Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἀλ. Σολτζενίτσιν

«ΑΤΟΜΙΚΗ ΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΨΕΜΑ» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Σολζενίτσιν: πενήντα χρόνια ἀπὸ τὸ Νόμπελ
Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

. –––––– .Πρὶν ἀπὸ πενήντα χρόνια τέτοιες ἡμέρες ἡ Σουηδικὴ Ἀκαδημία ἀπένειμε τὸ βραβεῖο Νόμπελ Λογοτεχνίας στὸν Ρῶσο συγγραφέα Ἀλεξάντερ Σολζενίτσιν. Τὸ ταλέντο τοῦ Σολζενίτσιν σμιλεύτηκε σὲ ἀνακρίσεις στὰ κεντρικὰ κτίρια τῆς KGB, στὴν ὁδὸ – πλατεία Λουμπιάνκα, στὰ βασανιστήρια, στὸν ἐγκλεισμὸ σὲ στρατόπεδα συγκέντρωσης, σὲ ἐξορία. Τίποτε δὲν μπόρεσε νὰ τὸν κάμψει νὰ γράφει τὴν ἀλήθεια καὶ νὰ μὴν ζεῖ στὸ ψέμα.
. –––––– .Ὁ Σολζενίτσιν ἔγραψε τὸ 1974 πὼς ὅταν ἡ βία εἰσβάλει στὴ ζωὴ τῶν ἀνθρώπων, τὸ πρόσωπό της φλέγεται ἀπὸ αὐτοπεποίθηση καὶ κραυγάζει «Εἶμαι ἡ ΒΙΑ! Φύγετε, παραμερίστε, θὰ σᾶς ἀφανίσω». Καὶ προσθέτει πὼς ἡ βία ὅμως γερνάει γρήγορα καὶ γιὰ νὰ κρατηθεῖ στὴν ἐξουσία παίρνει ὡς σύμμαχό της τὸ ψέμα. Στὴν ἀντιμετώπισή της ὁ Σολζενίτσιν θεωρεῖ ὡς τὸ πιὸ ἁπλὸ καὶ τὸ πιὸ προσιτὸ κλειδὶ γιὰ τὴ λύτρωση τοῦ ἀνθρώπου τὴν ΑΤΟΜΙΚΗ ΜΗ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ ΣΤΟ ΨΕΜΑ!. Ἂς σκεπάσει τὰ πάντα τὸ ψέμα, ἂς κυριαρχεῖ παντοῦ, ὁ καθένας ἔντιμος ἄνθρωπος θὰ στηριχθεῖ σὲ τοῦτο τὸ ἐλάχιστο: Τὸ ψέμα θὰ κυριαρχεῖ ΧΩΡΙΣ ΤΗ ΔΙΚΗ ΤΟΥ ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ!
. –––––– .Στὴν ὁμιλία ποὺ διαβάστηκε στὴν τελετὴ ἀπονομῆς τοῦ Νόμπελ, τὸ 1970, στὴν ὁποία δὲν παρέστη, λέγει ὅτι ὁ λογοτέχνης καὶ γενικὰ ὁ ἄνθρωπος τῆς Τέχνης ἔχει τὴ δυνατότητα νὰ νικήσει τὸ ψέμα. Ἔγραψε συγκεκριμένα ὅτι ἡ ἁπλὴ πράξη θάρρους τοῦ ἁπλοῦ ἀνθρώπου εἶναι νὰ ἀρνηθεῖ τὸ ψέμα, τὴν ἀπάτη. Οἱ λογοτέχνες καὶ οἱ καλλιτέχνες ὅμως μποροῦν νὰ κάνουν κάτι περισσότερο. Μποροῦν νὰ νικήσουν τὸ ψέμα. Στὴ μάχη ἐνάντια στὸ ψέμα, ἡ τέχνη πάντα νικοῦσε καὶ πάντα θὰ νικάει. Τὸ ψέμα μπορεῖ νὰ ἀντισταθεῖ σὲ πολλὰ πράγματα. Ὄχι στὴν Τέχνη. Καὶ τελείωσε τὴν ὁμιλία του μὲ μία ρωσικὴ παροιμία: «Ἕνας λόγος ἀλήθειας ζυγίζει περισσότερο ἀπὸ ὅλο τὸν κόσμο».
. –––––– . Τὸ ὁλοκληρωτικὸ καθεστὼς στὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση δὲν ἐνοχλεῖτο ἀπὸ τὸν Σολζενίτσιν ὡς ἄνθρωπο καὶ συγγραφέα, ἀλλὰ ἀπὸ τὴν ἀλήθεια ποὺ ἐξέφραζε, ἀπὸ τὴν μάχη ποὺ ἔδιδε ἐνάντια στὸ ψέμα. Τὸ ἔγκυρο ἑβδομαδιαῖο γαλλικὸ περιοδικὸ L’ EXPRESS στὸ τεῦχος ὑπ’ ἀριθμ. 1104 (4-11 Σεπτεμβρίου 1972, σέλ. 66-73) δημοσίευσε ὁλόκληρη τὴν ὁμιλία, ποὺ ἔγραψε ὁ Σολζενίτσιν μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς βράβευσής του, μὲ ἕνα σχόλιο, ποὺ ἔγραφε μεταξὺ ἄλλων:
. –––––– . «Νὰ μιλήσει κανεὶς γιὰ ἐκεῖνον στὴ χώρα του εἶναι ἀπαγορευμένο καὶ τὸ ἔργο του ἀποκηρυγμένο. Ἡ ἰδιωτικὴ τελετή, ποὺ θὰ ἐλάμβανε χώρα τὸ προηγούμενο Πάσχα σὲ ἕνα διαμέρισμα τῆς Μόσχας κατὰ τὴν ὁποία θὰ τοῦ ἐδίδετο τὸ βραβεῖο Νόμπελ, ματαιώθηκε, διότι ὁ Γενικὸς Γραμματέας τῆς Σουηδικῆς Ἀκαδημίας δὲν μπόρεσε νὰ λάβει ἀπὸ τὶς σοβιετικὲς ἀρχὲς βίζα εἰσόδου. Ὁ Σολζενίτσιν ἀρνήθηκε νὰ μεταβεῖ στὴ Στοκχόλμη, γιὰ νὰ παραλάβει τὸ βραβεῖο, γιατί φοβήθηκε ὅτι ἂν ταξίδευε στὸ ἐξωτερικὸ δὲν θὰ τοῦ ἐπιτρεπόταν ἡ ἐπάνοδός του καὶ δὲν θὰ ξανάβλεπε τὴ χώρα του. Ἀλλὰ ὁ ἐπιζήσας τῆς «Πτέρυγας καρκινοπαθῶν» δὲν δέχθηκε νὰ σιωπήσει. Τὴν ὁμιλία ποὺ θὰ ἐκφωνοῦσε τὴν ἔγραψε καὶ παρουσιάζεται στὸ περιοδικὸ ὁλόκληρη».
. –––––– . Τελικὰ τὸν Σολζενίτσιν οἱ Σοβιετικοὶ τὸν ἐξόρισαν τὸ 1974. Ἐπέστρεψε στὴ Ρωσία μετὰ τὴν κατάρρευση τῆς ΕΣΣΔ, τὸ 1994. Ἀπεβίωσε στὴ Μόσχα τὸ 2008, σὲ ἡλικία 90 ἐτῶν.-

, ,

Σχολιάστε