Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἀρχιμ. Χρυσ. Παπαθανασίου

Ο ΠΛΟΥΤΟΣ ΤΗΣ ΜΑΝΗΣ [Ὁ Νέος Μητροπολίτης] (Χαρ. Μπούσιας)

Ὁ πλοῦτος τῆς Μάνης


γράφει γιὰ τὴν «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»

ὁ Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας,
Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

.                Ἂν θέλαμε νὰ σκιαγραφήσουμε τὸν νέο Μητροπολίτη Μάνης κ. κ. Χρυσόστομο Παπαθανασίου θὰ λέγαμε ὅτι εἶναι ὁ Ἱεράρχης μὲ τὴν πλούσια θύραθεν παιδεία, δικαστικὴ καὶ θεολογική, μὲ τὴν πλούσια σὲ αἰσθήματα καρδιά, μὲ τὴν πλούσια πίστη στὸν ἐσταυρωμένο Ἰησοῦ, μὲ τὴν πλούσια ἱεραποστολικὴ δράση, μὲ τὸν πλούσιο ψυχικὸ κόσμο, μὲ τὸ πλούσιο ταπεινὸ φρόνημα καὶ μὲ τὴν πλούσια ἐπιθυμία διακονίας τοῦ πιστοῦ λαοῦ. Ὁ χρόνος θὰ δείξει τοῦ λόγου τὸ ἀληθές, τὸ ὁποῖο ἔχει ἀποδείξει ἡ μέχρι σήμερα ἱστορικὴ πορεία τοῦ νέου Ἱεράρχου, τοῦ γνωστοῦ στὰ πέρατα τῆς οἰκουμένης ἀπὸ τὸν Ἄμβωνα τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ τῶν Ἀθηνῶν.
.              Ὁ νέος Μητροπολίτης Μάνης, Σεβασμιώτατος κ. κ. Χρυσόστομος Παπαθανασίου, καθίσταται ὁ πλοῦτος τῆς Μάνης, ὁ πλοῦτος τοῦ πλούσιου σὲ ἠρωϊσμό, ἀγάπη, πίστη καὶ φιλοξενία λαοῦ τῆς Μάνης, τῆς καρδιᾶς τῆς Ἑλλάδας μας. Ἡ Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας μας γίνεται πιὸ πλούσια μὲ τὴν εἴσοδο σὲ αὐτὴ τοῦ πατρὸς Χρυσοστόμου καὶ ἡ Μάνη περιμένει πολλὰ μετὰ τὴν ὁσιακὴ κοίμηση τοῦ κυροῦ Χρυσοστόμου. Στὸν κατηχητικό του Λόγο ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, ποὺ διαβάζεται τὸ βράδυ τῆς Ἀναστάσεως, λέει: «Πάντες ἀπολαύσατε τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος. Μηδεὶς θρηνείτω πενίαν». Ἐμεῖς στὴν λογικὴ τῶν Μανιατῶν ποίμνη λέγομεν: «Πάντες ἀπολαύσατε τοῦ πλούτου τῆς χρηστότητος τοῦ νέου σας Ποιμενάρχου. Μηδεὶς θρηνείτω πενίαν λόγων καὶ ἔργων». Ἡ ἐπισκοπικὴ διακονία τοῦ π. Χρυσοστόμου εἶναι ἐγγύς. Ἴδετε!

 

 

Advertisements

, ,

Σχολιάστε

ΕΞΑΙΡΕΤΙΚΟΣ ΙΕΡΑΡΧΗΣ ΣΕ ΕΚΛΕΚΤΟ ΠΟΙΜΝΙΟ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἐξαιρετικὸς Ἱεράρχης σὲ ἐκλεκτὸ ποίμνιο

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Ἕνας ἐξαιρετικὸς κληρικὸς ἐξελέγη σήμερα ἀπὸ τὴν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, νὰ ποιμάνει τὸ ἐκλεκτὸ ποίμνιο τῆς Μητροπόλεως Μάνης. Πρόκειται γιὰ τὸν ἀρχιμανδρίτη π. Χρυσόστομο Παπαθανασίου, ἱεροκήρυκα τοῦ Καθεδρικοῦ Ναοῦ τῶν Ἀθηνῶν. Ὁ π. Χρυσόστομος λόγῳ τοῦ πόθου του νὰ ὑπηρετήσει ὡς κληρικὸς τὴν Ἐκκλησία ἐγκατέλειψε μία λαμπρὴ καριέρα δικαστικοῦ. Δὲν εἶναι εὔκολη ἡ θυσία αὐτή. Τοῦ τὴν ἀναγνώρισε ὁ μακαριστὸς Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος καὶ ἀφοῦ τὸν χειροτόνησε εἰς διάκονον καὶ εἰς πρεσβύτερον, τὸν πῆρε κοντά του στὸ ἰδιαίτερό του γραφεῖο. Σὲ αὐτὸ συνέχισε νὰ προσφέρει τὶς ὑπηρεσίες του ὡς διευθυντὴς καὶ ἐπὶ τοῦ σημερινοῦ Ἀρχιεπισκόπου.
.             Ὁ ἐψηφισμένος Μητροπολίτης Μάνης διαπρέπει καὶ ὡς ἐπιστήμων. Εἶναι ἀπὸ τοὺς λίγους Ἱεράρχες μας μὲ δύο διδακτορικὰ διπλώματα τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, ἕνα τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ δικαίου ἀπὸ τὴ Νομικὴ Σχολὴ καὶ ἕνα, τοῦ Κανονικοῦ Δικαίου, ἀπὸ τὴν Θεολογική. Δὲν ἀρκέσθηκε σὲ αὐτά, ἀλλὰ παράλληλα μὲ τὰ δικαστικά του καθήκοντα μετεκπαιδεύτηκε στὴ Γαλλία καὶ στὴν Ἐλβετία.
.             Μεγάλο προσόν του ἡ εὐρυμάθειά του καὶ ἡ ἱκανότητά του νὰ εἶναι προσιτὸς στὴ νεολαία. Τὰ χιλιάδες παιδιὰ τῶν Ἀρσακείων ἐκπαιδευτηρίων, ποὺ τὸν γνώρισαν καὶ τὸν ἀγάπησαν εἶναι μάρτυρες αὐτοῦ τοῦ γεγονότος. Ἐπίσης εἶναι ἀπὸ τοὺς κληρικοὺς μὲ περισσὸ ἱεραποστολικὸ ζῆλο. Εἶναι ἀκάματος στὸ νὰ γράφει, νὰ ὁμιλεῖ καὶ νὰ διδάσκει. Βλέποντας αὐτή του τὴν ἱεραποστολικὴ δράση, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὰ πλούσια προσόντά του ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος τοῦ ἀνέθεσε τὴν διεύθυνση τοῦ ἐξαιρετικοῦ περιοδικοῦ τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς «Τόλμη». Ἐπίσης διακρίνοντας τὴν σὲ βάθος πνευματικότητά του καὶ τὴν ρητορική του δεινότητα ὁ μακαριστὸς Ἀρχιεπίσκοπος τοῦ ἀνέθεσε τὸν ἄμβωνα τοῦ Μητροπολιτικοῦ Ναοῦ τῶν Ἀθηνῶν. Ἔτσι καὶ μέσῳ τῶν δορυφόρων τὸ κήρυγμά του ἔφτανε σὲ ὅλα τὰ σημεῖα τῆς Γῆς. Πολλοὶ Ἕλληνες ἀπὸ τὴν Ἀμερικὴ ἢ τὴν Αὐστραλία ἐπικοινωνοῦσαν μαζί του καὶ τοῦ ἐξέφραζαν τὴν εὐγνωμοσύνη τους γιὰ τὴν πνευματικὴ οἰκοδομὴ ποὺ τοὺς προσέφερε.
.             Στὸ πνεῦμα καὶ στὴν καταγωγὴ εἶναι κοντινὸς μὲ τὸ ποίμνιό του τῆς Μάνης. Ἔχοντας πατέρα ἀξιωματικὸ τοῦ τότε Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ ἐμποτίστηκε μὲ τὰ νάματα τῆς Πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος, ἀπὸ δὲ τὴν μητέρα τοῦ ἕλκει τὴν καταγωγὴ ἀπὸ τὴν Τσακωνιά, ποὺ θεωρεῖται περιοχὴ τῆς εὐρύτερης Λακωνίας. Αὐτὰ τὰ πλούσια πνευματικὰ καὶ ψυχικά του χαρίσματα ὁ π. Χρυσόστομος Παπαθανασίου τὰ θέτει στὴ διακονία τοῦ εὐλογημένου λαοῦ τῆς Μάνης.-

,

Σχολιάστε

ΠΑΙΔΕΙΑ καὶ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

ΠΑΙΔΕΙΑ καὶ ΠΡΟΣΕΥΧΗ

τοῦ Ἀρχιμ. Χρυσοστόμου Παπαθανασίου
Ἱεροκήρυκος Καθεδρικοῦ Ναοῦ Ἀθηνῶν

ἐφημ. «ΕΣΤΙΑ», 14.07.2016

Ἀγαπητὴ «Ἑστἰα»

.               ∆ὲν ὑπάρχει µεγαλειωδέστερος συνδυασµὸς τῆς προσευχῆς µὲ τὴν παιδεία. Ἐφ’ ὅσον παιδεία σηµαίνει συνειδητὴ προσπάθεια, γιὰ νὰ καταστεῖ ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνο, ποὺ ὀφείλει νὰ εἶναι, «κατ’ εἰκόνα καὶ καθ’ ὁµοίωσιν Θεοῦ» καὶ προσευχὴ εἶναι ἡ λογικὴ ἐπικοινωνία τοῦ ψυχοσωµατικοῦ ὄντος, δηλαδὴ τοῦ ἀνθρώπου, µὲ τὸν ∆ηµιουργό Του, καθίσταται κατανοητὸν ὅτι ὑφίσταται οὐσιώδης σχέση καὶ στενὸς σύνδεσµος µεταξὺ παιδείας καὶ προσευχῆς.
.                         Ἐν προκειµένῳ ὑπάρχει µία ἀλληλοπεριχώρηση. Ὁ δεχόµενος τὴν παιδεία ταυτόχρονα δέχεται καὶ τὴν φιλοθεΐα. «Ὁ τοίνυν τῷ ὄντι φιλόσοφος, καὶ φιλόθεος ἂν εἰκότως καλοῖτο» (Θεοδωρή- του Κύρου, PG 151:2c).
.             Ὡστόσο συχνὰ νοµίζουµε ὅτι µπορεῖ νὰ σταθεῖ ἀπὸ µόνη της ἡ γνώση χωρὶς τὴν πίστη. Ἀλλ’ ἡ ψυχὴ δὲν ἱκανοποιεῖται µονοδιάστατα. Ἀναζητεῖ τὸ «πλήρωµα τοῦ Θεοῦ» (Ἐφεσ. γ´ 20), ἄλλως ἡ ξηρὴ γνώση φέρει ἀλλοτρίωση αὐτοῦ τούτου τοῦ ἤθους τοῦ ἀνθρώπου. Συνελόντ᾽ εἰπεῖν παιδεία καὶ προσευχὴ ὅ,τι τὸ ἄριστον. Ἐὰν συνεπῶς, τὴν πολιτιστικὴ παιδεία ἑνὸς λαοῦ τὴν κατεργάζεται ἡ ἀληθὴς παιδεία, τότε τὸ σκεπτικὸ γιὰ µία ἐκπαιδευτικὴ κοινότητα χωρὶς τὴν προσευχὴ προφανῶς δὲν κινεῖται στὴν σωστὴ κατεύθυνση. Ἀλλ’ οἱ Ἕλληνες γνωρίζουν, ἔχουν παιδεία. Γι’ αὐτὸ ἰσχύει: «µὴ µέταιρε ὅρια αἰώνια ἃ ἔθεντο οἱ πατέρες σου» (Παροιµ. ΚΒ´ 28).

