Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἅγ. Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος

ΤΑ ΚΑΛΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ καὶ ΤΑ ΟΥΤΟΠΙΚΑ ΟΝΕΙΡΑ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΩΝ

ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ
Τ οτοπικ νειρα τν νεωτεριστν
Ἀπὸ τὸ βιβλίο
«Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ» -γράμματα σὲ μία ψυχή,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου Ὠρωποῦ Ἀττικῆς,
ἔκδ. β´ 2006, σελ. 76

 .             Ὑπάρχει κάποια πατερικὴ θέση, σχετικὰ μὲ τὶς λεγόμενες «ἀνθρωπιστικὲς ὀργανώσεις» παγκόσμιου βεληνεκοῦς;
.               Ὁ Κύριος μᾶς ἔδωσε αὐτὴ τὴ σύντομη ζωὴ ὡς χρόνο καὶ εὐκαιρία προετοιμασίας γιὰ τὴν ἄλλη, τὴν ἀτελεύτητη. Στ διάρκεια, λοιπόν, τς σύντομης πίγειας ζως μας πρέπει ν συγκεντρώσουμε «προμήθειες» γι λόκληρη τν αωνιότητα. Πς; Μ τ καλ ργα. π’ ατ σχηματίζεται να κεφάλαιο. Κα π τν τόκο το κεφαλαίου συντηρούμαστε σλόκληρη τν αωνιότητα. Ὅποιος ἀπὸ μᾶς κάνει μεγαλύτερες ἀποταμιεύσεις, θὰ ζήσει ἐκεῖ πιὸ πλούσια, καὶ ὅποιος κάνει μικρότερες ἀποταμιεύσεις, θὰ ζήσει πιὸ φτωχικά. Ὁ Κύριος «θὰ πληρώσει τὸν καθένα κατὰ τὰ ἔργα του» (Ρωμ. β´ 6).
.                 Στὴν παροῦσα ζωή, λοιπόν, πρέπει νὰ κάνουμε ὅ,τι μποροῦμε γιὰ ν’ αὐξήσουμε τὶς καταθέσεις μας σ’ αὐτὸν τὸν λογαριασμό. Δὲν εἶναι δύσκολο. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος τὸ βεβαιώνει, λέγοντας: «Ὁ ζυγός μου εἶναι ἁπαλὸς καὶ τὸ φορτίο μου ἐλαφρὸ» (Ματθ. ια´ 30). Ὅλη ἡ χριστιανικὴ ζωὴ συνοψίζεται σὲ τοῦτα: Νὰ πιστεύουμε στὸν Θεό, στὴν προσκυνητὴ Τριάδα, ποὺ μᾶς σώζει μὲ τὸ λυτρωτικὸ ἔργο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ μὲ τὴν ἀγαθότητα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νὰ ζοῦμε σύμφωνα μὲ τὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου, παίρνοντας θεία δύναμη μέσῳ τῶν ἱερῶν Μυστηρίων τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας μας, καὶ νὰ ἐλπίζουμε ὅτι ὁ Θεός, γιὰ τὴν πίστη καὶ τὴν ὑπακοή μας σ’ Αὐτόν, δὲν θὰ μᾶς στερήσει τὰ ἐπουράνια ἀγαθά.
.                 Ὅσο ἀπαραίτητη εἶναι ἡ πίστη γιὰ τὴ σωτηρία μας, ἄλλο τόσο ἀπαραίτητα εἶναι καὶ τὰ καλὰ ἔργα. Τὸ τονίζω αὐτό, γιατί μερικοὶ διακηρύσσουν πὼς ἡ πίστη εἶναι ἀρκετή, ἐνῶ ἄλλοι λένε ὅτι φτάνει νὰ εἴμαστε «καλοὶ ἄνθρωποι», νὰ κάνουμε δηλαδὴ καλὰ ἔργα. Ἡ ἀλήθεια εἶναι πὼς ἡ πίστη καὶ τὰ ἔργα ἔχουν ἴση ἀξία. Ἡ πίστη πρέπει νὰ συνοδεύεται καὶ νὰ ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὰ καλὰ ἔργα, δηλαδὴ ἀπὸ ζωὴ ἅγια, σύμφωνη μὲ τὶς θεῖες ἐντολές. Ἐδῶ, στὴν τήρηση τῶν θείων ἐντολῶν, εἶναι ποὺ πρέπει νὰ συγκεντρώσουμε περισσότερο τὴν προσοχή μας. Τὴν πίστη, βλέπεις, τὴν ἀληθινὴ ὀρθόδοξη πίστη, τὴν ἔχουμε. Τί μᾶς μένει λοιπόν; Ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν, τὰ καλὰ ἔργα. Γιατί «ἡ πίστη χωρὶς ἔργα εἶναι νεκρὴ» (Ἰακ. β´ 20). Καὶ πρέπει νὰ πῶ, ὅτι χρωστᾶμε ἀπέραντη εὐγνωμοσύνη στὸν Κύριο, γιατί τὴν ἀξία τῶν ἔργων μας τὴν καθορίζει μὲ κριτήριο ὄχι τὴ σπουδαιότητα ἢ τὴ μεγαλοσύνη τους, ἀλλὰ τὴ διάθεση ποὺ ὑπάρχει μέσα μας, ὅταν τὰ ἐπιτελοῦμε. Εὐγνωμοσύνη Τοῦ χρωστᾶμε ἀκόμα, γιατί μᾶς δίνει καθημερινὰ ἀναρίθμητες εὐκαιρίες γιὰ τὴν ἐπιτέλεση καλῶν ἔργων σύμφωνα μὲ τὸ θέλημά Του, ἔτσι πού, ἂν προσέχουμε, μποροῦμε κάθε στιγμὴ νὰ Τὸν εὐαρεστοῦμε.
.                 Γι ν εαρεστήσεις, λοιπόν, κι σ τν Θεό, δν εναι νάγκη ν κάνεις κάτι τ πολ μεγάλο, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πᾶς στὸ ἐξωτερικό, ὅπως κάνουν οἱ νεωτεριστὲς καὶ τάχα προοδευτικοί. Φτάνει νὰ κοιτᾶς γύρω σου κάθε μέρα καὶ ὥρα. Διακρίνεις σὲ κάτι τὴ σφραγίδα τῆς θεϊκῆς ἐντολῆς; Κάνε το δίχως χρονοτριβὴ ἢ δισταγμό, μὲ τὴν πεποίθηση ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς αὐτὴ τὴν ὥρα ζητάει ἀπὸ σένα αὐτὸ τὸ ἔργο καὶ τίποτ’ ἄλλο. Προσπάθησε νὰ στερεώσεις μέσα σου ἕναν τέτοιο τρόπο σκέψεως. Ὅταν τὸ κατορθώσεις, ἀπέραντη γαλήνη θὰ πλημμυρίσει τὴν καρδιά σου, εἰρήνη ποὺ θὰ προέλθει ἀπὸ τὴν ἐπίγνωση ὅτι κάθε στιγμὴ δουλεύεις γιὰ τὸν Κύριο. Ἀκόμα κι ὅταν σοῦ λένε νὰ μπαλώσεις τὶς κάλτσες τοῦ μικροῦ σου ἀδελφοῦ, καὶ τὸ κάνεις πρόθυμα γιὰ τὸν Χριστό, ποὺ μᾶς πρόσταξε ν’ ἀκοῦμε καὶ νὰ βοηθᾶμε τὸν πλησίον, ἐκτελεῖς ἕνα ἔργο θεάρεστο. Ἔτσι, μ κάθε βμα, μ κάθε λέξη, μ κάθε κίνηση, κόμα κα μ κάθε ματι μπορομε ν εχαριστομε τν Θεό, ν βαδίζουμε στ δρόμο το θελήματός Του, κα πομένως ν κατευθυνόμαστε πρς τν τελικ σκοπό μας.
.                 Οἱ νεωτεριστές, οἱ τάχα προοδευτικοί, ἔχουν στὸ νοῦ τους σύνολη τὴν ἀνθρωπότητα, ὅλους τοὺς ἀνθρώπους στοιβαγμένους μαζί. Εἶναι ὅμως γεγονὸς ὅτι ἡ «ἀνθρωπότητα» ἢ ὁ «λαὸς» δὲν ὑπάρχει ὡς πρόσωπο, ἕνα πρόσωπο γιὰ τὸ ὁποῖο θὰ μποροῦσες κάτι νὰ κάνεις τώρα ἀκριβῶς. Ἡ ἀνθρωπότητά μας συγκροτεῖται ἀπὸ ξεχωριστὰ πρόσωπα. Κάνοντας κάτι γιὰ ἕνα πρόσωπο, τὸ κάνουμε μέσα στὸ σύνολο τῶν ἀνθρώπων. Ἂν ὁ καθένας μας ἔκανε ὅ,τι μποροῦσε γιὰ ὁποιονδήποτε ἄνθρωπο ἔχει μπροστὰ στὰ μάτια του, ἀντὶ νὰ ρίχνει μάταια τὸ βλέμμα του τόσο μακριά, στὸ ἀπρόσωπο σύνολο τῶν ἀνθρώπων, τότε ὅλοι μας θὰ κάναμε κάθε στιγμὴ ὅ,τι χρειάζεται γι’ αὐτοὺς ποὺ ἔχουν ἀνάγκη, κι ἔτσι θὰ ἑδραιώναμε τὴν εὐημερία τοῦ συνόλου τοῦ ἀνθρώπινου γένους, ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ πλούσιους καὶ φτωχούς, ἀπὸ ἀδύνατους καὶ ἰσχυρούς. Ὅσοι ὁραματίζονται τὴν εὐημερία ὅλης τῆς ἀνθρωπότητας συνολικά, ἀδιαφοροῦν γι’ αὐτὸ ποὺ εἶναι μπροστὰ στὰ ματιά τους. Ἔτσι, ὅμως, δὲν ἐκπληρώνουν τὸ σκοπὸ τῆς ζωῆς, γιατί οὔτε τὴ δυνατότητα ἔχουν νὰ ἐπιτελέσουν ἕνα τόσο μεγάλο ἔργο, ὅπως εἶναι ἡ πανανθρώπινη εὐημερία, οὔτε πάλι ἀξιοποιοῦν τὶς εὐκαιρίες, ποὺ τοὺς δίνονται, γιὰ τὴν ἐκτέλεση μικρῶν καλῶν ἔργων.
.                 Μοῦ μίλησαν γιὰ μία τέτοια περίπτωση στὴν Ἁγία Πετρούπολη. Σὲ μία συγκέντρωση νέων, ὑπέρμαχων τῆς «πανανθρώπινης εὐημερίας» –αὐτὸ ἦταν τὸ κεντρικὸ σύνθημα τοῦ «προοδευτικοῦ» παραληρήματός τους–, κάποιος… τζέντλεμαν ἔβγαλε ἕναν παθιασμένο λόγο γιὰ τὴν ἀγάπη πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα καὶ τὸ λαό. Τοὺς συνεπῆρε ὅλους. Ὅταν, ὅμως, γύρισε στὸ σπίτι του, ὁ ὑπηρέτης του, ποὺ δὲν ἀντιλήφθηκε τὴν ἐπιστροφή του, δὲν τοῦ ἄνοιξε ἀμέσως τὴν πόρτα καὶ δὲν τοῦ ἔδωσε ἀμέσως κερί. Ἐπιπλέον, ἐπειδὴ τὸ μπουρὶ τῆς σόμπας του εἶχε βουλώσει, τὸ δωμάτιό του ἦταν λίγο κρύο. Ἔ, ὁ «ἀνθρωπιστής» μας δὲν μπόρεσε νὰ τ’ ἀνεχθεῖ ὅλα αὐτά, κι ἔλουσε τὸν ὑπηρέτη του μ’ ἕνα χείμαρρο ἀπὸ βρισιές. Ὅταν ἐκεῖνος προσπάθησε νὰ δικαιολογηθεῖ, τοῦ κατάφερε κι ἕνα γερὸ χτύπημα στὸ στῆθος. Νά, λοιπόν, ὁ φίλος μας μὲ τὰ λεπτὰ αἰσθήματα, αὐτὸς ποὺ ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος διαλαλοῦσε τὴν ἀγάπη του γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, στὸ ἴδιο του τὸ σπίτι, δὲν μποροῦσε νὰ φερθεῖ φιλάνθρωπα σ’ ἕναν μόνο ἄνθρωπο. Τὸ ἀποκορύφωμα τοῦ “προοδευτικοῦ” παραληρήματος ἦταν ἡ διαγωγὴ ποὺ ἔδειχναν μερικὲς δραστήριες κοπέλες. Αὐτὲς δούλευαν μὲ ἐνθουσιασμὸ καὶ ζῆλο σὲ βιβλιοδετεῖα, δένοντας βιβλία «προοδευτικοῦ» περιεχομένου, συχνὰ ὅμως ἄφηναν τὶς μανάδες τους χωρὶς ἕνα κομμάτι ψωμί. Καὶ ὅμως, πίστευαν ὅτι «τραβοῦσαν μπροστὰ» καὶ θεμελίωναν τὴν εὐτυχία τῆς ἀνθρωπότητας.
.                 Ὅλοι οἱ κίνδυνοι προέρχονται ἀπὸ μία νοοτροπία ποὺ εἶναι ὑπερβολικὰ καὶ ἄκριτα φιλελεύθερη. Εἶναι προτιμότερο νὰ ρίχνεις ταπεινὰ τὰ μάτια σου κάτω καὶ νὰ κοιτᾶς τὰ πόδια σου, προσέχοντας ποῦ πατᾶς. Αὐτὸς εἶναι ὁ πιὸ σωστὸς δρόμος.
.                 Σοῦ ξαναγράφω γιὰ ὅλα αὐτά, ἐπειδὴ πρέπει νὰ στερεωθοῦν στὸ μυαλό σου. Θέλω νὰ σὲ προφυλάξω ἀπὸ τὴ σύγχυση καὶ τὸ σκοτισμὸ ποὺ προξενοῦν στὴν ψυχὴ τὰ ὄνειρα τῶν νεωτεριστῶν.

