Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἅγιος Κοσμᾶς Αἰτωλός

Ο ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ ὁ ΑΙΤΩΛΟΣ καὶ ΟΙ ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ

Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός καί οἱ Νεομάρτυρες

Κήρυγμα τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου Ἱεροθέου
στήν Πανηγυρική Θεία Λειτουργία
κατά τήν ἑορτή τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ στό Θέρμο,
ἐνώπιον τοῦ Προέδρου τῆς Δημοκρατίας

.               Τό ἱστορικό Θέρμο, καί γενικότερα ἡ Αἰτωλοακαρνανία, καυχᾶται γιά τό ὅτι εἶναι ὁ τόπος ὅπου γεννήθηκε, μεγάλωσε καί ἔδρασε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Ἐδῶ εἶδε τό φῶς τῶν ὀφθαλμῶν του, εἶδε τήν δημιουργία τοῦ Θεοῦ, ἐγνώρισε τήν πατροπαράδοτη εὐσέβεια καί ἀπό τά μέρη αὐτά ἄρχισε τίς ἱερα-ποστολικές περιοδεῖες του. Ἀπό τότε τόν διεκδικοῦν πολλοί τόποι, καί καυχῶνται οἱ ἄνθρωποι ἀπό ὅπου πέρασε, ὅπου ὑπάρχουν ἀποδείξεις ἤ πλη-ροφορίες ὅτι ἐδίδαξε, ὅπου ἀνοικοδομήθηκαν Ναοί ἐπ’ ὀνόματί του, ὅπου μαρτύρησε.
.               Ἔτσι, σήμερα ἔγινε ἕνας οἰκουμενικός ἄνθρωπος, ἕνας Ἰσαπόστολος, πού ἔκανε μιά μεγάλη ἐπανάσταση στήν ἐποχή του, ἕνας ἄνθρωπος μέ ζῆλο Θεοῦ, σέ δύσκολες συνθῆκες. Διότι ἡ ἐπανάσταση δέν μπορεῖ νά ἑρμηνεύεται καί νά προσδιορίζεται μόνον μέ ὅπλα καί βόμβες, ἀλλά μέ ἰδέες, κυρίως, ὅμως, μέ τόν λόγο πού προέρχεται ἀπό μιά ἐσωτερική ἀναγέννηση καί πληρότητα τῶν ἀνθρώπων.
.               Κατά τόν γνωστό λόγο τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ «λόγῳ παλαίει πᾶς λόγος, βίῳ δέ τίς;». Κάθε λόγος, κάθε ἰδέα ἔχουν καί τόν ἀντίλογό τους, ἀλλά κανείς δέν μπορεῖ νά παλαίση μέ ἕναν ἄνθρωπο πού ἔχει μιά πνευματική πίστη, κυρίως τήν «ἐνυπόστατον πίστιν», πού εἶναι ὁ Χριστός. Αὐτό τό γνωρίζουμε ἀπό τούς Ἀποστόλους καί τούς Μάρτυρας, πού μέ τήν ζωή τους καί τόν καθαρό καί εὐθύ λόγο μετέτρεψαν τήν σιδηρόφρακτη ἐθνική Ρωμαϊκή Αὐτοκρατορία σέ Χριστιανική Ρωμαϊκή Αὐτοκρατορία. Αὐτό τό βλέπουμε καί στόν ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό, ὁ ὁποῖος ὑπονόμευσε θετικά καί ἀποτελεσματικά τήν Ὀθωμανική Αὐτοκρατορία, μέ τήν ἰδιότητα τοῦ Ἰσαποστόλου καί τοῦ Νεομάρτυρος.
.               Αὐτό θά τό δοῦμε, ὅταν ἐξετάσουμε τήν μεγάλη προσφορά τῶν Νεομαρτύρων, στούς ὁποίους συγκαταλέγεται ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, γιά τήν διαφύλαξη τῆς Ἑλληνορθόδοξης παραδόσεως στό ὑπόδουλο Ἑλληνικό Ἔθνος, ἀλλά καί τήν προσφορά τους στήν ἀπελευθέρωσή του τό 1821.

1.Ἡ ἀξία τῶν Νεομαρτύρων

.               Πράγματι, ἡ διαφύλαξη τῆς Ἐθνικῆς συνείδησης στούς ὑπόδουλους Ρωμηούς καί ἡ ἄσβεστη φλόγα τῆς ἐλευθερίας ὀφειλόταν σέ πολλούς παράγοντες, ἤτοι στήν λειτουργία τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας, μέ τήν θεία Λειτουργία, τά λειτουργικά κείμενα, τά μυστήρια, τίς ἀκολουθίες καί τήν ὅλη δομή της, κυρίως μέ τήν δράση τῶν Οἰκουμενικῶν Πατριαρχῶν καί τῶν Συνόδων τους. Ἔπειτα, ὀφείλεται στήν κατά τόπους προσφορά τῶν Δημογεροντιῶν, τήν λειτουργία τῶν Σχολείων καί τῶν Σχολῶν, ὅπου ἦταν δυνατόν νά λειτουργήσουν, ἤ νά παραλειτουργήσουν, μέ τήν παιδεία πού προσέφεραν. Ἀκόμη, προσφερόταν ἀπό τούς λόγιους Ρωμηούς πού μετανάστευαν ἐκτός τοῦ ὑπόδουλου χώρου, οἱ ὁποῖοι μαζί μέ τούς ἐμπόρους, πού εἶχαν πάντοτε στραμένη τήν προσοχή τους στό ὑπόδουλο Γένος, προσέφεραν μέ τόν τρόπο τους γιά τήν διατήρηση τῆς ἄσβεστης μνήμης τοῦ Γένους τῶν Ρωμαίων.
.               Μεταξύ αὐτῶν σπουδαία προσφορά στήν παραμονή στήν ὀρθόδοξη πίστη, τήν ἀναζήτηση τῆς ἐλευθερίας καί τελικά τά ἐπαναστατικά κινήματα, μέ ἀποκορύφωμα τήν ἐπανάσταση τοῦ 1821, προέρχεται ἀπό τούς Νεο¬μάρ¬τυρες, μεταξύ τῶν ὁποίων σημαίνουσα θέση κατέχει ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
.               Νεομάρτυρες λέγονται οἱ Χριστιανοί ἐκεῖνοι, ἤ ἀκόμη καί μερικοί ἐκχριστιανισθέντες Μουσουλμάνοι, ὅπως ὁ Νεομάρτυς Ἀχμέτ, πού ὁμολογοῦσαν τόν Χριστό ὡς ἀληθινό Θεό καί γι’ αὐτό οἱ Ὀθωμανοί τούς καταδίκαζαν σέ θάνατο. Ἐκεῖνο πού ἔχει σημασία μέ τούς Νεομάρτυρες, πού τούς ξεχωρίζει ἀπό τούς Ἐθνομάρτυρες, εἶναι ὅτι ἔδιναν τήν ὁμολογία ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ἀληθινός Θεός καί ὄχι ὁ Ἀλάχ τῶν Μουσουλμάνων, ἔκαναν, δηλαδή, τήν σαφῆ διάκριση μεταξύ τοῦ Θεοῦ πού διακηρύσσει ἡ Ἐκκλησία καί τοῦ θεοῦ τῶν Μουσουλμάνων. Αὐτό σημαίνει ὅτι δέν διακρίνονταν ἀπό ἕναν θρησκευτικό συγκρητισμό, τήν σχετικοκρατία ἤ τόν σχετικισμό, οὔτε διακρίνονταν ἀπό τήν ἀρχή τῆς θρησκευτικῆς περιεκτικότητας, ἀλλά διακατέχονταν ἀπό τήν ἀρχή τῆς ἀποκλειστικότητας, ὅτι δηλαδή ὁ Χριστός εἶναι ὁ μοναδικός Θεός.
.               Ἐπί πλέον, οἱ Νεομάρτυρες ὑπέμειναν μέ ἁγιοπνευματική ὑπομονή τό μαρτύριο, χωρίς νά ἀγανακτοῦν ἤ νά ὑβρίζουν, ἀλλά τό ἔκαναν μέ χαρά καί προσεύχονταν γιά τούς βασανιστές τους. Ἀκόμη δέ, ἀμέσως μετά τό μαρτύριο ἀκολουθοῦσαν θαυματουργικές ἐνέργειες, ἰάσεις ἀσθενειῶν, ἀπαλλαγή βασανιστικῶν προβλημάτων, καί πολλά ἄλλα, γι’ αὐτό καί ἀμέσως ἄρχισε ἡ τιμή τους μέ καθιέρωση ἑορτῶν, ἀνοικοδόμηση ἱερῶν Ναῶν ἤ παρεκκλησίων, τιμητική προσκύνηση τῶν ἱερῶν λειψάνων τους.
.               Αὐτές εἶναι οἱ βασικές διαφορές μεταξύ τῶν Νεομαρτύρων καί τῶν Ἐθνομαρτύρων. Ἔτσι, ἡ τιμή τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ ἄρχισε ἀμέσως ἀπό τό μαρτύριό του, ὅπως φαίνεται στήν Πρωτεύουσα τῆς Ἠπείρου, τά Ἰωάννινα.
.               Ἔτσι, τό μαρτύριο τῶν Νεομαρτύρων καί οἱ τιμητικές ἐκδηλώσεις ὑπῆρξαν ἑστίες τόσο ἐκκλησιαστικές, ὅσο καί ἐθνικές. Γύρω ἀπό τόν τάφο τῶν Νεομαρτύρων ἀναπτυσσόταν μιά ἐκκλησιαστική ζωή μέ ὅλα τά συνεπα-κόλουθα, ἤτοι διάκριση μεταξύ τῆς Ὀρθοδόξου θεολογίας καί θρη¬σκευτικῆς ἰδεολογίας, καί διατήρηση τῆς φλόγας τῆς ἐλευθερίας, πνευματικῆς καί ἐθνικῆς.
.               Δέν ὑπάρχει πόλη στήν ὁποία δέν ἀναπτύσσονταν τέτοιες πνευματικές ἑστίες πού συνετέλεσαν τελικά στήν ἔκρηξη τῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821. Ὁ ἅγιος Γεώργιος στά Ἰωάννινα, ὁ ἅγιος Θεόδωρος στήν Μυτιλήνη, ὁ ἅγιος Κωνσταντῖνος ὁ Ὑδραῖος στήν Ρόδο, οἱ ἅγιοι Δημήτριος καί Παῦλος στήν Τρίπολη καί πολλοί ἄλλοι, καί τελικά ὁ ἅγιος Κοσμᾶς σέ ὅλο τό ὑπόδουλο γένος ἦταν ἐκεῖνοι πού διαμόρφωσαν τό κλῖμα τῆς Ἐπαναστάσεως τῶν Ρωμηῶν. Δέν πρέπει κανείς νά ὑποτιμᾶ αὐτήν τήν πνευματική ὑποδομή τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ ἀγώνα.

2.Τό «Νέο μαρτυρολόγιο»

.               Σέ ἐπίρρωση τῶν ἀνωτέρω θέλω νά ἀναφερθῶ στό ὅτι ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, πού ἔζησε κατά τήν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας, μεταξύ τῶν ἄλλων βιβλίων, συνέγραψε καί τό βιβλίο μέ τίτλο: «Νέον Μαρτυρολόγιον», στό ὁποῖο συγκέντρωσε τόν βίο, καί κυρίως τό μαρτύριο τῶν Νεομαρτύρων, πού μαρτύρησαν μέχρι τήν ἐποχή του.
.              Τό σπουδαιότατο αὐτό βιβλίο τελικά ἀποδείχθηκε ἕνα ἐπαναστατικό βιβλίο κατά τήν διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας. Συνήθως, δίνεται σημασία ἀπό πολλούς στόν «Θούριο τοῦ Ρήγα» ἤ στήν «Ἑλληνική Νομαρχία» καί ἀγνοεῖται ἡ μεγάλη προσφορά τοῦ ἀντιστασιακοῦ αὐτοῦ βιβλίου τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, τό ὁποῖο μάλιστα προῆλθε μέσα ἀπό τά σπλάγχνα τῆς Ρωμηοσύνης καί ὄχι ἔξω ἀπό αὐτήν.
.              Τό βιβλίο αὐτό εἶναι ἕνα σάλπισμα πνευματικῆς ἐλευθερίας, καί αὐτό γιατί καταγράφοντας ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης τό μαρτύριο τῶν Νεομαρτύρων βρίσκει τήν εὐκαιρία, χωρίς νά φοβᾶται τούς κατακτητές, νά προτρέψη τούς Ρωμηούς νά ὑπομένουν τούς πειρασμούς, νά παραμένουν σταθεροί στήν Χριστιανική Ἐκκλησία, νά μετανοήσουν ὅσοι εἶχαν ἀρνηθῆ τόν Χριστό καί ἀλλαξοπίστησαν, καί τούς προτρέπει ἀκόμη νά μαρτυρήσουν γιά τόν Χριστό. Μεταξύ τῶν ἄλλων τούς ἀπευθύνει τίς ἑξῆς προτροπές, πού τίς θέτει στό στόμα τῶν Νεομαρτύρων: «Λάβετε παράδειγμα ὑπομονῆς τῶν θλίψεων ὅπου δοκιμάζετε καί ἀπό ἡμᾶς τούς συναδελφούς σας… Καί ἐσεῖς ἄν ὑπομένετε μετά εὐχαριστίας, διά τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, τούς δαρμούς, τάς φυλακάς, τάς ἁλύσεις, τάς ἀγγαρείας, τάς ζημίας, τά ἀνυπόφορα δοσίματα, καί ἄλλα βάσανα ὁπού σᾶς κάνουν οἱ κρατοῦντες, βέβαια ὡς Μάρτυρες τῇ προαιρέσει λογίζεσθε κοντά εἰς τόν Θεόν».
.               Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης δέν ἠρκεῖτο νά τονίζη τήν ὑπομονή, ἀλλά τούς προτρέπει νά μή ἀλλαξοπιστίσουν, καίτοι εὑρίσκονται ἐν μέσῳ λύκων. Λέγει: «Φυλαχθῆτε… νά μή σᾶς κλέψουν τόν θησαυρόν τῆς Ἁγίας σας πίστεως… Ἐνθυμηθῆτε πῶς ὁ δεσπότης μας Χριστός ὁπού σᾶς ἔβαλεν ὡσάν τά πρόβατα ἀνάμεσα εἰς τά ἀνήμερα θηρία, σᾶς ἔδωκε τοιαύτην παραγγελίαν, νά εἶσθε φρόνιμοι ὡς τό φίδι». Τούς προέτρεπε νά μή προτιμήσουν «τό σκότος ἀπό τό φῶς˙ τό ψεῦδος ἀπό τήν ἀλήθειαν˙ τό χαλκοῦν καί κάλπικον νόμισμα ἀπό τό καθαρόν καί δοκιμασμένον μάλαγμα». Καί φθάνει νά πῆ τόν φοβερό λόγο: «Μή σᾶς φοβίζουν, ἀδελφοί, τά ἄγρια πρόσωπα τῶν τυράννων, οὔτε τό πλῆθος αὐτῶν, οὔτε ἡ φωναῖς τους, οὔτε ἡ φοβέραις τους. Μή σᾶς φοβίσουν ἡ πληγαῖς, ἡ σπάθαις, ἡ ἀλυσίδαις, ἡ φυλακαῖς. Μή σᾶς φοβίσουν ἡ φούρκαις, τά τζεγγέλια, ἡ πυρκαϊαῖς».
.               Εἶναι ὄντως φοβερές αὐτές οἱ ἀντιστασιακές προτροπές στόν ρωμαίϊκο λαό ἀπό τόν ἅγιο Νικόδημο τόν Ἁγιορείτη, κατά τήν διάρκεια τῆς Τουρκοκρατίας, μέ ἀφορμή τήν διήγηση τοῦ μαρτυρίου τῶν Νεομαρτύρων.
.               Ὁ τύπος τοῦ ἐπαναστατημένου Ἕλληνα, ἦταν ὁ τύπος τῶν ὀρθοδόξων Ρωμηῶν, ὅπως διαμορφώθηκαν ἀπό τήν ζωή τῆς Ἐκκλησίας καί τῆς θυσίας τῶν Νεομαρτύρων. Γι’ αὐτό ἡ ἐπικεφαλίδα πού ἔβαλαν οἱ ἐπαναστατημένοι Ἕλληνες στό πρῶτο ἀπελευθερωτικό Σύνταγμα τῆς Ἐπιδαύρου τοῦ 1822 καί διακήρυξη τῆς Ἀνεξαρτησίας ἦταν: «Ἐν ὀνόματι τῆς Ἁγίας καί Ἀδιαιρέτου Τριάδος». Καί ἀμέσως μετά ὑπάρχει ἡ ἐξήγηση: «Τό ἑλληνικόν ἔθνος, τό ὑπό τήν φρικώδη Ὀθωμανικήν δυναστείαν, μή δυνάμενον νά φέρῃ τόν βαρύτατον καί ἀπαραδειγμάτιστον ζυγόν τῆς τυραννίας, καί ἀποσεῖσαν αὐτόν μεγάλαις θυσίαις, κηρύσσει σήμερον διά τῶν νομίμων Παραστατῶν του, εἰς Ἐθνικήν Συνέλευσιν, ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων, τήν πολιτικήν αὐτοῦ ὕπαρξιν καί ἀνεξαρτησίαν». Ἄς προσέξουμε ὅτι ἡ δήλωση αὐτή ἔγινε «ἐνώπιον Θεοῦ καί ἀνθρώπων», δηλαδή τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ, πού ἐπικαλοῦντο στήν ἀρχή, καί τούς ἀνθρώπους πού πιστεύουν σέ Αὐτόν. Ὁπότε φαίνεται σαφῶς ὅτι τό προοίμιο τοῦ Συντάγματος στόν Τριαδικό Θεό, ὅπως ἔχει εὐφυῶς τονισθῆ, δέν παράγει «ἔννομες συνέπειες θρησκευτικοῦ χαρακτήρα», οὔτε ἔχει ἁπλῶς μιά «ἱστορική ἀξία», ἀλλά «ἀπόρρητα διακηρύσσει ὅτι τό ἑλληνικό κράτος δέν εἶναι ἕνα ἔξωθεν ὁρμώμενο, συμβατικό ὑβρίδιο τῶν Μεγάλων Δυνάμεων, προϊόν τοῦ ἀπό 3.2.1830 Πρωτοκόλλου τοῦ Λονδίνου, ἀλλά εἶναι ἀπότοκο μιᾶς ριζοσπαστικῆς διαδικασίας μέ ἐπαναστατική βάση καί λαϊκή ἀφετηρία» (Θεόδωρος Παπαγεωργίου). Ἐνδεχομένως, ἀπάλειψη αὐτοῦ τοῦ προοιμίου τοῦ Συντάγματος θά φανερώση ἐν τοῖς πράγμασι ἀπάρνηση τῶν οὐσιαστικῶν προϋποθέσεων τῆς ἐλευθερίας τῆς πατρίδος μας.
.               Ἔτσι, αὐτή ἡ συνείδηση τῶν Ρωμηῶν διαμορφώθηκε ἀπό τήν διδασκαλία τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, ὁ ὁποῖος ἄρχιζε τίς ὁμιλίες του ἀπό τό τί εἶναι ἡ Ἁγία Τριάδα, καί πῶς αὐτή ἡ διδασκαλία ἐπηρεάζει ὅλη τήν ζωή τοῦ ἀνθρώπου.

