Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἅγιος Κοσμᾶς Αἰτωλός

ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -3

ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ;
ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ
[Γ´]

Ὑπὸ τοῦ Καθ. Δρ. Ἀλεξίου Π. Παναγόπουλου

Μέρος Α´: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -1

Μέρος Β´: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -2

Ἡ ἐθνική του δράση.

.                 Ὁ Κοσμᾶς ἐπέλεξε τὸν ἐθνικὸ καὶ ἱεραποστολικὸ τρόπο δράσης, ὑπακούοντας σὲ ἐντολὲς μέσα στὸ εὐρύτερο σχέδιο τοῦ ἐθναρχικοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ρόλου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. Ἡ ἔναρξη δράσης ἔγινε σχεδὸν ταυτόχρονα τόσο ἀπὸ τὸν Κοσμᾶ, ὅσο καὶ ἀπὸ τὸν λόγιο ἱεροκήρυκα τοῦ πατριαρχείου Δωρόθεο Βουλησμᾶ. Οἱ περιοδεῖες του ἀποσκοποῦσαν στὴν ἐνίσχυση τῆς χριστιανικῆς λαϊκῆς ἑνότητας μέσα στὴν ἐθναρχικὴ ἐκκλησιαστικὴ παράδοση, ποὺ ἦταν καθαρὰ ἐθνική. Στόχος του ἦταν ἡ παύση τῶν βίαιων ἐξισλαμισμῶν, τοῦ παιδομαζώματος, ἡ ἀποτροπὴ συλλογῆς ὄμορφων κοριτσιῶν σὲ χαρέμια, ποὺ εἶχαν πυκνωθεῖ τὸν 18ο αἰώνα σὲ ὅλο τὸ βαλκανικὸ ὀρθόδοξο χῶρο. Μποροῦσε νὰ μιλεῖ μὲ τρόπο κατανοητὸ καὶ προσιτὸ στὸν λαό, ἀντίθετα μὲ ἄλλους λόγιους ἱεροκήρυκες τῆς ἐποχῆς του ποὺ μιλοῦσαν ἀκατανόητα. Ὁ λόγος του φανερώνει τὸ ἐθνικολαϊκὸ φρόνημά του. Ὁ γλωσσικὸς κώδικας ἐπικοινωνίας του ἦταν πατριωτικὸς καὶ ἐθνικὸς καὶ βρῆκε ἀπήχηση, γιατί ὁ λαὸς αὐτὸν περίμενε. Διάνθιζε τὸ κήρυγμά του μὲ ἐλεύθερη ἀπόδοση ἁγιογραφικῶν, πατερικῶν, πατριωτικῶν χωρίων. Ὁ «δημοτικισμὸς» ἦταν φυσικὸς καὶ ἀβίαστος, ἀφοῦ προεῖχε τὸ ἐθνικὸ συμφέρον. Δὲν ἐπεδίωκε ἐντυπωσιασμό, ἀλλὰ τὴν πνευματικὴ ἀφύπνιση τοῦ Γένους. Εἶχε φυσικὴ καὶ ἀνεπιτήδευτη ρητορικότητα, ποὺ παρουσιάζει καὶ σπάνια λογοτεχνικὴ δύναμη.
.               Ἔλεγε: «Χρέος ἔχουν ἐκεῖνοι, ὅπου σπουδάζουν -σημειώνει- νὰ μὴ τρέχουν εἰς ἀρχοντικὰ καὶ αὐλὰς μεγάλων καὶ νὰ ματαιώνωσι (νὰ χαραμίζουν) τὴ σπουδή τους, διὰ νὰ ἀποκτήσουν πλοῦτον καὶ ἀξίωμα, ἀλλὰ νὰ διδάσκωσι μάλιστα τὸν κοινὸν λαόν, ὅπου ζῶσι μὲ πολλὴν ἀπαιδευσίαν καὶ βαρβαρότητα». Πρότυπά του εἶχε τοὺς λόγιους τὸν Φραγκίσκο Σκοῦφο (1644-1697), τὸν Ἠλία Μηνιάτη (1669-1714) καὶ τὸν Βικέντιο Δαμοδὸ (1700-1752). Ἴδια παράδοση θὰ ἀκολουθήσει καὶ ὁ νεώτερος τοῦ Κοσμᾶ, ὁ Νικηφόρος Θεοτόκης (1730-1800). Ἀργότερα οἱ ἥρωες τῆς Λευτεριᾶς ὅπως ὁ Μακρυγιάννης, ὁ Ἀθανάσιος Διάκος, κ.ἄ., ἀλλὰ καὶ οἱ γυναῖκες ὅπως ἡ Μαυρογένους, ἡ Μπουμπουλίνα, οἱ γυναῖκες τοῦ χοροῦ τοῦ Ζαλόγγου, ἀλλὰ καὶ ὁ δίκαιος κυβερνήτης Ἰωάννης Καποδίστριας τὴν ἴδια ἐθνικὴ πολιτικὴ θὰ ἀκολουθήσουν, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν διστάζουν καὶ δίνουν τὴν μαρτυρία μὲ τὴν ζωή τους ὁ καθένας. Ὁ διπλωμάτης τῆς Εὐρώπης καὶ κυβερνήτης Καποδίστριας ἱδρύει ἐκπαιδευτικὰ ἱδρύματα ὅπου μπορεῖ καὶ γιὰ ὅσο θὰ προλάβει, ἀφοῦ κι αὐτὸς ἄδικα θὰ συκοφαντηθεῖ καὶ θὰ δολοφονηθεῖ, ἀπὸ σκοτεινὲς δυνάμεις, ποὺ ποτὲ δὲν ἄφησαν ἥσυχο τοῦτον τὸν τόπο νὰ ἀνασάνει.
.                 Οἱ σπάνιες καὶ περίφημες Διδαχὲς τοῦ Κοσμᾶ, μὲ λιτὸ καὶ ἀνεπιτήδευτο λόγο, δηλώνουν τὸ ποθούμενο τῆς Λευτεριᾶς τοῦ Γένους. Τὸ φιλολογικὸ πρόβλημα τῶν Διδαχῶν ἐξέτασε ἐκτεταμένα ὁ Ι. Μενοῦνος στὴ διδακτορική του διατριβή του. Ὁ Ι. Μενοῦνος διακρίνει πέντε τύπους Διδαχῶν (συνολικὰ 26 κείμενα) τοῦ Κοσμᾶ, τῶν τελευταίων ἐτῶν τῆς δράσης του. Κανένα αὐτόγραφό του δὲν σώζεται. Τὰ κηρύγματα ὡς γνωστὸν καταγράφονταν ἀπὸ ἀκροατές του.
.               Ἡ ὁμιλία θὰ γινόταν βράδυ, γιατί ἡ μετακίνησή του γινόταν στὴ διάρκεια τῆς ἡμέρας. Τὸ πρωὶ ἔκανε μία δεύτερη ὁμιλία. Στὴν πρώτη μιλοῦσε γιὰ τὴ δημιουργία καὶ τὴν πτώση, στὴ δεύτερη γιὰ τὴ σωτηρία. Τὸ δεύτερο βράδυ ἔκανε τρίτη ὁμιλία μὲ θέμα τὴν ἀνάσταση καὶ τὴν ἐξάπλωση τῆς πίστης, μέχρι τὴν Δευτέρα Παρουσία. Ἡ θεματικὴ τῶν ὁμιλιῶν του εἶχε στόχο τὴν ἀφύπνιση τοῦ Γένους στὶς ἄμεσες ἀνάγκες καὶ στοὺς προβληματισμοὺς γιὰ τὴν Λευτεριά.

Θὰ μπορούσαμε ἐδῶ νὰ διακρίνουμε τρεῖς περιπτώσεις ἐθνικῆς καὶ πατριωτικῆς ἀφύπνισης:

Α. Ὀρθοδοξία, Ἔθνος, πολιτική. Ἀπέβλεπε στὴν ἀναζωπύρηση τοῦ ἐθνικοῦ καὶ πολιτικοπατριωτικοῦ φρονήματος, γιὰ τὴν ἐπανεύρεση τῶν θεμελίων τοῦ Γένους μέσα στὴν ὀρθόδοξη συνείδηση τοῦ λαοῦ: «Ἔμαθα -ἔλεγε- πὼς μὲ τὴν χάρη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ δὲν εἴσθενε Ἕλληνες (δηλ. εἰδωλολάτρες), δὲν εἴσθενε ἀσεβεῖς αἱρετικοὶ ἄθεοι, ἀλλ᾽ εἴσθενε εὐσεβεῖς ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, πιστεύετε καὶ εἴσθενε βαπτισμένοι εἰς τὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ εἴσθενε τέκνα καὶ θυγατέρες τοῦ Χριστοῦ μας». Αὐτὴ ἡ διδασκαλία βρῆκε ἀπήχηση καὶ στὰ πρῶτα Ἑλληνικὰ Συντάγματα μετὰ τὴν ἀπελευθέρωση.
.             Ἡ (δια)φωτιστικὴ πολιτικὴ καὶ ἐθνικοπατριωτική του προσπάθεια διαφοροποιοῦνταν ριζικὰ ἀπὸ ἐκείνη τῶν ὀρθολογιστῶν καὶ διαφωτιστῶν τῆς ἑσπερίας τὴν ὁποία καυτηρίαζε σὰν τὸν στρατηγὸ Μακρυγιάννη. Ἐπεδίωκε νὰ προφυλάξει τὸν λαὸ ἀπὸ τὴ σύγχυση τῶν διαφόρων προπαγανδῶν καὶ θεωριῶν, ποὺ κατακλυσμικὰ ἰσοπέδωναν τὴ συνείδησή του: «Ὅλες οἱ πίστες -ἦταν τὸ κήρυγμα τοῦ Πατροκοσμᾶ- εἶναι ψεύτικες, κάλπικες, ὅλες τοῦ Διαβόλου. Τοῦτο ἐκατάλαβα ἀληθινόν, θεῖον, οὐράνιον, σωστόν, τέλειον καὶ διὰ λόγου μου καὶ διὰ λόγου σας, πὼς μόνη ἡ πίστις τῶν εὐσεβῶν καὶ ὀρθοδόξων Χριστιανῶν εἶναι καλὴ καὶ ἁγία».
.               Ἡ ὁμιλία του ἦταν Τριαδοκεντρική, ἑστιάζεται στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ἀφοῦ τὸ «κινδυνευόμενον καὶ προκείμενον» ἦταν ἡ χριστιανικὴ ὀρθόδοξη ὑπόσταση τοῦ ἑλληνορθόδοξου Ἔθνους. Δὲν εἶναι τυχαῖο ποὺ ὅλα τὰ ἑλληνικὰ συντάγματα ἕως σήμερα ἔχουν ὡς προοίμιο τὴν φράση: «εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας Τριάδος», ποὺ δυστυχῶς σήμερα κάποιοι μοντερνιστὲς θέλουν νὰ καταργηθεῖ. Ὁ Χριστὸς εἶναι γιὰ τὸν Κοσμᾶ «ὁ γλυκύτατος αὐθέντης καὶ δεσπότης», εἶναι ὁ μόνος παιδαγωγὸς καὶ δίκαιος κριτής. Ἡ ὁμιλία του δὲν ἦταν ἄχρωμη ἠθικολογία ἀλλὰ ἐθνικὴ πατριωτικὴ μὲ ἁπλότητα καὶ εἰλικρίνεια. Ἀπὸ τὴν ὀρθόδοξη παράδοση προχωροῦσε στὸ ὀρθόδοξο πολιτικὸ ἦθος, προβάλλοντας τὴν Τριάδα τῶν ἀρετῶν: τὴν ταπείνωση, τὴν συγχωρητικότητα, τὴν ἀγάπη. Ζητοῦσε ἀπὸ τὸν Θεὸ νὰ «φυτεύση καὶ νὰ ριζώση εἰς τὴν καρδίαν τῶν ἀκροατῶν υτὴν εἰρήνην, τὴν ἀγάπην, τὴν ὁμόνοιαν, τὴν πραότητα, τὴν θερμὴν πίστιν, τὴν ὀρθὴν ἐξομολόγησιν». Οἰκοδομοῦσε ἔτσι τὴν ἐθνικὴ καὶ πατριωτικὴ κοινωνικότητα.

 Β. Ἐθνικὴ πατριωτικὴ παιδεία. Ὁ Πατροκοσμᾶς ὑπῆρξε διδάσκαλος ποὺ τὴν παιδεία συνδύαζε μὲ τὸν θεῖο φωτισμὸ τοῦ ἀνθρώπου. Θεωροῦσε ἁμάρτημα τὴν ἀδιαφορία ἀπέναντι στὴν Γνώση: «Ἁμαρτάνετε πολὺ νὰ τὰ ἀφήνετε (=τὰ παιδιὰ) ἀγράμματα καὶ τυφλά, καὶ μὴ μόνον φροντίζετε νὰ τοὺς ἀφήσετε πλούτη καὶ ὑποστατικά, καὶ μετὰ τὸν θάνατό σας, νὰ τὰ τρῶν καὶ νὰ τὰ πίνουν καὶ νὰ σᾶς ὀπισολογοῦν (κατηγοροῦν; δυσφημοῦν;). Καλύτερα νὰ τὰ ἀφήσετε φτωχὰ καὶ γραμματισμένα, παρὰ πλούσια καὶ ἀγράμματα». Ἡ παιδεία του εἶναι ἑλληνική, ἀφῆστε τὰ παιδιὰ φτωχὰ καὶ γραμματισμένα, ἀκόλουθη μέσῳ τῆς ἱστορίας τοῦ Γένους: «Ἡ Ἐκκλησία μας -λέγει- εἶναι εἰς τὴν ἑλληνικήν. Καὶ ἂν δὲν σπουδάσης τὰ Ἑλληνικά, δὲν ἠμπορεῖς νὰ καταλάβης ἐκεῖνα ποὺ ὁμολογεῖ ἡ Ἐκκλησία μας». Δὲν ἦταν τυχαῖο ποὺ μέχρι σήμερα στὴν Ἑλλάδα εἴχαμε δωρεὰν ἐθνικὴ παιδεία, ἀφοῦ αὐτὴ ἦταν ἐθνικὴ καὶ ἀκόλουθη τῶν προτάσεών του.
.               Γιὰ νὰ περιορίσει καὶ νὰ ἐξαφανίσει ἀπὸ τὸ Γένος τῶν Ἑλλήνων τὴ χρήση τοῦ βλάχικου ἢ ἀρβανίτικου γλωσσικοῦ ἰδιώματος, θὰ φθάσει σὲ σημεῖο νὰ δηλώσει: «Ὅποιος χριστιανός, ἄνδρας ἢ γυναίκα, ὑπόσχεται μέσα εἰς τὸ σπίτι του νὰ μὴ κουβεντιάζη Ἀρβανίτικα, ἂς σηκωθῆ ἐπάνω νὰ μοῦ εἴπη καὶ νὰ πάρω ὅλα του τὰ ἁμαρτήματα εἰς τὸν λαιμόν μου ἀπὸ τὸν καιρὸν ὅπου ἐγεννήθηκε, ἕως τώρα, καὶ νὰ βάλω ὅλους τοὺς χριστιανοὺς νὰ τὸν συγχωρέσουν».
.               Ἡ παιδεία, ποὺ διέδιδε ὁ Πατροκοσμᾶς, ἀπέβλεπε στὴν πνευματικὴ ἀναγέννηση τοῦ Ἔθνους. Ὅπως ἔγραφε στοὺς Παργίους, καὶ τὸ ἑλληνικὸ σχολεῖο ποὺ θὰ ἵδρυαν, θὰ ἔπρεπε νὰ συντελέσει «εἰς τὴν διαφύλαξιν τῆς πίστεως καὶ ἐλευθερίαν τῆς πατρίδος». Ἦταν μία παιδεία ποὺ ἀνταποκρινόταν στὶς ἄμεσες ἀνάγκες τοῦ δούλου Γένους καὶ διαφοροποιοῦνταν ἀπὸ ἐκείνη τὴν πίστη τῶν δυτικῶν καὶ τὰ «ἄθεα γράμματα» κάποιων διαφωτιστῶν, ὅπως ὁ ἴδιος τὰ χαρακτήριζε καὶ τὰ διήλεγχε.
.               Τὸ ἐθνικοαπελευθερωτικό του φρόνημα ἀποτυπώνουν στὰ λόγια του: «Αἱ πολλαὶ Ἐκκλησίαι οὔτε διατηροῦν, οὔτε ἐνισχύουν τὴν πίστιν μας, ὅσον καὶ ὅπως πρέπει, ἐὰν οἱ εἰς Θεὸν πιστεύοντες δὲν εἶναι φωτισμένοι ὑπὸ τῶν παλαιῶν καὶ νέων Γραφῶν. Ἡ πίστις μας δὲν ἐστερεώθη ἀπὸ ἀμαθεῖς Ἁγίους, ἀλλὰ ἀπὸ σοφοὺς καὶ πεπαιδευμένους, οἵτινες καὶ τὰς ἁγίας Γραφὰς ἀκριβῶς μᾶς ἐξήγησαν καὶ διὰ θεοπνεύστων λόγων ἀρκούντως μᾶς ἐφώτισαν». Πάνω σὲ παρόμοιες θέσεις τοῦ Πατροκοσμᾶ, φαίνεται, στηρίχθηκε ἡ ἄποψη καὶ τῶν κατοπινῶν Συνταγμάτων καὶ τῶν Ἐθνοσυνελεύσεων μετὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, ὅπου κάνουν λόγο γιὰ Ἑλληνορθόδοξο ἦθος, γιὰ πίστη καὶ φιλοπατρία. Στὴ Χειμάρρα μετέτρεψε ἐκκλησίες, γιὰ νὰ γίνουν σχολεῖα, ποὺ ἦταν ἐρειπωμένες ἢ ἐγκαταλελειμμένες ἐκκλησίες: «Ἀπὸ τὸ σχολεῖο μανθάνομεν, τὸ κατὰ δύναμιν, τί εἶναι Θεός, τί εἶναι ἡ Ἁγία Τριάς, τί εἶναι ἄγγελοι, τί εἶναι ἀρχάγγελοι, τί εἶναι δαίμονες, τί εἶναι παράδεισος, τί εἶναι κόλασις, τί εἶναι ἁμαρτία, ἀρετή. Ἀπὸ τὸ σχολεῖον μανθάνομεν τί εἶναι Ἁγία Κοινωνία, τί εἶναι Βάπτισμα, τί εἶναι τὸ ἅγιον Εὐχέλαιον, ὁ τίμιος γάμος, τί εἶναι ψυχή, τί εἶναι κορμί, τὰ πάντα ἀπὸ τὸ σχολεῖον τὰ μανθάνομεν». Ἔβλεπε, συνεπῶς, τὸ σχολεῖο ὡς ναὸ τῆς ἐθνικῆς καὶ ἀληθινῆς γνώσης καὶ παιδείας. Ὁ διαφωτισμὸς τοῦ Πατροκοσμᾶ ἦταν Ὀρθοδοξοκεντρικός. Ὑπάρχει ταύτισή του ὡς διαφαίνεται μὲ τοὺς συγχρόνους του τοῦ Κολυβαδικοῦ κινήματος. Ὡς φωτιστὴς τοῦ Γένους δὲν μπορεῖ, δὲν θέλει νὰ τοποθετηθεῖ δίπλα στοὺς δυτικόφρονες, τοὺς ὁποίους διελέγχει μὲ δριμύτητα, ἀλλὰ δίπλα στὸν Εὐγένιο Βούλγαρη, τὸν Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη, κ.ἄ.

