κίνησε τὸ μίσος τῆς πονηρῆς Ἡρωδιάδος, ποὺ ζήτησε τὴν κεφαλὴ τοῦ Ἰωάννου ἐπὶ πίνακι. Καί ἔτσι ἡ ἁγία ἐκείνη κεφαλὴ ἐδέχθη τὸ κτύπημα τοῦ ἀπεσταλμένου τοῦ βασιλιᾶ.

*   *   *

.             Ποιόν ἢ ποιούς ἄλλους θησαυροὺς ἐννοοῦσε ὁ ἀπόστολος Παῦλος, ὅταν ἔγραφε «ἔχομεν τὸν θησαυρὸν τοῦτον ἐν ὀστρακίνοις σκεύεσι»; Θησαυρὸς πολύτιμος εἶναι ἡ ἀλήθεια. Τὸ φῶς τῆς ἀληθείας. Ἡ ἀποκαλυφθεῖσα ἀλήθεια περὶ τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ Θεοῦ. Ἡ γνώση τῆς ἀληθείας. «Γνώσεσθε τὴν ἀλήθειαν καί ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς». Εἶναι οἱ θησαυροὶ τῆς σοφίας καί τῆς γνώσεως οἱ ἀπόκρυφοι. Ἡ ἅπαξ παραδοθεῖσα στοὺς Χριστιανοὺς ἀλήθεια τῆς πίστεως. Ἡ παραδοχὴ καί ἡ βίωση τῆς ἀποκαλυφθείσης ἀληθείας. Εἶναι τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ. Τὸ Εὐαγγέλιο, τὸ χαρμόσυνο μήνυμα τῆς σωτηρίας. Τὸ κήρυγμα καί τὸ καύχημα τοῦ ἀποστόλου Παύλου καί τῶν ἁγίων.
.             Θησαυρὸς πολύτιμος εἶναι ἡ ἀθάνατη ψυχή μας. Ἡ πνοὴ τοῦ Θεοῦ μέσα μας. Μέσα στὰ εὔθραυστα σώματά μας. Ἀνυπολόγιστη ἡ ἀξία της. Αὐτὸν τὸν θησαυρὸ τὸν ἐξηγόρασε ἀπὸ τὴν δουλεία τῆς ἁμαρτίας καί τὴν ἐξουσία τοῦ Πονηροῦ ὁ Κύριός μας μὲ τὸ τίμιο αἷμα Του. Καί γιὰ νὰ δείξει τὴν ἀνυπολόγιστη ἀξία της, εἶπε τὰ βαρυσήμαντα ἐκεῖνα λόγια: «Τί ὠφελήσει ἄνθρωπον ἐὰν κερδήσῃ τὸν κόσμον ὅλον καί ζημιωθῇ τὴν ψυχὴ αὐτοῦ;» (Μάρκ. η´ 36).
.             Αὐτὸν τὸν πολύτιμο θησαυρό, τὴν ἀθάνατη ζωή μας, καλούμαστε νὰ τὸν διαφυλάξουμε, γιατί πολλοὶ ἐχθροὶ καιροφυλακτοῦν νὰ τὸν ἁρπάξουν. Ἔχουμε χρέος νὰ τὸν σεβόμαστε. Νὰ φροντίζουμε, ὡς κόρη ὀφθαλμοῦ τὴν ἀθάνατη ψυχή μας, καλεσμένη γιὰ νὰ ζήσει στήν αἰωνιότητα καί νὰ ἀπολαμβάνει τὴν δόξα καί τὴν μακαριότητα τοῦ Θεοῦ.
.             Καί ἀκόμη θησαυροὶ πολύτιμοι εἶναι οἱ ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας. Ὅλοι ὅσοι ἀγωνίστηκαν καί εὐαρέστησαν στὸν Θεό. Οἱ ἅγιοι εἶναι τὰ αἰσθητὰ σημεῖα τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ στὸν κόσμο. Τὸ πλῆθος καί τὸ νέφος τῶν μαρτύρων, τῶν ἁγίων καί τῶν ὁμολογητῶν. εἶναι οἱ πρωτότοκοι ἀδελφοί μας, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπήλαυσαν πλήρως τὴν ὑπόσχεση τῆς λυτρώσεως καί τῆς οὐρανίου βασιλείας, ἀλλὰ περιμένουν καί ἐμᾶς, ὥστε μαζί, ὡς ἕνα πνευματικὸ σῶμα νὰ ἀπολαύσουμε τὴν μακαριότητα τῆς βασιλείας τῶν Οὐρανῶν κατὰ τὴν δευτέρα παρουσία τοῦ Κυρίου.

*   *   *

.             Πολύτιμοι θησαυροί μας αὐτοί. Ἂς εὐχαριστοῦμε καί δοξολογοῦμε τὸν Τριαδικὸ Θεὸ γιὰ τοὺς πολύτιμους αὐτοὺς θησαυρούς, γιὰ τὰ ἀνεκτίμητα αὐτὰ δῶρα τῆς ἀγάπης Του, τὰ ὁποῖα μᾶς ἔχει δωρήσει. Καί ἂς μὴ λησμονοῦμε ποτὲ τοὺς λόγους τοῦ Κυρίου μας γιὰ τὴν ἰδιαίτερη φροντίδα τῆς ἀθάνατης ψυχῆς μας, ἡ ὁποία διαρκῶς ἀπειλεῖται, ἀλλὰ καί μὲ τίποτα δὲν ἀνταλλάσσεται.

, , , ,

Σχολιάστε

Η ΣΥΛΛΗΨΙΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΠΡΟΦΗΤΟΥ, ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ (23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ)

Η ΣΥΛΛΗΨΙΣ ΤΟΥ ΤΙΜΙΟΥ ΕΝΔΟΞΟΥ ΠΡΟΦΗΤΟΥ,
ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΚΑΙ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ ΙΩΑΝΝΟΥ (23 ΣΕΠΤΕΜΒΡΙΟΥ)
 

Τοῦ π. Γ. Δορμπαράκη

.          «Ὁ ἱερὸς εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς ἀναφέρει στὸ εὐαγγέλιό του ὅτι ὅταν εἰσῆλθε ὁ πρεσβύτης καὶ δίκαιος Ζαχαρίας στὰ Ἅγια τῶν Ἁγίων, προκειμένου νὰ προσφέρει τὴν θυσία τοῦ θυμιάματος, κατὰ τὸν καιρὸ τῆς ἐφημερίας του στὸν Ναό, φανερώθηκε σ’  αὐτὸν ὁ ἀρχάγγελος Γαβριήλ, ὁ ὁποῖος τοῦ μετέφερε τὴν χαρμόσυνη εἴδηση ὅτι πρόκειται ἡ γυναίκα του Ἐλισάβετ νὰ γεννήσει γιὸ κατὰ τὸ γῆρας της, Προφήτη καὶ Πρόδρομο, φωνὴ καὶ κήρυκα καὶ παντοτινὸ λυχνάρι, τὸν μύστη τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ. Αὐτὴν τὴν θεία σύλληψη εἶπε στὸν προφήτη καὶ ἱερέα Ζαχαρία ὁ θεῖος ἀρχιστράτηγος μὲ τὰ λόγια: «Εἰσακούστηκε ἡ δέησή σου», ὁπότε μὲ τὴν παράδοξη αὐτὴ γέννα λόγῳ γηρατειῶν καὶ στειρώσεως τῆς Ἐλισάβετ, ἄρχισε νὰ προμηνύεται καὶ ὁ θεῖος καὶ παρθενικὸς τόκος τῆς παναχράντου Θεοτόκου».
.          Θὰ πρέπει κατ᾽ ἀρχὰς νὰ σημειώσουμε ὅτι ἡ σημερινὴ ἑορτὴ τῆς συλλήψεως τοῦ ἁγίου Ἰωάννου δὲν στηρίζεται σὲ κάποιες πληροφορίες ἀποκρύφων εὐαγγελίων, τὶς ὁποῖες ἐνδεχομένως μπορεῖ κανεὶς νὰ ἀμφισβητήσει, ἀλλὰ ἀποτελεῖ βεβαιότατο γεγονός, τὸ ὁποῖο καταγράφεται, ὅπως εἴπαμε καὶ παραπάνω, ἀπὸ τὸν ἅγιο εὐαγγελιστὴ Λουκᾶ. Κι αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἡ Ἐκκλησία μας ἐντάσσοντας τὸ γεγονὸς αὐτὸ μέσα στὰ θεόπνευστα κείμενά της – δὲν ἔχουν ἀσφαλῶς ἴδια ἰσχὺ καὶ ἀξία τὰ εὐαγγέλια μὲ τὰ ἀπόκρυφα ἢ ψευδεπίγραφα λεγόμενα: τὰ ἀπόκρυφα (2ος μ.Χ. αἰ. καὶ ἐξ.) μπορεῖ νὰ διασώζουν ἀληθινὰ στοιχεῖα (π.χ. τὰ σχετικὰ μὲ τὴ Γέννηση τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου ἢ τὰ Εἰσόδιά της στὸν Ναό),  περιέχουν ὅμως σὲ πολλὰ σημεῖα τους ἢ ψευδεῖς ἢ αἱρετικὲς καὶ παραπλανητικὲς πληροφορίες – θέλει νὰ τονίσει τὴν σημασία τοῦ ἐρχομοῦ στὸν κόσμο τοῦ Ἰωάννου Προδρόμου, ἐκείνου τοῦ προφήτη δηλαδὴ ποὺ θὰ προετοίμαζε τὸ ἔδαφος γιὰ τὸν ἐρχομὸ τοῦ Ἴδιου τοῦ Θεοῦ ὡς ἀνθρώπου. Μὲ τὴν προοπτικὴ καὶ πάλι τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀξιολογεῖται τὸ γεγονὸς τῆς συλλήψεως τοῦ ἁγίου Ἰωάννου, δηλαδὴ ὑπὸ τὸ φῶς τοῦ Ἡλίου κατανοεῖται τὸ φῶς τοῦ λύχνου. Διότι διαφορετικὰ ἡ σημασία του θὰ εἶχε τὴν ἴδια ἰσχὺ μὲ τὴν σύλληψη καὶ κάθε ἄλλου ἀνθρώπου, ποὺ ἔρχεται, μὲ τὴν εὐδοκία ἀσφαλώς  τοῦ Θεοῦ, στὸν κόσμο.
.          Πέραν τῆς παραπάνω πραγματικότητας, τὴν ὁποία ποικιλοτρόπως προβάλλουν οἱ ὕμνοι τῆς Ἐκκλησίας μας, καὶ πέραν ἀκόμη τοῦ γεγονότος ὅτι μὲ αὐτὴν ἰδιαιτέρως τὴν ἑορτὴ ἡ Ἐκκλησία μᾶς φανερώνει τὴν ὑπέρβαση κάθε «ἠθικισμοῦ», ἐκεῖνο ποὺ θεωρεῖται ἀξιοπρόσεκτο, κατὰ τὸν ὑμνογράφο, εἶναι ἡ ἀντίδραση τοῦ δικαίου Ζαχαρία ἀπέναντι στὸν ἀρχάγγελο Γαβριήλ, ὅταν ἐκεῖνος τοῦ εὐαγγελίζεται τὴν γέννηση τοῦ υἱοῦ του: ἀμφισβητεῖ τὰ λόγια τοῦ ἀπεσταλμένου τοῦ Κυρίου, διότι στηρίζεται στὴν λογικὴ καὶ τὴν ἐμπειρία του. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἀπὸ γέρο ἄνθρωπο καὶ γερόντισσα γυναίκα, καὶ μάλιστα στείρα, νὰ γεννηθεῖ ἕνα παιδί; «Ἐλισάβετ τὰ μέλη νενέκρωται, καὶ ἐμοῦ δὲ τὸ γῆρας, δυσπιστίαν νῦν τεκμαίρεται». Ὁ ὑμνογράφος ὅμως συνεχίζει νὰ ἑρμηνεύει τὸ σκεπτικὸ τοῦ Ζαχαρία: ὄχι μόνο ἡ φυσικὴ τάξη τῶν πραγμάτων ἀνατρέπεται μὲ ὅσα μεταφέρει ὁ ἄγγελος, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ πλευρᾶς πνευματικῆς ὑπάρχει, κατ’  αὐτόν, κάτι ἀνάποδο: «ἐγὼ γὰρ ἦλθον τὴν σωτηρίαν λαοῦ αἰτήσασθαι, οὐχὶ δὲ κομίσασθαι παῖδα, ὡς προσφωνεῖς». Ἐκεῖνο δηλαδὴ ποὺ πρέπει νὰ ἐπέτεινε τὴν ἀμφισβήτηση τοῦ ἁγίου Ζαχαρία καὶ ἑπομένως νὰ τὸν ὁδηγοῦσε σὲ καχυποψία ὅτι δὲν ἀληθεύουν τὰ λόγια τῆς οὐράνιας ὀπτασίας, ἦταν ὅτι ὁ εὐαγγελισμὸς γιὰ τὸν «ὑποτιθέμενο» γιό του ἐρχόταν σὲ μία στιγμὴ πνευματικῆς λειτουργίας, σὲ ὥρα δηλαδὴ προσευχῆς, καὶ μάλιστα ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τοῦ λαοῦ. Ἐγὼ ἦλθα ἐδῶ στὸν Ναό, ὅπως σημειώνει ὁ ὑμνογράφος, γιὰ νὰ ζητήσω ἀπὸ τὸν Θεὸ τὴν σωτηρία τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι νὰ ἀποκτήσω παιδί, ὅπως μοῦ λὲς ἐσύ. Κι ἀλλοῦ: «Ἀμφίβολον κέκτημαι τὴν διάνοιαν ἐγώ, καὶ ἀπιστῶ τοῖς λόγοις σου, τῷ Ἀρχαγγέλῳ ἔφη ὁ Ἱερεύς. Λαοῦ σωτηρίαν γάρ, οὐκ ἐμῆς ἐξ ὀσφύος καρπὸν ᾔτησα». Ἀμφιβάλλω ἐγὼ καὶ ἀπιστῶ στὰ λόγια σου, εἶπε ὁ Ἱερεὺς στὸν ἀρχάγγελο, γιατί ζήτησα τὴν σωτηρία τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι καρπὸ ἀπὸ τὴν ὀσφύ μου.
.          Αὐτὸ ὅμως ποὺ φαίνεται τόσο «λογικὸ» γιὰ τὸν ἅγιο Ζαχαρία, καὶ μάλιστα ἡ ἀμφισβήτηση τῆς ἐκ Θεοῦ προέλευσης τῆς ὀπτασίας λόγῳ τοῦ περισπασμοῦ ἀπὸ τὸ περιεχόμενο τῆς προσευχῆς του: νὰ ζητάει ἀπὸ τὸν Θεὸ τὴν σωτηρία τοῦ λαοῦ καὶ νὰ τοῦ προκύπτει κάτι προσωπικό του: ἕνα παιδί, εἶναι ἐκεῖνο στὴν πραγματικότητα ποὺ ἐρχόταν ὡς ἀπάντηση ἀκριβῶς τῆς προσευχῆς αὐτῆς. Διότι ἡ γέννηση τοῦ παιδιοῦ τοῦ Ἰωάννη ἦταν ἡ ἀπαρχὴ τῆς σωτηρίας τοῦ λαοῦ. Μὲ αὐτὸν θὰ ξεκινοῦσε ἡ σωτηρία ὡς κήρυγμα μετανοίας γιὰ νὰ γίνει ἀποδεκτὸς ὁ Μεσσίας. Μὲ ἄλλα λόγια ὁ Ζαχαρίας δὲν μποροῦσε νὰ κατανοήσει ὅτι ὁ Θεὸς τοῦ ἔδινε ὅ,τι ζητοῦσε, δηλαδὴ ἀδυνατοῦσε νὰ διεισδύσει στὸν τρόπο δράσεως τοῦ Θεοῦ. Κι εἶναι κάτι στὸ ὁποῖο τελικῶς «σκοντάφτουμε» οἱ περισσότεροι. Διότι καὶ ἐμεῖς ζητᾶμε ἀπὸ τὸν Θεὸ διάφορα πράγματα, καὶ μάλιστα κάτω ἀπὸ πνευματικὲς προϋποθέσεις. Καὶ δὲν καταλαβαίνουμε ὅτι ἡ «ἄρνηση» τοῦ Θεοῦ νὰ μᾶς ἀπαντήσει ἢ συμβάντα σὲ ἐμᾶς «ξένα» πρὸς αὐτὰ ποὺ ζητᾶμε, συνιστοῦν τελικῶς αὐτὸ ποὺ εἶναι ἡ ἀπάντηση τοῦ Θεοῦ ἀκριβῶς στὰ αἰτήματά μας. Πρέπει ἴσως νὰ «ἐπιτρέπουμε» στὸν Θεὸ νὰ βλέπει πέρα ἀπὸ ὅ,τι βλέπουμε ἐμεῖς καὶ ἴσως πάλι νὰ εἴμαστε σὲ ἑτοιμότητα ἀποδοχῆς τοῦ δικοῦ Του θελήματος ὡς πιὸ εὐεργετικοῦ γιὰ ἐμᾶς ἀπὸ τὸ δικό μας. Ἂς  θυμηθοῦμε καὶ αὐτὸ ποὺ συνέβη καὶ στὸν Γέροντα Παΐσιο: Δέχτηκε «ἄδικη» ἐπίθεση ἀπὸ ἕναν ἱερέα καὶ ταράχτηκε, χωρὶς ὅμως νὰ μιλήσει. Κι ὅταν ἔπειτα ἄρχισε νὰ ἀνακρίνει τοὺς λογισμούς του, γιὰ νὰ καταλάβει τί ἔγινε, διεπίστωσε ὅτι ζητοῦσε ἀπὸ τὸν Θεὸ καρδιακὰ νὰ τοῦ δώσει ταπείνωση. Κι ὁ Θεὸς τοῦ ἔδωσε τὴν ἀφορμή: «ἄλλαξε» λίγο τὴν συμπεριφορὰ τοῦ ἱερέα ἀπέναντί του, προκειμένου ἀκριβῶς νὰ τοῦ δώσει τὴν εὐκαιρία νὰ ἀγωνιστεῖ νὰ ἀποκτήσει τὴν ταπείνωση. Ὁ Θεὸς λοιπὸν πάντοτε μᾶς ἀκούει, πάντοτε μᾶς ἀπαντάει, πρέπει ὅμως νὰ ἔχουμε κι ἐμεῖς ἀνοικτὰ τὰ μάτια μας γιὰ νὰ διακρίνουμε ὀρθὰ τὴν ἀπάντησή Του.