Ἐξοχώτατε Πρόεδρε τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας,
Σεβασμιώτατοι Ἀρχιερεῖς,
Ἀγαπητοί ἀδελφοί,

.               Ἡ πίστη στόν Τριαδικό Θεό πού εἶχαν οἱ Νεομάρτυρες καί ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ἦταν ἐκείνη πού κράτησε καί τόν ἑλληνισμό. Ἀντίθετα, στήν Μεγάλη Ἑλλάδα, τήν Κάτω Ἰταλία, τήν Σικελία, ὅπου ἀνθοῦσε ὁ ἑλληνισμός, χάθηκε τελείως καί ἡ ἑλληνική παράδοση, ἄν καί διδάχθηκε ἡ ἑλληνική φιλοσοφία τῶν Προσωκρατικῶν φιλοσόφων καί τοῦ Πλάτωνος, καί κυριαρχοῦσε ἡ ἑλληνική γλώσσα, ὅταν χάθηκε ἡ ὀρθόδοξη πίστη.
.               Στόν ἅγιο Κοσμᾶ τόν Αἰτωλό, Ἰσαπόστολο καί Ἱερομάρτυρα, ὅπως καί στούς ἄλλους Νεομάρτυρες ὀφείλουμε πολλά, κυρίως τήν διατήρηση τῆς Ὀρθοδόξου πίστεώς μας, τήν ἀγωνιστικότητα, καί τήν ἐλευθερία τῆς Πατρίδας μας. Ἄς ζητήσουμε τίς προσευχές τους γιά ὅλους μας, πού ζοῦμε σέ μιά χώρα στήν ὁποία δεχόμαστε πολλές θρησκευτικές καί ἀλλότριες πολιτιστικές ἐπιδράσεις, μέ τόν λεγόμενο μοντερνισμό, τόν μεταμοντερνισμό, τόν μεταχριστιανισμό, τήν μεταορθοδοξία, τόν σχετικισμό. Οἱ ἅγιοι νά πρεσβεύουν γιά νά ἀντισταθοῦμε σέ κάθε τί πού ἀλλοιώνει αὐτόν τόν ἀτίμητο θησαυρό τῆς ἑλληνορθοδόξου παραδόσεώς μας, δηλαδή καταστρέφει τό «μεδοῦλι» τοῦ Γένους μας.

ΠΗΓΗ: parembasis.gr

 

 

, , ,

Σχολιάστε

Ο ΑΓ. ΚΟΣΜΑΣ ὁ ΑΙΤΩΛΟΣ καὶ ΤΑ «ΜΑΝΤΟΛΟΓΗΜΑΤΑ» ποὺ διαλύουν σπίτια

Ο ΑΓ. ΚΟΣΜΑΣ ὁ ΑΙΤΩΛΟΣ
καὶ ΤΑ «ΜΑΝΤΟΛΟΓΗΜΑΤΑ» ποὺ διαλύουν σπίτια

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Ἀποστ. Β. Νικολαΐδη,
καθηγ. Πανεπ. Ἁθηνῶν
«ΚΡΙΤΙΚΗ ΘΕΟΛΟΓΙΑ» –
Κοινωνικὲς Προεκτάσεις τοῦ θεολογικοῦ προβληματισμοῦ,
[κεφ. ΙV. θεολογικὲς προσεγγίσεις τῶν Διδαχῶν τοῦ Ἁγ. Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ]
ἐκδ. «Γρηγόρη», Ἀθῆναι 2002, σελ.68

.             Ἡ ἀγωνία γιὰ τὴν διαφύλαξη τῆς ὀρθόδοξης ταυτότητος τῶν ἀκροατῶν συνέχει κάθε λόγο τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ. Ὁ ἅγιος δὲν αἰσθάνεται ὡς ἕνας ἁπλὸς ἱεροκήρυκας, ἀλλὰ ὡς ὁ καλὸς ποιμένας ποὺ προσπαθεῖ νὰ διασφαλίσει τὸ ποίμνιό του ἀπὸ ἐκείνους ποὺ τὸ ἐπιβουλεύονται. Μεταξὺ αὐτῶν ἐξέχουσα θέση φαίνεται νὰ ἔχουν ὅσοι διακινοῦν “μαγικὰ βότανα” ἢ χρησιμοποιοῦν “τεχνάσματα διαβολικά”, γιὰ νὰ παραπλανοῦν τοὺς χριστιανοὺς ποὺ ἀντιμετωπίζουν διάφορα προβλήματα. Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἐφιστᾶ τὴν προσοχὴ τῶν χριστιανῶν, λέγοντας πὼς αὐτὰ τὰ διαβολικὰ “μαντολογήματα καὶ ἐξορκίσματα καὶ ἐμποδέματα καὶ γητεύματα” εἶναι σὲ θέση ὄχι μόνο νὰ διαλύσουν τὰ σπιτικά τους ἀλλὰ καὶ νὰ τοὺς ὁδηγήσουν στὸν ἀναθεματισμὸ καὶ βεβαίως στὴν κόλαση.

, , , ,

Σχολιάστε

ΔΕN ΘΑ ΗΜΑΣΤΑΝ ΤΙΠΟΤΕ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΚΟΣΜΑ

ΔΕΝ ΘΑ ΗΜΑΣΤΑΝ ΤΙΠΟΤΕ ΧΩΡΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟ ΚΟΣΜΑ

τῆς «Χριστιανικῆς Ἑστίας Λαμίας»

.                 Δὲν ἔχουμε καταλάβει ἀκόμη τί προσέφερε στὴν Ὀρθοδοξία καὶ τὸ Ἔθνος ὁ Πατροκοσμᾶς…
.                 Δὲν θὰ ἤμασταν οὔτε Ἕλληνες οὔτε Ὀρθόδοξοι χωρὶς τὸν ἅγιο Κοσμᾶ.
.                 Αὐτὸς ἀγωνίστηκε γιὰ τὴν Ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ τὴν Παιδεία τοῦ Ἔθνους. Ποτὲ Ὑπουργεῖο Παιδείας δὲν ἔκανε ὅσα ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς καὶ μάλιστα σὲ περίοδο Τουρκοκρατίας. Ἔχτισε σχολεῖα καὶ ὀργάνωσε πάνω σὲ Ἑλληνοορθόδοξες βάσεις τὴν ἐκπαίδευση καὶ μόρφωση τῶν Ἑλληνοπαίδων μὲ κοινὴ συμμετοχὴ καὶ φροντίδα Γονέων καὶ Κηδεμόνων, Ἐκκλησίας καὶ Κοινότητος.
.                 Μὲ τὰ κηρύγματά του, τὶς Κατηχήσεις του, τὶς κολυμβῆθρες καὶ τὶς βαπτίσεις, τὶς περιοδεῖες του, τὴν μετάθεση τοῦ παζαριοῦ τῶν Ἑβραίων ἀπὸ Κυριακὴ στὸ Σάββατο καὶ τὴν ἀνάδειξη τῆς Κυριακῆς ἀργίας καὶ τῆς πίστης τῶν Ὀρθοδόξων, πρόλαβε τὴν ἐπέκταση τοῦ ἐξισλαμισμοῦ.
.                 Ἕνωσε μάλιστα σχολεῖο καὶ Ἐκκλησία καὶ καθόρισε τὸν σκοπὸ τῶν ἐκπαιδευτικῶν προγραμμάτων γιὰ τοὺς Ἕλληνες καὶ ὀρθόδοξους μαθητές.
.                 Τώρα καταλαβαίνουμε τὴν προσφορὰ τοῦ Μεγάλου Διδασκάλου τῶν Σκλάβων, ἰδίως σήμερα, ποὺ ἀποδομεῖται ἡ ἑλληνορθόδοξη παιδεία καὶ ὅλη ἡ Εὐρώπη κατακλύζεται ἀπὸ κύματα μουσουλμάνων καὶ βιώνει τὸν ἀποχριστιανισμό της καὶ τὸν ἐξισλαμισμό της.
.                 Εἶναι τελείως ἀσύμβατο μὲ τὴ διδασκαλία τοῦ Πατροκοσμᾶ ἕνα σχολεῖο χωρὶς προσευχή, διδαχὴ τῆς ὀρθόδοξης πίστης, ἑλληνικὴ γλώσσα καὶ ἱστορία, ἐκκλησιασμὸ καὶ χριστιανικὴ πνοὴ καὶ κατεύθυνση. Καὶ μιλᾶμε γιὰ ἑλληνορθόδοξο σχολεῖο. Γιὰ μαθητὲς βαπτισμένους καὶ ἐντεταγμένους στὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ.
.                 Τὸ χαρακτηριστικότερο ὅλων εἶναι ὅτι ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἔκανε διάλογο καὶ διαβούλευση μὲ τὶς τοπικὲς κοινωνίες τῶν χριστιανῶν καὶ αὐτὲς τελικὰ ἀναλάμβαναν τὴ Σχολικὴ Ἐφορία καὶ ἀποτελοῦσαν τὴ σχολικὴ ἐπιτροπή.
.                 Τὸ θλιβερὸ στὶς εἰσηγήσεις τοῦ σημερινοῦ Ὑπουργείου Παιδείας εἶναι ὅτι ἀποφασίζει ἢ εἰσηγεῖται ἐρήμην τῶν γονέων, ἀκόμη καὶ τῶν ἀλλοδαπῶν γονέων. Πολλοὶ γονεῖς ἀπὸ τοὺς πρόσφυγες καὶ μετανάστες, γιὰ δικούς τους λόγους, πιθανὸν ὄχι ὅλοι, ἀφήνουν, σιωπηλὰ ἴσως, τὰ παιδιά τους νὰ παρακολουθοῦν ὀρθόδοξα θρησκευτικά.
.                 Τελευταῖα, μόλις ἐλέχθη ὑποτονικὰ ἀπὸ ἐπίσημα χείλη ὅτι οἱ ἀλλαγὲς στὸ σχολικὸ σύστημα θά ᾽ναι τῆς ἔγκρισης τῆς ἐκπαιδευτικῆς κοινότητος καὶ τοῦ συλλόγου γονέων καὶ κηδεμόνων.
.                 Ἡ ὅλη ὅμως φιλοσοφία τῶν ἐκσυγχρονιστῶν βασίζεται σὲ μία ἀπόφαση ἐκ τῶν προτέρων παγιωμένη ὅτι τὸ ἑλληνικὸ σχολεῖο πρέπει νὰ γίνει σὰν τὸ γαλλικό, οὐδετερόθρησκο, ἄχρωμο, ἄοσμο καὶ ἄγευστο. Μὲ ποιό δικαίωμα ὅμως; Ρωτήθηκαν οἱ γονεῖς;
.                 Ἀσφαλῶς οἱ ζηλωτὲς τῆς ἀθεΐας καὶ τοῦ μαρξισμοῦ ὡς ἄγευστοι τῆς χριστιανικῆς διδασκαλίας καὶ τοῦ ὀρθοδόξου βιώματος, δὲν μποροῦν νὰ καταλάβουν τὴν ὑπαρξιακὴ ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου γιὰ ἐπικοινωνία καὶ σχέση μὲ τὸν Θεό. Αὐτοὶ πιθανὸν νὰ ὀργανώνουν αὐτὴ τὴ σχέση τους πρὸς τὸ θεῖον μὲ ἀντίδραση πρὸς τὴν Ἐκκλησία καὶ τὴν ἐπικρατοῦσα θρησκεία.
.                 Ναί, ἀλλά, δὲν μποροῦν νὰ ἀποφασίζουν γιὰ τὰ βαπτισμένα παιδιὰ τῆς Ἐκκλησίας. Δὲν νομοθετοῦν στὸ κενὸ καὶ σὲ δηλωμένες ἄθεες οἰκογένειες. Ἐδῶ εἴμαστε Ὀρθόδοξοι. Κάποιοι λίγοι ἄθεοι, βαπτισμένοι κι αὐτοί, νὰ ἀποφασίζουν γιὰ τὰ παιδιὰ τῶν Ἑλληνοορθοδόξων Οἰκογενειῶν!!!
.                 Αὐτὸ ποὺ γίνεται εἶναι ἐξωφρενικό, δηλαδὴ τρελό. Τουλάχιστον ἂς διασώσουν τὴν εὐαισθησία στὴ δημοκρατία καὶ τὸ σεβασμὸ στὴν ἑλληνορθόδοξη οἰκογένεια ποὺ εἶναι καὶ ἡ πλειοψηφία.
.                 Νὰ ἐρωτηθοῦν λοιπὸν οἱ γονεῖς.
.                 Τουλάχιστον ἂς δείξουν τὸν ἴδιο σεβασμὸ πρὸς τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καὶ Κοινωνία, ποὺ δείχνουν στὶς Μουφτεῖες, στὴν Ἑβραϊκὴ Κοινότητα καὶ στοὺς Καθολικούς τῆς Ἑλλάδος.
.                 Σημειωτέον ὅτι ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος σεβάστηκε πάντοτε τὴν ἐλευθερία τοῦ προσώπου καὶ οἱ Μεγάλοι Διδάσκαλοι τοῦ Γένους, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ὁ ἁγιώτερος ὑπῆρξε ὁ Πατροκοσμᾶς, ὄχι μόνο προσέφεραν πνεῦμα, χρῆμα καὶ αἷμα στὸ δοῦλο Γένος τῶν Ἑλλήνων, ἀλλὰ ἔφεραν καὶ τὶς θετικὲς ἐπιστῆμες στὴ χώρα μας μὲ ἀνοιχτοσύνη πνεύματος καὶ διάκριση σπάνια συναντώμενη σὲ ἄλλες ὁμολογίες.
.                 Βρῆκαν τώρα αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι εὐκαιρία νὰ κάνουν τί; Νὰ ἀλλάξουν τὰ πνευματικὰ φῶτα τῶν ἑλληνοπαίδων καὶ νὰ μείνουν τὰ παιδιὰ στὸ σκοτάδι… Πιθανὸν νὰ πετύχουν κάτι… Ὅ,τι πέτυχαν καὶ στὴν ἀθεϊστικὴ Ρωσία: ἀντὶ τῆς ὑγιοῦς πίστεως: ὑπαρξιακὸ κενό, προσωπολατρεία καὶ θεοποίηση τοῦ κόμματος, προλήψεις καὶ δεισιδαιμονίες, μαγεία καὶ ἀποκρυφισμό, παραθρησκεία καὶ αἱρέσεις…
Στὴν οὐσία ἔβλαψαν τὸν ἄνθρωπο.
Τὸ ποτάμι ὅμως τῆς πίστεως δὲν χάθηκε…
Ἐμφανίστηκε πάλι καὶ ξεχείλισε…
Ματαιοπονον λοιπν ο δυστυχες
Ξεχνοῦν τὸ διαχρονικὸ ἀπόφθεγμα, ποὺ ἀποδεικνύει τὸ ἔμφυτο καὶ ἀνεξάλειπτο τῆς πίστεως, τὸ ρηθὲν ὑπὸ τοῦ Πλουτάρχου:
ΚΕΙΜΕΝΟ:
«Εὕροις δ’ ἂν ἐπιὼν πόλεις ἀτειχίστους, ἀγραμμάτους, ἀβασιλεύτους, ἀοίκους, ἀχρημάτους, νομίσματος μὴ δεομένας, ἀπείρους θεάτρων καὶ γυμνασίων, ἀνιέρου δὲ πόλεως καὶ ἀθέου, μὴ χρωμένης εὐχαῖς μηδ’ ὅρκοις μηδὲ μαντείαις μηδὲ θυσίαις ἐπ’ ἀγαθοῖς μηδ’ ἀποτροπαῖς κακῶν οὐδεὶς ἔστιν οὐδ’ ἔσται γεγονὼς θεατής. Ἀλλὰ πόλις ἄν μοι δοκεῖ μᾶλλον ἐδάφους χωρὶς ἡ πολιτεία τῆς περὶ θεῶν δόξης ὑφαιρεθείσης παντάπασι σύστασιν λαβεῖν ἢ λαβοῦσα τηρῆσαι. Τοῦτο μέντοι τὸ συνεκτικὸν ἁπάσης κοινωνίας καὶ νομοθεσίας ἔρεισμα καὶ βάθρον οὐ κύκλῳ περιιόντες οὐδὲ κρύφα καὶ δι’ αἰνιγμάτων, ἀλλὰ τὴν πρώτην τῶν κυριωτάτων δοξῶν προσβαλόντες εὐθὺς ἀνατρέπουσιν».
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ – ΠΡΟΣ ΚΩΛΩΤΗΝ 1125Ε
(ΑΠΟΔΟΣΗ στὴν Νέα Ἑλληνική) «Στὶς περιπλανήσεις σου μπορεῖ νὰ συναντήσεις πόλεις ἀτείχιστες, χωρὶς γραφή, χωρὶς βασιλιάδες, χωρὶς σπίτια, χωρὶς ἰδιοκτησίες, ποὺ δὲν χρειάζονται νόμισμα, ποὺ δὲν γνωρίζουν θέατρα καὶ γυμναστήρια. Πόλη ὅμως χωρὶς ἱερὰ καὶ θεούς, ποὺ δὲν καταφεύγει σὲ προσευχές, ὅρκους, μαντεῖες, θυσίες γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῶν ἀγαθῶν οὔτε γιὰ τὴν ἀποτροπὴ τῶν κακῶν, δὲν ὑπῆρξε ποτὲ κανεὶς ποὺ νὰ εἶδε οὔτε θὰ ὑπάρξει ποτέ. Ἀντίθετα, μοῦ φαίνεται πὼς περισσότερο μπορεῖ μία πόλη χωρὶς ἔδαφος νὰ λάβει σύσταση καί, ἀφοῦ τὴ λάβει, νὰ τὴ διατηρήσει παρὰ πολίτευμα, ἂν ὑποσκαφθεῖ ἡ ἀντίληψη γιὰ τοὺς θεούς. Τοῦτο λοιπὸν τὸ βάθρο καὶ ἔρεισμα, ποὺ συνέχει κάθε κοινωνία καὶ νομοθεσία, ἀνατρέπουν (οἱ Ἐπικούρειοι), ὄχι κάνοντας κύκλους οὔτε κρυφὰ καὶ μὲ αἰνίγματα, ἀλλὰ ρίχνοντας καταπάνω του τὴν πρώτη ἀπὸ τὶς πιὸ κύριες δόξες τους».
.                 Αὐτὸ τὸ κομμάτι τὸ ἀφιερώνουμε μὲ πολὺ πόνο ψυχῆς στοὺς διαχειριζομένους τὶς τύχες τοῦ Ἔθνους μας αὐτὸ τὸν καιρό, μήπως καὶ ἀποφύγουν κάποιες πρόσθετες ἀναποτελεσματικὲς ἐνέργειες καὶ καταλάβουν ἐπιτέλους τὸ λαθεμένο δρόμο ποὺ ἀκολουθοῦν.
.                 Ἐπίσης νὰ μὴ ξεχάσουν ποτέ, κι αὐτοὶ κι ἐμεῖς, ὅτι κάποιος κρεμάστηκε στὴ Β. Ἤπειρο γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ὀρθοδοξία.
Κι αὐτὸς εἶναι ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ὁ πρῶτος καὶ μοναδικὸς καὶ ἀναντικατάστατος οὐσιαστικὸς ἐκπαιδευτικὸς Μεταρρυθμιστὴς τοῦ Γένους μας, ποὺ ἀγνοοῦν τὰ βιβλία τους καὶ οἱ ἐκπαιδευτικοὶ στόχοι τους.
Νά ᾽χουμε τὴν εὐχή Του.