, ,

Σχολιάστε

ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΗΣ ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ 2014 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Στὸν ἀπόηχο τῆς Ἱεραρχίας 2014

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: Δέκα διδακτορικὲς  διατριβὲς δὲν ἀρκοῦν γιὰ νὰ προσεγγίσουν τὸ κεκρυμμένο μυστήριο τῶν ἱερῶν διαδρομῶν, παλινδρομήσεων καὶ «ἀντιπτώσεων» (Πρ. ζ´51). Τελικῶς ὅμως θὰ ἀποδειχθοῦν ματαιοπονία. 

.                 Οἱ ἐργασίες τῆς τακτικῆς Συνόδου τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ὁλοκληρώθηκαν μὲ τὶς χειροτονίες τῶν ἐψηφισμένων Μητροπολιτῶν καὶ Ἐπισκόπων, πλὴν τοῦ Μητροπολίτου Νέας Ἰωνίας, ποὺ ἦταν ἤδη Ἐπίσκοπος. Τὴν τρίτη ἡμέρα τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἱεραρχίας ὁ Μητροπολίτης Μεσογαίας κ. Νικόλαος εἰσηγήθηκε τὸ θέμα: «Βιοηθικὰ διλήμματα καὶ ποιμαντικοὶ προβληματισμοί». Δὲν γνωρίζουμε ἂν ὁ Σεβ. Εἰσηγητὴς ἐνέκρινε τὸ κείμενο τοῦ δελτίου Τύπου ποὺ ἐξέδωσε ἡ Ἱερὰ Σύνοδος. Ἐλπίζουμε πὼς ὄχι. Εἶναι λυπηρὸ ὅτι τὰ πλήρη κείμενα τῶν εἰσηγήσεων δὲν δημοσιοποιήθηκαν. Παραμένουν γνωστὰ μόνο στὸ στενὸ κύκλο τῶν μελῶν τῆς Ἱεραρχίας Μητροπολιτῶν.
.                 Ὡς πρὸς τὰ ἀναγραφόμενα στὸ σχετικὸ δελτίο Τύπου περὶ τῆς εἰσηγήσεως τοῦ Μητρ. Μεσογαίας πληροφορεῖται ὁ πιστὸς τὴν ἐπανάληψη γνωστῶν ἀπόψεων τῆς Ἐκκλησίας. Εἶναι λυπηρὸ ὅτι στὴν ὁλοκληρωθεῖσα Ἱεραρχία χάθηκε ἡ εὐκαιρία νὰ κινητοποιηθεῖ ἡ Ἐκκλησία καὶ νὰ σημάνει συναγερμὸ στὸν πιστὸ λαὸ ἐπὶ τῶν τραγικῶν ἐξελίξεων στὰ θέματα τῆς ἰατρικῶς ὑποβοηθούμενης ἀναπαραγωγῆς. Ὅταν ἡ Ἑλλάδα ἔχει καταντήσει «εὐνοϊκὴ» χώρα στὴν ἐμπορία γεννητικοῦ ὑλικοῦ, ὅταν ἔχει ἐξελιχθεῖ σὲ τόπο γενοκτονίας, μὲ τὶς ἑκατόμβες τῶν θυμάτων ἀνήμπορων ἐν δυνάμει ἀνθρώπων, ὅταν κυριολεκτικὰ «ἡ μάννα καὶ ὁ πατέρας δὲν γνωρίζουν τὸ παιδί τους καὶ τὸ παιδὶ τοὺς γονεῖς του» δείχνει τουλάχιστον ἀμηχανία ἡ Ἱεραρχία νὰ ἀντιμετωπίσει τὸ πρόβλημα, μὲ ὅπλο Της τὴν Ἀλήθεια καὶ τὴν Ἀγάπη πρὸς τὸν Θεὸ καὶ τὸν Ἄνθρωπο.
.                 Στὸ δελτίο Τύπου ἐγράφη ὅτι ἀπὸ τὸν Μητρ. Μεσογαίας ἐτέθη «ἡ κόκκινη γραμμὴ» στὴν ἰατρικῶς ὑποβοηθούμενη ἀναπαραγωγή. Θὰ πρόκειται περὶ λάθους. Ἡ πολιτικὴ ἔκφραση τῶν κόκκινων γραμμῶν δὲν ἔχει θέση στὴν ἐκκλησιαστικὴ συνείδηση, ποὺ δὲν ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὸ κοσμικὸ πνεῦμα καὶ ποὺ μιλᾶ ἀνοικτὰ γιὰ τὴν προσοχὴ στὴν ἁμαρτία…
.                 Τὴν τελευταία ἡμέρα ἦσαν οἱ ἐκλογὲς γιὰ τὴν πλήρωση τριῶν κενῶν Μητροπόλεων (Γρεβενῶν, Μεγάρων καὶ Νέας Ἰωνίας) καὶ δύο βοηθῶν Ἐπισκόπων. Νὰ σημειωθεῖ ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος εἶχε ἐνημερώσει στὴ δική του εἰσήγηση ὅτι ἡ προσωποπαγὴς Μητρόπολη Γουμενίσσης κατέστη μόνιμη. Ὑπενθυμίζεται ὅτι σὲ συνέντευξή του, ὡς Μητροπολίτης Θηβῶν, στὴν ἐφημερίδα «Ὀρθοδοξία» (Ἀριθμ. φύλλου 2, σέλ. 20) εἶχε καταγγείλει τὴν δημιουργία προσωποπαγῶν Μητροπόλεων. Ὁ ἴδιος, ὡς Ἀρχιεπίσκοπος, μία ἀπὸ αὐτὲς τὴν καθιστᾶ μόνιμη…
.                 Γιὰ τὴ Μητρόπολη Γρεβενῶν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος δὲν εἶχε προτίμηση. Πρόκειται γιὰ ἱστορικὴ μὲν ἀλλὰ ὀρεινή, ὀλιγάριθμη καὶ μὲ σοβαρὰ ποιμαντικὰ προβλήματα Μητρόπολη. Ἐλέχθη ὅτι εὐνοοῦσε τὴν ἐκλογὴ τοῦ ἡγουμένου τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Μεταμορφώσεως Σωτῆρος Καμμένων Βούρλων, τῆς Μητροπόλεως Φθιώτιδος, Ἀρχιμανδρίτου Χριστοφόρου Κολοκυθᾶ. Στὴν οὐσία ἡ συγκεκριμένη ἐκλογή του ἦταν ἀδιάφορη. Τελικὰ ἐπικράτησε ὁ στενὸς συνεργάτης τοῦ Μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Ἄνθιμου, Ἀρχιμ. Δαβὶδ Τζιουμάκας.
.                 Κατὰ Ἀρχιερεῖς ἐνδιαφέρον ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἔδειξε γιὰ τὶς κοντινὲς στὴν Ἀθήνα Μητροπόλεις Μεγάρων καὶ Νέας Ἰωνίας. Στὴ Μητρόπολη Μεγάρων ἐξελέγη μὲ ἄνετη πλειονοψηφία ὁ Ἀρχιμανδρίτης Κωνσταντῖνος Γιακουμάκης. Στὸ βιογραφικό του, ποὺ μοιράστηκε ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο, ἀναφέρεται ὅτι «ὑπηρέτησε εὐόρκως» (Σημ. Ὅρκο δὲν δίνουν οἱ κληρικοί…) στὴν ἐνορία τῆς Ἁγίας Αἰκατερίνης Πετραλώνων καὶ ὅτι ὑπηρετοῦσε στὸ ἰδιαίτερο γραφεῖο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου στὴν Ἱερὰ Σύνοδο. Ἐπίσης ἀπὸ σπουδὲς ὅτι «φοίτησε στὴ Ριζάρειο Ἐκκλησιαστικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν, στὴν Ἀνωτέρα Ἐκκλησιαστικὴ Σχολὴ Ἀθηνῶν καὶ στὴ Θεολογική». Σημειώνεται ὅτι δὲν γράφεται, ὅπως στὴ Ριζάρειο καὶ στὴν Ἀνωτέρα Ἐκκλησιαστική, περὶ ποιᾶς Θεολογικῆς Σχολῆς πρόκειται, κάτι πού, ἂν δὲν εἶναι τυχαία παράλειψη, προκαλεῖ εὔλογα ἐρωτηματικά.
.                 Ἀνθυποψήφιος τοῦ Κωνσταντίνου Γιακουμάκη ἦταν ὁ Ἀρχιμανδρίτης Χρυσόστομος Παπαθανασίου, διευθυντὴς τοῦ ἰδιαιτέρου γραφείου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου στὴν Ἱερὰ Ἀρχιεπισκοπὴ καὶ ἱεροκήρυκας στὸν Καθεδρικὸ Ναὸ τῶν Ἀθηνῶν. Στὸ ἀνακοινωθὲν τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς, τῆς 21ης Μαΐου 2010, περὶ τοῦ διορισμοῦ του στὴ θέση τοῦ διευθυντοῦ τοῦ ἰδιαιτέρου γραφείου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, ἀναφέρεται: «Ὁ π. Χρυσόστομος γεννήθηκε τὸ 1950 στὴν Ἀθήνα. Σπούδασε Νομικὰ καὶ Θεολογία στὴν Ἀθήνα, στὸ Παρίσι καὶ στὴ Γενεύη. Εἶναι διδάκτωρ Νομικῆς καὶ Θεολογίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ ἱεροκήρυκας τοῦ Καθεδρικοῦ Ναοῦ τῶν Ἀθηνῶν». Στὸ ἰντερνὲτ καὶ στὸ ὄνομα Χρυσόστομος Παπαθανασίου ὑπάρχουν δεκάδες καταχωρίσεις: ὁμιλίες, ἐκπροσωπήσεις τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, ἄρθρα. Στὸ ὄνομα Κωνσταντῖνος Γιακουμάκης καμία.
.                 Τὸ ἀναπάντητο ἐρώτημα Ἀρχιερέων εἶναι γιατί ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἐπέλεξε τὸν π. Κωνσταντῖνο Γιακουμάκη. Ἀξιοκρατικὰ πολὺ περισσότερα τυπικὰ καὶ οὐσιαστικὰ προσόντα ἔχει ὁ π. Χρυσόστομος Παπαθανασίου. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τὰ γνωρίζει προσωπικά. Γιατί αὐτὴ ἡ ἐπιλογή του; Λέγεται ὅτι ὁ π. Χρυσόστομος δὲν ἔχει τὰ «φόντα» γιὰ Μητροπολίτης. Δηλαδὴ ἔχει τὰ «φόντα» νὰ συνομιλεῖ, ὡς ἐκπρόσωπος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, μὲ τοὺς πολιτικοὺς ἀρχηγοὺς καὶ τοὺς πνευματικοὺς ταγούς, νὰ καλεῖται ἀπὸ Μητροπολίτες γιὰ ὁμιλίες, νὰ ἐργάζεται μὲ ἐπιτυχία στοὺς νέους, νὰ κηρύττει, μέσῳ τῆς τηλεόρασης, ἀπὸ τὸν ἄμβωνα τῆς Μητροπόλεως τῶν Ἀθηνῶν πρὸς τοὺς ἁπανταχοῦ τῆς Γῆς Ἕλληνες, ἀλλὰ δὲν τὰ ἔχει γιὰ νὰ ποιμάνει μία Μητρόπολη…
.                 Νὰ σημειωθεῖ ὅτι σὲ τρεῖς συνεχόμενες ἡμέρες ὁ Μητροπολίτης Μεγάρων συμμετέσχε σὲ τρεῖς Θεῖες Λειτουργίες, ἡ μία ἦταν τῆς χειροτονίας του, ἡ ἄλλη στὸ Ναὸ ποὺ ὑπηρέτησε καὶ ἡ τρίτη στὴ χειροτονία τοῦ Ἐπισκόπου Μεθώνης. Σ’ αὐτὲς φόρεσε τρεῖς διαφορετικὲς ἐντυπωσιακὲς ἀρχιερατικὲς στολές, γεγονὸς ποὺ σχολιάστηκε ἀρνητικὰ ἀπὸ Ἀρχιερεῖς. Κατὰ τὴ γνώμη τους δείχνει πὼς πρῶτον ἦταν «ἕτοιμος ἀπὸ καιρὸ» γιὰ τὴ συγκεκριμένη ἐκλογὴ καὶ δεύτερον ὅτι, ἰδιαίτερα σὲ περίοδο κρίσης, εἶναι προκλητικὲς τέτοιες στολές.
.                 Κάποιοι ὑποστηρίζουν ὅτι στὴν Ἐκκλησία δὲν ὑπάρχει ἀξιοκρατία στὰ προσόντα, στὶς ἱκανότητες καὶ στὴν προσφορά, ἀφοῦ στὸν κάθε χειροτονούμενο ἀρχιερέα ἡ Θεία Χάρις «τὰ ἀσθενῆ θεραπεύει καὶ τὰ ἐλλείποντα ἀναπληροῖ». Προφανῶς, κατ’ αὐτούς, ἔχει ἄδικο ὁ Ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, ποὺ θέλει τὸν Ἐπίσκοπο «Ἔνθεον καὶ θεῖον ἄνδρα, τὸν πάσης ἱερᾶς ἐπιστήμονα γνώσεως» (Migne Ἑλλ. Πατρ., 3ος Τόμος, στ. 386-388) καὶ ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ποὺ ζητεῖ ὁ Ἀρχιερέας νὰ εἶναι, πέραν τῶν ἄλλων, «ἐπιστημονικώτατος καὶ ἔμπλεως πάσης ἱερᾶς γνώσεως». (Νικοδήμου Μοναχοῦ «Συμβουλευτικὸν Ἐγχειρίδιον», Ἐκδ. Κουσουλίνου, Ἀθῆναι, 1885, σελ. 161).
.                 Ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴ τοῦ Μητροπολίτου Νέας Ἰωνίας ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ ὁ ὑποψήφιος τῆς συγκεκριμένης Μητρόπολης Ἐπίσκοπος Διαυλείας ἔπαιξαν, κατὰ τὸ ποδοσφαιρικὸ λεξιλόγιο, «χωρὶς ἀντίπαλο» καὶ ἐκεῖνο ποὺ ἐπιδίωξαν καὶ πέτυχαν ἦταν τὸ ἐντυπωσιακὸ ἀποτέλεσμα ἐκλογῆς 92,3%. Ἐπὶ 78 παρόντων Μητροπολιτῶν τὸν Ἐπίσκοπο Διαυλείας ἐψήφισαν 72! Προφανῶς ἀκόμη καὶ αὐτοὶ ποὺ εἶχαν παράπονα μαζί του, ἀκόμη καὶ ἐκεῖνοι ποὺ στὶς συζητήσεις τους μὲ ἄλλους ἀρχιερεῖς ὑποστήριζαν ὅτι θὰ τὸν κάνουν νὰ περιμένει πολὺ γιὰ νὰ μπεῖ στὴν Ἱεραρχία…-

