Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ἀδάμ

H ΤΡΑΓΩΔΙΑ τοῦ ΑΝΘΡΩΠΟΥ

ἀπόσπασμα ἀπὸ
τὸ βιβλίο τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Σωφρονίου (†)
«Ἡ ζωή Του ζωή μου»
ἐκδ. Π. Πουρναρᾶ
Θεσσαλονίκη 1983, σελ. 48-49

Ἡ τραγωδία τοῦ ἀνθρώπου

.                 Ἡ τραγωδία τῆς ἐποχῆς μας βρίσκεται κυρίως στὴν ἄγνοιά μας ἢ τὴν ἀδυναμία μας νὰ καταλάβουμε ὅτι ὑπάρχουν δύο βασίλεια, τὸ πρόσκαιρο καὶ τὸ αἰώνιο. Θὰ θέλαμε νὰ χτίσουμε τὴ βασιλεία τῶν Οὐρανῶν στὴ γῆ ἀπορρίπτοντας κάθε ἰδέα γιὰ ἀνάσταση καὶ αἰωνιότητα. Ἡ ἀνάσταση εἶναι ἕνας μύθος. Ὁ Θεὸς εἶναι νεκρός.
.                 Ἂς ἐπιστρέψουμε πίσω στὴ βιβλικὴ ἀποκάλυψη, στὴ δημιουργία τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας, καὶ στὸ πρόβλημα τῆς προπατορικῆς ἁμαρτίας. «Ὁ Θεὸς φῶς ἐστι καὶ σκοτία ἐν αὐτῷ οὐκ ἔστιν οὐδεμία» (Α´ Ἰωάν. 1,5). Ἡ ἐντολὴ ποὺ δόθηκε στοὺς πρωτοπλάστους στὸν παράδεισο, ἀποδεικνύει καὶ συγχρόνως δηλώνει ὅτι, παρότι ὁ Ἀδὰμ εἶχε ἀπόλυτη ἐλευθερία ἐκλογῆς, ἡ ἐκλογή του νὰ φάει ἀπὸ τὸ δένδρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ θὰ εἶχε σὰν ἀποτέλεσμα μία διακοπὴ σχέσεως μὲ τὸ Θεό, τὴ μοναδικὴ πηγὴ τῆς ζωῆς. Λαβαίνοντας γνώση τοῦ κακοῦ – μὲ ἄλλα λόγια μὲ τὴν ὑπαρξιακὴ σχέση μὲ τὸ κακό, ἀφοῦ γεύτηκε ὁ Ἀδὰμ τὸ κακό, ἀναπόφευκτα διέκοψε τὴ σχέση του μὲ τὸν Θεό, ὁ ὁποῖος μὲ κανένα τρόπο δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει σχέση μὲ τὸ κακὸ (Β´ Κορ. 6,14.15). Διακόπτοντας τὴ σχέση μὲ τὸ Θεὸ ὁ Ἀδὰμ πεθαίνει. «ᾟ δ’ ἂν ἡμέρα φάγητε ἀπ’ αὐτοῦ» καὶ ἔτσι ἀπομακρυνθεῖτε ἀπὸ ἐμένα, περιφρονώντας τὴν ἀγάπη μου, τὴν ἐντολή μου, τὸ θέλημά μου, «θανάτῳ ἀποθανεῖσθε» (Γέν. 2,17). Ὁ ἀκριβὴς τρόπος κατὰ τὸν ὁποῖο «ἐδοκίμασεν» ὁ Ἀδὰμ τὸν καρπὸ τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ δὲν εἶναι οὐσιώδης. Ἡ ἁμαρτία τοῦ ἦταν ἡ ἀμφιβολία του γιὰ τὸν Θεό, ἡ ἐπιθυμία του νὰ καθορίσει τὴ ζωή του ἀνεξάρτητα ἀπὸ τὸ Θεό, ἀκόμα ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ αὐτὸν κατὰ τὸν τύπο τοῦ Ἑωσφόρου. Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι ἡ οὐσία τοῦ ἁμαρτήματος τοῦ Ἀδάμ. Ἦταν μία κίνηση πρὸς αὐτοθεοποίηση. Ὁ Ἀδὰμ μποροῦσε νὰ ἐπιθυμεῖ φυσικὰ τὴν θεοποίηση, ἄλλωστε εἶχε δημιουργηθεῖ κατ’ εἰκόνα Θεοῦ, ἀλλὰ ἁμάρτησε στὸν τρόπο θεοποιήσεως, γιατί αὐτὴ δὲν ἔγινε διὰ μέσου της ἑνώσεώς του μὲ τὸν Θεὸ ἀλλὰ μὲ ρήξη. Τὸ ἑρπετὸ ἐξαπάτησε τὴν Εὔα, τὴ σύζυγο ποὺ ὁ Θεὸς εἶχε δημιουργήσει γιὰ τὸν Ἀδάμ, ἰσχυριζόμενο ὅτι ὁ Θεὸς ἔθετε αὐτὴ τὴν ἀπαγόρευση ποὺ τοὺς περιόριζε τὴν ἐλευθερία τους νὰ ἀναζητήσουν γνώση Θείας πληρότητας, τὴν ὁποία ὁ Θεὸς δὲν ἐπιθυμοῦσε γι’ αὐτοὺς ποὺ «θὰ ἦταν ὡς θεοὶ γινώσκοντες τὸ καλὸν καὶ τὸ κακὸν» (Γέν. 3,5).
.           Συνάντησα τὴν ἰδέα τῆς τραγωδίας ὄχι στὴ ζωὴ ἀλλὰ στὴ φιλολογία. Οἱ σπόροι τῆς τραγωδίας –τὸ διαπίστωσα στὴ νεαρή μου ἠλικία– σπέρνονται ὅταν ὁ ἄνθρωπος συναρπάζεται ἀπὸ κάποιο ἰδανικό. Γιὰ νὰ πετύχει αὐτὸ τὸ ἰδανικό, ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἕτοιμος νὰ διακινδυνεύσει κάθε θυσία, κάθε ταλαιπωρία, ἀκόμα κι αὐτὴ τὴ ζωή του. Συμβαίνει ὅμως, ὅταν πετύχει τὸ ἀντικείμενο τῶν προσπαθειῶν του, ν’ ἀποδεικνύεται ὅτι αὐτὸ εἶναι μία ἀνόητη χίμαιρα. Ἡ πραγματικότητα δὲν ἀνταποκρίνεται σ’ αὐτὸ ποὺ εἶχε κατὰ νοῦ. Αὐτὴ ἡ λυπηρὴ ἀνακάλυψη ὁδηγεῖ σὲ βαθειὰ ἀπαγοήτευση, σ’ ἕνα τραυματισμένο πνεῦμα, ἕνα τερατώδη θάνατο.
.           Πολλοὶ ἄνθρωποι ἔχουν διαφορετικὰ ἰδανικά. Ὑπάρχει τὸ ἰδανικό τῆς δυνάμεως, ὅπως συνέβη μὲ τὸν Μπόρις Γκοντούνωφ. Στὴν ἐπιδίωξη τοῦ σκοποῦ του δὲν δίστασε οὔτε μπροστὰ στὴν αἱματοχυσία. Κατόπιν ὅμως ἀνακάλυψε ὅτι δὲν ἀπέκτησε αὐτὸ ποὺ ἀνέμενε· «ἔφτασα στὸ ὕψος τῆς δυνάμεως, ἀλλὰ ἡ ψυχή μου δὲν γνωρίζει εὐτυχία». Ἂν καὶ τὰ σχετικὰ μὲ τὸ πνεῦμα ἀπαιτοῦν εὐγενέστερη ἔρευνα, ὁ ἰδιοφυὴς στὸ βασίλειο τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τέχνης ἀργὰ ἢ γρήγορα ἀνακαλύπτει τὴν ἀνικανότητά του νὰ πραγματοποιήσει τὰ ἀρχικά του ὁράματα. Καὶ πάλι ἡ λογικὴ κατάληξη εἶναι ὁ θάνατος.
.           Ἡ μοίρα τοῦ κόσμου μὲ συγκλόνισε βαθειά. Ἡ ἀνθρώπινη ζωὴ σὲ ὁποιοδήποτε στάδιο ἦταν ἀναπόφευκτα συνδεδεμένη μὲ ταλαιπωρίες. Ἀκόμα καὶ ἡ ἀγάπη ἦταν γεμάτη ἀντιθέσεις καὶ πικρὲς κρίσεις. Ἡ σφραγίδα τῆς καταστροφῆς ἦταν παντοῦ.

 

 

, , ,

Σχολιάστε

ΓΙΑΤΙ ἆραγε Ο ΧΡΙΣΤΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΔΕΥΤΕΡΟΣ ΑΔΑΜ;

δογματικὴ σημασία
τ
ς δι Πνεύματος γίου κα Παρθένου Μαρίας
γενν
ήσεως το Χριστο

Τοῦ Πρωτοπρ. Ἰωάννου Ρωμανίδου (†)
ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
«Τὸ Προπατορικὸν Ἁμάρτημα»
ἔκδ. β´, ἐκδ. «Δόμος», Ἀθῆναι 1989,
σελ. 82-84

[…] Ἡ διὰ τῆς Παρθένου ἄσπορος σύλληψις τοῦ Χριστοῦ ἔχει διὰ τὴν πατερικὴν θεολογίαν τῆς Ἀνατολῆς βασικωτάτην δογματικὴν σημασίαν ἐν σχέσει πρὸς τὴν κατάργησιν τοῦ σατανᾶ καὶ τοῦ θανάτου οἵα δὲν δύναται νὰ ἔχει ὑπὸ τὴν αὐτὴν ἔννοιαν εἰς τὰ δυτικὰ θεολογικὰ συστήματα. Διὰ τὰ συστήματα αὐτὰ ὁ θάνατος, ἐφ᾽ ὅσον εἶναι μία γενικὴ ἐκ Θεοῦ τιμωρία, δύναται νὰ καταργηθῆ ἁπλούστατα διὰ μιᾶς θεικῆς ἀποφάσεως, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἀνάγκη νὰ καταστραφῆ ὁ σατανᾶς.
.           Ὁ Θεὸς λαμβάνει τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν διὰ τῆς ἱκανοποιήσεως τῆς δῆθεν προσβληθείσης θείας φύσεως. Βάσει τῶν προϋποθέσεων αὐτῶν θὰ ἠδύνατο, κατὰ τοὺς δυτικούς, νὰ γίνη ἡ ἐνσάρκωσις ἀκόμη καὶ διὰ τοῦ φυσικοῦ τρόπου γεννήσεως, ὅπως παραδέχονται ἀρκετοὶ Διαμαρτυρόμενοι, κατὰ τὰ ἄλλα παραδεχόμενοι τὴν θεότητα τοῦ Χριστοῦ. Ἡ κληρονομία τοῦ προπατορικοῦ ἁμαρτήματος δὲν ἀποτελεῖ πρόβλημα διὰ τοὺς παπικούς, ἀφοῦ κατ᾽ αὐτοὺς ἡ Παρθένος ἐγεννήθη ἀσπίλως. Γενικῶς εἰπεῖν εἰς τὴν Δύσιν ἡ διὰ τῆς παρθενίας τῆς Μαρίας καὶ ἐκ Πνεύματος Ἁγίου σύλληψις τοῦ Χριστοῦ ἔχει μόνον σκοπὸν ἀπολογητικόν, ἀποβλέπουσα εἰς τὸ νὰ ἀποδείξῃ τὴν θεϊκὴν καὶ διάφορον ἢ παρὰ τοῖς λοιποῖς ἀνθρώποις προέλευσιν τοῦ Χριστοῦ, καὶ ἀποσκοποῦσα οὕτως εἰς τὸ νὰ διαφυλαχθῇ ἡ μεγαλοπρέπεια τοῦ Θεοῦ (ὅπερ ἀντιστρατεύεται πρὸς τὸ γεγονὸς τοῦ ἐν σπηλαίῳ γεννηθέντος Θεοῦ), καθ᾽ ὅτι ἄλλως ὁ Ἰησοῦς θὰ εἶχε κληρονομήσει τὴν προπατορικὴν ἐνοχήν. Ἕνεκα τῶν θεολογικῶν τούτων προϋποθέσεων ἐλλείπει ἀπὸ τοὺς Δυτικοὺς ἡ βασικὴ τῶν Ἑλλήνων Πατέρων αἰτιολογία τῆς ἐκ Πνεύματος καὶ Παρθένου γεννήσεως τοῦ Χριστοῦ.
.         Ὁ Ἰγνάτιος γράφει ὅτι «ἔλαθε τὸν ἄρχοντα τοῦ αἰῶνος τούτου ἡ παρθενία Μαρίας καὶ ὁ τοκετὸς αὐτῆς». Ὁ ἅγιος Εἰρηναῖος ἐξηγεῖ: «Ἡ δύναμις τοῦ Ὑψίστου ἐπεσκίασεν αὐτήν, διὸ καὶ τὸ ἐξ αὐτῆς γεννηθὲν ἅγιον καὶ Υἱὸς Ὑψίστου Θεοῦ καὶ Πατρὸς πάντων, ὃς ἐπραγματοποίησεν τὴν ἐνσάρκωσιν τοῦ ὄντος αὐτοῦ, καὶ ἔδειξε τὸ πρῶτον μίαν γέννησιν. Ὡς δὲ διὰ τῆς προηγουμένης γεννήσεως ἐκληρονομοῦμεν τὸν θάνατον, οὕτω διὰ τῆς νέας ταύτης γεννήσεως δυνάμεθα νὰ κληρονομήσωμεν τὴν ζωήν». Ὁ ἄνθρωπος διὰ τοῦ φυσικοῦ πολλαπλασιασμοῦ τοῦ γένους κληρονομεῖ τὴν ἀσθένειαν τοῦ θανάτου καὶ ἑπομένως εὑρίσκεται κατὰ διαφόρους βαθμοὺς ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ διαβόλου καὶ τῆς ἁμαρτίας. Ἡ σατανικὴ αὕτη ἐν τῇ κτίσει ἐπικράτεια ἔπαυσε τὸ πρῶτον ἐν Χριστῷ διὰ τῆς γεννήσεως Αὐτοῦ. «Διότι πῶς (ὁ ἄνθρωπος) θὰ ἐκφύγη τῆς εἰς τὸν θάνατον ὑποκειμένης γεννήσεως εἰ μὴ διὰ μιᾶς νέας γεννήσεως, διδομένης κατὰ θαυμαστὸν καὶ ἀπροσδόκητον τρόπον ὑπὸ τοῦ Θεοῦ, (ἤτοι) διὰ τῆς ἀναγεννήσεως ἐκείνης ἥτις ἀπορρέει ἐκ τῆς Παρθένου διὰ τῆς πίστεως; Ἢ πῶς θὰ λάβουν οὗτοι (οἱ ἄνθρωποι) τὴν υἱοθεσίαν παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἐὰν παραμείνωσιν ἐν τῇ γεννήσει αὔτη, ἥν ὁ ἄνθρωπος ἔχει κατὰ φύσιν ἐν τῷ κόσμω τούτῳ» (Ἅγ. Εἰρηναῖος).
.             Ἡ διὰ Πνεύματος Ἁγίου καὶ Παρθένου Μαρίας γέννησις τοῦ Χριστοῦ ἔχει οὐσιαστικὴν σημασίαν δι τν κ θανάτου κα κ τς μαρτίας σωτηρίαν τς νθρωπότητος ὄχι ὅμως ὑπὸ τὴν ἔννοιαν τῆς κληρονομικότητος τῆς ἐνοχῆς, ἀλλ᾽ ὑπὸ τὴν ἔννοιαν ὅτι λλως κα Κύριος θ ερίσκετο, ὅπως ὅλοι, ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ θανάτου, τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ διαβόλου, ἤτοι π τν κληρονομικν κατάστασιν τς μαρτίας. Τοτο μως δν σημαίνει, ὅπως ἐδίδασκεν ὁ Ἁλικαρνασσοῦ Ἰουλιανός, τι νθρωπίνη φύσις το Χριστο το κ γενετς φθαρτος κα παθής, ἀλλ πλς τι Κύριος δν γεννήθη π τ κράτος το θανάτου. Ὅπως εἰς τὴν περίπτωσιν τῶν πρωτοπλάστων, οὕτω καὶ πρ τς ναστάσεως νθρωπίνη φύσις το Χριστο δν το οτε φθαρτος, οτε π τ κράτος το θανάτου. Δι τοτο Χριστς εναι δεύτερος δάμ. Οὗτος ὑπέστη πράγματι τὰ πάθη καὶ τὸν θάνατον ἑκουσίως, χωρὶς ποτὲ νὰ εὑρεθῇ κυριαρχούμενος ὑπὸ τοῦ διαβόλου καὶ τῆς ἁμαρτίας. Τουναντίον, ἡ θεότης τοῦ Χριστοῦ ἐπάτησε τὸν θάνατον καὶ κατέλυσε τὸ βασίλειον τοῦ σατανᾶ διὰ τῆς ζωοποιήσεως τῶν νεκρῶν. Ὁ Χριστὸς εἶναι «ὁ ἀρχιερεὺς ὁ πεπιστευμένος τὰ ἅγια τῶν ἁγίων… ὢν θύρα τοῦ πατρός, δι᾽ ἧς εἰσέρχονται Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ καὶ Ἰακὼβ καὶ οἱ προφῆται καὶ οἱ ἀπόστολοι καὶ ἡ ἐκκλησία» (Ἅγ. Ἰγνάτιος Θεοφόρος).