, , ,

Σχολιάστε

ΟΙ ΚΑΙΡΟI ΑΠΑΙΤΟYΝ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜAΔΕΣ (Δ. Νατσιός)

Οἱ καιροὶ ἀπαιτοῦν Πατροκοσμάδες

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

«Ἐὰν ὅμως ὁ λόγος καὶ ἡ ὑπόθεσις εἶναι περὶ Πίστεως καὶ τῶν παραδόσεων τῆς Ἐκκλησίας μας, τότε καὶ ὁ πλέον εἰρηνικὸς καὶ ἥσυχος πρέπει νὰ πολεμῆ ὑπὲρ αὐτῶν πλὴν ὄχι μὲ ταραχὴν τῆς καρδίας, ἀλλὰ μὲ ἕνα θυμὸν ἀνδρεῖον καὶ σταθερόν, κατ’ ἐκεῖνο τὸ τοῦ Ἰωὴλ “ἐκεῖ ὁ πραΰς ἔστω μαχητής”». (Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, «Ἀόρατος Πόλεμος»).

.                 Τὰ χρόνια ποὺ ἔγραφε ὁ Ἅγιος Νικόδημος τὰ παραπάνω, τὸ Γένος βρισκόταν ἐν αἰχμαλωσίᾳ, στὸ σκοτάδι τῆς Τουρκοκρατίας. Δὲν ὑπῆρχε πατρίδα, κράτος. Ἂν ζοῦσε σήμερα θὰ προσέθετε καὶ «περὶ πατρίδος». Ἔχουμε ὅμως τὸν σύγχρονο Ἅγιο Παΐσιο τὸν Ἁγιορείτη ποὺ μᾶς κανοναρχεῖ “ἑπόμενος τοῖς θείοις πατράσι”: «Στὰ θέματα τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος δὲν χωρᾶνε ὑποχωρήσεις, πρέπει νὰ εἶναι κανεὶς ἀμετακίνητος, σταθερός». (Λόγοι Ε´, «Πάθη καὶ Ἀρετές», σελ. 277). Πιάνουμε τὶς μύτες μας τοῦτες τὶς ἡμέρες ἀπὸ τὶς ἀναθυμιάσεις ποὺ ἀναδίδει ὁ γνωστὸς ὀχετός, ὁ ἑσμὸς τῶν ἄθεων προοδομανῶν.
.                 Νὰ καταργηθοῦν οἱ παρελάσεις, ἡ προσευχή, τὰ θρησκευτικά, ἡ ὀρθόδοξη ἀγωγὴ στὰ σχολεῖα. «Παρὰ φύσιν», χαρακτήρισε ὁ κὺρ-Φίλης τὴν διδασκαλία τῶν ἀρχαίων στὸ γυμνάσιο. (Ὅταν ὀνομάζεις «παρὰ φύσιν» τὴν ἀρχαία ἑλληνική, πέραν τῶν ἄλλων ὑπονοεῖς ὅτι καὶ ἡ γλώσσα τοῦ Εὐαγγελίου, ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι «παρὰ φύσιν», διότι αὐτὸ γράφτηκε σ’ αὐτὴν τὴν γλώσσα. Θὰ ἀπαντηθεῖ αὐτὴ ἡ προσβολὴ «μὲ θυμὸν ἀνδρεῖον καὶ σταθερὸν» ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἡγεσία ἢ θὰ περιοριστεῖ καὶ πάλι σὲ ἀνώδυνους καὶ κομψότατους ἐλέγχους τοῦ τύπου «κούρασε καὶ κουράστηκε ὁ ὑπουργός»;).
.                 Βεβαίως τίποτε «παρὰ φύσιν» δὲν ὑπάρχει στὴν ἐξαίσια γλώσσα μας. Γλῶσσες «παρὰ φύσιν» δὲν ὑπάρχουν, ἄνθρωποι «παρὰ φύσιν» ὑπάρχουν καὶ ἀπὸ αὐτοὺς κινδυνεύουμε, ὅπως ἔχω ξαναγράψει. Ὅμως, διορθώνω, ὑπάρχουν στὴν ἐκπαίδευση ὄντως διεστραμμένα πράγματα, τὰ ὁποῖα παρεισέφρησαν στὰ σχολικὰ βιβλία τάχα καὶ Γλώσσας.
.                 Κείμενα ποὺ ἀπευθύνονται σὲ παιδιὰ δημοτικοῦ καὶ γυμνασίου καὶ περιέχουν ὄντως «παρὰ φύσιν», ἐπικίνδυνα καὶ καταστρεπτικὰ γιὰ τὴν ἡλικία τους μηνύματα. Δὲν ἀκούσαμε τὸν κ. Λιάκο νὰ τὰ καταγγέλλει! Ἡ πρωινὴ προσευχή, ἂς γνωρίζει ὁ ἀπύθμενου θράσους ἐκκλησιομάχος, δὲν εἶναι μία τυπικὴ διαδικασία. Κάνοντας τὰ παιδιὰ τὸ πρωὶ τὸν σταυρό τους, παρατεταγμένα κατὰ τμήματα, ὁμολογοῦν τὴν πίστη τους στὸν Χριστὸ πρωτίστως καὶ συνειδητοποιοῦν ὅτι ἀνήκουν σὲ μία ὁμόγλωσση, ὁμότροπη καὶ ὁμόπιστη κοινότητα, σ’ ἕνα ἔθνος ποὺ ἀπελευθερώθηκε ἀκριβῶς γιὰ νὰ μπορεῖ νὰ διαλαλεῖ τὶς πολυτίμητες ἀξίες του. Πόσοι καὶ πόσοι περίοικοι τοῦ σχολείου μας, ἡλικιωμένοι, ποὺ μένουν στὰ σπίτια τους τὰ πρωινά, ἀκοῦν μὲ συγκίνηση, ἀπὸ τὰ μεγάφωνα τοῦ σχολείου, τὴν δροσερὴ παιδικὴ φωνή, νὰ ἀπαγγέλλει τὸ «Ἀνάστασιν Χριστοῦ θεασάμενοι…», ἢ τὸ «Πάτερ ἡμῶν ὁ ἐν τοῖς οὐρανοῖς».
.                 Θυμίζω, λοιπόν, κάποια «παρὰ φύσιν» κείμενα, γιὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἀντιδράσουν κυρίως οἱ γονεῖς τῶν παιδιῶν. Νὰ σημειώσω, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ τσιράκια τῆς Νέας Τάξης ἐδῶ καὶ δεκαετίες ἔχουν ἁλώσει τὶς πανεπιστημιακὲς σχολές, κυρίως τὰ τμήματα ἐκπαίδευσης καὶ συγγράφουν ἐπιδοτούμενα τὰ σχολικὰ βιβλία. Πρώην θαμῶνες τοῦ πασοκικοῦ σταύλου, ὀσμίστηκαν τὴν μετατόπιση τῶν ὀπαδῶν τοῦ… κινήματος καὶ κίνησαν γιὰ τὸν νέο πόλο ἐξουσίας.
.                 Ζητωκραυγαστὲς πιὰ τοῦ ΣΥΡΙΖΑ ἐπιβραβεύτηκαν γιὰ τοὺς ἀνθελληνικούς τους «ἀγῶνες, «αἰχμαλωτίζοντας» καὶ τὸ ὑπουργεῖο ἀντεθνικῆς παιδείας. Ἀπὸ ἐκεῖ ξερνοῦν ἀνενόχλητοι τὶς ἐθνοκτόνες ἰδεοληψίες τους. «Τὸ ἔθνος ἡμῶν ὑφίσταται πολιτικήν τινα ζύμωσιν, καθ’ ἣν τὰ ἀκαθαρτότερα στοιχεῖα ἀνέρχονται καὶ ἐπιπλέουσιν, ἐν εἴδει ἑξαφρίσματος (=ἀφροῦ), ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας» ἔγραφε τὸ 1877 ὁ δηκτικὸς Ἐμ. Ροΐδης.
.                 Ἐπανερχόμαστε ὅμως στὰ «παρὰ φύσιν» τῶν βιβλίων. Ὑπενθυμίζω:

«Ὁ καθηγητὴς τῆς φιλολογίας ἔριχνε κάθε μέρα τὸ μπαλάκι. Ὅλη ἡ τάξη τὸ ἔπιανε σὰν ἕνα γαργαλιστικὸ μήνυμα. Τὸ πετοῦσε ὁ ἕνας στὸν ἄλλον. Χαρᾶς εὐαγγέλια.
“Ὁσάκις…”, ἄρχιζε τὴ φράση του ὁ φιλόλογος.
“Ναί. Ναί. Ὁ Σάκης! Ὁ Σάκης!”, φώναζαν ὅλες μαζὶ οἱ μαθήτριες γελώντας.
Κι ὁ καθηγητὴς τρελαινόταν.
“Ὁσάκις…”, ἐπαναλάμβανε τονίζοντας τὴ λέξη σὰν νὰ ἔλεγε «σκάστε».
“Ὁ Σάκης! Ὁ Σάκης! ἀκουγόταν πάλι ἀπὸ κάτω καὶ τὸ γέλιο ἔδινε καὶ ἔπαιρνε.
Ὁ καθηγητὴς δὲν μποροῦσε νὰ ξεχωρίσει ποιὲς ἀπὸ τὶς μαθήτριες ἦταν οἱ δράστες. Ἡ λέξη-μπαλάκι κυλοῦσε ἀκαριαία σὲ κλάσμα δευτερολέπτου μέσα ἀπὸ τὰ χείλια τους ποὺ ἦταν κρυμμένα στὸ κάτω μέρος τοῦ σκυμμένου τοὺς κεφαλιοῦ. Νόμιζε πὼς ἁπλῶς ἐπαναλάμβαναν τὴ λέξη. Πῶς τὶς ἐρέθιζε αὐτὴ ἡ λέξη. Δὲν ἦταν ὅμως ἔτσι. Ἄλλο πράγμα τὸ «Ὁσάκις» κι ἄλλος ἄνθρωπος «Ὁ Σάκης».
Ὁ Σάκης ἦταν ἠλεκτρολόγος μὲ μαγαζί. Μεγαλύτερός τους, 25 ἐτῶν. Τὰ εἶχε φτιάξει μὲ τὴν Ἀλέκα. Μία ἀπὸ τὶς μαθήτριες τῆς τάξης. Ψηλὴ κι ἀδύνατη, μὲ κοντὰ ξανθὰ μαλλιὰ καὶ μεγάλα καστανὰ μάτια, μακρὺ λαιμὸ καὶ μακριὰ χέρια καὶ πόδια, κάπως ξερακιανή, ἀλλὰ ζόρικη. Στὰ 15-16, ὅπως ὅλες τους. Ἡ πρώτη ποὺ ἔβγαινε ραντεβοὺ μῆνες τώρα. Ὁ Σάκης τὴν περίμενε τὸ μεσημέρι στὴν ἄλλη γωνία κι οἱ ἄλλες μαθήτριες ἔτρεχαν ἀπὸ πίσω της νὰ τὸν δοῦνε. Τὰ σχόλια ἔδιναν κι ἔπαιρναν. Ἦταν ὁ πρῶτος ἔρωτας τῆς τάξης.
Ὁ καθηγητὴς φώναξε τὴν πρώτη μαθήτρια, τὴ Μαρία, στὸ γραφεῖο του καὶ τὴ ρώτησε.
«Τί συμβαίνει μὲ τὸ “Ὁσάκις”; Γιατί αὐτὴ ἡ ἀντίδραση;»
«Δὲν ξέρω, κύριε. Στὸ δικό μου θρανίο δὲν ξέρουμε τίποτα. Τὸ πῆραν ἔτσι φαίνεται καὶ τὸ διασκεδάζουν», τοῦ ἀπάντησε.
Ρώτησε κι ἄλλες μαθήτριες. Μερικὲς δὲν κρατήθηκαν καὶ γελοῦσαν. Ὁ καθηγητὴς προσπάθησε νὰ βγάλει ἀπὸ τὸ λεξιλόγιό του τὴ λέξη “Ὁσάκις”.
Αὐτὴ ὅμως ἀντιστεκόταν. Τοῦ ἔβγαινε αὐθόρμητα, ἔστω καὶ μὲ κάποια καθυστέρηση. Τότε, ὅμως, γινόταν πανζουρλισμός. Σὰν νὰ τὴν εἶχε στερηθεῖ ἡ τάξη καὶ ξεσποῦσε “Ὁ Σάκης! Ὁ Σάκης!”, φώναζαν ἀκόμα πιὸ δυνατὰ καὶ γελοῦσαν μὲ τὴν καρδιά τους. Γιατί ἦταν ὑπόθεση καρδιᾶς καὶ ὄχι γραμματικῆς». (Νεοελληνικὴ Γλώσσα, Α´ Γυμνασίου, τετρ. ἐργασιῶν, σελ. 16).

.           Ἄλλο χαρακτηριστικὸ μάθημα εἶναι τό:

«Τὸ θέλγητρο τῆς Ἀνδαλουσίας» (Κείμενα Νεοελληνικῆς Λογοτεχνίας Α´ Γυμνασίου). Γράφει: «Ἡ Ἀνδαλουσία εἶναι μία γυναίκα τοῦ λαοῦ, κρουστὴ καὶ μελαψή, μὲ κόκκινα χείλια καὶ φλογερὸ βλέμμα, ποὺ ἀγαπάει τὴ ζωή, τὸ χορὸ καὶ τὸ τραγούδι, μία γυναίκα ὅλη χυμοὺς καὶ ζωτικότητα… δίνει ἐρωτικὲς συνεντεύξεις μέσα στὶς ἐκκλησιὲς» (σελ.114). «Ἀνδαλουσία! Ἀνδαλουσία… Ἀνθισμένος τόπος… ποὺ ρυθμίζουν τοὺς ἡδονικοὺς χοροὺς τῶν τσιγγάνων… θρησκευτικὲς λιτανεῖες ποὺ περιφέρουν γλυκερὲς Παναγίες ντυμένες σὰν κοῦκλες καὶ γεμάτες δαντέλες καὶ μαργαριτάρια, ἀκολουθούμενες ἀπὸ μετανοοῦντες ποὺ κρύβουν τὸ πρόσωπό τους μέσα σὲ κουκοῦλες μοναχῶν καὶ πού, ὅταν περνᾶν κάτω ἀπὸ τὰ παράθυρα τῆς ἀγαπημένης τους γυναίκας, χτυποῦν τὸ κορμί τους μὲ βίτσες…» (σελ. 115).