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμένου: alopsis.gr (ἀπὸ gonia.gr)

, ,

Σχολιάστε

ΣΥΓΧΥΣΗ καὶ ΤΑΡΑΧΗ, Η ΑΡΡΩΣΤΙΑ ΜΑΣ. (Ἅγ. Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος)

ατία τς σωτερικς συγχύσεως κα ταραχς.
θεραπεία το νθρώπου
π τς συνέπειες το προπατορικο μαρτήματος

Ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου,
«Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου Ὠρωποῦ
σελ. 84-87

.             Σὲ παρακίνησα νὰ σκεφτεῖς ἀπὸ ποὺ μπορεῖ νὰ προέρχονται τὰ σπέρματα τῆς ἐσωτερικῆς συγχύσεως καὶ ταραχῆς, καὶ σοὺ ὑποσχέθηκα νὰ τὸ συζητήσουμε. Εἶναι ἀλήθεια, ὅμως, πὼς ἤδη γνωρίζεις τὴν προέλευσή τους. Δὲν ὑπάρχει λόγος, λοιπὸν νὰ σκεφτεῖς, ἀλλὰ μόνο νὰ θυμηθεῖς ποιὰ εἶναι ἡ σχετικὴ πίστη μας.
.             Πιστεύουμε πὼς αὐτὰ τὰ σπέρματα δὲν τὰ ἔβαλε ὁ Δημιουργὸς μέσα στὴ φύση τοῦ ἄνθρωπου, ὅταν τὸν ἔπλασε. Μπῆκαν ἀργότερα, μετὰ τὴν πτώση τῶν προπατόρων μας, πού, μὲ τὴν παράβαση τῆς ἐντολῆς, διέφθειραν καὶ διέστρεψαν τὴ φύση μας. Ἔτσι διεφθαρμένη καὶ διεστραμμένη τὴ μεταβίβασαν στοὺς ἀπογόνους τους, δηλαδὴ σ’ ὁλόκληρο τὸ ἀνθρώπινο γένος. Ἔτσι διεφθαρμένη καὶ διεστραμμένη, λοιπόν, ἔχει φτάσει μέχρι κι ἐμᾶς. μεταπτωτικ ατ κατάσταση τς φύσεώς μας ποτελε τν ατία τς σωτερικς μας συγχύσεως κα ταραχς. π’ ατήν, πάλι, προκαλεται λη ξωτερικ ναταραχ στν προσωπικ ζω κάθε νθρώπου, στν οκογενειακ ζω κα στν κοινωνικ ζωή.
.             Τὰ σπέρματα, λοιπὸν τῆς συγχύσεως καὶ ταραχῆς, μολονότι ὑπάρχουν μέσα μας ἐκ γενετῆς, δὲν εἶναι φυσικά. Δὲν εἶναι συστατικά της φύσεώς μας. Δὲν μποροῦμε νὰ ποῦμε, δηλαδή, ὅτι ἕνας ἄνθρωπος ποὺ δὲν τὰ ἔχει, δὲν εἶναι ἄνθρωπος. Ἀπεναντίας, δίχως αὐτὰ ὁ ἄνθρωπος γίνεται ἀληθινὸς ἄνθρωπος. κατάσταση τς συγχύσεως κα τς ταραχς εναι ρρώστια μας. Καὶ μόνο ὅταν ἀπαλλαγοῦμε ἀπ’ αὐτήν, γινόμαστε ὑγιεῖς, ἔτσι ὅπως πρέπει νὰ εἴμαστε ἀπὸ τὴ φύση ποὺ μᾶς ἔδωσε ὁ Δημιουργός. Θυμᾶμαι τὴν ἐπιθυμία σου νὰ βρεθεῖς “στὸ ἐπίπεδό της ἀνθρώπινης ἀξίας”. Θεράπευσε τὴν παραπάνω ἀρρώστια, ποὺ ἔχεις μέσα σου, καὶ θὰ φτάσεις σ’ αὐτὸ τὸ ἐπίπεδο.
.             Μὴν ξεχνᾶς πὼς ἡ σύγχυση καὶ ἡ ταραχὴ εἶναι ἔμφυτες, ὄχι ὅμως καὶ φυσικές. Δὲν ἀποτελοῦν οὐσιῶδες μέρος τῆς φύσεώς μας. Ἐπηρεάζουν, πάντως, τὰ οὐσιώδη μέρη της, προκαλώντας διαταραχὴ στὴ λειτουργία τοῦ καθενὸς καὶ στὶς ἀμοιβαῖες σχέσεις τους. Ἂν ἡ σύγχυση καὶ ἡ ταραχὴ ἦταν φυσικές, ἡ παρουσία τους δὲν θὰ μᾶς ἔκανε νὰ ὑποφέρουμε καὶ νὰ βασανιζόμαστε, ὅπως συμβαίνει. Φυσικ εναι ,τι εφραίνει κα ναπαύει τ ψυχή, ν φύσικο ,τι τν καταπιέζει κα τν κουράζει. Ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, ἂν ἡ σύγχυση καὶ ἡ ταραχὴ ἦταν φυσιολογικές, τότε, ὅποιος ἦταν ἀπαλλαγμένος καὶ καθαρὸς ἀπ’ αὐτές, δὲν θὰ ἦταν ἄνθρωπος. Ξέρουμε, ὡστόσο, ἕναν ἄνθρωπο, τὸν Θεάνθρωπο Χριστό, πού, μολονότι ἦταν ὁλότελα καθαρὸς ἀπὸ σύγχυση καὶ ταραχή, εἶχε τέλεια τὴν ἀνθρώπινη φύση. Ξέρουμε, ἐπίσης, ὅτι ὅποιος ντύνεται τὸν Χριστό, παίρνει ἀπ’ αὐτὸν τὴ δύναμη νὰ καθαρίσει τὸν ἑαυτό του καὶ νὰ γίνει ὅμοιός του στὴν καθαρότητα.
.             Νὰ θυμᾶσαι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ σύγχυση καὶ ἡ ταραχὴ εἶναι ἐγγενεῖς, ὄχι ὅμως καὶ φυσικές· νὰ τὸ θυμᾶσαι καὶ νὰ τὸ πιστεύεις ἀκλόνητα. Ἔτσι θὰ ἐπιθυμήσεις σφοδρὰ καὶ τὴ θεραπεία σου. Γιατί, ἀφοῦ αὐτὴ ἡ κατάσταση δὲν εἶναι φυσιολογική, τότε μπορεῖς νὰ θεραπευθες, φτάνει νὰ τὸ θέλεις. Καὶ εἶναι δυνατὸ νὰ μὴν τὸ θέλεις; Ὑγιὴς καὶ καθαρὴ ἡ φύση μας εἶναι ὑπέροχη. Οἱ ἴδιοι οἱ ἄγγελοι τὴν ἀτενίζουν μὲ ἀγάπη καὶ δέος. Δὲν θὰ θέλαμε, λοιπόν, νὰ τὴ δοῦμε κι ἐμεῖς ἔτσι; Ἀναμφίβολα, λη ετυχία κα εδαιμονία μας ξαρτται π τ θεραπεία μας. Γιατί, ὅταν θὰ ἔχουμε ἀπαλλαγεῖ πιὰ ἀπ’ αὐτὴ τὴν ἀρρώστια, τί ἄλλο θὰ μᾶς στερήσει τὴ μακαριότητα;
.             Εἶπα πρίν, πώς, ἐπειδὴ ἡ κατάσταση τῆς ταραχῆς καὶ τῆς συγχύσεως δὲν εἶναι φυσική, μπορεῖ κανεὶς νὰ θεραπευθεῖ. Τώρα λέω, ὑποθετικά, τὸ ἀντίθετο: Ἂν ἦταν φυσική, δὲν θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ θεραπευθεῖ, ὅσο σκληρὰ κι ἂν ἀγωνιζόταν. Πιστεύοντας κάτι τέτοιο, θὰ ἔχανες τὸ θάρρος σου. “Ἔτσι εἶμαι καὶ δὲν μπορῶ ν’ ἀλλάξω”, θὰ σκεφτόσουνα καὶ θὰ κυριευόσουν ἀπὸ τὴν ὀλέθρια ἀπόγνωση. Ὀλέθρια, ναί! Γιατί, ὅταν κυριεύσει τοὺς ἀνθρώπους, τότε αὐτοὶ παραδίνονται στὴν ἁμαρτία καὶ ἐκτελοῦν κάθε λογῆς βρώμικη πράξη δίχως φραγμό.
.             Θὰ τὸ ξαναπῶ: Διατήρησε τὴν πεποίθηση ὅτι ἡ ταραχή μας δὲν εἶναι φυσική. Μὴν ἀκοῦς ἐκείνους ποὺ λένε, “Εἶναι ἀνώφελο νὰ τὸ συζητᾶμε, γιατί ἔτσι εἴμαστε φτιαγμένοι καὶ δὲν μποροῦμε ν’ ἀλλάξουμε”. Δὲν εἴμαστε φτιαγμένοι ἔτσι. Καί, ἂν ἀγωνιστοῦμε, μποροῦμε ν’ ἀλλάξουμε.