 

 

, , , , ,

Σχολιάστε

ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η «ΠΤΩΣΗ» ΤΟΥ ΑΔΑΜ;

Ἁγ. Νικοδήμου Ἁγιορείτου

Τίς ἡ τοῦ Ἀδὰμ πτῶσις

ἀπὸ τὸ «Συμβουλευτικὸν Ἐγχειρίδιον»,
ἔκδ. Σχοινᾶ, ἐν Βόλῳ 1969, σελ. 42-43

Ἠλ. στοιχειοθεσία«ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

.              Τοῦτο ἦτο καὶ τὸ πολυθρύλητον ἐκεῖνο πτῶμα τοῦ προπάτορος ἡμῶν παλαιοῦ Ἀδάμ· διότι ἀφεὶς τὴν τῶν νοητῶν τροφὴν καὶ ἡδονήν, ἔπεσε, φεῦ! εἰς τὴν σωματικὴν τῶν αἰσθητῶν ἡδονήν, κατὰ τὴν γνώμην ὅλου σχεδὸν τοῦ χοροῦ τῶν θείων Πατέρων, ἀπὸ τοῦ ὁποίου καὶ ἡμεῖς ἐκληρονομήσαμεν κατὰ διαδοχήν, τὴν προγονικὴν ἐκείνην ὁρμὴν πρὸς τὰ αἰσθητά. Ὅθεν εἶπεν ὁ ἀνωτέρω Ἱεροσολύμων Θεόδωρος· «Ὁ Ἀδὰμ κακῶς τῇ αἰσθήσει χρησάμενος, τὸ αἰσθητὸν ἐθαύμασε κάλλος, ὡραίου δόξαντος αὐτῷ τοῦ καρποῦ εἰς ὅρασιν, καὶ καλοῦ εἰς βρῶσιν, οὐ γευσάμενος, ἀφῆκο τὴν ἀπόλαυσιν τῶν νοητῶν» (Φιλοκαλ. σελ. 285). «Εἶδε γάρ, φησίν, ἡ γυνὴ ὅτι καλὸν τὸ ξύλον εἰς βρῶσιν καὶ ἀρεστὸν τοῖς ὀφθαλμοῖς ἰδεῖν καὶ ὡραῖόν ἐστι τοῦ κατανοῆσαι, καὶ λαβοῦσα ἀπὸ τοῦ καρποῦ αὐτοῦ ἔφαγε καὶ ἔδωκε καὶ τῷ ἀνδρὶ αὐτῆς μετ’ αὐτῆς καὶ ἔφαγον» (Γεν. γ´ 6). Τὸ ξύλον ἐκεῖνο τὸ γνωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ, ἡ ἐμπαθὴς αἴσθησίς ἐστιν τῆς φαινομένης κτίσεως, κατὰ τὸν ἅγιον Μάξιμον, λέγοντα· «Ξύλον γνωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ, ἡ φαινομένη κτίσις ἐστίν. Ἡδονῆς γὰρ καὶ ὀδύνης ποιητικὴν ἔχει φυσικῶς τὴν μετάληψιν». Καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς ἀλλαχοῦ λέγει· «Ξύλον γνωστὸν καλοῦ καὶ πονηροῦ ἡ τοῦ σώματος αἴσθησις· ἐν ᾗ τῆς ἀλογίας ὑπάρχει σαφοῦς ἡ κίνησις ἧς κατὰ τὴν πεῖραν μὴ ἅψασθαι δι’ ἐνεργείας ὁ ἄνθρωπος τὴν θείαν λαβὼν ἐντολήν, οὐκ ἐφύλαξε» (κεφ. λβ´ τῆς δ´ ἑκατοντ. τῶν θεολογ.). Τοῦτο τὸ ἴδιον λέγει καὶ Νικήτας ὁ Στηθάτης, καὶ οἱ λοιποί. Μάλιστα ὁ θεῖος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνὸς «ξύλον δὲ γνώσεως καλοῦ καὶ πονηροῦ τὴν αἰσθητὴν καὶ ἐνήδονον βρῶσιν (δυνατόν ἐστι νοῆσαι) τὴν τῷ δοκεῖν μὲν γλυκαίνουσαν, τῷ ὄντι δὲ ἐν μετουσίᾳ κακῶν τὸ μετέχοντα καθιστῶσαν· φησὶ γὰρ ὁ Θεός… ἀπὸ δὲ τοῦ ξύλου τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν οὐ φάγεσθαι ἀπ’ αὐτοῦ· ᾗ δ’ ἂν ἡμέρᾳ φάγητε ἀπ᾿ αὐτοῦ, θανάτῳ ἀποθανεῖσθε»· φυσικῶς γὰρ ἡ αἰσθητὴ βρῶσις τοῦ ὑπεκρεύσαντός ἐστιν ἀναπλήρωσις καὶ εἰς ἀφεδρῶνα χωρεῖ καὶ φθοράν· καὶ ἀμήχανον ἄφθαρτον διαμένειν τὸν αἰσθητῆς βρώσεως ἐν μετουσίᾳ γινόμενον» [«δένδρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ» ὀνόμασε τὴν αἰσθητὴ καὶ ἡδονικὴ βρώση, ἡ ὁποία φαίνεται γλυκιά, ἀλλὰ στὴν πραγματικότητα ὁδηγεῖ αὐτὸν ποὺ τὴν γεύεται στὴν μετοχὴ τῶν κακῶν· διότι λέει ὁ Θεός: «Ἀπὸ κάθε δένδρο τοῦ Παραδείσου μπορεῖς νὰ φᾶς»· νομίζω εἶναι σὰν νὰ λέει ὁ Θεός, «μὲ ὅλα τὰ κτιστὰ ὁδηγήσου σὲ μένα τὸν Πλάστη καὶ δοκίμασε τὸν μοναδικὸ καρπό, ἐμένα, τὴν ὄντως ζωή. Ὅλα ἂς σοῦ προσφέρουν ὡς καρπὸ τὴν ζωή, καὶ τὴν κοινωνία μαζί μου νὰ τὴν κάνεις συστατικὸ τῆς ὑπάρξεώς σου· διότι ἔτσι θὰ γίνεις ἀθάνατος». «Καὶ δὲν θὰ φᾶτε ἀπὸ τὸ δένδρο τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καὶ τοῦ κακοῦ. Τὴν ἡμέρα ποὺ θὰ φᾶτε ἀπ’ αὐτό, θὰ πεθάνετε», διότι ἡ αἰσθητὴ τροφὴ εἶναι ἀπὸ τὴν φύση της ἀναπλήρωση αὐτῶν ποὺ ἀποβάλλονται. Καὶ πηγαίνει στὸν ἀφεδρώνα καὶ χάνεται· καὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ μένει ἄφθαρτος αὐτὸς ποὺ καταναλώνει τὴν αἰσθητὴ τροφή.] Ἡ γὰρ αἴσθησις, ἀφ᾽ οὗ γνωρίσῃ, ταὐτὸν εἰπεῖν, δοκιμάσῃ τὸ καλόν, ἤγουν τὴν αἰσθητὴν ἡδονήν, συμπεπλεγμέννως δοκιμάζει καὶ τὸ πονηρόν, δηλ. τὴν τῆς ἡδονῆς ἀδελφὴν ὀδύνην· καὶ διὰ τοῦτο κοινῶς ὅλαι αἱ αἰσθηταὶ ἡδοναί, συνειθίζονται νὰ ὀνομάζωνται ἐνώδυναι ἡδοναί.

, ,

Σχολιάστε

«ΠΕΣ: “ΗΜΑΡΤΟΝ”», ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΤΟ ΛΕΕΙ, δὲν ταπεινώνεται, δὲν κάμπτεται, νεῦρο ἀπὸ σίδερο ὁ αὐχένας τῆς καρδίας του. (Ἅγ. Συμεὼν ὁ Ν. Θεολόγος)

Ἁγίου Συμεὼν τοῦ Ν. Θεολόγου
ΚΑΤΗΧΗΣΙΣ Ε´
«Περὶ μετανοίας…Καὶ περὶ τῆς τοῦ Ἀδὰμ ἐξορίας».
(S.C. 96, σελ. 388–400)

πατῆστε κατωτέρω γιὰ τὸ πρωτότυπο κείμενο
μὲ παράλληλη νεοελλην. ἀπόδοση

ΠΕΡΙ ΕΞΟΡΙΑΣ ΤΟΥ ΑΔΑΜ

, , ,

Σχολιάστε

ΑΔΑΜΙΑΙΟΣ ΘΡΗΝΟΣ («Γιὰ ὅλα τὰ δεινὰ φταῖνε οἱ “ἄλλοι” καὶ καταγγέλλονται ὡς διεφθαρμένοι, ἅρπαγες, πουλημένοι καὶ ἄδικοι. Ἡ εὐθύνη μεταβιβάζεται στοὺς ἀπρόσωπους θεσμοὺς καὶ τέλος στὸν Θεό. Δὲν ὑπάρχει ἴχνος αὐτεπίγνωσης σὲ ἕναν λαὸ ποὺ διαχρονικὰ κολακεύεται ἀπὸ ἀνερμάτιστες πνευματικὰ ἡγεσίες».

δαμιαος θρνος

Γράφει ὁ π. Βασίλειος Καλλιακμάνης

ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»15/16.03.13

α) Στὴν ὑμνολογία τῆς Κυριακῆς τῆς Τυροφάγου κυριαρχεῖ ὁ «ἀδαμιαῖος θρῆνος», ἀφοῦ «τῇ αὐτῇ ἡμέρᾳ ἀνάμνησιν ποιούμεθα τῆς ἀπὸ τοῦ Παραδείσου τῆς τρυφῆς ἐξορίας τοῦ Πρωτοπλάστου Ἀδάμ».
.              Ὁ Ἀδάμ, ὁ πατέρας τῆς οἰκουμένης, γνώριζε στὸν Παράδεισο τὴ γλυκύτητα τῆς θείας ἀγάπης. Ἔτσι μετὰ τὴν ἔξωσή του ἀπὸ αὐτὸν γιὰ τὸ ἁμάρτημά του, ἐγκαταλελειμμένος ἀπὸ τὴν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ, θλιβόταν πικρὰ καὶ ὀδυρόταν μὲ βαθεῖς στεναγμούς, ἀναφέρει ὁ ἅγιος Σιλουανὸς ὁ Ἀθωνίτης.

β) Σύμφωνα μὲ τὴ βιβλικοπατερικὴ παράδοση ὁ Ἀδὰμ πρὶν ἀπὸ τὴν πτώση μετεῖχε στὴ θεία δόξα. Ἦταν προικισμένος μὲ τὸ διορατικὸ καὶ προφητικὸ χάρισμα. Θεωροῦσε ὁλόκληρη τὴ δημιουργία προφητικά. Ὀνομάτιζε τὰ ὄντα σύμφωνα μὲ τὶς ἰδιότητές τους. Μετεῖχε τῶν πνευματικῶν χαρισμάτων, τὰ ὁποῖα ἀπώλεσε μὲ τὴν παρακοή. Ἔτσι βρέθηκε γυμνὸς καὶ γνώρισε τὴν ἀσχημοσύνη του. Κυριεύτηκε ἀπὸ τὸν κολαστικὸ φόβο καὶ τὸ φρόνημά του ἔγινε γεῶδες καὶ πονηρό.

γ) Ὁ Θεὸς πρὶν ἀπὸ τὴν παρακοὴ εἶχε προειδοποιήσει γιὰ τὰ ἐπερχόμενα δεινά. Ἡ προειδοποίηση μοιάζει μὲ εἶδος ἀπειλῆς, διδάσκει ὁ ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς καὶ συνεχίζει λέγοντας ὅτι οἱ προπάτορες εἶχαν τὴ δυνατότητα νὰ ἀποφύγουν τὴν πτώση μὲ τρεῖς τρόπους. Ἢ ἀγαπώντας τὸν Θεὸ ἢ γνωρίζοντας Τὸν ἢ φοβούμενοι τὴν παντοδυναμία του. Ἡ ἀποδοχὴ τῆς νεκροποιοῦ συμβολῆς τοῦ διαβόλου, ἡ ἄγνοια καὶ ἡ λήθη τοῦ Δημιουργοῦ καὶ τέλος ἡ ἀπώλεια τοῦ θείου φόβου ὁδήγησαν στὴν παρακοή.