, , ,

Σχολιάστε

«ΤΟ ΕΜΨΥΧΟΝ ΤΗΣ ΧΑΡΙΤΟΣ ΟΡΓΑΝΟΝ» (Ὁ Τίμιος Πρόδρομος καὶ Βαπτιστὴς Ἰωάννης)

Τὸ ἔμψυχον τῆς Χάριτος ὄργανον  

Ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Ἀρχιμ. Ἱεροθέου Βλάχου
(νῦν Μητρ. Ναυπάκτου)
«Ὀσμὴ Γνώσεως»
κδόσεις «Τέρτιος»,
Κατερίνη 1985, σελ. 154-158

 «Ὁ γὰρ Ἡρώδης ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην,
εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον
». 

 (Μάρκ. ϛ´20)

.            Σήμερα ἡ μνήμη τῆς ἀποτομῆς τῆς τιμίας κεφαλῆς τοῦ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου. Ἔτσι στὸ Εὐαγγέλιο εἴδαμε τὸ μεγάλο ἔγκλημα τῆς ἀποκεφαλίσεως τοῦ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου «τῆς τῶν ὁσίων καὶ δικαίων κορυφαίας ἀκρότητος». Τὸ δὲ φοβερὸ εἶναι ὅτι ὁ Ἡρώδης, ὁ διαπράξας αὐτὸ τὸ ἔγκλημα, «ἐφοβεῖτο τὸν Ἰωάννην, εἰδὼς αὐτὸν ἄνδρα δίκαιον καὶ ἅγιον». Θὰ μᾶς δοθεῖ σήμερα ἡ εὐκαιρία νὰ δοῦμε μὲ μεγάλη συντομία μερικὲς πτυχὲς τῆς ζωῆς τοῦ Προφήτου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ἀνεδείχθη «ἔμψυχον τῆς Χάριτος ὄργανον», «περιφανὲς καταγώγιον τῶν χαρισμάτων τοῦ Πνεύματος», «πάσης ἀρετῆς καὶ εὐσεβείας στήλη». Ὄντως ὑπῆρξε «χαριτωμένος» ἄνθρωπος καὶ μέσα ἀπὸ τὸ πρῖσμα αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξαντληθῆ ὅλη του ἡ ζωή.

 Χάρι καὶ ἔλεγχος

.           Εἶναι γνωστὰ τὰ περιστατικὰ ποὺ ὁδήγησαν τὸν Προφήτην στὸ μαρτυρικὸ τέλος. Ὁ Πρόδρομος ἤλεγξε δριμύτατα τὴν παρανομία τοῦ Ἡρώδη λέγοντας «οὐκ ἔξεστί σοι ἔχειν τὴν γυναῖκα τοῦ ἀδελφοῦ σου» καὶ αὐτὸ δημιούργησε τὸ μίσος τῆς Ἡρωδιάδος μὲ ἀποτέλεσμα τὸν θάνατο τοῦ Προφήτου.
.            Αὐτὴν τὴν ἐνέργεια τοῦ Βαπτιστοῦ χρησιμοποιοῦν πολλοὶ γιὰ νὰ δικαιολογήσουν τὶς δικές τους ἐλεγκτικὲς ἐνέργειες. Ὅσοι σήμερα ἔχουν σκοπὸ τῆς ζωῆς τους νὰ ἐλέγχουν διαρκῶς τὰ κακῶς κείμενα στὴν κοινωνία καὶ τὴν Ἐκκλησία, καθὼς ἐπίσης καὶ ὑψηλὰ ἱσταμένους ἀνθρώπους, φέρνουν σὰν παράδειγμα τὴν περίπτωσι τοῦ Ἰωάννου ἀγνοώντας ἴσως ὅτι αὐτὴ ἡ περίπτωσι εἶναι ἐναντίον τῆς νοοτροπίας τους. Καὶ νὰ γιατί.
.            Ὁ Τίμιος Πρόδρομος ἦταν γεμάτος ἀπὸ Ἅγιον Πνεῦμα. Ἔλαβε τὸ Ἅγιον Πνεῦμα, ἐνῶ ἦταν ἀκόμη ἕξ μηνῶν ἔμβρυον στὴν κοιλία τῆς μητέρας του Ἐλισάβετ. Ὁ ἀρχάγγελος Γαβριὴλ εἶπε στὸν πατέρα του Ζαχαρία: «καὶ Πνεύματος Ἁγίου πλησθήσεται ἔτι ἐκ κοιλίας μητρὸς αὐτοῦ» (Λουκᾶ α´ 15). Καὶ πράγματι. Ὅταν ἡ Παναγία μετὰ τὸν Εὐαγγελισμό της ἐπισκέφθηκε τὴν Ἐλισάβετ ,ποὺ περνοῦσε τὸν ἕκτο μήνα τῆς κυήσεώς της, «ἐσκίρτησε τὸ βρέφος ἐν τῇ κοιλίᾳ αὐτῆς (ὁ Τίμιος Πρόδρομος) καὶ ἐπλήσθη Πνεύματος Ἁγίου ἡ Ἐλισάβετ καὶ ἀνεφώνησε…» (Λουκᾶ α´ 41).
.            Καθὼς βλέπουμε ὁ Τίμιος Πρόδρομος ἀπὸ τὴν μήτρα τῆς μητέρας του ἐδέχθη «τὴν τελειότητα τοῦ μέλλοντος αἰῶνος» καὶ ἀναγνωρίζει ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι τὸν Χριστό. Μάλιστα κατὰ ὁμιλία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ὁ Τίμιος Πρόδρομος «φθάνει καὶ ὑπερβαίνει τὴν ἀμφοτέρων τῶν Προφητῶν» (Ἠσαΐου καὶ Ἡλιοῦ) τελειότητα ἔτι ἐν ἐμβρύοις ὤν». Ἀναγνωρίζει τὸν Χριστὸ καὶ ἐπειδὴ ὡς ἔμβρυον δὲν ἔχει φωνὴν «ἀνυμνεῖ ταύτην (τὴν θεϊκὴν παρουσίαν) ἐκεῖθεν διὰ τῆς μητρικῆς γλώσσης θεολογῶν». Ὄχι μόνον ἔγινε Προφήτης ἀπὸ ἔμβρυο, ἀλλὰ μετέδωσε τὸ προφητικὸ χάρισμα καὶ στὴν μητέρα του, τὴν ὁποία κατέστησε Προφήτιδα. Ἔτσι πρὶν ἔλθη ἀκόμη στὸν κόσμο, ἀνεδείχθη «ὑπερκόσμιος».
.           Ἐκτὸς αὐτοῦ ὅλη ἡ ζωὴ τοῦ Προδρόμου ὑπῆρξε θαυμαστή. «Ὑπὲρ ἅπαντας θαῦμα θαυμάτων ἐστίν». Ἐπιγραμματικὰ νὰ ἐνθυμηθοῦμε ὅτι ἀπὸ μικρὴ ἡλικία ζοῦσε στὴν ἔρημο, ὅτι ἀξιώθηκε τῆς μεγάλης τιμῆς νὰ βαπτίση τὸν Κύριο, ὅτι ἐπαινέθηκε ἀπὸ τὸν Χριστὸ καὶ ὅτι ἔδωσε τοὺς μαθητάς του στὸν Κύριο. Ἔτσι προετοίμασε τὸ ἔδαφος, ἑτοίμασε τὸν δρόμο γιὰ τὸ εὐαγγελικὸ κήρυγμα.
.           Ὕστερα ἀπὸ αὐτὰ δημιουργοῦνται πολλὰ ἐρωτήματα. Μπορεῖ ὁ Τίμιος Πρόδρομος νὰ ἀποτελέση ὑπόδειγμα γιὰ ἐκείνους ποὺ δὲν ἔχουν λάβει αἰσθητὰ τὸ Πανάγιον Πνεῦμα, ποὺ δὲν εἶναι «χαριτωμένοι», ἀλλὰ τὶς περισσότερες φορὲς ἐλέγχουν ἀπὸ δική τους ἐσωτερικὴ ἀνασφάλεια καὶ ψυχικὴ ἀσθένεια. Μπορεῖ δηλ. ὁ καθένας, ὄντας ἄγευστος τῆς πνευματικῆς ζωῆς καὶ μὴ ἔχοντας πνευματικὴ ἐμπειρία νὰ ἀσχολῆται μὲ τὸν ἔλεγχο προσώπων καὶ πραγμάτων; Αὐτὸ τὸ ἔργο τὸ κάνει ἡ Ἐκκλησία διὰ τῶν ἁγίων της, ὅταν χρειασθῆ, καὶ τότε ὁ ἔλεγχος ὠφελεῖ καὶ θεραπεύει.. Εἰρηνεύει.

 Χάρι καὶ ἡλικία

.            Συνήθως ἐνθυμούμενοι τὴν μεγάλη αὐτὴ προφητικὴ μορφὴ ὁ νοῦς μας πηγαίνει σὲ ἕνα γέροντα Προφήτη καὶ ἀγνοοῦμε ὅτι ὁ Πρόδρομος μαρτύρησε γύρω στὰ 30 του χρόνια. Ἐπίσης, ὅπως εἴδαμε προηγουμένως, ἔλαβε τὸ Ἅγιον Πνεῦμα ἀπὸ τὴν κοιλιὰ τῆς μητέρας του, πρὶν ἔλθη στὸν κόσμο. Αὐτὸ μᾶς δίνει τὴν ἀφορμὴ νὰ ὑπογραμμίσουμε δύο σημεῖα.
.           Πρῶτον. Χωρὶς νὰ παραγνωρίζουμε τὴν ἀξία τῆς γενικῆς καὶ πνευματικῆς πείρας γιὰ τὴν χριστιανικὴ ζωή, ἐν τούτοις ξέρουμε καλὰ ὅτι ἡ πνευματικὴ ζωὴ εἶναι ἔλευσι τοῦ Παρακλήτου στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ τὸ Πανάγιο Πνεῦμα «ὅπου θέλει πνεῖ». Ἔτσι εἶναι δυνατὸν ἕνα μικρὸ παιδὶ νὰ ἔχη μεγάλη Χάρι καὶ νὰ θεολογῆ ἀπὸ τὴν ἐνέργεια τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ἐνῶ ἕνας μεγάλης ἡλικίας Χριστιανὸς νὰ ἀγνοῆ ὅλη αὐτὴ τὴν πορεία τῆς θείας Χάριτος. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἀπαραίτητη ἡ σύνδεσι τῆς Χάριτος μὲ τὴν ἡλικία. Ὑπάρχουν ἄνθρωποι ποὺ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τῆς πνευματικῆς τους ζωῆς ἀξιώθηκαν μεγάλων χαρισμάτων τοῦ Παναγίου Πνεύματος, ποὺ ἄλλοι δὲν ἀξιώθηκαν ποτὲ ἢ ἀξιώθηκαν στὸ τέλος τῆς ζωῆς τους. Ἔτσι ἐξηγεῖται ὅτι μέσα στὴν λατρεία καὶ κατὰ τὴν διάρκεια τῶν μυστηρίων εἶναι δυνατὸν τὰ παιδιὰ νὰ καταλάβουν πολλὰ πράγματα ποὺ ἀδυνατοῦν νὰ κατανοήσουν οἱ μεγαλύτεροι στὴν ἡλικία.

