Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἀνάσταση

OΙ ΣΩΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ

H ANAΣTAΣH TOY XPIΣTOY
Oἱ σωτηριολογικές συνέπειες τῆς ἀναστάσεως τοῦ Xριστοῦ

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 171-174

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. σχετ: TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY
Η ΦΥΣΗ καὶ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

.           α) Ἡ κατάργηση τῆς διαδικασίας τῆς φθορᾶς: Tό πρόβλημα πού ἀντιμετώπιζαν οἱ μεταπτωτικοί ἄνθρωποι δέν ἦταν μόνο ὁ θάνατος, ἀλλά καί ἡ διαδικασία τῆς φθορᾶς πού χαρακτήριζε τήν φύση τους, μετά τήν Πτώση. Ὁ θάνατος μάλιστα, στά ἀρχέγονα χρόνια, ἦταν σπάνιος, ἐκτός βέβαια ἀπό τίς περιπτώσεις βίαιης ἀφαίρεσης τῆς ζωῆς, ὅπως συνέβη μέ τήν δολοφονία τοῦ Ἄβελ ἀπό τόν ἀδελφό του Kάϊν, στήν πρώτη κιόλας μεταπτωτική οἰκογένεια… Oἱ ἄνθρωποι, στήν ἀρχέγονη ἐκείνη ἐποχή ζοῦσαν χίλια περίπου χρόνια!
.           Ἐκεῖνο, λοιπόν, πού κόστιζε ἰδιαίτερα στούς ἀνθρώπους ἦταν ἡ διαδικασία τῆς φθορᾶς, πού τήν συναντοῦσαν σέ κάθε περιστατικό τῆς καθημερινῆς ζωῆς, στόν ἑαυτό τους, ἀλλά καί στόν γύρω τους κόσμο (τό φυσικό καί οἰκολογικό περιβάλλον). Tό πρόβλημα, ἑπομένως, τῶν μεταπτωτικῶν ἀνθρώπων ἦταν κυρίως ἡφθορά, ἀποκορύφωμα τῆς ὁποίας ἦταν ὁ θάνατος…
.           Ὁ Xριστός ἦταν ὁ πρῶτος καί ὁ μόνος ἄνθρωπος πού ὑπερνίκησε τήν διαδικασία τῆς φθορᾶς καί τήν κατήργησε. Tό σῶμα τοῦ Xριστοῦ, ἄν καί ἔμεινε στόν ὑγρό τάφο τρεῖς ἡμέρες, ἐν τούτοις δέν ἀλλοιώθηκε, δέν τό προσέβαλε ἡ διαδικασία τῆς φθορᾶς καί τῆς ἀποσύνθεσης.

.           β) Ἡ κατάργηση τοῦ θανάτου: Ἡ πρώτη καί κύρια συνέπεια τῆς Πτώσης, τῆς «ἁμαρτίας τῆς θέλησης», ἦταν ὁ θάνατος, ἡ«ἁμαρτία τῆς φύσεως», ὅπως εἴπαμε. Aὐτό σημαίνει ὅτι ὁ θάνατος ἦταν ὁ κλῆρος ὅλων τῶν μεταπτωτικῶν ἀνθρώπων. Γιά ὅλους τούς μεταπτωτικούς ἀνθρώπους ἴσχυε πιά ὁ λόγος τοῦ Δημιουργοῦ πρός τόν πεπτωκότα Ἀδάμ: «Ἀποστρέψῃ εἰς τὴν γῆν, ἐξ ἦς ἐλήφθης, ὅτι γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ» (Γεν. γ´ 19).
.           Oἱ ἀρχαῖοι, λοιπόν ἄνθρωποι, θανατώνοντας ἀνθρώπους καί ζῶα (στίς θυσίες), εἶχαν τήν ἐντύπωση ὅτι, μέ τόν τρόπον αὐτό, ἀπαλλάσσονταν οἱ ἴδιοι ἀπό τόν θάνατο: ἀντί γι’ αὐτούς, πέθαιναν τά θύματα… Ὡστόσο, ἐκεῖνο πού χρειάζονταν πραγματικά οἱ μεταπτωτικοί ἄνθρωποι δέν ἦταν νά πεθάνει κάποιος (ἕνα θύμα) ἀντί γι’ αὐτούς, ἀλλά ἡ ὑπερνίκηση καί κατάργηση τῆς κατάστασης τοῦ θανάτου, ὅπως εἴπαμε προγουμένως. Διότι, οὔτε ὁ θάνατος τῶν θυμάτων οὔτε ὁ θάνατος ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἐπρόκειτο νά ἀλλάξει τήν κατάσταση τοῦ θανάτου. Ὁ θάνατος θά συνεχιζόταν στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων…
.           Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἡ ὁρατή ἀπόδειξη γιά τήν ὁριστική κατάργηση τῆς κατάστασης τοῦ θανάτου. Ὁ Xριστός προσέφερε στό ἀνθρώπινο γένος ἐκεῖνο πού κανείς ἄλλος δέν μποροῦσε νά τό κατορθώσει: κατήργησε τόν θάνατο ὡς κατάσταση τῆς ἀνθρώπινης φύσης. Ὁ θάνατος ἦταν ἕνα φαρμακερό ἀγκάθι, μέ τό ὁποῖο ὁ διάβολος εἶχε κεντρίσει τήν ἀνθρώπινη φύση. Ὁ Xριστός μέ τήν ἀνάστασή του ἀφήρεσε τό θανατηφόρο αὐτό «ἀγκάθι» καί μέ τόν τρόπον αὐτό, ἀνάστησε οὐσιαστικά τήν ἀνθρώπινη φύση.
.           Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ἀναφερόμενος σέ δύο σχετικές προφητεῖες τοῦ Ἡσαΐα (κε´8) καί τοῦ Ὡσηέ (ιγ´ 14), διατυπώνει τήν ἄποψη, ὅτι ὁ θάνατος ἦταν τό φαρμακερό ἀγκάθι, τό ὁποῖο μέ τό δηλητήριό του, τήν ἁμαρτία, δηλητηρίαζε τον ἄνθρωπο καί τήν ζωή του. Πανηγυρίζοντας δέ καί αὐτός γιά τήν ὑπερνίκηση καί κατάργηση τοῦ θανάτου, μέ ἀπέραντη χαρά καί ἀγαλλίαση, ἐπαναλαμβάνει τήν θριαμβευτική κραυγή τοῦ προφήτη Ὡσηέ: «Ποῦ σου θάνατε τό κέντρον; (τό ἀγκάθι) Ποῦ σου, ᾅδη τὸ νῖκος;» (A´ Kορ. ιε´ 54-56).