δ) Οἱ ἐπιπτώσεις τῆς παράβασης τοῦ Ἀδὰμ ἦταν καταλυτικὲς γιὰ ὁλόκληρο τὸ ἀνθρώπινο γένος. Οἱ ἄνθρωποι διακόπτοντας τὴν κοινωνία μὲ τὸν Θεὸ ἀνατρέφονται ἐμπαθὼς καὶ ἐθίζονται στὴ ζωὴ τῆς ἁμαρτίας. Σκοτίζεται ὁ νοῦς καὶ καλλιεργοῦνται τὰ πάθη. Κίνητρο τῆς τήρησης τῶν θείων ἐντολῶν δὲν εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ ἀλλὰ ὁ φόβος τῆς τιμωρίας.

ε) Πολλοὶ καταλογίζουν εὐθύνες στὸν Ἀδάμ, παρατηρεῖ ὁ ἅγιος Γρηγόριος Παλαμᾶς, διότι ἀθέτησε τὴ θεία ἐντολὴ καὶ εἰσήγαγε στὸν κόσμο τὴ φθορὰ καὶ τὸ θάνατο. Ὅμως ὁ Ἀδὰμ δὲν μπορεῖ νὰ κατακριθεῖ τόσο, γιατί δὲν εἶχε δοκιμάσει τὴν ἐμπειρία τῆς θανάσιμης ἰδιότητας τῆς παρακοῆς. Μεγαλύτερη εὐθύνη φέρει καθένας ἀπὸ τοὺς χριστιανούς, πού, ἐνῶ γνωρίζει τὶς συνέπειες τῆς παράβασης τῶν θείων ἐντολῶν, ἐπιλέγει τὴν ἴδια ὁδὸ μὲ αὐτόν!

ϛ) Ἐνῶ λοιπὸν οἱ χριστιανοὶ γνωρίζουν ὅτι «τὰ ὀψώνια τῆς ἁμαρτίας θάνατος» (Ρωμ. ϛ´ 23), ἐπιλέγουν τὴν ὁδὸ τοῦ Ἀδάμ. Αὐτὸ φαίνεται τόσο στὴν προσωπικὴ ὅσο καὶ στὴν κοινωνικὴ ζωή. Γι λα τ δειν φτανε ο «λλοι» κα καταγγέλλονται ς διεφθαρμένοι, ρπαγες, πουλημένοι κα δικοι. εθύνη μεταβιβάζεται στος πρόσωπους θεσμος κα τέλος στὸν Θεό. Δν πάρχει χνος ατεπίγνωσης σ ναν λα πο διαχρονικ κολακεύεται π νερμάτιστες πνευματικ γεσίες ὅτι ὁ καθένας στὸ μέτρο τῶν δυνατοτήτων του φέρει εὐθύνη τόσο γιὰ τὴν παρακμὴ ὅσο καὶ γιὰ τὴν πρόοδο τῆς κοινωνίας. Φτάσαμε στὸ τραγικὸ σημεῖο νὰ ἐξορίζουμε ἀπὸ τὴ ζωή μας τὸ πρόσωπο τῆς Ἐσταυρωμένης Ἀγάπης, νὰ μένουμε ἀπορφανισμένοι καὶ νὰ διαμαρτυρόμαστε ὅτι ἄλλοι μᾶς σκότωσαν τὸν πατέρα.

ζ) Ὅλα αὐτὰ γράφονται μὲ πόνο ἀλλὰ καὶ μία νότα ἐλπίδας, ποὺ προκύπτει μέσα ἀπὸ τὰ λειτουργικὰ κείμενα καὶ τὸ συναξάρι τῆς Κυριακῆς τῆς Τυρινῆς. Διότι τὸ θρῆνο τοῦ παλαιοῦ Ἀδὰμ ἦλθε νὰ μετατρέψει σὲ ἀνεκλάλητη χαρὰ ὁ νέος Ἀδάμ, ὁ Χριστός, ὁ ὁποῖος σήκωσε στοὺς ὤμους του τὸ βάρος τῆς ἀλλοτριωμένης ἀνθρωπότητας, δείχνοντας τὸ δρόμο τοῦ Σταυροῦ καὶ τῆς Ἀνάστασης. Ἀντὶ νὰ ἐλεεινολογοῦμε γιὰ τὴν πολύμορφη κρίση καὶ νὰ θρηνοῦμε ὡς «νυκτικόρακες ἐν οἰκοπέδῳ» (βλ. Ψαλμ. ΡΒ´ 6), ἂς ἀναλάβει ὁ καθένας τὴ δική του εὐθύνη μετανοώντας ἀπέναντι στὸν Θεὸ καὶ τοὺς συνανθρώπους του. Τότε μπορεῖ νὰ μὴ μετατραπεῖ ἡ κοινωνία σὲ Παράδεισο, σίγουρα ὅμως θὰ ἀποτραπεῖ νὰ γίνει κόλαση.

, ,

Σχολιάστε

Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ [2] «Οὔτε ταπεινὰ τὸν ἑαυτό τους παραδέχθηκαν, οὔτε μετανοημένα στὸν Θεὸ στράφηκαν πρὸς βοήθεια». (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: «Οτε ταπειν τν αυτό τους παραδέχθηκαν, οτε μετανοημένα στν Θε στράφηκαν πρς βοήθεια».
.        Μήπως τὸ ἀνωτέρω θὰ μποροῦσε νὰ “διαβαστεῖ” καὶ ἀπὸ πλευρᾶς ἐθνικῆς (πολιτικῆς-ἐκλογικῆς) αὐτογνωσίας;

  Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ μοναχοῦ Μωυσέως Ἁγιορείτου

«Ο ΑΓΝΩΣΤΟΣ ΕΑΥΤΟΣ ΜΑΣ»,
σελ. 14-18
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 2006

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

[Β´]

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/05/01/ὀ-ἄγνωστος-ἑαυτός-μας/

.         Ἕνας ἀσυγκρότητος ἑαυτὸς παρασύρει τὸν ἄνθρωπο σὲ μύρια δεινά. Ἀξίζει ἡ ἰδιαίτερη προσοχὴ στὸν ἑαυτό μας καὶ ἡ διακριτικὴ ἀντιμετώπισή του. Ἡ γνώση τοῦ ἑαυτοῦ μας εἶναι ἔργο, ὅπως εἴπαμε, δύσκολο καὶ μακρύ, ἀλλὰ εὐχάριστο, γιατί ὁδηγεῖ σὲ ἄνεση. Ἄνεση πραγματικὴ κυρίως ἔχει ὁ ταπεινός. Αὐτογνωσία θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε εἶναι ἡ κατάκτηση τῆς θεοΰφαντης ταπεινώσεως. Αὐτογνωσία ἔχει αὐτὸς ποὺ γνωρίζει τὴν ἀδυναμία του, τὰ λάθη του, τὴν μικρότητά του, τὸ εὐόλισθό του καὶ ταπεινὰ φρονεῖ. Ἀγαπᾶ ὄχι αὐτοὺς ποὺ τὸν ἐπαινοῦν, γιὰ νὰ ὑπερηφανεύεται, ἀλλὰ αὐτοὺς ποὺ τὸν ἐλέγχουν, γιὰ νὰ ταπεινώνεται. ταπεινς τς ατίες τν δυσκολιν του ψάχνει κα βρίσκει στν αυτό του κα δν τς ρίχνει νεύθυνα κι εκολα πάντα στος λλους. Νὰ φτιάξουμε ἕνα ἐργοστάσιο καλῶν λογισμῶν, ἔλεγε συχνὰ ὁ μακαριστὸς Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης. Ὁ ταπεινὸς ἔχει πάντα ὡραίους λογισμούς, δὲν ὑποπτεύεται, δὲν ἄγχεται, δὲν φοβᾶται κι εἶναι πάν­τα ἱκανοποιημένος, εὐχαριστημένος, εἰρηνικός, γλυκὺς κι εὐχάριστος. Ἀντίθετα ὁ περήφανος εἶναι ἀνικανοποίητος, ἀνήσυχος, καχύποπτος, ταραγμένος, νευρικός, θυμώδης καὶ κακότροπος, ζεῖ μόνο γιὰ τὸν ἑαυτούλη του καὶ τὴν καλοπέρασή του.
.        Αὐτὸς ποὺ γνώρισε καλὰ τὸν ἑαυτό του λέγει ὁ ὅσιος Ἰωάννης ὁ συγγραφέας ἑνὸς μόνον βιβλίου, τῆς οὐρανοδρόμου Κλίμακος, ποτὲ δὲν θὰ ὑπερβεῖ τὰ ὅρια καὶ τὶς ἀντοχές του ὑπερήφανα, ἀλλὰ θὰ βαδίζει ταπεινὰ τὴν ὁδὸ τῆς μακάριας ταπεινοφροσύνης. Νικώντας τὴν ἑωσφορικὴ ὑπερηφάνεια, ἡ ὁποία μᾶς ἐκθέτει σὲ ἀγγέλους καὶ ἀνθρώπους, λυπεῖ τὸν Θεὸ καὶ χαροποιεῖ τὸν ἐφευρέτη της δαίμονα, ὁδηγούμεθα σὲ ἀσφαλῆ λιμένα καὶ προγευόμεθα τὴν οὐράνια ἀνεκλάλητη χαρά. Ἡ περιπέτεια τοῦ ἀνθρώπου ἀρχίζει ἀπὸ τὸν κῆπο τῆς Ἐδέμ. Ἐκεῖ φάνηκε καὶ ἡ τραγικότητα τοῦ ἀνθρώπου. Θεός, ν θ μπορούσαμε νθρωπομορφικ ν πομε, τ χασε μαζί μας, δν περίμενε τι θ βγομε τόσο σκάρτοι. Ὁ Ἀδὰμ εἶχε τὰ πάντα καὶ ἡ Εὔα τὸ ἴδιο. Στὸν κανόνα ποὺ τοὺς ἔβαλε ὁ Θεός, νὰ μὴ γευθοῦν τὸν καρπὸ τοῦ δένδρου τῆς γνώσεως, παρήκουσαν κι ἀπίστησαν κι ὑπάκουσαν στὸν ὑποσχόμενο ταχύρρυθμη γνώση κι ἰσοθεΐα πονηρὸ δαίμονα. Ὁ πόθος τοῦ ἀνθρώπου γιὰ θέωση ἔγινε ὁ τάφος του. Θέλησε νὰ θεωθεῖ δίχως Θεό, νὰ γίνει βιαστικὰ παντογνώστης. Ἀντὶ νὰ κερδίσει, ἔχασε κι αὐτὸ ποὺ εἶχε. Ἡ τραγωδία εἰσῆλθε στὸν κόσμο. Ἡ μεγαλύτερη τραγικότητα εἶναι ὁ Θεὸς ἐρχόμενος τὸ δειλινὸ τοὺς δίνει εὐκαιρία μετανοίας, τὴν ὁποία οἱ πρωτόπλαστοι δυστυχῶς δὲν ἐκμεταλλεύονται. Ἔτσι ὥστε οἱ ἅγιοι πατέρες νὰ λέγουν πὼς ο πρωτόπλαστοι δν χασαν τν παράδεισο, γιατί μάρτησαν, λλ γιατί δικαιολογήθηκαν. Ὁ Γέροντας Παΐσιος ἔλεγε τὸν βαρὺ ἀλλὰ ἀληθινὸ λόγο: «ποιος συνέχεια δικαιολογεται, χει Γέροντά του τν δαίμονα»!
.            Ὁ δικαιολογούμενος ἄνθρωπος εἶναι συνήθως ἀνειλικρινής, ἀνέντιμος, ἀμετανόητος, ρίχνει τὶς εὐθύνες στοὺς ἄλλους, δὲν γνωρίζει τὸν ἑαυτό του. Ὁ Ἀδὰμ μετέθεσε τὴν εὐθύνη στὴν Εὔα κι ἡ Εὔα στὸ φίδι. Τελικὰ φαίνεται νὰ εὐθύνεται ὁ Θεός, ὁ δημιουργὸς τῆς γυναίκας καὶ τοῦ φιδιοῦ. Ἡ ἀνευθυνότητα τῶν πρωτοπλάστων ἀποτελεῖ τέλεια ἀγνωσία τοῦ ἑαυτοῦ τους, μὴ παραδοχὴ τοῦ λάθους τους, μὴ ἀποδοχὴ τῆς ἀδυναμίας τους. Οτε ταπειν τν αυτό τους παραδέχθηκαν, οτε μετανοημένα στν Θε στράφηκαν πρς βοήθεια. Ἡ στάση τους ἦταν περήφανη, ἀφοῦ πάντα ἡ περηφάνεια σκοτίζει τὸν νοῦ καὶ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ δὲν τὸν ἀφήνει νὰ διακρίνει τὴν ὀρθότητα κι ἀλήθεια. Ἡ ὑπερηφάνεια εἶναι ἡ μητέρα ὅλων τῶν παθῶν. Ἡ ταπείνωση ὁ φύλακας ὅλων τῶν ἀρετῶν. Ἡ περηφάνεια παραμορφώνει τὸν ἄνθρωπο. Ἡ ταπείνωση τὸν ὡραιοποιεῖ. Ἡ ὑπερηφάνεια αἰχμαλωτίζει. Ἡ ταπείνωση ἐλευθερώνει. Ὁ ὑπερήφανος δὲν γνωρίζει τὸν ἑαυτό του, τὸν ἐξυψώνει ἀφιλάνθρωπα κι ἀφιλόθεα. Ὁ ταπεινὸς σκύβει μέσα του, ἔχει ἐπίγνωση, αὐτογνωσία, αὐτομεμψία, φιλοθεΐα, φιλαδελφία καὶ φιλανθρωπία.
.         Μόνο ὁ ταπεινὸς τελικὰ γνωρίζει καλὰ τὸν ἑαυτό του. Γιατί αὐτὴ ἡ γνώση εἶναι ἀδύνατη δίχως τὴν θεία βοήθεια. Ὁ ταπεινὸς εἶναι ὁ πλούσια ἀπὸ τὸν Θεὸ εὐλογημένος ἄνθρωπος. Ὁ Ἁγιορείτης παπὰ Τύχων ὁ Ρῶσος ἔλεγε: Ὁ Θεὸς κάθε πρωὶ εὐλογεῖ τὸν κόσμο μὲ τὸ δεξί του χέρι, ὅταν δεῖ ταπεινό, τὸν εὐλογεῖ καὶ μὲ τὰ δυό του χέρια! Ἐπίσης συχνὰ ἔλεγε: Στν κόλαση θ εναι διάφοροι νθρωποι, θ εναι κα καλο κι λεήμονες κι γκρατες, λλ κανένας ταπεινός. Κα στν παράδεισο θ εναι διάφοροι νθρωποι, !