.               Στὸ ἴδιο βιβλίο, σελ. 124, διαβάζουμε ἕναν «ἐξαιρετικὸ» ὁρισμὸ τῆς πατρίδας μας:

«…ἦταν ἡ Ἑλλάδα μία γυναίκα τόσο προκλητικὴ σεξουαλικὰ ποὺ ἔπρεπε νὰ τὴν ἐρωτευτῶ σωματικὰ κι ἀπελπισμένα…», κάποιου Ἄγγλου συγγραφέα.

.         Μάθημα «Νεοελληνικὴ Γλώσσα» (σελ. 148). Ἐδῶ ἐμφιλοχώρησε ἕνα τραγούδι, τὸ ὁποῖο μπορεῖ νὰ τὸ ἀκούσει κάποιος τὶς μεταμεσονύκτιες ὧρες σὲ κάποιο ξενυχτάδικο γιὰ χασομέρηδες, ἀλλὰ σὲ σχολικὴ τάξη οὐδεὶς σοβαρὸς παιδαγωγὸς θὰ τὸ παρουσίαζε καὶ μάλιστα σὲ βιβλίο. Κείμενο:

«Ἅμα ξυπνήσεις καὶ ἔχει βγάλει οὐρὰ/ἂν κοιταχτεῖς καὶ ἔχεις βγάλει βυζιά…/Don’t worry be happy/Ἅμα ἡ κόρη σου σὲ λέει μπαμπά, ἐνῶ ὁ γυιός σου/ σὲ φωνάζει μαμά…/Don’t worry be happy» καὶ λοιπὰ καὶ λοιπά.

.             Ἐρώτηση: Καθηγητὴς ποὺ θὰ διαβάσει τὸν στίχο «ἂν κοιταχτεῖς καὶ ἔχεις…. δὲν κινδυνεύει μὲ ὁριστικὴ ἀπώλεια τῆς σοβαρότητάς του; Ἀπὸ πότε ἡ χυδαιότητα καὶ ἡ αἰσχρολογία ἀνήκουν στὰ γνωστικὰ πεδία τοῦ σχολείου;
.             Δρέπουμε τοὺς καρποὺς μιᾶς Παιδείας, μιᾶς ἀγωγῆς ποὺ προβάλλει, «διδάσκει» τὴν διαφθορά, τὴν λαγνεία. Ἂς τὰ σεκφτοῦν αὐτὰ οἱ γονεῖς, ἂς τὰ διαβάσει αὐτὰ κάποιος Εἰσαγγελέας.
.           Καὶ ἕνα τελευταῖο σκύβαλο. Στὸ Τετράδιο Ἐργασιῶν Γ´ Γυμνασίου, σελ. 73, σὲ κείμενο μὲ τίτλο «Παρὰ πλανητικά», οἱ μαθητὲς μυοῦνται καὶ στὴν ἀστρονομία, τὰ ζώδια καὶ τὰ ὡροσκόπια ἀπὸ τὸν «μέγα παιδαγωγὸ» Κώστα Λεφάκη, τὸν γνωστὸ τηλεαστρολόγο. Διαβάζω: «Ὁ Ἄρης θὰ ἐμπνεύσει πολὺ κόσμο πάνω σὲ νέους σκοπούς. Οἱ σκοποὶ αὐτοὶ ἴσως νὰ εἶναι ἐρωτικοί… Αὐτὸν τὸν μήνα οἱ συμπτώσεις θὰ ἐνισχύσουν τὶς ἐρωτικὲς σχέσεις…». Λεφάκη βρίσκεις σ’ αὐτὰ τὰ βιβλία! Ποῦ εἶναι ὅμως τὰ μεγάλα πνευματικὰ ἀναστήματα τοῦ τόπου;
.           Τὸ θέμα εἶναι τί κάνουμε; Ὁ ἅγιος Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης στὸ βιβλίο του «Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο» (σελ.307), ἔλεγε: «Τὸ ἔργο τοῦ δασκάλου εἶναι ἱερό. Ἔχει μεγάλη εὐθύνη καί, ἂν προσέξη, μπορεῖ νὰ πάρη μεγάλο μισθὸ ἀπὸ τὸν Θεό. Νὰ φροντίζη νὰ διδάσκη στὰ παιδιὰ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ. Πρέπει νὰ βροῦν τρόπο οἱ ἐκπαιδευτικοὶ νὰ περνᾶνε κάποια μηνύματα στὰ παιδιὰ γιὰ τὸν Θεὸ καὶ γιὰ τὴν Πατρίδα. Ἂς σπείρουν αὐτοὶ τὸν σπόρο, καὶ ἂς μὴν τὸν δοῦν νὰ βλαστάνη. Τίποτε δὲν πάει χαμένο, κάποια στιγμὴ θὰ πιάση τόπο».

.               Ὑπάρχει ἐλπίδα ἀλλά, πρῶτον «θέλει μελτέμι γερό, γεννημένο στν Τνο, πο ν ᾽ρθε μ τν εχ τς Παναγίας ν καθαρίσει τν τόπο πλων τν λογι τς Τουρκις κα τς γηραις Ερώπης τ πομεινάρια». (Ἐλύτης).
.           Καὶ δεύτερον «ἀπ’ ἔξω μαυροφόρ’ ἀπελπισιὰ καὶ χειροπιαστὸ σκοτάδι»: Κρυφὸ Σχολειό. Ἕνα σὲ κάθε ἐνορία, στὰ ὁποῖα θὰ διδάσκουν δάσκαλοι μὲ ψυχὴ καὶ Χριστό. Ἡ Ἐκκλησία πάντα στάθηκε ἑλληνοσώτειρα. Ο μβωνες ν σταματήσουν τς ερς μουρμορες. Πατρίδα χάνεται, τ ποίμνιο ποδοπατεται. Οἱ καιροὶ ἀπαιτοῦν Πατροκοσμάδες καὶ ἐπισκόπους Γερμανοὺς ποὺ σηκώνουν λάβαρα. Τὴν Πατρίδα τὸ ’21 δὲν τὴν ἐλευθέρωσε ἡ Εὐρώπη καὶ  οἱ…θεσμοί της. Τὴν ἀνέστησε ἡ μαγιά, τὰ πνευματικοπαίδια τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ, τῶν Δασκάλων τοῦ Γένους, τῶν Νεομαρτύρων.

, , , ,

Σχολιάστε

ΤΑ ΣΧΟΛΕIΑ ΤΟΥ ΠΑΤΡΟΚΟΣΜA ΚΑΙ Η ΣΗΜΕΡΙΝH ΕΚΠΑIΔΕΥΣΗ (Δ. Νατσιός)

Τὰ σχολεῖα τοῦ Πατροκοσμᾶ καὶ ἡ σημερινὴ ἐκπαίδευση

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

.             Σ’ ἕνα βιβλίο τοῦ Φάνη Μιχαλόπουλου γιὰ τὸν Ἅγιο Κοσμᾶ, ἀπὸ τὰ πρῶτα ποὺ γράφτηκαν γιὰ τὸν βίο καὶ τὴν πολιτεία του, τὸ 1940, διαβάζουμε στὸν ἐπίλογο: «Ρώτησαν κάποιον 100χρονίτη, εὐσεβῆ γέρο Ἠπειρώτη, ποὺ ξεψυχοῦσε στὸ Γηροκομεῖο τῶν Ἰωαννίνων, τὸ 1872 τί χαράχτηκε βαθύτερα στὴν ψυχή του ἀπ’ ὅσο ἔζησε. Ἀπάντησε ὁ πολιὸς γέροντας: «Ὅταν μικρὸς ἄκουσα τὴ διδαχὴ τοῦ πάτερ Κοσμᾶ καὶ φίλησα τὸ χέρι του».
.           Μὲ τὸ στόμα του, νομίζω, μιλοῦσε ὅλη ἡ Ρωμηοσύνη, ἐκφραζόταν ἡ εὐγνωμοσύνη τοῦ Γένους στὸν μεγάλο ἐθναπόστολο.
.             Ἂς μὴν τὸ ξεχνοῦμε αὐτό, τὰ λιοντάρια τοῦ ’21 ἦταν, μὲ τὸν ἕναν ἢ τὸν ἄλλο τρόπο, πνευματικοπαίδια τοῦ Ἁγίου. Ὁ Κατσαντώνης μαρτύρησε ἔχοντας τὸ ὄνομά του στὰ χείλη του. Ὁ καλόγερος Σαμουήλ, ὁ μπουρλοτιέρης τοῦ Σουλίου ὑπῆρξε μαθητής του. Ἀλλὰ καὶ Νεομάρτυρες, τὸ καινὸν καύχημα τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως, μαθήτευσαν παρὰ τοὺς πόδας τοῦ Δασκάλου τοῦ Γένους, ὅπως ὁ ἐκ Σαμαρίνης νεομάρτυς Δημήτριος, τὸν ὁποῖο οἱ Τοῦρκοι ἔκτισαν ζωντανό. Ὁ ἅγιος στάθηκε «ὁ χτίστης τῆς Ρωμηοσύνης», ὅπως πολὺ ὡραῖα ὀνομάζεται σ’ ἕνα ποίημα τοῦ 1960, γραμμένο ἀπὸ τὸν Γεώργιο Ἀθάνα. Τὸ διαβάζω:

 «Στὸ Μέγα Δένδρο ξεκινᾶ
στὸ Καλοντάει ἁγιάζει
χτίζει σχολειά, χτίζει ἐκκλησιὲς
χτίζει τὴν Ρωμηοσύνη.
Πάτερ Κοσμᾶ, σά νά ᾽ταν χθὲς
τὸ κήρυγμά σου ἀχάζει
στὴν Ρούμελη, στὴν Ἤπειρο
στὴν ἀπεραντοσύνη».

 .           Χτίζει, λέει ὁ ποιητής, πρῶτα σχολειὰ καὶ κατόπιν χτίζει καὶ ἐκκλησιές, γιατί; Διότι «καλύτερον, ἀδελφέ μου, νὰ ἔχης ἑλληνικὸν σχολεῖον εἰς τὴν χώραν σου, παρὰ νὰ ἔχης βρύσες καὶ ποτάμια, καὶ ὡσὰν μάθης τὸ παιδί σου γράμματα, τότε λέγεται ἄνθρωπος. Τὸ σχολεῖον ἀνοίγει τὰς ἐκκλησίας, τὸ σχολεῖον ἀνοίγει τὰ μοναστήρια». Ναί, ἐκεῖνα τὰ σχολειὰ τοῦ Ἁγίου ἄνοιγαν ἐκκλησιές, τὰ τωρινὰ κλείνουν τὶς ἐκκλησιὲς καὶ γκρεμίζουν μοναστήρια. Τὰ σχολεῖα τοῦ Ἁγίου δὲν ἦταν ἁπλῶς «τόποι προσκτήσεως γνώσεων, ἀλλὰ κυρίως φροντιστήρια ἠθικῆς, χριστιανικῆς καὶ ἠθικῆς ἀγωγῆς», ὅπως γράφει σὲ μία ἐπιστολή του ὁ Ἰω. Καποδίστριας, ὁ πρῶτος καὶ τελευταῖος κυβερνήτης τῆς Πατρίδας μας. Τὸν διαδέχτηκαν πρωθυπουργοί, ἐλάχιστοι κατέλιπαν καλὸ ὄνομα, οἱ περισσότεροι ὑπῆρξαν φιλήκοοι τῶν ξένων καὶ «ὁ φιλήκοος τῶν ξένων εἶναι προδότης», μᾶς λέει καὶ πάλι ὁ ἀδικοχαμένος Κυβερνήτης.
.           Βλέποντας αὐτὰ ποὺ γίνονται σήμερα στὸν τόπο μας, τὶς ἀναθυμιάσεις ποὺ μᾶς πνίγουν, μοῦ ἔρχεται στὸ νοῦ ἡ παροιμία ποὺ ἔλεγε καὶ ὁ Πατροκοσμᾶς: «Ἐκεῖ ποὺ κρεμοῦν τώρα οἱ καπεταναῖοι τὰ καριοφίλια, θὰ ρθῆ καιρὸς ποὺ θὰ κρεμοῦν οἱ γύφτοι τὰ νταούλια».
.               Λίγο πιὸ πάνω ἀπὸ τὴν γενέτειρά μου, στὴν Ἄνω Μηλιὰ Πιερίας, ὑπάρχει ναὸς τοῦ Ἁγίου. Σὲ μία διχάλα ἑνὸς δέντρου εἶναι καρφωμένος ἕνας σιδερένιος σταυρὸς ἀπὸ τὸν Πατροκοσμᾶ: Ἐκεῖ δίπλα χτίστηκε ἡ ἐκκλησιά. Καμάρωναν οἱ παπποῦδες: Πέρασε κι ἀπ’ τὰ μέρη μας ὁ Ἅγιος-Κοσμᾶς. Κι ἀπ’ ὅπου δίδασκε ὁ Πατροκοσμᾶς, ὅπου ἔστηνε τὸ ταπεινὸ σκαμνί του, ποὺ ἦταν ὁ τάφος του, ὅπως ἔλεγε, τὸ ἀντίχριστο Ἰσλὰμ ἐκεῖ δὲν στέριωνε.
.             Σὲ ἐποχὴ ποὺ οἱ κατακτητὲς μᾶς ἀφανίζουν, ποὺ οἱ ἀλώπεκες τοῦ σκότους, οἱ παπικοί, ὀργιάζουν, οἱ Ἑβραῖοι βυσσοδομοῦν καὶ οἱ ραγιάδες ὑποκύπτουν καὶ κατὰ ἐπαρχίες ἀλλαξοπιστοῦν, ὁ Ἅγιος παίρνει στοὺς ἰσχνοὺς ὤμους του τὸν σταυρὸ τοῦ Κυρίου καὶ χτίζει σχολειὰ γὰ νὰ μαθαίνουν τὰ σκλαβόπουλα «τί εἶναι Θεός, τί εἶναι Ἁγία Τριάς, τί εἶναι ἄγγελοι, ἀρχάγγελοι, τί εἶναι καταραμένοι οἱ δαίμονες, τί εἶναι Παράδεισος, τί εἶναι κόλασις, τί εἶναι ἁμαρτία καὶ ἀρετή».
.             Στὰ σημερινὰ σχολειὰ τῶν ἄθεων γραμμάτων, δὲν μαθαίνουν οἱ μαθητὲς μας τί εἶναι οἱ καταραμένοι οἱ δαίμονες καὶ ἡ ἁμαρτία, ἀλλὰ καλοῦνται νὰ μιμηθοῦν τοὺς δαίμονες. (Θυμίζω στὸ βιβλίο Θεατρικῆς Ἀγωγῆς Ε´-ϛ´ Δημοτικοῦ, τὴν παρότρυνση τοῦ βιβλίου, σελ. 81, «εἶσαι δαιμόνιο», νὰ ὑποδυθοῦν, δηλαδή, οἱ μαθητὲς τὸ δαιμόνιο). «Τὸ κακό», ἔλεγε ὁ ἅγιος σὲ μία προφητεία του, «θὰ σᾶς ἔρθει ἀπὸ τοὺς διαβασμένους». Δὲν εἶπε μορφωμένους. Ὁ λαός μας τοὺς μορφωμένους τοὺς ὀνομάζει γνωστικούς, ἐνῶ τοὺς διαβασμένους πολύξερους. Πολύξεροι εἶναι οἱ ἡμιμαθεῖς, ποὺ μεταρρυθμίζουν, ἀναγεννοῦν, ἀναπτερώνουν τὴν Παιδεία, γιὰ νὰ καταλήξουμε σήμερα, ἀντὶ νὰ ἔχουμε σχολεῖα ρωμαίικα, μὲ «ψυχὴ καὶ Χριστό», νὰ καταντήσουν μάνδρες ἐκκλησιομαχίας, ἀφιλοπατρίας καὶ γλωσσικῆς ἀφασίας.
.           Δίδασκα προχτὲς στοὺς μαθητές μου, παιδιὰ ἕκτης δημοτικοῦ τὸ Εὐαγγέλιο τῆς Κυριακῆς. Δὲν προβλέπεται ἀπὸ τὸ ἀναλυτικὸ πρόγραμμα, ὅμως –καὶ τὸ λέω χωρὶς ἴχνος ἔπαρσης, ἓν οἶδα ὅτι οὐδὲν εἰμὶ– δὲν σκύβω τὸ κεφάλι στὸ ψευτορωμαίικο, γιατί «ὅταν μοῦ πειράζουν πατρίδα καὶ θρησκεία μου, θὰ μιλήσω, θὰ ᾽νεργήσω καὶ ὅ,τι θέλουν ἂς μοῦ κάμουν», ὅπως μᾶς ἐντέλλεται ὁ πατριδοφύλακας στρατηγὸς Μακρυγιάννης. Μοῦ λέει ἕνας μαθητής μου. «Γιατί, κύριε, τὴν ὥρα ποὺ μᾶς διαβάζετε τὸ Εὐαγγέλιο ἐπικρατεῖ ἀπολύτη ἡσυχία; Στ’ ἄλλα μαθήματα ἀγριεύουμε, εἴμαστε ἀνήσυχοι». Τί νὰ τοῦ πῶ τοῦ παιδιοῦ; Θυμήθηκα τὰ λόγια τοῦ Ἁγίου: «Δὲν βλέπετε ὅτι ἀγρίευσε τὸ γένος μας ἀπὸ τὴν ἀμάθεια καὶ ἐγίναμεν ὡς τὰ θηρία»;
.           Καὶ πῶς νὰ μὴν ἀγριέψουν τὰ παιδιά, νὰ μὴν γίνουν ὡσὰν τὰ γουρουνόπουλα, ὅπως ἔλεγε ὁ Ἅγιος στοὺς γονεῖς τους, ποὺ τ’ ἄφηναν χωρὶς «τὰ γράμματα ποὺ διαβάζουνε/οἱ ἀγράμματοι καὶ ἁγιάζουνε» (Ἐλύτης). Τὰ γράμματα αὐτὰ εἶναι ὁ λόγος τοῦ Κυρίου, ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, καὶ ὁ λόγος, ὁ σπόρος αὐτὸς δὲν φτάνει εἰς τὴν γῆν τὴν ἀγαθήν, τὶς ψυχὲς τῶν παιδιῶν μας γιατί τὸν πνίγουν τὰ ἀγκάθια. Καὶ τὰ δηλητηριώδη ἀγκάθια τῆς ἀφιλοπατρίας καὶ τῆς ἐκκλησιομαχίας, φωλιάζουν στὰ σχολικὰ βιβλία γλώσσας, τὰ παλιὰ ἀναγνωστικά. Καὶ τὰ λέγαμε ἀναγνωστικά, διότι μέσῳ τῶν βιβλίων διάβαζε ὁ μαθητὴς τὸν πολιτισμό μας, περιεῖχαν γνώσεις Ἱστορίας, λαογραφίας, θεολογίας, γεωγραφίας, μ’ ἕνα λόγο, βιβλία, νὰ πῶ μία λέξη ποὺ ποινικοποιήθηκε, πατριδογνωσίας. Σὲ ἀντίθεση μὲ τὰ νέα-περιοδικὰ ποικίλης ὕλης, ποὺ ἀπροκάλυπτα τὰ ὀνομάζω, ποὺ γελοιοποιοῦν τὸν δάσκαλο καὶ ὑπονομεύουν τὴν ἴδια τὴν ὑπόσταση τοῦ σχολείου.
.           Ἀγρίεψαν, τὰ παιδιά μας, γιατί τὰ καταδικάσαμε μὲ τὴν μεγαλύτερη τιμωρία ποὺ ὑπάρχει, τουλάχιστον μέχρι τὴν λεγόμενη κρίση: Νὰ τὰ ἔχουν ὅλα, νὰ μὴν τοὺς λείπει τίποτε, χωρὶς ποτὲ νὰ ὀρθώνουμε καὶ τὸ εὐλογημένο ΟΧΙ. Τὰ εἶχαν ὅλα μπούκωσαν ἀπὸ τὶς προσφορὲς καὶ τοὺς στερήσαμε τὸ ἀνθρωποποιὸ λίπασμα τῆς ἀνατροφῆς: Τὴν ἀγάπη, τὴν ἐν Χριστῷ νουθεσία, διότι «ὅσῳ πλεονάζεις τῷ πλούτῳ τουσούτῳ ἐλλείπεις τῇ ἀγάπῃ» (Μ. Βασίλειος).
.             «Ὅταν τὰ μῆλα εἶναι ξινά, δὲν φταῖνε τὰ μῆλα, οἱ μηλιὲς» μᾶς κανοναρχεῖ καὶ ὁ Ἅγιός μας. Καὶ μηλιὲς εἶναι οἱ γονεῖς καὶ οἱ δάσκαλοι. Σήμερα τὰ παιδιά μας ἀντιμετωπίζουν σοβαρὸ πρόβλημα μὲ τὴν γλώσσα, ἀδυνατοῦν νὰ ἐκφραστοῦν! Γιατί; «γιατί ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι πρῶτα δουλειὰ τῆς Μάνας. Οἱ μαστοί της εἶναι τρεῖς. Οἱ δύο γιὰ τὸ γάλα καὶ ὁ τρίτος τὸ στόμα της, ἡ λαλιά της. Μὲ τὴν περιφρόνηση, ὅμως, τῆς παράδοσής μας, τὴν ἐκφράγκευσή μας ὁ τρίτος αὐτὸς μαστός, ἀποξεράθηκε.
.           Ἐνῶ εἶναι γεμάτο τὸ κελλάρι τοῦ πατρογονικοῦ μας σπιτιοῦ μὲ καλούδια καὶ μὲ τὰ τιμαλφῆ τοῦ Γένους καὶ τῆς ἡλιόλουστης Ὀρθοδοξίας μας, ἀντὶ νὰ εὐφραίνονται τὰ παιδιά, ποὺ εἶναι Ἕλληνες καὶ Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι, ἐμεῖς τὰ καταδικάσαμε σὲ λιμοκτονία, τὰ ταΐζουμε μὲ τὰ ξυλοκέρατα, τὶς γουρουνοτροφὲς τῶν Φράγκων.