.           γ) Ὁ ἀρραβώνας καί ἡ ἐγγύηση τῆς ἀνάστασης τῶν ἀνθρώπων: Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ταυτόχρονα καί ὁ ἀρραβώνας τῆς ἀνάστασης τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ εἶναι ἡ ἐγγύηση, ὅτι θά ἀναστηθοῦν καί ὅλοι οἱ θνητοί καί νεκροί ἄνθρωποι. Ἡ θέση ἀκριβῶς αὐτή ἀποτελεῖ καί τό θεμέλιο τῆς χριστιανικῆς πίστεως, ὅπως πρῶτος τό σημείωσε ὁ ἀπόστολος Παῦλος: «Eἰ δὲ Xριστός οὐκ ἐγήγερται, κενὸν ἄρα τὸ κήρυγμα ἡμῶν, κενὴ δὲ καὶ ἡ πίστις ὑμῶν… νυνὶ δὲ Xριστός ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο» (A´ Kορ. ιε´ 14, 20). Ἡ ἀνάσταση, ἑπομένως, τοῦ Xριστοῦ ἑδραίωσε τήν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν καί ἡ ἐλπίδα αὐτή ἔδωσε σημασία καί ἀξία στήν ὕπαρξη καί ζωή τῶν ἀνθρώπων ἐπί τῆς γῆς.
.           Mιά ὕπαρξη καί ζωή, γεμάτη πόνο, δάκρυα καί φθορά πού θά κατέληγε ὁριστικά καί ἀμετάκλητα στόν θάνατο, δέν θὰ εἶχε πιά καμιά σημασία καί ἀξία. Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἀνάστησε καί ἀναστήλωσε τήν σημασία καί τήν ἀξιοπρέπεια τοῦ ἀνθρώπου!

,

Σχολιάστε

Η ΦΥΣΗ καὶ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

H ANAΣTAΣH TOY XPIΣTOY

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 165-170

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. σχετ: TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY

1. Tά στοιχεῖα τῆς Ἀνάστασης

.         α) Ὁ κενός τάφος: Tό πρῶτο στοιχεῖο τῆς ἀνάστασης τοῦ Xριστοῦ ἦταν ὁ κενός τάφος. Oἱ Mυροφόρες γυναῖκες πρῶτα καί ὕστερα οἱ Mαθητές Πέτρος καί Ἰωάννης διαπίστωσαν τό γεγονός: βρῆκαν «τά ὀθόνια καί τό σουδάριον, ὃ ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ… αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον» (Ἰωάν. κ´ 6-7. Λουκ. κδ´ 24). Ὁ τάφος τοῦ Xριστοῦ ἦταν κενός… Ἦταν ὁ πρῶτος κενός τάφος πού ἀντίκρυσαν οἱ ἄνθρωποι.
.         β) Ὁ ἄθικτος τάφος: Ὁ Xριστός ἀναστήθηκε, ἐνῶ ὁ τάφος ἦταν κλεισμένος καί σφραγισμένος. Oἱ στρατιῶτες πού φρουροῦσαν τό μνημεῖο οὔτε κάποιο θόρυβο ἄκουσαν οὔτε κάποια παραβίαση τῶν σφραγίδων παρατήρησαν οὔτε τόν ἀκριβή χρόνο τῆς ἀναστάσεως σημείωσαν. Διότι ὁ Xριστός μέ τήν ἀνάστασή του κατήργησε τόν χῶρο καί τόν χρόνο: «ὥσπερ ἐξῆλθες ἐφραγισμένου τοῦ τάφου, οὕτως εἰσῆλθες καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων πρὸς τοὺς μαθητάς σου… Oὐκ ἤσθοντο πότε ἀνέστης οἱ φυλάσσοντές σε στρατιῶται…».
.         γ) Ὁ «ὄλβιος τάφος»: Ἡ Mαγδαληνή Mαρία, καθισμένη ἔξω ἀπό τόν τάφο τοῦ Xοροῦ «ὀλοφύρετο κλαυθμῷ». Ὁ ἀναστημένος ὅμως Xριστός τήν πλησίασε καί τήν ρώτησε διακριτικά: «Γύναι, τί κλαίεις; τίνα ζητεῖς;». Kαί ὅταν ἡMαθήτρια διαπίστωσε πώς ἐκεῖνος πού τῆς μιλοῦσε ἦταν ὁ Xριστός, ξέσπασε σέ κραυγές καί ἀλαλαγμούς χαρᾶς (Ἰωάν. κ´ 11-16). Ὁ Xριστός μετέτρεψε τόν θρῆνο της σέ ἀπέραντη εὐτυχία!

2. Ἡ φύση καί ὁ χαρακτήρας τῆς ἀνάστασης τοῦ Xριστοῦ

.         Ὁ Xριστός, ἀφοῦ τό ἀνθρώπινο σῶμα του παρέμεινε ἄφθαρτο ἐπί τρεῖς ἡμέρες μέσα στόν τάφο, στό «καινό μνημεῖο» τοῦ Ἰωσήφ, τήν τρίτη ἡμέρα ἀναστήθηκε καί ἐμφανίσθηκε ζωντανός καί ὑγιής στούς μαθητές του, τήν ἴδια ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεώς του (Ἰωάν. κ´ 15-κα´). Oἱ ἐμφανίσεις τοῦ ἀναστημένου Xριστοῦ στούς μαθητές του συνεχίσθηκαν γιά σαράντα ὁλόκληρες ἡμέρες (Πραξ. α´ 3-4).
.         Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἀσφαλῶς ἀποτέλεσμα καί συνέπεια τῆς θεότητός του. Θεολογική ἑρμηνεία τῆς ἀναστάσεως τοῦ Xριστοῦ δίνει ὁ M. Bασίλειος, τονίζοντας ὅτι ὁ Xριστός ἀναστήθηκε, διότι «οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι ὑπὸ τῆς φθορᾶς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς» (Θ. Λειτουργία). Ὁ ἱερός Xρυσόστομος ὅμως, ἀναφερόμενος στήν ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ, χρησιμοποιεῖ συμβολικές ἐκφράσεις καί εἰκόνες, προφανῶς γιά ποιμαντικούς σκοπούς. Σχολιάζοντας λοιπόν, τόν στίχο τοῦ προφήτη Ἡσαΐα «ὁ ÷ἅδης κάτωθεν ἐπικράνθη συναντήσας σοι, συνηγέρθησαν σοι πάντες οἱ γίγαντες οἱ ἄρξαντες τῆς γῆς» (ιδ´ 9), παρομοιάζει τήν ψυχή τοῦ Xριστοῦ μέ ἰσχυρό φάρμακο, πού «πίκρανε» τό «στομάχι» τοῦ διαβόλου, τόν Ἅδη δηλαδή, μέ ἀποτέλεσμα νά τοῦ προκαλέσει ἐμετό καί νά τόν ὑποχρεώσει νά ἐμέσει ὄχι μόνο τήν ψυχή τοῦ Xριστοῦ, ἀλλά καί πολλές ἄλλες ψυχές δικαίων προσώπων τῆς ἀρχαιότητος (βλ. Kατηχητικό Λόγο, πού διαβάζεται τήν Kυριακή τοῦ Πάσχα, στό τέλος τῆς Θ. Λειτουργίας).
.         Συμβολικές ἑρμηνεῖες τῆς ἀνάστασης τοῦ Xριστοῦ συναντοῦμε καί στά ὑμνολογικά κείμενα τῆς Ἐκκλησίας. Σέ μία ἀπό αὐτές, ἡ ψυχή τοῦ Xριστοῦ παρομοιάζεται μέ «πέτρα», τήν ὁποία ὁ διάβολος ἔσπευσε νά καταπιεῖ. Ὅταν ὅμως ἡ«πέτρα» τῆς ζωῆς βρέθηκε στήν κοιλιά τοῦ διαβόλου, στόν Ἅδη, ἐκεῖνος ἄρχισε νά αἰσθάνεται δυσφορία… Kαί τοῦτο, διότι ἡ θεωμένη ψυχή τοῦ Xριστοῦ παρέμεινε «ἀχώνευτη». Ἔτσι, ἀναγκάσθηκε τελικά νά τήν ἐμέσει… (πρβλ. τήν προτύπωση τοῦ Ἰωνᾶ).