Γ. Ὀρθόδοξη Ἐθνικὴ πολιτική. Ὁ Πατροκοσμᾶς ἀπέβλεπε ὄχι μόνο νὰ σώσει τὰ ὑπαρκτικὰ θεμέλια τοῦ Γένους, ἀλλὰ νὰ ἀναγεννήσει τὸ Γένος ἀπὸ τὴν ἀφάνεια. Μιλοῦσε γιὰ τὴν ἰσότητα καὶ τὴν ἀδελφοσύνη ὅλων τῶν ἀνθρώπων (ἔλεγε: «ἀπὸ ἕνα ἄνδρα καὶ μίαν γυναίκα ἐγεννήθημεν καὶ ὅλοι εἴμεθα ἀδελφοί»). Δὲν παρέλειπε ὅμως νὰ συμπληρώνει: «Ὅλοι εἴμεθα ἀδελφοί, μόνον ἡ πίστις μᾶς χωρίζει», δείχνοντας τὴν ἐθναρχικὴ καὶ Ὀρθόδοξη ἐδῶ θεμελίωσή του. Συνιστοῦσε πρακτικὴ δικαιοσύνη, ἀποφυγὴ «τῆς ἁρπαγῆς καὶ ἀδικίας» καὶ νὰ δίνεται «τὸ ἄδικον ὀπίσω», ἰσότιμα, σ᾽ ὅποιον καὶ ἂν εἶχε γίνει ἡ ἀδικία: «ὅσοι ἀδικήσατε Χριστιανούς, ἢ Ἑβραίους, ἢ Τούρκους».
.               Ἔδειχνε σημαντικὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὴ συλλογικὴ -ἐθνικοκοινωνικὴ συμπεριφορὰ καὶ ὀργάνωση, γιὰ κοινὴ – κοινοτικὴ σύμπραξη: «Ἀμὴ τί εἶναι ἢ πλερωμή μου; Νὰ καθίστετε ἀπὸ πέντε- δέκα νὰ συνομιλήσετε αὐτὰ τὰ θεῖα νοήματα, νὰ τὰ βάλετε μέσα εἰς τὴν καρδίαν σας, διὰ νὰ σᾶς προξενήσουν τὴν ζωὴν τὴν αἰώνιον». Σὲ κάθε τόπο θὰ συνιστοῦσε συσσωμάτωση σὲ ἀδελφότητα, γιὰ τὴ συλλογικὴ ἀντιμετώπιση τῶν προβλημάτων, στὰ ὅρια τοῦ ἐθνωφελοῦς πατριωτισμοῦ. Ὅριζε τὴν ἐκλογὴ τῶν ὑπευθύνων μὲ βάση τὴν δημοκρατικὴ διαφανῆ διαδικασία: «μὲ τὴ γνώμη ὅλων τῶν χριστιανῶν». Σύμφωνα μὲ τὴ μαρτυρία τοῦ προβλεπτῆ τῆς Λευκάδας (μὲ πληροφορίες ἀπὸ τὸν κατάσκοπο τοῦ ἁγίου) τοῦ ἄρχοντα Μαμωνᾶ, ὁ Πατροκοσμᾶς ἀπέτρεπε τοὺς κατοίκους τῆς Πρέβεζας νὰ ἐκκλησιάζονται στὶς ἐνορίες ἐκεῖνες ποὺ δὲν εἶχαν συσσωματωθεῖ σὲ ἀδελφότητα ἢ κοινότητες.
.               Ὁ ἀλληλοσεβασμὸς τῶν δικαίων «ἀρχόντων καὶ ἀρχομένων» ἀπὸ τοὺς πιστοὺς καὶ τοὺς ἱερεῖς ἦταν ἡ προτροπή του. Ἀλλὰ παραπάνω ἀπὸ τοὺς βασιλεῖς καὶ τοὺς ἀγγέλους καὶ τοὺς προεστοὺς καὶ τοὺς γεροντότερους, ἔλεγε ὅτι ἦταν ἡ Ἱερωσύνη, χωρὶς αὐτὸ νὰ σημαίνει «νὰ καταφρονοῦν κανένα… ὅτι ὁ Θεὸς ὅμοια μᾶς ἔχει ὅλους».
.               Ἡ πολιτικοκοινωνική του θεωρία ἀποκαλύπτει τὴ θέση του γιὰ τὴν τιμὴ στοὺς προεστούς: «Ὅ,τι χρεία τύχη τῆς χώρας τοὺς προεστοὺς γυρεύουν καὶ σεῖς κοιμάσθε ξέγνοιαστοι», ἔναντι τοῦ κατακτητῆ. Νομιμοφροσύνη δίχως δουλικότητα προτρέπει: «Περιπατῶ – γράφει σὲ κάποιον κατὴ- καὶ διδάσκω τοὺς Χριστιανοὺς νὰ φυλάγουσι τὰς ἐντολὰς τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ πείθωνται (καὶ ὑπακούουν) εἰς τὰς κατὰ Θεὸν βασιλικὰς προσταγάς», ἔτσι συνιστοῦσε ὑπακοὴ σὲ ὅσους «δὲν ἀντιστέκονται στὸ Εὐαγγέλιο».
.               Ἀπέναντι στοὺς Τούρκους μένει πιστὸς στὴ ἐθναρχικὴ τακτικὴ τοῦ πατριάρχη Γενναδίου Β´ τοῦ Σχολάριου. Συνιστοῦσε τὴν βραχυπρόθεσμη συνεργασία μὲ τὸ «θηρίο» (δηλ. τὴν Ὀθωμανικὴ αὐτοκρατορία) καὶ τὴν πρόκριση μὲ τὸ Τοῦρκο, θεωρώντας τον ὡς λιγότερο ἐπικίνδυνο γιὰ τὴν ὀρθόδοξη «ψυχή», ἀπὸ αὐτὸν τὸν Παπικὸ Δυτικὸ Φράγκο: «Καὶ διατὶ δὲν ἔφερεν ὁ Θεὸς ἄλλον βασιλέα, ποὺ ἦταν τόσα ρηγάτα ἐδῶ κοντὰ νὰ τοὺς τὸ δώση, μόνον ἤφερε τὸν Τοῦρκον μέσαθε ἀπὸ τὴν Κόκκινην Μηλιὰ καὶ τοῦ τὸ ἐχάρισεν; Ἤξερεν ὁ Θεός, πὼς τὰ ἄλλα ρηγάτα μᾶς βλάπτουν εἰς τὴν πίστιν, καὶ ὁ Τοῦρκος δὲν μᾶς βλάπτει. Ἄσπρα (χρήματα) δῶσ᾽ του καὶ καβαλλίκευσέ τον ἀπὸ τὸ κεφάλι». Ἔδινε ἔτσι μίαν ὀρθόδοξη ἐθνικὴ καὶ πολιτικὴ ἀπάντηση στοὺς φιλοδυτικοὺς καὶ ἑνωτικούς. Εἶχε τὸ θάρρος τῆς γνώμης του, δὲν δίσταζε νὰ ἀποκαλύπτει τοὺς ἐχθροὺς τῆς πίστης καὶ τοῦ Γένους: «Ὁ ἀντίχριστος ὁ ἕνας εἶναι ὁ Πάπας καὶ ὁ ἕτερος εἶναι αὐτός, ποὺ εἶναι εἰς τὸ κεφάλι μας. Χωρὶς νὰ εἴπω τὸ ὄνομά του, τὸ καταλαβαίνετε», ὑπονοώντας τὴν Ὀθωμανικὴ αὐτοκρατορία. Ἄρα μιλοῦσε γιὰ δύο ἀντιχρίστους, ἀλλὰ ὡς προδρομικοὺς τοῦ κυρίως καὶ κατ᾽ ἐξοχὴν Ἀντιχρίστου ποὺ θὰ ἐμφανιστεῖ στὶς ἔσχατες ἡμέρες. Ὁ ὁποῖος ἔσχατος Ἀντίχριστος θὰ ἔχει πολιτικὴ καὶ θρησκευτικὴ ἐξουσία καὶ ὁ ὁποῖος εἰς τὸν ναὸν τοῦ θεοῦ κάθησε ὡς σέβασμα κατὰ τὸν ἀπ. Παῦλο καὶ τὸν ὁποῖο ἑρμηνεύουν οἱ ἐκκλησιαστικοὶ συγγραφεῖς ὅτι στὸν ναὸ τῶν Ἱεροσολύμων τοῦ Σολομώντα, τὸν ὁποῖο θὰ ἐπαναοικοδομίσει γιὰ νὰ ἐνθρονιστεῖ.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

, , , ,

Σχολιάστε

ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -2

ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ;
ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ
[Β´]

Ὑπὸ τοῦ Καθ. Δρ. Ἀλεξίου Π. Παναγόπουλου

Μέρος Α´: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -1

Εἰδικὸ μέρος.

.                 Ὁ Αἰτωλὸς ὑπῆρξε μοναδικὸς καὶ ἀναντικατάστατος διδάσκαλος, φωτιστὴς τοῦ Γένους, ἐθνομάρτυρας καὶ ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας. Καμιὰ μὰ καμιὰ προσωπικότητα τῶν χρόνων τῆς σκλαβιᾶς καὶ τῆς δουλείας δὲν ἔχει ἀπασχολήσει τόσο πολὺ τόσο τὴν ἐπιστήμη, ὅσο καὶ τὴ λογοτεχνία, ὅσο αὐτὸς ὁ μεγάλος πατριώτης λόγιος Πατροκοσμᾶς Ἁγιορείτης. Ἀνήκει στὶς φωτισμένες μορφές, ποὺ προετοίμασαν τὸ Γένος γιὰ τὴν παλιγγενεσία του καὶ τὴν ἐθνεργεσία του. Τὸ Γένος μας πράγματι δὲν ἦταν κάποιοι ἀγράμματοι καὶ γυμνοὶ σκλάβοι, ὅπως μᾶς ἔχουν χαρακτηρίσει καὶ σήμερα κάποιες σκοτεινὲς ἀντίχριστες δυνάμεις. Ἡ ἐμφάνισή του συνέπεσε στὸν 18ο αἰώνα ὅπου συντελεῖται ἡ ἀνασυγκρότηση τοῦ ἑλληνισμοῦ σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς.
.             Τὸ Μέγα Δένδρο ὀνομάζει τόπο καταγωγῆς του καὶ ὁ πρῶτος βιογράφος καὶ σύγχρονός του ὁ Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης. Ὁ Κοσμᾶς γεννήθηκε τὸ 1714 στὸ Μεγάλο Δένδρο τῆς Αἰτωλίας καὶ τὸ βαπτιστικό του ὄνομα ἦταν Κώνστας. Στὴν ἡλικία τῶν 8 ἐτῶν στάλθηκε στὸ ἱεροδιδασκαλεῖο τοῦ Λύτσικα στὴν Σιγδίτσα τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος καὶ στὴ μονὴ Ἁγίας Παρασκευῆς στὰ Βραγγιανὰ τῶν ἱστορικῶν Ἀγράφων. Δίδαξε ὡς «ὑποδιδάσκαλος» στὴ Λομποτινὰ Ναυπακτίας καὶ σὲ ἄλλα χωριά. Ἐπιθυμώντας νὰ λάβει μίαν ἀνώτερη παιδεία πῆγε στὴν Ἀθωνιάδα Σχολή. Πῆγε γύρω στὸ 1750, ὅπου εἶχε δασκάλους τὸν Παν. Παλαμᾶ, τὸν Εὐγένιο Βούλγαρη καὶ τὸν Νικόλαο Τζαρτζούλη. Γνωστοὶ μαθητὲς τῆς Ἀθωνιάδας Ἀκαδημίας ὑπῆρξαν οἱ συμμαθητὲς τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ, ὅπως ὁ Ἄνθιμος ὁ Ὀλυμπιώτης, ὁ Ὅσιος Ἀθανάσιος Πάριος, ὁ Δαμασκηνὸς Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης, ὁ Παΐσιος Καυσοκαλυβίτης, ὁ Ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Κουλακιώτης, ὁ κτήτορας τῆς μονῆς τοῦ Μεγάλου Δένδρου, στὴν Πάρο ὁ ὅσιος Κύριλλος Παπαδόπουλος, ὁ λόγιος Ρήγας Φεραῖος, καθὼς καὶ ὁ πρῶτος σχολάρχης τῆς θεολογικῆς σχολῆς τῆς Χάλκης Κωνσταντῖνος Τυπάλδος, μετέπειτα μητροπολίτης Σταυρούπολης. Ὄχι τυχαία, πρῶτος σχολάρχης τῆς Ἀθωνιάδας διορίζεται ὁ λόγιος ἱεροδιάκονος Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης ἐξ Ἑβραίων ἐκ Πατρῶν. Ὁ Κοσμᾶς στὸ Ἅγιο Ὄρος ἐπιδόθηκε στὴν ἄσκηση καὶ τὴ μελέτη τῶν ἐκκλησιαστικῶν πατέρων καὶ συγγραφέων. «Μελετώντας τὸ ἅγιον καὶ ἱερὸν Εὐαγγέλιον -ἔλεγε στὸ κήρυγμά του- εὗρον μέσα πολλὰ καὶ διάφορα νοήματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ὅλα μαργαριτάρια, διαμάντια, θησαυρός, πλοῦτος, χαρά, εὐφροσύνη, ζωὴ αἰώνιος».
.                 Ἀπὸ τὶς ὁμιλίες του φαίνεται καθαρὰ ἡ βαθιὰ ἐκκλησιαστικὴ γνώση καὶ ἡ ἐπαρκὴς γενικότερη «θύραθεν» παιδεία. Γνώριζε καλὰ Ἑλληνικά, ἔμαθε ξένες γλῶσσες: «Ἑβραϊκά, Τουρκικά, Φράγκικα». Δείχνει ἄνεση στὴ χρήση καὶ τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γραμματείας. Μετὰ τὴ φοίτησή του στὴν Ἀθωνιάδα καὶ «κατ᾽ ἰδίαν», λέγει: «ἔφθειρα τὴν ζωήν μου εὶς τὴν σπουδὴν σαράντα-πενήντα χρόνους… τὰ βάθη τῆς σοφίας ἠρεύνησα» – θὰ ὁμολογήσει ὁ ἴδιος. Φλεγόταν ἀπὸ τὸν πόθο νὰ βοηθήσει τὸ ὑπόδουλο σκλάβο Γένος, ὅπως λέγει: «Ἀκούοντας καὶ ἐγώ, ἀδελφοί μου -θὰ πεῖ ἀργότερα- τοῦτον τὸν γλυκύτατον λόγον, ὅπου λέγει ὁ Χριστός μας, νὰ φροντίζωμεν καὶ διὰ τοὺς ἀδελφούς μας, μ᾽ ἔτρωγεν ἐκεῖνος ὁ λόγος μέσα εὶς τὴν καρδίαν τόσους χρόνους, ὡσὰν τὸ σκουλήκι, ὅπου τρώγει τὸ ξύλον.. Ὅθεν ἄφησα τὴν ἰδικήν μου προκοπήν, τὸ ἰδικόν μου καλόν, καὶ ἐβγῆκα νὰ περιπατῶ ἀπὸ τόπον εἰς τόπον καὶ διδάσκω τοὺς ἀδελφούς μου». Θὰ συμπληρώσει τὴν ἀρχὴ τῆς αὐτοθυσίας: «Ἐπειδὴ τὸ Γένος μας ἐπεσεν εἰς ἀμάθειαν, εἶπα: Ἂς χάση ὁ Χριστὸς ἐμένα, ἕνα πρόβατον, καὶ ἂς κερδίση τὰ ἄλλα. Ἴσως ἡ εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ εὐχή σας σώση καὶ ἐμένα».
.                 Περὶ τὸ 1760 πῆγε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἔλαβε τὴν ἄδεια καὶ εὐλογία Οἰκουμενικοῦ πατριάρχη Σωφρονίου Β´, γιὰ νὰ ἀρχίσει τὸ ἐθνικὸ καὶ ἱεραποστολικό του ἔργο γιὰ μία περίπου εἰκοσαετία καὶ τὸ ἐπισφράγισε μὲ τὸ μαρτύριό του ὡς γνήσιος διδάσκαλος. Ὁ Κοσμᾶς πραγματοποίησε τέσσερεις ἢ τρεῖς περιοδεῖες ἀφύπνισης τοῦ Γένους. Οἱ πορεῖες του δὲν μποροῦν νὰ ὁριστοῦν μὲ ἀκρίβεια. Διάφορες παραδόσεις καὶ ἐπιστολές του βεβαιώνουν ὅτι περιόδευσε τὰ μέρη τῆς Κωνσταντινούπολης, τὴ Θράκη, τὸ Ἅγιον Ὄρος, τὴ Στερεὰ Ἑλλάδα, τὴν Ἀχαΐα, τὴ Θεσσαλία, τὴ Μακεδονία, τὴν Ἤπειρο, τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου καὶ Ἰονίου, τμήματα τῆς σημερινῆς Σερβίας, τοῦ Μαυροβουνίου καὶ τῶν Σκοπίων, καθὼς καὶ τὴ Βόρειο Ἤπειρο, δηλ. ὅπου ὑπῆρχε σὲ ὅλα αὐτὰ τὰ μέρη ἑλληνικὴ γλώσσα ἤθη καὶ ἔθιμα. Μιλοῦσε σὲ πόλεις, χωριά, σὲ ὀρεινὲς καὶ ἀπομονωμένες περιοχές, ἀψηφώντας μόχθο καὶ κινδύνους. Δὲν ἔλειψαν καὶ οἱ ἀντιδράσεις.
.                 Οἱ πλούσιοι καὶ κάθε εἴδους δυνατοὶ φοβοῦντο ἢ προκαλοῦντο μὲ τὸν λόγο του νὰ δώσουν «τὸ ἄδικον ὀπίσω», πολλοὶ καὶ ἀπὸ τοὺς κοτζαμπάσηδες, μὲ τὸ λόγο τοῦ Αἰτωλοῦ γιὰ δικαιοσύνη, ἐπίσης καὶ οἱ Ἐνετοί, μὲ τὸ ἑπτανησιακὸ ἀρχοντολόγι καὶ οἱ ἔμποροι Ἑβραῖοι. Μὲ ἐνέργειές του ζήτησε τὴν παύση τοῦ παζαριοῦ τὴν ἡμέρα τῆς Κυριακῆς καὶ ἡ μεταφορά του στὸ Σάββατο. Ἡ ἐπιβουλὴ τῶν Ἑβραίων ἐναντίον τοy ἔγινε ὁ μεγαλύτερος κίνδυνος: «Νὰ τὸν παρακαλέσετε (τὸν Χριστὸ) -ἔλεγε- νὰ μὲ φυλάγη ἀπὸ τὶς παγίδες τοῦ Διαβόλου καὶ μάλιστα τῶν Ἑβραίων, ὅπου ἐξοδιάζουν χιλιάδες πουγγιὰ διὰ νὰ μὲ θανατώσουν». Τὸν συκοφάντησαν ὅτι δῆθεν ἦταν ὄργανο τοῦ πολιτικοῦ ἐπεκτατισμοῦ τῶν Ρώσων καὶ τοῦ Ρωσικοῦ κόμματος στὴν Ἑλλάδα καὶ ὅτι δῆθεν ἐνεργοῦσε ὑποκινώντας ἐπαναστάσεις κατὰ τῶν Ὀθωμανῶν (θὰ θυμηθοῦμε ἀνάλογη συκοφαντία εἰπώθηκε κάποια χρόνια ἀργότερα γιὰ τὸν Φλαμιάτο καὶ Παπουλάκο). Κι ἐνῶ ὁ Πατροκοσμᾶς κήρυττε στὸ χωριὸ Κολικόντασι τοῦ Βερατίου, συνελήφθη μὲ ἐντολὴ τοῦ Κοὺρτ πασᾶ, στὶς 23 Αὐγούστου 1779, καὶ τὴν ἑπομένη δίχως ἔνδικα μέσα, παράνομα καὶ ἀναπολόγητος κρεμάστηκε ἀπὸ δέντρο στὶς ὄχθες τοῦ ποταμοῦ Ἄψος. Δίχως δίκη, δίχως νόμιμη διαδικασία, ἐρήμην καταδικαστικὴ ἐνέργεια. Τὸ σῶμα του γυμνώθηκε καὶ ρίχτηκε στὸν ποταμό, ἀπ’ ὅπου τὸ ἀνέσυρε ὕστερα ἀπὸ τρεῖς ἡμέρες ὁ ἐφημέριος του χωριοῦ καὶ τὸ ἔθαψε στὸν ναό του.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -3