 .           Δεύτερον. Οἱ γονεῖς, ἰδιαιτέρως οἱ μητέρες, ἔχουν καθῆκον νὰ προσεύχωνται γιὰ τὰ παιδιά τους, ἰδίως γιὰ τὰ ἔμβρυα ποὺ φέρουν μέσα τους. Εἶναι παρατηρημένο ὅτι γιὰ νὰ μάθη κανεὶς νὰ προσεύχεται, πρέπει νὰ ὑπάρχουν μερικὲς ἀπαραίτητες προϋποθέσεις. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι τὸ νὰ ζῆ σὲ μία ἀτμόσφαιρα προσευχῆς καὶ νὰ ἔχει αἷμα προσευχομένων γονέων. Γι’ αὐτὸ οἱ μητέρες πρέπει νὰ προσεύχωνται γιὰ τὰ παιδιὰ τους τόσο κατὰ τὴν διάρκεια τῆς ἐγκυμοσύνης, ὅσο καὶ καθ’ ὅλη τὴν ἀνάπτυξί τους. Τότε ὁ Θεὸς θὰ στέλνει τὴν Χάρι Του καὶ θὰ ἐνεργῆ εὐεργετικὰ στὴν ζωή τους.

 Χάρι καὶ θάνατος

 .           Ἡ ἀποκεφάλισι τοῦ Τιμίου Προδρόμου, δηλ. ἡ βιαία ἔξοδός του ἀπὸ τὴν ζωὴ αὐτὴ ἦταν ἡ πιὸ φυσικὴ κατάστασι. Πῶς ἐξηγεῖται αὐτό; Κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμὰ ὁ Πρόδρομος «δὲν ἔπρεπε νὰ ὑποστῆ τὸν φυσικὸ θάνατο, διότι αὐτὸς εἶναι ἡ καταδίκη τῆς παραβάσεως τοῦ Ἀδάμ, τῆς ὁποίας δὲν ἦταν ὀφειλέτης ὁ ὑπηρέτης τῆς ἐντολῆς, ὁ ὑπήκοος στὸν Θεὸ ἀπὸ τὴν μήτρα τῆς μητρός του. Οἱ ἅγιοι πρέπει νὰ θυσιάζουν τὴν ζωή τους ὑπὲρ τῆς ἀρετῆς καὶ τῆς εὐσεβείας κατὰ τὴν ἐντολὴ τοῦ Κυρίου. Γι’ αὐτὸ γιὰ τοὺς ἁγίους τῆς Ἐκκλησίας κατάλληλος μᾶλλον εἶναι ὁ ὑπὲρ τοῦ καλοῦ βίαιος θάνατος. Ἔτσι καὶ ὁ Κύριος ἐγεύθη τοῦ θανάτου. Ὁ Πρόδρομος ἔπρεπε νὰ εἶναι πρόδρομος καὶ τοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ…».
.           Αὐτὸ συμβαίνει μὲ τοὺς ἁγίους. Ξέρουμε ἀπὸ τὴν Βιβλικοπατερικὴ διδασκαλία ὅτι ὁ φυσικὸς θάνατος εἶναι ἀποτέλεσμα τοῦ πνευματικοῦ θανάτου, τῆς ἀπομακρύνσεως ἀπὸ τὸν Θεό, λόγῳ τῆς ἁμαρτίας. Τὸ κέντρον τοῦ θανάτου εἶναι ἡ ἁμαρτία. Μὲ τὸ ἅγιο Βάπτισμα μὲ τὸ ὁποῖο ἐπιτυγχάνουμε τὴν κοινωνία μὲ τὸν Χριστὸ καταργεῖται τὸ κράτος τῆς ἁμαρτίας, ὁπότε φυσικῷ τῷ τρόπῳ πρέπει νὰ καταργῆται καὶ ὁ θάνατος. Ἂν μετὰ τὸ ἅγιο Βάπτισμα ὑφίσταται ἀκόμη ὁ θάνατος, αὐτὸ συμβαίνει γιατί παραμένει τὸ φθαρτὸ τῆς φύσεως, ὄχι πλέον σὰν καταδίκη της ἁμαρτωλῆς φύσεως, ἀλλὰ σὰν μέσο καταδίκης καὶ καταργήσεως τῆς ἁμαρτίας, ὅπως ἀκριβῶς μετὰ τὴν ἀναμάρτητη γέννηση τοῦ Χριστοῦ παρέμεινε τὸ φθαρτὸ τοῦ σώματος χάριν τῶν σωτηριωδῶν παθῶν. τσι πι φυσικς τρόπος ξόδου τοῦ νθρώπου το Θεο εναι βιαἰα ξοδος, γι’ ατ κα ο πιὸ κλεκτοὶ νθρωποι, φεύγουν δι μαρτυρικο θανάτου.
.           Ἑπομένως, ἀδελφοί, ὅταν ὁ ἄνθρωπος λαμβάνη τὴν θεία Χάρι, τότε ὅλα ἀλλάζουν. Τὰ πιὸ παράξενα γίνονται τὰ πιὸ φυσικά. Ὁ ἔλεγχος γίνεται θεραπεία καὶ εὐλογία. Ἡ μικρὴ ἡλικία γίνεται ἄμβων οὐρανίας διδασκαλίας. Τὸ μαρτύριο καὶ ὁ θάνατος γίνονται ὕμνος καὶ δόξα.

 Ἂς ἔχουμε τὶς εὐχὲς τοῦ Τιμίου Προδρόμου καὶ Βαπτιστοῦ Ἰωάννου.

, , ,

Σχολιάστε

ΑΓ. ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΠΡΟΔΡΟΜΟΣ: ΚΗΡΥΞ, ΑΓΓΕΛΟΣ, ΑΠΟΣΤΟΛΟΣ

Παύλου Εὐδοκίμωφ

.        Ὅλος, ὁ πυκνός καί συγκεντρωμένος συμβολισμός τῆς Βαπτίσεως πού ἡ εἰκόνα τῆς ἑορτῆς μᾶς δείχνει, κάνει νά κατανοήσουμε τήν φοβερή ἔκταση αὐτῆς τῆς πράξεως. Εἶναι πιά ὁ θάνατος ἐπάνω στόν Σταυρό· ὁ Χριστός λέγοντας στόν ἅγιο Ἰωάννη: «οὕτω γάρ πρέπον ἐστίν ἡμῖν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην» (Ματθ. γ´ 15) προλαβαίνει τόν τελευταῖο λόγο πού θά ἀντηχήσει στόν κῆπο τῆς Γεθσημανῆ: «Πάτερ, γενηθήτω τό θέλημά σου…». Ἡ λειτουργική ἀνταπόκριση τῶν ἑορτῶν τό ὑπογραμμίζει ρητά: ἔτσι οἱ ψαλμωδίες τῆς ἀκολουθίας τῆς 3ης Ἰανουαρίου παρουσιάζουν μιά ἐκπληκτική ἀναλογία μέ ἐκεῖνες τῆς Μεγάλης Τετάρτης, ἡ ἀκολουθία τῆς 4ης Ἰανουαρίου μέ ἐκείνη τῆς Μεγάλης Πέμπτης καί ἡ ἀκολουθία τῆς 5ης Ἰανουαρίου μέ ἐκείνη τῆς Μεγάλης Παρασκευῆς καί τοῦ Μεγάλου Σαββάτου.
.        γιος ωάννης Βαπτιστής χει χρισθε μέ μιά διακονία μαρτυρίας: εἶναι ὁ μάρτυρας τῆς ὑποταγῆς τοῦ Χριστοῦ, τῆς τελευταίας κενώσεώς του. Ἀλλά στόν Ἰωάννη Βαπτιστή σάν Ἀρχέτυπο, σάν ντιπρόσωπο το νθρωπίνου γένους, εναι λη νθρωπότης πού εναι μάρτυρας τς θείας γάπης. Ἡ «Φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ» μεσουρανεῖ στήν πράξη τῆς Βαπτίσεως, «ἐκπλήρωση τῆς δικαιοσύνης», μέ τόν θάνατο καί τήν ἀνάσταση στό τέλος ἐκπλήρωση τῆς προαιώνιας ἀποφάσεως πού ἔχουμε παρατηρήσει στήν εἰκόνα τῆς Τριάδος.
.        «Ἐγένετο δέ ἐν τῷ βαπτισθῆναι ἅπαντα τόν λαόν καί Ἰησοῦ βαπτισθέντος» (Λουκ. γ´ 21). Ὁ Λόγος ἔρχεται ἐπάνω στήν γῆ, πρός τούς ἀνθρώπους, καί ἐμεῖς εἴμαστε παρόντες τῆς πιό συνταρακτικῆς Συναντήσεως τοῦ Θεοῦ καί τῆς Ἀνθρωπότητος «ὅλος ὁ λαός». Μυστικά, στόν Ἰωάννη τόν Βαπτιστή ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ἀναγνωρίζονται υἱοί μέσα στόν Υἱό, οἱ ἀγαπημένοι υἱοί στόν ἀγαπημένο Υἱό καί ἄρα οἱ φίλοι τοῦ Νυμφίου, οἱ μάρτυρες. Τό γένοιτο τῆς Παρθένου ὑπῆρξε τό “ναί” ὅλων τῶν ἀνθρώπων στήν Ἐνσάρκωση, στήν ἔλευση τοῦ Θεοῦ στούς δικούς του. Στόν γιο ωάννη, ατόν τόν λλο τν «δικν του», λοι ο νθρωποι λέγουν «γένοιτο» στήν Συνάντηση, στή θεία Φιλία, στή Φιλανθρωπία το Πατρός, φίλου τν νθρώπων. Ὅπως ὁ Συμεών ὠθούμενος ἀπό τό Πνεῦμα συναντᾶ καί δέχεται τόν Ἰησοῦ-βρέφος, ἐπίσης ὁ Ἰωάννης συναντᾶ καί δέχεται τόν Ἰησοῦ-Μεσσία: «Ἐγένετο ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος παρά Θεοῦ, ὄνομα αὐτοῦ Ἰωάννης· οὗτος ἦλθεν εἰς μαρτυρίαν, ἵνα μαρτυρήσῃ περί τοῦ φωτός, ἵνα πάντες πιστεύσωσι δι᾽ αὐτοῦ» (Ἰω. α´ 6-7). Μαρτυρεῖ γιά ὅλους, στή θέση ὅλων καί αὐτή ἡ μαρτυρία εἶναι ἕνα γεγονός στό ἐσωτερικό ὁλοκλήρου τῆς Ἀνθρωπότητος καί ἀφορᾶ ὅλο τόν ἄνθρωπο.
.        Τό Δ΄ εὐαγγέλιο μιλᾶ γιά τόν Ἰωάννη στόν πρόλογό του, ἀμέσως μετά τό Λόγο, πού εἶναι στήν ἀρχή, καί ὅταν διαβάζει κανείς ὅτι ὑπῆρχε ἄνθρωπος ἀπεσταλμένος ἀπό τόν Θεό, αἰσθάνεται ὅτι ἡ ἔλευσή του, σέ μιά ὁρισμένη ἔννοια ἔρχεται ἐπίσης ἀπό τήν ἀρχή, τήν αἰωνιότητα. Ὁ οὐρανός ἀνοίγει μπροστά ἀπό αὐτόν καί μαρτυρεῖ: «ὅτι τεθέαμαι τό Πνεῦμα καταβαῖνον ἐπ᾽αὐτόν… οὗτός ἐστιν ὁ Υἱός τοῦ Θεοῦ» (Ἰω. α´ 29-34)· σ᾽ αὐτό τόν σύντομο λόγο εἶναι πιά, μέ μιά μορφή περιορισμένη ὅλο τό Εὐαγγέλιο. Ὁ Ἰωάννης εἶναι αὐτός πού γνωρίζει, προσδιορίζει τόν Ἀμνό γιατί εἶναι μυημένος στό μυστήριο τοῦ «ἐσφαγμένου Ἀρνίου ἀπό καταβολῆς κόσμου…».
.       ωάννης δέν χει τίποτε προαγγείλει καί εναι πιό μεγάλος προφήτης, ὅπως ὁ δάκτυλος τοῦ Θεοῦ προσδιορίζει τόν Χριστό. Εἶναι ὁ πιό μεγάλος διότι εἶναι ὁ πιό μικρός, αὐτό πού θέλει νά πεῖ ἀπελεύθερος ἀπό τήν ἴδια του ἐπάρκεια, γιά νά μήν εἶναι ἐκεῖνος πού μένει ἐκεῖ, ἐκεῖνος ποὺ τέρπεται ἀκούοντας τήν φωνή τοῦ Νυμφίου, καί ἡ χαρά του εἶναι μεγάλη χωρίς μέτρο. Εἶναι ἡ πιό ἐνδόμυχη ἐγγύτης ὅπου ὁ Λόγος ἀντηχεῖ· εἶναι κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Υἱοῦ πού δέν εἶναι ἐξ ὁλοκλήρου παρά ὁ Λόγος τοῦ Πατρός· εἶναι κατ εἰκόνα τοῦ Πνεύματος, γιατί δέν λέγει τίποτε γιά τόν ἑαυτό του ἀλλά μιλᾶ στό ὄνομα Αὐτοῦ πού ἔχει ἔλθει. Εἶναι αὐτός ὁ ὁρμητικός πού ἁρπάζει τούς οὐρανούς καί τό μαρτύριό του λαμπρύνει θαυμαστά ἕνα ἀρχαῖο μοναστικό λόγιο: Δῶσε τό αἷμα σου καί πάρε τό Πνεῦμα… Μέ τήν Θεοτόκο περιβάλλει τόν Χριστό Κριτή καί μεσιτεύει γιά ὅλους τούς ἀνθρώπους. Μπορεῖ νά τό κάνει, γιατί ἡ φιλία του φθάνει τό ἐπίπεδο ἑνός ἄλλου μεγάλου πνευματικοῦ τοῦ ὁποίου ἡ ἱστορία μᾶς ἔχει ἀναφερθεῖ στά Ἀποφθέγματα τῶν Πατέρων. Ὁ ἅγιος Παΐσιος ὁ Μέγας προσευχόταν γιά τόν μαθητή του πού εἶχε ἀρνηθεῖ τόν Χριστό, καί ὅταν προσευχόταν, ὁ Κύριος τοῦ ἐμφανίστηκε καί τοῦ λέγει: «Παΐσιε, γιά ποῖον προσεύχεσαι; Δέν γνωρίζεις ὅτι μέ ἔχει ἀρνηθεῖ;». Ἀλλά ὁ ἅγιος δέν ἔπαυε νά ἔχει ἔλεος καί νά προσεύχεται γιά τόν μαθητή του, καί λοιπόν ὁ Κύριος τοῦ λέγει: Παΐσιε, ἔχεις ἐξομοιωθεῖ μέ ἐμένα μέ τήν ἀγάπη σου…
.        Ἡ λειτουργία ὀνομάζει τόν ωάννη: κήρυκα, γγελο καί πόστολο. Μαρτυρεῖ· καί ἡ φωνή τοῦ Νυμφίου προκαλεῖ τήν πρώτη ἀποστολική κλήση: «Ἀνδρέας καί Ἰωάννης ἀκολουθοῦν τόν Ἰησοῦν» (Ἰω. α´37). Πιό ἀργά, ἐγκαταλείπει αὐτό τόν κόσμο καί κατεβαίνει στόν Ἅδη σάν Πρόδρομος τῆς Καλῆς Ἀγγελίας.
.        Τό βάπτισμα τοῦ Ἰωάννη πρό τῶν Θεοφανείων δέν ἦταν παρά ἕνα «βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν» (Λουκ. 3, 3), ἦταν ἡ μεταβολή τῆς τελευταίας ἀναμονῆς. Πηγαίνοντας στόν Ἰορδάνη, ὁ Ἰησοῦς δέν πῆγε νά μετανοήσει ἀφοῦ ἦταν χωρίς ἁμάρτημα· νά ποῦμε ὅτι ἔδωσε τό παράδειγμα τῆς ταπεινότητος δέν ἀπαντᾶ ἀκόμη στό μέγεθος τοῦ γεγονότος. Ἡ βάπτιση τοῦ Ἰησοῦ εἶναι ἡ προσωπική Πεντηκοστή του, ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί τά τριαδικά Θεοφάνεια: Ἐν Ἱορδάνῃ βαπτιζομένου σου Κύριε ἡ τῆς Τριάδος ἐφανερώθη προσκύνησις (τροπάριο ἑορτῆς). Εἶναι ἀπό αὐτό τό πλήρωμα πού ἔρχεται τό μυστήριο τοῦ βαπτίσματος στό ὄνομα τοῦ Ἰησοῦ, αὐτό τό ὄνομα καθορίζεται, ἄμεσα στόν πλήρη βαπτιστικό τύπο: «εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός, τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Τά λειτουργικά κείμενα ὀνομάζουν τήν ἑορτή τό μεγάλο Νέο Ἔτος γιατί τό συμβάν ἐπανέρχεται στό φῶς τῆς Τριάδος. Εἶναι ἀκριβῶς αὐτή ἡ στιγμή πού οἱ Ἐπίσκοποι ἐξέλεγαν γιά νά ἀναγγείλουν στίς Ἐκκλησίες τόν χρόνο τῆς μεγάλης τεσσαρακοστῆς καί τήν χρονολογία τοῦ ἑορτασμοῦ τοῦ Πάσχα.