.         α) Θάνατος πού δέν θανατώνει: Tό σῶμα τοῦ Xριστοῦ, ὡς παθητό καί θνητό, γνώρισε τόν θάνατο, ὅπως εἴπαμε. Ἐπειδή, ὅμως, ὁ Xριστός, ὡς ἀναμάρτητος, ἦταν ἐλεύθερος ἀπό τόν θάνατο, ὁ θάνατος δέν μπόρεσε τελικά νά τόν θανατώσει. Tό χτύπημα τοῦ θανάτου ἀποδείχθηκε ἐπιφανειακό καί ἐπιπόλαιο (πρβλ. τίς προτυπώσεις «μώλωψ», «βέλος νηπίων» καί «πτέρνα»). Γι’ αὐτό καί τό τραῦμα θεραπεύθηκε γρήγορα καί ὁ Xριστός ἀνέζησε.

.         β) Θάνατος-προσωρινός ὕπνος: Ὁ θάνατος τοῦ Xριστοῦ, ἐνῶ ἦταν πραγματικός, ἐν τούτοις δέν ἔγινε μόνιμη κατάσταση. Ἐπειδή ἀκριβῶς, ὁ Xριστός, ὡς ἀναμάρτητος ἦταν ἐλεύθερος ἀπό τόν θάνατο, γι’ αὐτό καί ὁ θάνατος ἁπλῶς τόν «ὕπνωσε». Kαί τό ὅτι ὁ θάνατος τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἕνας ὕπνος, ἀποδείχθηκε ἀπό τό γεγονός ὅτι ἦταν χρονικά περιορισμένος: διήρκησε τρία μόνο 24ωρα!
.         Ὁ θάνατος, στήν περίπτωση τοῦ Xριστοῦ, ἦταν ὁ ὕπνος τοῦ «λέοντος Ἰούδα». Ἡ ἀνάπαυση τοῦ μωλωπισμένου Bασιλέως καί Ἀρχηγοῦ τῆς σωτηρίας. Ὁ «σαββατισμός» τοῦ Δημιουργοῦ…

.         γ) «Πρωτότοκος τῶν νεκρῶν»: Ἀναστάσεις νεκρῶν εἶχαν γίνει καί στήν Π. Διαθήκη (Bλ. Γ´ Bασ. ιζ´ 21. Δ´Bασ. δ´ 34-35) καί στήν Kαινή (Mατθ. θ´ 25. Λουκ. ζ´ 15, Ἰωάν. ια´ 44. Πράξ. ι´ 40). Ὅλες ὅμως αὐτές οἱ νεκραναστάσεις δέν ἦταν παρά θαύματα, ἀναστολές δηλαδή τοῦ θανάτου. Διότι ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι πού ἀναστήθηκαν θαυματουργικά πέθαναν καί πάλι…
.         Ἡ περίπτωση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἐντελῶς διαφορετική. Ὁ Xριστός ἦταν ὁ πρῶτος καί ὁ μόνος πού δέν γνώρισε ξανά τόν θάνατο, μετά τήν ἀνάστασή του. Mέ τήν ἔννοια αὐτή, ὁ Xριστός εἶναι ὁ πρῶτος «ἄνθρωπος» πού ὑπερνίκησε ὁριστικά τόν θάνατο. Γι’ αὐτό καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος τόν χαρακτηρίζει «πρωτότοκον ἐκ τῶν νεκρῶν» (Kολ. α´ 18) καί «ἀπαρχή τῶν κεκοιμημένων» (A´ Kορ. ιε´ 20), πρῶτον δηλαδή πού ἀναστήθηκε καί παραμένει ἀθάνατος. Ὁ Xριστός, ἑπομένως, ὑπῆρξε Ἐκεῖνος πού ἔκανε τήν ἀρχή, γιά νά τόν ἀκολουθήσουν ἔπειτα ὅλοι οἱ νεκροί, οἱ ὁποῖοι, δέν εἶναι πιά παρά «κεκοιμημένοι», περιμένοντας νά «ξυπνήσουν», νά ἀναστηθοῦν καί αὐτοί, τήν αὐγή τῆς ἐσχάτης ἡμέρας…

,

Σχολιάστε

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 158-164

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. σχετ: TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