, , , , ,

Σχολιάστε

H EΣΤΑΥΡΩΜΕΝΗ ΖΩΗ ΚΑΤΑ ΤΟΝ AΓ. ΚΟΣΜA τὸν Αἰτωλό

Ἡ ἐσταυρωμένη ζωή κατά τόν ἅγιο Κοσμᾶ[1]

(ἀπόσπασμα μελέτης ὑπὸ τὸν τίτλο:
«
Ἡ ἐσωτερική, ἡσυχαστική, ζωή
τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ»
 

Τοῦ Κωνσταντίνου Ἡρ. Δεσπότη

βλ. σχετ.: O ΑΓ. ΚΟΣΜΑΣ ὁ ΑΙΤΩΛΟΣ ὡς ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΣ «Δέν ὑπάρχει ἄλλο παράδειγμα ἁγίου τῆς Ἐκκλησίας μας, πού νά ἐκοπίασε τόσο πολύ ἱεραποστολικά μετά τόν ἀπόστολο Παῦλο ὅσο ἐκοπίασε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς!»

.          «Προσκυνώντας τό Τίμιο Ξύλο, προσκυνοῦμε τόν ἐν αὐτῷ προσπαγέντα Κύριο∙ τόν Ἐσταυρωμένο Λυτρωτή μας. Ἐκεῖνος, ὁ Ἐσταυρωμένος, δίνει ἀξία καί σημασία καί χάρι καί ἁγια-σμό στό ξύλο, τό ὁποῖο πρό τῆς θυσίας Του ἦταν ἕνα ὅργανο ἐγκλήματος, ἦταν ἡ φοβερωτέρα καί τρομερωτέρα θανατική ἐκτέλεσις….Εἶναι ἡ ἐσταυρωμένη ζωή. Ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας γιά ζωή ἐσταυρωμένη, φαίνεται λόγος σκληρός. Φαίνεται λόγος μελαγχολικός καί ἀπαισιόδοξος. Φαίνεται λόγος βαρύς καί δυσβάστακτος στήν γενεά μας, περισσότερο ἀπό οἱαδήποτε ἄλλη γενεά ἴσως, γιατί ἡ γενεά μας γεύεται χορταστικά τό ποτό τῆς ἀπολαύσεως, τῆς χλιδῆς, τῆς ἀνέσεως. Ἐσταυρωμένη ζωή! Πόσο τήν ἐπόθησαν καί τήν ἀγάπησαν οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι, Ἀποστολικοί πατέρες, Μάρτυρες, Νεομάρτυρες. Τήν ἐπόθησαν καί τήν ἀγάπησαν, γιατί ἐπόθησαν καί ἀγάπησαν τόν Ἐσταυρωμένο Χριστό μας, τόν Λυτρωτή μας [….]
.           Ἅμα ἀγαπᾶς ἀληθινά καί γνήσια, ὑποβάλλεις τόν ἑαυτό σου σέ θυσίες. Καί ὅσο περισσότερο ἀγαπᾶς, τόσο καί σέ μεγαλύτερες θυσίες ὑποβάλλεσαι. Ἄν τό πρόσωπο πού ἀγαπᾶς ἀξίζει θυσίες, τότε δέν ὑπολογίζεις τό τίμημα. Ἔστω καί ἄν εἶναι θάνατος, φρικτός καί ἐξευτελιστικός, ἔστω καί ἄν εἶναι Σταυρός. Γιά τήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ ὅλα γίνονται σκύβαλα, καί μαζί μέ τόν Ἀπ. Παῦλο, αὐτός πού ἀγαπᾶ τόν Χριστό διακηρύσσει λόγοις καί ἔργοις «Ἐμοί τό ζῆν Χριστός καί τό ἀποθανεῖν κέρδος»[2]. Τήν ἐσταυρωμένη ζωή γιά τήν ἀγάπη τήν ἄπειρη τοῦ Λυτρωτοῦ ὑπέστη ὁ ἀσκητής καί ἰσαπόστολος, ὁ Προφήτης καί μάρτυρας τῆς Ὀρθοδοξίας μας καί τοῦ Γένους μας, ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Ὁ πολιοῦχος καί προστάτης τῆς Μητροπόλεώς μας καί ὁλοκλήρου τοῦ Γένους μας.
.                Ἀπό μικρό παιδί ὁ ἅγιος τοῦ Χριστοῦ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός ἐμαθήτευσε στήν ἐσταυρωμένη ζωή. Πρῶτοι τοῦ τήν δίδαξαν οἱ εὐσεβεῖς γονεῖς του. Ἔμαθε ἀπό μικρός τί σημαίνει νά στερεῖσαι γιά τό Χριστό, νά κάνης θυσίες γιά τό Χριστό, νά παραδίδεσαι διά τῆς πίστεως στήν πρόνοιά Του. Γι’ αὐτό καί ἀργότερα, φωτισμένος ἀπό τό Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, δίδασκε στούς γονεῖς πού τόν ἄκουγαν: «Ὅταν τό παιδί σου σηκώνεται τό ταχύ ἀπό τόν ὕπνον καί εὐθύς σοῦ γυρεύη ψωμί, ἐσύ μή τοῦ δώσης, ἀλλά ἔπαρέ το καί πήγαινέ το εἰς τήν εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καί εἰπέ του: «Ἐγώ, παιδί μου, δέν ἔχω ψωμί, ὁ Χριστός μας ἔχει. Ἔλα, κάμε τόν σταυρό σου, νά τόν προσκυνήσωμεν καί νά τόν παρακαλέσουμε νά μᾶς δώση. Καί ἔτσι συνηθίζει τό παιδί ἀπό μικρόν εἰς τό καλόν»[3]. Ἔτσι μεγάλωσε μέ τήν νηστεία, μέ τίς μετάνοιες, μέ τό κομποσχοίνι, μέ τόν κόπο τῆς ἐργασίας στό Μέγα Δένδρο, τό χωριό του, μέ τόν κόπο τῆς ἀσκήσεως.
.             Ἀνακούφιζε μέ τήν στοιχειώδη κατ’ ἀρχάς ἄσκησιν ἀπό μικρό παιδί τό πληγωμένο Ἄχραντο Σῶμα τοῦ Ἐσταυρωμένου. Κι’ ὅσο περνοῦσαν τά χρόνια, τόσο καί ἐπρόσεχε καί ἐπαίδευε τόν ἑαυτό του στήν ἄσκησι καί στήν κακοπάθεια, στήν ἐσταυρωμένη ζωή. Ἐκεῖνα τά χρόνια, τά παιδικά καί τά ἐφηβικά, ὁ Χριστός μας τοῦ ἐμφύτευσε μέσα στήν καρδιά του τόν πόθο τῆς ἀφιερώσεως στόν Θεό, στόν Ἐσταυρωμένο, καί ἄφησε γι’ ἀργότερα τήν διδασκαλική ἕδρα (δίδασκε ἤδη τά γράμματα τά κοσμικά) καί μετέβη ποῦ; Ποῦ ἀλλοῦ; Στό Ἁγιώνυμο Ὄρος, στήν Ἀκρόπολη τῆς Ὀρθοδοξίας μας, τῆς σοφίας ἀλλά καί τῆς ἐσταυρωμένης ζωῆς. «Ἦτο δέ ἀκόμη λαϊκός, Κώνστας καλούμενος, πλήν καί εἰς τό σχῆμα ὅντας τῶν λαϊκῶν ἐφαίνετο ἐστολισμένος μέ τήν σεμνότητα τοῦ μοναχικοῦ σχήματος, καί κατά πάντα ἠγωνίζετο, καί τόν ἑαυτό του τόν ἐγύμναζε πρός τελείαν ἄσκησιν» λέει ὁ βιογράφος καί πιστός μαθητής του Σάπφειρος Χριστοδουλίδης. Στήν Ἱερά Μονή τοῦ Φιλοθέου: «Καί ἐκεῖ μέν πρῶτον ἐκουρεύθη μοναχός καί εἰς τούς πόνους τῆς μοναχικῆς ζωῆς ἐχώρησε προθυμότατα», συνεχίζει ὁ συναξαριστής του. Δεκαεπτά ὁλόκληρα χρόνια ἔζησε τήν ἐσταυρωμένη ζωή στό Ἅγιον Ὄρος. Ἐκεῖ, στήν ἡσυχία τῆς ἐρήμου αἰσθάνθηκε τόν Ἐσταυρωμένο, Τόν ἔζησε, Τόν ἀγάπησε ὁλόθερμα, φλόγισε τήν καρδιά του ἡ ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ, μέ τό νά ἐντοπίζη, νά πολεμᾶ καί νά ξεριζώνη τά πάθη τῆς καρδιᾶς του. Ἐκεῖ ἔμαθε, ἀπέκτησε ἐμπειρία τοῦ τί ἐστί πόλεμος τοῦ Σατανᾶ, ἐπαναστάσεις παθῶν, καθημερινός θάνατος.Ἡ ὀρθόδοξη ἡσυχία εἶναι σταύρωση τοῦ παλαιοῦ ἀνθρώπου»[4].
.                 Ἐκεῖ στό ἀπέριττο κελλί του γνώρισε πάνω στά πράγματα τό γεροντικό ἐκεῖνο λόγιο: «Τό κελλίον ἐστί χαλκεῖον, μία δίνεις, μία παίρνεις». Ἐκεῖ γνώρισε θλίψεις, ἀποθαρρύνσεις τῆς ψυχῆς ἀλλά καί νίκες καί συντριβή τοῦ ἀρχεκάκου δράκοντος. Ἐκεῖ ἔζησε τήν Μεγάλη Παρασκευή τοῦ Ἐσταυρωμένου Ἰησοῦ, ἡ ὁποία βέβαια τοῦ ἔδειχνε μέ πόνο τήν Ανάστασιν. Ὥσπου ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ τόν κυρίευσε.
.                 Δοκιμασμένος, ἐσταυρωμένος πάντα, περιχαρακωμένος ἀπό τόν πόνο τοῦ Σταυροῦ τῆς ἀσκήσεως, μέ πίστι ἀκράδαντη, ἀνέλαβε καί ἕναν ἄλλο Σταυρό. Τόν Σταυρό τῆς πατρίδος, τῆς Ἐσταυρωμένης Ἑλλάδος. Αἰσθάνθηκε τήν ἀδικία εἰς βάρος ἑνός λαοῦ ὁ ὁποῖος παρά τά ἐλαττώματά του ἐπίστευε στόν Χριστό, στόν Ἐσταυρωμένο Λυτρωτή τοῦ κόσμου. Πόνεσε μαζί μέ τόν ἐσταυρωμένο λαό. Ἄκουε καθημερινῶς τόν ἐσταυρωμένο λαό. Ἄκουε καθημερινῶς τούς θρήνους του ἀπό τήν φρικτή καταπίεσι, ἀπό τήν ἐκμετάλλευσι, ἀπό τήν ἁρπαγή, ἀπό τήν προσβολή τῶν τυράννων. Ἔκλαυσε σάν ἄλλος Ἱερεμίας τήν αἰχμαλωσία τοῦ περιουσίου λαοῦ καί σάν ἀληθινός Ἀπόστολος ἀπεσταλμένος, διότι «οὐχ ἑαυτῶ τις λαμβάνει τήν τιμήν, ἀλλά καλούμενος ὑπό τοῦ Θεοῦ, καθάπερ καί Ἀαρών» (Ἑβρ. ε΄, 4). Πέταξε σ’ ὅλη τήν Ἑλληνική γῆ, τήν πατρίδα, καί παρηγόρησε τούς δακρυσμένους ἀδελφούς. Τόν Σταυρόν του αὐτόν τόν ἐσήκωσε ἑκουσίως, ὁλοπρόθυμα. Γι’ αὐτό ἔλεγε: «ἄφησα τήν ἰδικήν μου προκοπήν, τό ἰδικόν μου καλόν, καί ἐβγῆκα νά περιπατῶ ἀπό τόπου εἰς τόπον καί νά διδάσκω τούς ἀδερφούς μου». Κήρυξε τόν Σταυρό καί τήν ἐσταυρωμένη ζωή. Κήρυξε διότι ἐπίστευε πρῶτα ὁ ἴδιος στήν ἐσταυρωμένη ζωή. Ἀγάπησε τόν Σταυρό, ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Γι’ αὐτό καί ἤθελε νά στήνονται παντοῦ Σταυροί. Κάτω ἀπό τήν σκιᾶ τοῦ Σταυροῦ μιλοῦσε, καί σώζονται σταυροί σέ πολλά σημεῖα ἀπ’ ὅπου πέρασε καί δίδαξε, οἱ ὁποῖοι καί θαύματα ἔκαναν. Στό τέλος τῶν διδαχῶν του μοίραζε μικρούς Σταυρούς, σταυρουδάκια στούς πιστούς. Ὀνόμαζε δέ τόν Σταυρό αὐλάκι πού διασχίζει ὅλη τήν γῆ. «Ὁ Τίμιος Σταυρός, ἔλεγε, εἶναι αὔλαξ ὅλης τῆς γῆς. Ὁ Τίμιος Σταυρός ἁγιάζει τά πέρατα, ὅλα τά θεῖα καί ἅγια τῶν Ἐκκλησιῶν». Σέ ὅλες σχεδόν τίς διδαχές του θίγει τό θέμα τοῦ σημείου τοῦ Σταυροῦ. Δίδασκε πώς ἀκριβῶς καί μέ εὐλάβεια νά κάνουν οἱ Χριστιανοί τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, καί συνιστοῦσε μέ ἐπιμονή οἱ Χριστιανοί νά σταυρώνουν σωστά τό σῶμα τους, νά ἀρχίζουν κάθε τους πρᾶξι μέ τό σημεῖο τοῦ Σταυροῦ. Σέ μία προφητεία του γράφει: «Νά ἔχετε τόν Σταυρό στό μέτωπο, γιά νά σᾶς γνωρίσουν ὅτι εἶσθε Χριστιανοί». Κυρίως ὅμως κεντοῦσε τίς συνειδήσεις τῶν σκλάβων Ἑλλήνων, ὥστε νά αἰσθανθοῦν τήν ἀγάπη του Ἐσταυρωμένου καί τήν ἀγάπη πρός τόν Ἐσταυρωμένο. «Χριστιανέ μου», ἔλεγε, «τόν Χριστόν δέν πρέπει νά τιμᾶς καί νά ἐντρέπεσαι, ὅπου σοῦ ἐχάρισε τόσα καλά καί ἐσταυρώθηκε διά τήν ἀγάπην σου; Ποῖος πατέρας ἐσταυρώθηκε διά τά παιδιά του καμμίαν φοράν; Καί ὁ γλυκύτατός μας Ἰησοῦς Χριστός ἔχυσε τό αἷμα του καί μᾶς ἐξηγόρασεν ἀπό τάς χεῖρας τοῦ Διαβόλου». Αὐτή ἡ ἀγάπη τοῦ Ἐσταυρωμένου ἔπρεπε καί πρέπει ὅλους μας νά μᾶς παρακινῆ, ὥστε νά γινόμαστε συμμέτοχοι τῶν παθημάτων τοῦ Χριστοῦ μας, διά τῆς ἐσταυρωμένης ζωῆς, τῆς ζωῆς τῆς κατά Θεόν ἀσκήσεως.
.            Εἰς τί συνίσταται ἡ ἐσταυρωμένη ζωή τοῦ Χριστιανοῦ κατά τόν ἅγιο Κοσμᾶ; Ἐσταυρωμένη ζωή π.χ. σημαίνει νηστεία, ἐγκράτεια, κακοπάθεια. «Ἐνήστευσεν ὁ Μωυσῆς» λέγει ὁ ἅγιός μας, «σαράντα ἡμερόνυκτα καί ἔγινεν ὡσάν ἄγγελος». «Ἔτσι καί ἡμεῖς νά κάμωμεν, νά νηστεύσωμεν τήν Τετάρτην, διότι ἐπωλήθη ὁ Χριστός μας, καί τήν Παρασκευήν, διότι ἐσταυρώθη». «Ὁμοίως ἔχωμεν χρέος νά νηστεύσωμεν καί τάς Τεσσαρακοστάς, καθώς ἐφώτισεν τό Ἅγιον Πνεῦμα τούς ἁγίους Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας, καί ἐνομοθέτησαν νά νηστεύωμεν, διά νά νεκρώνωμεν τά πάθη καί νά ταπεινώνωμεν τό σῶμα, καί μάλιστα μέ τά ὁλίγα ζῶμεν μέ εὐκολίαν.» Ἐγώ ἠμπορῶ νά ζήσω μέ ἑκατόν δράμια ἄρτου. Ἐκεῖνα τά εὐλογεῖ ὁ Θεός, διότι εἶναι ἀναγκαῖα, καί ὄχι νά τρώγωμεν ἑκατόν δέκα. Ἐκεῖνα τά δέκα τά καταρᾶται, διότι εἶναι χαράμι. Εἶναι ἐκείνου ὅπου πεινᾶ. Φυλάγετε αὐτάς τάς τέσσαρας τεσσαρακοστάς Χριστιανοί μου; Ἐδῶ πῶς πηγαίνετε; Ἄν εἶσθε χριστιανοί πρέπει νά φυλάγετε μάλιστα τήν Μεγάλην Τεσσαρακοστήν. Κρατεῖτε τό τριήμερον ἐδῶ; Τήν Καθαράν Δευτέραν εἶναι καλόν καί ἅγιον ὅποιος τήν φυλάγει.» Ὅποιος νηστεύει τό τριήμερον ἔχει μισθόν εἰς τήν ψυχήν του, καί πάλιν δέν λέγω ἐκεῖνον ὅπου δέν δύναται.» Καί μίαν ἡμέραν νά νηστεύση, ὡφελεῖται». Θά ἦταν μακρύς ὁ λόγος ἄν παραθέταμε ὅλες τίς ἀναφορές τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ γιά τήν ἐσταυρωμένη ζωή τοῦ χριστιανοῦ, δηλαδή τήν ζωή τῆς προσευχῆς, τῆς ἐγκρατείας, τῆς προσοχῆς τῶν αἰσθήσεων, τῆς νεκρώσεως τῶν παθῶν, ὅπως τοῦ ἐγωισμοῦ. Καί εἶναι ἀληθές, ἀγαπητοί, ὅτι ὁ ἄνθρωπος, καί ὁ πιστός ἀκόμη χριστιανός, αἰσθάνεται σάν καρφωμένος πάνω σέ Σταυρό, ὅταν δέν μπορεῖ νά γευθῆ τίς ἡδονές αὐτοῦ τοῦ μάταιου κόσμου. ὅπως ἔγραφε ὁ Παῦλος στήν πρός Γαλάτας ἐπιστολή του: «Οἱ τοῦ Χριστοῦ τήν σάρκα ἐσταύρωσαν σύν τοῖς παθήμασι καί ταῖς ἐπιθυμίαις» (Γαλ. ε΄, 24).
.              Ἐντοπίζει τήν ἐσταυρωμένη ζωή ὁ ἅγιος Κοσμᾶς καί μέσα στήν οἰκογένεια, μάλιστα στήν εὐαίσθητη περιοχή τῆς τεκνογονίας καί τῆς ἐν παιδεία καί νουθεσία Κυρίου ἀνατροφῆς τῶν τέκνων. Συνιστᾶ, χωρίς καμιά δυσκολία, τήν σωφροσύνη καί τήν πολυτεκνία. Κηρύσσει σεβασμό μέσα στήν συζυγία, ἀλληλοκατανόησι, ταπείνωσι, συγχωρητικότητα, ἀκόμη καί σέ περιπτώσεις ἀδικίας. Κηρύττει ὑπεράνω ὅλων τήν εἰλικρινῆ καί ὁλοκάρδια ἀγάπη. Καί ἐπειδή ἀναφερόμαστε στό εὐαίσθητο αὐτό σημεῖο, νά τονίσουμε ὅτι πολλές φορές καί μέ πάλιν ἔντονο ὕφος, ὁ ἅγιός μας μίλησε γιά τήν ἀξία τῆς γυναίκας καί τῆς μητρότητος, τῆς πνευματικῆς καί ἠθικῆς ἰσότητος μέ τόν ἄνδρα. Καί τά ἔλεγε αὐτά σέ ἐποχή πού ἡ ἀξία τῆς γυναίκας δέν ἦταν τόσο αὐτονόητη. Θά ἦταν παράλειψις ἄν δέν ἀναφέραμε ὅτι ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ἕνεκα καί τῆς προσωπικῆς του ἐμπειρίας, ὑπογραμμίζει καί τήν ἐσταυρωμένη ζωή τῶν κληρικῶν καί τῶν μοναχῶν. Τολμηρός καί ἀποφασιστικός, πύρινος καί θεοφώτιστος, δίνει ριζικές λύσεις στό θέμα τῆς καθαρότητος τῶν κληρικῶν καί μάλιστα τῶν ἱερομονάχων. «Εἶσαι ἄγγελος;» λέει, «γίνε ἱερεύς». Ἀποδεικνύεται ἔτσι ὁ ἀλλοιωμένος ἀπό τήν χάριν τοῦ Θεοῦ καί καθαρός σάν ἄγγελος ἑαυτός του. Ἔτσι θέλει τόν ἱερέα. Καθαρό, ὑψιπέτη ἀετό, νά πετάη στά ὕψη, καί ὄχι νά εἶναι ἕνα σάρκινο πλάσμα, ἀχθοφόρο ἐλεεινό τῆς πεπτωκυΐας φύσεώς του. Τέλος, δέν ξεχνοῦσε ποτέ τήν ἐσταυρωμένη πατρίδα. Ὅταν ἔστηνε Σταυρό καί μιλοῦσε στούς σκλάβους ἀδελφούς, ἦταν σάν νά ἔλεγε: «Ἕλληνες, ἡ πατρίδα εἶναι ἐσταυρωμένη. Μήν πτοεῖσθε. Μετά τόν Σταυρό ἀκολουθεῖ ἡ Ἀνάστασις».