ΠΗΓΗ: pemptousia.gr

, ,

Σχολιάστε

Η ΕΙΚΟΝΑ ΤΩΝ ΘΕΟΦΑΝΕΙΩΝ

Παύλου Εὐδοκίμωφ

.       Ἡ εἰκόνα τῶν Θεοφανείων προσφέρει τήν εὐαγγελική διήγηση ἀλλά προσθέτει μερικές λεπτομέρειες πού ἔχουν χρησιμοποιηθεῖ στή λειτουργία τῆς ἑορτῆς καί δείχνει αὐτό πού ὁ Ἰωάννης θά μποροῦσε νά διηγηθεῖ. Ἐπάνω στήν εἰκόνα ἕνα τμῆμα ἑνός κύκλου παριστᾶ τούς οὐρανούς πού ἀνοίγουν, καί κάποτε ἀπό μιά διπλή πτυχή πού ὁμοιάζει μέ κροσσό ἑνός σύννεφου, βγαίνει τό χέρι τοῦ Πατρός πού εὐλογεῖ. Ἀπό αὐτό τόν κύκλο ἀναχωροῦν ἀκτῖνες φωτός, χαρακτηριστικό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καί πού φωτίζουν τό περιστέρι. Αὐτόματη ἀνάμνηση τοῦ ἀρχικοῦ λόγου «καί ἐγένετο φῶς», ἡ ἐκδηλωτική ἐνέργεια τοῦ Πνεύματος, ἀποκαλύπτει τόν τριαδικό Θεό: Ἡ Τριάδα, ὁ Θεός μας, μᾶς ἐκδηλώνεται χωρίς διαίρεση. Ὁ Χριστός ἦλθε γιά νά εἶναι τό φῶς τοῦ κόσμου, πού φωτίζει αὐτούς πού κάθονταν στά σκοτάδια (Ματθ. δ´ 16) ἀπό ἐκεῖ δέ τό ὄνομα τῆς «Ἑορτῆς τῶν φώτων». Ἐνῶ ὁ Χριστός κατέβαινε στά νερά, ἡ φωτιά ἄναψε μέσα στόν Ἰορδάνη, εἶναι ἡ Πεντηκοστή τοῦ Κυρίου καί ὁ προεικονισμένος Λόγος, μέ στύλο φωτός δείχνει ὅτι τό βάπτισμα εἶναι φωτισμός, γέννηση τῆς ὑπάρξεως στό θεῖο φῶς.
.       Ἄλλοτε τήν παραμονή τῆς ἑορτῆς γινόταν τό βάπτισμα τῶν κατηχουμένων καί ὁ ναός ἦταν πλημμυρισμένος ἀπό φῶς, σημεῖο μυήσεως στή γνώση τοῦ Θεοῦ. Ὁ μάρτυρας αὐτοῦ τοῦ φωτός, ὁ ἅγιος Ἰωάννης εἶναι δοσμένος στό γεγονός, γιατί αὐτός ὁ ἴδιος εἶναι «ὁ λύχνος ὁ καιόμενος καί φαίνων» καί οἱ ἄνθρωποι ἔρχονταν «ἀγαλλιαθῆναι ἐν τῷ φωτί αὐτοῦ» (Ἰω. ε´ 35).
.       Ἡ κάθοδος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέ τή μορφή ἑνός περιστεριοῦ ἐκφράζει τήν κίνηση τοῦ Πατρός πού φέρεται πρός τόν Υἱό του. Ἐξ ἄλλου, ἐξηγεῖται, κατά τούς Πατέρες, κατ᾽ ἀναλογίαν πρός τόν κατακλυσμό καί τό περιστέρι μέ τόν κλάδο ἐλαίας, σημεῖο τῆς εἰρήνης. Τό Ἅγιο Πνεῦμα πού φέρεται ἐπάνω ἀπό τά ἀρχέγονα νερά ἀνέδειξε τή Ζωή, ἐπίσης αὐτό πού αἰωρεῖται ἐπάνω στά νερά τοῦ Ἰορδάνη, προκαλεῖ τή δεύτερη γέννηση τοῦ νέου δημιουργήματος.
.       Ὁ Χριστός παριστάνεται ὀρθός ἐνάντια πρός τόν βυθό τοῦ νεροῦ σκεπασμένος ἀπό τά κύματα τοῦ Ἰορδάνη. Ἀπό τήν ἀρχή τῆς ἀποστολῆς του, ὁ Ἰησοῦς ἀντιμετωπίζει τά κοσμικά στοιχεῖα πού περιέχουν σκοτεινές δυνάμεις: τό νερό, τόν ἀέρα καί τήν ἔρημο. Ἡ διάβαση τῆς Ἐρυθρᾶς Θαλάσσης εἶναι ἀπό τίς μορφές τοῦ βαπτίσματος: ἡ νίκη ἀπό τόν Θεό τοῦ δράκοντος τῆς θαλάσσης, τοῦ τέρατος Rahab. Ἕνα Ἰδιόμελο τῆς ἑορτῆς κάνει νά κατανοήσουμε τόν Κύριο λέγοντας στόν Ἰωάννη Βαπτιστή: Προφήτη, ἔλα νά μέ βαπτίσεις… Βιάζομαι νά χαθεῖ ὁ κρυμμένος στά νερά ἐχθρός, ὁ πρίγκηπας τοῦ σκότους, γιά νά ἀπελευθερώσω τόν κόσμο ἀπό τά δίχτυα του παραχωρώντας του τήν αἰώνια ζωή. Ἔτσι, μπαίνοντας στόν Ἰορδάνη ὁ Κύριος, καθαρίζει τά νερά: Σήμερον τά το ορδάνου νάματα εἰς ἰάματα μεταποιεῖται. Σήμερον ῥείθροις μυστικοῖς πᾶσα ἡ κτίσις ἀρδεύεται  (εὐχή τῶν ἁγίων Θεοφανείων ποίημα ἁγ. Σωφρονίου Ἱεροσολ.). Εἶναι ὅλο τό σύμπαν πού δέχεται τήν ἁγιοποίησή του: Ὁ Χριστός βαπτίζεται· βγαίνει ἀπό τό νερό καί μέ αὐτό ἀποκαλύπτει τόν κόσμο (ἰδιόμελο τοῦ Κοσμᾶ). Σπάζει τό κεφάλι τῶν δρακόντων καί ἀναζωογονεῖ τόν Ἀδάμ, εἶναι ἡ ἀνάπλαση τῆς ἀνθρωπίνης ὑπάρξεως, ἡ ἀναγέννησή της στό καθαριστικό λουτρό τοῦ μυστηρίου. Ὁ Δίδυμος Τυφλός καθορίζει: «ὁ δέ Κύριος ἔδωκέ μοι μητέρα τήν κολυμβήθραν (Ἐκκλησία), πατέρα τόν Ὕψιστον, ἀδελφόν τόν δι᾽ ἡμᾶς βαπτισθέντα Σωτῆρα».
.         Στήν εἰκόνα μέ τό δεξιό του χέρι ὁ Χριστός εὐλογεῖ τά νερά καί τά ἑτοιμάζει νά γίνουν τά νερά τῆς βαπτίσεως πού ἁγιάζει μέ τήν ἴδια του κατάδυση. Τό νερό ἀλλάζει σημασία, ἄλλοτε εἰκόνα τοῦ θανάτου (κατακλυσμός), εἶναι τώρα ἡ πηγή τοῦ ὕδατος τῆς ζωῆς (Ἀποκ. κα´ 6· Ἰω. δ´ 14). Μυσταγωγικά τό νερό τῆς βαπτίσεως δέχεται τήν ἀξία τοῦ αἵματος τοῦ Χριστοῦ.
.         Στά πόδια τοῦ Κυρίου, στά νερά τοῦ Ἰορδάνη, ἡ εἰκόνα δείχνει δύο μικρές ἀνθρώπινες μορφές, εἰκονογράφηση τῶν παλαιοδιαθηκικῶν κειμένων πού ἀποτελοῦν μέρος τῆς ἀκολουθίας: «τί σοί ἐστι, θάλασσα ὅτι ἔφυγες, καὶ σὺ Ἰορδάνη, ὅτι ἐστράφης εἰς τὰ ὀπίσω» (Ψαλμ. ριγ´ 5). Τό τροπάριο (ἦχος Δ´) ἐξηγεῖ: «Ἀπεστρέφετο ποτέ, ὁ Ἰορδάνης ποταμός, τῇ μηλωτῇ Ἐλισσαιέ, ἀναληφθέντος Ἠλιού καὶ διῃρεῖτο τὰ ὕδατα ἔνθεν καὶ ἔνθεν· καὶ γέγονεν αὐτῷ ξηρὰ ὁδὸς ἡ ὑγρὰ εἰς τύπον ἀληθῶς τοῦ Βαπτίσματος, δι᾽ οὗ ἡμεῖς τήν ρέουσαν τοῦ βίου διαπερῶμεν διάβασιν». Εἰκόνα συμβολική πού μιλᾶ γιά τήν μετάνοια ἀκόμη ἀόρατη τῆς κοσμικῆς φύσεως, τῆς μεταστροφῆς τῆς ὀντολογίας της. Ἡ εὐλογία τῆς ὑδρόβιας φύσεως ἁγιάζει τήν ἴδια ἀρχή τῆς ἐπίγειας ζωῆς. Γι᾽ αὐτό, μετά τήν θεία λειτουργία γίνεται ὁ μεγάλος ἁγιασμός τῶν ὑδάτων (ἑνός ποταμοῦ, μιᾶς πηγῆς ἤ ἐντελῶς ἁπλά ἑνός δοχείου τοποθετημένου μέσα στήν ἐκκλησία).
.          Μιλώντας γιά τά μή ἁγιασμένα νερά, εἰκόνα τοῦ θανάτου–κατακλυσμοῦ ἡ λειτουργία τά ὀνομάζει ὑδατόστρωτο τάφο. Πραγματικά, ἡ εἰκόνα δείχνει τόν Ἰησοῦ νά εἰσέρχεται στά νερά, στόν ὑγρό τάφο. Αὐτός ἐδῶ ἔχει τή μορφή ἑνός σκοτεινοῦ σπηλαίου (εἰκονογραφική μορφή τοῦ ἅδη) περιέχοντας ὅλο τό σῶμα τοῦ Κυρίου (εἰκόνα τοῦ ἐνταφιασμοῦ, πού προσφέρεται στό μυστήριο τοῦ βαπτίσματος μέ ὁλική κατάδυση, μορφή τοῦ πασχαλίου τριημέρου), γιά νά ἀποσπάσει τόν ἀρχηγό τῆς φυλῆς μας στή ζοφερή διαμονή. Συνεχίζοντας τόν προκαταβολικό συμβολισμό τῆς Γεννήσεως, ἡ εἰκόνα τῶν Θεοφανείων δείχνει τήν προκάθοδο τοῦ Χριστοῦ στόν Ἅδη: «καταβὰς ἐν τοῖς ὕδασιν ἔδησε τόν ἰσχυρόν». Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, σχολιάζει: ἡ κατάδυση καί ἡ ἀνάδυση εἶναι ἡ εἰκόνα τῆς καθόδου στόν ἅδη καί τῆς ἀναστάσεως.
.         Ὁ Χριστός παριστάνεται γυμνός, εἶναι ντυμένος μέ τήν ἀδαμική γυμνότητα καί ἔτσι ἀποδίδει στήν ἀνθρωπότητα τό ἔνδοξο παραδεισιακό ἔνδυμά της. Γιά νά δείξει τήν ὑπέρτατη πρωτοβουλία του παριστάνεται βαδίζοντας ἤ κάνοντας ἕνα βῆμα πρός τόν ἅγιο Ἰωάννη: ἐλεύθερα ἔρχεται καί κλίνει τό κεφάλι. Ὁ Ἰωάννης εἶναι ταραγμένος: ἐγώ χρείαν ἔχω ὑπό σοῦ βαπτισθῆναι, καί σύ ἔρχῃ πρός με;»… Ὁ Ἰησοῦς τόν διατάζει: «ἄφες ἄρτι». Ὁ Ἰωάννης τείνει τό δεξιό του χέρι σέ μιά τελετουργική χειρονομία, στό ἀριστερό κρατεῖ ἕνα εἰλητάριο, κείμενο τοῦ κηρύγματός του.
.         Οἱ ἄγγελοι τῆς Ἐνσαρκώσεως εἶναι σέ μιά στάση προσκυνήσεως, τά σκεπασμένα χέρια τους σέ ἔνδειξη σεβασμοῦ. Συμβολίζουν ἐπίσης καί εἰκονογραφοῦν τό λόγο τοῦ ἀποστόλου Παύλου (Γαλ. γ´ 27) :«Ὅσοι γάρ εἰς Χριστόν ἐβαπτίσθητε, Χριστόν ἐνεδύσασθε…».