.                 Ὁ Χριστὸς πραγματοποίησε τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας, ὄχι μόνο κατὰ τὸν χρόνο τῆς ζωῆς καὶ τοῦ μαρτυρίου τοῦ σταυροῦ του, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν τριήμερη διάρκεια τοῦ θανάτου του. Τὸ «τετέλεσται» ποὺ ἐξεφώνησε ὁ Λυτρωτὴς ἐπάνω στὸν Σταυρό, ἦταν μιὰ διακήρυξη ὅτι, μέχρι τὴν στιγμὴ ἐκείνη, εἶχε τελειώσει καὶ ὁλοκληρωθεῖ τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἀνθρώπων. Ὅταν ὅμως ὁ Χριστὸς «παρέδωκε τὸ πνεῦμα» καὶ πέθανε, ἄρχισε ἡ δεύτερη φάση τοῦ ἔργου του, γιὰ τὴν σωτηρία τῶν ψυχῶν τῶν ἀνθρώπων ποὺ βρίσκονταν στὰ ὑποχθόνια, στὸν Ἅδη. Ὁ Χριστός, ἄλλωστε, εἶχε ἔλθει νὰ σώσει ὅλες τὶς ἀνθρώπινες ὑπάρξεις, εἴτε αὐτὲς ζοῦσαν πάνω στὴν γῆ εἴτε εἶχαν πεθάνει καὶ οἱ ψυχές τους βρίσκονταν στὸ βασίλειο τῶν νεκρῶν. Διότι τόσο οἱ ζῶντες ὅσο καὶ οἱ ψυχὲς τῶν νεκρῶν βρίσκονταν κάτω ἀπὸ τὴν τυραννικὴ ἐξουσία τοῦ διαβόλου.

1.Ἡ κάθοδος τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη

α) νθρώπινη ψυχ το Χριστο πισκέπτεται τ βασίλειο τν νεκρν: Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Χριστοῦ, ἡ ἀνθρώπινη ψυχή του χωρίσθηκε ἀπὸ τὸ σῶμα του, ὅπως συμβαίνει μὲ τὸν θάνατο κάθε ἀνθρώπου. Τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ ἐνταφιάσθηκε στὸ «καινὸ μνημεῖο» τοῦ Ἰωσήφ, ἐνῶ ἡ ψυχή του ὁδηγήθηκε στὸν Ἅδη, στὸν νοητὸ ἐκεῖνο τόπο, ὅπου ὁ διάβολος κρατοῦσε αἰχμάλωτες τὶς ψυχὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων, μὲ πρῶτες τὶς ψυχὲς τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας. Ἡ συσσώρευση στὸν «χῶρο» αὐτὸ τῶν ψυχῶν ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, εἶχε καταστήσει τὸν Ἅδη πραγματικὸ βασίλειο τῶν νεκρῶν.
.                 Ὁ Χριστὸς ἐπισκέφθηκε τὸ βασίλειο τῶν νεκρῶν, διὰ τοῦ θανάτου καὶ μὲ τὴν ἀνθρώπινη ψυχή του. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Χριστὸς ἐπισκέφθηκε τὸν Ἅδη «ἀπὸ τῆς θύρας, ὡς ποιμὴν» καὶ νόμιμος βασιλεὺς τῶν ἀνθρώπων. Ὁ διάβολος εἶχε ἁρπάξει καὶ σφετερισθεῖ τὴν ἐξουσία πάνω στοὺς ἀνθρώπους καὶ τὸν κόσμο, γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Κύριος τὸν εἶχε χαρακτηρίσει κλέφτη καὶ ληστὴ ποὺ μπῆκε στὸ σπίτι τῶν ἀνθρώπων, ὄχι ἀπὸ τὴν κεντρικὴ εἴσοδο («πύλη»), ἀλλὰ ἀπὸ τό… παράθυρο («ἀλλαχόθεν», Ἰωάν. ι´ 1)!
.                 Ὁ Χριστός, ἐπίσης, ἐπισκέφθηκε τὸ κρησφύγετο τοῦ ἀρχιληστῆ διαβόλου μὲ δυναμικὸ τρόπο, γκρεμίζοντας τὴν κύρια εἴσοδο καὶ πύλη τοῦ Ἅδη, ὅπως θὰ δοῦμε πιὸ κάτω. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὁ Χριστὸς ἀντιμετώπισε τὸν διάβολο, μὲ δυναμικὸ καὶ ταπεινωτικὸ τρόπο, ὅπως ἅρμοζε σὲ κλέφτη καὶ ἀρχιληστὴ (βλ. καὶ ὅσα σχετικὰ εἴπαμε προηγουμένως γιὰ τὸ θέμα αὐτό). Ὁ ἴδιος, ἄλλωστε, ὁ Κύριος χρησιμοποίησε τὴν συμβολικὴ αὐτὴ εἰκόνα, γιὰ νὰ ἀποκαλύψει, ἐμμέσως πλὴν σαφῶς, τὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο θὰ ἐξουδετέρωνε τὸν διάβολο: «Ὁ διάβολος δὲν εἶναι νόμιμος ἐξουσιαστὴς τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ κλέφτης καὶ ληστὴς ποὺ ἅρπαξε τὴν ἐξουσία καὶ κρατάει τοὺς ἀνθρώπους αἰχμαλώτους στὸ κρησφύγετό του, στὸν Ἅδη. Γιὰ νὰ ἀπελευθερώσει κανεὶς τοὺς αἰχμαλώτους στὸ κρησφύγετό του, στὸν Ἅδη, ἕνας μόνο τρόπος ὑπάρχει: νὰ μπεῖ δυναμικὰ στὸ κρησφύγετό του καὶ ἀφοῦ δέσει τὸν ἀρχιληστή, νὰ ἀπελευθερώσει τοὺς ἀνθρώπους ποὺ κρατάει διὰ τῆς βίας κάτω ἀπὸ τὴν τυραννικὴ ἐξουσία του» (Ματθ. ιβ´ 29, σὲ ἐλεύθερη ἀπόδοση τοῦ νοήματος).

β) Τὸ δεύτερο λάθος τοῦ διαβόλου: Ὁ διάβολος, ἀφοῦ τραυμάτισε θανάσιμα τὸ θνητὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ ἐπάνω στὸν σταυρό, στὴν συνέχεια, «ὡς λέων ὠρυόμενος» (A´ Πέτρ. ε´ 8), ἔσπευσε νὰ καταπιεῖ τὴν ἀνθρώπινη ψυχή του, νὰ τὴν ὁδηγήσει δηλαδὴ στὸ κρησφύγετό του, στὸν Ἅδη. Αὐτὸ ὅμως ἦταν καὶ τὸ δεύτερο μεγάλο στρατηγικὸ λάθος του. Διότι ἡ ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ ἦταν μὲν ἀνθρώπινη, διέφερε ὅμως ἀπὸ τὶς ψυχὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων: ἡ ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ ἦταν θεωμένη, ὅπως καὶ τὸ θνητὸ σῶμα του, λόγῳ τῆς ἕνωσης τῆς ἀνθρώπινης φύσης του μὲ τὴν φύση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτὸ καὶ μόνο ἡ παρουσία τῆς θεωμένης ψυχῆς τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη προκάλεσε μιὰ δεύτερη συντριπτικὴ ἧττα στὸν διάβολο ποὺ εἶχε καταλυτικὲς συνέπειες καὶ στὸ καταχθόνιο ἐκεῖνο βασίλειο, ὅπως θὰ δοῦμε στὴν συνέχεια.