, ,

Σχολιάστε

ΑΓ. ΚΟΣΜΑΣ Ο ΑΙΤΩΛΟΣ «Αὐτοσυνειδησία καὶ ἐπανακατήχηση» (Ἡ μεγαλύτερη πνευματικὴ φυσιογνωμία τῶν τελευταίων αἰώνων τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ)

Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς
Τριακόσια χρόνια ἀπὸ τὴν γέννησή του

τοῦ ἀρχιμ. Χρυσ. Παπαθανασίου
Ἱεροκήρυκoς Καθεδρικοῦ Ναοῦ τῶν Ἀθηνῶν
ἐφημ. «ΕΣΤΙΑ», 22.09.2014

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

.           Συμπληροῦνται ἐφέτος τριακόσια (300) χρόνια ἀπὸ τὴν γέννηση τοῦ μεγάλου πνευματικοῦ ἀνδρὸς τοῦ νεωτέρου ἑλληνισμοῦ, τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ (1714-1779).
.           Ἔλαβε τὸ προσωνύμιο: Ὁ Πατροκοσμᾶς, ὁ Ἰσαπόστολος, ὁ Ἐθναπόστολος, ὁ Διδάσκαλος τοῦ Γένους, ὁ «ἅγιος τῶν σκλάβων», ὁ πρόδρομος τῆς λευτεριᾶς, ὁ προφήτης τοῦ νεωτέρου Ἑλληνισμοῦ, ὁ ὁραματιστὴς καλόγερος, ὁ Ἱερομάρτυς.
.           Γιατί ἆραγε ἡ πληθὺς ὅλων αὐτῶν τῶν πνευματικῶν τίτλων; Ἀκριβῶς, ἐπειδὴ τυγχάνει ἡ μεγαλύτερη πνευματικὴ φυσιογνωμία τῶν τελευταίων αἰώνων τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ.
.           Ἦταν τὰ σκληρὰ χρόνια της Τουρκοκρατίας (18ος αἰ.) χρόνια ἀμάθειας, ἀγριότητος ἠθῶν, ἐξισλαμισμῶν, ληστειῶν καὶ ἐπικρατήσεως μιᾶς γενικότερης πνευματικῆς καταπτώσεως. Ὡστόσο ἀκριβῶς αὐτὴ τὴν ἐποχή, ὁ ἅγιος λαμβάνει τὴ γενναία ἀπόφαση νὰ φέρει τὸ φῶς καὶ νὰ διαλύσει τὸ σκότος.
.           Μετὰ τὶς σπουδές του τὸν συναντᾶμε στὸ Ἅγιον Ὄρος νὰ ἀσκητεύει στὴν Ἱ. Μονὴ Φιλοθέου καὶ νὰ μελετᾶ τὸ Ἱ. Εὐαγγέλιο. Πονεῖ τὸ δοῦλο Γένος, σκέπτεται τὴν ἀπαιδευσιά, στοχάζεται τὸ μέλλον τοῦ τόπου καὶ στὴ συνέχεια ἔχοντας τὴν εὐλογία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου ἀρχίζει τὶς ἱεραποστολικές του περιοδεῖες. Μιμεῖται τὸν μέγα Ἀπόστολο τῶν Ἐθνῶν Παῦλο καὶ περιοδεύει ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολη στὴν Στερεὰ Ἑλλάδα, στὴν Θεσσαλία καὶ ἀπὸ τὰ Ἰόνια νησιὰ στὴν Ἤπειρο καὶ τὴν Μακεδονία. Καθίσταται ὁ «πεζοπόρος τοῦ Θεοῦ».
.           Κηρύττει μὲ φλόγα ψυχῆς Ἰησοῦν Χριστόν, ἑρμηνεύει χωρία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, τονίζει τὴν ἀξία τῆς Κυριακῆς ἀργίας, ὁμιλεῖ γιὰ τοὺς ἀγγέλους, γιὰ τοὺς ἁγίους, ἀναγγέλλει τὴν μετάνοια, ἐξηγεῖ τὴ σημασία τῶν ἱερῶν Μυστηρίων, τῶν Εἰκόνων, τῶν ἱ. Ἀκολουθιῶν. Ὁ λόγος του, τῷ ὄντι, εἶναι προφητικός. Μιλᾶ ἁπλά, δυναμικά, οὐσιαστικά, μὲ ζωντανὰ παραδείγματα ἀπὸ τὴν ἔλλογη καὶ ἄλογη κτίση. Τὸ κήρυγμά του βρίσκει ἀνταπόκριση. Ἀναμοχλεύει ψυχές. Διορθώνει λάθη. Φρονηματίζει. Ξυπνᾶ νεκρωμένες συνειδήσεις. Ληστὲς μετανοοῦν καὶ ἐπιστρέφουν στὸν ὀρθὸ δρόμο. Γυναῖκες σταματοῦν τὴν ἁμαρτία. Ἤθη διορθώνονται. Ἄνθρωποι ἐξημερώνονται. Καὶ κυρίως μεριμνᾶ γιὰ τὴ βάπτιση τῶν παιδιῶν. Φτιάχτηκαν μὲ προτροπή του 4000 κολυμβῆθρες.
.           Ἐπὶ πλέον μὲ τὴν χριστιανικὴ διδασκαλία ἀγωνίζεται γιὰ τὴν ἐνίσχυση τῆς ἑλληνικῆς παιδείας. Τοὺς μιλᾶ ὅπου κι ἂν πηγαίνει, σὲ πόλεις, κῶμες καὶ χωριά, καὶ τοὺς παροτρύνει νὰ κτίσουν ἑλληνικὸ σχολεῖο γιὰ νὰ μάθουν τὰ παιδιά των γράμματα. Ὁ ἴδιος ἔκτισε πάνω ἀπὸ 250 σχολεῖα. «Ἀνοῖξτε σχολεῖα, μάθετε ἑλληνικὰ γράμματα». Αὐτὸ ἦταν τὸ σύνθημά του. «Καλύτερα νὰ ἔχεις ἀδελφέ μου, ἑλληνικὸν σχολεῖον εἰς τὴν χώραν σου παρὰ νὰ ἔχεις βρύσες καὶ ποτάμια». Ὁ ἴδιος παρέμεινε ἀφιλοχρήματος, λιτοδίαιτος, ἁπλοῦς, ἄνθρωπος τῶν στερήσεων, τῶν κόπων καὶ τῶν ταλαιπωριῶν. Καὶ ὅλα αὐτὰ διὰ τὸ Ὀρθόδοξον Γένος. Ὅπου κι ἂν ἐπήγαινε, στήριζε καὶ ἄνοιγε πνευματικοὺς ὁρίζοντες. Ἔστηνε ἕνα σταυρὸ εἰς ἀνάμνησιν καὶ εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι αὐτὴ ἡ μνήμη ἔμεινε μέχρι καὶ σήμερα σὲ πολλὰ μέρη, ὅπου λέγουν οἱ κάτοικοι: «Ἐδῶθε πέρασε ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς»!
.           Ἀλλὰ ὁ μεγάλος αὐτὸς διδάχος τί θὰ μποροῦσε νὰ προσφέρει στὸν σύγχρονο ἄνθρωπο; Εἶναι ἁπλῶς μιὰ ὡραία ἀφηγητικὴ παρελθοντολογία; Ἔχει κάτι νὰ πεῖ σὲ μᾶς σήμερα; Θεωροῦμε ὅτι στὴν παροῦσα ὥρα δύο σημεῖα εἶναι ἄξια ἰδιαίτερης προσοχῆς:

.           Πρῶτον: Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς καθίσταται κίνητρο αὐτοσυνειδησίας. Εἶναι ἕνα ρέθισμα ατοσυνειδησίας. Τουτέστιν, ν μελετήσουμε κα πάλιν τ ποοι εμεθα. Ὅτι δηλαδὴ μέσα μας κυλᾶ αἷμα μαρτύρων καὶ ἡρώων. Στὸ DNA μας εἶναι ἡ πίστη στὸν Θεό, στὶς αἰώνιες ἀξίες καὶ ἀρχές. Ἄλλωστε ζήσαμε ἐφέτος τὸν Δεκαπενταύγουστο τὸ φαινόμενο, τὸ γεγονός, ὅτι ὁλάκερος ὁ Ἑλληνισμὸς ἦταν στὶς ἐκκλησίες, στὰ μοναστήρια, στὰ ἱερὰ προσκυνήματα τῆς Παναγίας! Χιλιάδες ἄνθρωποι γονάτισαν μπροστὰ στὸ εἰκόνισμα τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ ψέλλισαν τὸ «γενοῦ μοι σκέπη, βοήθεια καὶ προστασία». Πρόκειται γιὰ ἕνα πιὸ ἀξιοπρόσεκτο σημεῖο. Ὁ καθένας μας εἶναι ἀτίμητος λίθος τοῦ ὅλου οἰκοδομήματος τῆς μακραίωνης ἑλληνορθόδοξης παράδοσης, τῆς ἰδιοπροσωπίας μας, ἀκριβῶς στὴ χοάνη τῆς παγκοσμιοποίησης. Ἔχουμε τὰ σύμβολά μας, τὸν Σταυρό, τὸ Εὐαγγέλιο, τὴ γλώσσα μας, τὰ ἱερὰ ἔθιμα.
.           Δεύτερον: Πρόσκληση γι πανακατήχηση. Δηλαδὴ εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐγκύψουμε στὰ ἱερὰ γράμματα. Νὰ μάθουμε τὴν ὀρθόδοξη χριστιανικὴ πίστη μας, τὴ θεολογία μας. Νὰ μαθητεύσουμε στὴ σοφία καὶ ἁγιότητα τῶν θεοφόρων Πατέρων μας. Δὲν ἀρκεῖ μιὰ ψευδοσημαντικὴ γνώση. Φτάνει πιὰ ἡ ἄγνοια, ἡ ἡμιμάθεια, ἡ προχειρολογία περὶ τὰ ἐκκλησιαστικά, τὸ ἀντιεκκλησιαστικὸ πνεῦμα, ἡ ἀνοχὴ στὴν ἁμαρτία. λήθεια, ξέρουμε τί εναι Χριστός, κκλησία, κοσμοθεωρία μας, ποο τ περιεχόμενο τς χριστιανικς διδασκαλίας; Εναι καν τ φληναφήματα μυθιστορήματα ο πομυθεύσεις τερόδοξα κείμενα ν μς διδάξουν τν λήθεια; Ὄχι βέβαια. Συνεπῶς ὀφείλουμε νὰ ἀφήσουμε τὴν νηπιώδη κατάσταση τῆς γνώσης μας. Χρειαζόμαστε περισσότερα ρχαῖα λληνικ κα περισσότερη χριστιανικ διδασκαλία. Γι’ αὐτὸ πρέπει νὰ μᾶς ἀνησυχεῖ, καθ᾽ ὅτι ἰδίως ἡ χριστιανικὴ ἀπαιδευσία στὸν χῶρο τῆς νεολαίας εἶναι δυσάρεστο φαινόμενο γιὰ τὸ μέλλον τοῦ τόπου, καθ’ ὅτι κατὰ τὸν Ἀριστοτέλη «ἀπαιδευσία μετ’ ἐξουσίας ἄνοια (μωρία) τίκτει».
.           Προσέτι νὰ ξέρουμε ὅτι ὑπάρχουν μεγέθη ποὺ μετριοῦνται μὲ τετραγωνικὰ χιλιόμετρα. Καὶ ὑπάρχουν ἄλλα μεγέθη ποὺ μετριοῦνται μὲ τετραγωνικὰ ἱστορίας καὶ πνεύματος. Καὶ αὐτὸ τὸ μέγεθος εἶναι ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα καθ’ ὅτι ἡ γλῶσσα εἶναι φορέας πολιτισμοῦ καὶ τὸ Εὐαγγέλιο τὸ ἔχουμε στὴ γλῶσσα μας. Ὁποῖον μέγα προνόμιο καὶ εὐεργέτημα!
.           Καὶ πέραν τῆς γνώσεως ἀσφαλῶς ἀξίζει νὰ προχωρήσουμε σ’ αὐτὸ τὸ ὁποῖο στὴν πατερικὴ γλῶσσα ὀνομάζεται μέθεξη στὴ μυστικὴ ζωὴ ἐν Χριστῷ. Αὐτὸ τὸ «ἐν» κρύβει κοινωνία, αὐθεντικὴ χριστιανικὴ ζωή, ποὺ εἶναι τόσο ὑπέροχη αὐτὴ ἡ ζωή, ὅποιος τὴ βιώνει μέσα του.
.             Στοὺς καιρούς μας λοιπόν, ποὺ τόσα ἀκούγονται γιὰ τὴν καταρράκωση τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς μᾶς δίδει αὐτὰ τὰ δύο σημεῖα: Αὐτοσυνειδησία καὶ ἐπανακατήχηση.

.              «Κήρυττε ὁ φλογερὸς καλόγερος, ὅταν οἱ ἄνθρωποι τοῦ πασᾶ τὸν πλησίασαν. Τὰ πλήθη σάστισαν κι ἀποτραβήχτηκαν. Ἀλλ’ ὁ Κοσμᾶς ἀτάραχος καὶ γαλήνιος “σὰ νὰ πήγαινε σὲ χαρὰ καὶ ξεφάντωση”, ὅπως λέει ὁ βιογράφος του, ἀκολούθησε τοὺς δημίους του. Τὸν ὡδήγησαν στὸν Χότζα τοῦ Κούρτ, ποὺ τὸν κράτησε μὲ τὴ δικαιολογία, πὼς τέτοιες εἶχε διαταγὲς ἀπὸ τὸν πασά του. Ὁ ἱεροκήρυκας κατάλαβε τὴ σημασία τῆς συλλήψεως καὶ δόξασε τὸν Θεό, γιατί τὸν ἀξίωσε νὰ χύσει τὸ αἷμα του, σὰν μάρτυρας τῆς ὀρθοδοξίας, ὅπως τόσες φορὲς εἶχε εὐχηθεῖ. Ὕστερα τὸν ἔκλεισαν κάπου κι ὁ Κοσμᾶς πέρασε ὅλη τὴ νύχτα ψάλλοντας χαρούμενα τροπάρια κι ὑμνωδίες τῆς Ἀκολουθίας, “χωρὶς νὰ δείξη κανένα σημεῖον λύπης”. Τὴν αὐγὴ τὸν πῆραν, λέγοντας πὼς θὰ τὸν ὁδηγήσουν στὸν Κοὺρτ πασά. Ἀλλ’ ἐνῶ προχωροῦσαν, σταμάτησαν στὴ θέση Μπουγιαλῆ κοντὰ στὸν Ἄψο ποταμὸ καὶ τὸν πρόσταξαν νὰ ἑτοιμασθεῖ. Γονάτισε κι εὐχήθηκε στὸν Θεό, “ὅτι διὰ τὴν ἀγάπην του θυσιάζεται”. Ὕστερα σηκώθηκε κι εὐλόγησε “τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ κόσμου”. Στρέφοντας τέλος τοὺς ὀφθαλμοὺς στὸν οὐρανὸ κι ἀπαγγέλλοντας τὸ ψαλμικὸ “Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ ἐξήγαγές με εἰς ἀναψυχήν”, ἔτεινε τὸν τράχηλο στοὺς δημίους του. Ποιὸς ξέρει! Τ’ ὅραμα τῆς ἀναγεννήσεως καὶ τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ Γένους, ἴσως φτερούγισε μπρὸς στὰ μάτια του, ὅταν τὸ σχοινὶ θὰ τοῦ ᾽σφιξε τὸ λαιμό! Κάποια χειρόγραφη σημείωση, ποὺ φαίνεται, πὼς γράφτηκε ἀπὸ αὐτόπτη, ἀναφέρει τὰ ἑξῆς γιὰ τὶς τελευταῖες στιγμὲς τοῦ ἁγίου: “Οἱ δήμιοι τὸν ἐκάθησαν κοντὰ εἰς ἕνα δένδρον καὶ ἠθέλησαν νὰ τοῦ δέσουν τὰ χέρια, ἀλλ’ ἐκεῖνος δὲν τοὺς ἄφησε, λέγοντάς τους ὅτι δὲν ἀντιστέκεται. Ἔπειτα ἀκούμπησε τὴν ἱερὰν κεφαλήν του εἰς τὸ δένδρον καὶ οὕτω τὸν ἔδεσαν ἀπὸ τὸν λαιμὸν μὲ ἕνα σχοινὶ καὶ εὐθὺς μόνον, ποὺ τὸν ἕσφιξαν, ἐπέταξε τὸ θεῖον του πνεῦμα εἰς τὰ οὐράνια, ὄντας εἰς ἡλικίαν ἑξήντα πέντε χρόνων. Τὸ δὲ τίμιον αὐτοῦ λείψανον γυμνώσαντες οἱ δήμιοι τὸ ἔσυραν καὶ τὸ ἔρριψαν εἰς τὸν ποταμὸν μὲ μίαν μεγάλην πέτραν εἰς τὸν λαιμόν. Τὴν νύχτα ἕνας εὐσεβὴς ἐμβαίνοντας εἰς ἕνα μονόξυλο καὶ κάνοντας τὸν σταυρόν του, ἐπῆγε διὰ νὰ ἐρευνήση καὶ παρευθὺς βλέπει τὸ λείψανον, ὅπου ἔπλεε ἐπάνω εἰς τὸ νερό. Ὅθεν τρέχει καὶ τὸ ἀγκαλιάζει καὶ τὸ εὐγάζει ἀπὸ τὸν ποταμὸν καὶ ἐνδύσας αὐτὸ μὲ τὸ ράσον του τὸ ἔφερεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς Θεοτόκου καὶ τὸ ἐνταφίασεν ἐν τῷ νάρθηκι τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας ἐν τῷ χωρίῳ Καλικόντασι. Τὸν ἐσκότωσαν 1779, Αὐγούστου 24, ἡμέρα Σάββατον”».