.           Ὁ ἅγιος γιά τήν Σταύρωση τοῦ Κυρίου ἀναφέρει τά ἑξῆς: «Νά ξεύρετε μαθηταί μου, πώς ἕνας ἀπό ἐσᾶς θέ νά μέ πουλήση εἰς τούς Ἑβραίους διά τριάκοντα φλωρία καί θέ νά μέ περιγελάσουν οἱ Ἑβραῖοι, νά μέ ὑβρίσουν, νά μέ δείρουν, νά μέ σταυρώσουν. Ὅμως μή λυπᾶσθε, μαθηταί μου, διατί ἐγώ θέλω νά σταυρωθῶ διά νά σταυρώσω τήν ἁμαρτίαν καί τόν Διάβολον καί νά δώσω ζωήν εἰς τούς ἀνθρώπους καί τήν τρίτην ἡμέραν ἔχω νά ἀναστηθῶ καί ἡ ἀνάστασίς μου θέλει προξενήσει χαρά εἰς τόν οὐρανόν, χαρά εἰς τήν γῆν, χαρά εἰς τόν Ἅδην, φαρμάκι καί σπαθί δίστομο εἰς τήν καρδίαν τῶν Ἑβραίων καί μάλιστα τοῦ Διαβόλου»[5]. Καί ὅταν ἦτο εἰς τόν σταυρόν, ἔπασχεν ἡ ἀνθρωπότης, ἡ ὕλη τῆς σαρκός, ἡ δέ θεότης ἔμεινε ἀπαθής. Καί καθώς ὅταν ὁ ἥλιος φωτίζη τό δένδρον καί ὁ δενδροκόπτης κόπτοντας μέ τό τσεκούριον, τό μέν δένδρον πάσχει κοπτόμενον, αἱ δέ ἀκτῖνες τοῦ ἡλίου, ὁπού εἶναι ἐπάνω εἰς τό δένδρον,ἄκοπτες καί ἀβλαβεῖς μένουν, οὕτω καί ἡ θεότης τοῦ Χριστοῦ μας ἄν καί δέν ἐχωρίσθη ἀπό αὐτήν, καθώς ὁ ἥλιος ἀπό τό δένδρον καί δέν ἔπαθε, οὕτω καί ἡ ἀνθρωπότης ἔπαθεν ὡς τό δένδρον, ἡ δέ θεότης ἔμεινεν ἀβλαβής ὡς ὁ ἥλιος»[6]Τό νά πάσχει κανείς ὑπέρ Χριστοῦ εἶναι, νά ὑπομένει τίς δοκιμασίες πού τοῦ συμβαίνουν..».
.          «Ἀπτόητος ὁ Κοσμᾶς ἐξακολούθησε τό κήρυγμά του περιοδεύοντας σ’ ὁλόκληρο σχεδόν τό νησί (Κέρκυρα). Ὅπου δίδασκε ἀκολουθοῦσαν φανατικοί πιστοί. Κατά τό σύστημά του ἔστηνε παντοῦ ξύλινους σταυρούς. Ἡ κοινωνική του θέση ἀνησύχησε τους χρυσοβιβλικούς. Στό τέλος κατάφεραν νά θεωρηθεῖ ἀπό τίς ἀρχές «ἀνατρεπτικός τοῦ κοινωνικοῦ συστήματος». Ἡ χρυσοβιβλική τάξη και ἡ πλούσια ἑβραϊκή παροικία ἦταν οἱ δύο ἐπικίνδυνοι ἐχθροί του.
.           Στήν Κέρκυρα ὅπου τόν μετέφεραν τό κοινό μέτωπο τῆς ἀριστοκρατία καί τῶν ἑβραίων πλήρωσαν μπράβους, γιά νά χτυπήσουν τόν κοινό τους ἐχθρό καί μέ μισθωμένο καράβι τόν ἔστειλαν κρυφά στούς Ἁγίους Σαράντα «ὑπό ἀσφαλῆ συνοδείαν»[7].
.           «Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, χωρίς νά τρομοκρατηθεῖ ἀπό τίς ἀντιδράσεις, συνέχισε τό ἱεραποστολικό του ἔργο. Αἴρει τό δικό του σταυρό καί ἀνεβαίνει πρός τό δικό του Γολγοθά. Οἱ Γραμματεῖς καί Φαρισαῖοι τῆς ἐποχῆς του, οἱ κοτζαμπάσηδες κι οἱ ἄσπονδοι ἐχθροί του, οἱ Ἑβραῖοι, τοῦ κήρυξαν ἀμείλιχτο πόλεμο! Τελικά τόν παρουσίασαν σάν πράκτορα τῶν Ρώσων, μέ εἰδική ἀποστολή νά ξεσηκώνει σ’ ἐπανάσταση τούς χριστιανούς»[8].

.             «Τό ἔργο του στήν Ἤπειρο ὑπῆρξε καταλυτικό γιά τήν ἀναζήτηση τῆς ἐθνικῆς αὐτογνωσίας. Ὁ Κοσμᾶς στρέφεται ἐνάντια στήν τουρκική τυραννία, καυτηριάζει τήν ἄνιση κατανομή τῶν φόρων ἀπό τούς Κοτσαμπάσηδες, συμβάλλει στήν περίθαλψη τῶν φτωχῶν καί ὀρφανῶν καί συμβάλλει ἀποτελεσματικά στή βελτίωση καί στήν ἀνθρωπινότερη λειτουργία τῶν κοινοτήτων. Γίνεται καθημερινός μάρτυρας τοῦ ἀβάσταχτου φορολογικοῦ καθεστῶτος τῶν συμπατριωτῶν του. Οἱ δημοσιευμένες μαρτυρίες μνημονεύουν ἀνάμεσα στίς πολυάριθμες καί τρομακτικές φορολογικές ἐπιβαρύνσεις τή δεκάτη, τό χαράτσι, τόν τελωνειακό φόρο (5%), τό φόρο γιά τά ἀνήλικα ἄρρενα (σπέντζα), τό τζελέπικο καί προβατονόμιο, τό ἐδαφονόμιο, τούς φόρους ὁδοφυλακῆς, ἐπισκευῆς φουρίων, μισθοδοσίας στρατοῦ, συντήρηση ταχυδρομίων, στρατιωτικοῦ ἐπισιτισμοῦ τοπάρχη, ἀμοιβῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων καί πολλούς ἄλλους»[9].
.              «Πάνω ἀπό ἕξι μῆνες ὁ ἅγιος καυτηρίαζε κάποιους χωροδεσπότες τῆς Μακρυνείας, τούς Μπαρλαίους, πού κατοικοῦσαν σέ ἐπώνυμό τους συνοικισμό, λίγο βορεινότερα ἀπό τό Σαμάρι. Ἀπό τό κοντινό τους κάπως κελλί του ὁ ἅγιος πήγαινε τίς Κυριακές καί τίς γιορτές ἐκεῖ καί κήρυττε. Τά πύρινα κηρύγματά του ἄναβαν τά πνεύματα τῶν καταπιεζομένων χωρικῶν καί οἱ ἀντεκλήσεις μεταξύ τοῦ λαοῦ, πού φανατικά ἔκλιναν μέ τό μέρος τοῦ ἁγίου, καί τῶν ἀρχόν των τέλος δέν ἔπαιρναν. Γιά νά σταματήσουν τό στηλευτικό κήρυγμα τοῦ ἀνεπιθύμητου ρασοφόρου, καταφεύγοντας σέ τρομοκρατικά μέτρα. Παράβαλαν τά τσομπανόσκυλά τους νά τόν κατασπαράξουν, καί τόσα δεινά τόν κακοποίησαν, πού μόνο τρέχοντας κατώρθωσε νά ξεφύγη ἀπό τά χέρια τους. Ἔβαλαν ἀκόμα τόν τοῦρκο διοικητή τοῦ Ἀποκόρου νά τόν ἀπελάση στά Μπιτόλια ἀλλά δέν πραγματοποιήθηκε ἡ ἀπέλαση γιατί οἱ χριστιανοί τῆς πειροχῆς ἐξαγόρασαν μέ 40 50 γρόσια. Στό «Βαθύρρεμα» τίναξε τά παπούτσια του. Ὁ συνοικισμός δέν ἄργησε νά ρημάξη. Λίγα φτωχόσπιτα σήμερα στή θέση του θυμίζουν τό περιστατικό»[10].
.            «Στήν Κεφαλλονιά ἀκροατής του σημειώνει: «…Δέν ἠμπορεῖ νά κατηγορηθῆ ἡ ἐπιστροφή ἐκ μέρους τοῦ θεορήτορος. Τοῦτος ἐλέγχεται καί κατακρίνεται ἀπό τούς Ζακυνθινούς ἄρχοντας πώς ἦτον ἀμαθής, πώς ἔκανε λόγους οὐδεμιᾶς συνθέσεως ρητορικῆς καί προκοπῆς, ὅμως ἐσύλλεξε πολύν πνευματικόν καρπόν ἀπό τούς ἀκροατάς του. Φαίνεταί μοι πώς εἶναι ἄξιος ἐπαίνου καί θαυμασμοῦ, ἐπειδή καί ἠξεύρομεν ὅτι οἱ ἱεροί κανόνες ὁπού μάθησιν καί φήμην εἶχον μεγάλην, δέν ἐπροξένησαν παρόμοιαν[11] εἰς τούς ταπεινούς ἀκροατάς. Ἐδέχθη[12] τοῦτος ὁ ἱερεύς μέ ψυχρόν πρόσωπον εἰς τήν πατρίδα τῆς Ὑμετέρας Πᾳνιερότητος, δημοσίως ὑβρίσθη καί ὠνιδείσθη ἀπό τούς εὐγενεῖς καί ταπεινούς ἀνθρώπους. Τοιαύτας πράξεις ἀτάχους καί ὀλίγον χριστιανικάς μέ μίαν ἑκούσιον σιωπήν ἔδειξε ἡ Ὑμετέρα Πανιερότης πώς δέν τάς κατηγορεῖ…»[13].
.          «Ἀσκήσει πρότερον τόν βίον ἁγνισάμενος καί ἀπαθεία, ἀνθ’ ὧν Ὁ Χριστός πλουσίαν θαυμάτων χορήγηκές σοι τήν ἐνέργειαν», «Ἀρετήν πᾶσαν ἤσκησας, ἀσκητῶν ἐγκαλώπισμα…»[14].