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: alopsis

 

 

, , , ,

Σχολιάστε

«ΜΕ ΚΟΥΤΣΟΜΠΟΛΕΥΟΥΝ» (Ἁγ. Θεοφάνους Ἐγκλείστου)

Τὰ σχόλια καὶ οἱ κρίσεις τῶν ἀνθρώπων.

Ὁσίου Θεοφάνους Ἐγκλείστου

Ἀπὸ τὸ βιβλίο:
«Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ γράμματα σὲ μία ψυχή»,
ἔκδ. τετάρτη, Ι. ΜΟΝΗ ΠΑΡΑΚΛΗΤΟΥ, Ὠρωπὸς Ἀττικῆς

.               “Μὲ κουτσομπολεύουν”, γράφεις. Καταλαβαίνω πῶς αἰσθάνεσαι. Πόσο καυστικὴ εἶναι ἡ φωτιὰ τῆς γλώσσας καὶ πόσο καχύποπτο τὸ μάτι τοῦἀνθρώπου! Γι’αὐτὸ καὶ ὁ ἅγιος Δαβὶδ στοὺς Ψαλμούς του συχνὰ καὶ ἐγκάρδια ἱκετεύει τὸν Θεὸ νὰ τὸν λυτρώσει ἀπὸ τὴν ἀνθρώπινη κακογλωσσιά.
.               Ποῦ θὰ βρεῖς παρηγοριὰ καὶ στήριγμα; Στὴ μαρτυρία τῆς συνειδήσεώς σου. Κράτα μέσα σου τὴν ἐπίγνωση τῆς ὀρθότητας τῶν πράξεών σου ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ τῶν σοβαρῶν ἀνθρώπων. Ἔτσι θ’ ἀντιμετωπίσεις θαρραλέα τὰ λόγια τοῦ κόσμου, ὅποια κι ἂν εἶναι αὐτά. Ταυτόχρονα, ὅμως, νὰ φέρεσαι σὲ ὅλους φυσιολογικά, σὰν νὰ μὴν ἔχεις ἀκούσει τίποτε ἀπὸ τὰ κουτσομπολιά τους.
.               Εἶναι ἀδύνατο νὰἀγνοήσεις ἐντελῶς τὸ τί λένε ἢ τί μπορεῖ νὰ ποῦν οἱἄνθρωποι. Γενικά, τὸ πιὸ συνετὸ θὰ εἶναι νὰ μὴν προκαλεῖς σχόλια καὶ ἀντιδράσεις. Δὲν πρέπει ὡστόσο, γιὰ τὴν ἀποφυγὴ τῶν ἀντιδράσεων νὰ φτάνεις ὣς τὸ σημεῖο νὰ ἀθετεῖς τὶς θεῖες ἐντολὲς καὶ νὰ παραιτεῖσαι ἀπὸ τὴν πνευματικὴ ζωή.
.               Γιατί, ὅμως, σὲ σχολιάζουν; Μήπως ἔδωσες καμιὰν ἀφορμή; Ἴσως τὸ ταξίδι σου στὸν Ἅγιο Στέργιο; Ἀλλὰ αὐτὸ δὲν τὸ κοινολόγησες. Ἤσουν, ἄλλωστε, μαζὶ μὲ συγγενεῖς σου. Μήπως τὸὅτι πηγαίνεις στὴν Ἐκκλησία κάθε Κυριακὴ καὶἑορτή; Ἀλλὰ αὐτὸ τὸ κάνουν ὅλοι οἱἀληθινοὶ χριστιανοί. Ἐκτάκτως μόνο καὶ γιὰ πολὺ σοβαροὺς λόγους –«δι’ εὐλόγους αἰτίας»– μποροῦν νὰἀπουσιάσουν ἀπὸ τὴ λατρευτικὴ σύναξη, χωρὶς νὰ θεωρηθοῦν ράθυμοι, ἀμελεῖς, ψεύτικοι χριστιανοί. Οἱἅγιοι πατέρες τῆς Πενθέκτης Οἰκουμενικῆς Συνόδου, μάλιστα, παραγγέλλουν νὰ ἀποκόπτεται ἀπὸ τὸ σῶμα τῆς Ἐκκλησίας ὅποιος χωρὶς σοβαρὸ λόγο δὲν ἐκκλησιάζεται γιὰ τρεῖς συνεχεῖς Κυριακές.
.               Μὴ μιμεῖσαι τὶς κακὲς συνήθειες τῶν μεγαλοαστῶν κυριῶν τῆς Μόσχας καὶ μὴν ἀκοῦς τὰ ἀνόητα λόγια τους. Αὐτὸ εἶναι τὸ σήμερα· τὸ αὔριο εἶναι ὁ θάνατος. Ὁ θάνατος δὲν ἔχει σὲ καμίαν ὑπόληψη τὶς κομψὲς γυναῖκες· τὶς παίρνει σβάρνα καὶ αὐτές. Καὶ μετὰ τὸν θάνατο ὑπάρχει ἡ λογοδοσία. Στὸ φοβερὸ βῆμα τοῦ Χριστοῦ δὲν περνάει ἡ ἐξυπνάδα τῶν μεγαλοαστῶν κυριῶν.
.               Μὴ συγχύζεσαι, λοιπόν, ἀπὸὁποιαδήποτε λόγια. Ἁπλῶς κάνε ὅ,τι μπορεῖς γιὰ νὰ μὴν τὰ προκαλεῖς. Ἄν, ὡστόσο, δὲν καταφέρεις νὰ τὰἀποτρέψεις, ἀγνόησέ τα. Ὅπως σοῦ εἶπα, ἡ μαρτυρία τῆς συνειδήσεώς σου ἐνώπιόν τοῦ Θεοῦ εἶναι ἀρκετὴ γιὰ τὴν παρηγοριὰ καὶ τὴν ἐνθάρρυνσή σου. Καὶ ὅλος ὁ κόσμος νὰ σὲ κατακρίνει, σὲ καμία περίπτωση δὲν εἶσαι ἔνοχη, ἂν ὁ Θεὸς σὲ δικαιώνει μέσα στὴ συνείδηση. Γιὰ τὸν ἀθῶο ἄνθρωπο οἱ ἄδικες ἐπικρίσεις εἶναι σὰν τὰ μαῦρα σύννεφα, ποὺ μαζεύονται γιὰ λίγο ἀπὸ πάνω του, μὰ σύντομα διαλύονται καὶ χάνονται, χωρὶς νὰ δίνουν βροχή. Ἔτσι χάνονται καὶ τὰἀνθρώπινα λόγια. Ὓστερ’ ἀπὸ κάμποσο καιρὸ κανένας δὲν τὰ θυμᾶται πιά. Τὸ ἴδιο θὰ συμβεῖ, πιστεύω, καὶ στὴ δική σου περίπτωση. Τὸ εὔχομαι ὁλόψυχα. Ἐπαναλαμβάνω: Νὰ φέρεσαι φυσιολογικά, ὅπως πάντα, σὰν νὰ μὴν καταλαβαίνεις τίποτα.

ΠΗΓΗ: «Η ΑΛΛΗ ΟΨΙΣ»

,

Σχολιάστε

ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ: Η ΖΩΗ ΣΤΟ ΣΠΙΤΙ (Ὁσ. Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου)

σίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου

Σαρακοστή: Ἡ ζωὴ στὸ σπίτι

Ἀπὸ τὸ βιβλίο:
«Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ»
– γράμματα σὲ μία ψυχή

Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπὸς Ἀττικῆς,
β´ ἔκδ., 2006, κεφ. 33, σελ. 145-148