, , , , ,

Σχολιάστε

ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗΝ ΤΗΣ ΤΥΡΙΝΗΣ (Ἁγ. Νικοδήμου Ἁγιορείτου)

Τοῦ Ὁσίου πατρὸς ἡμῶν Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

Εἰς τὴν Κυριακήν τῆς Τυρινῆς 
Συναξάριον τῆς ἐξορίας τοῦ Ἀδάμ.

.          Οἱ θειότατοι καὶ Ἅγιοι Πατέρες ἐθέσπισαν νὰ κάνωμεν σήμερον, ἤτοι πρὸ τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς, τὴν ἀνάμνησιν τῆς ἐξορίας τῶν πρωτοπλάστων ἀπὸ τὴν τρυφὴν τοῦ Παραδείσου, δείχνοντες ἐμπράκτως πόσον καλὸν καὶ ὠφέλιμον πράγμα εἶναι ἡ νηστεία εἰς τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν, καὶ πάλιν ἐκ τοῦ ἐναντίου, πόσον κακὸν καὶ αἰσχρὸν εἶναι ἡ ἀδηφαγία. Παρατρέξαντες λοιπὸν οἱ Πατέρες τὰ κατὰ μέρος πάντα, ὁπού εἰς ὅλον τὸν κόσμον γίνονται, ἄπειρα σχεδὸν ὄντα, τὸν πρωτόπλαστον Ἀδὰμ προβάλλουν εἰς ὅλους παράδειγμα, πόσον κακὸν ἔπαθε, μὲ τὸ νὰ μὴν ἐνήστευσε πρὸς ὀλίγον, καὶ εἰς τὴν ἐδικήν μας φύσιν μετέδωκε, σαφῶς δεικνύοντες, καὶ ὅτι πρτον παράγγελμα το Θεο πρς τος νθρώπους δόθη τ τς νηστείας καλόν, τὸ ὁποῖον μὲ τὸ νὰ μὴν ἐφύλαξεν ἐκεῖνος, ἀλλὰ εἰς τὴν γαστέρα ὑπήκουσε, τὸ δὲ ἀληθέστερον εἰς τὸν πλάνον ὄφιν ἀπὸ τὴν παρακύνησιν τῆς Εὔας, ὄχι μόνον Θεὸς δὲν ἔγινεν, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸν θάνατον κατεκρίθη, καὶ εἰς ὅλον τὸ γένος μετέδωκε τοῦ κακοῦ.
.          Λοιπόν, διὰ τὴν τρυφὴν τοῦ πρωτοπλάστου Ἀδὰμ ὁ Κύριος ἐνήστευσεν ἡμέρας τεσσαράκοντα, καὶ ὑπήκοος ἔγινεν. Διὰ τοῦτο καὶ ἡ παροῦσα Ἁγία Τεσσαρακοστὴ ἐπαραδόθη ἀπὸ τοὺς Ἁγίους Ἀποστόλους, διὰ νὰ ἀπολαύσωμεν ἠμεῖς διὰ τῆς νηστείας τὴν ἀφθαρσίαν, μὲ τὸ νὰ φυλάξωμεν ἡμεῖς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μὲ τὸ νὰ μὴν ἐφύλαξεν ἐκεῖνος, ἀπώλεσε τὴν ἀφθαρσίαν. Καὶ κατὰ ἄλλον τρόπον, ὁ σκοπὸς τῶν Ἁγίων οὗτός ἐστι, καθὼς καὶ προείπομεν, νὰ περιλάβουν διὰ βραχέων, τὰ ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους γενόμενα ἔργα παρὰ τοῦ Θεοῦ. Καὶ ἐπειδὴ ὅλων τῶν καθ’ ἠμᾶς αἴτιον ἐστάθη ἡ παράβασις καὶ ἡ ἔκπτωσις τοῦ Ἀδὰμ ἀπὸ τὸν Παράδεισον, διὰ τοῦτο ταύτην ἐνταῦθα πρωτίστην ἔταξαν, διὰ νὰ φύγωμεν τὴν παρακοήν, καὶ νὰ μὴ μιμηθῶμεν κατ’ οὐδὲν τὴν ἀκρασίαν αὐτοῦ.
.          Εἰς τὴν ἕκτην ἡμέραν λοιπὸν ἐπλάσθη ὁ Ἀδὰμ ἀπὸ τὴν χεῖρα τοῦ Θεοῦ, τὸν ὁποῖον καὶ μὲ τὴν ἰδίαν του εἰκόνα ἐτίμησε, μὲ τὸ ἐμφύσημα ὁποὺ ἔκαμεν εἰς αὐτόν, δίδοντας τοῦ ἐν ταυτῷ καὶ τὴν ἐντολήν, ποίους καρποὺς νὰ τρώγη καὶ ποίους νὰ μὴ τρώγη. Ἐστάθη δὲ μέσα εἰς τὸν Παράδεισον, κατὰ τὴν γνώμην τινῶν διδασκάλων, ἕως ἕξ ὥρας· εἶτα ἐξώσθη ἐκεῖθεν, μὲ τὸ νὰ παραβῆ τὴν ἐντολήν. Ὁ δὲ Φίλων ὁ Ἑβραῖος λέγει ὅτι ἑκατὸν χρόνους ἔκαμεν εἰς τὸν Παράδεισον, ἄλλοι δὲ λέγουν ἑπτὰ ἡμέρας ἢ χρόνους, καὶ τοῦτο λέγουν διὰ τὴν τιμὴν τοῦ ἑπταδικοῦ ἀριθμοῦ, ὁπού κοντὰ εἰς τοὺς Ἑβραίους κατ’ ἐξαίρετον ἦτον τίμιος. Ὅτι δὲ εἰς τὴν ἕκτην ὥραν τὰς χεῖρας ἤπλωσε καὶ τὸν καρπὸν ἐτρύγησεν, ἐφανέρωσε τοῦτο καὶ ὁ νέος Ἀδάμ, ὁ Χριστός, ὅστις θεραπεύοντας τοῦ πρωτοπλάστου τὸ τόλμημα, εἰς τὴν ἕκτην ὥραν καὶ ἡμέραν τὰς παλάμας ἥπλωσεν ἐν τῷ Σταυρῷ.
.          Μέσον δὲ φθορᾶς καὶ ἀφθαρσίας ἐπλάσθη ὁ Ἀδάμ, μὲ σκοπὸν ἐκεῖνο νὰ ἀποκτήση, εἰς ὁποῖον ἀπὸ τὰ δύο ἤθελε κλίνει μὲ τὴν ἐδικήν του προαίρεσιν, ὡσὰν ὁπού ἐκατασκευάσθη αὐτεξούσιος* ὅτι δυνατὸν ἦτον εἰς τὸν Θεὸν καὶ ἀναμάρτητον νὰ τὸν κάμη, ἀλλὰ διὰ νὰ γένη καὶ τῆς ἐδικῆς του προαιρέσεως τὸ κατόρθωμα, διὰ τοῦτο τοῦ ἔδωσε τὸν νόμον, ὅστις τὸν ἐπρόσταζεν ἀπὸ ὅλα μὲν τὰ φυτὰ νὰ παίρνη καρποὺς καὶ νὰ τρώγη, καὶ ἀπὸ ἕνα μόνον νὰ ἀπέχη. Ἐκεῖνος δὲ τῇ γυναικὶ πεισθείς, ἢ νὰ εἰπῶ καλλίτερα τῇ ψυχοφθόρῳ συμβουλῇ τοῦ ἀρχεκάκου ὄφεως, ἀφίνοντας ὅλα τὰ ἄλλα, εἰς τὸ θεόθεν ἐμποδισμένον ἥπλωσε τὸ παράνομον χέρι του. Τί δὲ λογῆς φυτὰ ἦσαν ἐκεῖνα τὰ συγχωρημένα, καὶ τί λογῆς φυτὸν ἦτον ἐκεῖνο τὸ ἐμποδισμένον, πολλοὶ πολλὰ λέγουν, τὰ ὁποῖα μὲ τὸ νὰ εἶναι νοήματα ὑψηλὰ καὶ θεωρίαι μεγάλαι, δὲν καταλαμβάνονται ἀπὸ τοὺς ἀγραμμάτους καὶ ἁπλουστέρους. Τὸ δὲ ξύλον, ὁπού ἐμπόδισεν ὁ Θεός, ξύλον τοῦ γινώσκειν καλὸν καὶ πονηρὸν τὸ ὠνόμασαν ἀπὸ τῆς ἐκβάσεως, ἤγουν ἀπὸ τὸ ἰδίωμα ὁποὺ ἔχει ἡ ἁμαρτία, εὐθὺς ὁποὺ ἔμβη εἰς πρᾶξιν, δηλαδὴ εὐθὺς ποὺ τελεσθῆ ἡ ἁμαρτία, ἐγείρεται ἔξαφνα ἡ συνείδησις, ὁ πικρὸς καὶ ἀδυσώπητος κατήγορος, λέγουσα μέσα εἰς τὴν ψυχὴν πρὸς τὸν ἁμαρτήσαντα· κακὰ ἔπραξας, ἄξιος εἶσαι κολάσεως, καὶ βλέπε ζωντανὸν τὸ παράδειγμα εἰς τοὺς πρωτοπλάστους, οἱ ὁποῖοι πρὸ τῆς παρακοῆς ἦσαν γυμνοί, καὶ ὅμως οὐκ ἠσχύνοντο· ἔπειτα, ὅταν παρέβησαν τὴν ἐντολήν, τότε ἐκατάλαβον ὅτι ἦσαν γυμνοί. Ὅθεν ἐκατάλαβαν πόσον καλὸν εἶναι ἡ ὑπακοή, καὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου πόσον κακὸν ἡ παρακοή. Διὰ τοῦτο καὶ εὐθὺς ἐφρόντισαν νὰ σκεπάσουν τὴν γύμνωσίν τους, καὶ ἀκούσαντες τὸν πρὸς αὐτοὺς ἐρχομὸν τοῦ Θεοῦ ἐφοβήθησαν, καὶ ἐκρύβησαν.
.          Μερικοὶ δὲ εἶπον ὅτι τὸ ξύλον ἐκεῖνο τῆς παρακοῆς ἦτον συκῆ, ὅτι μὲ τὰ φύλλα ἐκείνης ἐσκεπάσθησαν, εὐθὺς ὁπού ἐκατάλαβαν τὴν γύμνωσίν τους· καὶ τάχα διὰ τοῦτο καὶ ὁ Χριστός, ὡς αἰτίαν γενομένην τῆς παραβάσεως, τὴν ἐκαταράσθη καὶ ἐξηράνθη. Διότι καὶ κάποιαν ὁμοιότητα ἔχει μὲ τὴν ἁμαρτίαν· πρῶτον μὲν τὸ γλυκύ, ἔπειτα τὸ ἀπὸ τῶν φύλλων τραχὺ καὶ τὸ κολλῶδες τοῦ γάλακτος. Λοιπόν, ἀφοῦ παρέβη τὴν ἐντολὴν καὶ τὴν θνητὴν σάρκα ἐφόρεσε, καὶ τὴν κατάραν ἔλαβε τῆς πολυωδύνου ζωῆς, ἐδιώχθη ἀπὸ τὸν Παράδεισον καὶ φλογίνη ρομφαία ἐδιωρίσθη παρὰ Θεοῦ νὰ φυλάττη τὴν πύλην τοῦ Παραδείσου, καὶ αὐτὸς ἐκάθισεν ἀπ’ ἀντικρύ τοῦ Παραδείσου, κλαίων καὶ ὠδυρόμενος, διὰ τὰ τόσα ἀγαθὰ ποὺ ἐστερήθη, μὲ τὸ νὰ μὴν ἠθέλησε νὰ φυλάττη τὴν ἐντολὴν τοῦ Δεσπότου, καὶ νὰ νηστεύση μικρὰν νηστείαν. Καὶ οὕτως ὅλον τὸ σύμπαν γένος, ὑπέκειτο εἰς τὴν ἐκείνου ἀρὰν καὶ ἀθλιότητα, ἕως ὁποὺ πάλιν ὁ πλάσας ἡμᾶς Θεὸς ἠλέησε τὴν ἡμετέραν φύσιν, καὶ εἰς τὸ ἀρχαῖον ἀπεκατέστησεν ἀξίωμα, νικήσας τεχνηέντως τὸν ἡμᾶς ἀπατήσαντα, τουτέστι διὰ νηστείας καὶ ταπεινώσεως, τύπος γενόμενος εἰς ἡμᾶς τί λογῆς νὰ νικῶμεν καὶ ἡμεῖς τὸν ἀντίπαλον.