, , ,

Σχολιάστε

ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -1

ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ;
ΕΘΝΙΚΗ ΚΑΙ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΨΗ*
[Α´]

Ὑπὸ τοῦ Καθ. Δρ. Ἀλεξίου Π. Παναγόπουλου

 .             Εἰσαγωγικά.
.             Ὁ λόγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς γιὰ τὴν ἐποχή του ἦταν ἀρκετὰ μορφωμένος, ἀπὸ τὸ τῆς Ἀθωνιάδας ἀνώτερο ἐκπαιδευτικὸ ἵδρυμα στὸν ἑλλαδικὸ χῶρο, ὅσο καὶ στὴν Κωνσταντινούπολη ἀργότερα. Εἶναι ἕνας ἀφυπνιστὴς τοῦ Γένους, εἶναι ὀρθόδοξος χριστιανὸς ποὺ συνέβαλε στὴν ἀφύπνιση τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Σπουδάζοντας καὶ μαθαίνοντας γράμματα ἀποκλειστικὰ σὲ ἐκκλησιαστικὰ μορφωτικὰ ἱδρύματα ὅπως τὴν Ἀθωνιάδα, τὴν Πατριαρχικὴ Σχολὴ Κωνσταντινούπολης κ.α. Παρὰ τὰ ἐπιχειρήματα δυτικῶν καὶ γενικὰ ὀπαδῶν τοῦ ὀρθολογισμοῦ τῆς ἑσπερίας γιὰ τὴν μὴ «ἑλληνικὴ» παιδεία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καὶ τοὺς θεσμούς, ποὺ αὐτὴ εἶχε τὴν ἐποχὴ ἐκείνη, ἡ παρουσία του ἀπὸ μόνη της τὰ ἀνατρέπει. Μετὰ τὴν ἀποφοίτησή του ἀπὸ τὴν Ἀθωνιάδα πῆγε στὴν μονὴ τοῦ Φιλοθέου, ὅπου ἐκάρη μοναχός με τὸ ὄνομα Κοσμᾶς. Ὅμως ὁ μοναχικὸς βίος δὲν μποροῦσε νὰ ἡσυχάσει τὸ ἐθνικὸ καὶ πατριωτικό του φρόνημα τόσο γιὰ τὴν ἀφύπνιση τοῦ Γένους καὶ τὴν πολυπόθητη Λευτεριὰ ὅσο καὶ τὴν ἐληνορθόδοξη παιδεία, γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ἀπέφυγε νὰ δράσει καὶ νὰ θυσιαστεῖ γιὰ τὸ ὄφελος τῆς πατρίδας.
.                 Πῆγε στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου συναντήθηκε μὲ τὸν λόγιο ἀδελφό του τὸν Χρύσανθο, διδάσκαλο τῆς Πατριαρχικῆς Σχολῆς. Μὲ τὶς συστάσεις, ποὺ τοῦ ἔκανε, γνωρίστηκε μὲ πολλοὺς ἀρχιερεῖς, ἀκόμα καὶ μὲ τὸν πατριάρχη Σεραφείμ, ὥστε μὲ την ἔγγραφη ἄδεια τοῦ Πατριαρχείου νὰ ἀρχίσει τὸ ἐθνικὸ καὶ ἱεραποστολικό του ἔργο (ὅπως πάλαι ποτὲ τὰ δύο ἀδέλφια ὁ Κύριλλος καὶ ὁ Μεθόδιος οἱ διαφωτιστὲς τῶν Σλάβων), σήμερα ὁ Αἰτωλὸς μέσῳ τοῦ εὐαγγελικοῦ κηρύγματος, ἤδη ἀπὸ τὸ 1760 ἀπὸ τὴν πρωτεύουσα Πόλη. Κατόπιν περιηγήθηκε τὰ νησιὰ τοῦ Αἰγαίου Πελάγους, τὴ Μακεδονία, Ἤπειρο, Θεσσαλία, Στερεὰ Ἑλλάδα, Ἰόνια Νησιὰ καὶ Αἰτωλία ἀφυπνίζοντας τὴν συνείδηση στὸ σκλαβωμένο μας Γένος. Ταξίδευσε μέχρι τὴν βόρεια Ἤπειρο καὶ ἐπισκέφθηκε περιοχὲς τοῦ σημερινοῦ Μαυροβουνίου καὶ τῶν σημερινῶν Σκοπίων, ὅπου στὴν εὐρύτερη ζώνη τῶν Βαλκανίων καὶ κυρίως τῶν Δυτικῶν Βαλκανίων, ζοῦσαν ἑλληνικοὶ πληθυσμοί. Οἱ ὁμιλίες του δημιούργησαν ἐντύπωση, γιατί χρησιμοποιοῦσε ὄχι μόνο τὴ δημοτικὴ γλώσσα, τὴν κατανοητὴ στὸν ἀγράμματο φτωχό, βασανισμένο καὶ ταλαιπωρημένο Ἕλληνα Ραγιά, ἀλλὰ γιατί μιλοῦσε στὴν καρδιά του. Ὁ λαὸς παρακολουθοῦσε τὶς ὁμιλίες του σὲ χωριά, κωμοπόλεις, πόλεις ἐνῶ δίδασκε μὲ ἀσυνήθιστη εὐγλωττία, εὐλάβεια καὶ ἀγάπη πρὸς τὴν παιδεία τοῦ Γένους. Σὲ μιὰ ἐπιστολή του στὶς 2 Μαρτίου 1779 πρὸς τον λόγιο ἀδελφό του Χρύσανθο, ποὺ τότε ἦταν Σχολάρχης Νάξου, μαθαίνουμε ὅτι ταξίδεψε σὲ 30 ἐπαρχίες, ἵδρυσε 10 ἑλληνικὰ σχολεῖα καὶ 200 δημοτικά.  Στὸ τέλος τῆς ἐπιστολῆς του γράφει: «Δέκα χιλιάδες Χριστιανοὶ μὲ ἀγαπῶσι καὶ ἕνας μὲ μισεῖ. Χίλιοι Τοῦρκοι μὲ ἀγαπῶσι καὶ ἕνας ὄχι τόσο. Χιλιάδες ἑβραῖοι θέλουσι τὸν θάνατό μου καὶ ἕνας ὄχι. ,αψοθ´ Μαρτίου β΄. Ὁ σὸς ἀδελφὸς Κοσμᾶς Ἱερομόναχος». Ἀρκετοί Τοῦρκοι σέβονταν τὸν Αἰτωλὸ καὶ ἄκουαν μὲ προσοχὴ τὶς συμβουλές του. Στὰ μέρη, ποὺ δίδασκε, κάρφωναν ἕνα ξύλινο σταυρὸ γιὰ νὰ ἀποδεικνύουν ὅτι πέρασε καὶ ἀπὸ ἐκεῖ. Τὸν ἀκολουθοῦσαν καὶ ἁπλοὶ ἱερεῖς τῆς ὑπαίθρου οἱ ὁποῖοι μετὰ διασκορπίστηκαν στὰ χωριά τους κηρύττοντας καὶ ἀναγιγνώσκοντας τοὺς λόγους του ἢ καταγράφοντας αὐτούς, ἐνίοτε ὅπως τοὺς ἄκουσαν ἢ ὅπως τοὺς κατάλαβαν ἢ ὅπως τοὺς θυμήθηκαν.
.                 Μέσα στὸ τότε προστατευτικὸ πλαίσιο τῆς Ἐθναρχούσας Ἐκκλησίας τὸ Γένος μας διατήρησε τὴν ἀκεραιότητά του καὶ τὸν σκληρό του πυρήνα, μπόρεσε μὲ διαφόρους τρόπους μὲ τὰ κρυφὰ σχολειά, μὲ τὸ χορὸ τοῦ Ζαλόγου, μὲ τὸ Κούγκι, μὲ τὸν Ἀθανάσιο Διάκο, μὲ τὸν Παπαφλέσσα καὶ μὲ τὸ Μακρυγιάννη ἀργότερα, κ.α. ἥρωες, μπόρεσε νὰ ἐπιβιώσει στοὺς ἰδιαίτερα δύσκολους τόσο τοῦ 16ου καὶ 17ου καὶ ἀργότερα τοὺς ἄλλους αἰῶνες ἕως τὴν ἐξέγερση. Οἱ ὁμιλίες του ἦταν θεραπευτήριο ἀλλὰ καὶ ἐλεγκτήριο, ποὺ ἴσως κάκιζε κάποιους ἄδικους ἄρχοντες τῶν κοινοτήτων γιὰ τὶς τυχὸν αὐθαιρεσίες τους. Στὴν Κεφαλονιὰ οἱ ἄρχοντες ζήτησαν ἀπὸ τὸν ξένο  διοικητὴ  τὴν ἀπέλασή του, ἡ ὁποία ὄμως ματαιώθηκε μετὰ ἀπὸ ξεσηκωμὸ τοῦ ἁπλοῦ λαοῦ. Ὅταν μετέβη στὴν Ζάκυνθο, τὸν συνόδευσαν 10 πλοῖα κατάμεστα ἀπὸ Κεφαλλονίτες. Ὅμως κι ἐκεῖ οἱ ἄρχοντες τοῦ ἀπαγόρευσαν να ἀποβιβασθεῖ, γιατί φοβήθηκαν τὰ λεγόμενά του. Γνωρίζουμε ὅτι τότε στὰ Ἰόνια ἡ Ἑνετοκρατία καὶ ἡ Ἁγγλοκρατία εἶχε τὸν πολιτικὸ ἔλεγχο τῶν νησιῶν. Πάλι πῆγε στὴν Κεφαλλονιὰ καὶ μετὰ ἀπὸ ἀρκετὸ καιρὸ στὴν νῆσο Κέρκυρα, ὅπου καὶ τοῦ ἔγινε μεγάλη ὑποδοχή. Ἡ συρροὴ τῶν ἀκροατῶν του ἦταν ἐνθουσιώδης, τόσο ἀπὸ τὰ Ἰόνια νησιά, ὅσο κι ἀπὸ τὴν Ἤπειρο καὶ ἀλλοῦ. Ἔτσι ἀναγκάσθηκε ἀπὸ τὸν διοικητὴ τοῦ νησιοῦ, ποὺ παρακινήθηκε ἀπὸ προύχοντες, νὰ ἐγκαταλείψει τὸ νησὶ καὶ νὰ περάσει ἀπέναντι στὴν Ἤπειρο καὶ στὴν Ἀλβανία. Ἐκεῖ οἰ πλούσιοι ἔμποροι Ἑβραῖοι τῆς Ἠπείρου κατηγόρησαν τὸν Αἰτωλὸ ὡς φιλοπόλεμο. Ἡ Τουρκικὴ διοίκηση τὸ πίστεψε. Τὸν συκοφάντησαν ὡς δῆθεν ὀργανωτὴ ἐπαναστάσεως. Κλήθηκε στὸ  Βεράτιο τῆς Ἀλβανίας, γιὰ νὰ ἀπολογηθεῖ γιὰ ἀνυπόστατες καὶ συκοφαντικὲς κατηγορίες. Ὅταν τὸν ἄκουσε ὁ διοικητής, ἀντὶ νὰ τὸν καταδικάσει, τοῦ ἔδωσε μικρὸ θρόνο ὅπου θὰ ἀνέβαινε ὁμιλώντας. Ἐδῶ οἰ πλούσιοι ἔμποροι Ἑβραῖοι με ἄλλο μέσο ζήτησαν νὰ καταδικασθεῖ. Μίλησαν σὲ ἕναν μουσουλμάνο εἰσπράκτορα φόρων, ὁ ὁποῖος ἀνάφερε στὸν διοικητὴ ὅτι τοῦ λιγόστευαν οἱ φόροι. Συκοφαντώντας τον ὅτι δῆθεν ὁ κόσμος παρακολουθεῖ τὴν διδασκαλία τοῦ Αἰτωλοῦ, ἀντὶ νὰ ἀσχολεῖται μὲ τὴν ἐργασία καὶ γεωργία. Ὁ διοικητὴς διέταξε ἁπλὰ νὰ τὸν σταματήσουν. Ἀλλὰ ὁ φοροεισπράκτορας παρερμήνευσε ἔντεχνα τὴν διαταγὴ τοῦ διοικητῆ καὶ ἐνέργησε κρυφά, ὥστε νὰ θανατωθεῖ.
.               Τὴν μνήμη τοῦ Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ σέβονταν καὶ οἱ Μουσουλμάνοι. Μέχρι καὶ ὁ διαβόητος Ἀλὴ – Πασὰς τῶν Ἰωαννίνων ἔκτισε μὲ δικά του ἔξοδα ἐκκλησία στὸ χωριὸ Καλκουτάση τοῦ Βερατίου, ὅπου κρέμασαν τὸν Ἅγιο Κοσμᾶ. Ἀναγνωρίστηκε ὡς Ἅγιος μὲ ἀπόφαση τῆς Ἐκκλησίας. Τότε ζήτησε ὁ Ἀλὴς νὰ τοῦ ἑτοιμάσουν ἀργυρὴ κεφαλὴ τοῦ Ἁγίου. Ὅταν τὴν ἔφεραν μπροστὰ στὸν Ἀλή, αὐτός, λέει ἡ παράδοση, ὅτι τότε ἔψαυσε 3 φορὲς τὰ γένια του σὲ σημεῖο σεβασμοῦ. Ἐπειδὴ οἱ παρόντες μουσουλμάνοι δυσανασχέτησαν, τοὺς εἶπε ὁ Πασάς: «φέρετέ μου ἕνα μουσουλμάνο σὰν αὐτὸν τὸν χριστιανὸ νὰ τοῦ φιλήσω καὶ τὰ πόδια».

*ΟΜΙΛΙΑ ποὺ ἐξεφωνήθη στὸν Δῆμο Δύμης γιὰ τὰ 300 ἔτη ἀπὸ τὴν γέννηση τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ
(dimosdymaion.eu/2014/12/13/ημερίδα-για-τα-300-χρόνια-από-τη-γέννηση-τ-2)

ΣYNEXIZETAI: ΕΘΝΕΓΕΡΤΗΣ Ο ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ; -2

, , ,

Σχολιάστε

300 ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΗ ΓΕΝΝΗΣΗ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜΑ (Δ. Νατσιός) «Γιατί, κύριε, τὴν ὥρα ποὺ μᾶς διαβάζετε τὸ Εὐαγγέλιο ἐπικρατεῖ ἀπόλυτη ἡσυχία; Στ’ ἄλλα μαθήματα ἀγριεύουμε, εἴμαστε ἀνήσυχοι; Τί νὰ τοῦ πῶ τοῦ παιδιοῦ;»

300 χρόνια ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ Πατροκοσμᾶ

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

«Στὸ Μέγα Δέντρο ξεκινᾶ
στὸ Καλοντάει ἁγιάζει
χτίζει σκολειά, χτίζει ἐκκλησιὲς
χτίζει τὴν Ρωμηοσύνη.
Πάτερ Κοσμᾶ, σὰν νά ᾽ταν χθὲς
τὸ κήρυγμά σου ἀχάζει
στὴ Ρούμελη, στὴν Ἤπειρο
στὴν ἀπεραντοσύνη».