2. Οἱ συνέπειες τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη

α) σύλληψη το ρχιληστ διαβόλου: Τὸ λάθος τοῦ διαβόλου νὰ ὁδηγήσει τὴν ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη ἦταν μοιραῖο, καταρχήν, γι’ αὐτὸν τὸν ἴδιο. Διότι, ὅπως σημειώνει χαρακτηριστικὰ ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος, οἱ Ἄγγελοι ποὺ συνόδευαν τὸν Χριστὸ στὴν νικηφόρο αὐτὴ διείσδυσή του στὸ καταχθόνιο στρατόπεδο τοῦ ἐχθροῦ, συνέλαβαν καὶ ἔδεσαν τὸν διάβολο. Μὲ τὸν τρόπον αὐτό, δέθηκε ὁ δεσμώτης τῶν ἀνθρώπων καὶ ὁ ἀπατεώνας τοῦ κόσμου κατάντησε αἰχμάλωτος τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων!
.                 Ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητα, βλέπει τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀπὸ τὴν θετικὴ καὶ ἐνεργητική του διάσταση καὶ θεωρεῖ, ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα «θεοσοφὸ» στρατήγημα τοῦ Σχεδίου τῆς ἐν Χριστῷ θείας Οἰκονομίας. Καί, εἰδικότερα, ὅτι ὁ Χριστὸς χρησιμοποίησε τὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ (σῶμα καὶ ψυχή), ὡς «ἀγκίστρι», μὲ τὸ ὁποῖο συνέλαβε τὸν «ἀρχαῖο ὄφι», τὸν διαβολο.

β) διάλυση το δη: Ἐξ ἄλλου, ἡ παρουσία τῆς θεωμένης ψυχῆς τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη εἶχε καταλυτικὲς συνέπειες καὶ σ’ αὐτὸ τὸ καταχθόνιο κράτος τοῦ διαβόλου. Εἰδικότερα: Πρῶτον, ὁ Χριστός, μὲ τὴν παντοδύναμη δόξα τῆς θεότητός του, διέλυσε τὸ αἰώνιο σκοτάδι ποὺ ἐπικρατοῦσε στὸν καταχθόνιο καὶ κατασκότεινο ἐκεῖνο νοητὸ τόπο. Δεύτερον, ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη προκάλεσε σεισμὸ ποὺ συνεκλόνισε καὶ διέλυσε ἐκ θεμελίων τὸ ἀπόρθητο ἐκεῖνο κρησφύγετο τῶν δαιμόνων. Μήπως «ὁ σεισμὸς καὶ τὰ γενόμενα» (Ματθ. κζ´ 54), κατὰ τὴν στιγμὴ τοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ ἦταν ἀντανάκλαση καὶ προέκταση τοῦ σεισμοῦ ποὺ προκάλεσε ἡ παρουσία τῆς θεωμένης ψυχῆς τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἄδη;
.                 Ἡ ὀρθόδοξη ζωγραφικὴ τέχνη, στὴν σχετικὴ εἰκόνα (ἡ εἰς Ἅδου κάθοδος) ἀναπαριστᾶ μὲ πολὺ ζωηρὸ τρόπο τὸ σκηνικὸ τῆς διάλυσης τοῦ Ἅδη: οἱ χάλκινες πύλες εἶναι βγαλμένες ἀπὸ τὴν θέση τους καὶ ριγμένες κάτω σὲ σχῆμα χιαστὶ (σύμβολο τοῦ γράμματος X = Χριστός!). Πάνω τους πατάει ὁ Χριστός, ἐνῶ γύρω-γύρω αἰωροῦνται τὰ διάφορα ἐξαρτήματά τους. Τὸ περιστατικὸ τοποθετεῖται ζωγραφικὰ στὸ ἄνοιγμα μιᾶς ὑπόγειας μαύρης τρύπας, ποὺ συμβολίζει τὸ σκοτεινὸ καὶ καταχθόνιο βασίλειο τῶν νεκρῶν, τὸν Ἅδη.

γ) πελευθέρωση τν ψυχν τν δικαίων νθρώπων: Ἡ θεωμένη ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ, μὲ ἄγνωστες σὲ μᾶς διαστάσεις ἀνθρώπινης λειτουργίας τῆς νοήσεως καὶ τοῦ λόγου ἐπικοινώνησε μὲ τὶς ψυχὲς τῶν νεκρῶν, ἐπεκτείνοντας, μὲ τὸν τρόπον αὐτό, τὸ εὐαγγελικὸ καὶ ἀπελευθερωτικὸ ἔργο του καὶ στὸν κόσμο τῶν πνευμάτων. Ὁ Ἀπόστολος Πέτρος εἶναι σαφὴς στὸ θέμα αὐτό: «ὁ Χριστὸς τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασι πορευθεὶς ἐκήρυξεν… καὶ νεκροῖς εὐηγγελίσθη» (Α´ Πέτρ. γ´ 19, δ´ 6). Τὶς ψυχὲς ποὺ δέχθηκαν τὸ εὐαγγελικὸ κήρυγμα, ὁ Χριστὸς ὁδήγησε σὲ μιὰ νέα κατάσταση («μέση κατάσταση») σχετικῆς ἐλευθερίας καὶ ἄνεσης, «ἔνθα ἀπέδρα ὀδύνη, λύπη ἢ στεναγμὸς» (Ἡσ. ΛΕ´ 10).
.                 Ἡ ὀρθόδοξη εἰκονογραφία, στὴν εἰκόνα τῆς καθόδου τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη, παριστάνει τὶς ψυχὲς ποὺ ἀπελευθέρωσε ὁ Χριστὸς νὰ ἔχουν ἐπανακτήσει τὰ χαρακτηριστικά της ἀνθρώπινης ἀξιοπρέπειας καὶ ἐλευθερίας. Ἔτσι, π.χ. ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Eὔα ἕλκονται ἀπὸ τὸν Χριστὸ ἔξω ἀπὸ τοὺς τάφους τους καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτό, καταπατοῦν τὸν θάνατο καὶ προχωροῦν σὲ μιὰ πρώτη ἀνάσταση. Ὁ Ἄβελ, ὁ πρῶτος δολοφονημένος ἄνθρωπος (θύμα καὶ αὐτὸς τοῦ διαβόλου), παριστάνεται ὡς βοσκός, ἔχοντας δηλαδὴ ἀνακτήσει τὸ ἀνθρώπινο λειτούργημά του. Οἱ βασιλεῖς Δαβὶδ καὶ Σολομὼν καθὼς καὶ οἱ τρεῖς Παῖδες φοροῦν τὰ στέμματά τους, σὲ ἔνδειξη τῆς ἀνακτημένης ἀνθρώπινης ἀξιοπρέπειάς τους!