.                Ὁ Ἰσαπόστολος. Ὁ Ἐθναπόστολος. Ὁ Ἱερομάρτυς. Κατόπιν ὅλων δὲν μπορεῖς νὰ παραμένεις ἀσύνετος, ἀστόχαστος, ἀσυλλόγιστος, ἀνεύθυνος.
.          Διδάχος ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς μιλᾶ στὶς ψυχές μας. Ἐμεῖς τὸν ἀκοῦμε;

, ,

Σχολιάστε

ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΚΟΣΜΑΝ ΤΟΝ ΑΙΤΩΛΟΝ

ΛΟΓΟΣ ΕΙΣ ΤΟΝ ΑΓΙΟΝ ΚΟΣΜΑΝ ΤΟΝ ΑΙΤΩΛΟΝ*

Ἀρχιμ. Χρυσοστόμου Παπαθανασίου
Ἱεροκήρυκος τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν
Δ/ντοῦ ἰδιαιτέρου Γραφείου Ἀρχιεπισκόπου
Ἀθηνῶν
[Λόγος ἐκφωνηθεὶς εἰς τὸν Καθεδρικὸν Ναὸν τῶν Ἀθηνῶν (24.8.2005) ἡμεραν μνήμης ἁγ. Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ]

(Ἐδημοσιεύθη εἰς τὸ περιοδικόν «Φωτεινὴ Γραμμή» τεῦχος 45, σελ. 9)

.            Ἑορτάζομεν σήμερον ἐδῶ εἰς τὸν Καθεδρικὸν Ναὸν τῶν Ἀθηνῶν μὲ κάθε λαμπρότητα καὶ βαθείαν εὐλάβειαν τὸν μεγάλον Ἅγιον τῶν νεωτέρων χρόνων, τὸν «προφήτην τοῦ νεωτέρου Ἑλληνισμοῦ», τὸν «διδάχον τοῦ Γένους», τὸν Ἅγιον Κοσμᾶν τὸν Αἰτωλόν. Καὶ τὸν ἑορτάζομεν καὶ μὲ τὴν προσκύνησιν τοῦ τεμαχίου ἐκ τῶν ἱερῶν λειψάνων του, τὸ ὁποῖο φυλάσσει ἐδῶ ὁ πρῶτος αὐτὸς Ναὸς τῆς χώρας.
.            Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Ὁ Ἰσαπόστολος, ὁ Ἐθναπόστολος, ὁ Ἱερομάρτυς. Ἂς προσεγγίσωμεν βαθύτερον τὰ τρία αὐτὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ ἰδικοῦ μας, τοῦ Ἕλληνος Ἁγίου Κοσμᾶ.