.             Τὸ ποίημα εἶναι τοῦ Γεωργίου Ἀθάνα καὶ ἀποδίδει, νομίζω, ἐναργῶς αὐτὸ ποὺ στάθηκε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς: ὁ χτίστης τῆς Ρωμηοσύνης. Χτίζει, γράφει ὁ ποιητής, πρῶτα σχολειὰ καὶ κατόπιν χτίζει καὶ ἐκκλησιές, διότι «τὸ σχολεῖον ἀνοίγει τὰς ἐκκλησίας, τὸ σχολεῖον ἀνοίγει τὰ μοναστήρια» κατὰ τὸν ἀείχλωρο λόγο, τοῦ ἁγίου. Τὰ σχολεῖα ὅμως ποὺ «ἀνοίγουν» ἐκκλησιὲς καὶ τὴν κατ’ οἶκον ἐκκλησία, τὴν οἰκογένεια, εἶναι τὰ σχολεῖα τοῦ Πατροκοσμᾶ, τὰ σχολεῖα ποὺ φωτίζουν τοὺς νέους καὶ ὄχι σὰν τὰ σημερινὰ ποὺ κλείνουν ἐκκλησιὲς καὶ γκρεμίζουν μοναστήρια. Λίγο πιὸ πάνω ἀπὸ τὴν γενέτειρά μου, στὴν Ἄνω Μηλιὰ Πιερίας, ὑπάρχει ναὸς τοῦ ἁγίου. Σὲ μία διχάλα ἑνὸς δέντρου εἶναι καρφωμένος ἕνας σιδερένιος σταυρὸς ἀπὸ τὸν Πατροκοσμᾶ: Ἐκεῖ δίπλα χτίστηκε ἡ ἐκκλησιά. Καμάρωναν οἱ παποῦδες: πέρασε κι ἀπ’ τὰ μέρη μας ὁ Ἁγιο-Κοσμᾶς. Κι ἀπ’ ὅπου δίδασκε ὁ Πατροκοσμᾶς, ὅπου ἔστηνε τὸ ταπεινὸ σκαμνί του, ποὺ ἦταν ὁ τάφος του, ὅπως ἔλεγε, τὸ ἀντίχριστο Ἰσλὰμ ἐκεῖ δὲν στέριωνε.
.           Σὲ ἐποχὴ ποὺ οἱ κατακτητὲς μᾶς ἀφανίζουν, ποὺ οἱ ἀλώπεκες τοῦ σκότους, οἱ παπικοί, ὀργιάζουν, οἱ Ἑβραῖοι βυσσοδομοῦν καὶ οἱ ραγιάδες ὑποκύπτουν καὶ κατὰ ἐπαρχίες ἀλλαξοπιστοῦν, ὁ ἅγιος παίρνει στοὺς ἰσχνοὺς ὤμους του τὸν σταυρὸ τοῦ Κυρίου καὶ χτίζει σχολειὰ γιὰ νὰ μαθαίνουν τὰ σκλαβόπουλα «τί εἶναι Θεός, τί εἶναι Ἁγία Τριάς, τί εἶναι ἄγγελοι, ἀρχάγγελοι, τί εἶναι καταραμένοι οἱ δαίμονες, τί εἶναι Παράδεισος, τί εἶναι κόλασις, τί εἶναι ἁμαρτία καὶ ἀρετή».
.             Στὰ σημερινὰ σχολειὰ τῶν ἄθεων γραμμάτων, δὲν μαθαίνουν οἱ μαθητές μας τί εἶναι οἱ καταραμένοι οἱ δαίμονες καὶ ἡ ἁμαρτία, ἀλλὰ καλοῦνται νὰ μιμηθοῦν τοὺς δαίμονες. (Θυμίζω στὸ βιβλίο Θεατρικῆς Ἀγωγῆς Ε-ϛ´ Δημοτικοῦ, τὴν παρότρυνση τοῦ βιβλίου, σελ. 81, «εἶσαι δαιμόνιο», νὰ ὑποδυθοῦν, δηλαδή, οἱ μαθητὲς τὸ δαιμόνιο). «Τὸ κακό», ἔλεγε ὁ ἅγιος σὲ μία προφητεία του, «θὰ σᾶς ἔρθει ἀπὸ τοὺς διαβασμένους». Δὲν εἶπε μορφωμένους. Ὁ λαός μας τοὺς μορφωμένους τοὺς ὀνομάζει γνωστικούς, ἐνῶ τοὺς διαβασμένους πολύξερους. Πολύξεροι εἶναι οἱ ἡμιμαθεῖς ποὺ μεταρρυθμίζουν, ἀναγεννοῦν, ἀναπτερώνουν τὴν Παιδεία, γιὰ νὰ καταλήξουμε σήμερα, ἀντὶ νὰ ἔχουμε σχολεῖα ρωμαίικα, μὲ «ψυχὴ καὶ Χριστό», νὰ καταντήσουν μάνδρες ἐκκλησιομαχίας, ἀφιλοπατρίας καὶ γλωσσικῆς ἀφασίας.
.               Δίδασκα προχτὲς στοὺς μαθητές μου, παιδιὰ ϛ´ Δημοτικοῦ τὸ Εὐαγγέλιο τῆς Κυριακῆς. Δὲν προβλέπεται ἀπὸ τὸ ἀναλυτικὸ πρόγραμμα, ὅμως -καὶ τὸ λέω χωρὶς ἴχνος ἔπαρσης, ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν εἰμὶ- δὲν σκύβω τὸ κεφάλι στὸ ψευτορωμαίικο, γιατί «ὅταν μοῦ πειράζουν πατρίδα καὶ θρησκεία μου, θὰ μιλήσω, θὰ ᾽νεργήσω καὶ ὅ,τι θέλουν ἄς μοῦ κάμουν», ὅπως μᾶς ἐντέλλεται ὁ πατριδοφύλακας στρατηγὸς Μακρυγιάννης. Μοῦ λέει ἕνας μαθητής μου. Γιατί, κύριε, τὴν ὥρα ποὺ μᾶς διαβάζετε τὸ Εὐαγγέλιο ἐπικρατεῖ ἀπόλυτη ἡσυχία; Στ’ ἄλλα μαθήματα ἀγριεύουμε, εἴμαστε ἀνήσυχοι; Τί νὰ τοῦ πῶ τοῦ παιδιοῦ; Θυμήθηκα τὰ λόγια τοῦ ἁγίου: «Δὲν βλέπετε ὅτι ἀγρίευσε τὸ γένος μας ἀπὸ τὴν ἀμάθεια καὶ ἐγίναμεν ὡς τὰ θηρία»;
.               Καὶ πῶς νὰ μὴν ἀγριέψουν τὰ παιδιά, νὰ μὴν γίνουν ὡσὰν τὰ γουρουνόπουλα, ὅπως ἔλεγε ὁ ἅγιος στοὺς γονεῖς τους, ποὺ τ’ ἄφηναν χωρὶς «τὰ γράμματα ποὺ διαβάζουνε / οἱ ἀγράμματοι καὶ ἁγιάζουνε» (Ἐλύτης). Τὰ γράμματα αὐτὰ εἶναι ὁ λόγος τοῦ Κυρίου, ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, καὶ ὁ λόγος, ὁ σπόρος αὐτὸς δὲν φτάνει εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, τὶς ψυχὲς τῶν παιδιῶν μας, γιατί τὸν πνίγουν τὰ ἀγκάθια. Καὶ τὰ δηλητηριώδη ἀγκάθια τῆς ἀφιλοπατρίας καὶ τῆς ἐκκλησιομαχίας, φωλιάζουν στὰ σχολικὰ βιβλία Γλώσσας, τὰ παλιὰ Ἀναγνωστικά. Καὶ τὰ λέγαμε Ἀναγνωστικά, γιατί μέσῳ τῶν βιβλίων διάβαζε ὁ μαθητὴς τὸν πολιτισμό μας, περιεῖχαν γνώσεις ἱστορίας, λαογραφίας, θεολογίας, γεωγραφίας, μ’ ἕνα λόγο, βιβλία, νὰ πῶ μία λέξη ποὺ ποινικοποιήθηκε, Πατριδογνωσίας. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ νέα -περιοδικὰ ποικίλης ὕλης, ὅπως ἀπροκάλυπτα τὰ ὀνομάζω- ποὺ γελοιοποιοῦν τὸν δάσκαλο καὶ ὑπονομεύουν τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ σχολείου.
.             Βεβαίως, νὰ γράψω καὶ τὸν σκληρὸ λόγο, ὑπεύθυνοι εἴμαστε καὶ ἐμεῖς οἱ δάσκαλοι. «Ὅταν τὰ μῆλα εἶναι ξινά, δὲν φταῖνε τὰ μῆλα, φταῖνε οἱ μηλιές», ἔλεγε ὁ ἅγιος. Ὁ δάσκαλος εἶναι ἡ ψυχὴ τοῦ σχολείου. «Σχολεῖον ἴσον δάσκαλος» βροντοφωνάζει ὁ Παλαμᾶς. «Καλῶν τῶν διδασκάλων καὶ οἱ μαθηταὶ καλοὶ γίνονται» ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος καὶ ὄχι «ΠΡΩΤΑ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ», ὅπως διακηρύττει τὸ ὑπουργεῖο πρώην ἐθνικῆς Παιδείας. Στὴν παράδοσή μας πάντοτε ἡ διδασκαλία ἦταν δασκαλοκεντρικὴ καὶ ἔτσι πρέπει νὰ παραμένει, ρκε δάσκαλος ν εναι πρωτίστως πρόσωπο κα χι ρόλος. Διότι ὁ δάσκαλος διδάσκει μὲ τὴν ἴδια του τὴ ζωὴ -«τοῦτο διδασκάλου ἀρίστου, τὸ δι’ ἑαυτοῦ παιδεύειν ἃ λέγει». (ἅγ. Χρυσόστομος). Μόνο ἕνα πρόσωπο μπορεῖ νὰ ἐνσταλάξει στὶς ψυχὲς τῶν παιδιῶν τὸ μορφωτικὸ ἀγαθό.
.               Τὰ τελευταῖα ὅμως χρόνια παρεισέφρησαν στὰ παιδαγωγικὰ τμήματα καὶ στὸ ἁμαρτωλὸ Παιδαγωγικὸ Ἰνστιτοῦτο Γραικύλοι τῆς σήμερον, μὲ ἀποτέλεσμα «νὰ βγαίνουν πράγματα ἀπὸ τὰ σχολεῖα ποὺ ὁ νοῦς σας δὲν φαντάζεται», ὅπως προφήτεψε ὁ Πατροκοσμᾶς.
.           Ἐνῶ εἶναι γεμάτο τὸ κελάρι τοῦ πατρογονικοῦ μας σπιτιοῦ μὲ καλούδια καὶ μὲ τὰ τιμαλφῆ τοῦ Γένους καὶ τῆς ἡλιόλουστης Ὀρθοδοξίας μας, ἀντὶ νὰ εὐφραίνονται τὰ παιδιὰ ποὺ εἶναι χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι, ἐμεῖς τὰ καταδικάσαμε σὲ λιμοκτονία, τὰ ταΐζουμε μὲ τὰ ξυλοκέρατα, τὶς γουρουνοτροφὲς τῶν Φράγκων.
.                 Φέτος κλείνουν 300 χρόνια ἀπὸ τὴν γέννηση τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τοῦ ἐθναποστόλου, ποὺ ἔσωσε κυριολεκτικὰ τὸ Γένος ἀπὸ τὸν ἀφανισμό. Καὶ ἡ διάσωσή του ὀφείλεται στὰ ἑκατοντάδες σχολεῖα ποὺ κτίστηκαν μὲ τὴν παραίνεσή του. Τιμᾶμε στὰ σχολεῖα, μᾶς ἀποστέλλει καὶ σχετικὲς ἐγκυκλίους τὸ ὑπουργεῖο, τὶς γνωστὲς χαζοχαρούμενες παγκόσμιες ἡμέρες, τοῦ ὕπνου, τῶν ζώων, τῆς ξενοφοβίας, τοῦ γέλιου, τοῦ χαχανητοῦ, τῆς βλακείας -ὅταν καταργεῖς τὸ ἑορτολόγιο, τὴν μνήμη τῷ ἁγίων, ψάχνεις ὑποκατάταστατα- ἐνῶ θὰ ἔπρεπε, ν τοτο τ κράτος ταν λληνικ κα χι μνημονιακ πολειφάδι, ν κηρυχτε τος γίου Κοσμ κα ν προβλεφθον σχετικς κδηλώσεις. Τόσες κα τόσες «δράσεις» ναλαμβάνουμε, μία γι ν μς πενθυμίζει σ ποιος χρωστμε λεύθερη πατρίδα τί πείραζε; Συμβουλεύω τοὺς συναδέλφους, ποὺ ἔχουν πίστη στὸν Χριστὸ καὶ φιλοπατρία -ἐμεῖς οἱ «σκοταδιστὲς» γιὰ τοὺς προσκυνημένους στὸ σύστημα- νὰ παρατήσουν γιὰ μία μέρα τὰ σχολικὰ περιοδικὰ-βιβλία καὶ νὰ διαβάσουν, νὰ μιλήσουν στοὺς μαθητές τους γιὰ τὸ ποιὸς ἦταν καὶ τί πρόσφερε ὁ ἅγιος στὸ Γένος. Εἶναι πράξη ἀντίστασης στὴν περιρρέουσα σκυβαλοκρατία. Νὰ πιάσουν τὸν Πατροκοσμᾶ ἀπὸ τὸ χέρι καὶ νὰ τὸν φέρουν μὲς στὴν τάξη κι αὐτὸς ξέρει τί θὰ διδάξει στὰ παιδιά.
.               Νὰ καθαρογράψουν καὶ νὰ δώσουν στοὺς μαθητές, γιὰ ἀντιγραφὴ καὶ ὀρθογραφία, ποὺ λέγαμε παλιὰ τοῦτα τὰ «ἑλληνοσώτειρα» λόγια: «Τοῦτο σᾶς λέγω καὶ σᾶς παραγγέλλω, κἂν ὁ οὐρανὸς νὰ κατεβεῖ κάτω, κἂν ἡ γῆ ἀνεβεῖ ἐπάνω, κἂν ὅλος ὁ κόσμος χαλάσει, καθὼς μέλει νὰ χαλάσει, σήμερον, αὔριον, νὰ μὴ σᾶς μέλλει τί ἔχει νὰ κάμει ὁ Θεός. Τὸ κορμί σας ἂς τὸ καύσουν, ἂς τὸ τηγανίσουν,τὰ πράγματά σας ἂς τὰ πάρουν, μὴ σᾶς μέλλει, δώσετέ τα, δὲν εἶναι ἰδικά σας. Ψυχὴ καὶ Χρστὸς σᾶς χρειάζονται. Αὐτὰ τὰ δύο ὅλος ὁ κόσμος νὰ πέσει, δὲν ἠμπορεῖ νὰ σᾶς τὰ πάρει, ἐκτὸς καὶ τὰ δώσετε μὲ τὸ θέλημά σας. Αὐτὰ τὰ δύο νὰ τὰ φυλάγετε, νὰ μὴν τὰ χάσετε».

, , , ,

Σχολιάστε

«ΟΛΟΣ Ο ΚΟΣΜΟΣ ΝΑ ΣΕ ΣΥΓΧΩΡΕΣΗ, ΑΣΥΓΧΩΡΗΤΟΣ ΕΙΣΑΙ»