 ΠΗΓΗ: orthodox-answers.blogspot.com

, , , ,

Σχολιάστε

Η ΒΑΠΤΙΣΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ

Ἡ βάπτιση τοῦ Ἰησοῦ καὶ ἡ σημασία της

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Γεωργίου Π. Πατρώνου 
«Ἡ ἱστορικὴ πορεία τοῦ Ἰησοῦ»

(ἐκδ. Δόμος, Ἀθῆναι 1997, σ. 241-245)

.          Μετὰ τὴν προσέγγιση τοῦ γεγονότος τῆς γνωριμίας καὶ συνάντησης Ἰησοῦ καὶ Ἰωάννη εἶναι ἀνάγκη γιὰ μία εὐρύτερη διερεύνηση καὶ τῆς βαπτίσεως τοῦ Ἰησοῦ ἀπὸ τὸν Βαπτιστή. Τὸ βάπτισμα τοῦ Ἰωάννη μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ ὡς ἕνα βάπτισμα μετανοίας, γιὰ τὴν οὐσιαστικὴ ἔνταξη κάποιου στὸν πιστὸ λαὸ τοῦ Θεοῦ, τὸν ἀληθινὸ Ἰσραήλ. Μὲ τὸ βάπτισμα πραγματοποιεῖτο ἕνα εἶδος κάθαρσης γιὰ τὴν πραγματικὴ ἐνσωμάτωση στὴν κοινότητα τῶν ἀληθινῶν «τέκνων Ἀβραὰμ» (Ματθ. γ´ 9· Ἰωάν. η´ 33 ἑξ. Ρωμ. δ´ 12). Γι’ αὐτὸ καὶ ἡ πρόσκληση πρὸς μετάνοια πρὶν ἀπὸ τὴν βάπτιση ἀπευθυνόταν ἀπὸ τὸν Ἰωάννη ὄχι μόνο πρὸς τοὺς ἁμαρτωλοὺς ἢ τοὺς προσήλυτους στὴν ἰουδαϊκὴ κοινότητα καὶ πίστη, ἀλλὰ καὶ πρὸς ὅλους ἐκείνους ποὺ ἐπιθυμοῦσαν ν’ ἀνήκουν στοὺς προσδοκῶντες τὴ Βασιλεία τοῦ Θεοῦ. πρόκειτο γι να βάπτισμα μοναδικό, πο δν τ συναντομε στ ουδαϊκ τελετουργικ τυπικό, κα πο τελετο ποκλειστικ κα μόνο π τν ωάννη στ νερ το ποταμοῦ ορδάνη καὶ στὴν περιοχὴ τῆς ἐρήμου, ὅπου καὶ τὸ κήρυγμα μετανοίας. «Ὀνομάζεται «βάπτισμα μετανοίας εἰς ἄφεσιν ἁμαρτιῶν» (Μάρκ. α´4).
.      Τὸ βάπτισμα αὐτὸ προϋποθέτει, ἀσφαλῶς, τὴν ἐξομολόγηση τῶν ἁμαρτιῶν καὶ τὴν ὁριστικὴ ἀπόφαση γιὰ οὐσιαστικὴ μεταστροφή, ὄχι μόνο στὴν καθημερινὴ πράξη ἀλλὰ καὶ στὴν καθόλου στάση ἔναντι τῶν μεγάλων προβλημάτων τῆς ζωῆς (βλ. Ματθ. γ´ 6 ἐξ.). Τὸ βάπτισμα ὕδατος τοῦ Ἰωάννη εἶχε καὶ θεωρητικό, συμβολικὸ χαρακτήρα. Συμβόλιζε τὴν ἠθικὴ καθαρότητα καὶ ἁγνότητα τοῦ ἀνθρώπου. Στὴ θεολογικὴ δὲ γλώσσα ἐθεωρεῖτο ἀναγκαῖο καὶ γιὰ τὴν προπαρασκευὴ τοῦ ἀνθρώπου ἐν ὄψει τοῦ ἐσχατολογικοῦ βαπτίσματος. Τ πικείμενο μεσσιανικ βάπτισμα «ν πνεύματι κα πυρ» τς νέας ποχς, ρχεται ς συνέχεια κα προϋποθέτει πάντοτε τ βάπτισμα δατος το ωάννη (Ματθ. γ´ 11- Πράξ. α´ 5· ια´16).

 Ἡ σημασία τῆς βαπτίσεως τοῦ Ἰησοῦ

.         Ἡ βάπτιση τοῦ Ἰησοῦ, τώρα, ἀπὸ τὸν Ἰωάννη θεωρεῖται ὡς ἕνα πολὺ σημαντικὸ καὶ ἰδιαίτερα ἐνδιαφέρον γεγονὸς γιὰ τὴν εὐαγγελικὴ ἱστορία καὶ παράδοση. Εἶναι ἕνα γεγονὸς ποὺ ἐπισημοποιεῖ, θὰ λέγαμε, τὴ δημόσια ἀναγνώριση καὶ ὕψωση τοῦ Ἰησοῦ στὴν μεσσιανικὴ ἰδιότητά του. Καὶ οἱ τέσσερις Εὐαγγελιστὲς περιγράφουν τὸ γεγονὸς αὐτὸ σὲ ἔκταση καὶ μὲ ἰδιαίτερη σπουδὴ καὶ τὸ ἀναφέρουν ὅλοι πρὶν ἀπὸ τὴν δημόσια δράση τοῦ Ἰησοῦ, κατὰ τρόπο πολὺ ἀποκαλυπτικό. Θεωρεῖται δὲ ἰδιαίτερα χαρακτηριστικὴ στὸ σημεῖο αὐτὸ ἡ σύγκλιση ποὺ παρατηρεῖται καὶ στὶς δύο παραδόσεις, τὴ συνοπτικὴ καὶ τὴν ἰωάννεια, γιὰ τὴν παρουσίαση καὶ προβολὴ τοῦ Ἰησοῦ ὡς τοῦ μοναδικοῦ καὶ «ἀγαπητοῦ» Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία γίνεται διὰ μέσου τῆς βαπτίσεως καὶ τῆς θεοφανείας. Εὐγλωττότερος στὴν περιγραφὴ καὶ στὴν ἔκθεση τῶν λεπτομερειῶν τῆς ὅλης σκηνῆς εἶναι ὁ Εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος (Ματθ. γ´13-17). Οἱ παρατηρούμενες διαφορὲς στὶς εὐαγγελικὲς αὐτὲς διηγήσεις εἶναι ἐλάχιστες καὶ στρέφονται κυρίως γύρω ἀπὸ τὴν ἐπισήμανση τοῦ χρόνου τῆς ἐμφάνισης τοῦ «πνεύματος τοῦ Θεοῦ ὡσεὶ περιστερὰ» (Ματθ. γ´16) καὶ τῆς ἀκριβοῦς στιγμῆς τῆς ἐπίσημης καθιέρωσης τοῦ Ἰησοῦ στὴ μεσσιανικὴ ἀποστολή του.
.          Κατὰ τὸν Ματθαῖο, ὁ Ἰησοῦς ἔρχεται ἀπὸ τὴν Γαλιλαία στὸν Ἰορδάνη ποταμὸ μὲ μοναδικὸ σκοπὸ τὴν συνάντηση τοῦ Ἰωάννη ὥστε «βαπτισθῆναι ὑπ’ αὐτοῦ». Μὲ τὴν ἐνέργειά του αὐτὴ ὁ Ἰησοῦς θέλει νὰ φανερώσει ἐκτὸς τῶν ἄλλων καὶ ὅτι μὲ δική του προσωπικὴ θέληση καὶ ἀπόφαση ἔρχεται καὶ ὑποτάσσεται στὸ θέλημα τοῦ Πατρὸς καὶ ταπεινὰ μετέχει στὰ ἀνθρώπινα. Ἂν καὶ κατὰ τὴν διαβεβαίωση τοῦ Βαπτιστῆ, ὁ Ἰησοῦς δὲν εἶχε «χρείαν» οὔτε γιὰ βάπτισμα, οὔτε πολὺ περισσότερο γιὰ ἄφεση ἁμαρτιῶν, ἀφοῦ ἦταν ἀναμάρτητος, ἐν τούτοις προσέρχεται «τοῦ βαπτισθῆναι ὑπ’ αὐτοῦ» καὶ τοῦ «πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην» (Ματθ. γ´13-15). Χρονικὰ τὸ γεγονὸς αὐτὸ τῆς βαπτίσεως θὰ πρέπει νὰ ἔγινε κατὰ τὸ μήνα Φεβρουάριο τοῦ ἔτους 28 μ.Χ. καὶ κατ’ ἄλλους ἀρκετὰ ἐνωρίτερα.
.          Ἡ ὅλη περιγραφὴ τῆς συναντήσεως Ἰησοῦ καὶ Ἰωάννη δὲν ἀφήνει περιθώρια γιὰ τὴν δημιουργία τῆς ἐντυπώσεως, ὅτι οἱ δύο ἄνδρες ἦσαν ἐντελῶς ἄγνωστοι μεταξύ τους καὶ ὅτι δὲν θὰ εἶχαν προηγηθεῖ κάποια ἄλλη ἢ πολλὲς ἄλλες συναντήσεις πρὶν ἀπὸ αὐτὴ τῆς βάπτισης. Ἀντίθετα, μάλιστα, μὲ τὴν ἐμφάνιση τοῦ Ἰησοῦ μπροστὰ στὸν Ἰωάννη καὶ στὸ σημεῖο ἀκριβῶς ἐκεῖνο τοῦ ποταμοῦ, ὅπου ἐβάπτιζε τοὺς προσερχόμενους μετανοοῦντες, βλέπουμε τὸν Βαπτιστὴ ν’ ἀντιδρᾶ ἔντονα στὴν θέα τοῦ Ἐρχομένου καὶ στὴν διάθεσή του νὰ δεχθεῖ «βάπτισμα μετανοίας». Ἡ ὅλη σκηνὴ φανερώνει μᾶλλον δύο πολὺ γνώριμους μεταξύ τους ἄνδρες, ποὺ ἐνῶ ὁ ἕνας ἐπιμένει στὸν σκοπὸ τῆς ἄφιξής του, ὁ ἄλλος ἀντιδρᾶ, διότι «γνωρίζει» καλὰ τὸν προσερχόμενο καὶ λέει: «ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπὸ σοῦ βαπτισθῆναι, καὶ σὺ ἔρχῃ πρός με;» (Ματθ. γ´ 14). Ἀλλὰ ὅπως ἀποκαλύπτει ὁ Ἰησοῦς, «οὕτως γὰρ πρέπον ἐστὶν πληρῶσαι πᾶσαν δικαιοσύνην». Ἔτσι ὁ Ἰωάννης πειθαρχεῖ καὶ ὑποτάσσεται στὸ «πρέπον» τῆς θείας Οἰκονομίας καὶ «ἀναγκάζεται» νὰ βαπτίσει τὸ νέο Ραββί, χωρὶς ἀσφαλῶς τὴν διαδικασία τῆς ἐξομολόγησης τῶν ἁμαρτιῶν, ὅπως συνέβαινε μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους. Ὁ Ἰησοῦς εἰσέρχεται στὰ νερὰ τοῦ Ἰορδάνη, βαπτίζεται καὶ «ὁ βαπτισθεὶς εὐθὺς ἀνέβη ἀπὸ τοῦ ὕδατος», χωρὶς καμία ἄλλη ἐνέργεια ἢ πράξη (Μτθ. γ´16).
.        Αὐτὸ τὸ «εὐθὺς ἀνέβη» τῆς περίπτωσης τοῦ Ἰησοῦ κατὰ τὸν Ματθαῖο εἶναι ἰδιαίτερα ἐνδεικτικὸ καὶ μοναδικό, γιατί ὅπως ξέρουμε σὲ ὅλες τὶς ἄλλες περιπτώσεις βαπτίσεων παρουσιαζόταν μεγάλη καθυστέρηση καὶ χρονοτριβή, ἀφοῦ εἴχαμε ἐκτεταμένη ἀναφορὰ στὴ ζωὴ τοῦ βαπτιζομένου καὶ σχετικὴ «δημόσια» ἐξομολόγηση. Αὐτὸ τὸ «εὐθὺς ἀνέβη» ὑπογραμμίζεται μὲ ἔμφαση καὶ ἀπὸ τὴν ἰδιαίτερα περιληπτικὴ διήγηση τοῦ ἀρχαιότερου τῶν Εὐαγγελίων, ἐκείνου τοῦ Μάρκου (α´10). Καὶ τοῦτο, γιατὶ ἡ ἐξομολόγηση τῶν ἁμαρτιῶν γινόταν κατὰ τὴν διάρκεια τῆς παραμονῆς τοῦ ὑποψηφίου ἐντὸς τοῦ ὕδατος, εἴτε ἀμέσως μὲ τὴν εἴσοδό του στὸν Ἰορδάνη εἴτε κατὰ τὴν «τελετὴ» τῆς βαπτίσεως. Γιὰ τὸν Ἰησοῦ ὑπογραμμίζεται ἀπὸ ὅλη τὴν εὐαγγελικὴ παράδοση, ὅτι μὲ τὴν εἴσοδό του στὰ νερὰ τοῦ ποταμοῦ «εὐθὺς ἀνέβη ἀπὸ τοῦ ὕδατος» (Ματθ. γ´16) ἢ «εὐθὺς ἀναβαίνων ἐκ τοῦ ὕδατος…» (Ματθ. α´10), γιὰ νὰ γίνει σαφὴς διαστολὴ ἀπὸ ὅλες τὶς ἄλλες βαπτίσεις ποὺ ἔκανε ὁ Ἰωάννης πρὸς «ἅπαντα τὸν λαὸν» (Λουκ. γ´ 21).
.          Βέβαια αὐτὸ δὲν σημαίνει πὼς τὸ βάπτισμα τοῦ Ἰησοῦ δὲν εἶχε καμιὰ σχέση μὲ αὐτὸ ποὺ ἀποκαλοῦμε «ἄφεσιν τῶν ἁμαρτιῶν». Δὲν ἔχουμε πράξη ἐξομολόγησης, γιατί δὲν ἔχουμε προσωπικὲς ἁμαρτίες, ἀλλὰ τὸ βάπτισμα τοῦ Ἰησοῦ ἔχει μεγάλη σχέση μὲ τὴν σωτηρία τοῦ κόσμου καὶ βαθύτατη σημασία γιὰ τὶς ἁμαρτίες τῶν ἀνθρώπων. Ὁ Ἰησοῦς ἦταν ἀναμάρτητος ἀλλ’ ἔγινε «ἀμνὸς τοῦ Θεοῦ» ποὺ πῆρε ἐπάνω του ὅλες τὶς ἁμαρτίες τῶν ἀνθρώπων (Ἰω. α´ 29· α´ 36). Ἔτσι τὸ βάπτισμα τοῦ Ἰορδάνη «προτυπώνει» καὶ προαναγγέλλει τὸ ἄλλο «βάπτισμα» τοῦ Ἰησοῦ, τὸν θυσιαστικό του θάνατο πάνω στὸν σταυρὸ (Μάρκ. ι´ 38· Λουκ. ιβ´ 50), ὅπου κατ’ οὐσιαστικὸ τρόπο πραγματοποιήθηκε ὄχι μόνο ἡ «ἄφεσις τῶν ἁμαρτιῶν ἡμῶν» ἀλλὰ καὶ ἡ λύτρωση τοῦ κόσμου. δημόσια δράση κα ζω το ησο, βλέπουμε τι πλαισιώνεται μεταξ δύο εδν βαπτίσματος, το πρώτου «δατι» κα το δευτέρου «πυρί», δηλαδ μεταξ ταπείνωσης, θυσίας κα μαρτυρίου.