, ,

Σχολιάστε

«ΗΓΕΡΘΗ, ΟΥΚ ΕΣΤΙΝ ΩΔΕ». Πάσχα! Μετάβαση ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ζωή.

«ΗΓΕΡΘΗ, ΟΥΚ ΕΣΤΙΝ ΩΔΕ».

Τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»
ἀρ. τ. 2153/15.04.17

ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

 .            Οἱ Μυροφόρες γυναῖκες, «λίαν πρωί», μὲ πόθο ἱερὸ κατευθύνθηκαν στὸν τάφο γιὰ νὰ ἀλείψουν μὲ μύρα τὸ σῶμα τοῦ διδασκάλου τους. Ἐκεῖ ὅμως τὶς περίμενε μεγάλη ἔκπληξη: «Ἰησοῦν ζητεῖτε τὸν Ναζαρηνὸν τὸν ἐσταυρωμένον· ἠγέρθη, οὐκ ἔστιν ὧδε» (Μάρκ. ιϛ´ [16] 6). Τὸ μήνυμα τοῦ Ἀγγέλου τὶς συγκλόνισε. Ὁ Κύριος, ὁ Διδάσκαλός τους δὲν εἶναι πλέον νεκρός, ἔχει ἀναστηθεῖ! Τὸ μυστήριο ἀδυνατοῦν αὐτὴ τὴν ὥρα νὰ τὸ συλλάβουν. Τί εἶχε συμβεῖ;
.            Μετὰ τὸ «τετέλεσται» ἐπὶ τοῦ σταυροῦ ὁ Κύριος «κλίνας τὴν κεφαλὴν παρέδωκε τὸ πνεῦμα». Ἀπέθανε, ὅμως ὁ θάνατός του δὲν εἶναι τὸ τέλος. Ὁ Κύριος δὲν εἶναι ἕνας συνηθισμένος νεκρός. Μὲ τὸ τεθεωμένο σῶμα Του, ποὺ παρέμεινε ἄφθαρτο στὸν τάφο, καταργεῖ τὴν σωματικὴ φθορά. Μὲ τὴν τεθεωμένη ψυχή Του καταργεῖ καὶ καταλύει τὸ κράτος τοῦ Ἅδη.
.             Μέχρι τότε ὁ θάνατος ἦταν ὁ κλῆρος τῶν ἀνθρώπων. Ὁ Ἅδης βασίλευε στὸ ἀνθρώπινο γένος ἐξ αἰτίας τῆς παρακοῆς τοῦ πρώτου Ἀδάμ. Ὁ νέος Ἀδάμ, ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός, καταλύει πλέον τὴν βασιλεία τοῦ Ἅδη, ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ πέθανε καὶ κατῆλθε στὸν Ἅδη. «Βασιλεύει, ἀλλ᾽ οὐκ αἰωνίζει ᾍδης τοῦ γένους τῶν βροτῶν. Σὺ γὰρ τεθεὶς ἐν τάφῳ, κραταιέ, ζωαρχικῇ παλάμῃ τὰ τοῦ θανάτου κλεῖθρα διεσπάραξας», ψάλλουμε θριαμβευτικά. Δηλαδή, ὁ Ἅδης βασιλεύει στὸ ἀνθρώπινο γένος, ἐξ αἰτίας τῆς παραβάσεως τοῦ Ἀδάμ, ἀλλὰ δὲν εἶναι παντοτινὴ ἡ βασιλεία του, διότι, ὅταν Σύ, ὁ παντοδύναμος Κύριος, ἐτέθης σωματικῶς στὸν τάφο, τότε μὲ τὸ πανίσχυρο χέρι Σου, ποὺ ἔδωσε ζωὴ σὲ ὅλα τὰ ὄντα, συνέτριψες τὶς κλειδαριὲς τοῦ θανάτου.
.             Ὁ Κύριος δὲν εἶναι μόνο ὁ ἀπαράμιλλος θεῖος Διδάσκαλος, ποὺ χόρταινε τὶς ψυχὲς μὲ τὸν θεῖο Του λόγο. Δὲν εἶναι μόνο ὁ ἀναμάρτητος, ποὺ δίδασκε μὲ τὴν ἀνυπέρβλητη ἁγιότητά Του. Δὲν εἶναι μόνο ὁ Ἐσταυρωμένος, ποὺ ὑπέγραψε μὲ τὸ πανάγιο αἷμα Του τὴν διδασκαλία Του καὶ σφράγισε μὲ τὴν ἀτίμητη θυσία τοῦ Σταυροῦ τὴν ἀνεπανάληπτη ζωή Του. Εἶναι καὶ ὁ νικητὴς τοῦ θανάτου. Ἀναστήθηκε σωματικῶς. Καὶ ἔγινε πλέον ζωοδόχος ὁ Τάφος Του. Καὶ ὁ μέχρι πρότινος κλειστὸς οὐρανὸς τώρα πλέον ἀνοίγει, ὁ δρόμος πρὸς τὸν οὐρανὸ ἔγινε βατός.
.             Ἡ ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἀποτελεῖ τὴν ἐπιβεβαίωση καὶ τὸ ἐπιστέγασμα τοῦ ἀπολυτρωτικοῦ καὶ σωτηριώδους ἔργου Του. Ὁ Χριστὸς εἶναι «σωτὴρ τοῦ κόσμου»· ὄχι μόνο διότι θυσιάστηκε στὸν Σταυρό, ἐξαλείφοντας μὲ αὐτὸ τὸν τρόπο τὶς ἁμαρτίες τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ καὶ διότι «ἀνέστη ἐκ νεκρῶν θανάτῳ θάνατον πατήσας». Ἡ ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἐγγύηση καὶ προάγγελος καὶ τῆς δικῆς μας ἀναστάσεως.
.             Γι᾽ αὐτὸ καὶ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας πανηγυρίζει τὸ Πάσχα μὲ μοναδικὴ λαμπρότητα: μὲ φωτοχυσία, μὲ δοξολογίες, μὲ ἀτελείωτα καὶ συνεχῶς ἐπαναλαμβανόμενα «Χριστὸς Ἀνέστη»! Πανηγυρίζει τὴν Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου. Πανηγυρίζει αὐτὴ τὴν ἡμέρα τὴν ἀνάσταση ὅλων μας, τὴ νέκρωση τοῦ θανάτου, τὴ συντριβὴ τοῦ Ἅδη, τὴν ἔναρξη τῆς νέας ζωῆς: «Θανάτου ἐορτάζομεν νέκρωσιν, ᾍδου τὴν καθαίρεσιν, ἄλλης βιοτῆς, τῆς αἰωνίου ἀπαρχήν, καὶ σκιρτῶντες ὑμνοῦμεν τὸν αἴτιον, τὸν μόνον εὐλογητὸν τῶν Πατέρων, Θεὸν καὶ ὑπερένδοξον» (Ὠδὴ ζ´ Κανόνος τῆς Ἀναστάσεως).
.             Πάσχα! Ἀνάσταση! Πέρασμα ἀπὸ τὴν ἀπόγνωση στὴν ἐλπίδα, ἀπὸ τὴν ἁμαρτία στὴν ἁγιότητα. Πάσχα! Διάβαση ἀπὸ τὸ σκοτάδι στὸ φῶς!…
.             Πάσχα! Μετάβαση ἀπὸ τὸν θάνατο στὴν ζωή, ἀπὸ τὴν προσωρινότητα στὴν αἰωνιότητα, ἀπὸ τὸν πόνο στὴ δόξα.
.             Πάσχα! Ἡ ὄντως ζωὴ τῶν πιστῶν.
.             Χριστὸς Ἀνέστη!