Η ΑΛΗΘΙΝΗ ΣΥΓΧΩΡΗΣΙΣ 

Διδαχὴ Ἁγ. Κοσμᾶ Αἰτωλοῦ

.           Καὶ πρῶτον, πρέπει ἀδελφοί μου, νὰ προσέχετε εἰς ὅλα τὰ νοήματα τοῦ ἁγίου Εὐαγγελίου, διότι εἶνε ὅλα διαμάντια, θησαυρός, χαρά, εὐφροσύνη, ζωὴ αἰώνιος, καὶ περισσότερον ἐδῶ εἰς τὰ Ἄχραντα Μυστήρια. Καὶ πρῶτον νὰ στοχασθῶμεν τί ἔκαμεν ὁ Χριστός μας. Δὲν ἐφύλαξε μίσος καὶ ἔχθρα νὰ μὴ μεταλάβη τὸν Ἰούδαν τὸν ἐχθρόν του, ἀλλ᾿ ὅπως ἐμετάλαβε καὶ τοὺς ἕνδεκα μαθητάς, τοὺς φίλους του τοὺς καλούς, ἔτσι καὶ τὸν Ἰούδαν, τὸν ἐχθρόν του.
.           Ἦτο ἕνας ἄνθρωπος ὀνομαζόμενος Σαπρίκιος, ὁ ὁποῖος ἐνήστευε πάντοτε, προσηύχετο, ὑπάνδρευε πτωχὰς γυναίκας, ἔκτιζεν ἐκκλησίας, ποτέ του δὲν ἔβλαψεν, ἀλλ᾿ ἀγαποῦσε τὸ δίκαιον. Ἦτο καὶ ἕνας ἄλλος ὀνομαζόμενος Νικηφόρος, ὁ ὁποῖος ποτέ του καλὸν δὲν ἔκαμε, μάλιστα ἔκλεπτεν, ἀδικοῦσε τὸν κόσμον, ἐπόρνευεν, ὅλα τὰ κακὰ τὰ εἶχε κάμει. Ἤθελε δὲ νὰ φονεύση καὶ τὸν ἀδελφόν του Σαπρίκιον. Μίαν ἡμέραν στέλλει ὁ βασιλεὺς καὶ παίρνει τὸν Σαπρίκιον καὶ τοῦ λέγει: Νὰ ἀρνηθῆς τὸν Χριστὸν καὶ νὰ προσκυνήσῃς τὰ εἴδωλα. Λέγει του ὁ Σαπρίκιος: Ἐγὼ τὸν Χριστόν μου δὲν τὸν ἀρνοῦμαι ποτέ. Τὸν ἐβασάνισεν ὁ βασιλεὺς δυνατὰ καὶ ὡσὰν εἶδε πὼς δὲν εἶνε τρόπος νὰ νικήση τὴν γνώμην του, ἀπεφάσισε νὰ τὸν θανατώση. Παίρνοντάς τον λοιπὸν ὁ δήμιος νὰ τὸν ὑπάγη εἰς τὸν τόπον τῆς καταδίκης, τὸ ἔμαθεν ὁ Νικηφόρος καὶ πηγαίνει εἰς τὸν δρόμον καὶ λέγει τοῦ Σαπρικίου: Ἐγώ, ἀδελφέ, σοῦ ἔπταισα· καὶ ἔμαθα ὅτι θὰ σὲ θανατώσουν. Διὰ τοῦτο σὲ παρακαλῶ, ἀδελφέ, νὰ μὲ συγχωρήσῃς· σοῦ ἔσφαλα. Πάλιν κύπτει ὁ Νικηφόρος καὶ τὸν παρακαλεῖ, τοῦ φιλεῖ τὰ πόδια. Ἀδελφέ, λέγει, συγχώρησόν με διὰ τὸν Θεόν. Ἀλλ᾿ ὁ ἀδελφός του δὲν τὸν συγχωρεῖ. Ἔφθασαν καὶ εἰς τὸν τόπον τῆς καταδίκης. Τὸν παρεκάλει ὁ Νικηφόρος μετὰ δακρύων, καὶ δὲν τὸν ἐσυγχώρησε. Τοῦ λέγει πάλιν ὁ Νικηφόρος: Ἰδού, ἀδελφέ, τώρα θὰ σὲ κόψουν· διατὶ δὲν μὲ συγχωρεῖς; Ἐσὺ θὰ κολασθῆς· ἐγὼ σὲ συγχωρῶ μὲ ὅλην μου τὴν καρδίαν. Λέγει του ὁ Σαπρίκιος: Ἐγὼ δὲν σὲ συγχωρῶ ποτέ! Καὶ καθὼς ἐσήκωσεν ὁ δήμιος τὸ σπαθὶ νὰ τοῦ κόψη τὸ κεφάλι, βλέπων ὁ πανάγαθος Θεὸς τὴν κακήν του γνώμην, σηκώνει τὴν χάριν του, καὶ ἐρωτᾶ ὁ Σαπρίκιος τὸν στρατιώτην: Διατὶ θέλης νὰ μὲ φονεύσῃς; Λέγει του ὁ στρατιώτης: Καὶ δὲν τὸ ἠξεύρεις τώρα τόσον καιρόν; Διότι δὲν προσκυνᾶς τὰ εἴδωλα. Λέγει του ὁ Σαπρίκιος: Διὰ τοῦτο μὲ βασανίζεις; Ἐγὼ ἀρνοῦμαι τὸν Χριστὸν καὶ προσκυνῶ τὰ εἴδωλα! Καὶ εὐθὺς λέγοντας τὸν λόγον δὲν τὸν ἐφόνευσεν, ἀλλ᾿ ἠρνήθη τὸν Χριστὸν καὶ ὑπῆγε μὲ τὸν διάβολον. Βλέπων ὁ Νικηφόρος τοὺς Ἀγγέλους ὁποὺ ἔστεκαν μὲ ἕνα στέφανον χρυσοῦν, λέγει εἰς τὸν δήμιον: Ἐγὼ εἶμαι χριστιανὸς καὶ πιστεύω εἰς τὸν Χριστόν μου. Λέγει τοῦ Σαπρικίου: Συγχώρησόν με, ἀδελφέ, καὶ ὁ Θεὸς συγχωρῆσοι σε. Καὶ ἀμέσως ἔκοψεν ὁ στρατιώτης τὸ κεφάλι τοῦ Νικηφόρου καὶ παρέλαβον οἱ Ἄγγελοι τὴν ψυχὴν αὐτοῦ καὶ τὴν ὑπῆγαν εἰς τὸν παράδεισον.
.           Διὰ τοῦτο καὶ ἡμεῖς εὐσεβεῖς χριστιανοὶ πρέπει νὰ ἀγαπῶμεν τοὺς ἐχθρούς μας καὶ νὰ τοὺς συγχωρῶμεν· νὰ τοὺς τρέφωμεν, νὰ τοὺς ποτίζωμεν, νὰ παρακαλοῦμεν τὸν Θεὸν διὰ τὴν ψυχήν των, καὶ τότε νὰ λέγωμεν εἰς τὸν Θεόν: Θεέ μου, σὲ παρακαλῶ νὰ μὲ συγχωρήσῃς καθὼς καὶ ἐγὼ συγχωρῶ τοὺς ἐχθρούς μου. Εἰ δὲ καὶ δὲν συγχωρήσωμεν τοὺς ἐχθρούς μας, καὶ τὸ αἷμά μας νὰ χύσωμεν διὰ τὴν ἀγάπην τοῦ Χριστοῦ, εἰς τὴν κόλασιν πηγαίνομεν.
.           Κάμνετε ἐδῶ ἀφορισμούς; Νὰ προσέχετε, χριστιανοί μου, ποτέ σας νὰ μὴ κάμνετε, διότι ὁ ἀφορισμὸς εἶνε ξεχωρισμὸς ἀπὸ τὸν Θεόν, ἀπὸ τοὺς Ἀγγέλους, ἀπὸ τὸν παράδεισον, καὶ παραδομὸς εἰς τὸν διάβολον, εἰς τὴν κόλασιν. Δι᾿ ἐκεῖνον τὸν ἀδελφὸν ἐσταυρώθη ὁ Χριστὸς νὰ βγάλη ἀπὸ τὴν κόλασιν, καὶ σὺ διὰ μικρὸν πράγμα τὸν ἀφορίζεις καὶ τὸν βάνεις εἰς τὴν κόλασιν νὰ καίεται πάντοτε; Τόσον σκληροκάρδιος εἶσαι; Μὰ καλὰ στοχάσου· ἀπὸ τὸν καιρὸν ποὺ ἐγεννήθης πόσες ἁμαρτίες ἔχεις πράξει μὲ τὸ μάτι ἢ μὲ τὸ αὐτὶ ἢ μὲ τὸ στόμα ἢ μὲ τὸν νοῦν; Ἀναμάρτητος νομίζεις εἶσαι; Τὸ ἅγιον Εὐαγγέλιον μᾶς λέγει ὅτι μόνον ὁ Χριστὸς εἶνε ἀναμάρτητος, ἡμεῖς δὲ οἱ ἄνθρωποι εἴμεθα ὅλοι ἁμαρτωλοί. Ὥστε νὰ μὴ κάμνετε ἀφορισμούς.
.           Διὰ τοῦτο, χριστιανοί μου, ἂν θέλετε νὰ σᾶς συγχωρήση ὁ Θεὸς ὅλα σας τὰ ἁμαρτήματα καὶ νὰ σᾶς γράψη διὰ τὸν παράδεισον, εἰπέτε καὶ ἡ εὐγένιά σας διὰ τοὺς ἐχθρούς σας τρεῖς φοράς: Ὁ Θεὸς συγχωρῆσοι καὶ ἐλεῆσοι αὐτούς. Αὐτή, ἀδελφοί μου, ἡ συγχώρησις ἔχει δυὸ ἰδιώματα, ἕνα νὰ φωτίζῃ καὶ ἕνα νὰ κατακαίῃ. Ἐγὼ σᾶς εἶπα νὰ συγχωρῆτε τοὺς ἐχθρούς σας διὰ ἰδικόν σας καλόν. Ἐσὺ πάλιν ὁποὺ ἀδίκησες τοὺς ἀδελφούς σου καὶ ἤκουσες ὁποὺ εἶπον νὰ σὲ συγχωρήσουν, μὴ χαίρεσαι, ἀλλὰ μάλιστα νὰ κλαῖς, διότι αὐτὴ ἡ συγχώρησίς σου ἔγινε φωτιὰ εἰς τὸ κεφάλι σου, ἀνίσως καὶ δὲν ἐπιστρέψης τὸ ἄδικον ὀπίσω. Νὰ κλαύσῃς καὶ νὰ παρακαλέσῃς νὰ σὲ συγχωρήση ὁ Θεὸς διὰ τὰς ἰδικάς σου ἁμαρτίας. Ὅλοι οἱ πνευματικοί, πατριάρχαι, ἀρχιερεῖς, ὅλος ὁ κόσμος νὰ σὲ συγχωρήση, ἀσυγχώρητος εἶσαι. Ἀμὴ ποῖος ἔχει τὴν ἐξουσίαν νὰ σὲ συγχωρήση; Ἐκεῖνος ὁποὺ τὸν ἀδίκησες.

, ,

Σχολιάστε

ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΕ ΑΝΙΣΤΟΡΗΤΕΣ ΑΠΟΨΕΙΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΚΑΙ ΤΟ ᾽21 «Ἀποδεικνύονται ἀνιστόρητοι καὶ ἐμπαθεῖς.»

πάντηση σὲ νιστόρητες πόψεις γι τν κκλησία κα τ 1821
Ἐκ τῆς Εἰδικῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Πολιτιστικῆς Ταυτότητος

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: «Τὸν ἀράπη κι ἂν λευκαίνεις, τὸ σαπούνι σου χαλᾶς», λέει ὁ λαός. Ἐφαρμόζεται καταπληκτικὰ στοὺς Ἐργολάβους τῆς Ἀλλοτριώσεως.

.              Χωρὶς τὸν ὀρθόδοξο κλῆρο δὲν θὰ πετύχαινε ἡ μεγάλη ἐθνικὴ ἐξόρμηση τοῦ 1821. Ὁρισμένοι προπαγανδιστὲς ξεπερασμένων ἰδεολογιῶν ἀρνοῦνται τὸν ρόλο τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, ὅπως φάνηκε καὶ ἀπὸ δημοσιεύματα καὶ τηλεοπτικὲς ἐκπομπὲς τῶν τελευταίων ἡμερῶν. Ἀποδεικνύονται ἀνιστόρητοι καὶ ἐμπαθεῖς.
.           Ὁ Γάλλος Πρόξενος Πουκεβίλ, ὁ ὁποῖος ἔζησε τὰ γεγονότα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως,  γράφει ὅτι 100 Πατριάρχες καὶ Ἐπίσκοποι θανατώθηκαν κατὰ τὴ διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας καὶ τοῦ Ἀγῶνος. 80 κινήματα ἔκαναν οἱ Ἕλληνες πρὶν ἀπὸ τὸ 1821 καὶ στὰ περισσότερα πρωτοστατοῦσαν Ἐπίσκοποι. Θυμίζω ὅτι ἀπὸ τὸ 1680 ἕως τὸ 1700 ἡἈνατολικὴ Στερεὰ ἦταν ἐλεύθερη μετὰ ἀπὸ τὴν ἐξέγερση δύο Ἐπισκόπων, τοῦ Θηβῶν Ἰεροθέου καὶ τοῦ Σαλώνων Φιλοθέου.
.          Τὸ 1821 βάφεται μὲ τὸ αἷμα τοῦ Πατριάρχη Γρηγορίου Ε´ καὶ τοῦ Πατριάρχη Κυρίλλου ϛ´ τοῦ ἀπὸ Ἀδριανουπόλεως. Ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπο τῆς Πάτρας Γερμανό, ποὺ εὐλόγησε τὸ λάβαρο στὴν Ἁγία Λαύρα (17 Μαρτίου 1821) καὶ στὴν Πάτρα (25 Μαρτίου 1821), ὁ Σαλώνων Ἠσαΐας κηρύσσει τὴν Ἐπανάσταση στὴ  Φωκίδα καὶ θυσιάζεται στὴν Ἀλαμάνα. Στὴν Πάτμο ἔρχεται γι’αὐτὸν τὸν σκοπὸὁ Πάτμιος Πατριάρχης Ἀλεξανδρείας Θεόφιλος Παγκώστας καὶὑψώνει καὶ αὐτὸς λάβαρο ἐπαναστατικό. Ἀπὸ τότε δὲν ξαναγύρισε στὸν θρόνο του.
.           Οἱ περισσότεροι Ἐπίσκοποι τῆς Πελοποννήσου κλείσθηκαν στὴ φυλακὴ τοῦ πασᾶ τῆς Τριπολιτσᾶς ἀπὸ τὶς ἀρχὲς Μαρτίου 1821 καὶ μόνον τρεῖς βρέθηκαν ζωντανοί,ὅταν μπῆκαν οἱἝλληνες μετὰἀπὸ 6,5 μῆνες. Αὐτὴ τὴ θυσία τῶν κληρικῶν ἂς μὴν τὴν λησμονοῦμε.
.           Στὴν Κύπρο ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Κυπριανὸς εἶχε μυηθεῖ στὴ Φιλικὴ Ἐταιρία. Οἱ Τοῦρκοι τὸ πληροφορήθηκαν καὶ στὶς 9 Ἰουλίου 1821 ἔγινε ἡ μεγάλη σφαγὴ στὴ Λευκωσία. Θανατώθηκε ὁ Κυπριανὸς καὶ ὅλοι οἱ Ἐπίσκοποι καὶ οἱ Ἀρχιμανδρίτες τοῦ νησιοῦ μαζὶ μὲ τοὺς προκρίτους.
.           Πολλοὶ ἄλλοι Ἐπίσκοποι ἔπαιξαν σημαντικὸ ρόλο στὸν Ἀγώνα ὅπως ὁ Ἕλους Ἄνθιμος, ὁ Βρεσθένης Θεοδώρητος, ὁ Ἀνδρούσης Ἰωσήφ, ὁ Ταλαντίου Νεόφυτος. Καὶ στὴ μεγαλειώδη Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου ὁ Ἐπίσκοπος Ρωγῶν Ἰωσήφ, βοηθὸς τοῦ Μητροπολίτη Ἄρτης Πορφυρίου, θυσιάζεται ἀνατινάζοντας τὸν Ἀνεμόμυλο.
.           Ἀλλὰ καὶ στὴν ἠθικὴ καὶ πνευματικὴ προετοιμασία τοῦ 1821 ὁ ρόλος τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Ράσου εἶναι μαχητικὸς καὶ πανθομολογούμενος.  Τὸ ἑλληνορθόδοξο φρόνημα καὶ ἡ ἐθνικὴ ταυτότητα διαφυλάχθηκαν μὲ τὴ βοήθεια τῆς Παιδείας, ἡ ὁποία ἦταν κατ’ ἐξοχὴν ἔργο τοῦ ὀρθοδόξου κλήρου. Σὲ κρυφὰ καὶ φανερὰ σχολεῖα, ἀναλόγως τῶν συνθηκῶν ποὺ ἐπικρατοῦσαν,  τὰ ἑλληνόπουλα μάθαιναν ἀπὸ τοὺς ἱερεῖς  τὴν Πίστη τους, τὴν γλώσσα τους  καὶ ἐγαλουχοῦντο μὲ τὸν πόθο γιὰ Ἐλευθερία. Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ ὁποίου συμπληρώνονται τριακόσια χρόνια, ἦταν ἱερομόναχος, ἵδρυσε διακόσια σχολεῖα καὶ κήρυξε σὲ ἑκατοντάδες πόλεις καὶ χωριὰ τὴν ἐλπίδα γιὰ τὸ «ποθούμενον», τὴν ἀπελευθέρωση. Οἱ Νεομάρτυρες, οἱ πρῶτοι ἀντιστασιακοὶ τῆς δουλείας, ἀρνήθηκαν νὰ τουρκέψουν καὶ δὲν φοβήθηκαν τὸν δήμιο. Τὴν πνευματική τους ὑποστήριξη καὶ ἐνθάρρυνση εἶχαν ἀναλάβει οἱ κληρικοὶ ποὺ τοὺς ἐξομολογοῦσαν, οἱ λεγόμενοι «ἀλεῖπται».
.           Ὁρισμένοι διαδίδουν ὅτι τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο «ἀφόρισε τὸν Ρήγα Φεραῖο». Τοῦτο εἶναι ἀνακριβές. Ἡ ἀλήθεια εἶναι ὅτι μετὰ ἀπὸ τὶς ἀπειλὲς καὶ τὶς φορτικὲς πιέσεις τοῦ Σουλτάνου ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος Ε´ἀπέστειλε ἐπιστολὴ στὸν Μητροπολίτη Σμύρνης Ἄνθιμο, μὲ τὴν ὁποία ἐκφράζει σοβαρὲς ἐπιφυλάξεις γιὰ τὸ κείμενο τοῦ Ρήγα ποὺ εἶχε τίτλο «Νέα Πολιτικὴ Διοίκησις», χωρὶς νὰ ἀπαξιώνεται ἡ προσωπικότητα τοῦ Ἐθνομάρτυρος.
.           Εἶναι εὔκολο νὰ ξαναγράφει κάποιος τὴν Ἱστορία κατὰ τὸ δοκοῦν. Ὅμως Ἱστορία εἶναι ἡ μελέτη τῶν πηγῶν. Οἱ προσωπικὲς ἑρμηνεῖες καὶ παρερμηνεῖες καταδεικνύουν φανατισμό, ἐθελοτυφλία καὶ ἄγνοια τῶν πηγῶν. Ὅσοι ἔζησαν τὰ γεγονότα, Ἕλληνες καὶ ξένοι, ἀγωνιστὲς καὶ λόγιοι, παραδέχονται ὅτι χωρὶς τὸν ὀρθόδοξο κλῆρο οἱ Ἕλληνες δὲν θὰ εἶχαν ἐλευθερωθεῖ. Διαβάστε τὸν Νικόλαο Κασομούλη, τὸν Φωτάκο Χρυσανθόπουλο, τὸν Ἰωάννη Μακρυγιάννη καὶ τόσους ἄλλους αὐτόπτες μάρτυρες τῶν γεγονότων. Ἀκοῦστε τί λέει ὁ λαός μας μέσῳ τοῦ δημοτικοῦ τραγουδιοῦ. Ἐπισκεφθεῖτε τὰ ἀμέτρητα πεδία τῶν μαχῶν καὶ τοὺς τόπους τοῦ μαρτυρίου τῶν ὀρθοδόξων κληρικῶν, Πατριαρχῶν, Ἐπισκόπων, ἱερέων, ἱερομονάχων, διακόνων καὶ ἁπλῶν μοναχῶν.
.           Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ἐπιχειρεῖ μία ψύχραιμη καὶ τεκμηριωμένη προσέγγιση τῆς Τουρκοκρατίας καὶ τοῦ 1821 μέσῳ μιᾶς σειρᾶς δέκα ἐπιστημονικῶν συνεδρίων, τὰὁποῖα διοργανώνει ἡ Εἰδικὴ ΣυνοδικὴἘπιτροπὴ Πολιτιστικῆς Ταυτότητος. Τὰ δύο πρῶτα συνέδρια ἔχουν ἤδη πραγματοποιηθεῖ καὶ κυκλοφορεῖται ὁ Τόμος μὲ τὰ Πρακτικὰ τοῦ Α´ Συνεδρίου, τοῦ 2012. Τὸ δέκατο καὶ τελευταῖο Συνέδριο θὰ πραγματοποιηθεῖ σὺν Θεῷ τὸ 2021, ὅταν θὰ συμπληρώνονται ἀκριβῶς διακόσια χρόνια ἀπὸ τὴν κήρυξη τῆς Μεγάλης Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως.

 Ἐκ τῆς Εἰδικῆς Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς Πολιτιστικῆς Ταυτότητος 

ΠΗΓΗ: kosmasaitolos.blogspot.gr

, , ,

1 Σχόλιο

ΤΟ ΜΟΝΑΔΙΚΟ ΟΠΛΟ ΚΑΤΑ ΤΗΣ ΒΙΑΣ (Κ. Χολέβας)

Τὸ μοναδικὸ ὅπλο κατὰ τῆς βίας.