ceb4cf81cebfcebccebfcf83-cf84ceb7cf83-ceb6cf89ceb7cf833.            Στὶς Σαρακοστὲς καλὸ εἶναι νὰ γνωρίζεις μόνο ἐκκλησία καὶ σπίτι, τίποτ’ ἄλλο. Φτάνεις, λοιπόν, στὸ σπίτι. Τί θὰ κάνεις ἐκεῖ; Θὰ ἀγωνιστεῖς μ’ ὅλη σου τὴν δύναμη νὰ διατηρήσεις τὴν προσήλωση τοῦ νοῦ καὶ τῆς καρδιᾶς στὸν Κύριο. Ἀμέσως μετὰ τὴν ἐκκλησία, τρέξε στὸ δωμάτιό σου καὶ κάνε ἀρκετὲς μετάνοιες, ζητώντας εὐλαβικὰ ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ σὲ βοηθήσει, ὥστε νὰ ἀξιοποιήσεις τὸν χρόνο τῆς παραμονῆς σου στὸ σπίτι μὲ τρόπο ὠφέλιμο γιὰ τὴν ψυχή σου. Ὕστερα κάθησε καὶ ξεκουράσου γιὰ λίγο. Ἀλλὰ καὶ τότε μὴν ἀφήνεις τοὺς λογισμούς σου νὰ ξεστρατίζουν. Διώχνοντας κάθε σκέψη, ἐπαναλάμβανε νοερὰ τὴν εὐχή: “Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με! Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν με!”. Ἀφοῦ ξεκουραστεῖς πρέπει ν’ ἀσχοληθεῖς μὲ κάτι, εἴτε προσευχὴ εἴτε ἐργόχειρο. Τί ἐργόχειρο θὰ κάνεις δὲν ἔχει σημασία· ξέρεις ἤδη τί σοῦ ἀρέσει. Εἶναι, βλέπεις, ἀδύνατο νὰ ἀσχολεῖσαι ὅλη τὴν ὥρα μὲ πνευματικὰ πράγματα· χρειάζεται νὰ ἔχεις καὶ κάποιο εὐχάριστο ἐργόχειρο. Μ’ αὐτὸ θὰ καταπιάνεσαι, ὅταν ἡ ψυχή σου εἶναι κουρασμένη, ὅταν δὲν ἔχεις τὴν δύναμη νὰ διαβάσεις ἢ νὰ προσευχηθεῖς. Ἄν, βέβαια, οἱ πνευματικές σου ἐνασχολήσεις πηγαίνουν καλά, τὸ ἐργόχειρο δὲν εἶναι ἀπαραίτητο. Ἐκπληρώνει μόνο τὴν ἀνάγκη ἀξιοποιήσεως τοῦ χρόνου, ποὺ ἀλλιῶς θὰ σπαταλιόταν σὲ ἀπραξία. Καὶ ἡ ἀπραξία εἶναι πάντα ὀλέθρια, πολὺ περισσότερο ὅμως στὸν καιρὸ τῆς νηστείας.
.            Πῶς πρέπει νὰ προσεύχεται κανεὶς στὸ σπίτι; Σωστὰ σκέφθηκες ὅτι τὴν Σαρακοστὴ ὀφείλουμε νὰ προσθέτουμε κάτι στὸν συνηθισμένο κανόνα προσευχῆς. Νομίζω, ὡστόσο, πὼς ἀντὶ νὰ διαβάζεις περισσότερες προσευχὲς ἀπὸ τὸ Προσευχητάρι, εἶναι καλύτερο ν’ αὐξήσεις τὴν διάρκεια τῆς ἄμεσης ἐπικοινωνίας σου μὲ τὸν Κύριο. Κάθε μέρα, πρὶν ἀρχίσεις καὶ ἀφοῦ τελειώσεις τὴν ὀρθρινὴ καὶ βραδυνὴ ἀκολουθία, νὰ ἀπευθύνεσαι μὲ δικά σου λόγια στὸν Κύριο, τὴν Ὑπεραγία Θεοτόκο καὶ τὸν φύλακα ἄγγελό σου, εὐχαριστώντας τους γιὰ τὴν προστασία τους καὶ παρακαλώντας τους γιὰ τὴν ἱκανοποίηση τῶν πνευματικῶν σου ἀναγκῶν. Ζήτα τους νὰ σὲ βοηθήσουν, ὥστε, πρῶτα ἀπ’ ὅλα νὰ γνωρίσεις τὸν ἑαυτό σου, νὰ ἀποκτήσεις αὐτογνωσία καί, ὅταν τὴν ἀποκτήσεις, νὰ σοῦ χαρίσουν ζῆλο καὶ δύναμη, ὥστε νὰ θεραπεύσεις τὶς πληγὲς τῆς ψυχῆς σου. Ζήτα τους, ἀκόμα, νὰ γεμίσουν τὴν καρδιά σου μὲ τὸ αἴσθημα τῆς ταπεινώσεως καὶ τῆς συντριβῆς. Ἡ ταπείνωση εἶναι ἡ πιὸ εὐάρεστη στὸν Θεὸ θυσία. Ἔτσι νὰ προσεύχεσαι. Μὴν ἐπιβάλεις, ὅμως, στὸν ἑαυτό σου ἕνα προσευχητικὸ κανόνα μακρὺ καὶ βαρύ, ἕνα κανόνα ποὺ θὰ ὑπερβαίνει τὰ μέτρα τῶν ψυχοσωματικῶν σου δυνάμεων καὶ θὰ σὲ καταβάλλει. Καλύτερα εἶναι νὰ προσεύχεσαι συχνότερα στὴν διάρκεια τῆς ἡμέρας καί, ὅταν ἀσχολεῖσαι μ’ ὁποιαδήποτε ἄλλη ἐργασία, νὰ ἔχεις τὸν νοῦ σου στὸν Θεό.
.            Μετὰ τὴν προσευχή, διάβαζε γιὰ λίγο μὲ αὐτοσυγκέντρωση. Ἡ μελέτη δὲν ἀποσκοπεῖ στὸ φόρτωμα τοῦ μυαλοῦ σου μὲ διάφορες πληροφορίες καὶ γνώσεις, ἀλλὰ στὴν ψυχική σου ὠφέλεια καὶ ἐποικοδομή. Γι’ αὐτὸ δὲν χρειάζεται νὰ διαβάζεις πολλά. Διάβαζε ὅμως μὲ προσοχὴ μεγάλη καὶ μὲ καρδιακὴ συμμετοχή. 
.            “Τί ν διαβάζω;”, θ μ ρωτήσεις. Μόνο πνευματικ βιβλία, φυσικά. Ἡ προσεκτικὴ ἀνάγνωση τέτοιων βιβλίων ἐμπνέει τὴν ψυχὴ περισσότερο ἀπ’ ὁ,τιδήποτε ἄλλο. Ἂν πάντως, στὴν διάρκεια τῆς μελέτης γεννιέται ὁ πόθος τῆς προσευχῆς, ν’ ἀφήνεις τὸ βιβλίο καὶ νὰ προσεύχεσαι.
.            Θὰ διαβάζεις, λοιπόν, θὰ προσεύχεσαι, θὰ κάνεις μετάνοιες. Καὶ μ’ ὅλα αὐτά, ὡστόσο, δὲν θὰ μπορέσεις νὰ κρατήσεις τὸν νοῦ καὶ τὴν καρδιά σου σὲ κατάσταση συνεχοῦς καὶ ἔντονου ἀγώνα. Εἶναι ἀναπόφευκτο νὰ κουράζεσαι. Τότε, ὅπως σοῦ εἶπα, θὰ ἀσχολεῖσαι μὲ κάποια πρακτικὴ ἐργασία.
.            Σκέφτεσαι, καθὼς μοῦ γράφεις, νὰ μειώσεις τὴν ποσότητα τοῦ καθημερινοῦ σου φαγητοῦ. Σωστὴ κι ὠφέλιμη ἡ σκέψη σου· σωστή, γιατί τὸ σῶμα, ποὺ μὲ τὶς παρεκτροπές του σὲ ἀναγκάζει νὰ μετανοεῖς, ὀφείλει νὰ καταβάλει στὴν διάρκεια τῆς Σαρακοστῆς τοὺς μόχθους ποὺ τοῦ ἀναλογοῦν· καὶ ὠφέλιμη, γιατί μὲ τὴν νηστεία τὸ σῶμα δουλαγωγεῖται, ὁ νοῦς καθαρίζεται, ἡ καρδιὰ μαλακώνει, τὰ πάθη νεκρώνονται. Μόνο μὴν τὸ παρακάνεις. Ἤδη τρῶς τόσο λίγο. Πρέπει νὰ ἔχεις δυνάμεις, γιὰ νὰ στέκεσαι στὴν ἐκκλησία καὶ γιὰ ν’ ἀγωνίζεσαι στὸ σπίτι. Κοίτα νὰ τρῶς τόσο, ὅσο χρειάζεται γιὰ νὰ μὴν ἐξασθενήσεις.
.            Καλὸ θὰ ἦταν ἐπίσης, νὰ μείωνες λίγο τὸν χρόνο τοῦ ὕπνου καὶ τῆς ἀναπαύσεώς σου. Εἶναι μία θυσία γιὰ σένα, ἀλλὰ κάθε λογῆς θυσία ταιριάζει σ’ αὐτὴ τὴν περίοδο.
.            Καὶ μὲ τὶς συζητήσεις τί θὰ γίνει; Τὴν Σαρακοστὴ τουλάχιστον, οἱ συζητήσεις μὲ τοὺς ἄλλους ἂς περιοριστοῦν σὲ πνευματικὰ θέματα. Ἀκόμα καλύτερες εἶναι οἱ κοινὲς πνευματικὲς ἀναγνώσεις, ποὺ δίνουν ἀφορμὲς γιὰ τὴν ἀνταλλαγὴ ἐποικοδομητικῶν σκέψεων καὶ γιὰ τὴν ἐξαγωγὴ ὠφέλιμων συμπερασμάτων. Κατάλληλοι γι’ αὐτὸ τὸν σκοπὸ εἶναι οἱ Βίοι τῶν Ἁγίων.
Ἀρκετὰ ἔγραψα. Θὰ προσθέσω ὅ,τι ἄλλο χρειάζεται ἀργότερα.

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: vatopaidi.wordpress.com

, ,

Σχολιάστε

«ΟΛΑ ΠΑΡΑΧΩΡΟΥΝΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΕΟ ΓΙΑ ΤΗΝ ΣΩΤΗΡΙΑ ΣΑΣ. Εἶστε πολύ εὐαίσθητη καί πληγώνεστε βαθειά ἀπό τήν τραγική κατάσταση πού ἀντιμετωπίζετε.» (Ἅγ. Θεοφάνης ὀ Ἔγκλειστος)

«Ὅλα ἀπό τόν Θεό προέρχονται
καί ὅλα γιά τό καλό σας παραχωροῦνται»

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
Ὁσίου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου
«ΧΕΙΡΑΓΩΓΙΑ ΣΤΗΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΗ ΖΩΗ»
ἔκδ. Ἱ. Μονῆς Παρακλήτου,
Ὠρωπός Ἀττικῆς 2003, σελ. 19–21

.        Ἡ ὑπομονή σας πρέπει νά εἶναι τέλεια καί νά κρατήσει ὥς τό τέλος. Καί πότε εἶναι τέλεια ἡ ὑπομονή;
.        Ὅταν σηκώνει κανείς τίς δοκιμασίες ὄχι μόνο καρτερικά, ἀγόγγυστα, ἀλλά καί μέ χάρα, εὐγνωμονώντας τόν Θεό γιά ὅ,τι παραχωρεῖ, ὅσο βαρύ κι ἄν εἶναι, ὅπως θά Τόν εὐγνωμονοῦσε γιά μία μεγάλη εὐεργεσία.
.        Πιστέψτε ἀκράδαντα –γιατί αὐτή εἶναι ἡ ἀλήθεια– πώς, ὑπομένοντας τήν ἄδικη κατηγορία, ἀξιώνεστε νά συμπεριληφθεῖτε στήν χορεία τῶν μαρτύρων. Δέν πρέπει νά χαίρεστε γι’ αὐτό; Ἀπεναντίας, ἀφήνοντας τήν καρδιά σας νά κυριεύεται ἀπό τήν λύπη καί τό παράπονο, ἐκμηδενίζετε τήν ἀξία καί  τήν ὠφέλεια τοῦ θείου δώρου.
.         Ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θά κριθοῦν ἀπό τόν Κύριο στήν Δευτέρα Παρουσία Του. Οἱ δίκαιοι, ὅμως, θά παρασταθοῦν στό θεϊκό Κριτήριο μέ ἀγαλλίαση ἀνέκφραστη, καθώς θά ὁδηγηθοῦν στήν ἀγκαλιά τοῦ Θεοῦ καί στήν αἰώνια χαρά. «Εἴσελθε εἰς τήν χαράν τοῦ Κυρίου σου» (Ματθ. κε´ 21), θά ἀκούσει τότε κάθε γνήσιος δοῦλος τοῦ Χριστοῦ, ὅποιος δηλαδή ἔχει πίστη ὀρθή καί ζωή θεάρεστη.
.         Πίστη καί ζωή, βλέπετε, εἶναι οἱ δύο ἀπαραίτητες προϋποθέσεις τῆς σωτηρίας. Ὅπως εἶπε ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς, «οὐ πᾶς λέγων μοι, Κύριε, Κύριε, εἰσελεύσεται εἰς τήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, ἀλλά ὁ ποιῶν τό θέλημα τοῦ Πατρός μου τοῦ ἐν οὐρανοῖς» (Ματθ. ζ´ 21).

*  *  *

.        «Ὑπομονῆς ἔχετε χρείαν» (Ἑβρ. ι´ 36). Ἡ συμβουλή δέν εἶναι δική μου, ἀλλά τοῦ ἀποστόλου Παύλου. Νά ὑπομείνετε, λοιπόν. Μέ τήν ὑπομονή κερδίζεται ἡ σωτηρία τῆς ψυχῆς, ἤ μᾶλλον ἀγοράζεται σάν ἀκριβό ἐμπόρευμα.