[1] Τοῦ Σεβασμιωτάτου Μητροπολίτου Αἰτωλίας καί Ἀκαρνανίας κ. ΚΟΣΜΑ, ὁμιλία πού πραγματοποιήθηκε

στόν Κατανυκτικό Ἑσπερινό τῆς Γ΄ Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν (τῆς Σταυροπροσκυνήσεως) στόν Ἱερό Μητροπολιτικό Ναό Παντανάσσης Λεμεσοῦ Κύπρου. Δημοσιεύθηκε στό 9ο τεῦχος τοῦ Περιοδικοῦ «ΑΓΙΟΣ ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ».

[2] Φιλιπ. α΄, 21

[3] Ἰωάννης Μενοῦνος, «Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός….» Α2, 79

[4] Σεβ. Ναυπάκτου κ.κ. Ἱεροθέου, Παρέμβαση, ἐφημερίδα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ναυπάκτου, Φεβρουάριος,

2005

[5] Ἰωάννης Μενοῦνος, «Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός….» Δ 167,168

[6] Ἰωάννης Μενοῦνος, «Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός….» Παραδείγματα σ. 218

[7] Νέα Ἑστία τόμος 25ος Ἰανουάριος Ἰούνιος 1979,σελ. 728 748 Ν. Τζουγανάτου Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός (ἀνα

κοίνωση μιᾶς ἀδημοσίευτης διδαχῆς του στήν Κεφαλλονιά)

[8] Σπ. Ἀραβαντινοῦ «Ἱστορία τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ Τεπελενλῆ, Ἀθήναις 1895, σ.30

[9] Κων/νου Βακαλοπούλου, Ἱστορία τῆς Ἠπείρου, ἐκδ. Ἡρόδοτος»,Θεσ/λονίκη, 2003,σελ.122

[10] Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς στή λαϊκή ψυχή, τοῦ Κ.Σ.Κώνστα, Λαογραφία, Δελτίον Ἑλληνικῆς Λαογραφικῆς Ἑταιρείας, τόμ. ΚΖ΄ 1971, Ἀθήνα 1971, 221222

[11] μάθηση μεγάλην

[12] ἔγινε δεκτός

[13] Κεφαλληνιακά Χρονικά τόμ. 4ος, 19801982. Γ. Ἀλισανδράτου: Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός στήν Κεφαλλονιά καί τή

Ζάκυνθο, 1777,σ. 188, ἀνέκδοτη ἐπιστολή ἑνός ἀκροατή του.

[14] Σαπφείρου Χριστοδουλίδου, Ἐπισκ. Αὐγουστίνου Καντιώτου Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός ἐκδ. «ὁ Σταυρός» Λιτήν.

, ,

Σχολιάστε

O ΑΓ. ΚΟΣΜΑΣ ὁ ΑΙΤΩΛΟΣ ὡς ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΟΣ «Δέν ὑπάρχει ἄλλο παράδειγμα ἁγίου τῆς Ἐκκλησίας μας, πού νά ἐκοπίασε τόσο πολύ ἱεραποστολικά μετά τόν ἀπόστολο Παῦλο ὅσο ἐκοπίασε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς!»

Ὁ Ἅγ. Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς
ὡς Ἱεραπόστολος

(ἀπόσπασμα μελέτης ὑπὸ τὸν τίτλο:
«
Ἡ ἐσωτερική, ἡσυχαστική, ζωή
τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ»
 

Τοῦ Κωνσταντίνου Ἡρ. Δεσπότη

.            «Ἐγεώργησας ἀρότρῳ τῆς χάριτος τοῖς πρότερον ἐν ἀγνωσίᾳ Ἅγιε καί ἀπάτης προσκειμένοις»[1]. «Εὐαγγελίῳ γάρ τόν λόγον καί τά ἀγαθά τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν[2], σοφῶς ἐκήρυξε. Καί τάς καρδίας θείῳ φόβῳ ἐρρύθμισε»[3].
.            Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς δέν ἦταν διαφωτιστής, ἀλλά κυρίως καί κατ᾽ ἐξοχήν ἁγιορείτης. Ἄν διαβάσει κανείς προσεκτικά τά κείμενά του, τίς λέξεις πού χρησιμοποιεῖ, τόν τρόπο μέ τόν ὁποῖο ἐκφράζεται καί τίς πράξεις πού ἔκανε, θά δεῖ ὅτι ἐκινεῖτο ὡς ἕνας Μοναχός τοῦ Ἁγίου Ὄρους, βάδισε στό μονοπάτι τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως.Ἦταν ἐκφραστής τοῦ ὀρθοδόξου φωτισμοῦ καί δίδασκε στον λαό για τήν κάθαρση, ἀπό τά πάθη, τόν φωτισμό τοῦ νοῦ, πού εἶναι ἡ νοερά προσευχή (ἡ προσευχή τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στήν καρδιά), καί τήν θέωση. Εἶναι λανθασμένη ἡ ἔκφραση ὅτι ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἦταν ἕνας ἰδεολόγος ἠθικιστής ἱεραπόστολος, ὅπως θέλουν νά τόν χαρακτηρίσουν μερικοί.
.            Ξεκίνησε τήν ἱεραποστολή του μέσα ἀπό τήν ἡσυχαστική παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καί ἔλαβε τήν διαβεβαίωση ἀπό τούς Γεροντάδες τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Φιλοθέου, τούς Πατριάρχες Κωνσταντινουπόλεως, κατ’ ἀρχάς τόν Σεραφείμ Β΄ καί ἔπειτα τόν Σωφρόνιο. Εἶχε Ἐκκλησιαστική συνείδηση καί ἡ ὑπακοή του ἦταν Χριστομίμητη.
.            Πέρα ἀπό αὐτό, ὡς ἱεραπόστολος διέθετε μερικά ἄλλα σημαντικά στοιχεῖα. Ὁ π. Γεώργιος Φλωρόφσκυ, ἕνας μεγάλος θεολόγος τοῦ 20ου αἰῶνος, σέ ἕνα κείμενό του γιά τήν ἱεραποστολή σημειώνει τρία ἐνδιαφέροντα στοιχεῖα τοῦ γνησίου ἱεραποστόλου.
.            Πρῶτον, ὁ θεολόγος ἱεραπόστολος σέβεται τήν ἱστορία. Δέν ὡθεῖται στό παρελθόν, γι’ αὐτό ἀποφεύγει τόν φονταμενταλισμό καί οὔτε ὁδηγεῖται ἁπλῶς πρός τό μέλλον μέ μία ἐσχατοτολογική οὐτοπία. Ὁ Χριστός ἐνηνθρώπησε καί εἰσῆλθε στήν ἱστορική πραγματικότητα γιά νά τήν μεταμορφώσει. Ὅπως γράφει: «Ἡ Ἐκκλησία ἀναγνωρίζει καί διακηρύσσει τήν δογματική ἀλήθεια ὡς γεγονότα τῆς ἱστορίας». Ὁ Χριστός ἔπαθε, σταυρώθηκε καί ἀναστήθηκε σέ ὁρισμένο χῶρο καί χρόνο. Σημειώνει ὁ π. Γεώργιος: «ἡ ἀδιαφορία γιά τήν ἱστορία ὁδηγεί πάντα σέ μιά αἱρετική ξηρότητα σέ μία δογματιστική διάθεση». Ἐπίσης, «ὁποιοσδήποτε εἶναι ἀναίσθητος πρός τήν ἱστορία, δύσκολα εἶναι καλός Χριστιανός». Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ἔβλεπε αὐτήν τήν ἱστορική πραγματικότητα, τόν στενοχωροῦσε ἡ κατάσταση τῶν Ρωμηῶν καί ἀγωνίστηκε γιά νά τήν μεταμορφώση.
.            Δεύτερον, κατά τόν π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ ὁ ἱεραπόστολος πρέπει νά ἔχει τήν ἔμπνευση νά εἰσδύει μέσα στήν ψυχή τοῦ λαοῦ καί νά τήν κατανοεῖ. Οἱ ἱεραπόστολοι, πρέπει «νά γνωρίζουν τήν γλώσσα τοῦ λαοῦ, τήν ἱστορία τους καί τόν τρόπο ζωῆς τους, γιατί ὅλα αὐτά ὁδηγοῦν σέ μία κατανόηση τῆς ψυχῆς». Αὐτό ἔκανε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς. Γνώριζε πολύ καλά τόν λαό καί τήν γλῶσσα του, συμμετεῖχε στόν τρόπο ζωῆς του, συνέπασχε μαζί του, κατενόησε τήν ψυχή του καί μέ τό προφητικό χάρισμα πού εἶχε μιλοῦσε μέσα σέ αὐτήν, βαθειά στήν ὕπαρξή τους. Γι’ αὐτό μέχρι σήμερα ὁ λόγος του, ἡ κάθε κίνησή του βρίσκεται μέσα στήν βαθειά μνήμη τῆς Ρωμηοσύνης.
.            Τρίτον, ὁ ἱεραπόστολος, κατά τόν π. Γεώργιο Φλωρόφσκυ, ἀναπόφευκτα ἔρχεται «πρόσωπο μέ πρόσωπο» μέ τήν πολιτεῖα-ἐξουσία καί ἔχει τό δίλημμα «νά συνεργασθεῖ μαζί της ἤ τουλάχιστον νά ἐργασθεῖ παράλληλα μέ τούς ἐξαναγκαστικούς καί ὀργανωτικούς θεσμούς τῆς πολιτείας». Καί παρατηρεῖ: «Εἶναι δύσκολο νά πεῖς ποιό εἶναι τό δυσκολώτερο, νά συνεργασθεῖ ἤ νά παλαίψει μαζί της». Ἀσφαλῶς χρειάζεται διάκριση. Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ἀντιμετώπισε τό ἴδιο πρόβλημα, ἀλλά τό ὑπερέβη, οὔτε συνεργάσθηκε, οὔτε συγκρούστηκε μαζί της. Ὅμως τήν ἀποδέχθηκε, τήν ὑπερέβη, χωρίς νά ταυτισθεῖ μαζί της καί δημιούργησε τίς προϋποθέσεις γιά νά τήν ἀποτινάξει. Μέ τόν λόγο του, τήν δράση του, τά θαύματά του, τίς προφητεῖες του, τό μαρτύριό του προκάλεσε τήν προσωπική ἐλευθερία καί δημιούργησε τίς προϋποθέσεις καί τῆς ἐθνικῆς ἐλευθερίας»[4].

Ἡσυχία καί ἱεραποστολή[5]