.          Ὅλα λοιπὸν αὐτὰ θέλοντες νὰ παραστήσουν οἱ θεοφόροι Πατέρες δι’ ὅλου τοῦ Τριωδίου, πρῶτα βάνουν τὰ τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, ἀπὸ τὰ ὁποῖα, πρώτη εἶναι ἡ Δημιουργία καὶ ἡ τοῦ Ἀδὰμ ἀπὸ τὸν Παράδεισον ἔξωσις, τῆς ὁποίας τὴν ἀνάμνησιν κάμνομεν σήμερον. Εἶτα καὶ τὰ λοιπὰ προβάλλουν, τὰ τῆς Γενέσεως τοῦ Μωϋσέως καὶ τῶν λοιπῶν, τὰ προφητικά, καὶ περισσότερον τοὺς δαβιτικοὺς λόγους καὶ τέλος ἐπιφέρουν καί τινα τῶν τῆς χάριτος, ἤτοι τῆς Νέας Διαθήκης. Ἀπὸ τὰ ὁποῖα πρῶτος εἶναι ὁ Εὐαγγελισμός, ὁ ὁποῖος κατὰ ἄρρητον Θεοῦ οἰκονομίαν, σχεδὸν πάντοτε, μέσα εἰς τὴν Ἁγίαν Τεσσαρακοστὴν εὑρίσκεται. Προχωρεῖ δὲ τὸ Τριώδιον, ἔτι διὰ τοῦ Λαζάρου καὶ τῶν Βαΐων καὶ τῆς Ἁγίας καὶ Μεγάλης Εβδομάδος καὶ αὐτῶν τῶν Ἁγίων καὶ σωτηριωδῶν Παθῶν τοῦ Χριστοῦ, ὅπου τὰ Ἱερὰ Εὐαγγέλια ἀναγινώσκονται, καὶ κατὰ λεπτὸν τὰ Θεῖα Πάθη ὑμνολογοῦνται. Εἶτα καὶ διὰ τῆς Ἀναστάσεως καὶ τῶν λοιπῶν ἑορτῶν, μέχρι τῆς ἐπιφοιτήσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, καὶ τέλος διὰ τῶν Ἱερῶν Πράξεων τῶν Ἀποστόλων, αἱ ὁποῖαι τρανῶς διηγοῦνται τί λογῆς τὸ κήρυγμα ἔγινε, καὶ ὅτι οἱ Θεῖοι Ἀποστολοι τοὺς Ἁγίους πάντας συνήγαγον· ὅτι αἱ Πράξεις τῶν Ἀποστόλων βεβαιοῦν τὴν Ἀνάστασιν διὰ τῶν θαυμάτων, ὁποὺ ἔπραττον οἱ Ἀπόστολοι ἐν τῷ ὀνόματι τοῦ σταυρωθέντος Ἰησοῦ. Ἐπειδὴ λοιπόν, μὲ τὸ νὰ μὴν ἐνήστευσε μίαν φορὰν ὁ Ἀδάμ, ἐπάθαμεν τὰ τόσα κακά, διὰ τοῦτο πρὸ τῆς Ἁγίας Τεσσαρακοστῆς ἐτάχθη ὑπὸ τῶν Πατέρων ἡ ἀνάμνησις αὐτοῦ, διὰ νὰ συλλογιζώμεθα πόσον κακὸν ἔφερεν εἰς τὸν κόσμον, μὲ τὸ νὰ μὴν ἐνήστευσεν ὁ Ἀδάμ, καὶ νὰ σπουδάσωμεν μετὰ χαρᾶς, νὰ δεχθῶμεν ἠμεῖς τὴν νηστείαν, καὶ καλῶς νὰ τὴν φυλάττωμεν, διὰ νὰ ἐπιτύχωμεν ἠμεῖς ἐκεῖνο ὅπου ἔχασεν ἐκεῖνος, δηλαδὴ τὴν θέωσιν, πενθοῦντες καὶ νηστεύοντες καὶ ταπεινούμενοι, ἕως νὰ μᾶς ἐπισκεφθῆ ὁ Κύριος, διατὶ κατὰ ἄλλον τρόπον σχεδὸν ἀδύνατον εἶναι νὰ λάβωμεν ἐκεῖνο ὅπου ἐχάσαμεν.
.          Πρέπει δὲ νὰ ἠξεύρωμεν ὅτι γία κα Μεγάλη Τεσσαρακοστὴ τοῦ λου χρόνου, εναι σν νας ποδεκατισμός· διότι ἀπὸ τὴν ἀμέλειάν μας δὲν προαιρούμεθα, οὔτε πάντοτε νὰ νηστεύωμεν οὔτε νὰ ἀπέχωμεν ἀπὸ κακὰς πράξεις, διὰ τοῦτο οἱ θεῖοι Ἀπόστολοι καὶ ὕστερα ἀπὸ αὐτοὺς καὶ οἱ Ἅγιοι Πατέρες παρέδωκαν εἰς ἡμᾶς αὐτὴν τὴν Ἁγίαν Τεσσαρακοστὴν ὡσὰν ἕνα θέρος ψυχῶν, διὰ νὰ ἐξαλείψωμεν, διὰ μετανοίας καὶ συντριβῆς, ὅσα κακὰ ἐπράξαμεν ὅλον τὸν χρόνον, καὶ διὰ τοῦτο, πειδ μ τέτοιον σκοπν κα τέλος μᾶς τν παράδωκαν ο θεοι Απόστολοι, πρέπει κα ν τν φυλάττωμεν κριβέστερον π κάθε λλην νηστείαν. Ἐπειδὴ καὶ τὰς ἄλλας τρεῖς, ἤγουν τὴν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων, τὴν τῆς Θεοτόκου, καὶ τοῦ Σαρανταημέρου, ἡ Ἐκκλησία μας τὰς παραδίδει, καὶ χρέος ἔχομεν νὰ τὰς φυλάττωμεν. Ὅμως αὐτὴ εἶναι πολὺ τιμιωτέρα καὶ θειοτέρα, πρῶτον, διατὶ ὁ Χριστός, ὁ ἀρχηγὸς τῆς ἡμετέρας σωτηρίας, ὑπὲρ ἡμῶν ἐνήστευσεν αὐτήν, καὶ τὸν πειράζοντα νικήσας ἐδοξάσθη· δεύτερον, καὶ διὰ τὰ Ἅγια Πάθη, τὰ ὁποῖα εἰς τὸ τέλος λαμπρῶς καὶ θεοπρεπῶς ἐορτάζομεν. Ἀλλὰ καὶ ὁ Μωϋσῆς τεσσαράκοντα ἡμερονύκτια νηστεύσας, τὸν νόμον ἔλαβε» καὶ ὁ προφήτης Ἠλίας ἄλλας τόσας νηστεύσας, ἐν τῷ ὄρει τῷ Χωρήβ, ἰδεῖν ἠξιώθη τὸν Θεόν, ὡς ἀνθρώπῳ δυνατόν· καὶ ὁ Δανιὴλ ὠσαύτως καὶ ἄλλοι πάμπολλοι, ὅσοι παρὰ τῷ Θεῷ ἐφάνησαν δόκιμοι, διὰ νηστείας αὐτῷ εὐηρέστησαν. Διὰ ταύτην λοιπὸν τὴν αἰτίαν, ἐβάλθη ἐνταῦθα ὑπὸ τῶν Πατέρων, ἡ Ἐξορία τοῦ Ἀδάμ, διδάσκουσα λους μς ν φυλάττωμεν τν ρον τς νηστείας, σον δυνάμεθα.

.         Τῇ ἀφάτῳ Σου εὐσπλαγχνίᾳ, Χριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν, τῆς τρυφῆς τοῦ Παραδείσου ἡμᾶς καταξίωσον, καὶ ἐλέησον ὡς μόνος φιλάνθρωπος. Ἀμήν.

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμένου: orp.gr

, , , ,

Σχολιάστε

«ΤΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΑΝΑΠΝΕΕΙ ΤΟ ΟΞΥΓΟΝΟ ΤΗΣ ΑΙΩΝΙΟΤΗΤΟΣ» (Μητρ. Ναυπάκτου Ἱερόθεος)

“Ὁ σφυγμὸς τοῦ Ἁγίου Ὄρους” 

[Α´]

Τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου κ. Ἱεροθέου

.              Ἔχω γράψει πολλὲς φορὲς σὲ βιβλία καὶ ἔχω μιλήσει σὲ διάφορα ἀκροατήρια γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ τὴν ζωή του, ἀπὸ τὴν ἀνατολὴ ἕως τὴν δύση. Σὲ μία ὁμιλία μου καὶ συζήτηση ποὺ ἔγινε σὲ ὀρθοδόξους φοιτητὲς καὶ ἐπιστήμονες στὴν Δαμασκὸ τῆς Συρίας καὶ κράτησε περίπου μία ὁλόκληρη μέρα (9 ὧρες) στὸ τέλος κάποιος ἀραβόφωνος ὀρθόδοξος εἶπε μὲ δυνατὴ φωνή: «Μᾶς μέθυσες ἀπὸ τὸ κρασὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους». Πράγματι, τὸ Ἅγιον Ὄρος διαθέτει ἕνα δυνατὸ κρασί, ἄκρατον οἶνον, ἀνέδειξε μοναχοὺς ποὺ ἦταν μεθυσμένοι ἀπὸ τὴν νηφάλια μέθη καὶ γι’ αὐτὸ ὡς μεθυσμένος μπορεῖ κανεὶς νὰ γράψη, νὰ μιλήση καὶ νὰ ἀκούση γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος.
.              ὲ ἕνα ἄλλο τριήμερο σεμινάριο στὴν Τακόμα τοῦ Σιάτλ τῆς Ἀμερικῆς ἄκουσαν γιὰ τρεῖς ἡμέρες περίπου 200-300 προσήλυτοι στὴν Ὀρθοδοξία γιὰ τὴν διδασκαλία τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ μὲ ἐνδιαφέρον, προσευχὴ καὶ κατάνυξη, σὲ συσχετισμὸ μὲ τὴν σύγχρονη ζωὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους καὶ εἶπαν ὅτι ὀσφράνθηκαν τὴν ἀτμόσφαιρα Ἁγίου Ὄρους. Παντοῦ ὁ λόγος περὶ τοῦ Ἁγίου Ὄρους προκαλεῖ ἐνδιαφέρον καὶ προσευχή.
.          Ἡ συγγραφὴ τοῦ τρίτομου ἔργου τοῦ π. Μωϋσῆ μὲ τίτλο «Μέγα Γεροντικὸ ἐναρέτων ἁγιορειτῶν τοῦ εἰκοστοῦ αἰῶνος» (βλ. σχετ.: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/05/μέγα-γεροντικὸν-ἁγιορειτῶν-2οῦ-αἰ/) μοῦ δίνει τὴν εὐκαιρία γιὰ μία ἀκόμη φορὰ νὰ ἐκφράσω τὴν ἀγάπη μου γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος ποὺ γνώρισα καὶ τὴν σημασία του γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία γενικότερα, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀνθρωπότητα, γιατί παρουσιάζει ἕναν τρόπο ζωῆς ποὺ εἶναι δυσεύρετος.
.          Γιὰ νὰ καταλάβη κανεὶς τὸ Ἅγιον Ὄρος χρειάζεται νὰ τὸ προσεγγίση μὲ τὰ μάτια τῆς καρδιᾶς, μὲ τὸν ἔσω ἄνθρωπο, τὴν ὁρμὴ τοῦ πνεύματος, γιατί τὸ φῶς του εἶναι τόσο δυνατό, ποὺ τυφλώνει τὸν ἄρρωστο ὀφθαλμὸ καὶ ἡ ἀκοὴ τόσο ἰσχυρή, ποὺ σπάζει τὰ τύμπανα, τὰ ὁποῖα εἶναι συνηθισμένα νὰ ἀκοῦνε συμβατικὲς φωνές.