*  *  *

.        Ὑπομονή! Ὑπομονή καί γενναιοψυχία! Πιστέψτε πώς ὅλα ἀπό τό Θεό προέρχονται καί ὅλα γιά τό καλό σας παραχωροῦνται, ἔστω κι ἄν δέν μπορεῖτε νά τό δεῖτε καθαρά. Ἄλλωστε, ἡ πίστη χρειάζεται σ’ ἐκεῖνα πού δέν βλέπουμε. Γι’ αὐτό λέει ὁ ἀπόστολος: «Ἐστι πίστις…πραγμάτων ἔλεγχος οὐ βλεπομένων» (Ἑβρ. ι´ 1).
.        Ὁ Κύριος ἄς σᾶς ἐλεήσει καί ἄς ἀνακουφίσει, ὅπως Ἐκεῖνος ξέρει, μέ τίς πρεσβεῖες τῆς πολυεύσπλαχνης Παναγίας Μητέρας Του καί τοῦ ἀκοίμητου φύλακα ἀγγέλου σας. Νά σκέφτεστε ὅσους ὑποφέρουν, ὅσους καταδιώκονται, ὅσους βασανίζονται, ὅσους καταπιέζονται… καί νά παίρνετε κουράγιο ἀπό τήν ὑπομονή τους.

*  *  *

.         Ἡ ὑπέρβαση τῆς δυσκολίας τί σημαίνει;  Ὅτι ὑπομένετε. Ὑπομένοντας, φυσικά, πονᾶτε. Ἀλλά δέν γίνεται ἀλλιῶς. Εἶστε, εἶναι ἀλήθεια, πολύ εὐαίσθητη καί πληγώνεστε βαθειά ἀπό τήν τραγική κατάσταση πού ἀντιμετωπίζετε. Βέβαια, γιά τήν ψυχοσύνθεσή σας δέν ἔχετε καμμιάν εὐθύνη.
.        Εὐθύνη, ὅμως ἔχετε γιά τήν πιθανή ὑποταγή σας σέ ἐμπαθῆ αἰσθήματα. Ἄν ὀργίζεστε, μαλώνετε, κατηγορεῖτε, βαρυγγομᾶτε, τότε ἁμαρτάνετε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ. Ἄν μονάχα πονᾶτε, ἀλλά ὑπομένετε δίχως γογγυσμό, δέν ἁμαρτάνετε.
.        Πάνω ἀπ’ ὅλα ἀσκηθεῖτε στήν ἀγάπη. Τό αἴσθημα τῆς ἀγάπης ἄς κυριαρχεῖ στήν καρδιά σας. Τά ἔργα τῆς ἀγάπης ἄς κυριαρχοῦν στήν ζωή σας. Ἀγάπη νά νιώθετε γιά ὅλους καί νά δείχνετε σέ ὅλους, ἀκόμα καί σ’ ἐκείνους πού σᾶς πικραίνουν.

*  *  *

.        Νά λέτε: Δόξα τῷ Θεῷ γιά ὅλα! Δόξα τῷ Θεῷ πού μοῦ στέλνει κάτι γιά νά ὑπομένω! Δόξα τῷ Θεῷ πού μοῦ δίνει μίαν ἀκόμα εὐκαιρία γιά νά μπῶ στήν Βασιλεία Του, τήν Βασιλεία πού ἀνήκει σέ ὅσους ὑπομένουν ὥς τό τέλος: «Ὁ ὑπομείνας εἰς τέλος, οὗτος σωθήσεται» (Ματθ. κδ´ 13). Ἐμεῖς βάζουμε τήν ὑπομονή. Καί ὁ Θεός τήν σωτηρία.

 ΠΗΓΗ ἠλ. Κειμ. hristospanagia3.blogspot.gr

, , ,

Σχολιάστε

«ΑΠΟ ΤΗΝ ΜΙΑ ΘΕΛΟΥΜΕ ΝΑ ΣΩΘΟΥΜΕ ΚΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΛΛΗ ΚΑΝΟΥΜΕ ΤΑ ΘΕΛΗΜΑΤΑ ΜΑΣ»! (Ὅσ. Θεοφάνης ὁ Ἔγκλειστος)

Ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Ὁσ. Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου
«Χειραγωγία στὴν πνευματικὴ ζωὴ»
(ἀποσπάσματα ἐπιστολῶν),

ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπὸς Ἀττικῆς 2003,
σελ. 142-143

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

.          […] Γενικὰ καὶ σὲ κάθε περίπτωση, νὰ ἐνεργεῖτε ἀντίθετα πρὸς τὶς ἀπαιτήσεις τῆς φιλαυτίας, ἀντίθετα πρὸς τὸ φρόνημα τῆς σάρκας. Καὶ γιὰ κάθε δυσκολία, γιὰ κάθε ἀμφιβολία, γιὰ κάθε δίλημμα, νὰ συμβουλεύεστε τὸν πνευματικό σας. Ἔτσι ἡ συνείδησή σας θὰ εἶναι ἀναπαυμένη. Εἰδάλλως εὔλογα καὶ δίκαια σᾶς ταλανίζει.
.         Προκοπή, λέτε, δὲν ἔχετε κάνει στὴν πνευματικὴ ζωή. Καὶ δὲν θὰ κάνετε, ὅσο θὰ ὑπάρχει μέσα σας φιλαυτία. Αὐτὴ ἀναμφισβήτητα μαρτυρεῖ πὼς τὴν πρώτη θέση στὴν καρδιά σας κατέχει τὸ «ἐγὼ» καὶ ὄχι ὁ Κύριος. Ἡ ἀγάπη πρὸς τὸν ἑαυτό μας εἶναι ἡ ζωντανὴ «ἐντὸς ἡμῶν» ἁμαρτία, ἀπὸ τὴν ὁποία προέρχεται ὅλη ἡ ἁμαρτωλότητά μας. Καὶ ὅταν εἴμαστε βυθισμένοι στὴν ἁμαρτωλότητα, μᾶς πλησιάζει ἡ χάρη τοῦ Θεοῦ; Ὄχι, ὅπως ἡ μέλισσα δὲν πλησιάζει ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει καπνός.
.         Ἡ παρουσία τῆς φιλαυτίας στὴν ψυχὴ μᾶς δείχνει πὼς ἡ πρώτη ἀπόφασή μας νὰ μετανοήσουμε καὶ νὰ ὑπηρετήσουμε τὸν Κύριο ἦταν ἐλλιπής, χλιαρή, ἐπιπόλαιη. Ἡ ἀπόφαση αὐτὴ εἶναι ἡ ἀνταπόκριση στὴν κλήση τοῦ Ἰησοῦ: «Εἴ τις θέλει ὀπίσω μου ἐλθεῖν, ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν… καὶ ἀκολουθείτω μοι» (Ματθ. ιϛ´24). Βλέπετε πὼς ἡ πεμπτουσία τῆς κλήσεως εἶναι τὸ «ἀπαρνησάσθω ἑαυτόν». Καὶ τοῦτο σημαίνει ὁλοκληρωτικὴ ἐξαφάνιση τοῦ ἐγωισμοῦ καὶ τῆς φιλαυτίας, ἀσυγκατάβατο ἀγώνα ἐνάντια στὴν φιληδονία καὶ στὴν αὐτοϊκανοποίηση.
.         Δὲν μποροῦμε ὅμως νὰ ὑποτασσόμαστε καὶ στὸν Θεὸ καὶ στὸν ἑαυτό μας. «Οὐδεὶς δύναται δυσὶ κυρίοις δουλεύειν» (Ματθ. ϛ´24). κύριος, λοιπόν, τῆς δικῆς σας καρδιᾶς ποιός εἶναι; Ὁ Χριστὸς ἢ ὁ ἑαυτός σας; Ἀφοῦ ἀπαντήσετε μὲ εἰλικρίνεια σ’ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα, καθίστε καὶ σκεφτεῖτε στὰ σοβαρὰ τί θὰ κάνετε.
.         Μοῦ γράφετε νὰ προσευχηθῶ γιὰ τὴν ἀπαλλαγή σας ἀπὸ τὴν φιλαυτία. Ἀλλὰ γιατί νὰ προσευχηθῶ; Ὁ Θεὸς δὲν θὰ μὲ ἀκούσει. Ἀκούει μόνο τὶς προσευχὲς ποὺ γίνονται γιὰ ὅσους καὶ ἀπ᾽ ὅσους ἀγωνίζονται ἐναντίον τῆς φιλαυτίας. Ἡ “ἀφιλαυτία” δὲν χαρίζεται ἀπὸ τὸν Κύριο. Προαπαιτεῖται γιὰ τὴν ἀποστολὴ τῆς Χάριτος καὶ ὅλων τῶν ἄλλων θείων εὐεργεσιῶν.

, ,

Σχολιάστε

ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ [Γ´] (Ἅγ. Θεοφάνης Ἔγκλειστος)

Στάδια ἀναπτύξεως τῶν παθῶν:
λογισμοί, συναισθήματα καὶ ἐπιθυμίες

[Γ´] 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἁγ. Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου:
«Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς – Γράμματα σὲ μιὰ ψυχή»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττ. 2005, σελ. 232 κ. ἑξ.

Στοιχειοθεσία Γ. Κ., Ἐπιμέλεια «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/09/18/στάδια-ἀναπτύξεως-τῶν-παθῶν/
Β´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/09/20/στάδια-ἀναπτύξεως-τῶν-παθῶν-β´-ἅγ-θε/