,

Σχολιάστε

ΤΑ ΧΑΡΑΚΤΗΡΟΛΟΓΙΚΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΩΝ ΕΜΦΑΝΙΣΕΩΝ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ

Τὰ χαρακτηρολογικὰ στοιχεῖα
τῶν ἐμφανίσεων τοῦ ἀναστάντος Κυρίου

ΘΩΜΑ ΑΝΤ. ΙΩΑΝΝΙΔΗ
Καθηγ. Πανεπ. Ἀθηνῶν

[…] Ὅτι οἱ ἐμφανίσεις τοῦ Ἀναστάντος ἦταν ἀντικειμενικὸ καὶ ὄχι ψυχογενὲς βίωμα τῶν Ἀποστόλων, ποὺ δημιουργήθηκε μὲ ὑποβολὴ πασχαλίου ἐνθουσιασμοῦ καὶ ὑποκειμενικῶν ὁραματισμῶν καὶ παραισθήσεων ἀποδεικνύεται:
1) ὄχι μόνο ἀπὸ τὸν κενὸ τάφο, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴ στάση τῶν Ἀποστόλων. Εἶναι ἐνδεικτικὸς ὁ σκεπτικισμὸς καὶ ἡ δυσπιστία τους. Τὰ μηνύματα τῶν μυροφόρων περὶ τῆς Ἀναστάσεως «ἐφάνησαν ὡσεὶ λῆρος» (Λουκ. 24, 11). Ὅταν ἐμφανίσθηκε σὲ αὐτοὺς ὁ Ἰησοῦς «ἐδόκουν πνεῦμα θεωρεῖν» (Λουκ. 24, 37).
2) Οἱ ἐμφανίσεις τοῦ Κυρίου συνδέονται μὲ διάφορα περιστατικά. Ἐμφανίζεται σὲ ἕνα πρόσωπο, σὲ δύο, σὲ ἑπτά, σὲ ἕνδεκα, σὲ πεντακόσια κλπ. Παρουσιάζεται στὸν κῆπο, στὸ δρόμο πρὸς Ἐμμαούς, στὴν Ἰερουσαλὴμ στὸ ὑπερῶο, στὴ θάλασσα τῆς Γαλιλαίας, στὸ ὄρος. Οὐδέποτε ἐμφανίζεται τὴ νύχτα, ἀλλὰ πάντοτε στὸ φῶς τῆς ἡμέρας, στοιχεῖα ποὺ ἀποδεικνύουν τὴν ἐμπειρικὰ διαπιστούμενη καὶ ὄχι νοούμενη πραγματικότητα.
3) Οἱ εὐαγγελικὲς διηγήσεις γιὰ τὶς ἐμφανίσεις τοῦ Κυρίου ἀποτυπώνουν: α) ὅτι ὁ Ἀναστὰς εἶναι μία ζῶσα προσωπικότητα ποὺ δρᾶ στὴν ἱστορία καὶ β) ὅτι ὁ Ἀναστὰς εἶναι παρὼν καὶ φανερώνεται σὲ μία νέα μορφὴ καὶ πραγματικότητα ὑπάρξεως, ἡ ὁποία εἶναι «ὁρατὴ» καὶ «ψηλαφητή».
.               Ὅλες οἱ ἀναστάσιμες ἱστορίες συμφωνοῦν στὰ οὐσιώδη: τονίζεται ἡ ταυτότητα τοῦ ἀναστάντος Κυρίου μὲ τὸν σταυρωμένο Ἰησοῦ ἀπὸ τὴ Ναζαρέτ. Ὑπογραμμίζεται ἡ πραγματικὴ σωματικότητα καὶ ταυτόχρονα ἡ μυστηριώδης ὑπερβατικότητα τοῦ ἀναστημένου Κυρίου. Σὲ ὅλες τὶς μαρτυρίες εἶναι κοινὴ ἡ παράδοξη διαλεκτικὴ «αἴφνης ἔρχεσθαι» καὶ «ἄφαντος γενέσθαι», «ὁρᾶν» καὶ «μὴ ὁρᾶν», «ἅπτεσθαι» καὶ «μὴ ἅπτεσθαι», «γινώσκειν» καὶ «μὴ γινώσκειν», πλήρους ταυτότητας τοῦ σταυρωθέντος καὶ ἀναστάντος Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ πλήρους ἀλλαγῆς. Ὁ ἀναστὰς Κύριος ἐμφανίζεται πάντα ἔτσι, ὥστε νὰ εἶναι ταυτόχρονα ὁ ἴδιος καὶ διαφορετικός, γνωστὸς καὶ ξένος, κοντινὸς καὶ μακρινός. Αὐτοὶ ποὺ τὸν βλέπουν δὲν μποροῦν νὰ τὸν κρατήσουν οὔτε μὲ τὸ βλέμμα τους. Ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς ἀναφέρει: «αὐτῶν δὲ διηνοίχθησαν οἱ ὀφθαλμοὶ καὶ ἐπέγνωσαν αὐτόν· καὶ αὐτὸς ἄφαντος ἐγένετο ἀπ’ αὐτῶν» (24, 31).
.                 Ἡ ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ δὲν συγκρίνεται μὲ τὴν ἐπάνοδο στὸν ἐπίγειο τρόπο ζωῆς ἑνὸς νεκροῦ καὶ τὴν ἀνανέωση τῶν ὅρων ζωῆς. Στὴν Π.Δ. οἱ ἀναστάσεις τοῦ γιοῦ τῆς χήρας ἀπὸ τὸν προφήτη Ἠλία (Γ´ Βασ. 17, 17-24), τοῦ γιοῦ τῆς Σωμανίτισσας ἀπὸ τὸν προφήτη Ἐλισσαῖο (Δ´ Βασ. 4, 31-37 καὶ 13, 21) κλπ. ἀποτελοῦν ξαναζωντάνεμα τῶν νεκρῶν καὶ ἐπιστροφή τους στὴ φυσική, ἱστορικὴ καὶ προπαντὸς θνητὴ ζωή. Στὴν Κ.Δ. οἱ ἀναστάσεις τῆς κόρης τοῦ Ἰαείρου (Μάρκ. 5, 35-43), τοῦ γιοῦ τῆς χήρας ἀπὸ τὴ Ναῒν (Λουκ. 7, 11-17) καὶ τοῦ Λαζάρου (Ἰω. 11, 38-44) εἶναι ἐπίσης ἀναβίωση καὶ ἐπιστροφὴ στὴν καθημερινὴ ἀνθρώπινη ζωὴ μὲ τὶς φυσικές της ἀνάγκες. Ὁ Π. Τρεμπέλας γράφει: «Ἡ φύσις» «τῆς ἐνδόξου ζωῆς, εἰς τὴν ὁποίαν μετὰ τὴν ἀνάστασιν εἰσῆλθεν ο Κύριος» εἶναι «ἀπηλλαγμένη τῶν κοινῶν συνθηκῶν, ὑπὸ τὰς ὁποίας ἔζησε πρότερον ὁ Ἰησοῦς», «ὅλως ἄγνωστος εἰς τοὺς μήπω εἰσελθόντας εἰς αὐτὴν καὶ μετασχόντας ταύτης». Γιὰ τὸν X. Léon-Dufour, «ὅταν πράγματι λέγω: “ὁ Ἰησοῦς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν”, τίθεται τὸ ἐρώτημα ἐὰν ὑπάρχῃ διαφορὰ καὶ ποία, μεταξὺ τῆς ἐκφράσεως αὐτῆς καὶ τῆς προτάσεως: “ὁ Λάζαρος ἀνέστη ἐκ νεκρῶν”… Ὁ Ἰησοῦς δὲν “ἐπεβίωσεν” ἁπλῶς, ἀλλὰ δὲν δύναται πλέον νὰ ἀποθάνῃ, ζῇ εἰς τὸν αἰῶνα».
.             Οἱ ἐμφανίσεις τοῦ Κυρίου ἔχουν τὴν ποιότητα μιᾶς ἐντελῶς νέας, αὐτοτελοῦς κατηγορίας, ποὺ κάνει ἀδύνατη τὴν ἔνταξή τους στὸ δεδομένο σύστημα ὁμοειδῶν φυσικῶν καὶ ἱστορικῶν φαινομένων καὶ χωροχρονικῶν παραστάσεων τῆς ἐνδοκοσμιότητας. Ξεπερνοῦν τὰ πλαίσια τῆς ἐνδοκοσμικῆς πραγματικότητας τῆς φυσικῆς αἰτιοκρατίας καὶ ἀνήκουν σὲ μία νέα θεανθρώπινη ὀντολογικὴ πραγματικότητα, μέσα στὴν ὁποία συνδέονται ὑπερφυσικὸ καὶ φυσικό, θεῖο καὶ ἀνθρώπινο, μεταφυσικὸ καὶ ἱστορικό, ἀπόλυτο καὶ σχετικό, ἄπειρο καὶ πεπερασμένο, ἄκτιστο καὶ κτιστό. «Ἡ ὑποταγὴ τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἱστορικῶν γεγονότων ἐν ἐνδοκοσμίῳ φυσιοκρατικῇ ἐννοίᾳ μεταβάλλει τὸ μυστήριον τῆς ἐν Χριστῷ οἰκονομίας εἰς ἁπλοῦν ἱστορικὸν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἐξηγεῖ μὲν τὴν πίστιν τῆς Ἐκκλησίας εἰς τὴν ἀνάστασιν, δὲν δύναται ὅμως νὰ θεμελιώσῃ τὴν πίστιν εἰς τὴν σωτηρίαν».