 1. Ἡ προσωπική μου προσέγγιση τοῦ Ἁγίου Ὄρους

.          Ἄκουγα γενικὰ γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος ἀπὸ τὴν μικρή μου παιδικὴ ἡλικία, ἀφοῦ ὁ πατέρας μου πρὶν παντρευτῆ εἶχε ἰσχυρὰ ἐπιθυμία νὰ μονάση στὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ ἔκτοτε ζοῦσε συνεχῶς μὲ τὴν ἀναφορά του σὲ αὐτό. Διάβαζε βιβλία ποὺ ἐξέφραζαν τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ τὴν ἁγιορείτικη ζωὴ καὶ μᾶς μεγάλωσε μὲ ἁγιασμένες διδασκαλίες καὶ ἱστορίες ἀσκητῶν. Ἀπὸ μικρὸς γνώρισα ἕναν ἁγιορείτη Μοναχὸ ποὺ μόναζε στὰ Ζαγοροχώρια, τὸν π. Ἰάκωβο Βολοδῆμο, πού μοῦ μίλησε πρώτη φορὰ γιὰ τὴν εὐχή.
.          Τὴν δεκαετία τοῦ ’60 γνώρισα προσωπικὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος. Ἡ προετοιμασία μου ἔγινε στὸ Πανεπιστήμιο μὲ τὴν ἐκμάθηση τῆς παλαιογραφίας, δηλαδὴ διδάχθηκα νὰ διαβάζω τοὺς κώδικες μὲ τὰ βιβλικὰ καὶ πατερικὰ κείμενα. Μὲ αὐτὸ τὸ κίνητρο ἐξωτερικά, ἀλλὰ καὶ μὲ τὴν καρδιακή μου ἀναζήτηση πλησίασα τὸ Ἅγιον Ὄρος γιὰ νὰ μελετήσω μαζὶ μὲ ὁμάδα συμφοιτητῶν μου καὶ Καθηγητῶν στὶς Βιβλιοθῆκες τῶν Μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους, μόλις εἶχε γιορτασθῆ ἡ χιλετηρίδα τοῦ (1963), καὶ τότε ὑπῆρχαν κοσμικοὶ ἄνθρωποι ποὺ περιέγραφαν τὶς γιορτὲς ἐκεῖνες ὡς τὸν ἐπιθανάτιο ρόγχο του.
.          Ὅμως τὸ Ἅγιον Ὄρος δὲν πεθαίνει εὔκολα, γιατί διαθέτει ἄλλους ρυθμούς, καὶ τότε ποὺ φαίνεται ὅτι τελειώνει στὴν πραγματικότητα τελειοῦται, ἀνασταίνεται καὶ ζωογονεῖται. Πλησίασα τὸ Ἅγιον Ὄρος ἕνα πρωϊνὸ –βαθὺ ὄρθρο– τοῦ Ἰουνίου τοῦ ἔτους 1966. Τὰ μάτια τοῦ σώματός μου μαγεύονταν ἀπὸ τὸ καταπληκτικὸ τοπίο ποὺ ἔβλεπαν καὶ τὰ μάτια τῆς καρδιᾶς μου προσπαθοῦσαν νὰ συλλάβουν αὐτὸ ποὺ δὲν φαινόταν ἐξωτερικά, νὰ αἰσθανθοῦν τὸν τόπο τοῦ μυστηρίου ἐκστατικά.
.          Ξεκίνησα ἀπὸ τὶς βιβλιοθῆκες τῶν Ἱερῶν Μονῶν, σὲ συνδυασμὸ μὲ τὶς ἁγιορείτικες ἀκολουθίες, ποὺ μοῦ φαίνονταν σὰν μία νεκροαναστάσιμη ζωή, κουβέντιαζα μὲ τοὺς μοναχοὺς καὶ καταλάβαινα ὅτι εἶχαν ἄλλο ἦθος καὶ χρησιμοποιοῦσαν ἄλλη γλῶσσα, ἄκουγα τὶς συνομιλίες τους, ποὺ εἶχαν μία ἰδιαίτερη χάρη καὶ ἀναφέρονταν σὲ ἄλλα ζητήματα, ἔβλεπα ἕναν κόσμο ποὺ ἐρχόταν ἀπὸ παλαιὰ καὶ ἐξέφραζε μία ἄλλη παράδοση πολὺ διαφορετικὴ ἀπὸ τὸν στοχαστικὴ-ἀκαδημαϊκὴ νοοτροπία καὶ τὴν ἠθικιστικὴ γνώση ποὺ συναντοῦσα ἕως τότε, ἔβλεπα μία νεκροαναστάσιμη πολιτεία.
.          Σὰν νὰ ξυπνοῦσα ἀπὸ ἕναν ὕπνο καὶ ἔβλεπα ἄλλους ἀνθρώπους, ποὺ ἔρχονταν ἀπὸ κάποιο ἄλλον πλανήτη, μὲ ἄλλα χαρακτηριστικά, ἄλλη νοοτροπία, ἄλλη βιοτή.
.          Ἀπὸ τὶς βιβλιοθῆκες καὶ τοὺς κώδικες, πέρασα στὴν ζωὴ τῶν κοινοβιακῶν καὶ ἰδιορρύθμων Μονῶν –ποὺ τώρα ἐξέλιπαν, ἀνοίχτηκα στὴν σκητιώτικη ζωὴ καὶ τὴν ἔρημο, περπάτησα ὧρες ὁλόκληρες μέσα στὰ ἥσυχα καὶ ἁγιασμένα μονοπάτια τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ποὺ συνδέουν ὅλες τὶς Ἱερὲς Μονές, πέρασα ἀπὸ ἀπότομους, κρημνώδεις βράχους, γνώρισα σοφοὺς καὶ ἁπλοὺς μοναχούς, λογάδες καὶ σιωπηλούς, κατὰ Χριστὸν σαλούς, ἀνυπόδυτους καὶ μονοχίτωνες, ἀλλὰ καὶ σοφοὺς καὶ εὐπαιδεύτους, ποὺ στέκονταν θαυμάσια σὲ κοσμικὰ ἀκροατήρια εἶδα μάτια ἔντονα καὶ διεισδυτικά, ἁγνά, ἤρεμα, γλυκά, ἀλλὰ καὶ μερικὰ πονηρὰ ποὺ ἀποτελοῦσαν τὴν παραφωνία τοῦ Ὄρους μοιράστηκα τὸ φαγητὸ καὶ τὸ ποτό τους, ἀλλὰ καὶ τὸν γλυκύτατο λόγο τους, ἄκουγα λόγους γιὰ τὸν θάνατο καὶ τὴν ζωή, ἀγάπησα τὴν νύκτα καὶ τὸν ὄρθρο, τὶς ἀγρυπνίες μὲ τὸ παιχνιδιάρικο ψάλσιμο προσευχήθηκα στὰ μονοπάτια καὶ κάτω ἀπὸ τὰ δένδρα, στοὺς βράχους καὶ τὶς σπηλιὲς ξαγρύπνησα σὲ ὁλονύκτιες ἀκολουθίες, ἀλλὰ καὶ σὲ μικρὰ ἐκκλησάκια, καὶ μάλιστα στὶς ἁπλωταριές, σὲ καλοκαιρινὲς ὁλοφεγγες βραδυές.
.          Τὸ κυριότερο εἶναι ὅτι στὶς ἐπανειλημμένες ἐπισκέψεις μου ἄκουσα τὴν μυστικὴ κραυγὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τὸν ἐσωτερικὸ κτύπο τῆς καρδιᾶς του, τὸν ρυθμὸ τῆς ἐσωτερικῆς μυστικῆς ζωῆς του. Εἶδα τὸ Ἅγιον Ὄρος ὡς ἕναν ζωντανὸ ἄνθρωπο, ποὺ ἔχει πνευμόνια μ τ ποα ναπνέει τ ξυγόνο τς αωνιότητας, στόμα γιὰ νὰ κραυγάζη ἀκατάπαυστα καὶ νὰ βρυχᾶται ἀπὸ πείνα καὶ δίψα γιὰ Θεό, καρδιὰ ποὺ ἔχει τὸν ρυθμὸ τῆς ἐσωτερικῆς νοερᾶς προσευχῆς, μέσα ἀπὸ τὴν ὁποία βγαίνει μία δυνατὴ φωνὴ μὲ τὴν ἐπένδυση τῆς σιωπῆς σῶμα πολυόμματο, σὰν τὰ Χερουβείμ, ποὺ βλέπουν μακρυά.          Ὅλα αὐτὰ ἂν καὶ φαίνονται ἀντίθετα μεταξύ τους, ἐν τούτοις εἶναι ἁρμονισμένα.
.           Σὲ ὅλες τὶς μετέπειτα ἐπισκέψεις μου, στὶς δεκατίες τοῦ ᾽60, ᾽70, ᾽80, εἶχα κέντρο τὴν Νέα Σκήτη, μία εὐλογημένη ἀπὸ κάθε πλευρὰ περιοχή, μένοντας στὸ καλύβι τοῦ Ἀρχιμανδρίτου Σπυρίδωνος (Ξένου), ποὺ τὸν εἶχα Διευθυντὴ στὸ οἰκοτροφεῖο τοῦ Ἀγρινίου, κατὰ τὰ μαθητικά μου χρόνια, μία ἰσχυρὴ φυσιογνωμία, ποὺ ἐξέφραζε τὴν ἀρρενωπότητα τῶν ἁγιορειτῶν Πατέρων, μὲ τὸν αὐθόρμητο, διεισδυτικό, ἐλεγκτικὸ λόγο, ἀλλὰ καὶ τὴν μητρικὴ καρδιά, ὅταν χρειαζόταν. Ἀπὸ τὴν Νέα Σκήτη, ὅπου ἀσκοῦνταν εὐλογημένοι Πατέρες καὶ διατηρῶ συγκινητικὲς ἀναμνήσεις στὴν καρδιά μου, ὡς πολύτιμο θησαυρό, ξανοιγόμουν, ὡς σὲ ὁρμητήριο πνεύματος, στὴν ἔρημο τοῦ Ἁγίου Ὄρους.
.          Στὸ Ἅγιον Ὄρος γνώρισα ἕναν ἄλλον κόσμο, μία ἄλλη Ἤπειρο, γύρισα στὸ παρελθὸν καὶ αἰσθανόμουν τὸ μέλλον, εδα πς περίπου ζοσε δμ πρ τς πτώσεως, πῶς θρηνοῦσε μετὰ τὴν ἔξοδο ἀπὸ τὸν Παράδεισο, πῶς ζοῦσε μέσα στὸν ἅδη καὶ πῶς ζῆ τώρα στὸν Παράδεισο. Γνώρισα πολλοὺς ἁγιορεῖτες ποὺ ζοῦσαν ὅλες τὶς φάσεις τῆς ἀδαμικῆς ζωῆς, δηλαδὴ τῆς προπτωτικῆς, τῆς μεταπτωτικῆς, καὶ τῆς ἐσχατολογικῆς. Τ γιον Ὄρος εναι σ σμικρογραφία λόκληρη πνευματικ ατοβιογραφία τς νθρωπότητας, μὲ τὶς πτώσεις καὶ τὶς ἀναστάσεις, τὴν κοινωνικότητα καὶ τὴν ἀναρχία, τὴν ἠθικὴ καὶ τὴν ἀσκητική, τὴν λογικὴ καὶ τὴν ὑπερλογική, τὸν βίο καὶ τὴν ζωή.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ : https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/09/ὁ-πρόναος-τῆς-οὐράνιας-θ-λειτουργίας/

ΠΗΓΗ: romfea.gr

, , ,

Σχολιάστε

Η ΑΓΙΑ ΗΜΕΡΑ ΤΩΝ ΦΩΤΩΝ (Ἅγ. Γρηγόριος Θεολόγος)

  γία μέρα τν Φώτων

 ποσπάσματα ἀπὸ τὸν Λόγο τοῦ γ. Γρηγορίου το Θεολόγου
Ες τ για Φτα
(Λόγος ΛΘ΄, ΕΠΕ, τ. 5ος , σ.73-113)