.       Ἂς ἔρθουμε τώρα σ᾽ ἐσένα. Τί θὰ κανεὶς ἀπ’ ὅσα ἔχουμε πεῖ; Ἂν ἡ ἀπόφασή σου νὰ ὑπηρετήσεις τὸν Κύριο εἶναι εἰλικρινής, ἂν ὁ νοῦς σου εἶναι ἀδιάλειπτα πρσσηλωμένος στὸν Θεὸ μὲ εὐλάβεια καὶ ἂν ἐπιτηρεῖς αὐστηρὰ τὸν ἑαυτό σου, τότε εἶναι ἀδύνατο νὰ κινηθεῖ ποτὲ ἡ ψυχή σου πρὸς τὴν ἱκανοποίηση τῆς ἐμπαθοῦς ἐπιθυμίας, ἑπομένως εἶναι ἀδύνατο καὶ νὰ γευθεῖ τοὺς πικροὺς καρπούς της. Νὰ ποιὸς εἶναι ὁ ἐσωτερικός σου ἀγώνας.
.      Λογισμὸς ἢ συναίσθημα ἢ ἐπιθυμία ἐμπαθὴς περνάει μερικὲς φορὲς ἀπὸ τὴν ψυχὴ ἀστραπιαία, σχεδὸν ἀσυνείδητα. Σὲ τέτοια περίπτωση, δὲν εἴμαστε ἔνοχοι, ἂν μόλις συνειδητοποιήσουμε τὴν προσβολή, διώξουμε μὲ ἀπέχθεια καὶ θυμὸ τὸ λογισμὸ ἢ τὸ συναίσθημα ἢ τὴν ἐπιθυμία. Ἐνοχὴ ἔχουμε, ἄν, μετὰ τὴν συνειδητοποίηση τῆς προσβολῆς, καθυστερήσουμε ν’ ἀντιδράσουμε ἢ καὶ ὁλότελα ἀδρανήσουμε. Ὁ βαθμὸς τῆς ἐνοχῆς μας τότε εἶναι ἀνάλογος μὲ τὴν καθυστέρηση ἢ τὴν ἀδράνειά μας. Διῶξε τὸν λογισμό, καὶ δὲν θὰ ὑπάρξει συναίσθημα ἢ ἕλξη. Δὲν ἐδίωξες ἔγκαιρα τὸν λογισμό, καὶ γεννήθηκε μέσα σου κάποιο ἐμπαθὲς συναίσθημα; Διῶξε τὸ συναίσθημα, καὶ δὲν θὰ ὑπάρξει ἐπιθυμία. Δὲν ἔδιωξες ἔγκαιρα οὔτε τὸ συναίσθημα, καὶ γεννήθηκε μέσα σου κάποια ἐμπαθὴς ἐπιθυμία; Διῶξε τουλάχιστον τὴν ἐπιθυμία, καὶ δὲν θὰ κινηθεῖς πρὸς τὸ πάθος.
.      Ἄν, παρατηρώντας στὸ νοῦ σου ἕναν ἐμπαθῆ λογισμό, τὸν δέχεσαι συνειδητὰ καὶ αὐτοπροαίρετα, εἶσαι ἔνοχη. Κι αὐτὸ γιατί δέχεσαι κάτι, ποὺ ξέρεις πὼς εἶναι ἐνάντιο στὸν Θεὸ καὶ σ’ ἐσένα. Δὲν εἶσαι ἔνοχη, ὅμως, ὅταν ἀθέλητα δέχεσαι τὸν λογισμό, φτάνει νὰ τραβᾶς ἀμέσως τὴν προσοχή σου μακριά του καὶ νὰ τὸν διώχνεις.
.      Ἂν ἀφήνεις θεληματικὰ τὸν λογισμὸ νὰ στέκεται στὸ νοῦ σου ὅσο χρειάζεται γιὰ νὰ γεννηθεῖ ἕνα ἐμπαθὲς συναίσθημα στὴν καρδία σου, ἡ ἐνοχή σου αὐξάνεται λίγο. Καὶ ἄν, μετὰ τὴν γέννηση τοῦ ἐμπαθοῦς συναισθήματος, συνεχίζεις νὰ συντηρεῖς μέσα σου τὸν λογισμὸ ποὺ τὸ προκάλεσε, μὲ συνέπεια τὴν ἔξαψή του, τότε ἡ ἐνοχή σου διπλασιάζεται. Ἄν, πάλι, μόλις ἀντιλαμβάνεσαι τὴν γέννηση τοῦ ἐμπαθοῦς συναισθήματος τὸ διώχνεις, εἶσαι ἔνοχη μόνο γιὰ τὴν θεληματική σου παράδοση σ’ ἕναν ἐμπαθῆ λογισμό, ὄχι καὶ γιὰ τὸ συναίσθημα, ποὺ προκαλεῖται ἀπ’ αὐτόν.
.      Ἄν, τέλος, μετὰ τὴν συνειδητὴ ἀποδοχὴ τόσο τοῦ ἐμπαθοῦς λογισμοῦ ὅσο καὶ τοῦ ἐμπαθοῦς συναισθήματος, γεννιέται μέσα σου ἡ ἐπιθυμία γιὰ κάποιαν ἐμπαθῆ ἐνέργεια, λ.χ. ἐκδίκηση, τότε ἡ ἐνοχή σου αὐξάνεται λίγο ἀκόμα. Καὶ ἄν, μόλις ἀντιλαμβάνεσαι τὴν ἐμπαθῆ ἐπιθυμία, δὲν τὴν ἀποδιώχνεις, ἀλλὰ τὴν ἀφήνεις νὰ χρονίζει μέσα σου, ἡ ἐνοχή σου αὐξάνεται περισσότερο.
.      Δὲν θὰ προχωρήσω ἄλλο. Αὐτὰ εἶναι ἀρκετά, νομίζω, γιὰ τὴ διαφωτισή σου. Βλέπεις καὶ μόνη σου ὅτι, ἂν διώξεις ἀμέσως τὸν ἐμπαθῆ λογισμό, βάζεις τέλος στὸν πόλεμο πρὶν κἂν ἀρχίσει. Χωρὶς λογισμό, οὔτε συναίσθημα γεννιέται οὔτε ἐπιθυμία. Πάρε ἀπόφαση νὰ ἐνεργεῖς μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο. Γιατί νὰ ταλαιπωρεῖσαι ἄσκοπα ἀπὸ τὸν πόλεμο τῶν παθῶν, κάποτε μάλιστα καὶ νὰ κινδυνεύεις; Ἔχεις ἤδη ἀποφασίσει νὰ μὴν ὑποκύπτεις στὰ πάθη, ποὺ εἶναι ἀντίθετα στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἦρθε, λοιπόν, κάποιος λογισμὸς καί, χωρὶς νὰ τὸ θέλεις, προκάλεσε ἕνα ἐμπαθὲς συναίσθημα; Διῶξε ἀμέσως καὶ τὸν λογισμὸ καὶ τὸ συναίσθημα. Πρὶν προλάβεις ν’ ἀπαλλαγεῖς ἀπὸ τὴν παρουσία τους, μήπως γεννήθηκε μέσα σου μία ἐμπαθὴς ἐπιθυμία; Διῶξε την κι αὐτὴ μαζί τους δίχως καθυστέρηση. Ν χεις ς ρχή: Μ δέχεσαι συνειδητ κα θεληματικ μπαθες λογισμούς, συναισθήματα πιθυμίες. Μόλις ἐμφανίζονται μέσα σου, πρέπει νὰ τὰ διώχνεις μὲ θυμὸ καὶ ἀπέχθεια. Ἂν ἔτσι ἐνεργεῖς, θὰ εἶσαι πάντοτε ἀθώα μπροστὰ στὸν Θεὸ καὶ στὴν συνείδησή σου. Στὴν ψυχή σου θὰ ὑπάρχουν πάθη, ἀλλὰ θὰ ὑπάρχει καὶ ἀθωότητα. Ἄλλωστε, θὰ ἀγωνίζεσαι μὲ ζῆλο γιὰ τὴν καθαρσή σου ἀπὸ τὰ πάθη.

Ὁ Κύριος νὰ σ’ εὐλογεῖ!

, , , ,

Σχολιάστε

ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ [Β´] (Ἅγ. Θεοφάνης Ἔγκλειστος)

Στάδια ἀναπτύξεως τῶν παθῶν:
 λογισμοί, συναισθήματα καὶ ἐπιθυμίες
 [Β´] 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: Ἅγ. Θεοφάνους Ἐγκλείστου «Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς – Γράμματα σὲ μιὰ ψυχή»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττ. 2005, σελ. 232 κ. ἑξ.

Στοιχειοθεσία Γ. Κ., Ἐπιμέλεια «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/09/18/στάδια-ἀναπτύξεως-τῶν-παθῶν/

.        Τὸ πῶς διαμορφώνεται ἡ ἀπόφαση δὲν εἶναι πάντα φανερό. Σὲ ἐμβρυώδη μορφὴ ἐνυπάρχει ἤδη στὴν ἐπιθυμία. Στὴν συνέχεια ἀναπτύσσεται μαζὶ μὲ τὸν σχεδιασμὸ τῆς πράξεως, δηλαδὴ τὴν ἐπιλογὴ τῶν μέσων, τὸν προσδιορισμὸ τῶν μεθόδων καὶ τὴν ἐξεύρεση τῶν καταλλήλων συνθηκῶν. Ἡ ἀπόφαση εἶναι ὁλοκληρωμένη, ὅταν ὅλα πιὰ ἔχουν σχεδιαστεῖ καὶ προμελετηθεῖ. Τότε ἡ πράξη ἔχει ἤδη συντελεστεῖ νοερά, ἡ ἁμαρτία ἔχει ἤδη διαπραχθεῖ μπροστὰ στὸν Θεό, οἱ ἐντολὲς ἔχουν ἤδη καταπατηθεῖ, ἡ συνείδηση ἔχει ἤδη παραβιαστεῖ.
.        Συχνὰ περνάει πολὺς καιρὸς ἀπὸ τὴν γέννηση τῆς ἐπιθυμίας ὣς τὴν ἀπόφαση καὶ τὸν σχεδιασμὸ τῆς πράξεως. Ἡ ψυχὴ συγκρατεῖται ἀπὸ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ. Ὁ νοῦς δὲν ξεχνάει τὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου. Καὶ ἡ συνείδηση δὲν σωπαίνει. Ὅλες, ὡστόσο, οἱ σωτήριες παραινέσεις τῆς ἀψηφοῦνται. Γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἤδη στὴν ἀπόφαση ὑπάρχει παράβαση καὶ ἁμαρτία. Ὁ λογισμός, τὸ συναίσθημα καὶ ἡ ἐπιθυμία ἔχουν πλέον κυριεύσει ὅλη τὴν ψυχή. Ἡ κλίση πρὸς τὴν ἁμαρτία, πάντως, δὲν εἶναι ἀκόμη ἀκαταμάχητη. Ἀκαταμάχητη γίνεται ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ ἡ ψυχὴ ἀρχίζει νὰ μελετᾶ μὲ προσοχὴ καὶ ἐπιμονὴ τὸν τρόπο ἱκανοποιήσεως τοῦ πάθους. Τότε πιὰ βαδίζει πρὸς τὴν ὁλοκλήρωση τῆς ἁμαρτίας.
.         Ὅσο ἡ ἀπόφαση διαμορφώνεται, ἡ ἐλευθερία περιορίζεται. Ἡ ψυχὴ ὅλο καὶ πιὸ ἔντονα αἰσθάνεται πὼς εἶναι ἀπόλυτα ἀναγκασμένη νὰ πραγματοποιήσει τὸν ἐμπαθῆ σκοπό της. Ἀλλὰ τέτοιαν ὑποχρέωση δὲν ἔχει. Αὐτὸ ποὺ αἰσθάνεται εἶναι μία αὐταπάτη, μία πλάνη. Ἡ ἀπόφασή της μπορεῖ νὰ παραμείνει ἀνεκπλήρωτη ἐξ αἰτίας ὁποιουδήποτε κωλύματος, ποὺ ἐνδεχομένως θὰ παρουσιαστεῖ. Ἴσως, ὅμως, καὶ αὐτοθέλητα νὰ παραιτηθεῖ ἀπὸ τὸν σκοπό της ἡ ψυχή, ἂν ὑπερισχύσουν τελικὰ μέσα της ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ φωνὴ τῆς συνειδήσεως. Διαφορετικά, ὁ ἐμπαθὴς σκοπὸς πραγματοποιεῖται, ὅπως σχεδιάστηκε. Ἂς ὑποθέσουμε, λοιπόν, ὅτι τὸ σχέδιο ὑλοποιήθηκε. Τὸ πάθος ἱκανοποιήθηκε. Ἡ ἁμαρτία διαπράχθηκε. Ἡ ἀπόφαση μετουσιώθηκε σὲ πράξη. Τί ἄλλο ἀπομένει νὰ γίνει; Φαινομενικὰ τίποτα. Μὰ δὲν εἶναι ἔτσι. Τὸ κακὸ ἔχει προεκτάσεις καὶ ἐπακόλουθα.