Κωνσταντῖνος Χολέβας
ἐφημ. «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ», 06.10.2013

.              Ἡ κοινωνία μας ἔχει πολλὰ προβλήματα. Δὲν ἀντέχει ἄλλη βία, ἄλλο μίσος. Ἡ βία, ἀπ’ ὅπου κι ἂν προέρχεται, εἶναι καταδικαστέα. Ἰδιαιτέρως δὲ ἡ ρατσιστικὴ βία εἶναι ἀπεχθὴς καὶ ἀντίθετη μὲ τὴν ὀρθόδοξη χριστιανικὴ παράδοσή μας καὶ μὲ τὴ δημοκρατικὴ συνείδηση τοῦ λαοῦ μας. Εἶναι ἀναγκαία ἡ διδασκαλία τῆς πραγματικῆς δημοκρατίας στὰ σχολεῖα καὶ ἡ ἀπόρριψη κάθε μορφῆς ὁλοκληρωτισμοῦ ἀπὸ τοὺς νέους μας.
.              Εἶναι εὐχάριστο, ἐν προκειμένῳ, ὅτι τὸ πρόγραμμα τοῦ Νέου Λυκείου δίνει ἔμφαση στὴν πολιτικὴ παιδεία. Νὰ ἀναζητηθοῦν κείμενα ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ γραμματεία ὅλων τῶν ἱστορικῶν περιόδων ποὺ καταδεικνύουν ὅτι Ἑλληνισμὸς καὶ ὑγιὴς πατριωτισμὸς συμβαδίζουν μὲ μία ἀντίληψη ὑπεύθυνης δημοκρατίας, στὴν ὁποία ὅλοι ἔχουμε δικαιώματα, ἀλλὰ καὶ ὑποχρεώσεις. Ὁ Ἐπιτάφιος τοῦ Περικλέους εἶναι ἀπαραίτητο ἀνάγνωσμα γιὰ κάθε μαθητὴ καὶ μαθήτρια καὶ λυποῦμαι ποὺ καταργήθηκε ἀπὸ τὴν Γ´ Λυκείου. Ἐπίσης τὰ κείμενα τοῦ Ρήγα Βελεστινλῆ τονίζουν τὴ σύνδεση πατριωτισμοῦ καὶ δημοκρατίας.
.              Τὸ μάθημα τῆς Ἱστορίας μπορεῖ καὶ πρέπει νὰ οἰκοδομεῖ τὴν ἐθνικὴ συνείδηση μὲ πίστη στὴ διαχρονικὴ συνέχεια τοῦ Ἑλληνισμοῦ, χωρὶς ἐκδικητικότητα γιὰ ὁποιονδήποτε ἄλλο λαό. Τὸ ζητούμενο εἶναι νὰ δώσουμε τὴν κατάλληλη δημοκρατικὴ παιδεία στοὺς νέους μας, γιὰ νὰ μὴ γίνονται θαυμαστὲς ὁλοκληρωτικῶν προτύπων. Ἡ νεολαία εἶναι ἐνθουσιώδης, χρειάζεται ἡρωικὰ πρότυπα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα εἶναι γεμάτη ἡ ἑλληνικὴ Ἱστορία. Ἂς δώσουμε στὰ παιδιά μας ὑγιῆ πρότυπα πατριωτισμοῦ καὶ γενναιότητας, γιὰ νὰ μὴ γίνονται θαυμαστὲς ἀντιδημοκρατικῶν ἰδεῶν καὶ προτύπων.
.              Ἡ προσπάθεια τῶν ἀποδομητῶν τῆς ἐθνικῆς μνήμης νὰ γράψουν μία νέα, τεχνητὴ Ἱστορία, χωρὶς ἐθνικοὺς ἥρωες καὶ μάρτυρες, ἀφήνει ἕνα ψυχικὸ κενὸ στὰ ἑλληνικὰ νιάτα, τὸ ὁποῖο σπεύδουν νὰ καλύψουν οἱ προπαγανδιστὲς τῶν διάφορων μορφῶν βίας, ἀνελευθερίας καὶ ὁλοκληρωτισμοῦ. Δημοκρατικ παιδεία σημαίνει ν διδάσκουμε τν ρωικ στορία το λληνισμο χωρς συμπλέγματα μειονεξίας θνικς λαζονείας.
.              Ἐξ ἄλλου τὸ ἀντιχριστιανικὸ καὶ νεοπαγανιστικὸ πνεῦμα τῶν ὀπαδῶν τοῦ ρατσισμοῦ θὰ ἐξουδετερώσουμε διδάσκοντας τὴν ἀνθρωπιὰ καὶ τὴν ἀνεκτικότητα τῆς Ὀρθοδοξίας μας καὶ ὄχι μία ἀνούσια θρησκειολογία. ρθόδοξη χριστιανικ διδασκαλία συνδύασε θαυμάσια τν πατριωτισμ μ τν καταδίκη τοῦ ρατσισμο. Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς προφήτευε τὴν ἀπελευθέρωση τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ ταυτοχρόνως τοὺς καλοῦσε νὰ σέβονται τοὺς Ἀθιγγάνους ὡς ἰσοτίμους συνανθρώπους τους.
.              Ὡς Ἕλληνες καὶ ὡς ὀρθόδοξοι ἀπορρίπτουμε τὴ μισαλλοδοξία!

, , , , ,

Σχολιάστε

ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΚΟΣΜΑΝ ΤΟΝ ΑΙΤΩΛΟΝ

ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΚΟΣΜΑΝ ΤΟΝ ΑΙΤΩΛΟΝ*

Ἀρχιμ. Χρυσοστόμου Παπαθανασίου
Ἱεροκήρυκος τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν
Δ/ντοῦ ἰδιαιτέρου Γραφείου Ἀρχιεπισκόπου
Ἀθηνῶν
[Λόγος ἐκφωνηθεὶς εἰς τὸν Καθεδρικὸν Ναὸν τῶν Ἀθηνῶν (24.8.2005) ἡμεραν μνήμης ἁγ. Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ]

(Ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ περιοδικόν «Φωτεινὴ Γραμμή» τεῦχος 45, σελ. 9)

.            Ἑορτάζομεν σήμερον ἐδῶ εἰς τὸν Καθεδρικὸν Ναὸν τῶν Ἀθηνῶν μὲ κάθε λαμπρότητα καὶ βαθείαν εὐλάβειαν τὸν μεγάλον Ἅγιον τῶν νεωτέρων χρόνων, τὸν «προφήτην τοῦ νεωτέρου Ἑλληνισμοῦ», τὸν «διδάχον τοῦ Γένους», τὸν Ἅγιον Κοσμᾶν τὸν Αἰτωλόν. Καὶ τὸν ἑορτάζομεν καὶ μὲ τὴν προσκύνησιν τοῦ τεμαχίου ἐκ τῶν ἱερῶν λειψάνων του, τὸ ὁποῖο φυλάσσει ἐδῶ ὁ πρῶτος αὐτὸς Ναὸς τῆς χώρας.
.            Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Ὁ Ἰσαπόστολος, ὁ Ἐθναπόστολος, ὁ Ἱερομάρτυς. Ἂς προσεγγίσωμεν βαθύτερον τὰ τρία αὐτὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἰδικοῦ μας, τοῦ Ἕλληνος Ἁγίου Κοσμᾶ.

 .            Ἰσαπόστολος. Δέκα ὀκτὼ αἰῶνες ἐπέρασαν ἀπὸ τότε ποὺ ἕνας μεγάλος Ἀπόστολος, ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν, Παῦλος, ἐκήρυξε μὲ ὅλην του τὴν δύναμιν καὶ μὲ ὅλην του τὴν ὕπαρξιν Ἰησοῦν Χριστὸν Ἐσταυρωμένον καὶ Ἀναστάντα. Καὶ ἰδοὺ πάλιν ὁ Θεὸς δίδει ἕνα ἰσάξιον τῶν Ἀποστόλων, ἕνα ἰσάξιον τοῦ Παύλου, ἕνα ζηλωτὴν τοῦ Παύλου καὶ μιμητὴν τοῦ Θεοῦ, τοῦ Παύλου, ἕνα Ἀπόστολον τοῦ Χριστοῦ τὸν 18ον αἰῶνα. Ἦτο ἀναμφισβητήτως μία ἐποχὴ δύσκολος, κρίσιμος διὰ τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ διὰ τὸ σκλαβωμένον γένος τῶν Ἑλλήνων. Αἰῶνες δουλείας, ποὺ κατεπίαζον μὲ βάρος ἀσήκωτον τὸ ἔθνος. Οἱ ψυχὲς τῶν ραγιάδων εἶχαν πραγματικὰ ἀποκάμει. Δυσχερεῖς οἱ καιροί, καθ’ ὅτι ἐγίνοντο ἐξισλαμισμοί, ἐπεκράτη ἀμάθεια, ἀγραμματοσύνη καὶ ἡ ἀγριότης τῶν ἠθῶν τῶν ἀνθρώπων ἦτο εἰς μεγάλην ἔκτασιν. Καὶ ὅμως, εἰς αὐτὸ τὸ σκότος, ἔρχεται τὸ φῶς, ἔρχεται ὁ Ἰσαπόστολος, ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
.            Ἀπὸ τὴν γενέτειράν του τὸ Μέγα Δένδρον τῆς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ μὲ ἐξαιρετικὲς σπουδὲς πλησίον τῶν λογίων τῆς ἐποχῆς του καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Ἀθωνιάδα Σχολὴν τὸν εὑρίσκομεν εἰς τὰ μέσα τοῦ 18ου αἰῶνος νὰ ἀσκητεύῃ ὡς ἁπλοῦς μοναχὸς εἰς τὸν Ἄθω. Εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν σιωπῆς, προσευχῆς, μελέτης καὶ θείας ἐνατενίσεως, ἐκεῖ, εἰς τὸ Ἅγιον Ὅρος, παραμένει δέκα ἑπτὰ ἔτη καὶ συγχρόνως, ἐκεῖ, εἰς τὸ «Περιβόλι τῆς Παναγίας» ὁ Ἅγιός μας σκέπτεται, στοχάζεται καὶ προετοιμάζεται. Σκέπτεται βαθειὰ μέσα του τὸ σκλαβωμένον Γένος τῶν Ἑλλήνων, πονεῖ διὰ τοὺς ἀδελφούς του καὶ προσεύχεται πολύ. Καὶ ἐκεῖ λαμβάνει τὶς μεγάλες ἀποφάσεις. Τὶς ἀποφάσεις, ποὺ παίρνουν μόνον οἱ μεγάλες καρδιές. Οἱ καρδιές, ποὺ φλέγονται ἀπὸ ἀγάπην πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πρὸς τοὺς συνανθρώπους των. Γενναῖες ἀποφάσεις.
.            Ἰδοὺ ὁ ἴδιος, πῶς μᾶς περιγράφει τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐργασθῆ ἱεραποστολικὰ διὰ τὸ Γένος. «Πόθεν παρακινήθηκα, ἀδελφοί μου, διὰ νὰ βγῶ καὶ κηρύξω, θέλω νὰ σᾶς τὸ φανερώσω. Μελετώντας τὸ Ἅγιον καὶ Ἱερὸν Εὐαγγέλιον, σιμὰ εἰς τὰ ἄλλα εὗρον καὶ τοῦτον τὸν λόγον, που λέγει Χριστός μας. Πὼς δὲν πρέπει κανένας Χριστιανός, ἄνδρας γυναίκα, νὰ φροντίζῃ διὰ τὸν ἑαυτὸν του μόνον. Ἀλλὰ νὰ φροντίζῃ καὶ διὰ τοὺς ἀδελφούς του νὰ μὴ κολασθοῦν. Ἀκούγοντας καὶ ἐγώ, ἀδελφοί μου, τοῦτον τὸν γλυκύτατον λόγον, που λέγει Χριστός μας, μἔτρωγεν ἐκεῖνος λόγος μέσα εἰς τὴν καρδίαν μου, ὡσὰν τὸ σκουλίκι, που τρώγει τὸ ξύλον. Ἔτσι συμβουλεύθηκα τοὺς πνευματικούς μου τοὺς πατέρας, ἀρχιερεῖς, πατριάρχας καὶ ὅλοι μὲ παρεκίνησαν νὰ τὸ κάμω. Καὶ μοῦ εἶπαν, τέτοιο ἔργον καλὸν καὶ ἅγιον εἶναι. Ὅθεν ἄφησα τὴν ἔδικήν μου προκοπὴν καὶ εὐγῆκα νὰ περιπατῶ π τόπον εἰς τόπον. Νὰ διδάσκω τοὺς ἀδελφούς μου». πως πόστολος τῶν Ἐθνῶν, Παῦλος πραγματοποίησε τέσσαρες περιοδεῖες, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ ἅγιος Κοσμᾶς Αἰτωλὸς προχώρησε εἰς  τέσσαρες ἱεραποστολικές, κηρυγματικές, ποιμαντικές, περιοδεῖες. Καὶ δικαίως βεβαίως ψάλλομεν «Παύλου τὸν ζηλωτὴν εὐφημήσομεν, Κοσμᾶν τὸν Ἰσαπόστολον».
.            Γίνεται ὁ «πεζοπόρος του Θεοῦ». Μὲ τὴν ἁγίαν καὶ ἀσκητικὴν ζωήν του, μὲ τὸ ἁπλόν, ἀλλὰ φλογερὸν κήρυγμά του καθίσταται ἔξοχος ἱεραπόστολος τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῶν νεωτέρων χρόνων. Οἱ διδαχές του εἰσήρχοντο εἰς τὸ «μεδούλι» τοῦ εἶναι τῶν ἀκροατῶν του. Δὲν ἀναζητεῖ μεγάλα βήματα, δὲν ἀνοίγει ἐπίσημην σχολήν. Κατεβαίνει ὅσο ἠμπορεῖ περισσότερον χαμηλά, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὡς ἄνθρωπος πρὸς ἄνθρωπον, ὡς ἀδελφὸς πρὸς ἀδελφόν. Καὶ περιοδεύει ἀπὸ πόλιν εἰς πόλιν, ἀπὸ χωρίον εἰς χωρίον καὶ μάλιστα εἰς πολλὰ μέρη ἐπῆγε μία καὶ δύο καὶ περισσότερες φορές. Ἐπισκέπτεται ὅλη σχεδὸν τὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν μέχρι τὴν Βόρειαν Ἤπειρον καὶ ἀπὸ τὰ νησιὰ τοῦ Ἰονίου, μέχρι τὴν Αἰτωλίαν, τὴν Ἄρταν καὶ τὰ Ἰωάννινα. Καί, ὅπου κι ἂν ἐπήγαινε, ἔστηνε ἕνα Σταυρὸν καὶ ἐκεῖ ἐκήρυττε Χριστόν. Προφητικὸς δὲ ὁ λόγος του, γεμᾶτος ζωὴ καὶ δύναμιν, ἱκανὸς νὰ ξυπνᾷ νεκρωμένες συνειδήσεις. Ἄνοιγε ὁρίζοντες, ἐχάρασσε δρόμους, ἐνστάλαζε εἰς τὶς πικραμένες καρδιὲς τὴν πίστιν καὶ τὴν ἐλπίδα. Ὁ Χριστὸς καὶ ἡ ψυχὴ ἦτο οἱ δύο πόλοι γύρω ἀπό τοὺς ὁποίους στρέφεται τὸ φλογερόν του κήρυγμα. «Καὶ ὅπου ἂν ἐπήγαινεν, γράφει ὁ βιογράφος του, ἐγένετο μεγάλη σύναξις τῶν Χριστιανῶν καὶ ἤκουαν μετὰ κατανύξεως καὶ εὐλαβείας τὴν χάριν καὶ τὴν γλυκύτητα τῶν λόγων του καὶ ἀκολούθως ἐγένετο μεγάλη διόρθωσις καὶ ὠφέλεια ψυχική». Πραγματικὸς Ἰσαπόστολος ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
.            Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν, ἀδελφοί μου, καὶ εἰς τὸ δεύτερον χαρακτηριστικόν. Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, Ἐθναπόστολος. Καὶ βεβαιότατα εἶναι Ἐθναπόστολος. Εἶναι Ἀπόστολος τοῦ Γένους τῶν Ἑλλήνων, τοῦ Ἔθνους μας. Γιατί ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ἐβοήθησε τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος νὰ κρα-τήσῃ τὴν πίστιν του τὰ δύσκολα ἐκεῖνα χρόνια. Νὰ κρατήσῃ τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια διὰ τῆς μαθήσεως τῶν γραμμάτων. Ἐνεπνεύσθη καὶ ἐπέβαλε, ὅσο ἠμποροῦσε, τὴν Γενικὴν Παιδείαν. «Ἀνοῖξτε σχολεῖα», φώναζε, «μάθετε Ἑλληνικὰ Γράμματα». Παιδεία ἀνθρωποπλαστικὴ καὶ Χριστοκεντρικὴ ἦτο τὸ σύνθημά του. Πιστεύει ἀκραδάντως εἰς τὴν ἀξίαν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἡ ἄθρησκος Παιδεία, ἡ χωρὶς ἠθικὴ Παιδεία, ἡ χωρὶς ἦθος ἀγωγὴ εὕρισκε τὸν Ἅγιον Κοσμᾶν ἐντελῶς ἀντίθετον. «Δὲν βλέπετε», ἔλεγε, «ὅτι ἀγρίεψε τὸ Γένος π τὴν ἀμάθειαν καὶ ἐγίναμεν ὡς τὰ θηρία; Διὰ τοῦτο σᾶς συμβουλεύω νὰ φτιάξετε, νὰ κάνετε σχολεῖα». Καὶ ὁ ἴδιος ἵδρυσε 250 σχολεῖα, ὡς ἀναγράφει ὁ πρῶτος βιογράφος του. «Καὶ νὰ φτιάξετε σχολεῖα, διὰ νὰ ἐννοήσετε τὸ Εὐαγγέλιον. Ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν καὶ τὸ Γένος μας εἶναι Ἑλληνικόν. Καλλίτερα νὰ ἔχῃς, ἀδελφέ μου, Ἑλληνικὸν σχολεῖον εἰς τὴν χώραν σου, παρὰ νὰ ἔχῃς βρύσες καὶ ποτάμια», κήρυττε ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
.            Συνέπασχε μὲ τοὺς συνανθρώπους του καὶ τὰ προσέφερε ὅλα πρὸς ἀνακούφισίν των..
.            Ὡς ἀληθινὸς διάκονος Χριστοῦ ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ἦτο ἀφιλοχρήματος καὶ λιτός, ὁ ἄνθρωπος τῶν στερήσεων, τῶν κόπων καὶ τῶν ταλαιπωριῶν. Ὅλα τὰ ἤθελε διὰ τοὺς ἄλλους καὶ τίποτε διὰ τὸν ἑαυτόν του. Ἐνεθουσίαζε πολλούς, νὰ προσφέρουν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πτωχῶν, διὰ ἔργα κοινωνικὰ καὶ ἐθνικά, καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἔμεινεν εἰς ὅλην του τὴν ζωὴν πτωχὸς καὶ λιτοδίαιτος. Ὅπως ὁ ἴδιος εἶπε κάποτε, «μὲ τὴν χάριν τοῦ Κυρίου μας Χριστοῦ τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ Θεοῦ, δὲν ἔχω οὔτε σακκούλα μήτε σπίτι μήτε κασέλλα μήτε ἄλλο ράσο π’ αὐτό, ποὺ φορῶ». Καὶ κατέληγε: «Ἐγώ, Χριστιανοί μου, βλέπετε διὰ σᾶς πῶς ἀγανακτῶ καὶ κοπιάζω καὶ πῶς κινδυνεύω τὴν ζωὴν μου, διὰ τὴν ἀγάπην σας, καὶ εἶμαι ἕτοιμος καὶ νὰ χύσω τὸ αἷμα μου, ἂν εἶναι θέλημα Θεοῦ καὶ θέλετε νὰ γνωρίσετε σωστὰ τὴν ἀγάπην μου. Τὸ λοιπὸν τώρα καὶ ἐγὼ θέλω τὸν μισθὸν τοῦ κόπου μου. πληρωμή μου δὲν εἶναι ἄσπρα καὶ φλουριά. Δὲν θέλω ἐγὼ τέτοια οὔτε ἔχω τί νὰ τὰ κάμω ποῦ νὰ τὰ βάλω. Ἄλλα θέλω νὰ μοῦ δώσετε διὰ τὸν κόπον μου μίαν πόσχεσιν, νὰ μοῦ τάξετε αὐτὰ ὅλα, που σᾶς εἶπα, ὅτι θὰ τὰ φυλάξετε καὶ θὰ τὰ βάλετε μέσα εἰς τὴν καρδίαν σας, καὶ πάντα αὐτὰ τὰ θεῖα λόγια, θὰ εἶναι κουβέντα σας καὶ τὸ μέλημά σας, ὅταν ἀνταμώνεσθε».
.            Καὶ φθάνουμε εἰς τὸ τρίτον μεγάλον πνευματικὸν χαρακτηριστικόν. Ἱερομάρτυς! Ὄντως ἠξιώθη νὰ λάβῃ τὸν ἀμαράντινον στέφανον τοῦ μαρτυρίου. Πραγματικὰ τὴν ὁλόψυχον ἀφοσίωσίν του εἰς τὸν Χριστὸν καὶ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἱεραποστολῆς, ὅλα αὐτά, τὰ ἐπεσφράγισε μὲ τὸ ἱερὸν μαρτύριόν του. Ἂς ἀφήσωμεν τὸν πρῶτον βιογράφον του νὰ μᾶς διηγηθῇ ἐκτενῶς τὸ μαρτύριόν του. Ἂς τὸν ἀκούσωμεν μὲ συνοχὴν καρδίας καὶ αἰσθήματα κατανύξεως:
.            «Κήρυττε ὁ φλογερὸς καλόγερος, ὅταν οἱ ἄνθρωποι τοῦ πασᾶ τὸν ἐπλησίασαν. Τὰ πλήθη ἐσάστισαν κι ἀποτραβήχτηκαν. Ἀλλ᾿ ὁ Κοσμᾶς ἀτάραχος καὶ γαλήνιος “σὰ νὰ πήγαινε σὲ χαρὰ καὶ ξεφάντωσιν”, ἀκολούθησε τοὺς δημίους του. Τὸν ὡδήγησαν εἰς τὸν Χότζα τοῦ Κούρτ, ποὺ τὸν ἐκράτησε μὲ τὴν δικαιολογίαν πὼς τέτοιες εἶχε διαταγὲς ἀπὸ τὸν πασᾶ του. Ὁ ἱεροκήρυξ, κατάλαβε τὴν σημασίαν τῆς συλλήψεως καὶ ἐδόξασεν τὸν Θεόν, γιατί τὸν ἠξίωσε νὰ χύσῃ τὸ αἷμα του, σὰν μάρτυς τῆς ὀρθοδοξίας, ὅπως τόσες φορὲς εἶχεν εὐχηθῆ. Ὕστερα τὸν ἔκλεισαν κάπου κι ὁ Κοσμᾶς ἐπέρασεν ὅλην τὴν νύκτα, ψὰλλοντας χαρούμενα τροπάρια κι ὑμνωδίες τῆς Ἀκολουθίας, “χωρὶς νὰ δείξῃ κανένα σημεῖον λύπης”. Τὴν αὐγὴν τὸν ἐπῆραν, λέγοντες πὼς θὰ τὸν ὁδηγήσουν εἰς τὸν Κοὺρτ πασᾶ. Ἀλλ᾿,ἐνῷ προχωροῦσαν, ἐσταμάτησαν εἰς τὴν θέσιν Μπουγιαλῆ κοντὰ εἰς τὸν Ἄψον ποταμὸν καὶ τὸν ἐπρόσταξαν νὰ ἑτοιμασθῇ. Γονάτισε κι εὐχήθηκε εἰς τὸν Θεόν, “ὅτι διὰ τὴν ἀγάπην Του θυσιάζεται”. Ὕστερα σηκώθηκε κι ηὐλόγησε εἰς τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ κόσμου. Στρέφοντας τέλος τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν κι ἀπαγγέλοντας τὸ ψαλμικόν: “Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ ἐξήγαγες μὲ εἰς ἀναψυχήν”, ἔτεινεν τὸν τράχηλον εἰς τοὺς δήμιούς του! Ποιὸς γνωρίζει! Τ᾿ ὅραμα τῆς ἀναγεννήσεως καὶ τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ Γένους, ἴσως φτερούγισε ἐμπρὸς εἰς τὰ μάτια του, ὅταν τὸ σχοινὶ θὰ τοῦ᾿ σφιξε τὸν λαιμόν! Κάποια χειρόγραφος σημείωσις, ποὺ φαίνεται, πὼς γράφθηκε ἀπὸ αὐτόπτην ἀναφέρει τὰ ἑξῆς διὰ τὶς τελευταῖες στιγμὲς τοῦ ἁγίου: “Οἱ δήμιοι τὸν ἐκάθησαν κοντὰ εἰς ἕνα δένδρον καὶ ἠθέλησαν νὰ τοῦ δέσουν τὰ χέρια, ἀλλ᾿ ἐκεῖνος δὲν τοὺς ἄφησε, λέγοντάς τους ὅτι δὲν ἀντιστέκεται. Ἔπειτα ἀκούμβησε τὴν ἱερὰν κεφαλήν του εἰς τὸ δένδρον καὶ οὕτω τὸν ἔδεσαν ἀπὸ τὸν λαιμὸν μέ ἕνα σχοινὶ καὶ εὐθὺς μόνον, ποὺ τὸ ἕσφιξαν, ἐπέταξε τὸ θεῖον του πνεῦμα εἰς τὰ οὐράνια, ὄντας εἰς ἡλικίαν ἑξήντα πέντε χρόνων. Τὸ δὲ τίμιον αὐτοῦ λείψανον γυμνώσαντες οἱ δήμιοι τὸ ἔσυραν καὶ τὸ ἔρριψαν εἰς τὸν ποταμὸν μὲ μίαν μεγάλην πέτραν εἰς τὸν λαιμόν. Τὴν νύχτα ἕνας εὐσεβὴς ἐμβαίνοντας εἰς ἕνα μονόξυλον καὶ κάμνων τὸν σταυρόν του, ἐπῆγε διὰ νὰ ἐρευνήσῃ καὶ παρευθὺς βλέπει τὸ λείψανον, ὁπού ἔπλεε ἐπάνω εἰς τὸ νερόν. Ὅθεν τρέχει καὶ ἀγκαλιάζει καὶ τὸ εὐγάζει ἀπὸ τὸν ποταμὸν καὶ ἐνδύσας αὐτὸ μὲ τὸ ρᾶσον του τὸ ἔφερεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς Θεοτόκου καὶ τὸ ἐνταφίασεν ἐν τῷ νάρθηκι τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας ἐν τῷ χωρὶῳ Καλικόντασι. Τὸν ἐσκότωσαν 1779, Αὐγούστου 24, ἡμέρα Σάββατον”».