.          Πάλιν ὁ Ἰησοῦς μου, καὶ πάλι μυστήριο. Μυστήριο δὲ ποὺ δὲν εἶναι οὔτε ψεύτικο οὔτε  ἀπρεπές, οὔτε προέρχεται ἀπὸ τὴν εἰδωλολατρικὴ πλάνη καὶ τὴ μέθη (διότι ἐγὼ ἔτσι ἀποκαλῶ τὰ τῆς λατρείας τους καὶ νομίζω ὅτι αὐτὸ κάνει καὶ κάθε λογικὸς ἄνθρωπος), ἀλλὰ εἶναι μυστήριο καὶ θεῖο καὶ ὑψηλὸ καὶ δημιουργεῖ λαμπρότητα. Διότι γία μέρα τν Φώτων, στν ποίαν χουμε φθάσει κα τν ποίαν χουμε ξιωθε ν ορτάσουμε σήμερα, χει μν ς ρχ τ βάπτισμα το Χριστο μου, το ληθινο φωτς «τ ποο φωτίζει κάθε νθρωπο ποος ρχεται στν κόσμον», πραγματοποιε δ τν καθαρισμό μου κα βοηθε τ φς πο χουμε λάβει π τν Θε κατ τ δημιουργία κα τ χουμε κάνει ν σκοτεινιάσει κα ν δυνατίσει.
.          Ἀκοῦστε λοιπὸν τὴν φωνὴ τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία σ’ ἐμένα μέν, τὸν ὀπαδὸ καὶ τὸν ἐξηγητὴ τῶν τέτοιων πραγμάτων, ἀκούγεται πολὺ δυνατά, μακάρι δὲ νὰ ἀκουσθεῖ καὶ σὲ σᾶς: «Ἐγὼ εἶμαι τὸ φῶς τοῦ κόσμου» καὶ γι’ αὐτὸ τὸν λόγο «πλησιάστε τον καὶ πάρετε φῶς, καὶ τὰ πρόσωπά σας δὲν θὰ σκιασθοῦν ἀπὸ ντροπή», ἐπειδὴ ἔχουν τὴν σφραγίδα τοῦ ἀληθινοῦ φωτός. Νά, εὐκαιρία ἀναγεννήσεως· ἂς γίνουμε οὐράνιοι. Νά, καιρὸς ἀναδημιουργίας· ἂς ξαναβροῦμε τὸν πρῶτο Ἀδάμ. Ν μν μείνουμε κενο πο εμαστε, λλ ν γίνουμε κενο πο κάποτε ἤμαστε. «Τὸ φῶς φωτίζει μέσα στὸ σκοτάδι μὲ τὴν παροῦσα ζωὴ καὶ τὴν σάρκα. Καὶ τὸ καταδιώκει μέν, ἀλλὰ δὲν κατορθώνει νὰ τὸ ἐξουδετερώσει τὸ σκοτάδι, ἡ ἐχθρικὴ δηλαδὴ δύναμη, ἡ ὁποία ἐπιτίθεται μὲν ἀπὸ θρασύτητα σ’ ἐκεῖνον ποὺ μοιάζει στὸν Ἀδάμ, ἀλλὰ πέφτει πάνω στὸν Θε κα νικιέται, γιὰ νὰ ρίχνουμε ἀπὸ πάνω μας τὸ σκοτάδι καὶ νὰ πλησιάζουμε στὸ φῶς καὶ νὰ γινόμαστε τέλειο φῶς, παιδιὰ τελείου φωτός. Βλέπετε τὴν ὡραιότητα τῆς ἡμέρας; Βλέπετε τὴν δύναμη τοῦ μυστηρίου; Δὲν ἔχετε ὑψωθεῖ ἀπὸ τὴν γῆ; Δὲν ἀνεβήκατε πιὸ πάνω, βοηθούμενοι ἀπὸ τὴν δική μου φωνὴ καὶ τοὺς λόγους μου; Θὰ τοποθετηθεῖτε δὲ ἀκόμη ὑψηλότερα, ὅταν θὰ βοηθήσει ὁ Λόγος τὸν δικό μου λόγο. […]
.          Ὁ Ἰωάννης ὅμως βαπτίζει καὶ ἔρχεται νὰ βαπτισθεῖ ὁ Ἰησοῦς, γιὰ νὰ ἁγιάσει μὲν ἐνδεχομένως καὶ τὸν βαπτιστή, ὅπως εἶναι δὲ καταφανές, γι ν θάψει μέσα στ νερ λον τν παλαι δμ καὶ νὰ ἁγιάσει πρὶν ἀπ’ αὐτοὺς καὶ γιὰ χάρη τους τὸν Ἰορδάνη. Ὅπως δὲ ὁ ἴδιος ἦταν Πνεῦμα καὶ σάρκα, ἔτσι δίνει τὴν πνευματικὴ ὁλοκλήρωση μὲ Πνεῦμα καὶ νερό. Ὁ βαπτιστὴς δὲν δέχεται καὶ ὁ Ἰησοῦς ἀγωνίζεται (νὰ τὸν πείσει). «Ἐγὼ ἔχω ἀνάγκη νὰ βαπτισθῶ ἀπὸ σένα», λέει τὸ λυχνάρι στὸν Ἥλιο, ἡ φωνὴ στὸν Λόγο, ὁ φίλος στὸν Νυμφίο, ὁ ἀνώτερος ἀπὸ κάθε ἄλλο γέννημα γυναίκας στὸν Πρωτότοκο ὁλόκληρης τῆς δημιουργίας, ἐκεῖνος ποὺ σκίρτησε ἐνῶ βρισκόταν μέσα στὴν κοιλιὰ σ’ ἐκεῖνον ποὺ προσκυνήθηκε μέσα στὴν κοιλιά, ἐκεῖνος ποὺ προέτρεξε καὶ ὁ ὁποῖος θὰ προστρέξει σ’ ἐκεῖνον ποὺ φάνηκε καὶ θὰ φανεῖ. «Ἐγὼ ἔχω ἀνάγκη νὰ βαπτισθῶ ἀπὸ σένα» –πρόσθεσε καὶ «δι’ ἐσὲ» (διότι γνώριζε ὅτι ἐπρόκειτο νὰ βαπισθεῖ μὲ τὸ μαρτύριο) ἤ, ὅπως ὁ Πέτρος, τὸ ὅτι θὰ καθαρίσεις ὄχι μόνον τὰ πόδια — «καὶ σὺ ἔρχεσαι πρὸς ἐμέ;». Καὶ τοῦτο εἶναι προφητικό. Διότι γνώριζε ὅτι ὅπως μετὰ τὸν Ἡρώδη ἐπρόκειτο νὰ καταληφθεῖ ἀπὸ μανία ὁ Πιλάτος, ἔτσι καὶ μετὰ ἀπ’ αὐτόν, ὁ ὁποῖος θὰ ἔφευγε προηγουμένως, θὰ ἀκολουθοῦσε ὁ Ἰησοῦς. Τί δὲ λέει ὁ Ἰησοῦς; «Ἄφησε τώρα τὶς ἀντιρρήσεις», διότι αὐτὸ ἀπαιτοῦσε τὸ θεῖο σχέδιο· διότι γνώριζε ὅτι μετὰ ἀπὸ λίγο ἐπρόκειτο νὰ βαπτίσει αὐτὸς τὸν βαπτιστή. Τί δ εναι τ φτυάρι; κάθαρση. Τί εναι δ τ πρ; Τ κάψιμο κάθε νόητου πράγματος κα ναζωπύρωση το πνεύματος. Τί εναι δ ξίνα; Τ κόψιμο τς ψυχς, ποία, φο χει γεμίσει μ καθαρσίες, χει καταστε θεράπευτη. Τί εναι δ τ μαχαίρι; τομ τν ποία κάνει Λόγος κα ποία ξεχωρίζει τ κακ π τ καλ κα τν πιστὸ π τν πιστο καὶ ἡ ὁποία κάνει τὸν υἱὸ καὶ τὴ θυγατέρα καὶ τὴν νύμφη νὰ ἐπαναστατοῦν κατὰ τοῦ πατέρα καὶ τῆς μητέρας καὶ τῆς πεθερᾶς, καὶ τὰ νέα καὶ πρόσφατα (νὰ ἐπαναστατοῦν) κατὰ τῶν παλαιῶν τὰ ὁποία εἶναι σκιώδη. Τί εναι δ τ κορδόνι το ποδήματος, ποὺ δὲ μπορεῖς νὰ λύσεις σὺ ποὺ βαπτίζεις τὸν Ἰησοῦ, ποὺ ἔζησες στὴν ἔρημο μὲ νηστεία, ὁ νέος Ἠλίας, ὁ ὁποῖος εἶσαι κάτι ἀνώτερο καὶ ἀπὸ προφήτη, ἀφοῦ εἶδες καὶ ἐκεῖνον ποὺ εἶχες προφητεύσει καὶ (ἐσὺ) ποὺ συνδέεις τὴν Πάλαια μὲ τὴν Καινὴ Διαθήκη; Τί εἶναι αὐτό; Ἐνδεχομένως λόγος γι τν λευση στὴν γ κα περ τς σαρκός, τοῦ ὁποίου καὶ τὸ ἐλάχιστο ἀκόμη τμῆμα εἶναι ἀδύνατο νὰ γίνει κατανοητό, ὄχι μόνον σ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀκόμη σαρκικὸ φρόνημα καὶ εἶναι ἀκόμη νήπια στὸ Χριστιανισμό, ἀλλὰ καὶ σ’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διαθέτουν τὸ Πνεῦμα τοῦ Ἰωάννη.
.          Ἀλλὰ καὶ ἀνεβαίνει ἀπὸ τὸ νερὸ ὁ Ἰησοῦς. Ἀνεβάζει δὲ μαζί του καὶ τὸν κόσμο καὶ βλέπει νὰ σχίζονται οἱ οὐρανοί, τοὺς ὁποίους ὁ Ἀδὰμ εἶχε κλείσει γιὰ τὸν ἑαυτό του καὶ γιὰ τοὺς ἀπογόνους του, ὅπως εἶχε κλείσει καὶ μὲ τὴν φλογίνη ρομφαία τὸν παράδεισο. Καὶ τὸ Πνεῦμα μαρτυρεῖ τὴν Θεότητα (διότι τὸ ὅμοιο σπεύδει πρὸς τὸ ὅμοιο) καὶ ἡ φωνὴ ἀπὸ τοὺς οὐρανοὺς (διότι ἀπ’ ἐκεῖ προερχόταν ἐκεῖνος γιὰ τὸν ὁποῖον διδόταν ἡ μαρτυρία). Ἐμφανίζεται δὲ σὰν περιστέρι (διότι τιμᾶ τὸ σῶμα, ἀφοῦ καὶ αὐτὸ γίνεται Θεὸς μὲ τὴν θέωση, ὅταν αὐτὴ θεωρεῖται ἀπὸ τὴν πλευρὰ τοῦ σώματος) καὶ λόγῳ τοῦ ὅτι εἶναι ἀπὸ πολὺ παλαιὰ συνηθισμένο νὰ φέρει τὴν εὐχάριστη ἀγγελία τῆς παύσεως τοῦ κατακλυσμοῦ τὸ περιστέρι. Ἐὰν δὲ κρίνεις τὴν θεότητα μὲ ὄγκους καὶ μὲ σταθμά, καὶ γιὰ τὸν λόγο αὐτόν σοῦ φαίνεται μικρὸ τὸ Πνεῦμα, ἐπειδὴ παρουσιάζεται μὲ μορφὴ περιστεριοῦ, ὦ ἀνόητε καὶ μικρόψυχε γιὰ τὰ πιὸ μεγάλα, εἶναι καιρὸς νὰ δυσφημήσεις καὶ τὴν βασιλεία τῶν οὐρανῶν, ἐπειδὴ παρομοιάζεται μὲ ἕνα σπειρὶ ἀπὸ σινάπι, καὶ νὰ ὑπερυψώνεις τὸν διάβολο πιὸ πολὺ ἀπὸ τὴν μεγαλειότητα τοῦ Ἰησοῦ, ἐπειδὴ αὐτὸς μὲν ὀνομάζεται βουνὸ μεγάλο καὶ Λεβιάθαν καὶ βασιλεὺς ὅσων βρίσκονται στὰ νερά, ἐνῶ ὁ Ἰησοῦς ὀνομάζεται «ἀρνίον καὶ μαργαρίτης καὶ σταγὼν» καὶ ἄλλα παρόμοια,
.          Ἐπειδὴ δὲ σήμερα πανηγυρίζουμε τὸ βάπτισμα καὶ πρέπει νὰ κακοπαθήσουμε λίγο γιὰ χάρη ἐκείνου ὁ ὁποῖος γιὰ χάρη μᾶς ἔγινε ὅπως ἐμεῖς καὶ βαπτίσθηκε καὶ σταυρώθηκε, ἂς ἐξετάσουμε φιλοσοφικὰ κάτι σχετικὸ μὲ τὴν διαφορὰ τῶν Βαπτισμάτων, γιὰ νὰ φύγουμε ἀπ’ ἐδῶ καθαρισμένοι. Ὁ Μωϋσῆς βάπτισε, ἀλλὰ βάπτισε στὸ νερὸ καὶ πρὶν ἀπ’ αὐτὸ στὴν νεφέλη καὶ στὴν θάλασσα. Αὐτὸ δὲ ἀποτελοῦσε σύμβολο, ὅπως πιστεύει καὶ ὁ Παῦλος. Ἡ θάλασσα τοῦ νεροῦ, ἡ νεφέλη τοῦ Πνεύματος, τὸ μάννα τοῦ ἄρτου τῆς ζωῆς, καὶ τὸ νερό, ποὺ ἔπιναν, τοῦ οὐρανίου ποτοῦ. Καὶ ὁ Ἰωάννης βάπτισε, ἀλλὰ ὄχι τελείως ἰουδαϊκά, ἐπειδὴ δὲν βάπτισε μόνο στὸ νερὸ ἀλλὰ καὶ στὴ μετάνοια. Ὄχι ὅμως καὶ ὁλότελα πνευματικά, ἐπειδὴ δὲν προσθέτει καὶ τὸ «εἰς τὸ Πνεῦμα». Βαπτίζει καὶ ὁ Ἰησοῦς, ἀλλὰ στὸ Πνεῦμα. Αὐτὸ εἶναι ἡ τελειότητα. Καὶ πῶς δὲν εἶναι Θεός, γιὰ νὰ γίνω καὶ λίγο παράτολμος, ἐκεῖνος ἀπὸ τὸν ὁποῖον θὰ γίνεις καὶ σὺ Θεός; Γνωρίζω καὶ τέταρτο βάπτισμα, τὸ βάπτισμα τοῦ μαρτυρίου καὶ τοῦ αἵματος, στὸ ὁποῖο βαπτίσθηκε καὶ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, καὶ ποὺ εἶναι πολὺ πιὸ ἀξιοσέβαστο ἀπὸ τὸ ἄλλα, γιατί δὲν μολύνεται ἀπὸ μεταγενέστερα ἁμαρτήματα. Γνωρίζω καὶ πέμπτο ἀκόμη, τὸ βάπτισμα τῶν δακρύων, ποὺ εἶναι ἀκόμη πιὸ ἐπίπονο, ὅπως «ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος βρέχει κάθε νύκτα τὸ κρεββάτι καὶ τὸ στρῶμα του μὲ δάκρυα», ποὺ «οἱ πληγὲς τῆς κακίας μυρίζουν ἄσχημα καὶ ἔχουν σαπίσει», ποὺ «πενθεῖ καὶ βαδίζει μὲ σκυμμένο κεφάλι» καὶ ποὺ μιμεῖται τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ Μανασσῆ καὶ τὴν ταπείνωση τῶν κατοίκων τῆς Νινευΐ, ἡ ὁποία τοὺς ἐξασφάλισε τὴ συγχώρηση, ὁ ὁποῖος, ἀκόμη, λέει αὐτὰ ποὺ εἶπε ὁ τελώνης στὸ ναὸ καὶ κέρδισε τὴν συγχώρηση ἀντὶ γιὰ τὸν καυχησιάρη φαρισαῖο, καὶ ὁ ὁποῖος σκύβει μὲ ταπείνωση, ὅπως ἡ Χαναναία, καὶ ζητᾶ νὰ τὸν εὐσπλαγχνισθοῦν καὶ νὰ τοῦ δώσουν ὡς τροφὴ ψίχουλα, τὴν τροφὴ δηλαδὴ ποὺ τρώει ὁ σκύλος ὅταν εἶναι πολὺ πεινασμένος.
.          Ἐγὼ λοιπὸν (ἐπειδὴ ὁμολογῶ ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ζῶο ποὺ ἀλλάζει εὔκολα καὶ μεταβάλλεται ἡ φύση του) καὶ αὐτὸ τὸ δέχομαι μὲ προθυμία, καὶ προσκυνῶ ἐκεῖνον ποὺ τὸ ἔδωσε, καὶ τὸ δίνω καὶ στοὺς ἄλλους, καὶ προσφέρω φιλανθρωπία ἔναντί της φιλανθρωπίας ἡ ὁποία μου προσφέρεται. Διότι γνωρίζω ὅτι καὶ ἐγὼ εἶμαι ἄνθρωπος ἀδύνατος, καὶ ὅτι μὲ ὁποῖο μέτρο θὰ κρίνω μὲ τὸ ἴδιο θὰ κριθῶ. Σὺ δὲ τί λὲς καὶ τί νόμους βγάζεις, ὦ νέε φαρισαῖε, ὀ ὁποῖος εἶσαι καθαρὸς μὲν ὡς πρὸς τὸ ὄνομα ἀλλὰ ὄχι καὶ ὡς πρὸς τὴν ψυχικὴ διάθεση, καὶ ποῦ, ἐνῶ εἶσαι τὸ ἴδιο ἀδύνατος μὲ τοὺς ἄλλους, διακηρύσσεις μὲ ἔπαρση τὶς δοξασίας τοῦ Νοβάτου; Δὲν δέχεσαι τὴ μετάνοια; Δὲν συγκινεῖσαι μὲ τοὺς ὀδυρμούς; Δὲν χύνεις οὔτε ἕνα δάκρυ; Μακάρι νὰ μὴν συναντήσεις οὔτε σὺ τέτοιο κριτή. Δὲν σέβεσαι τὴν φιλανθρωπία τοῦ Ἰησοῦ, ὁ ὁποῖος πῆρε τὶς ἀδυναμίας μας καὶ σήκωσε τὶς ἀσθένειές μας, ὁ ὁποῖος ἦλθε ὄχι γιὰ τοὺς δικαίους, ἀλλὰ γιὰ νὰ μετανοήσουν οἱ ἁμαρτωλοί, ὁ ὁποῖος «θέλει τὴν εὐσπλαχνία περισσότερο ἀπὸ τὴ θυσία», ὁ ὁποῖος συγχωρεῖ τὰ ἁμαρτήματα «ἐβδομηκοντάκις ἑπτά», δηλ. ἄπειρες φορές; Πόσο ἀξιομακάριστη θὰ ἦταν ἡ ὑψηλοφροσύνη σου, ἂν ἦταν καθαρότητα καὶ ὄχι ἀνόητη κενοδοξία, ποὺ θέτει νόμους ἀνώτερους ἀπὸ τὶς δυνάμεις τοῦ ἀνθρώπου καὶ ἀντικαθιστᾶ τὴν ἐπανόρθωση μὲ τὴν ἀπόγνωση. Διότι τὸ ἴδιο κακὸ εἶναι καὶ ἡ χωρὶς σωφροσύνη συγχώρηση καὶ ἡ χωρὶς συγχώρηση καταδίκη. Ἐπειδὴ ἡ μὲν πρώτη ἀφήνει τελείως ἐλεύθερα τὰ χαλινάρια ἐνῶ ἡ δεύτερη προκαλεῖ ἀπόγνωση μὲ τὴν σκληρότητά της. Δεῖξε μου τὴν καθαρότητά σου, καὶ τότε θὰ δεχθῶ νὰ ὑπερηφανεύεσαι. Τώρα ὅμως φοβοῦμαι μήπως, ἐνῶ εἶσαι γεμάτος ἀπὸ πληγές, βάλεις μέσα ἐκεῖνο τὸ ὁποῖο παραμένει ἀθεράπευτο. Οὔτε δέχεσαι μετανοημένο τὸν Δαβίδ, ὁ ὁποῖος μὲ τὴν μετάνοιά του διατήρησε τὸ προφητικό του χάρισμα; Οὔτε τὸν Πέτρο τὸν μεγάλο, ὁ ὁποῖος ἔπαθε κάτι ἀνθρώπινο κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ σωτηρίου πάθους; Ὁ Ἰησοῦς δὲ τὸν δέχθηκε καὶ μὲ τὴν τριπλῆ ἐρώτηση καὶ τὴν τριπλῆ ὁμολογία θεράπευσε τὴν τριπλῆ ἄρνηση. Ἢ δὲν δέχεσαι οὔτε ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος τελειοποιήθηκε μὲ τὸ αἷμα του; Καὶ αὐτὸ ἀποτελεῖ ἕνα ἀκόμη δεῖγμα τῆς σκληρότητάς σου. Οὔτε ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος παρανόμησε στὴν Κόρινθο; Ὁ Παῦλος δὲ ὑπέδειξε ὡς ποινὴ τὴν ἀγάπη, ἐπειδὴ εἶδε τὴν διόρθωση καὶ τὸ αἴτιο τῆς διορθώσεως, «γιὰ νὰ μὴ χαθεῖ ἐκεῖνος ποὺ εἶχε ἁμαρτήσει ἀπὸ τὴν ὑπερβολικὴ ἐπιτίμηση». Οὔτε ἐπιτρέπεις στὶς νέες χῆρες νὰ παντρεύονται, ἐπειδὴ ἡ ἡλικία τοὺς εἶναι εὔκολο νὰ παρεκκλίνει πρὸς τὴν ἁμαρτία; Αὐτὸ ὅμως τὸ τόλμησε ὁ Παῦλος, τοῦ ὁποίου σὺ γίνεσαι διδάσκαλος, σὰν νὰ εἶχες ἀνεβεῖ μέχρι τὸν τέταρτο οὐρανὸ καὶ σὲ ἄλλον παράδεισο, σὰν νὰ εἶχες ἀκούσει πιὸ ἀπόρρητα πράγματα, καὶ νὰ εἶχες ὁδηγήσει στὸ Εὐαγγέλιο μεγαλύτερο ἀριθμὸ ἀνθρώπων.[…]