.        Π ρ ῶ τ ο ν. Ὣς τὴν στιγμὴ τῆς πτώσεως ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ συνείδηση ἁπλῶς ἀγνοήθηκαν καὶ περιφρονήθηκαν· τώρα, μὲ τὴν πτώση, παραβιάστηκαν καὶ καταπατήθηκαν. Ὣς τὴν στιγμὴ τῆς πτώσεως ἡ συνείδηση ἦταν σὰν μιὰ μητέρα ποὺ πάσχιζε νὰ ἀποτρέψει τὸν γιό της – τὴν ψυχὴ – ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, κι ἐκεῖνος ἁπλῶς δὲν τῆς ἔδινε σημασία· τώρα μὲ τὴν πτώση, ὁ γιὸς ἁμαρτάνει, ἀπαντώντας στὶς ἱκεσίες τῆς μητέρας του μὲ γρονθοκοπήματα καὶ χαστούκια.

.         Δ ε ύ τ ε ρ ο ν. Τώρα ἡ ἐσωτερικὴ διεργασία, ποὺ ὁδήγησε στὴν πτώση, ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ γεγονότα. Καὶ θὰ συνεχίσει νὰ ἐπηρεάζεται, ἐκτὸς κι ἂν ὁ ἄνθρωπος μετανοήσει. Ἂν δὲν τὸ κάνει, θὰ γεύεται γιὰ πάντα τοὺς καρποὺς τῆς ἁμαρτίας.

.         Τ ρ ί τ ο ν. Ἡ θεία χάρη ἐγκαταλείπει τὸν ἄνθρωπο, ποὺ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ πηγαίνει μὲ τὸν ἐχθρό του. Τότε μαραζώνει, λυγίζει, αἰσθάνεται νὰ συντρίβεται κάτω ἀπὸ ἕνα βαρὺ φορτίο. Σ’ αὐτὸν ἐκπληρώνεται ὁ λόγος τοῦ Κυρίου γιὰ τὸ δαιμονικὸ πνεῦμα ποὺ ἐπιστρέφει μὲ ἄλλα ἑφτὰ πιὸ πονηρὰ (Ματθ. ιβ´ 43-45). Μελαγχολία, νησυχία, ψυχοπλάκωμα – ν ποις εναι μισθς το πάθους πο κανοποιήθηκε. πίστευτο! π τν κανοποίηση το πάθους νθρωπος περιμένει ναν παράδεισο: «Θ εστε σν θεο» (Γεν. Γ´ 5). Μόλις μως τ κανοποιήσει, βγαίνει π τν πλάνη κα διαπιστώνει πς ποθητς “παράδεισος” δν ταν παρ μι αταπάτη. Τώρα ἔχει μείνει μὲ τὸ κενό, τὴν ὀδύνη, τὴν στενοχώρια, τὸ βάρος. Βλέπει πὼς ἡ προσδοκία του διαψεύσθηκε. Περίμενε νὰ χαρεῖ, μὰ ἔγινε τὸ ἐντελῶς ἀντίθετο. Ὁ δρόμος ποὺ πῆρε, δρόμος ἐνδόσεως στὸ πάθος, τὸν ὁδήγησε στὴν ἁμαρτία καὶ τὴν κατάθλιψη.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

, , , ,

Σχολιάστε

ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ [Α´] (Ἅγ. Θεοφάνης Ἔγκλειστος)

Στάδια ναπτύξεως τν παθν:
λογισμοί, συναισθήματα κα
πιθυμίες
[Α´] 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς – Γράμματα σὲ μιὰ ψυχή»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττ. 2005, σελ. 232 κ.ἑξ.


Στοιχειοθεσία Γ. Κ., Ἐπιμέλεια «ΧΡ. ΒΙΒΛ.» 

.           Τὰ πάθη ἐμφανίζονται μέσα μας κάθε τόσο. Ἡ ἐμφάνισή τους πιστοποιεῖ τὴν ἀκαθαρσία μας, ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐνοχοποιεῖ. Ἔνοχοι εἴμαστε ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ κλίνουμε εὐνοϊκὰ πρὸς ὁποιοδήποτε πάθος, ἀπὸ τὴ στιγμή, δηλαδή, ποὺ ὄχι μόνο δὲν τὸ θεωροῦμε ὡς ἐχθρὸ καὶ δὲν τὸ πολεμᾶμε μὲ τὸ θυμό, ἀλλὰ καὶ τὸ καλοδεχόμαστε, ὅποτε ἐμφανίζεται, βρίσκοντας ἀπόλαυση στὸν ἐρεθισμὸ ποὺ μᾶς προξενεῖ. Αὐτὴ ἡ στάση δείχνει διάθεση συμφιλιώσεως μὲ τὸ πάθος καί, συνεπῶς, ἐναντιώσεως στὸν Θεό· «γιατί ὅποιος ἔχει σαρκικὸ φρόνημα, ἐχθρεύεται τὸν Θεὸ» (Ρωμ. η´ 7).
.        Μόλις ἀρχίζει ἡ εὐνοϊκὴ κλίση πρὸς τὸ πάθος, ὅσο ἀνεπαίσθητη κι ἂν εἶναι αὐτή, ἀρχίζει καὶ ἡ ἐνοχή. Καὶ ὅσο αὐξάνεται ἡ πρώτη, τόσο αὐξάνεται καὶ ἡ δεύτερη. Στὴ συνέχεια θὰ σοὺ περιγράψω τὴν σχετικὴ διαδικασία:
.         Ὅλη μέρα οἱ λογισμοὶ κινοῦνται. Κινοῦνται καὶ περιπλανιοῦνται πέρα-δῶθε. Οἱ περισσότεροι εἶναι λογισμοὶ μάταιοι, καθὼς ἀναφέρονται σὲ κοινὲς καθημερινὲς ὑποθέσεις καὶ ἐργασίες ρουτίνας. Ἀνάμεσα σ’ αὐτοὺς τοὺς λογισμοὺς ξεφυτρώνουν κάπου-κάπου καὶ ἄλλοι, ποὺ ἀποτελοῦν κενὰ ὀνειροπολήματα. Ὅλοι τους συνωστίζονται ἄτακτα στὴν ἐπιφάνεια τῆς ψυχῆς, δημιουργώντας ἐκεῖ σύγχυση καὶ ἀναστάτωση. Σοὺ ἔχω πεῖ ἄλλοτε, πῶς ν’ ἀντιμετωπίζεις ἀποτελεσματικὰ αὐτὴ τὴ σύγχυση, ποὺ σοῦ ἀφαιρεῖ τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ, καὶ πῶς ν’ ἀποκαθιστᾶς μέσα σου τὴν τάξη καὶ τὴν ἠρεμία.
.         Ἐκεῖ, λοιπόν, ποὺ κάθεσαι καὶ συλλογίζεσαι, ἀνάμεσα στοὺς ἄλλους λογισμούς σου παρουσιάζεται κι νας λλόκοτος “πισκέπτης”. Παρουσιάζεται καὶ ἀπαιτεῖ τὴν προσοχή σου. Τὸ ὑπογραμμίζω: Ἀπαιτεῖ τὴν προσοχή σου. Μὴν τὸν ἀφήσεις ποτὲ νὰ περάσει ἀπαρατήρητος. Δίχως τὴν παραμικρὴ χρονοτριβή, σταμάτα τον καὶ ἀνάκρινέ τον: Ποιός εἶναι; Ἀπὸ ποῦ ἔρχεται; Τί θέλει; Τὶς ἀπαντήσεις δὲν θὰ σοῦ τὶς δώσει ἐκεῖνος. Θὰ τὶς βρεῖς ἐσύ, ἀφοῦ τὸν παρατηρήσεις προσεκτικά.
.        Ἂς ὑποθέσουμε πὼς εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ποὺ κάποτε σὲ προσέβαλε καὶ ποὺ τώρα, εἴτε αὐτόματα εἴτε συνειρμικά, ἔρχεται στὸν νοῦ σου. Εἶναι βέβαιο πὼς ἡ θύμηση αὐτοῦ τοῦ προσώπου καὶ τῆς προσβλητικῆς του συμπεριφορᾶς θὰ γεννήσει μέσα σου ἀγανάκτηση, ὀργή, ἀκόμα καὶ τὴν ἐπιθυμία τῆς ἐκδικήσεως, θὰ σὲ φέρει δηλαδὴ σὲ μιὰ κακὴ ψυχικὴ κατάσταση. Πρόκειται, ἑπομένως, γιὰ λογισμὸ ἐχθρικό. Καὶ ἀφοῦ πρόκειται γιὰ λογισμὸ ἐχθρικό, πρέπει νὰ τὸν ἀντιμετωπίσεις ἐχθρικά: Νὰ τὸν ἀποκρούσεις καὶ νὰ τὸν διώξεις μακριὰ μὲ περιφρόνηση καὶ θυμό.
.        Ἔτσι θὰ ἐξουδετερώσεις τὸ τέχνασμα τοῦ πονηροῦ, ποὺ σοῦ ἔβαλε τὸν λογισμό, καὶ θ’ ἀποφύγεις τὴν παγίδα του. Ἄν, ἀπεναντίας, δεχθεῖς τὸν λογισμὸ καὶ συγκρατήσεις στὸν νοῦ σου τὴν εἰκόνα τοῦ ἀνθρώπου ποὺ σὲ προσέβαλε, θ’ ἀκολουθήσουν κι ἄλλοι λογισμοί, κι ἄλλες εἰκόνες, ποὺ θὰ ἀναπαραστήσουν πολὺ ζωντανὰ καὶ μὲ κάθε λεπτομέρεια στὴν φαντασία σου τὸ ἐπεισόδιο τῆς προσβολῆς. Ἡ νοερὴ ἀναπαράσταση τοῦ ἐπεισοδίου θὰ ξεσηκώσει στὴν καρδιὰ τὴν ὀργή, δηλαδὴ ἕνα συναίσθημα ἐμπαθές. Καὶ πρέπει νὰ ξέρεις, ὅτι κάθε φορὰ ποὺ ἐπιτρέπεις σὲ ἐμπαθῆ συναισθήματα νὰ ἐκδηλωθοῦν, συντελεῖς στὴν ἑδραίωση τῶν ἀντίστοιχων παθῶν στὴν ψυχή σου.
.        Ἂν συνέλθεις ἔγκαιρα, ἂν θυμηθεῖς καὶ συναισθανθεῖς πόσο κακὸ εἶναι νὰ γίνεσαι ἕρμαιο ὁποιουδήποτε πάθους, τότε θ’ ἀπομακρύνεις τόσο τὸ ἐμπαθὲς συναίσθημα ἀπὸ τὴν καρδιά σου ὅσο καὶ τὸν λογισμὸ ποὺ τὸ προκάλεσε ἀπὸ τὸν νοῦ σου. Ἔτσι ἡ ταραχὴ θὰ περάσει καὶ ἡ ἐσωτερικὴ εἰρήνη θ’ ἀποκατασταθεῖ. Διαφορετικά, γύρω ἀπὸ τὸ ἐμπαθὲς συναίσθημα, ποὺ ἔχει ξεσηκωθεῖ στὴν καρδιά, θὰ μαζευτοῦν κι ἄλλα, ἐρεθίζοντάς το. Αὐτὰ τὰ συναισθήματα θ᾽ ἀρχίσουν νὰ σοῦ προκαλοῦν σκέψεις ὅπως οἱ ἀκόλουθες: «Πῶς τόλμησε αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος νὰ μὲ προσβάλει; Ποιός νομίζει πὼς εἶναι; Κανένας σπουδαῖος; Δὲν μπορῶ νὰ παραβλέψω τέτοια προσβολή. Μήπως εἶμαι κατώτερή του; Ἂν ἀφήνω τὸν καθένα νὰ μοῦ φέρεται μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο, ἡ ζωή μου θὰ γίνει μαρτυρική. Ἄ, ὅλα κι ὅλα! Πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ τοῦ δείξω πώς, ὅταν ἐνεργεῖ ἔτσι, θὰ πληρώνεται μὲ τὸ ἴδιο νόμισμα». Νά, ἡ ἐπιθυμία σου γιὰ ἐκδίκηση ἔχει κιόλας ὡριμάσει. Τὸ πάθος ριζώνει ὅλο καὶ πιὸ βαθιὰ στὴν ψυχή σου. Εἶναι τὸ τρίτο στάδιο. Καὶ σ’ αὐτὴ τὴν φάση, ἂν συνέλθεις, μπορεῖς νὰ σταματήσεις τὸ κακό. Μπορεῖς νὰ διώξεις τὴν ἐπιθυμία. Ἡ ἐπιθυμία, βλέπεις, δὲν συμπίπτει μὲ τὴν ἀπόφαση. Τὴ μιὰ στιγμὴ ἔρχεται, τὴν ἄλλη μπορεῖ νὰ φύγει. Ἔτσι, ἂν ἀπαλλαγεῖς ἀπὸ τὴν ἐπιθυμία, θὰ ἐπανέλθεις στὴν εἰρηνική σου κατάσταση· ἂν ὄχι, ἡ ταλαιπωρία σου θὰ συνεχιστεῖ.
.       Κοίτα πῶς ἀπὸ τὸν λογισμὸ γεννήθηκε τὸ συναίσθημα καὶ πῶς ἀπ’ αὐτὰ τὰ δυὸ γεννήθηκε ἡ ἐπιθυμία. Ὁ νοῦς κυριεύθηκε ἀπὸ τὸ πάθος. Ἡ ψυχὴ μολύνθηκε ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ἁμαρτία ὡστόσο μόνο νοερὴ ἴσαμε τούτη τὴν ὥρα. Εἶναι μακρὺς ἀκόμα ὁ δρόμος ὣς τὴν πράξη. Ἀνάμεσα στὴν ἐπιθυμία καὶ τὴν πράξη ὑπάρχουν δυὸ ἀκόμα στάδια, α) ἡ ἀπόφαση καὶ β) ὁ σχεδιασμὸς τῆς πράξεως.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