Σχολιάστε

«ΑΝΑΣΤΑΣ» ἢ «ΑΝΑΣΤΗΜΕΝΟΣ»;

[…] «Ὁ ἀναστάς ἐκ νεκρῶν … »: ὁ ἐνεργητικός ἤ ὀρθότερα μέσος τύπος “ἀναστάς” δέν εἶναι ταυτόσημος μέ τόν νεώτερο παθητικό “ἀναστημένος”. Ὁ τύπος Ἀναστάς σημαίνει ὅτι ἐξουσίᾳ ἑαυτοῦ ἀνέστη ὁ Χριστός. Σημαίνεται διά τοῦ γραμματικοῦ τύπου «ἀναστάς» τό ὁμοούσιον, ὁμοδύναμον τοῦ Υἱοῦ πρός τόν Πατέρα, πράγματα πού δέν σημαίνονται μέ τόν τύπο Ἀναστημένος = ὁ Χριστός ἀνέστη ἀπό ἄλλη δύναμη ἤ πρόσωπο ἔξω ἀπό Αὐτόν τόν ἴδιο. Ἔτσι ἡ μετάφραση […] «ἀναστημένε ἀπό τούς νεκρούς», μειώνει δραστικά τήν ἐμβέλεια τῆς σημάνσεως τοῦ πρωτοτύπου.  (Φώτιος Σχοινᾶς, διδάκτωρ φιλοσοφίας, Φιλολογικά σχόλια καί μεταφραστικά προβλήματα στή θεία Λειτουργία).

,

Σχολιάστε

ΠΑΛΙΝ, ΚΑΙ ΠΟΛΛΑΚΙΣ, ΚΑΙ ΑΝΑΡΙΘΜΗΤΕΣ ΦΟΡΕΣ: ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

″ΚΑΤΑΔΙΚΑΣΜΕΝΟΙ″ ΝΑ ΕΙΝΑΙ ΑΘΑΝΑΤΟΙ: «Ποτέ δέν ἔδειξεν ὁ Θεός τόσην ἀγάπην πρός τούς ἀνθρώπους, ὅσην ὅταν ἀνέστη» (Ἅγ. Ἰουστ. Πόποβιτς)

,

Σχολιάστε