Ἰσαπόστολος, Ἐθναπόστολος, Ἱερομάρτυς.

.            Ὁ Πατρο-Κοσμᾶς, ὁ μεγάλος λαϊκὸς ἀναγεννητής. Ἡ ἐπιβλητικότερη φυσιογνωμία τῶν τελευταίων αἰώνων. «Ὁ μάρτυς τῆς πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος», ὅπως τὸν ἐχαρακτήρισε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος, κύριος Χριστόδουλος.
.            Θὰ ἔλεγα, ἀδελφοί μου, ὅτι ὅ Ἅγιος Κοσμᾶς στέκεται διὰ μᾶς σήμερα, ποὺ τὸν ἑορτάζομεν ἐδῶ εἰς τὸν Καθεδρικὸν Ναὸν τῶν Ἀθηνῶν, στέκεται, ὡς ἕνα ἐρέθισμα αὐτοσυνειδησίας. Αὐτοσυνειδησίας διὰ τὸ τί εἴμεθα, ποῖες εἶναι οἱ καταβολὲς μας καὶ πρὸς τὰ ποῦ πηγαίνομε. Μήπως εἰς καιροὺς ὑλοφροσύνης, εἰς καιροὺς ἀμφισβητήσεως τῶν ἀξιῶν τῆς ζωῆς, χλεύης καὶ λοιδορίας ἐνίοτε, μὰ καὶ εἰς καιροὺς πνευματικῆς χαλαρότητος, μήπως ζητεῖ καὶ σήμερα τοῦτος ὁ τόπος φλογισμένες καρδιὲς ὡς τοῦ Πατρο-Κοσμᾶ; Μήπως κάποιους νέους, σοβαροὺς καὶ ὑπευθύνους διὰ νὰ βαδίσουν ἐπὶ τὰ ἴχνη τοῦ ἱεροῦ τούτου ἀνδρός, τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ;
.            Ποῖος θὰ τολμήσῃ, ἄραγε; Ποῖος θὰ τολμήσῃ; Ὁ τόπος τό᾿ χει ἀνάγκη. Ὁ Θεὸς περιμένει νέους ἱεραποστόλους, ὡς ἦτο ἐκεῖνος, ὁ Πατρο-Κοσμᾶς!

ΠΗΓΗ: fotgrammi.gr

, ,

Σχολιάστε

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ ΚΑΙ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ ΜΑΣ
 -1 «Κι εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος κατέβηκε στὸ κήρυγμα μιὰ στιγμὴ ποὺ ὅλος ὁ κόσμος εἶχε ἀπογοητευτῆ. Αὐτὸς ὁ ἕνας, ὁ μεγάλος, ὁ σίφουνας, ποὺ ἔσωσε τὸν Ἑλληνισμὸ ἐκείνη τὴν περίοδο τὴ δύσκολη, ξέρετε τί ἤτανε; Ἦταν ἕνας ἄνθρωπος ἁπλός, ἀδύνατος, θὰ ἔλεγα δειλός, γι᾽ αὐτὸ ἤτανε πάντολμος». (Tοῦ Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου [Γοντικάκη])

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ ΚΑΙ Η ΛΟΓΙΚΗ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ ΜΑΣ

ὁμιλία εἰς τὴν Πάτρα τὴν 14η Μαΐου τοῦ 1998

Tοῦ Ἀρχιμανδρίτου Βασιλείου [Γοντικάκη],

Προηγουμένου τῆς Ἱ. Μονῆς Ἰβήρων Ἁγίου Ὄρους

.      Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, αὐτὸ ποὺ μὲ εὐχαρίστησε στὴν προσφώνησι ἦταν ὁ αὐθορμητισμός. Ἐπίσης, τὸ ὅτι ἐλέχθη ὅτι εἶναι συζήτησι αὐτὴ ποὺ θὰ κάνουμε καὶ τὸ ὅτι ἔγινε ἕνας ὑπαινιγμὸς στὰ βάσανα ποὺ ἔχουμε. Ὅταν μὲ καλέσατε νὰ ἔρθω, σκέφτηκα καὶ τὰ δικά μου τὰ βάσανα, τὰ παλιά· καὶ ὄντας στὸ Ἅγιον Ὄρος, σκεφτόμαστε καὶ σᾶς. Δηλαδή, σκέφτεται κανεὶς τὸν ἑαυτό του, πῶς πέρασε στὴν ἡλικία τὴ δική σας, σκέφτεται πῶς κάτι… παιδιά, τί κάνει ἡ πολιτική μας, τί κάνει ὅλος ὁ κόσμος καὶ τί ὑπάρχει στὸ Ἅγιον Ὄρος. Στὴ συνέχεια νοιώθει κανεὶς ὅτι τὸ Ἅγιον Ὄρος εἶναι ἁπλωμένο σ᾽ ὅλη τὴν ῾Ελλάδα. 
Καὶ θέλω νὰ πῶ τὸ ἑξῆς, ὅτι, μιὰ στιγμή, ὄντας μόνος στὸ Ὄρος, δηλαδὴ ὄντας μαζὶ μὲ ὅλο τὸν κόσμο, λέει κανεὶς αὐτὸ ποὺ λέει ὁ ἄσωτος υἱός, ὅτι «πόσοι μίσθιοι τοῦ πατρός μου περισσεύουσιν ἄρτων, ἐγὼ δὲ λιμῷ ἀπόλλυμαι». Πόσος πλοῦτος ὑπάρχει στὴν παράδοσί μας, πόση ἐλευθερία, πόση δυνατότητα νὰ χαροῦμε τὴ ζωή μας! Κι ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, ἐμεῖς πεινᾶμε καὶ ὑποφέρουμε!
 Στὴ συνέχεια νοιώθω τὸ ἑξῆς, ὅτι στὸ Ἅγιον Ὄρος ἔρχονται πολλοὶ θρησκευόμενοι ποὺ δὲν νοιώθουν τίποτα, κι ἔρχονται πολλοὶ ἄσχετοι οἱ ὁποῖοι συγκλονίζονται, κι ἔρχονται πολλοὶ πολιτικοὶ… Πολλοὶ θρησκευόμενοι ἐξ ἐπαγγέλματος δὲν καταλαβαίνουν, πολλοὶ ἀνήσυχοι συγκλονίζονται· οἱ περισσότεροι πολιτικοὶ δὲν καταλαβαίνουν τίποτα. Καὶ λές: «Τί γίνεται μὲ τὴν ῾Ελλάδα, καὶ τί γίνεται μὲ τὴν Εὐρώπη;» Κι ἐγὼ τώρα αὐτὸ ποὺ σᾶς λέω εἶναι μιὰ ἐξομολόγησι. Καὶ λέω ὅτι ἔχει ἕνα χρέος μεγάλο ὁ ῞Ελληνας φοιτητὴς σήμερα: νὰ εἶναι Ἕλληνας Ὀρθόδοξος φοιτητής. ᾿Εκεῖ ἔχουμε κάποιες δυνατότητες ποὺ δὲν ἔχουν οἱ ἄλλοι, καὶ ὀφείλομε ἁπλῶς νὰ εἴμαστε αὐτὸ ποὺ λέει ἡ παράδοσί μας.
.      Καὶ θυμᾶμαι μιὰ φορὰ ποὺ εἶχα πάει στὴν Κρήτη σ᾽ ἕνα χωριό, στὰ ᾿Ανώγεια· καὶ εἶχαν ἔρθει κάτι γριὲς γιὰ ἐξομολόγησι. Κι ὅταν τέλειωσε, καὶ μοῦ λέει ἡ γριά, μιὰ γριά, μιὰ εὐχή: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου», μετὰ ἦρθε μιὰ ἄλλη γριά: «Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου». Κι ἐγὼ παραξενεύτηκα, καὶ λέω: «Μά, τί εἶναι αὐτὴ ἡ εὐχή;» Καὶ μοῦ λένε: «Ἔτσι τὸ λέμε. Γιὰ κάποιο γονιό, μάνα ἢ πατέρα, λέμε: “Να χαίρεσαι τὰ παιδιά σου”, γιατὶ ἡ χαρὰ γιὰ τοὺς γονιοὺς εἶναι τὰ παιδιά τους. Κι ὅταν κανεὶς εἶναι παπάς, τοῦ λέμε: “Νὰ χαίρεσαι τὴν ἱερωσύνη σου”. Κι ὅταν κανεὶς εἶναι καλόγερος ἢ καλογριά, τοῦ λέμε: “Νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου». Αὐτὴ ἡ εὐχή, «νὰ χαίρεσαι τὸν σταυρό σου», νομίζω ὅτι εἶναι ἕνα πράγμα τόσο μεγάλο καὶ τόσο βαθύ, ποὺ θυμίζει θεολογία τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ. Καὶ λέω ἐγώ: «Μὰ πῶς, νὰ γεννηθῶ στὴν Κρήτη, καὶ νὰ μεγαλώσω καὶ νὰ ζήσω ἐρήμην τῆς Κρήτης καὶ ἐρήμην τῆς παραδόσεώς μας!  Γιατὶ μᾶς ἔχουμε νὰ εἴμαστε ἀλλοδαποὶ στὸν τόπο μας;»
.          Καὶ στὴ συνέχεια, ἐσεῖς εἶστε γείτονες σ᾽ αὐτὴν τὴν περιοχή, ποὺ εἶστε ἀπὸ ὅλη τὴν ῾Ελλάδα. Εἶστε γείτονες τῆς περιοχῆς ὅπου γεννήθηκε καὶ ἔδρασε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Καὶ λέω: Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, μ᾽ αὐτὸν τὸν χαρακτήρα του, δὲν θὰ μποροῦσε ποτὲ -ἔτσι μοῦ φαίνεται- νὰ εἶναι ἕνας γερμανόφωνος Ρωμαιοκαθολικός. ᾿Αλλ᾽ εἶναι ἕνας Ρωμιός, καὶ εἶναι αὐτὸς ὁ ὁποῖος εἶπε ὅτι «τὸ κακὸ θὰ ἔρθη ἀπὸ τοὺς διαβασμένους». Δὲν εἶπε ὅτι θὰ ἔρθη ἀπὸ τοὺς μορφωμένους. Κι εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ὁ ὁποῖος κατέβηκε στὸ κήρυγμα, μιὰ στιγμὴ ποὺ ὅλος ὁ κόσμος εἶχε ἀπογοητευτῆ, κι αὐτὸς ὁ ἕνας ἄνθρωπος εἶπε «σταματῆστε», καὶ σταμάτησαν. Ὅταν λέμε ὅτι εἶχαν ἀπογοητευτῆ, σημαίνει ὅτι ὁλόκληρες μητροπόλεις, μὲ τοὺς μητροπολίτες καὶ μὲ τοὺς παπάδες, γινότανε μουσουλμάνοι. Καὶ κατέβηκε ἕνας καλόγερος, καὶ ἔσωσε τὸν κόσμο. Γιατὶ δὲν ἦταν ἕνας καλόγερος, ἀλλ᾽ ἦταν ἕνας ἀληθινὸς ἄνθρωπος· καὶ δι᾽ αὐτοῦ εἶχε κατέβει ὅλη ἡ ᾿Εκκλησία, καὶ μιλοῦσε ὅλη ἡ ᾿Εκκλησία. Δὲν ἔκανε αὐτὸς νεωτερισμούς, αὐτὸς δὲν ἔκανε ἐξυπνάδες, ἀλλὰ δι᾽ αὐτοῦ μίλησε ὅλη ἡ παράδοσι. Κι ἔτσι, τί θέλω νὰ πῶ: ὅτι ἡ δικιά μας ἡ πίστι δίδει σημασία στὸν ἄνθρωπο, κι ὁ καθένας ἄνθρωπος δὲν εἶναι τμῆμα τοῦ ὅλου, ὁ καθένας ἄνθρωπος εἶναι ὁλόκληρη ἡ ᾿Εκκλησία. 
Κι αὐτὸ ποὺ εἶπε ὁ συμφοιτητής σας, ὁ συσπουδαστής σας, στὴν ἀρχή, ὅτι «βασανιζόμαστε», τὸ καταλαβαίνω. Κι ὅταν λέμε «βασανίζεστε», σημαίνει ὅτι ἔχετε μιὰ ὑγεία μέσα σας, καὶ βασανίζεται ὅλος ὁ κόσμος, κι ἐλευθερώνεται μόνο ζώντας μέσα στὴν Ὀρθόδοξη ᾿Εκκλησία. Καὶ σᾶς φέρνω πάλι σὰν παράδειγμα τὸν ἅγιο Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλό. Αὐτὸς ὁ ἕνας, ὁ μεγάλος, ὁ σίφουνας, ποὺ ἔσωσε τὸν Ἑλληνισμὸ ἐκείνη τὴν περίοδο τὴ δύσκολη, ξέρετε τί ἤτανε; Ἦταν ἕνας ἄνθρωπος ἁπλός, ἀδύνατος, θὰ ἔλεγα δειλός, γι᾽ αὐτὸ ἤτανε πάντολμος. Κι ἔλεγε ὅτι «ἐγώ, ἀδελφοί μου, δὲν εἶμαι ἱκανός, ὄχι νὰ σᾶς μιλήσω, ἀλλ᾽ οὔτε νὰ προσκυνήσω τὰ ποδάρια σας, γιατὶ βλέπω ὅτι εἶστε βαπτισμένοι καὶ μυρωμένοι». Μετά, στὴ συνέχεια, λέει: «Ἀλλά, ἐπειδὴ ὅμως βρίσκεται τὸ γένος μας σ᾽ αὐτὴ τὴν ἀνάγκη, γι᾽ αὐτό, εἶπα νὰ κατέβω κάτω, καὶ νὰ πῶ μερικὰ λόγια, ὅ,τι ξέρω». Στὴ συνέχεια τοὺς λέει: «Κοιτάξτε, δὲν ἔχω τίποτα δικό μου, ἕνα ράσο ἔχω, κι αὐτὸ τὸ ἔχω γιὰ σᾶς, ὅλα, ὅ,τι ἔχω, εἶναι γιὰ σᾶς· κι ἔχω ἕνα σκαμνὶ στὸ ὁποῖο πατῶ ἐπάνω· καὶ τὸ σκαμνὶ αὐτὸ τὸ λένε θρόνο· ἄλλοι τὸ λένε σκαμνί. Νὰ σᾶς πῶ τί εἶναι; Δὲν εἶναι οὔτε σκαμνί, οὔτε θρόνος, ἀλλ᾽ εἶναι ὁ τάφος μου· καὶ μέσα ἀπὸ αὐτὸν τὸν τάφο μιλάει ὁ νεκρὸς ὁ ἑαυτός μου. Κι ἂν ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ σᾶς πῶ τίποτα, μὲ σώζει αὐτὸς ποὺ μπορεῖ νὰ διδάξη ὅλη τὴν οἰκουμένη, ἀρχιερεῖς, βασιλεῖς, καὶ ὅλο τὸν κόσμο».