.           Ὁ Ἰωάννης ὁ Βαπτιστὴς παρουσιάζεται ἀπὸ τὶς εὐαγγελικὲς περικοπὲς ὡσὰν νὰ ἐγνώριζε καλὰ τὸν Ἰησοῦ ἀπὸ προηγούμενες συναντήσεις τους, νὰ ἐκτιμοῦσε βαθύτατα τὸν ἄνδρα, καὶ γι’ αὐτὸ κατὰ τὴν στιγμὴ τῆς προσέλευσής του στὸν Ἰορδάνη ἀρνεῖται ἐπίμονα τὴν βάπτισή του. Καὶ μόνο ὅταν ὁ Ἰησοῦς ἐπιμένει καὶ τοῦ ἀποκαλύπτει ὅτι «πρέπον ἐστίν», τότε καὶ μόνο ὑποχωρεῖ καὶ τὸν βαπτίζει. Ὣς ἐδῶ τὰ πράγματα ἐξελίσσονται ἁπλὰ καὶ φυσιολογικὰ περίπου καὶ ὑπογραμμίζεται μὲ ἰδιαίτερη ἔμφαση ἡ βαθύτατη ἐκτίμηση καὶ ὁ ἀλληλοσεβασμὸς ποὺ διέκρινε τὴν σχέση τῶν δύο ἀνδρῶν.
.        Πιθανῶς δὲ νὰ ὑπονοεῖται στὰ κείμενα καὶ κάποιο εἶδος «πρόγνωσης» ποὺ μπορεῖ νὰ εἶχε ὁ Ἰωάννης σχετικὰ μὲ τὸ «ποιὸς ἄραγε νὰ εἶναι αὐτὸς ὁ ἐρχόμενος». Ἀλλὰ τίποτε περισσότερο καὶ τίποτε οὐσιαστικότερο. Ὅλα βρίσκονται ὣς ἐδῶ στὸ ἐπίπεδο τῆς προσωπικῆς καὶ «προφητικῆς» του γνώσης καὶ ἐμπειρίας. Ἡ μεγάλη ἀποκαλυπτικὴ στιγμὴ δὲν ἔχει ἀκόμη φανερωθεῖ. Ἡ ἀποφασιστικὴ παρέμβαση τοῦ Οὐρανοῦ δὲν φάνηκε ἀκόμη νὰ πραγματοποιεῖται γιὰ νὰ ὑποδείξει καὶ νὰ χρίσει τὸν Ἐκλεκτό. Μέσα σ’ αὐτὴ τὴν «ἀναμονὴ» καὶ μόνο μετὰ τὸ τέλος τῆς σύντομης καὶ «τυπικῆς» διαδικασίας τῆς βάπτισης τοῦ Ἰησοῦ, ἔχουμε τὸ «ἄνοιγμα» τοῦ Οὐρανοῦ καὶ τὴν «κάθοδο» τοῦ ἀποκαλυπτικοῦ «σημείου» τῆς θεοφάνειας (Ματθ. γ´ 16· Μάρκ. α´ 10).

 ΠΗΓΗ: pemptousia.gr

, , , ,

Σχολιάστε

«ΠΟΛΥΤΕΛΕΣ ΜΥΡΟ ΑΠΟ ΤΟΝ ΙΕΡΟ ΤΡΑΧΗΛΟ ΠΟΥ ΕΥΩΔΙΑΖΕΙ ΤΗΝ ΟΙΚΟΥΜΕΝΗ» ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΟΥ Τ. ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ

σίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου

ΕΓΚΩΜΙΟΝ ΕΙΣ ΤΗΝ ΑΠΟΤΟΜΗΝ ΤΗΣ ΙΕΡΑΣ ΚΕΦΑΛΗΣ
ΤΟΥ ΜΕΓΑΛΟΥ ΒΑΠΤΙΣΤΟΥ ΚΑΙ ΠΡΟΔΡΟΜΟΥ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ἔκδοση Ἱ. Μονῆς Γενεθλίου τοῦ Προδρόμου Καρυῶν Καρυστίας

Πνευματικὴ πανήγυρις

.        Ὄντως λαμπρὰ καὶ θεϊκῆς χαρμοσύνης πλήρης ἡ σημερινὴ σύναξη, ποὺ μᾶς συγκέντρωσε ὅλους ἐμᾶς, ἀγαπητοὶ Χριστιανοί, γιὰ νὰ γιορτάσουμε σήμερα τὸ πνευματικὸ πανηγύρι. Καὶ δίκαια χαρακτηρίζεται λαμπρά, ἀπὸ αὐτὸ τὸ ἴδιο τὸ ἐπώνυμο τοῦ ἁγίου, τοῦ ὁποίου τελοῦμε τὴν μνήμη, μιὰ καὶ εἶναι καὶ θεωρεῖται «λύχνος φωτός». Χωρὶς ἀμφιβολία δὲν πρόκειται γιὰ λύχνο, ποὺ περιαυγάζει τοὺς σωματικούς μας ὀφθαλμοὺς μὲ γήϊνη ἀκτινοβολία. Γιατί αὐτοῦ τοῦ εἴδους ἡ λάμψη θὰ ἦταν παροδική, μὲ συνεχεῖς διακοπὲς ἀπὸ κάθε ἐμπόδιο, ποὺ θὰ παρεμβαλλόταν σὰν σκιά. Ἀντίθετα, πρόκειται γιὰ φῶς, ποὺ καταυγάζει μὲ τὴν ἀκτινοβολία τῆς θείας Χάριτος τὶς καρδιὲς ὅλων ἐκείνων, ποὺ ἀνέκαθεν ἔχουν συναχθεῖ στὴν ἑορτή, γιὰ φῶς, ποὺ ἀνυψώνει τὸν νοῦ στὴ θεωρία τῆς ἀθλήσεως τοῦ δικαίου. Κι ἔτσι, καθὼς μὲ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς μας θὰ ἀτενίζουμε τὸ μακάριο τοῦτο πάθος, θὰ δημιουργοῦμε παράλληλα καὶ τὴν προϋπόθεση τῆς προσωπικῆς μας εὐφροσύνης. Γιατί τ αμα ποιουδήποτε λλου, πο π ξίφος ρρευσε κάτω στὴν γ, οτε θ μποροσε ν τέρψει τν νθρώπινη ραση οτε διήγηση το γεγονότος ν καλύψει μ σεβασμ τν μνήμη το νεκρο. Γιατί, πς θ μποροσε ν λκύσει τν νθρωπο, πο π τν φύση του γαπ τὴν ζωή, μία αματοχυσία πο δηγε στὸν θάνατο; Μλλον τ ντίθετο θ τν δηγοσε μ τν πέχθεια ζωγραφισμένη στ πρόσωπό του σ συναισθήματα συμπαθείας κα λέους γι τ πάθημα, ἐκτὸς βέβαια ἐὰν κανεὶς βρίσκεται σὲ κατάσταση ἀλλοφροσύνης ἢ ἀποκτηνώσεως, μὴ μπορώντας νὰ ἀντιδράσει λογικὰ σὲ αὐτὰ ποὺ βλέπει, ὅπως κάνουν τὰ ἄγρια θηρία. Ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ μὲ τοὺς πετεινούς, ποὺ ἐνῶ ἄλλοι σφάζονται, αὐτοὶ χαίρονται, λαλοῦν, πηδοῦν δεξιὰ – ἀριστερά, μένοντας μόνο σὲ αὐτὸ ποὺ βλέπουν καὶ χωρὶς νὰ συλλογίζονται, ὅτι θὰ ἔλθει καὶ ἡ δική τους ἡ σειρὰ νὰ πάθουν τὸ ἴδιο. Τ αμα, μως, το δικαίου τ βλέπει κανες κα τέρπεται, κούει γι’ ατ κα το μεταφέρονται χαροποι γγέλματα, ξίζει ν τ ψαύει μ τ χείλη προσκυνηματικά. Γιατί προσφορ ατο τοῦ αματος χαρίζει τν μετοχ στν θάνατη κα ληθιν ζωή. Καὶ πιστεύω, ὅτι χι μόνο σταγόνα το αματος, λλ κα ,τιδήποτε δικό του, ετε λείψανο ετε μία τρίχα ετε κάτι π’ σα φοροσε γγιζε, εναι περιζήτητο κα πολύτιμο σ’ ατν πο χει βάλει σκοπό του ν ζε μ εσέβεια. Γι’ αὐτὸ τὸ λόγο ἐκεῖνος, ποὺ ἔχει κάτι τέτοιο στὸ σπίτι του ἢ στὴν ἐκκλησία, δηλαδὴ ὁλόκληρο λείψανο ἢ ἕνα μέρος ἢ κάτι ἀπειροελάχιστο, τὸ θεωρεῖ καύχημά του, σὰν νὰ κατέχει κάποιο θησαυρό, ποὺ τοῦ χαρίζει ἁγιασμὸ καὶ τοῦ ἐξασφαλίζει τὴν σωτηρία. Καὶ προσέρχεται μὲ εὐλάβεια στὴν λειψανοθήκη μὲ τὴν ἱερὴ σκόνη καὶ ἀσπάζεται μὲ ἅγιο φόβο τὰ ἄψαυστα ἅγια λείψανα.

 Τίμιο τὸ αἷμα τῶν προφητῶν

 .        Τέτοιο, κατὰ τὴν γνώμη μου, ἦταν καὶ τὸ αἷμα τοῦ δικαίου Ἄβελ, ἂν καὶ γιὰ τοὺς γονεῖς στάθηκε τότε αἰτία ἀσυνήθιστου καὶ γοεροῦ θρήνου. Καὶ πῶς θὰ μποροῦσαν, ἐνῶ μέχρι τότε δὲν εἶχαν ἐμπειρία τοῦ νεκροῦ, νὰ μὴ χάσουν τὰ λογικά τους γιὰ τὴν σφαγὴ τοῦ υἱοῦ τους, νὰ μὴ θρηνήσουν καὶ νὰ μὴ ξεσπάσουν σὲ γοερὲς κραυγές, καθὼς ξαφνικὰ τὸν βλέπουν νὰ κείτεται κατὰ γῆς αἱμόφυρτος καὶ πεσμένος νεκρὸς ἀπὸ τὸ φονικὸ χέρι τοῦ ἀδελφοῦ; Τέτοιο στάθηκε γιά μᾶς καὶ τὸ ἅγιο αἷμα τοῦ προφήτου Ἀμώς, ποὺ θανάτωσε μὲ ξίφος ὁ βασιλιὰς Ἀμασίας, ἀφοῦ συνέχεια τὸν βασάνιζε ἀνελέητα. Παραδίδει σὲ θάνατο τὸν δίκαιο, καθὼς τν πλήγωσε μ ρόπαλο στν κρόταφο, μιὰ κι διος πληγωνόταν μ τ προφητικ βέλη. Τὸ ἴδιο καὶ τὸ ἅγιο αἷμα τοῦ προφήτου Μιχαίου, ποὺ τὸν σκότωσε γκρεμίζοντάς τον ὁ Ἰωράμ, ὁ γυιὸς τοῦ Ἀχαάβ, ἐπειδὴ δίδασκε μὲ εἰλικρίνεια καὶ θάρρος τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Γιατί τὸν ἤλεγχε, καθὼς μαρτυρεῖ ἡ Ἁγία Γραφή, γιὰ τὴν ἀσεβῆ συμπεριφορὰ τῶν προγόνων του. Τέτοιο ἦταν καὶ τὸ ἅγιο αἷμα τοῦ προφήτου Ἠσαΐου. Τν χώρισε σ δύο μέρη μ πριόνι Μανασσής, ποὺ εἶχε παρασύρει στὴν εἰδωλολατρία τὸν μανιώδη στὰ πάθη καὶ ἐπιπόλαιο στὴν πίστη Ἰσραηλιτικὸ λαό, πειδ δν ντεχε ν κούει τς προφητικς ποκαλύψεις. Τὸ ἴδιο ἅγιο στάθηκε καὶ τὸ αἷμα τοῦ γενναίου Ἐλεάζαρ, ποὺ μαρτύρησε μὲ τὰ ἑπτὰ παιδιὰ καὶ τὴν θεοσεβῆ μητέρα τους, αἷμα, ποὺ σκόρπισε ἀσύστολα ὁ Ἀντίοχος μέσα ἀπὸ πολλὰ βασανιστήρια, μὴ ὑποφέροντας τὴν σθεναρὴ ἀντίσταση τῶν ἀκαταμάχητων γιὰ τὴν ἐφαρμογὴ τοῦ θελήματος τοῦ Θεοῦ. Καὶ τοὺς σφράγισε ὁ θάνατος μέσα στὴν τέλεια πίστη τους. Τέτοιο στάθηκε γιά μᾶς καὶ τὸ ἅγιο αἷμα τοῦ προφήτου Ζαχαρίου. Χύθηκε μπροστὰ στὸ θυσιαστήριο ἀπὸ τὸ ἀφηνιασμένο καὶ ὠμότατο μαχαίρι τῶν Ἰουδαίων, πο δν μποροσαν ν κονε τ προφητικ λόγια. Καὶ τί χρειάζεται νὰ ἀναφέρω περισσότερα παραδείγματα ἀπὸ τὸ νὰ μιλήσω συνοπτικὰ γιὰ τὸ ἅγιο αἷμα τῶν ἀποστόλων, τῶν προφητῶν καὶ τῶν μαρτύρων, αἷμα ποὺ πολλοὶ ἀλιτήριοι ἔκαναν νὰ ἐκχυθεῖ ποικιλοτρόπως, σὰν νερὸ ἄφθονο ποὺ περικυκλώνει τὴν γῆ καὶ σβήνει τὴν ἀσέβεια;