 .            Ἰσαπόστολος. Δέκα ὀκτὼ αἰῶνες ἐπέρασαν ἀπὸ τότε ποὺ ἕνας μεγάλος Ἀπόστολος, ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν, Παῦλος, ἐκήρυξε μὲ ὅλην του τὴν δύναμιν καὶ μὲ ὅλην του τὴν ὕπαρξιν Ἰησοῦν Χριστὸν Ἐσταυρωμένον καὶ Ἀναστάντα. Καὶ ἰδοὺ πάλιν ὁ Θεὸς δίδει ἕνα ἰσάξιον τῶν Ἀποστόλων, ἕνα ἰσάξιον τοῦ Παύλου, ἕνα ζηλωτὴν τοῦ Παύλου καὶ μιμητὴν τοῦ Θεοῦ, τοῦ Παύλου, ἕνα Ἀπόστολον τοῦ Χριστοῦ τὸν 18ον αἰῶνα. Ἦτο ἀναμφισβητήτως μία ἐποχὴ δύσκολος, κρίσιμος διὰ τὸν Ἑλληνισμὸν καὶ διὰ τὸ σκλαβωμένον γένος τῶν Ἑλλήνων. Αἰῶνες δουλείας, ποὺ κατεπίαζον μὲ βάρος ἀσήκωτον τὸ ἔθνος. Οἱ ψυχὲς τῶν ραγιάδων εἶχαν πραγματικὰ ἀποκάμει. Δυσχερεῖς οἱ καιροί, καθ’ ὅτι ἐγίνοντο ἐξισλαμισμοί, ἐπεκράτη ἀμάθεια, ἀγραμματοσύνη καὶ ἡ ἀγριότης τῶν ἠθῶν τῶν ἀνθρώπων ἦτο εἰς μεγάλην ἔκτασιν. Καὶ ὅμως, εἰς αὐτὸ τὸ σκότος, ἔρχεται τὸ φῶς, ἔρχεται ὁ Ἰσαπόστολος, ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
.            Ἀπὸ τὴν γενέτειράν του τὸ Μέγα Δένδρον τῆς Αἰτωλοακαρνανίας καὶ μὲ ἐξαιρετικὲς σπουδὲς πλησίον τῶν λογίων τῆς ἐποχῆς του καὶ εἰδικώτερον εἰς τὴν Ἀθωνιάδα Σχολὴν τὸν εὑρίσκομεν εἰς τὰ μέσα τοῦ 18ου αἰῶνος νὰ ἀσκητεύῃ ὡς ἁπλοῦς μοναχὸς εἰς τὸν Ἄθω. Εἰς μίαν ἀτμόσφαιραν σιωπῆς, προσευχῆς, μελέτης καὶ θείας ἐνατενίσεως, ἐκεῖ, εἰς τὸ Ἅγιον Ὅρος, παραμένει δέκα ἑπτὰ ἔτη καὶ συγχρόνως, ἐκεῖ, εἰς τὸ «Περιβόλι τῆς Παναγίας» ὁ Ἅγιός μας σκέπτεται, στοχάζεται καὶ προετοιμάζεται. Σκέπτεται βαθειὰ μέσα του τὸ σκλαβωμένον Γένος τῶν Ἑλλήνων, πονεῖ διὰ τοὺς ἀδελφούς του καὶ προσεύχεται πολύ. Καὶ ἐκεῖ λαμβάνει τὶς μεγάλες ἀποφάσεις. Τὶς ἀποφάσεις, ποὺ παίρνουν μόνον οἱ μεγάλες καρδιές. Οἱ καρδιές, ποὺ φλέγονται ἀπὸ ἀγάπην πρὸς τὸν Θεὸν καὶ πρὸς τοὺς συνανθρώπους των. Γενναῖες ἀποφάσεις.
.            Ἰδοὺ ὁ ἴδιος, πῶς μᾶς περιγράφει τὴν ἀπόφασιν νὰ ἐργασθῆ ἱεραποστολικὰ διὰ τὸ Γένος. «Πόθεν παρακινήθηκα, ἀδελφοί μου, διὰ νὰ βγῶ καὶ κηρύξω, θέλω νὰ σᾶς τὸ φανερώσω. Μελετώντας τὸ Ἅγιον καὶ Ἱερὸν Εὐαγγέλιον, σιμὰ εἰς τὰ ἄλλα εὗρον καὶ τοῦτον τὸν λόγον, που λέγει Χριστός μας. Πὼς δὲν πρέπει κανένας Χριστιανός, ἄνδρας γυναίκα, νὰ φροντίζῃ διὰ τὸν ἑαυτὸν του μόνον. Ἀλλὰ νὰ φροντίζῃ καὶ διὰ τοὺς ἀδελφούς του νὰ μὴ κολασθοῦν. Ἀκούγοντας καὶ ἐγώ, ἀδελφοί μου, τοῦτον τὸν γλυκύτατον λόγον, που λέγει Χριστός μας, μἔτρωγεν ἐκεῖνος λόγος μέσα εἰς τὴν καρδίαν μου, ὡσὰν τὸ σκουλίκι, που τρώγει τὸ ξύλον. Ἔτσι συμβουλεύθηκα τοὺς πνευματικούς μου τοὺς πατέρας, ἀρχιερεῖς, πατριάρχας καὶ ὅλοι μὲ παρεκίνησαν νὰ τὸ κάμω. Καὶ μοῦ εἶπαν, τέτοιο ἔργον καλὸν καὶ ἅγιον εἶναι. Ὅθεν ἄφησα τὴν ἔδικήν μου προκοπὴν καὶ εὐγῆκα νὰ περιπατῶ π τόπον εἰς τόπον. Νὰ διδάσκω τοὺς ἀδελφούς μου». πως πόστολος τῶν Ἐθνῶν, Παῦλος πραγματοποίησε τέσσαρες περιοδεῖες, κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον καὶ ἅγιος Κοσμᾶς Αἰτωλὸς προχώρησε εἰς  τέσσαρες ἱεραποστολικές, κηρυγματικές, ποιμαντικές, περιοδεῖες. Καὶ δικαίως βεβαίως ψάλλομεν «Παύλου τὸν ζηλωτὴν εὐφημήσομεν, Κοσμᾶν τὸν Ἰσαπόστολον».
.            Γίνεται ὁ «πεζοπόρος του Θεοῦ». Μὲ τὴν ἁγίαν καὶ ἀσκητικὴν ζωήν του, μὲ τὸ ἁπλόν, ἀλλὰ φλογερὸν κήρυγμά του καθίσταται ἔξοχος ἱεραπόστολος τῆς ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας τῶν νεωτέρων χρόνων. Οἱ διδαχές του εἰσήρχοντο εἰς τὸ «μεδούλι» τοῦ εἶναι τῶν ἀκροατῶν του. Δὲν ἀναζητεῖ μεγάλα βήματα, δὲν ἀνοίγει ἐπίσημην σχολήν. Κατεβαίνει ὅσο ἠμπορεῖ περισσότερον χαμηλά, διὰ νὰ ὁμιλήσῃ ὡς ἄνθρωπος πρὸς ἄνθρωπον, ὡς ἀδελφὸς πρὸς ἀδελφόν. Καὶ περιοδεύει ἀπὸ πόλιν εἰς πόλιν, ἀπὸ χωρίον εἰς χωρίον καὶ μάλιστα εἰς πολλὰ μέρη ἐπῆγε μία καὶ δύο καὶ περισσότερες φορές. Ἐπισκέπτεται ὅλη σχεδὸν τὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ τὴν Κωνσταντινούπολιν μέχρι τὴν Βόρειαν Ἤπειρον καὶ ἀπὸ τὰ νησιὰ τοῦ Ἰονίου, μέχρι τὴν Αἰτωλίαν, τὴν Ἄρταν καὶ τὰ Ἰωάννινα. Καί, ὅπου κι ἂν ἐπήγαινε, ἔστηνε ἕνα Σταυρὸν καὶ ἐκεῖ ἐκήρυττε Χριστόν. Προφητικὸς δὲ ὁ λόγος του, γεμᾶτος ζωὴ καὶ δύναμιν, ἱκανὸς νὰ ξυπνᾷ νεκρωμένες συνειδήσεις. Ἄνοιγε ὁρίζοντες, ἐχάρασσε δρόμους, ἐνστάλαζε εἰς τὶς πικραμένες καρδιὲς τὴν πίστιν καὶ τὴν ἐλπίδα. Ὁ Χριστὸς καὶ ἡ ψυχὴ ἦτο οἱ δύο πόλοι γύρω ἀπό τοὺς ὁποίους στρέφεται τὸ φλογερόν του κήρυγμα. «Καὶ ὅπου ἂν ἐπήγαινεν, γράφει ὁ βιογράφος του, ἐγένετο μεγάλη σύναξις τῶν Χριστιανῶν καὶ ἤκουαν μετὰ κατανύξεως καὶ εὐλαβείας τὴν χάριν καὶ τὴν γλυκύτητα τῶν λόγων του καὶ ἀκολούθως ἐγένετο μεγάλη διόρθωσις καὶ ὠφέλεια ψυχική». Πραγματικὸς Ἰσαπόστολος ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
.            Ἀλλὰ ἂς ἔλθωμεν, ἀδελφοί μου, καὶ εἰς τὸ δεύτερον χαρακτηριστικόν. Ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, Ἐθναπόστολος. Καὶ βεβαιότατα εἶναι Ἐθναπόστολος. Εἶναι Ἀπόστολος τοῦ Γένους τῶν Ἑλλήνων, τοῦ Ἔθνους μας. Γιατί ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ἐβοήθησε τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος νὰ κρα-τήσῃ τὴν πίστιν του τὰ δύσκολα ἐκεῖνα χρόνια. Νὰ κρατήσῃ τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσια διὰ τῆς μαθήσεως τῶν γραμμάτων. Ἐνεπνεύσθη καὶ ἐπέβαλε, ὅσο ἠμποροῦσε, τὴν Γενικὴν Παιδείαν. «Ἀνοῖξτε σχολεῖα», φώναζε, «μάθετε Ἑλληνικὰ Γράμματα». Παιδεία ἀνθρωποπλαστικὴ καὶ Χριστοκεντρικὴ ἦτο τὸ σύνθημά του. Πιστεύει ἀκραδάντως εἰς τὴν ἀξίαν τῆς ἐκπαιδεύσεως. Ἡ ἄθρησκος Παιδεία, ἡ χωρὶς ἠθικὴ Παιδεία, ἡ χωρὶς ἦθος ἀγωγὴ εὕρισκε τὸν Ἅγιον Κοσμᾶν ἐντελῶς ἀντίθετον. «Δὲν βλέπετε», ἔλεγε, «ὅτι ἀγρίεψε τὸ Γένος π τὴν ἀμάθειαν καὶ ἐγίναμεν ὡς τὰ θηρία; Διὰ τοῦτο σᾶς συμβουλεύω νὰ φτιάξετε, νὰ κάνετε σχολεῖα». Καὶ ὁ ἴδιος ἵδρυσε 250 σχολεῖα, ὡς ἀναγράφει ὁ πρῶτος βιογράφος του. «Καὶ νὰ φτιάξετε σχολεῖα, διὰ νὰ ἐννοήσετε τὸ Εὐαγγέλιον. Ἡ Ἐκκλησία μας εἶναι εἰς τὴν Ἑλληνικὴν καὶ τὸ Γένος μας εἶναι Ἑλληνικόν. Καλλίτερα νὰ ἔχῃς, ἀδελφέ μου, Ἑλληνικὸν σχολεῖον εἰς τὴν χώραν σου, παρὰ νὰ ἔχῃς βρύσες καὶ ποτάμια», κήρυττε ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός.
.            Συνέπασχε μὲ τοὺς συνανθρώπους του καὶ τὰ προσέφερε ὅλα πρὸς ἀνακούφισίν των..
.            Ὡς ἀληθινὸς διάκονος Χριστοῦ ὁ ἅγιος Κοσμᾶς, ἦτο ἀφιλοχρήματος καὶ λιτός, ὁ ἄνθρωπος τῶν στερήσεων, τῶν κόπων καὶ τῶν ταλαιπωριῶν. Ὅλα τὰ ἤθελε διὰ τοὺς ἄλλους καὶ τίποτε διὰ τὸν ἑαυτόν του. Ἐνεθουσίαζε πολλούς, νὰ προσφέρουν διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν πτωχῶν, διὰ ἔργα κοινωνικὰ καὶ ἐθνικά, καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος ἔμεινεν εἰς ὅλην του τὴν ζωὴν πτωχὸς καὶ λιτοδίαιτος. Ὅπως ὁ ἴδιος εἶπε κάποτε, «μὲ τὴν χάριν τοῦ Κυρίου μας Χριστοῦ τοῦ Ἐσταυρωμένου καὶ Θεοῦ, δὲν ἔχω οὔτε σακκούλα μήτε σπίτι μήτε κασέλλα μήτε ἄλλο ράσο π’ αὐτό, ποὺ φορῶ». Καὶ κατέληγε: «Ἐγώ, Χριστιανοί μου, βλέπετε διὰ σᾶς πῶς ἀγανακτῶ καὶ κοπιάζω καὶ πῶς κινδυνεύω τὴν ζωὴν μου, διὰ τὴν ἀγάπην σας, καὶ εἶμαι ἕτοιμος καὶ νὰ χύσω τὸ αἷμα μου, ἂν εἶναι θέλημα Θεοῦ καὶ θέλετε νὰ γνωρίσετε σωστὰ τὴν ἀγάπην μου. Τὸ λοιπὸν τώρα καὶ ἐγὼ θέλω τὸν μισθὸν τοῦ κόπου μου. πληρωμή μου δὲν εἶναι ἄσπρα καὶ φλουριά. Δὲν θέλω ἐγὼ τέτοια οὔτε ἔχω τί νὰ τὰ κάμω ποῦ νὰ τὰ βάλω. Ἄλλα θέλω νὰ μοῦ δώσετε διὰ τὸν κόπον μου μίαν πόσχεσιν, νὰ μοῦ τάξετε αὐτὰ ὅλα, που σᾶς εἶπα, ὅτι θὰ τὰ φυλάξετε καὶ θὰ τὰ βάλετε μέσα εἰς τὴν καρδίαν σας, καὶ πάντα αὐτὰ τὰ θεῖα λόγια, θὰ εἶναι κουβέντα σας καὶ τὸ μέλημά σας, ὅταν ἀνταμώνεσθε».
.            Καὶ φθάνουμε εἰς τὸ τρίτον μεγάλον πνευματικὸν χαρακτηριστικόν. Ἱερομάρτυς! Ὄντως ἠξιώθη νὰ λάβῃ τὸν ἀμαράντινον στέφανον τοῦ μαρτυρίου. Πραγματικὰ τὴν ὁλόψυχον ἀφοσίωσίν του εἰς τὸν Χριστὸν καὶ εἰς τὸ ἔργον τῆς ἱεραποστολῆς, ὅλα αὐτά, τὰ ἐπεσφράγισε μὲ τὸ ἱερὸν μαρτύριόν του. Ἂς ἀφήσωμεν τὸν πρῶτον βιογράφον του νὰ μᾶς διηγηθῇ ἐκτενῶς τὸ μαρτύριόν του. Ἂς τὸν ἀκούσωμεν μὲ συνοχὴν καρδίας καὶ αἰσθήματα κατανύξεως:
.            «Κήρυττε ὁ φλογερὸς καλόγερος, ὅταν οἱ ἄνθρωποι τοῦ πασᾶ τὸν ἐπλησίασαν. Τὰ πλήθη ἐσάστισαν κι ἀποτραβήχτηκαν. Ἀλλ᾿ ὁ Κοσμᾶς ἀτάραχος καὶ γαλήνιος “σὰ νὰ πήγαινε σὲ χαρὰ καὶ ξεφάντωσιν”, ἀκολούθησε τοὺς δημίους του. Τὸν ὡδήγησαν εἰς τὸν Χότζα τοῦ Κούρτ, ποὺ τὸν ἐκράτησε μὲ τὴν δικαιολογίαν πὼς τέτοιες εἶχε διαταγὲς ἀπὸ τὸν πασᾶ του. Ὁ ἱεροκήρυξ, κατάλαβε τὴν σημασίαν τῆς συλλήψεως καὶ ἐδόξασεν τὸν Θεόν, γιατί τὸν ἠξίωσε νὰ χύσῃ τὸ αἷμα του, σὰν μάρτυς τῆς ὀρθοδοξίας, ὅπως τόσες φορὲς εἶχεν εὐχηθῆ. Ὕστερα τὸν ἔκλεισαν κάπου κι ὁ Κοσμᾶς ἐπέρασεν ὅλην τὴν νύκτα, ψὰλλοντας χαρούμενα τροπάρια κι ὑμνωδίες τῆς Ἀκολουθίας, “χωρὶς νὰ δείξῃ κανένα σημεῖον λύπης”. Τὴν αὐγὴν τὸν ἐπῆραν, λέγοντες πὼς θὰ τὸν ὁδηγήσουν εἰς τὸν Κοὺρτ πασᾶ. Ἀλλ᾿,ἐνῷ προχωροῦσαν, ἐσταμάτησαν εἰς τὴν θέσιν Μπουγιαλῆ κοντὰ εἰς τὸν Ἄψον ποταμὸν καὶ τὸν ἐπρόσταξαν νὰ ἑτοιμασθῇ. Γονάτισε κι εὐχήθηκε εἰς τὸν Θεόν, “ὅτι διὰ τὴν ἀγάπην Του θυσιάζεται”. Ὕστερα σηκώθηκε κι ηὐλόγησε εἰς τὰ τέσσαρα σημεῖα τοῦ κόσμου. Στρέφοντας τέλος τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς τὸν οὐρανὸν κι ἀπαγγέλοντας τὸ ψαλμικόν: “Διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος καὶ ἐξήγαγες μὲ εἰς ἀναψυχήν”, ἔτεινεν τὸν τράχηλον εἰς τοὺς δήμιούς του! Ποιὸς γνωρίζει! Τ᾿ ὅραμα τῆς ἀναγεννήσεως καὶ τῆς ἀπελευθερώσεως τοῦ Γένους, ἴσως φτερούγισε ἐμπρὸς εἰς τὰ μάτια του, ὅταν τὸ σχοινὶ θὰ τοῦ᾿ σφιξε τὸν λαιμόν! Κάποια χειρόγραφος σημείωσις, ποὺ φαίνεται, πὼς γράφθηκε ἀπὸ αὐτόπτην ἀναφέρει τὰ ἑξῆς διὰ τὶς τελευταῖες στιγμὲς τοῦ ἁγίου: “Οἱ δήμιοι τὸν ἐκάθησαν κοντὰ εἰς ἕνα δένδρον καὶ ἠθέλησαν νὰ τοῦ δέσουν τὰ χέρια, ἀλλ᾿ ἐκεῖνος δὲν τοὺς ἄφησε, λέγοντάς τους ὅτι δὲν ἀντιστέκεται. Ἔπειτα ἀκούμβησε τὴν ἱερὰν κεφαλήν του εἰς τὸ δένδρον καὶ οὕτω τὸν ἔδεσαν ἀπὸ τὸν λαιμὸν μέ ἕνα σχοινὶ καὶ εὐθὺς μόνον, ποὺ τὸ ἕσφιξαν, ἐπέταξε τὸ θεῖον του πνεῦμα εἰς τὰ οὐράνια, ὄντας εἰς ἡλικίαν ἑξήντα πέντε χρόνων. Τὸ δὲ τίμιον αὐτοῦ λείψανον γυμνώσαντες οἱ δήμιοι τὸ ἔσυραν καὶ τὸ ἔρριψαν εἰς τὸν ποταμὸν μὲ μίαν μεγάλην πέτραν εἰς τὸν λαιμόν. Τὴν νύχτα ἕνας εὐσεβὴς ἐμβαίνοντας εἰς ἕνα μονόξυλον καὶ κάμνων τὸν σταυρόν του, ἐπῆγε διὰ νὰ ἐρευνήσῃ καὶ παρευθὺς βλέπει τὸ λείψανον, ὁπού ἔπλεε ἐπάνω εἰς τὸ νερόν. Ὅθεν τρέχει καὶ ἀγκαλιάζει καὶ τὸ εὐγάζει ἀπὸ τὸν ποταμὸν καὶ ἐνδύσας αὐτὸ μὲ τὸ ρᾶσον του τὸ ἔφερεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τῆς Θεοτόκου καὶ τὸ ἐνταφίασεν ἐν τῷ νάρθηκι τῆς αὐτῆς ἐκκλησίας ἐν τῷ χωρὶῳ Καλικόντασι. Τὸν ἐσκότωσαν 1779, Αὐγούστου 24, ἡμέρα Σάββατον”».