, , ,

Σχολιάστε

Η ΜΕΤΑΒΛΗΤΟΤΗΤΑ ΤΟΥ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟΥ ΜΑΣ

Ἡ μεταβλητότητα τῆς ἐσωτερικῆς μας καταστάσεως
Ἁγ. Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου

 .        Παραπονιέστε γιὰ τὴν μεταβλητότητα τῆς ἐσωτερικῆς σας καταστάσεως -ἄλλοτε εἶναι καλὴ καὶ ἄλλοτε κακή. Δὲν γίνεται ἀλλιῶς.
.       «Ἔχω δοκιμάσει καὶ δοκιμάζω δυσάρεστες ψυχικὲς καταστάσεις μὲ διάφορες μορφές». Δὲν ἔχουμε παρὰ νὰ τὶς ὑπομένουμε μὲ ταπείνωση καὶ γενναιοψυχία, χωρὶς νὰ χαλαρώνουμε τὸν πνευματικό μας ἀγώνα, χωρὶς νὰ παραμελοῦμε τὴν ἐκπλήρωση τῶν θείων ἐντολῶν -αὐτὸ ἀκριβῶς ποὺ κάνετε.
.      Ἔρχεται μία καλὴ πνευματικὴ κατάσταση. Φεύγει. Ἔρχεται μία κακή. Φεύγει κι αὐτή. Ἡ ἐναλλαγὴ τους εἶναι συνεχὴς καὶ ἀναπότρεπτη. Τὸ μόνο ποὺ μπορεῖτε καὶ πρέπει νὰ κάνετε, εἶναι νὰ ἐπιθυμεῖτε καὶ νὰ ἐπιδιώκετε πάντα τὸ καλό.
.      Ἂν δὲν ἀντιμετωπίζαμε ποτὲ καμιὰ δυσκολία, τότε θὰ εἴχαμε πέσει σὲ πνευματικὴ νάρκη.

 Ψυχικὲς μεταπτώσεις

.      Οἱ ψυχικὲς μεταπτώσεις συμβαίνουν σὲ ὅλους. Δὲν ἔχετε, λοιπόν, παρὰ νὰ τὶς ὑπομένετε ἤρεμα, ἀφήνοντας τὸν ἑαυτό σας στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ. Μὴ νοιάζεστε γιὰ τίποτ’ ἄλλο, παρὰ μόνο γιὰ τοῦτο: Νὰ εἶστε πάντα μαζὶ μὲ τὸν Κύριο. Ὅ,τι κι ἂν σᾶς συμβαίνει, σ’ Αὐτὸν νὰ καταφεύγετε, σ’ Αὐτὸν ν’ ἀποκαλύπτετε τὴν ψυχή σας, σ’ Αὐτὸν ν’ ἀκουμπᾶτε τὰ βάρη σας, σ’ Αὐτὸν νὰ λέτε τὸν πόνο σας… Καὶ νὰ προσεύχεσθε, παρακαλώντας Τον νὰ σᾶς ἀπαλλάξει ἀπὸ πειρασμοὺς καὶ θλίψεις, ἂν εἶναι θέλημά Του..
.      Ἡ ψυχικὴ εὐφορία καὶ εὐδιαθεσία, ἡ ἀναψυχὴ καὶ ἡ παρηγοριὰ δὲν εἶναι πάντα γνωρίσματα καλῆς πνευματικῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία ἔχει τρία ἄλλα βασικὰ χαρακτηριστικά: α) ζῆλο γιὰ τὴν εὐαρέστηση τοῦ Θεοῦ, β) φρόνημα ταπεινὸ καὶ καρδιὰ συντετριμμένη, γ) παράδοση στὸ θεῖο θέλημα. Ὑπάρχουν αὐτὰ μέσα σας; Ἂν ναί, εἶστε σὲ καλὸ δρόμο.

 Οἱ πνευματικὲς παρηγοριὲς στὴν κατὰ Θεὸν ζωὴ

.      Λυπηθήκατε, ἐπειδὴ χάσατε πολὺ γρήγορα τὴν παρήγορη ἐκείνη ἐσωτερικὴ κατάσταση, στὴν ὁποία βρισκόσασταν μετὰ τὴν θεία Μετάληψη. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ξέρετε, πὼς μία πνευματικὴ παρηγοριά, μία «παράκληση», μ’ ὅποια μορφὴ κι ἂν μᾶς ἐπισκέπτεται -ὡς ἀπέραντη ψυχικὴ εἰρήνη, ὡς ἀπερίγραπτη χαρά, ὡς ἱερὸς ἐνθουσιασμός, ὡς γλυκεία κατάνυξη ἢ ὡς ὁτιδήποτε ἄλλο-, δὲν εἶναι τὸ κύριο ζητούμενο στὴν κατὰ Θεὸν ζωή. Ἡ πρωταρχικὴ ἐπιδίωξη καὶ τὸ βασικὸ μέλημά μας εἶναι ὄχι οἱ παρηγοριές, ἀλλὰ ἡ ἀποφασιστικὴ καὶ δυναμικὴ διατήρηση τοῦ ἑαυτοῦ μας, ἐσωτερικὰ καὶ ἐξωτερικά, σὲ κατάσταση καλή, εὐάρεστη στὸν Κύριο. Ἡ ὅποια παρηγοριὰ δίνεται ἀπὸ τὸ Θεὸ σὰν «δόλωμα», πρόκληση καὶ προτροπή.
.    «Νὰ τί θ’ ἀπολαύσεις! Ἀγωνίσου, λοιπόν!». Ἑπομένως, ὅταν τὴν στερούμαστε, δὲν πρέπει ν’ ἀπελπιζόμαστε, ἀλλὰ μὲ μεγαλύτερο ζῆλο, μὲ σταθερότητα καὶ ἐπιμονὴ ν’ ἀγωνιζόμαστε «τὸν καλὸν ἀγώνα τῆς πίστεως» (Α´ Τμ. Ϛ´12).

Οἱ πνευματικὲς ἡδονὲς δὲν εἶναι πάντα ὠφέλιμες

.     Σᾶς ἀρέσει νὰ βυθίζεστε μέσα στὶς πνευματικὲς ἡδονές, νὰ νιώθετε πάντα ἱκανοποίηση καὶ εὐφροσύνη ἀπὸ τὴν προσευχὴ καὶ τὴν κοινωνία σας μὲ τὸν Κύριο. Αὐτό, ὅμως, εἶναι καὶ ἀδύνατο καὶ ἀνώφελο. Ἀδύνατο, γιατί κάθε μορφὴ πνευματικῆς ἀναψυχῆς δὲν εἶναι καρπὸς δικῆς μας προσπάθειας, ἀλλὰ δῶρο τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ, δῶρο ποὺ προσφέρεται σ’ ὁποῖον, ὅποτε καὶ γιὰ ὅσο Ἐκεῖνος θέλει. Ἀδύνατο εἶναι, ἐπίσης, γιατί, ὅσο ζοῦν καὶ ἐνεργοῦν μέσα μας τὰ πάθη, καμιὰ πνευματικὴ ἡδονὴ δὲν μπορεῖ νὰ παραμείνει σταθερὴ στὴν ψυχή.
.     Ἄλλωστε, ἡ ἄκαιρη καὶ ἄλογη ἐπιδίωξη τέτοιων ἡδονῶν εἶναι, ὅπως εἶπα, καὶ ἀνώφελη, γιατί ὁδηγεῖ σὲ ψυχικὴ παραλυσία καὶ μαλθακότητα. Ἐμεῖς ὀφείλουμε μόνο ν’ ἀγωνιζόμαστε μὲ τρόπο εὐάρεστο στὸν Κύριο, μὲ ζῆλο καὶ ἀνδρεία, μὲ νήψη καὶ αὐτοέλεγχο, μὲ ταπείνωση καὶ συντριβή. Γιὰ τὸν Θεὸ πρέπει νὰ κυριαρχοῦν στὴν καρδιὰ μας δύο αἰσθήματα: ἀγάπη καὶ φόβος… Οἱ ἄγγελοι στέκονται μπροστά Του μὲ φόβο καὶ τρόμο… Ζῆστε, ἐπαναλαμβάνω, μὲ νήψη, μὲ πνευματικὴ ἐπαγρύπνηση, μὲ φρόνημα ταπεινό…

ΠΗΓΗ: Ἁγ. Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου, «Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς» -ἐπιλογές-, Ι. Μ. Παρακλήτου (Διαδίκτυο : VatopaidiFriend)

, , , ,

Σχολιάστε