.            «Ὑπάρχει στενή σχέση μεταξύ τῆς ἱερᾶς ἡσυχίας καί τῆς ἱεραποστολῆς. Δέν μπορεῖ νά ὑπάρξη ἀληθινή ἱεραποστολή, ὅταν δέν ἐμπνέεται ἀπό τήν ἱερά ἡσυχία, μέ τήν ὀρθόδοξη σημασία τοῦ ὅρου καί, βέβαια, ἡ ἡσυχία ἐκβάλλεται κατά φυσικό τρόπο στό ρεῦμα τῆς ἱεραποστολῆς. Ὅταν ἀποδεσμευθῆ ἡ ἱεραποστολή ἀπό τήν ἱερά ἡσυχία, τότε δημιουργεῖται σοβαρό ἐκκλησιαστικό πρόβλημα. Ἡ ἱεραποστολή, ὅπως καί ἡ λέξη τό λέγει, εἶναι μία ἱερά ἀποστολή, ὅταν δηλαδή ὁ Θεός ἀποστέλλη μερικούς ἀνθρώπους γιά νά κηρύξουν τό εὐαγγέλιο τῆς Βασιλείας Του, τό εὐαγγέλιο τῆς ἀληθείας, τῆς δικαιοσύνης, τῆς σωτηρίας τῶν ἀνθρώπων.
.            Ὁ ἱεραπόστολος δέν κηρύσσει μόνον, δέν εἶναι, δηλαδή, ἕνας θεωρητικός διδάσκαλος, ἀλλά ὁ πατέρας πού μεταδίδει τήν γνώση τοῦ Θεοῦ, πού αὐτός ἀπέκτησε προηγουμένως, καί γεννᾶ πνευματικά παιδιά τοῦ Θεοῦ. Καί, βέβαια, γνωρίζουμε ἀπό τήν Ὀρθόδοξη Παράδοσή μας ὅτι ἡ γνώση τοῦ Θεοῦ εἶναι κυρίως καί πρό παντός ἐμπειρική, ὑπαρξιακή.
.            Ἡ μετάδοση δέ αὐτῆς τῆς γνώσεως ἔχει ὡς αποτέλεσμα τήν ἀναγέννηση τῶν ἀνθρώπων. Ἡ ἡσυχία μέ τήν ὀρθόδοξη σημασία τοῦ ὅρου εἶναι ὁ τρόπος καί ἡ μέθοδος, τήν ὁποία παρέδωκε ὁ Χριστός στούς Ἀποστόλους καί ἐκεῖνοι στούς διαδόχους τους, διά τῆς ὁποίας μεθόδου ὁ ἄνθρωπος ἀποκτᾶ τήν ὑπαρξιακή γνώση τοῦ Θεοῦ. Ἡ μέθοδος αὐτή συνδέεται μέ τήν βίωση τῶν μακαρισμῶν τοῦ Χριστοῦ. Ἄν δοῦμε τήν σειρά πού ὁ Χριστός ἐκφώνησε τούς μακαρισμούς, θά διαπιστώσουμε πραγματικά τήν ὀρθόδοξη ἡσυχία, τήν μέθοδο τῆς θεραπείας τοῦ ἀνθρώπου καί, βεβαίως, κατάληξη αὐτῆς τῆς μεθόδου, αὐτῆς τῆς ζωής εἶναι ἡ ἱεραποστολή καί τό μαρτύριο.
.            Προηγεῖται ἡ πίστη ἐξ ἀκοῆς, τῆς ἐμπιστοσύνης πρός τόν Θεό, ἡ καλή προαίρεση σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου, καί μέ τήν βοήθεια τῆς θείας Χάρης ἔρχεται ἡ αὐτογνωσία καί δι’ αυτῆς ὁ θεῖος φόβος, ἡ κατά Χριστόν ταπείνωση, καί ἀκολουθεῖ ἡ μετάνοια, ἡ πραότητα, ἡ πεῖνα καί ἡ δίψα γιά τήν δικαιοσύνη τοῦ Θεοῦ, γιά τήν τήρηση τῶν εντολῶν τόῦ Χριστοῦ, ἡ βίωση τοῦ ἐλέους τοῦ Θεοῦ, ἡ καθαρότητα τῆς καρδίας, διά τῆς ὁποίας γεύεται ὁ ἄνθρωπος τῆς θεωρίας τοῦ Θεοῦ, ἡ μετάδοση στούς ἄλλους τῆς εἰρήνης αὐτῆς πού γεύθηκε ὁ ἴδιος, ὁ διωγμός καί τό μαρτύριο γιά τήν δόξα τοῦ Θεοῦ, ἡ χαρά γιά τήν βίωση τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, ἡ ἀπόκτηση τοῦ χαρίσματος τῆς προφητείας[6].
.            Ἕνα σύγχρονο παράδειγμα εἶναι τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ. Ἀσκήθηκε πνευματικά στό Ἅγιον Ὄρος, ὅπως ὁ ἴδιος λέγει, γιά πολλά χρόνια, ἀκολουθώντας τήν ὅλη ἡσυχαστική μέθοδο καί στήν συνέχεια, ὅταν αἰσθάνθηκε μέσα του τήν πληροφορία ἀπό τόν Θεό νά κάνη τίς περιοδεῖες του στό ὑπόδουλο Γένος, ρώτησε τούς πνευματικούς του πατέρας, ἔλαβε τήν εὐλογία τοῦ Πατριάρχου, ἀλλά λάμβανε καί τήν εὐλογία τῶν κατά τόπους ἐκκλησιαστικῶν ἀρχόντων. Καί ἐπειδή ἐκινεῖτο μέσα στά πλαίσια αὐτά, τό ἔργο του εἶχε πνευματικούς καρπούς καί ἐξασκεῖται καί διαχρονικά. Γιατί πρέπει νά ὑπογραμμισθεῖ ὅτι ἡ ἱεραποστολή δέν ἐξαντλεῖται μόνον στό κήρυγμα ἤ σέ κάποια ἄλλη ποιμαντική ἐργασία, ἀλλά εἶναι καί ἡ προσευχή, ἡ προσωπική ἐπικοινωνία μέ κάθε Χριστιανό, καί ἡ μόνη παρουσία ἑνός ἁγίου, ἡ ἀπόκτηση δογματικῆς συνείδησης, καθώς καί ἡ διατύπωση καί διαφύλαξη τῶν δογμάτων, καί τελικά ἡ ἱεραποστολή πού γίνεται καί μετά τήν ἔνδοξη κοίμηση τοῦ ἁγίου, μέ τά θαύματά του, τίς πρεσβεῖες του, ἀκόμη καί τόν τάφο του. Ἡ κατά Χάρη θέωση ἑνός ἀνθρώπου περνᾶ ἀδιόρατα καί μυστικά, μερικές δέ φορές καί φανερά, μέσα στήν ζωή καί τήν λειτουργία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος καὶ στὰ πλαίσια αὐτὰ συνδέεται ὀρθόδοξα καί ἐκκλησιαστικά ἡ ἡσυχία μέ τήν ἱεραποστολή.
.            Μιά ἱεραποστολή πού δέν ἔχει μέσα της τό στοιχεῖο τῆς ἡσυχίας, καί ἡ ὁποία ἡσυχία ἐκφράζεται μέ ὅλα τά πνευματικά χαρίσματα, τῆς ταπεινώσεως, τῆς μετανοίας, τῆς εἰρήνης, τοῦ σεβασμοῦ τῶν κανονικῶν ἐκκλησιαστικῶν θεσμῶν, δέν εἶναι γνήσια».
.            Καί γι’ αὐτόν τόν λόγο, λοιπόν, εἶναι ζηλευτός καί ἀξιομίμητος ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ὁ ὁποῖος ἐγύρισε σχεδόν ὁλόκληρη τήν Ελλάδα. Ἐπί εἴκοσι χρόνια ἔκανε ἱεραποστολικό ἔργο! Ἱσαπόστολος, ἄλλος Παῦλος. Δέν ὑπάρχει ἄλλο παράδειγμα ἁγίου τῆς Ἐκκλησίας μας, πού νά ἐκοπίασε τόσο πολύ ἱεραποστολικά μετά τόν ἀπόστολο Παῦλο ὅσο ἐκοπίασε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς!
.            «Καί ποιό ἦταν τό ὁπλοστάσιό του τό θεολογικό; ἀναφέρει σέ μία ἀνακοίνωση συνεδρίου γιά τόν ἅγιο Κοσμᾶ, ὁ πρωτοπρεσβύτερος π. Θεόδωρος Ζήσης, καθηγητής Πανεπιστημίου. Ποιό ἦταν θά λέγαμε τό «ρεπερτόριο» τῶν ὁμιλιῶν του, τί κουβαλοῦσε μαζί του; Βιβλιοθῆκες, βιβλία, σοφίες, συγγράμματα σοφά; Ὅλο καί ὅλο εἶχε ἕνα πρόγραμμα τριῶν ὁμιλιών. Ὅλες καί ὅλες οἱ ὁμιλίες, τίς ὁποῖες μέ πολύ κόπο καί μέ πολλή σοφία εἶχε συνθέσει, ἦταν σκελετοί τριῶν μόνον ὁμιλιών. Τρεῖς Διδαχές στίς ὁποίες προσέθεσε καί ἄλλες δύο, τίς ὁποῖες ὅμως χρησιμοποιοῦσε μόνο ὅταν παρίστατο λόγος. Τόν βασικό σκελετό τῶν τριῶν ὁμιλιῶν τόν ἔκανε σχεδόν σέ κάθε μέρος πού πήγαινε. Ὡστόσο, ὅμως, ἀναλόγως μέ τό ἀκροατήριο, τίς εἰδικές συνθῆκες, οἱ ὁποῖες ἐπικρατοῦσαν, προσέθεται ἤ ἀφαιροῦσε ὁρισμένα πράγματα, καί γι’ αὐτό ὑπάρχουν παραλλαγές τῶν Διδαχῶν. Ψάχνουν οἱ κριτικοί νά βροῦν. Ἔχουμε τόσα χειρόγραφα καί κάθε χειρόγραφο παρουσιάζει μία διαφορετική μορφή τῆς Διδαχῆς τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ. Τί συμβαίνει ἐδῶ; Ὁρισμένοι μάλιστα εἶπαν ὅτι δέν εἶχε ὁ ἅγιος δομή, δέν εἶχε σχέδιο στίς ὁμιλίες του καί ὅτι τά ἔλεγε ὅλα ἀνακατεμένα, ὅπως τύχαινε! Ἀσφαλῶς καί εἶχε σχέδιο ὁ ἅγιος καί εἶχε δομή στίς ὁμιλίες του. Ποιά, λοιπόν, ἦταν αὐτή ἡ δομή τῶν ὁμιλιῶν του, ἡ γενική, ἡ βασική;
.            Ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁδοιπορώντας ἔφθανε στόν τόπο, ὅπου ἐπρόκειτο νά ὁμιλήσει, συνήθως ἀπόγευμα, ὁπότε ἐπέστρεφαν ἀπό τίς δουλειές τους τίς ἀγροτικές – οἱ χωρικοί κυρίως – κατάκοποι καί κουρασμένοι. Συγκεντρωνόταν, λοιπόν, ὁ κόσμος, καί ὁ ἅγιος, ἀφοῦ ἔστηνε τό θρονί καί τόν σταυρό ἤ μέσα στόν Ναό ἔκανε τήν πρώτη του Διδαχή. Τί περιελάμβανε ἡ πρώτη Διδαχή; Ἄρχιζε ἀπό τήν Ἁγία Τριάδα «Πρῶτα ἀπό τόν Θεό θά ἀρχίσουμε» ἔλεγε. Παρουσίαζε μέ ἁπλᾶ λόγια τό δόγμα τῆς Ἁγίας Τριάδος. Παρουσίαζε τήν δημιουργία τῶν Ἀγγέλων, τήν πτώση τοῦ Ἑωσφόρου, προχωροῦσε στήν δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου, στήν ἁμαρτία τῶν πρωτοπλάστων καί στήν ἔξωσή τους ἀπό τόν Παράδεισο. Καί ἀφοῦ τελείωνε ἐντάσσοντας μέσα στό πλαίσιο αὐτό πολλά ἠθικά θέματα, ἀφοῦ τελείωνε ἔλεγε: «Τώρα εἶστε κουρασμένοι. Ἄν θέλετε, φεύγω αὔριο τό πρωΐ, φθάνουν αὐτά πού σᾶς εἶπα. Ἄν δέν θέλετε, θά μείνω καί αὔριο τό πρωΐ λέμε καί τά ὑπόλοιπα». Παρέμενε, λοιπόν, καί ἀφοῦ γινόταν Θ. Λειτουργία ἤ εὐχέλαιο ἤ κάτι ἄλλο ἄρχιζε τήν δεύτερη Διδαχή του, ἡ ὁποία περιελάμβανε πλέον τήν Καινή Διαθήκη. Ξεκινοῦσε ἀπό τήν γέννηση τῆς Παναγίας μας, τό ζεῦγος Ἰωακείμ καί Ἄννης, τά Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου, τόν Εὐαγγελισμό, τήν Γέννηση τοῦ Χριστοῦ, ὅλα τά γεγονότα πού ἔχουν σχέση μέ τό ἔργο, τήν διδασκαλία καί τά θαύματα τοῦ Κυρίου. Ἡ δεύτερη αὐτή ὁμιλία ἔφθανε μέχρι τήν Σταύρωση, μέχρι τήν Μ. Πέμπτη. Καί ἐδῶ βέβαια ἀναπτύσσοντας αὐτά τά δόγματα, αὐτήν τήν διδασκαλία τό δόγμα καί τό ἦθος εἶναι τό ἴδιο πρᾶγμα. Δέν τά ξεχώριζε ποτέ ὁ ἅγιος Κοσμᾶς καί ὅλοι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας ἔβρισκε τήν εὐκαιρία νά αναπτύσσει στήν κατάλληλη συνάφεια ἠθικά θέματα.
.            Μετά ἀπό αὐτήν τήν δεύτερη ὁμιλία ἔλεγε. «Τώρα θά μείνω καί τό βράδυ νά σᾶς πῶ τά ἐπίλοιπα». Τά ἐπίλοιπα τῆς τρίτης Διδαχῆς ἦταν ἀπό τήν παράδοση τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου τό βράδυ τῆς Μ. Πέμπτης μέχρι τήν Ἀνάσταση, τήν Ἀνάληψη, τήν ἀποστολή τῶν δώδεκα ἀποστόλων καί τέλος τά περί ἐσχάτων καί τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου. Φυσικά πάλι μέ ενδιάμεσες ἀναφορές βασικῶν ἠθικῶν θεμάτων γιά νά «δέσουν» ἦθος καί δόγμα.
.            Ὅταν μερικές φορές συνέβαινε νά παρατείνει τήν παρουσία του σ’ ἕναν τόπο περισσότερο ἀπό δύο μέρες, εἶχε καί σχέδιο δύο ἄλλων Διδαχῶν. Τήν παρουσίαζε με ἀνάπτυξη πτωτοφανῆ καί ἐμβάθυνση, ἀλλά καί με ἁπλότητα συγχρόνως πού χαρακτηρίζουν τήν ἀνάλυση τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ. Ἡ βάση τῆς Διδαχῆς ἦταν ἡ παραβολή τοῦ Σπορέως, ἀλλά ἐμπλουτιζόταν μέ πολλές διηγήσεις ἀπό τούς βίους τῶν ἁγίων, μέ παραδείγματα μετανοίας κ.λ.π. Τέλος ἡ πέμπτη Διδαχή ἀναφερόταν σέ πολλά καί ποικίλα θέματα. Στή δύναμη τοῦ Σταυροῦ, στό κομποσχοίνι, στό ρόλο τῶν αἰσθήσεων, τήν εὐχή «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ἐλέησόν μέ», κ. ἄ.
.            Μέ πέντε, λοιπόν, Διδαχές μόνον τρεῖς βασικές ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός ἔκανε αὐτό πού ἔκαναν ὁ Χριστός καί οἱ Ἀπόστολοι. Ἄν πάρει κανείς ἀπό τά εὐαγγέλια τήν διδασκαλία τοῦ Κυρίου μας θά δεῖ ὅτι τόση περίπου εἶναι. «Ἔστι δέ καί ἄλλα πολλά ὅσα ἐποίησεν ὁ Ἰησοῦς, ἅτινα ἐάν γράφηται καθ’ ἕν…». Εἶπε πολλά ὁ Χριστός. Καί ὁ ἅγιος Κοσμᾶς θά μποροῦσε νά πεῖ πολλά. Ἀλλά «θά σᾶς πῶ, λέγει, τά ἀναγκαιότερα». Καί σέ τρεῖς μόνον Διδαχές, μέ ἄλλες δύο συμπληρωματικές, μέ πέντε Διδαχές ἔκανε ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς αὐτό τό θαῦμα τῶν Διδαχῶν, τό ὁποῖο θαυμάζουμε σήμερα….»[7].
.            «Στήν Κεφαλλονιά ἀκροατής τοῦ ἁγίου σημειώνει: «Ἡ διδασκαλία τοῦ προειρημένου κήρυκος εἶναι ἡ ἰδία ὁπού ἀναγινώσκομεν εἰς τά Θεῖα Εὐαγγέλια καί κατά διαδοχήν ἀπό τούς Ἀποστόλους εἰς τόν τετραμερῆν ἐκηρύχθη κόσμον[8], ἐξηγήθη ἀπό τούς Πατέρας τῆς Ὀρθοόξου Ἐκκλησίας, ἐστερεώθη μέ τά θεσπίσματα τῶν Γενικῶν Συνόδων. Ἐκήρυττε τόν Θεόν ὑπέρ πᾶν ἄλλο, τί νά σεβώμεσθεν καί νά ἀγαπῶμεν. Ἔλεγε τό χρέος ὁπού ἔχουν οἱ χριστιανοί νά ἀγαπῶσι τόν πλησίον, νά μήν μισοῦν τούς ἐχθρούς, νά τούς ἀγαθοποιοῦν δυνάμενοι, νά βοηθοῦν τοῖς χρειαζομένοις, νά νηστεύουν, νά εἶναι ἐγκρατεῖς οἱ γονεῖς νά ἀναθρέφουν τά τένα τους μέ μίαν ἀγαθήν καί χριστιανικήν ἀναθροφήν νά εἶναι ἀμοιβαία ἡ πίστις εἰς τούς ὑπανρεμμένους οἱ γυναῖκες νά εἶναι ὑποτεταγμένες τοῖς ἰδίοις ἀνδρᾶσιν[9]) οἱ υἱοί νά τιμοῦν τούς γονεῖς·νά πλησιάζουν συχνάκις εἰς τά θεῖα Μυστήρια[10]…οἱ λαοί νά σέβωνται τούς ἐκκλησιατικούς ἄρχοντες, οἱ ὑπήκοοι νά ἔχουν τελειωτάτην ὑποταγήν εἰς τον ἐδικόν τούς αὐθέντην καί ἡγεμόνα[11]. Τούτη εἶναι ἡ σύλληψις[12]…καί τό μυελόν[13]…ὅλης τῆς διδασκαλίας τοῦ προειρηένου κήρυκος….
Φρονῶ ἐγώ ὅτι, ὅποιος κήρυκας κηρύττει με ἁπλότητα ὁμοῦ καί καθαρότητα τήν διδασκαλίαν τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ, χρέος οἱ χριστιανοί ἔχουσιν ἀπαραίτητον νά τόν ἀκούουν, νά τόν σέβωνται, νά τόν τιμοῦν·καί ὅσοι δέ τόν λόγον τοῦ Θεοῦ ἀποστρεφόμενοι περιγελῶσι καί καταφρονοῦν τοιούτους θεοπνεύστως ρήτορας, τό ὄνομα εἶναι χριστιανοί, ὄχι τήν πρᾶξιν…Ἀγκαλά καί ὁ ρηθείς κήρυκας δέν ἐφανερώθη τόσον ὑστερημένος ἀπό ἐπιστημονικάς εἰδήσεις. Ἤκουσα μέ προσοχήν, ὡς ἄνω εἶπα, τέσσαρας διδαχάς του. Βαρβαρισμόν δέν ἐσημείωσα[14], τόν τρόπον τοῦ λέγειν καθαρῶς ἐπαίνεσα…Ὁ ἱεροκήρυκας Κοσμᾶς κατά τό προκείμενον[15] ἐπαράσταινε[16] τές γνῶμες τῶν ἁγίων Πατέρων, δέν ἐπρόφερε τά ὀνόματα ὅμως, κατά τήν κοινήν καί ὑπερήφανον συνήθειαν[17]….Ἤκουσα ἑτέραν διδαχήν, εἰς τήν ὁποίαν ἔκαμε ἐπίδειξιν πώς δέν εἶναι ἄμοιρος τῆς Φυσικῆς ἐπιστήμης: ἀνέφερε τοῦ κόσμου τήν κτίσιν κατ’ ἐκείνην ὁπού περιγράφεται εἰς τήν Γένεσιν, ἐφανέρωσε τά διάφορα συστήματα τῶν φιλοσόφων, ὡμίλησε ἐπάνω εἰς τήν φύσιν τῶν συστατικῶν τῶν οὐρανῶν καί ἐπάνω εἰς τόν ἀριθμόν τῶν πλανητῶν καί ἀπλανῶν ἀστέρων»[18].

[1] Γερασίμου Μοναχοῦ Μικραγιαννανίτου, Ὑμ.τ.Μ.τ.Χ.Ἐκ. Ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ….ζ΄ ὠδή

[2] Γερασίμου Μοναχοῦ Μικραγιαννανίτου, Ὑμ.τ.Μ.τ.Χ.Ἐκ. Ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ…..Λιτήν, καί Οἶκος

[3] Γερασίμου Μοναχοῦ Μικραγιαννανίτου, Ὑμ.τ.Μ.τ.Χ.Ἐκ. Ἀκολουθία τοῦ ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ…Λιτήν

[4]Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου κ. Ἱεροθέου, Ἐκκλησιαστική Παρέμβαση Ἰούλιος 2007

[5] Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου, Ἐκκλησιαστική Παρέμβαση , Αὔγουστος 2002

[6] Ματθ. ε´, 312

[7] Εἰσήγηση σέ εἰδικό συνέδριο γιά τόν ἅγιο Κοσμά τόν Αἰτωλό, πού ὀργανώθηκε ἀπό τόν Σύλλογο «Τά Πάτρια» στό χωριό Ράχη τῆς Πιερίας.

[8] στά τέσσερα μέρη τοῦ κόσμου, ἀνατολή, δύση, βοριά καί νότο

[9] Ἐφεσ. 5.22

[10] νά κοινωνοῦν συχνά, νά μεταλαβαίνουν συχνά.

[11] Να πειθαρχοῦν ἀπόλυτα στην πολιτική ἐξουσία τῶν Τούρκων και τῶν Βενετῶν.

[12] περίληψη, συγκεφαλαίωση, σύνοψη.

[13] νοῦς, οὐσία, περιεχόμενο.

[14] Εἶναι δύσκολο νά προσδιορίσει κανείς ποιές λέξεις ἐννοεῖ ὁ ἐπιστολογράφος.

[15] Κατά τήν ἀνάπτυξη τοῦ θέματός του.

[16] Περιγράφω, ἀναφέρω, λέω.

[17] ὅπως συνηθίζουν νά κάνουν οἱ ἱεροκήρυκες, μέ ὑπερηφάνεια γιά τή σοφία τους.

[18] Κεφαλληνιακά Χρονικά τόμ. 4ος, 19801982. Γ. Ἀλισανδράτου: Ὁ Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός στήν Κεφαλλονιά καί τή Ζάκυνθο, 1777, σ. 188, ἀνέκδοτη ἐπιστολή ἑνός ἀκροατή του.

, , , , ,

Σχολιάστε