Τὸ αἷμα ποὺ βοᾶ

.        Τέτοιο, λοιπόν, ταν κα τ γιο αμα το Βαπτιστο κα Προδρόμου το Χριστο, γι τ ποο πρόκειται ν μιλήσουμε. Ατ χύθηκε σν πολυτελς μύρο π τν ερ τράχηλο κα εωδιάζει τν οκουμένη. Αἷμα, ποὺ σύναξε ὄχι ἡ γαστριμαργία οὔτε ἡ οἰνοποσία οὔτε ἡ τροφὴ κρεάτων ἢ κάποιου ἄλλου ἐδέσματος, ἀπὸ ὅσα συνηθίζουν νὰ λιπαίνουν καὶ νὰ ἱκανοποιοῦν τὶς ὀρέξεις, ἀλλὰ αἷμα, ποὺ σιγὰ – σιγά, ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἴδια τὰ σπάργανα μέχρι τὸ τέλος, αὔξησε ἡ χάρη τῆς ἐγκρατείας. Γιατί, ὅπως λέει ὁ Κύριος, «ἦλθε ὁ Ἰωάννης, ποὺ οὔτε ἔτρωγε, οὔτε ἔπινε». Αἷμα, ποὺ κενώθηκε, πρὶν ἀπὸ τὸ πανάγιο Αἷμα τοῦ Δεσποτικοῦ καὶ ἀθανάτου ποτηρίου. Γιατί ἔπρεπε ὁ πρόδρομος τοῦ φωτός, ὅπως ἀνέτειλε μὲ τὴν γέννησή του ἀπὸ στείρα μητέρα καταυγάζοντας αὐτοὺς ποὺ ζοῦσαν πάνω στὴν γῆ, ἔτσι νὰ λάμψει καὶ στοὺς νεκροὺς περνώντας μέσα ἀπὸ τὸν θάνατο ὡς φωτόμορφος κήρυκας. Αἷμα, ποὺ μὲ πολὺ περισσότερη παρρησία βοᾶ πρὸς τὸν Κύριο ἀπ᾽ ὅ,τι τὸ αἷμα τῆς σφαγῆς τοῦ Ἄβελ. Καὶ γίνεται τοῦ φόνου ἡ ἐκτέλεση ἀναβόηση μυστικῆς φωνῆς, ποὺ δὲν προέρχεται ἀπὸ φωνητικὰ ὄργανα, ἀλλὰ ποὺ γίνεται ἀντιληπτὴ μὲ τὴν δύναμη τῆς ἴδιας τῆς πράξεως. Αἷμα σεβασμιώτερο ἀπὸ αὐτὸ τῶν πατριαρχῶν, πολυτιμότερο τῶν προφητῶν καὶ Ὁσιώτερο τῶν δικαίων. Ἀκόμη καὶ τῶν ἀποστόλων διαπρεπέστερο καὶ τῶν μαρτύρων ἐνδοξότερο, καθὼς μαρτυρεῖ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ Λόγου. Αἷμα χαριέστατο, ποὺ καλλωπίζει τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, πιὸ ὄμορφο ἀπὸ κάθε ποικολόχρωμο καὶ σπάνιο ἀνθοστολισμό, αἷμα, ποὺ κενώθηκε κατὰ τὸ τέλος τοῦ παλαιοῦ νόμου ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης καὶ ἄνθος, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ προοίμιο τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ.

 Δίκαιος ἔλεγχος

.        Ἀλλὰ ἂς συνθέσουμε τὸν λόγο ἀπὸ τὰ ἱερὰ Εὐαγγέλια γιὰ τὸ πῶς κενώθηκε αὐτὸ τὸ αἷμα, ἀπὸ ποιόν καὶ γιὰ ποιὰ αἰτία. « Ὁ Ἡρώδης, λοιπόν, λέει τὸ ἅγιο Εὐαγγέλιο, ἀφοῦ συνέλαβε τὸν Ἰωάννη, τὸν ἔδεσε καὶ τὸν ἔρριξε στὴ φυλακή, ἐξ αἰτίας τῆς Ἡρωδιάδας, τῆς γυναίκας τοῦ ἀδελφοῦ του Φιλίππου. Γιατί τοῦ ἔλεγε ὁ Ἰωάννης: Δὲν σοῦ ἐπιτρέπεται νὰ συζεῖς μὲ αὐτήν. Καὶ ἐνῶ ἤθελε νὰ τὸν θανατώσει, φοβήθηκε τὸν λαό, γιατί ὅλοι τὸν θεωροῦσαν προφήτη». Κατ᾽ ἀρχὰς ἂς προσπαθήσουμε νὰ ἐξακριβώσουμε, ποιός ἦταν αὐτὸς ὁ Ἡρώδης, ἐπειδὴ ἡ συνωνυμία προξενεῖ ἀσάφεια γιὰ τὸ συγκεκριμένο πρόσωπο. Φανερὸ εἶναι, πὼς πρόκειται γιὰ τὸν τετράρχη. Γιατί ὁ πατέρας του, ὁ Ἡρώδης, ὁ φονιὰς τῶν νηπίων, εἶχε πεθάνει ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια. Καὶ γιὰ ποιὸν λόγο τὸν ἤλεγχε ὁ Ἰωάννης; Γιατί ἔχοντας ἀπομακρύνει τὴ νόμιμη γυναίκα του ὁ Ἡρώδης, δηλαδὴ τὴν κόρη τοῦ βασιλιᾶ Ἀρέτα, συνῆψε παράνομο δεσμὸ μὲ τὴν Ἡρωδιάδα, τὴν γυναίκα τοῦ ἀδελφοῦ του Φιλίππου. Γιατί εἶχε τὴν δυνατότητα, σύμφωνα μὲ τὸν μωσαϊκὸ νόμο, ἂν ἐκείνη ἦταν ἄτεκνη, νὰ τὴν νυμφευθεῖ, γιὰ νὰ ἀναστηθεῖ ἀπόγονος στὸν ἀδελφό του. Παντελῶς, ὅμως, ἀπαγορευόταν, ἐφ᾽ ὅσον εἶχε μία κόρη, τὴν συνονόματη Ἡρωδιάδα, τὸ γέννημα τῆς ὀχιᾶς, τὸ διαβολικὸ ὄργανο τοῦ δικοῦ της ἀφανισμοῦ. Εὔλογος, λοιπόν,ὁ ἔλεγχος τοῦ Ἰωάννου. Καὶ λεγχος χι βριστικός, λλ συμβουλευτικός, χωρς ν δημιουργε τραύματα, λλ πεναντίας, ν θεραπεύει πληγές. Γιατί, τί λέει; «Δὲν σοῦ ἐπιτρέπεται νὰ τὴν ἔχεις». Τν παναφέρει στν τάξη τς θείας νομοθεσίας, μιλώντας κάπως ἔτσι: «Δὲς καὶ πληροφορήσου μὲ ἀκρίβεια, γιὰ τὸ τί σοῦ παραγγέλλει ὁ μωσαϊκὸς νόμος. «Ἐὰν μένουν μαζὶ δύο ἀδελφοὶ καὶ πεθάνει ὁ ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς χωρὶς νὰ ἔχει ἀφήσει ἀπογόνους, δὲν ἐπιτρέπεται ἡ χήρα του νὰ παντρευθεῖ ξένον ἄνδρα. Θὰ τὴν νυμφευθεῖ ὁ ἀδελφὸς τοῦ ἄνδρα της καὶ θὰ τὴν λάβει ὡς νόμιμη σύζυγο καὶ τὸ παιδὶ ποὺ θὰ γεννηθεῖ θὰ λάβει τὸ ὄνομα τοῦ νεκροῦ καὶ ἔτσι δὲν θὰ σβήσει τὸ ὀνομά του ἀπὸ τὸ Ἰσραήλ». Αὐτά σοῦ παραγγέλλει ὁ νόμος. Ἐσύ, ἀντίθετα, συζεῖς μὲ τὴν γυναίκα, ποὺ ἔχει ἤδη παιδὶ ἀπὸ τὸν ἀδελφό σου. Μή, λοιπόν, παραβεῖς τὸν κανόνα τοῦ νομοθέτου. Κι οὔτε μὲ ἀνόσιο αἷμα νὰ μολύνεις τὴν βασιλικὴ πορφύρα. Κι οτε σύ, πο φείλεις ν ποτελες γι τος λλους τ πόδειγμα τς ποταγς στος νόμους, μφανισθες ς ατιος παρανομίας στος πηκόους σου. Κι ἂν πέσεις σὲ αὐτὸ τὸ παράπτωμα, δίκαια θὰ κριθεῖς, «γιατί ἡ τιμωρία, γιὰ ὅσους βρίσκονται στὴν ἐξουσία, εἶναι ἄμεση».

 Ὁ αἰχμάλωτος τῶν παθῶν φυλακίζει τὸν ἐλεύθερο

 .        Ατός, μως, κατέχοντας τν ξουσία κα λησμονώντας τι πάρχει Θεός, ξεμάνη, ναψε π θυμ καὶ ἀπέσεισε ἀπὸ πάνω του τὸν ἔλεγχο. Δὲν μιμήθηκε τὸν Δαυΐδ, ποὺ ὅταν τὸν ἤλεγξε ὁ προφήτης Νάθαν ἐπὶ μοιχείᾳ, ἐβόησε: «Ἁμάρτησα στὸν Κύριο». Καὶ ὁ Κύριος γιὰ τὴν ταπείνωσή του αὐτὴ τοῦ συγχώρησε τὸ ἁμάρτημα. Ἀντίθετα, ὅπως λέει ἡ Ἁγία Γραφή, ἀφοῦ συνέλαβε τὸν Ἰωάννη, τὸν ἔδεσε καὶ τὸν φυλάκισε. Ατν πο μ τν σκητικό του βίο ζοσε τν ψιστη λευθερία, τν δέσμευσε αχμάλωτος στ πάθος τς σελγείας. δεσε τν πελευθερωμένο π κάθε μπαθ σχέση δη δεσμευμένος στ γοητεία τς κολασίας. Ἔβαλε στὴ φυλακὴ τὸν φύλακα καὶ κήρυκα τῆς Ἐκκλησίας ὁ κατάδικος γιὰ τὴν πράξη τῆς ἀκαθαρσίας. «Ἐξ αἰτίας τῆς Ἡρωδιάδας, τῆς γυναίκας τοῦ ἀδελφοῦ του Φιλίππου». Γιὰ τὴν Ἡρωδιάδα, τὴν ὅμοια στοὺς τρόπους μὲ τὴν Δαλιδὰ καὶ συνεργὸ τοῦ διαβόλου. Γιατί αὐτή, τὸν συγκοιταζόμενο μαζί της, μᾶλλον δὲ παράνομο ἐραστή της, τὸν ἐξώθησε σὲ μανία κατὰ τοῦ Ἰωάννου. Δὲν ἀνέχομαι λέει, νὰ εἶμαι βασίλισσα καὶ νὰ χλευάζομαι ἀπὸ τὸ παιδὶ τοῦ Ζαχαρίου. Καθήλωσε στὴν φυλακὴ τὴν γλῶσσα, ποὺ μὲ στηλιτεύει. Σκότωσε ὅσο πιὸ γρήγορα γίνεται μὲ ξίφος αὐτόν, ποὺ μὲ λόγια σὰν βέλη μοῦ πληγώνει τὴν ψυχή. «Καὶ θέλοντας νὰ τὸν σκοτώσει φοβήθηκε τὸν ὄχλο, γιατί θεωροῦσε τὸν Ἰωάννη ὡς προφήτη». Καὶ συμβαίνει, ὅταν θέλουν οἱ ἄρχοντες νὰ πράξουν κάτι παράνομο, νὰ μὴν κάνουν εὐθὺς ἀμέσως τὴν ὁρμητική τους διάθεση πράξη, ἀλλὰ ἀναβάλλουν ἀπὸ ντροπὴ καὶ φόβο στὸν λαὸ καὶ καραδοκοῦν, πότε θὰ βρεθεῖ ἡ κατάλληλη εὐκαιρία νὰ ξεχύσουν τὴ μοχθηρία τους.

 Οἱ ρίζες τῆς ἀνομίας καρποφοροῦν

.        «Στὴν γιορτὴ τῶν γενεθλίων τοῦ Ἡρώδη, ἀνάμεσα στοὺς καλεσμένους, χόρεψε ἡ κόρη τῆς Ἡρωδιάδας καὶ ἄρεσε στὸν Ἡρώδη, γι’ αὐτὸ καὶ τῆς ὑποσχέθηκε μὲ ὅρκο, πὼς θὰ τῆς χαρίσει ὅ,τι κι ἂν τοῦ ζητήσει». Κι ἐκείνη τὴν ἡμέρα, ποὺ ὄφειλε νὰ ἀναπέμπει δοξολογία στὸν Θεό, ποὺ τὸν ὁδήγησε στὸ φῶς αὐτῆς τῆς ζωῆς, ἐκεῖνος προτίμησε τὸ ἔργο τοῦ σκότους. Γιατί ἡ περίσταση ἐκείνη ἦταν εὐκαιρία γιὰ χαρὰ πνευματικὴ καὶ ὄχι γιὰ χορὸ καὶ μάλιστα γυναικώδη ἐνώπιον ἀνδρῶν. Καὶ ποιό τὸ ἀποτέλεσμα; Ὁ ὅρκος. Καὶ ἀπὸ τὸν ὅρκο; Ὁ φόνος. Ξερρίζωσε τὶς ρίζες τῆς κακίας καὶ δὲν θὰ βλαστήσει καρπὸς ἀνομίας. Ἄν, ὅμως, φυτρώσουν οἱ πρῶτες, ἀσφαλῶς καὶ θὰ ἀποδώσουν τοὺς καρπούς τους. «Χόρεψε ἡ κόρη τῆς Ἡρωδιάδας ἐν μέσῳ τῶν καλεσμένων καὶ ἄρεσε στὸν Ἡρώδη». Καὶ σ τί λλο μποροσε ν χει κπαιδευθε π τν μητέρα της πρόξενος τς πορνείας κόρη π τ ν χορεύει διάντροπα κα μάλιστα μ τέτοια τέχνη κα πιτήδευση στὸν χορό, στε ν ρέσει στν ρώδη; Γι᾽ αὐτὸ καὶ ἐκεῖνος μὲ ὅρκο δέθηκε νὰ τῆς χαρίσει, ὅ,τι τοῦ ζητήσει. Σὲ τέτοιο βαθμὸ φθάνει ἡ προπέτεια αὐτῶν, ποὺ βακχικὰ ὀργιάζουν στὰ πάθη τῆς ἀτιμίας, ὥστε νὰ ἀποφαίνονται ἀπερίσκεπτα γιὰ ὁποιοδήποτε πράγμα ἔρχεται στὸ νοῦ τους. Καὶ αὐτὴ δασκαλεμένη ἄριστα ἀπὸ τὴν μητέρα της ἄδραξε τὴν εὐκαιρία γιὰ τὸν ἀποτροπιαστικὸ θάνατο, ποὺ ἀπὸ καιρὸ πάσχιζε νὰ πραγματοποιήσει ἡ Ἡρωδιάδα, ἡ μάνα τῆς ὀχιᾶς.