Ἰσαπόστολος, Ἐθναπόστολος, Ἱερομάρτυς.

.            Ὁ Πατρο-Κοσμᾶς, ὁ μεγάλος λαϊκὸς ἀναγεννητής. Ἡ ἐπιβλητικότερη φυσιογνωμία τῶν τελευταίων αἰώνων. «Ὁ μάρτυς τῆς πίστεως καὶ τῆς Πατρίδος», ὅπως τὸν ἐχαρακτήρισε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος, κύριος Χριστόδουλος.
.            Θὰ ἔλεγα, ἀδελφοί μου, ὅτι ὅ Ἅγιος Κοσμᾶς στέκεται διὰ μᾶς σήμερα, ποὺ τὸν ἑορτάζομεν ἐδῶ εἰς τὸν Καθεδρικὸν Ναὸν τῶν Ἀθηνῶν, στέκεται, ὡς ἕνα ἐρέθισμα αὐτοσυνειδησίας. Αὐτοσυνειδησίας διὰ τὸ τί εἴμεθα, ποῖες εἶναι οἱ καταβολὲς μας καὶ πρὸς τὰ ποῦ πηγαίνομε. Μήπως εἰς καιροὺς ὑλοφροσύνης, εἰς καιροὺς ἀμφισβητήσεως τῶν ἀξιῶν τῆς ζωῆς, χλεύης καὶ λοιδορίας ἐνίοτε, μὰ καὶ εἰς καιροὺς πνευματικῆς χαλαρότητος, μήπως ζητεῖ καὶ σήμερα τοῦτος ὁ τόπος φλογισμένες καρδιὲς ὡς τοῦ Πατρο-Κοσμᾶ; Μήπως κάποιους νέους, σοβαροὺς καὶ ὑπευθύνους διὰ νὰ βαδίσουν ἐπὶ τὰ ἴχνη τοῦ ἱεροῦ τούτου ἀνδρός, τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ τοῦ Αἰτωλοῦ;
.            Ποῖος θὰ τολμήσῃ, ἄραγε; Ποῖος θὰ τολμήσῃ; Ὁ τόπος τό᾿ χει ἀνάγκη. Ὁ Θεὸς περιμένει νέους ἱεραποστόλους, ὡς ἦτο ἐκεῖνος, ὁ Πατρο-Κοσμᾶς!

ΠΗΓΗ: fotgrammi.gr

, ,

Σχολιάστε

«ΤΟΝ ΚΟΣΜΟΝ ΟΥ ΚΑΤΕΛΙΠΕΣ ΘΕΟΤΟΚΕ»

«Τν κόσμον ο κατέλιπες Θεοτόκε»

 Τοῦ Ἀρχιμ. Χρυσοστόμου Κ. Παπαθανασίου, Δρ.Ν. & Θ.

Ἱεροκήρυκος Καθεδρικοῦ Ναοῦ τῶν Ἀθηνῶν
Διευθυντοῦ Ἰδιαιτέρου Γραφείου τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν

.              Γεμάτοι ἀπὸ ἱερὸ δέος ψάλλουμε τὸν ὡραιότατο ὕμνο τῆς Ἐκκλησίας μας «ἐν τῇ Κοιμήσει τὸν κόσμον οὐ κατέλιπες, Θεοτόκε». Δηλαδή, ἐνῶ ἔφυγες ἀπὸ τὴν γῆ μὲ τὴν ἁγία κοίμησή σου, ἐν τούτοις δὲν ἐγκατέλειψες τὸν κόσμο, ἀλλ᾽ ἐξακολουθεῖς νὰ εἶσαι κοντά μας.
.              Ἡ ἑορτὴ αὐτὴ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου καὶ τῆς μὴ ἐγκαταλείψεως τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τὴν Παναγία εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἀπὸ τὶς θεομητορικὲς ἑορτές, ἡ ὁποία καὶ μᾶς συναθροίζει καὶ συναγείρει ὅλους τους πιστοὺς καὶ τοὺς ἀγαπῶντες τὴ μάνα-Παναγία μας. Ἀλλ᾽ αὐτὴ ἡ ἑορτή, ἡ τόσο λαοφιλὴς καὶ λαμπρὰ πέρα ἀπὸ λαογραφικὲς παραδόσεις καὶ περιγραφὲς κρύβει καὶ ἕνα βαθύτερο νόημα γιὰ τὸν ἄνθρωπο. Τρία σημεῖα μποροῦν νὰ μᾶς βοηθήσουν στὴ συνειδητοποίηση τῆς ἑορτῆς καὶ στὴ βιωματικὴ βεβαιότητα τῆς πανηγύρεως.
.              Τὸ πρῶτο σημεῖο εἶναι ἡ γνώση γιὰ τὸ γεγονὸς τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου. Ὁ φυσικὸς θάνατος τῆς Θεοτόκου ὀνομάζεται ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία «κοίμηση», ὅπως καὶ γιὰ ὅλους τοὺς ἁγίους καὶ τοὺς πιστούς, διότι ἔτσι ἐφαρμόζεται ἀπόλυτα ὁ θεῖος λόγος γιὰ τὸν θάνατο, ὅτι εἶναι ἕνας ὕπνος (Ἰω. ια´ 11).
.              Ὡραιότατα μάλιστα ὁ Ι. Δαμασκηνὸς λέγει ὅτι τῆς Θεοτόκου «ὁ τόκος παράδοξος, ἡ γέννησις ὑπὲρ φύσιν καὶ ἔννοιαν καὶ τῷ κόσμῳ σωτήριος, ἡ δὲ κοίμησις ἔνδοξος καὶ ὄντως ἱερὰ καὶ πανεύφημος» (Ὁμιλία Α´ PG 96, 704Α).
.              Ἡ Θεοτόκος ὑπέστη φυσικὸν θάνατον καὶ ἡ μὲν ψυχή Της παρεδόθη στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ, τὸ δὲ σῶμα Της τάφηκε καὶ τέθηκε σὲ μνῆμα. Ὅταν λοιπὸν ἡ Θεοτόκος παρέδωσε τὸ πνεῦμα Της οἱ Ἀπόστολοι κήδευσαν μὲ ἐπιτάφιους ὕμνους καὶ μεγάλη εὐλάβεια τὸ θεοδόχο σῶμα Της στὸ χωριὸ Γεθσημανῆ, ὄχι πολὺ μακριὰ ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα.
.              Ἀλλὰ τὸ συγκλονιστικὸν καὶ ὅλως ἐξαιρετικὸν γεγονὸς εἶναι ὅτι τὸ σῶμα τῆς Παναγίας ποὺ κηδεύτηκε καὶ τάφηκε δὲν ὑπέστη διαφθοράν. «Ἀδιάφθορος κύησις-ἀδιάφθορος καὶ ἡ κοίμησις», λέγουν οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Τὸ ἀνέπαφον σῶμα Της «ἐπήρθη» στὰ οὐράνια. Ὁ τάφος της μετὰ τρεῖς ἡμέρες βρέθηκε κενός. Ἐδῶ χρησιμοποιεῖται ἀπὸ τὴν διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας μας ὁ ὅρος «μετάστασις». Εἶναι τὸ μεγάλο δῶρο ποὺ χάρισε ὁ Υἱός της, ὁ Κύριος ἡμῶν Ἰησοῦς Χριστός, στὴν Παναγία Μητέρα Του.
.              Ἀπὸ τὸν 5ο αἰώνα καθιερώνεται ἐπίσημα ἡ μεγάλη αὐτὴ ἑορτὴ ποὺ γιὰ τὴν πατερικὴ διδασκαλία οἱ ὄροι «κοίμηση» καὶ «μετάσταση» συμβαδίζουν στὴ θεολογικὴ γλώσσα γι᾽ αὐτὸ καὶ ὁμιλοῦν γιὰ «θνητότητα ἀείζωον» (Ἀνδρέας Κρήτης), «παλινζωΐας μυστήριον» (Θεόδωρος Στουδίτης), «ζωοπάροχον ἐνταφίασιν» (Ἰω. ὁ Δαμασκηνός), «ζωοκοίμητον μετάστασιν» (Γερμανὸς Κων/λεως).
.              Ἡ τιμητικὴ ὄντως αὐτὴ ὕψωση τῆς Παναγίας στὸν οὐρανὸ καὶ ὁ δοξασμός Της νὰ καθήσει «ἐκ δεξιῶν» τοῦ Υἱοῦ Της κατὰ τὴν προφητικὴ προτύπωση «παρέστη ἡ Βασίλισσα ἐκ δεξιῶν Σου» (Ψαλμ. μδ´ 10) φέρνει ἐνώπιόν μας τὸ δεύτερο σημεῖο ποὺ θίγουμε στὸ ἄρθρο μας αὐτό.
.              Πρόκειται γιὰ τὴν ἁγιότητα τῆς Θεοτόκου. Ἡ Μαρία, ἡ Μητέρα τοῦ Χριστοῦ, ἡ Θεοτόκος εἶναι ἡ Παναγία. Κατὰ δὲ τὴν ἔνδοξη κοίμησή Της εἶχε φθάσει στὸ ἀποκορύφωμα τῆς ἁγιότητός Της.
.              Γι᾽ αὐτὸ καὶ οἱ οὐράνιες ἀγγελικὲς δυνάμεις δὲν κάμνουν τίποτα ἄλλο παρὰ νὰ ὑμνοῦν, νὰ δοξολογοῦν καὶ νὰ χαίρονται ἀπαύστως. Εἶναι χαρακτηριστικὸ ὅτι οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας στοὺς λόγους τους γιὰ τὴν κοίμηση τῆς Θεοτόκου ἐξαίρουν μὲ θαυμαστὸ τρόπο τὴν ἁγιότητά Της.
.              Οἱ λόγοι τους εἶναι ἐγκώμια στὸ σύνολο τῶν ἀρετῶν τῆς Παναγίας, στὴν ἀπαστράπτουσα ἁγνότητά Της, στὴ σεμνότητά Της, στὴν ταπείνωσή Της, στὴν ὑπακοή Της στὸ θεῖο θέλημα, στὴν ἀφοσίωσή Της στὸν Θεό. Ἐγκωμιάζουν τὴν ὄντως «κιβωτὸν τοῦ ἁγιάσματος». Παραθέτουμε ἐνδεικτικὰ τὰ λόγια δύο μεγάλων πατερικῶν μορφῶν. Ὁ πρῶτος ποὺ ἐγκωμιάζει εἶναι ὁ Σωφρόνιος Ἱεροσολύμων (7ος αἰ.). Λέγει: «Εὑρῆκες κοντὰ εἰς τὸν Θεὸν ἀθάνατον καὶ ὑπέρλαμπρον καὶ σωτήριον χάριν, τὴν ὁποίαν καμμία ἀπὸ τὰς μυριάδας τῶν γυναικῶν δὲν εὐρῆκε ποτέ. Χάριν, τὴν ὁποίαν κανεὶς ἄνθρωπος δὲν εἶδε καὶ κανεὶς δὲν ἔλαβε ποτέ. Πολλοί, βέβαια, πρὶν ἀπὸ σὲ εἶχαν γίνει ἅγιοι. Κανεὶς ὅμως ὅπως σὺ δὲν εἶχε χαριτωθεῖ. Κανεὶς δὲν εἶχε μακαρισθεῖ. Σὺ ὅλα τὰ ἐξαίρετα, ποὺ ὑπάρχουν στοὺς ἀνθρώπους, τὰ ὑπερβαίνεις. Σὺ ξεπερνᾶς ὅλα τὰ δωρήματα, ποὺ ἐδώρησεν εἰς τοὺς ἀνθρώπους ὁ Θεός».
.              Καὶ ὁ ἄλλος ἐγκωμιασμὸς εἶναι ὁ πατέρας τῆς Δογματικῆς, ὁ ἱερὸς Δαμασκηνὸς (8ος αἰ.), ὁ ὁποῖος λέγει: «Ὦ κόρη ἁγιωτάτη τοῦ Ἰωακεὶμ καὶ τῆς Ἄννης, ποὺ διέφυγες τὰς ἀρχὰς καὶ τὰς ἐξουσίας καὶ τὰ πεπυρωμένα βέλη τοῦ πονηροῦ, ποὺ ἔμεινες ἡ πάναγνος, διὰ νὰ γίνης νύμφη τοῦ Θεοῦ καὶ μητέρα κατὰ τὸ ἀνθρώπινον τοῦ Χριστοῦ. Νοῦν εἶχες θεοκυβέρνητον καὶ εἰς μόνον τὸν Θεὸν προσηλωμένον. Κάθε περιττὸν καὶ ψυχοβλαβὲς τὸ ἀπέρριπτες πρὶν ἀκόμη γεννηθεῖ».
.              Παρ᾽ ὅτι ἡ Παρθένος Μαρία, ἡ Θεοτόκος εἶναι «θυγάτηρ Ἀδάμ», ὡς πρὸς τὴν φύσιν της, ἐν τούτοις ἡ προσωπική της ἀρετὴ καὶ ἁγιότητά Της τὴν καθιστᾶ Παν–αγία καὶ γίνεται «ἐκ γενεῶν ἀρχαίων ἐκλελεγμένη». Καθίσταται ἔτσι τὸ αἰώνιο πρότυπο τῆς ἁγιότητος γιὰ τὸν κάθε ἄνθρωπο.
.              Τὸ τρίτο σημεῖο ποὺ ξεδιπλώνεται μπροστὰ μας μὲ τὴ γιορτὴ τοῦ Δεκαπενταγούστου εἶναι ἡ ἐξαιρετικὴ τιμὴ ποὺ ἀποδίδει ὁ πιστὸς λαὸς τοῦ Θεοῦ στὴν Παναγία Μητέρα τοῦ Χριστοῦ, μὰ συγχρόνως καὶ δική μας μητέρα. Ὡς εἶναι γνωστόν, ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία «ἑξαιρέτως» τιμᾶ τὴν Παναγία καὶ συνεχῶς ἀναπέμπει τὸν ὕμνον «Ἄξιον ἐστὶν ὡς ἀληθῶς μακαρίζειν Σε τὴν Θεοτόκον, τὴν ἀειμακάριστον καὶ παναμώμητον καὶ μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν, τὴν τιμιωτέραν τῶν Χερουβεὶμ καὶ ἐνδοξοτέραν ἀσυγκρίτως τῶν Σεραφείμ, τὴν ἀδιαφθόρως Θεὸν Λόγον τεκοῦσαν τὴν ὄντως Θεοτόκον, Σὲ μεγαλύνομεν».
.              Σὲ κάθε ἱερὴ Ἀκολουθία ἀναφέρεται τὸ ὄνομά Της καὶ δεσπόζει πραγματικὰ στὴν λατρεία μας. Ὁ ὀρθόδοξος ναὸς εἶναι γεμάτος, θὰ λέγαμε, ἀπὸ τὴν παρουσία Της. Κύριες θέσεις της ἡ Ὡραία Πύλη (στὸ Τέμπλο) καὶ ἡ Κόγχη τοῦ Ἱεροῦ.
.              Στὸ δεξιὸ μέρος τῆς Ὡραίας Πύλης εἶναι πάντοτε ἡ εἰκόνα τοῦ Χριστοῦ καὶ στὸ ἀριστερὸ τῆς Παναγίας. Ἐξ ἄλλου στὴν κόγχη τοῦ Ἱεροῦ Βήματος πάλιν ἡ Παναγία ὡς «Πλατυτέρα τῶν Οὐρανῶν» ἔχει τὴ θέση Της.
.              Ἡ κόγχη κατὰ τὴ συμβολικὴ σημασία τῆς ὀρθόδοξης ἀρχιτεκτονικῆς συμβολίζει τὸ σημεῖο ποὺ ἑνώνει τὴ γῆ (δάπεδο) μὲ τὸν οὐρανὸ (ὁ θόλος). Ἔτσι καὶ ἡ Παναγία συνετέλεσε στὴν ἐπανένωση τῆς γῆς μὲ τὸν οὐρανό, τῶν ἀνθρώπων μὲ τὸν Θεὸ καὶ κατέστη «ἡ γέφυρα ἡ μετάγουσα τοὺς ἐκ γῆς πρὸς Οὐρανόν».
.              Εἶναι πλέον ἀδιαμφισβήτητο γεγονὸς ὅτι ἡ Παναγία εἶναι δεμένη μὲ τὸν λαό μας. Ἡ εἰκόνα Της εἶναι σὲ κάθε ἑλληνικὸ σπίτι καὶ ἡ καταφυγὴ στὶς πρεσβεῖες Της ἀδιάκοπη ἀνὰ τοὺς αἰῶνες.
.              Καὶ ἐκείνη εἶναι πάντοτε δίπλα μας, γιατί, ὅπως τόσο ὑπέροχα διατυπώνεται στὸ ἀπολυτίκιο τῆς σημερινῆς ἑορτῆς, ἡ Παναγία παρὰ τὴν κοίμησίν Της «τὸν κόσμον οὐ κατέλιπεν». Ἡ ἴδια ἐγγυᾶται τὴ ζωντανὴ παρουσία Της μὲ τὰ τόσα θαύματά Της καὶ μὲ τὴν κραταιὰ προστασία Της.

ΠΗΓΗ: romfea.gr

, ,

Σχολιάστε