.      Ὁπότε, βλέπετε τὴν παρουσία τοῦ ἀνθρώπου διὰ τῆς Ὀρθοδόξου ᾿Εκκλησίας: «Εἶμαι ἀδύνατος καὶ ἀνίκανος νὰ φιλήσω τὰ ποδάρια σας». Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά: «ὁ νεκρὸς ἑαυτός μου μπορεῖ νὰ διδάξη ὅλον τὸν κόσμο». Αὐτὴ εἶναι ἡ δύναμι τῆς πίστεώς μας. 
Στὴ συνέχεια λέει τὸ ἑξῆς: «᾿Εὰν τυχὸν κανεὶς ἀδίκησε κάποιον, εἴτε αὐτὸς εἶναι Ρωμιός, Ἕλληνας,  εἴτε εἶναι Τοῦρκος, εἴτε εἶναι ῾Εβραῖος, εἴτε εἶναι Φράγκος, ὅ,τι πῆρε, ὅ,τι ἔδωσε, νὰ τὸ γυρίση πίσω, γιατὶ τὸ ἄδικο δὲν εὐλογεῖται». Βλέπετε ὅτι εἶναι ξεκάθαρος. Δὲν λέει ὅτι «κοιτάξτε, τώρα εἶναι μιὰ περίοδος δύσκολη, ὅλοι σᾶς κλέβουν, κλέψτε καὶ ἐσεῖς». Ὄχι. «Πρέπει νὰ τὸ γυρίσετε πίσω». Καὶ ἡ ἐντιμότης του εἶναι ποὺ σώζει τὴν ὅλη ὑπόθεσι. Κι εἶναι αὐτὸς ὁ ὁποῖος ἔλεγε: «Νὰ μὴν ἔχετε ὅπλα, νὰ τὰ δώσετε, καὶ νὰ κάνετε ὑπακοὴ στοὺς ζαπιτάδες (στοὺς χωροφύλακες)· καὶ σ᾽ αὐτοὺς ποὺ ζητοῦν τὰ δοσίματα, νὰ δίνετε τὰ δοσίματα». Κι ἔτσι, καὶ οἱ Τοῦρκοι εἶπαν ὅτι αὐτὸς εἶναι καλός. ᾿Αλλ᾽ αὐτὸς ποὺ ἦταν καλὸς εἶναι ποὺ τοὺς ἔκλεισε τὸ σπίτι, ἀκριβῶς γιατὶ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ὁ ἀληθινός, -ξέρετε τί γίνεται;- δὲν  εἶχε βάσανα, ἀλλὰ χάρηκε τὴ ζωή του. Ὅπως εἶχε πῆ σ᾽ ἕνα χωριό: «῏Ηρθα ἐδῶ πέρα, καὶ σᾶς ἀπόλαυσα». Καὶ αὐτὸ ποὺ λέει «σᾶς ἀπόλαυσα», μοῦ θυμίζει μιὰ εὐχὴ στὸ Εὐχέλαιο ποὺ λέει ὁ ἱερεὺς ὅτι «εὐχαριστῶ τὸν Θεό, ποὺ προχώρησα στὰ ἐνδότερα τοῦ Θυσιαστηρίου καὶ “ἀπολαῦσαι τῆς θείας Λειτουργίας”, καὶ ἀπήλαυσα τὴ θεία Λειτουργία». 
Ὁπότε, ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ζώντας στὸ Ἅγιον Ὄρος, νοιώθοντας τὴ δύναμι τῆς πίστεώς μας, μιὰ δύσκολη στιγμὴ βγῆκε ἔξω, καὶ ἔσωσε τὸ Γένος ὁλόκληρο. Κι ἐνῶ, βλέπετε, ἦταν τόσο ταπεινός, ἔνοιωθε ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ φιλήση τὰ ποδάρια τοῦ ἄλλου, ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἔνοιωθε ὅτι «κοιτάξτε, αὐτὰ ποὺ σᾶς λέω εἶναι λόγια τοῦ Θεοῦ· ἂν κατέβαινε ὁ Θεός, θὰ σᾶς ἔλεγε τὰ ἴδια». Καί: «ὁ νεκρὸς ἑαυτός μου μπορεῖ νὰ διδάξη ὅλον τὸν κόσμο». Ὁπότε, ὅταν ἔφτασε στὸ τέλος ἡ στιγμὴ τοῦ μαρτυρίου του, ὅταν τὸν πρόδωσαν οἱ Ἑβραῖοι, γιατὶ πολὺ τοὺς χτύπαγε, ἐπειδὴ χαλοῦσαν τὴν ἀργία τῆς Κυριακῆς, ἐκεῖνος εἶπε: «Μὴ μὲ δέσετε. Δὲν ἀντιστέκομαι. Ὁ θάνατός μου εἶναι μέσα στὸ πρόγραμμα τῆς ζωῆς μου». Καὶ ἔτσι παρέδωσε τὸ πνεῦμα του, καὶ μπῆκε στὴν αἰωνιότητα, καὶ μένει μαζί μας. Καὶ βλέπετε ὅτι, ὅπου πέρασε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ἔχουν ὑψώσει ἕνα σταυρό, γιατὶ πέρασε ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, γιατὶ ἔπεσε ἕνα ἀστροπελέκι, καὶ ἔχει διαλύσει τὰ πάντα, καὶ ἔχει ἁγιάσει τὰ πάντα.
.         Κι ἐγὼ λέω τὸ ἑξῆς: τὸ ὅτι ἐσεῖς εἶστε νέα παιδιὰ καὶ εἶστε σήμερα στὴν Πάτρα σπουδαστὲς εἶναι μεγάλο πράγμα. Τὸ ὅτι βασανίζεστε εἶναι μεγάλο πράγμα. Τὸ ὅτι δυσκολεύεστε, ἐπίσης. ᾿Αλλ᾽ ἐγὼ θέλω νὰ σᾶς πῶ ὅτι εἶναι μακάριοι καὶ εὐλογημένοι οἱ βασανισμένοι. Γιατὶ ὑπάρχει δυνατότης νὰ ἀναπαυθοῦμε. Κι εἶναι μακάριοι οἱ διψασμένοι, γιατὶ μπορεῖ νὰ ξεδιψάσουνε. 
Νὰ σᾶς πῶ κάτι ἄλλο: Ἐὰν δὲν ὑπῆρχε τὸ Ἅγιον Ὄρος -κι ὅταν λέω «Ὄρος» ἐννοῶ τὴν Ὀρθόδοξη ᾽Εκκλησία-, ἐὰν δὲν ὑπῆρχε ἡ λογικὴ καὶ ἡ χάρις τοῦ Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τῶν Ἁγίων μας, θὰ ἤμασταν καταδικασμένοι σ᾽ ἕνα βάσανο. Σᾶς λέω ὅτι πρὸ ἡμερῶν ἤμουνα στὴν ᾿Αμερική. Καὶ μοῦ ἔκανε ἐντύπωσι πόσο τὰ πράγματα εἶναι πλούσια, πόσο οἱ δρόμοι τεράστιοι, πόσο τὰ σπίτια σὰν νἆναι ζωγραφιὰ καὶ καρτ-ποστάλ: τὸ σπίτι, τὸ γρασίδι, τὸ δέντρο, τὰ αὐτοκίνητα. Καὶ στὴ συνέχεια, ὅταν εἶδα μερικοὺς ἀνθρώπους, ἔνοιωσα πὼς μέσα σ᾽ αὐτὴ τὴν τάξι, τὴν καθαριότητα, ἐκεῖ ποὺ δὲν λείπει τίποτα, λείπουν ὅλα, καὶ ὅλα μιὰ στιγμὴ εἶναι ἄοσμα, ἄγευστα καὶ ἄχρωμα. Καὶ μοῦ λέει κάποιος ὅτι, ἐνῶ τὰ εἶχε ὅλα, ὅτι «δὲν ἔχω διάθεσι γιὰ ζωή, καὶ θέλω νὰ τελειώσω». Καὶ βλέπω πάλι μιὰ ἄλλη, ἐκεῖ πέρα στὸ ξενοδοχεῖο, ποὺ ἦταν στὴ reception, καὶ πάλι εἶπε τὸ ἴδιο. 
Βλέπει κανεὶς ὅτι αὐτὴ ἡ λογικὴ ποὺ ἔχουμε πολλὲς φορές, ποὺ λέμε νὰ ἀνεβάσουμε τὸ βιοτικὸ επίπεδο, νὰ τὸ ἀνεβάσουμε. «Νὰ μποῦμε στὴν Εὐρώπη, γιὰ νὰ ἔχουμε ἕνα νόμισμα καὶ νὰ εἴμαστε πλούσιοι», νἄμαστε πλούσιοι. ᾿Αλλὰ ἐγὼ βλέπω τὸ ἑξῆς: ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι κάτι παράξενο, ποὺ δὲν χορταίνει μὲ τὰ πλούτη. Κι ἂν τοῦ λύσης ὅλα τὰ προβλήματα ἢ νομίζη ὅτι τοῦ τὰ λύσης, τότε εἶναι ποὺ μπῆκες στὸ ἄλυτο πρόβλημα. Κι ἐγὼ βλέπω ὅτι οἱ Σουηδοί, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἴσως τὸ ἀνώτερο βιοτικὸ ἐπίπεδο στὴν Εὐρώπη, εἶναι αὐτοὶ ποὺ αὐτοκτονοῦν περισσότερο. Καὶ μιὰ στιγμὴ βλέπεις ὅτι τὰ ἔχεις ὅλα, καὶ δὲν ἔχεις τίποτα.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

, , ,

Σχολιάστε

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ΣΤΗΝ ΠΑΡΑΔΟΣΗ

τοῦ Στεργίου Σάκκου, καθηγ. Παν/μίου

Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς στήν παράδοση καί στά βιβλία


Εἶναι στ᾿ ἀλήθεια περίεργο, παράξενο συνάμα καί πολύ διδακτικό τό γεγονός ὅτι τόν Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό δέν τόν γνώρισα ἀπό τά βιβλία – ὅπως συμβαίνει μέ τήν πλειονότητα τῶν σπουδαίων ἱστορικῶν προσώπων – ἀλλά ἀπό τήν γιαγιά μου, ἀπό τίς διηγήσεις πού ἔλεγαν γι᾿ αὐτόν οἱ παλιοί καί ἀπό τήν παράδοση τοῦ λαοῦ. Γιά πολλά χρόνια ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἦταν σχεδόν ἄγνωστος στήν Παιδεία. ῾Η μορφή καί τό ἔργο του ἀπουσίαζαν ἀπό τά σχολικά βιβλία. ῾Ενάμιση ἤδη αἰώνα μετά ἀπό τήν ἀπελευθέρωση τοῦ ἔθνους μας δέν ἔβρισκε κανείς τίποτε γι᾿ αὐτόν στά ἐγχειρίδια τῆς ἱστορίας καί στά ἀναγνωστικά. Οὔτε τά ἐκκλησιαστικά βιβλία ἔκαναν λόγο γιά τήν μνήμη του. ῎Ετσι, τόν ἀγνοοῦσαν οἱ Νεοέλληνες. Ζοῦσε μόνο στίς μνῆμες τῶν γεροντοτέρων καί στούς θρύλους τῶν τόπων μας ὡς ἕνας δάσκαλος τοῦ Γένους, ὁ πάτερ Κοσμᾶς. Τό πέρασμά του ἄφησε τά ἀχνάρια του στήν ψυχή τοῦ λαοῦ καί δημιούργησε τέτοια ἐντύπωση, πού κύλησαν χρόνια, διάβηκαν δεκαετίες, αἰῶνες καί ὅμως οἱ ἄνθρωποι τό «ἀναθυμοῦνται καί ἀναρριγοῦν στήν μνήμη του». Ζωντανές μαρτυρίες τά σχολεῖα τά ὁποῖα ἵδρυσε, οἱ σταυροί πού ἔστησε, τά δένδρα τά μπολιασμένα ἀπό τά χέρια του, οἱ πλαγιές ὅπου κήρυξε, τά χωριά τά ὀνοματισμένα μέ τό δικό του ὄνομα, οἱ πλατεῖες καί τά μεσοχώρια, ὅπου συνομίλησε μέ τούς πονεμένους ραγιάδες, ἔχουν γράψει τήν ἱστορία του καί ἔχουν ἱστορήσει τήν προσωπικότητά του, πρίν ἀσχοληθεῖ μ᾿ αὐτόν ἡ ἐπίσημη ἱστορία.
Τελευταῖα ὅμως τό ὄνομα καί τό ἔργο του γίνονται ὅλο καί πλατύτερα γνωστά, καθώς ὅλο καί περισσότερο ἀσχολοῦνται οἱ εἰδικοί μέ τήν μορφή του. Μόνο πού ὁρισμένοι γράφοντας γιά τόν Κοσμᾶ παρουσιάζουν ἕνα ἄλλο πρόσωπο, σύμφωνα μέ τήν πίστη τους καί τίς ἀντιλήψεις τους, καί παραθεωροῦν τόσο τίς διδαχές τοῦ ἁγίου ὅσο καί τίς ἀξιόπιστες πληροφορίες, πού μᾶς ἄφησαν γραπτῶς αὐτόπτες καί αὐτήκοοι μάρτυρες, πιστοί μαθητές τοῦ ἁγίου. ῎Ετσι, ἄλλοι παρουσιάζουν τόν Κοσμᾶ ὡς ἐπαναστάτη καί ἐθνεγέρτη καί τόν τοποθετοῦν δίπλα στόν Ρήγα Φεραῖο καί στόν Παπαφλέσσα. ῎Αλλοι ὡς κοινωνιστή, δημεγέρτη μέ τό πνεῦμα τῆς Γαλλικῆς ᾿Επαναστάσεως, χωρίς βέβαια νά σκέπτονται ὅτι αὐτή ἄρχισε δέκα χρόνια μετά τόν θάνατό του(!). ῎Αλλοι ὡς πολιτικό σοσιαλιστή ἤ μαρξιστή, ἀσχέτως ἄν ἦταν ἄγνωστα τότε καί τά ὀνόματα αὐτά. ῎Αλλοι ὡς δημοτικιστή, ὑπέρμαχο τῆς μαλλιαρῆς γλώσσας. ῎Αλλοι ὡς πράκτορα τῶν Ρώσων, πού εἶχε σχέση μέ τό κίνημα τοῦ ᾿Ορλώφ.
῾Ο ἅγιος Κοσμᾶς ὡς ἱεραπόστολος ἔκανε ἕνα κίνημα βαθύτερο, μονιμώτερο καί θετικώτερο ἀπ᾿ ὅ,τι ἄν ἐργαζόταν ἁπλῶς ὡς ἐθναπόστολος. Εἶναι ἐκεῖνος πού ἐξασφάλισε τό ἔδαφος, τίς προϋποθέσεις, ὥστε νά μπορέσει τό ἔθνος μας νά ἐξασφαλίσει τήν λευτεριά. ῞Οπως εἶχε καταντήσει τό Γένος στά χρόνια τοῦ Κοσμᾶ, δέν χρειαζόταν λευτεριά. Σκληρός ὁ λόγος ἀλλά ἀληθινός. Κι ἄν κάποιος μᾶς ἔδινε δῶρο τήν λευτεριά, πάλι θά τήν χάναμε καί θά πέφταμε σέ μία χειρότερη σκλαβιά. ᾿Αποδείχτηκε ἐξ ἄλλου αὐτό μέ τήν λευτεριά πού ἀποκτήσαμε καί κινδυνεύσαμε νά τήν χάσουμε, διότι μᾶς ἔλειπε ἡ πνευματική ἀναγέννηση, ἡ πνευματική λευτεριά. ῎Εχουμε ἀνάγκη πρῶτα ἀπό τήν ἐλευθερία πού χαρίζει στήν ἀνθρωπότητα ὁ μεγάλος καί αἰώνιος ἐλευθερωτής ὁ ᾿Ιησοῦς Χριστός, ὁ ὁποῖος διεκήρυξε· «Γνώσεσθε τήν ἀλήθειαν καί ἡ ἀλήθεια ἐλευθερώσει ὑμᾶς» (᾿Ιω. η´,32), καί ἔπειτα ἀπό τήν ἐθνική ἐλευθερία. Αὐτό ἀκριβῶς πίστευε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς καί αὐτό ἔγινε ὁ κύριος στόχος τῆς διακονίας καί τῆς ἀποστολῆς του. Μ᾿ αὐτή τήν ἔννοια καί μ᾿ αὐτή τήν τοποθέτηση τῶν πραγμάτων ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἀποτέλεσε τήν πρώτη καί τήν ὑγιέστερη ρίζα γιά τήν ἀναγέννηση καί τήν ἀπελευθέρωση τοῦ Γένους μας. Σωστά ἡ ᾿Εκκλησία τόν ὀνομάζει ἰσαπόστολο, τόν τιμᾶ καί τόν βάζει δίπλα στόν ἀπόστολο Παῦλο.

ΠΗΓΗ: http://www.apolytrosis.gr


Σχολιάστε