 Συμπόσιο ἀνόσιο

.         «Καὶ λυπήθηκε, λέει τὸ Εὐαγγέλιο, ὁ βασιλιάς. Ἐπειδή, ὅμως, εἶχε ὁρκισθεῖ καὶ γιὰ νὰ μὴν ἐκτεθεῖ στοὺς καλεσμένους, ἔδωσε ἐντολὴ νὰ τῆς δοθεῖ ἡ κεφαλή. Καὶ ἔστειλε καὶ ἀποκεφάλισε τὸν Ἰωάννη στὴν φυλακή. Καὶ μεταφέρθηκε ἐπὶ πίνακι ἡ κεφαλὴ τοῦ Προδρόμου καὶ δόθηκε στὴν κόρη, κι αὐτὴ μὲ τὴ σειρά της τὴν ἔδωσε στὴν μητέρα της». Φοβερὸς καρπὸς διαβολικῆς προμελέτης. Ποιός τόλμησε νὰ καταφέρει κατὰ τῆς θείας κεφαλῆς θανατηφόρο ξίφος; Ὁ δεύτερος Δωήκ, ὁ ἄνομος ὑπηρέτης, ποὺ δὲν μιμήθηκε ἐκείνους, ποὺ μὲ φρόνηση ἀντιτάχθηκαν στὸν βασιλέα Σαούλ, ὅταν αὐτὸς ἔδωσε διαταγὴ νὰ φονεύσουν τοὺς προφῆτες τοῦ Θεοῦ. «Καὶ προσφέρθηκε, λέει ἡ Γραφή, ἡ κεφαλὴ ἐπὶ πίνακι». Πς ν χαρακτηρίσουμε ατ τ γεμα; Συμπόσιο φονευτήριο; Κα πς ν νομάσουμε ατος τος καλεσμένους; Συνδαιτυμόνες κδοτους στὴν μέθη; Ὢ φοβερὸ θέαμα. Πονηρὸ ὅραμα. Ἐκεῖ παρετίθετο ὄρνιθα ὡς γεῦμα, ἐδῶ προσφερόταν προφητικὴ κεφαλή. Ἐκεῖ κερνοῦσαν καθαρὸ οἶνο, ἐδῶ κρουνηδὸν ἔρρεε τὸ αἷμα τοῦ δικαίου. Φοβερὴ ἡ ἀγγελία καὶ φρικτὴ ἡ ἀφήγηση «Καὶ δόθηκε στὴν κόρη, κι αὐτὴ μὲ τὴ σειρὰ της τὴν ἔδωσε στὴν μητέρα της». Ἀλλοίμονο, τί ἀτόπημα. Ἡ ἀτίμητη κάρα, ἡ ἁγνὴ καὶ ἄψαυστος καὶ στοὺς ἀγγέλους σεβάσμια, γιὰ μία ἄτιμη πράξη προσφέρθηκε στὴν μιαρὴ καὶ βέβηλο κόρη. Καὶ τὴν ἔδωσε στὴν μητέρα της σὰν νὰ παρέθετε γεῦμα σ᾽ αὐτήν, ποὺ ὀργίαζε ἀπὸ τὴν μανιώδη ἐπιθυμία τοῦ θανάτου τοῦ προφήτου. Σὰν νὰ τῆς ἔλεγε: Φάγε, μητέρα, τὶς σάρκες αὐτοῦ ποὺ ἔζησε ὡς ἄσαρκος. Πιὲς τὸ αἷμα αὐτοῦ ποὺ θυσίασε τὸ αἷμα του στὴν ἄσκηση. Τώρα πι σφαλίσαμε μιὰ γι πάντα τ στόμα κείνου, πο μς στηλίτευε.

 Ἡ εἰκόνα τῆς ταφῆς

 .         «Καὶ ἦλθαν, συνεχίζει τὸ Εὐαγγέλιο, οἱ μαθητές του καὶ πῆραν τὸ σῶμα καὶ τὸ ἐνταφίασαν». Πρόσεξε, σὲ παρακαλῶ, σὺ ὁ φιλομαθής, ἁγιογραφημένη τὴν εἰκόνα τοῦ ἐνταφιασμοῦ τοῦ δικαίου, κα τος μν εκονομάχους μ σταματήσεις ν πιπλήττεις ς χθρούς τῆς ληθείας, σὺ δὲ μελετώντας τὴν ἱστορία μὲ καθαρότητα ἀποκόμισε τὴν ὠφέλεια. Δές, πῶς σύρεται ὁ ἅγιος ἀπὸ τὴν φυλακὴ σιδηροδέσμιος. Πῶς ὁ ἀποτρόπαιος δήμιος προτείνει ἀπάνθρωπα τὸ ξίφος κατὰ τῆς ἱερᾶς κεφαλῆς. Πῶς μετὰ τὴν ἀποτομὴ ἡ μυρόβλυτη κάρα προσφέρεται στὴν μανιασμένη ἀπὸ ὄργια Ἡρωδιάδα. Καὶ δές, πῶς θάπτεται τὸ ἱερὸ σῶμα ἀπὸ τὰ χέρια τῶν μαθητῶν του, ποὺ τὸν παραστέκουν ὁλογυρὶς μὲ θερμὰ δάκρυα καὶ βαθὺ πόνο ψυχῆς. Καὶ ἄλλος μὲν ἐναγκαλίζεται τὰ πόδια τοῦ Ἁγίου, ἄλλος πασχίζει νὰ συναρμόσει τὴν κεφαλὴ μὲ τὸ ὑπόλοιπο σκήνωμα, ἐνῶ κάποιος τρίτος θυμιάζει καὶ ψάλλει τὴν νεκρώσιμη ἀκολουθία. Ἐκεῖ βρίσκομαι κι ἐγώ, ἀκροατές, μὲ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς μου καὶ βλέπω τὴν ταφὴ τοῦ δικαίου νὰ γίνεται μὲ εἰρήνη, ὅπως ἀναφέρεται στὴν Γραφή. Θεωρ τ γγελικ κενο πρόσωπο, πο ο φθαλμοί του σν δύο φωστρες βασίλεψαν κα πο ψη του ντιφέγγιζε τν κτινοβολία τς Χάριτος. Δν ναπνέει τς πρόσκαιρης ζως τν ζωτικ νέργεια, λλ κατ᾽ ξοχν ναπνέει τς Θείας Χάριτος τν εωδία. σπάζομαι κενες τς ερς χερες, πο φή τους στάθηκε νέπαφη π τν μαρτία κα πο δάκτυλός τους καθυπέδειξε στος νθρώπους Ατόν, πο πρε πάνω Του τν μαρτία το κόσμου. Προσκυν τος ραίους κείνους πόδας το εαγγελιζομένου τ γαθ στος νθρώπους, το Προδρόμου, πο προευτρέπισε τν δ τς παρουσίας το Κυρίου. Ἂς μοῦ παραχωρηθεῖ γιὰ προσκύνηση καὶ ἡ τιμία ἅλυσις, ποὺ μ᾽ αὐτὴν κρατήθηκε δέσμιος ὁ πολυτίμητος ἀνάμεσα στοὺς ἀνθρώπους ἄγγελος. Ἂς μοῦ δοθεῖ καὶ τὸ ἱερὸ ἐκεῖνο πινάκιο, ποὺ πάνω του κατατέθηκε ἡ πανσεβάσμια κάρα, ἡ πολυτιμότερη καὶ ἀπὸ τὸν χρυσό. Καὶ οτε τν μάχαιρα το στυγνο φονιά, πο διαπέρασε τν ερ τράχηλο, ν ερισκα, θ φηνα προσκύνητη κα οτε τ χμα, ν τύχαινε ν βρ, που φυλακίσθηκε θησαυρός, θ δίσταζα ν καταφιλήσω, μ τν βεβαιότητα τι θ μο μεταγγίσει Χάρη. Μακαριστὲ τάφε καὶ ἄπικρη πέτρα, ποὺ κρατᾶς μέσα σου κλεισμένο τὸ τρισευλογημένο ἐκεῖνο σκήνωμα, πολυτιμότερο ἀπὸ πολλὰ σμαράγδια καὶ μαργαριτάρια. Ἐκεῖ, λοιπόν, παρευρισκόταν ὀρατῶς ὅλη ἡ ὁμήγυρις τῶν μαθητῶν καὶ ἀοράτως πλῆθος ἀγγελικῶν δυνάμεων, ποὺ ἐγκωμίαζαν, τιμοῦσαν, ἀνύψωναν στὸν οὐρανὸ καὶ μετέφεραν στὴν αἰώνια χαρὰ αὐτόν, τὸν ἔνσαρκο ἄγγελο, τὸν γνήσιο φίλο τοῦ Κυρίου, τὸν νυμφαγωγὸ τοῦ νυμφίου, τὸν ἄσβεστο λύχνο τοῦ ἀρρήτου φωτός, τὴν ζωντανὴ φωνὴ τοῦ Θεοῦ Λόγου, τὸν ὑπεράνω τῶν προφητῶν καὶ μεγαλύτερο ὅλων τῶν ἀνθρώπων. Τέτοια, λοιπόν, ὅπως εἰπώθηκε, εἰρηνική, ὑπῆρξε ἡ ταφὴ τοῦ δικαίου, πρόξενος ἀγαλλιάσεως καὶ σωτηρίας στὸν κόσμο.

 Ὁ Πρόδρομος ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς μᾶς ἀνταμείβει

 .         Ἄραγε ὁ παράφρων Ἡρώδης διέφυγε ἔπειτα ἀπὸ ὅλα αὐτὰ τὴν δίκαιη κρίση τοῦ Θεοῦ; (τὴν δικαιοκρισία). Ὄχι βέβαια. Ἀντίθετα, ὅπως ἀναφέρεται, ἐξ αἰτίας αὐτοῦ τοῦ ἐγκλήματος κατασφάττεται ὕστερα ἀπὸ ἀνταρσία ὅλων τῶν ὑπηκόων του. Κι αὐτὸ συνέβη, ἐπειδὴ ὁ Θεὸς συνετίζει παιδευτικὰ αὐτούς, ποὺ πρόκειται νὰ βασιλεύσουν στὸ μέλλον, ὥστε νὰ μὴν περιπέσουν στὰ ἴδια ἐγκλήματα. Ἀλλά, ἀφοῦ ἐπανέλθω στὸ προκείμενο, ἂς ἀναβοήσω μὲ φωνή, ποὺ ἁρμόζει στὴ σημερινὴ ἡμέρα. Σήμερα ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος ἀπὸ τὰ στόματα ὅλων τῶν ἀνθρώπων τιμᾶται γιὰ τὸ ἐλεγκτικό του κήρυγμα καὶ ὁ παράφρων Ἡρώδης ἀπὸ ὅλους ὅσους ἔχουν φόβο Θεοῦ στηλιτευόμενος ἐπὶ μοιχείη περιφρονεῖται. Σήμερα ἡ κεφαλὴ Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου προσφέρεται ὡς ἱερὸ σφάγιο ἐπὶ πίνακι καὶ ἡ μοιχαλίδα Ἡρωδιάς παρὰ τὴν θέλησή της καταδικάζεται αἰώνια. Σήμερα τὸ αἷμα Ἰωάννου τοῦ Προδρόμου γιὰ τὴν φύλαξη τοῦ θείου νόμου χύνεται καὶ ὁ ἐχθρὸς τοῦ Προδρόμου διὰ τῆς παρανομίας (μὲ τὴν κάκιστη διαγωγή του) δίκαια διαπομπεύεται. Σήμερα ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος γιὰ τὴν παρρησία του πρὸς τὸν Ἡρώδη χάριν τῆς δικαιοσύνης φονεύεται καὶ οἱ βασιλεῖς τῆς γῆς διδασκόμενοι νὰ μὴν χωρίζονται ἀπὸ τὶς νόμιμες γυναῖκες τους τὸν ἤδη διαζευχθέντα βασιλέα ἀπεχθάνονται. Σήμερα ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος στήνει ὁρόσημο πάνω στὴν γῆ καὶ παραγγέλλει ν᾽ ἀρκεῖται κάθε ἄνθρωπος στὴν νόμιμη γυναίκα του καὶ νὰ μὴν προχωρεῖ πάρα πέρα. Σήμερα ὁ Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος κατέρχεται στὸν Ἅδη καὶ οἱ νεκροὶ ἀφουγκράζονται (εὐαγγελίζονται) τὴν ἀνείπωτη χαρὰ τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ. Σήμερα οἱ οὐρανοὶ μὲ πανευφρόσυνη ἀγαλλίαση ὑποδέχονται τὸν ἀποκεφαλισθέντα γιὰ τὴν δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ Ἰωάννη τὸν Πρόδρομο καὶ οἱ ἄνθρωποι πάνω στὴν γῆ ἀναπέμπουν ἑορτίους ὕμνους. Καὶ μοῦ φαίνεται, πὼς μᾶς παρακολουθεῖ ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς ὁ μέγας τοῦ Κυρίου Πρόδρομος καὶ πὼς θὰ μᾶς ἀνταμείψει σὰν ὑμνωδούς του μὲ θεία χαρίσματα. Μεταξὺ τῶν προφητῶν σὰν πρωϊνὸς διάττοντας ἀστέρας ποὺ καταγαύζει ἀνάμεσα στοὺς ἀποστόλους, σὰν ἥλιος μεταξὺ ἡλίων ποὺ προλάμπει καὶ ὑπερλάμπει, ἐν μέσῳ τῶν μαρτύρων σὰν οὐρανὸς κατακόσμος μὲ τὰ ἄστρα τῶν θαυμάτων, μεταξὺ τῶν δικαίων ὑπέρτερος ὑπερέχων γιὰ τοὺς πολλοὺς ἁγῶνες του ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης φαίνεται ψηλότερος καὶ ἀπὸ τοὺς ψηλόκορμους κέδρους τοῦ Λιβάνου αὐτὸς ποὺ χαροποίησε σήμερα τὴν οἰκουμένη. Γιατί, ἂν πολλοὶ θὰ χαροῦν, κατὰ τὰ εὐαγγελικὰ λόγια, μὲ τὴν γέννησή του, ἀνάλογη θὰ πρέπει νὰ εἶναι καὶ ἡ πνευματικὴ εὐφροσύνη, γιὰ τὸ μαρτύριό του, τὸ ὁποῖον ἀξιωθήκαμε νὰ πανηγυρίσουμε ὅλοι ἐμεῖς, ἱερεῖς καὶ ἐρημίτες, μοναχοὶ καὶ λαϊκοί, γιατί ὅλοι μετέχουμε στὴν ἀγαλλίαση, ποὺ μᾶς χαρίζει ἡ μνήμη του. Ἰδιαίτερα, ὅμως, ἐμᾶς, ποὺ ἐγκαταβιώνουμε στὸν ἱερὸ τοῦτο οἶκο. Εἴθε νὰ τύχουμε ἐκτενέστερα ἀκόμη τῶν θείων πρεσβειῶν Του πρὸς τὸν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό, στὸν ὁποῖον ἀνήκει ἡ δόξα καὶ τὸ κράτος, καθὼς καὶ στὸν Πατέρα καὶ τὸ πανάγιο καὶ ζωοποιὸ Πνεῦμα, γιὰ σήμερα καὶ γιὰ πάντα καὶ αἰώνια. Ἀμήν.

ΠΗΓΗ: www.apostoliki-diakonia.gr

, ,

Σχολιάστε