.             Ἐμεῖς δὲ ἂς τιμήσουμε σήμερα τὸ Βάπτισμα τοῦ Χριστοῦ καὶ ἂς τὸ ἑορτάσουμε σωστὰ μὲ τὸ νὰ χαιρόμαστε πνευματικὰ καὶ ὄχι νὰ περιποιούμαστε τὴν κοιλία μας. Πῶς δὲ θὰ χαροῦμε; «Λουσθεῖτε γιὰ νὰ καθαρισθεῖτε». Ἂν μὲν εἶσθε κόκκινοι ἀπὸ τὴν ἁμαρτία καὶ λιγότερο κόκκινοι ἀπὸ τὸ αἷμα, τότε νὰ γίνετε λευκοὶ ὅπως τὸ χιόνι. Ἂν δὲ εἶσθε κόκκινοι καὶ ἄνθρωποι γεμάτοι ἀπὸ αἵματα, τότε ἂς φθάσετε ἔστω καὶ τὴ λευκότητα τοῦ μαλλιοῦ. Πάντως καθαρισθεῖτε καὶ φροντίζετε νὰ καθαρίζεστε, ἐπειδὴ μὲ τίποτε ἄλλο δὲν χαίρεται τόσο πολὺ ὁ Θεός, ὅσο μὲ τὴ διόρθωση καὶ τὴ σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου, γιὰ χάρη τοῦ ὁποίου ἔχουν λεχθεῖ τὰ πάντα καὶ ἔχουν δοθεῖ ὅλα τὰ μυστήρια· γιὰ νὰ γίνετε φωτεινὰ ἀστέρια γιὰ τὸν κόσμο καὶ δύναμη ζωτικὴ γιὰ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους. Γιὰ νὰ παρουσιασθεῖτε σὰν τέλεια φῶτα στὸ μεγάλο φῶς, καὶ νὰ μυηθεῖτε στὴ φωταγωγία ποὺ πηγάζει ἀπὸ ἐκεῖ, παίρνοντας φῶς καθαρότερο καὶ δυνατότερο ἀπὸ τὴν Τριάδα, τῆς ὁποίας σήμερα ἔχετε ὑποδεχτεῖ τὴν μία αὐγὴ ἀπὸ τὴν μία θεότητα, στὸ πρόσωπο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ τοῦ Κυρίου μας, στὸν ὁποῖον ἀνήκει ἡ δόξα καὶ ἡ ἐξουσία στοὺς αἰῶνες τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΠΗΓΗ: pemptousia.gr

, , , , , ,

Σχολιάστε

ΟΙ ΘΕΟΛΟΓΙΚΕΣ ΑΛΗΘΕΙΕΣ ΤΗΣ ΜΕΤΑΜΟΡΦΩΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ [Β´] (Μητρ. Ναυπάκτου Ἱεροθέου)

Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ [Β´]
Tοῦ Μητροπoλίτου  Ναυπάκτου Ἰεροθέου
(Ἀπὸ τὸ βιβλίο:“Οἱ Δεσποτικὲς Ἑορτές”, Κεφ. Α7, 
Ἐκδόσεις Ἱ. Μονῆς Γενεθλίου τῆς Θεοτόκου)

Ϛ´ Ὁ Χριστὸς ἔδειξε τὸ πρωτότυπο τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου

 .       Εἶναι διδασκαλία τῶν ἁγίων Πατέρων ὅτι Χριστς πάνω στ Θαβρ δειξε στος νθρώπους τ ρχέτυπο κάλλος τς εκόνος τους. Δηλαδή, ὁ Χριστὸς εἶναι τὸ ἀρχέτυπο τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου, ἀφοῦ ὁ ἄνθρωπος πλάστηκε κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Λόγου. Μὲ αὐτὸ φαίνεται ἡ δόξα τῆς εἰκόνος καὶ ἡ μεγάλη τιμὴ νὰ εἴμαστε κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Ἡ καταγωγή μας δὲν εἶναι χαμηλή, ἀλλὰ ὑψηλή, ἀφοῦ ὁ δεδοξασμένος Χριστὸς εἶναι τὸ πρωτότυπο τῆς δημιουργίας μας, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ τεχνίτης καὶ δημιουργός μας.
.       Στὴν Ἁγία Γραφὴ ἐπανειλημμένα λέγεται ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ νέος Ἀδάμ, ποὺ ἐνηνθρώπησε γιὰ νὰ διορθώση τὸ σφάλμα τοῦ προπάτορος Ἀδάμ. Ὁ πρῶτος Ἀδὰμ στὸν Παράδεισο, καίτοι ἦταν ἄπειρος ἀκόμη, βρισκόταν στὸν φωτισμὸ τοῦ νοός, γιατί τὸ κατ᾽ εἰκόνα του ἦταν καθαρὸ καὶ δεχόταν τὶς ἀκτίνες τοῦ θείου φωτός. Μετὰ τὴν ἁμαρτία ὅμως σκοτίσθηκε, ἔχασε τὸ καθ᾽ ὁμοίωση, χωρὶς ὅμως νὰ ἀπολέση καθ᾽ ὁλοκληρίαν τὸ κατ᾽ εἰκόνα. Στὴν πατερικὴ παράδοση λέγεται ὅτι τὸ κατ᾽ εἰκόνα τοῦ Ἀδὰμ ἀμαυρώθηκε, δηλαδὴ σκοτίστηκε, χωρὶς νὰ χαθῆ τελείως. Μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν θέωση τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως ἐπανέρχεται ὁ Ἀδὰμ στὴν προηγουμένη δόξα, καὶ μάλιστα ἀνέρχεται ἀκόμη ὑψηλότερα.
.       Ἔτσι, ὁ Χριστὸς στὸ Θαβὼρ ἔδειξε ποιό ἦταν τὸ πρωτότυπο τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου καὶ σὲ ποιὰ κατάσταση βρισκόταν ὁ πρῶτος Ἀδὰμ στὸν Παράδεισο πρὶν ἀπὸ τὴν πτώση.
.       Βέβαια, αὐτὸ λέγεται μὲ συγκατάβαση, γιατί ὅπως διδάσκει ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης, ἡ ἔλλαμψη τοῦ Μεταμορφωθέντος Χριστοῦ ἦταν θειοτέρα καὶ λαμπροτέρα ἀπὸ τὴν ἔλλαμψη ποὺ εἶχε ὁ Ἀδὰμ στὸν Παράδεισο. Καὶ αὐτὸ γιὰ δύο λόγους. Πρῶτον, γιατί ὁ Θεὸς ποὺ δημιούργησε τὸν Ἀδὰμ ἦταν Θεὸς κατ᾽ οὐσίαν, ἐνῶ ὁ Ἀδὰμ ἦταν κατὰ μέθεξη καὶ μετοχὴ θεός. Τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ εἶναι κατὰ φύση, ἐνῶ τὸ φῶς ποὺ εἶχε ὁ Ἀδὰμ ἦταν κατὰ μετοχὴ καὶ Χάρη. Δεύτερον, γιατί ὁ Χριστὸς προσέλαβε τὴν ἀνθρώπινη φύση καὶ τὴν θέωσε καθ᾽ ὑπόστασιν, ἐνῶ ὁ Ἀδὰμ εἶχε κοινωνία μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ κατ᾽ ἐνέργειαν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι, ἐνῶ στὸν Χριστὸ ἡ θεία μὲ τὴν ἀνθρώπινη φύση ἑνώθηκαν ὑποστατικά, καθ᾽ ὑπόσταση, στὸν Ἀδὰμ καὶ στὸν κάθε θεούμενο ἡ φύση του ἐνώνεται κατὰ Χάρη μὲ τὸν Θεὸ καὶ ὄχι καθ᾽ ὑπόσταση. Γιατί ἡ καθ᾽ ὑπόσταση ἕνωση θείας καὶ ἀνθρωπίνης φύσεως ἔγινε μόνο στὸν Χριστό.
.       Γιὰ νὰ γίνη αὐτὸ ἀντιληπτὸ πρέπει νὰ ποῦμε ὅτι κατὰ τὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸν Δαμασκηνὸ ὑπάρχουν τρεῖς τρόποι ἑνώσεως. Ὁ πρῶτος εἶναι ὁ κατ᾽ οὐσίαν, ποὺ συμβαίνει μὲ τὰ Πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος, ὁ δεύτερος τρόπος ἑνώσεως συνέβη στὸν Χριστὸ μὲ τὴν ἐνανθρώπηση καὶ εἶναι ὁ καθ᾽ ὑπόσταση, ἀφοῦ ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ μοναδικὸς Θεάνθρωπος, καὶ ὁ τρίτος τρόπος ἑνώσεως εἶναι ὁ κατὰ Χάριν, καὶ συμβαίνει μὲ τοὺς θεουμένους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἑνώνονται μὲ τὸν Θεὸ κατ᾽ οὐσίαν, γιατί αὐτὸ συμβαίνει μόνο μὲ τὰ Πρόσωπα τῆς Ἁγίας Τριάδος, οὔτε ἑνώνονται μὲ τὸν Θεὸ καθ᾽ ὑπόσταση, γιατί ἕνας εἶναι ὁ Θεάνθρωπος, ἀλλὰ ἑνώνονται κατὰ μετοχὴ τῆς Χάριτος. Γι᾽ αὐτὸ οἱ ἅγιοι δὲν λέγονται, ἔστω καὶ κατὰ Χάριν, Θεάνθρωποι, ἀλλὰ κατὰ Χάριν θεοί, θεούμενοι.
.       Πάντως, ὁ μεταμορφωθεὶς Χριστὸς ἔδειξε τὴν δόξα τοῦ ἀρχετύπου τῆς δημιουργίας μας. Καὶ ὅπως στοὺς γλύπτες μεγαλύτερη ἀξία ἔχει τὸ πρόπλασμα καὶ ἔπειτα τὸ ἀντίγραφό του, ποὺ μπορεῖ νὰ τὸ κάνη ὁ καθένας, ἔτσι καὶ ἐδῶ μεγαλύτερη ἀξία ἔχει τὸ πρωτότυπο. Ἡ Μεταμόρφωση τοῦ Χριστοῦ δείχνει, κατὰ συγκατάβαση, καὶ τὴν προέλευση τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ καὶ τὸν σκοπό, τὸ τέλος, στὸ ὁποῖο πρέπει νὰ κατατείνη.

 Ζ´ Ἄκτιστο καὶ κτιστὸ φῶς

 .       Τ ασθητ φς, καίτοι εναι κτιστό, εναι μόνη πραγματικότητα π τν γ πο μπορε ν δείξη τν δόξα κα τν λάμψη τς θεότητος. Τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ ἔλαμψε ὡς ὁ ἥλιος καὶ τὰ ἱμάτιά Του ἔγιναν λευκὰ σὰν τὸ φῶς, γιατί ἔτσι ὁ ἄνθρωπος μπορεῖ νὰ καταλάβη τὴν δόξα τῆς θεότητος. Δὲν ὑπάρχει καμμιὰ ἄλλη γήινη πραγματικότητα γιὰ νὰ τὸ δείξη.
.       Εἶναι γεγονὸς ὅτι ὁ Θεὸς εἶναι καὶ λέγεται φῶς, γιατί ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν εἶναι ἀποκάλυψη τοῦ ἰδίου τοῦ Χριστοῦ, ποὺ εἶπε: “ἐγὼ εἰμὶ τὸ φῶς τοῦ κόσμου” (Ἰω. η´ 12), ἀφ᾽ ἑτέρου δέ, γιατί ὅσοι ἀξιώθηκαν νὰ Τὸν δοῦν Τὸν εἶδαν ὡς φῶς λαμπρό. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος σημειώνει ὅτι ὁ Εὐαγγελιστὴς λέγει ὅτι τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ ἔλαμψε ὡς ὁ ἥλιος, γιατί δὲν ὑπάρχει καμμιὰ ἄλλη εἰκόνα γιὰ νὰ παρουσιάση τὴν λαμπρότητα τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ ἐκείνη τὴν στιγμή.
.       Ἡ εἰκόνα τοῦ ἡλίου δείχνει καὶ μία ἄλλη θεολογικὴ ἀλήθεια, ὅπως τὴν παρουσιάζει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Λέγει ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ μεταξὺ τοῦ φωτὸς καὶ τοῦ ἡλίου. Ὁ Θεός, ὅπως γνωρίζουμε ἀπὸ τὴν Παλαιὰ Διαθήκη, τὴν πρώτη ἡμέρα τῆς δημιουργίας ἔκανε τὸ φῶς καὶ τὴν τέταρτη ἡμέρα ἔκανε τὸν ἥλιο καὶ τοῦ ἔδωσε τὸ φῶς. τσι τ φς ταν πρωτόγονο, ν τ φς στν δίσκο το λίου γινε τν τέταρτη μέρα. Ατ ναλογικ βλέπουμε κα στν Χριστό. Τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ ἦταν καὶ εἶναι ἄναρχο, δηλαδὴ δὲν ὑπῆρχε χρόνος κατὰ τὸν ὁποῖο δὲν ὑπῆρχε αὐτὸ τὸ φῶς. Ἀργότερα, ὅμως, κατὰ τὴν ἐνανθρώπηση ἔλαμψε καὶ τὸ πρόσλημμα – ἡ ἀνθρώπινη φύση ποὺ ἔλαβε ὅλο τὸ πλήρωμα τῆς θεότητος. Ἔτσι, ἐνῶ ὁ Θεὸς ἦταν πάντα φῶς, κατὰ τὴν ἐνανθρώπησή Του καὶ τὸ σῶμα ποὺ προσέλαβε ἔγινε πηγὴ τοῦ ἀκτίστου Φωτός.
.       Ὑπάρχει ὅμως τεράστια διαφορὰ μεταξὺ τοῦ φωτὸς τῆς θεότητος καὶ τοῦ φωτὸς τοῦ ἡλίου, ὅση διαφορὰ ὑπάρχει μεταξὺ ἀκτίστου καὶ κτιστοῦ. Τὸ κτιστὸ ἔχει ἀρχὴ δημιουργίας καὶ θὰ ἔπρεπε νὰ ἔχη τέλος, ἀλλὰ ὁ Θεὸς θέλει νὰ μὴν ἔχη τέλος. Τὸ κτιστὸ ἀκόμη ἔχει τροπὴ καὶ ἀλλοίωση. Ὅμως, τὸ ἄκτιστο δὲν ἔχει οὔτε ἀρχὴ οὔτε τέλος καί, βέβαια, δὲν ἔχει καμμιὰ τροπή, ἀλλοίωση. Γι᾽ αὐτὸ πάντοτε μὲ συγκατάβαση πρέπει νὰ χρησιμοποιοῦμε αἰσθητὲς πραγματικότητες. Ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστὴς ἔγραψε: “καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος” (Μάτθ. ιζ´ 2). Δὲν ἔγινε τὸ πρόσωπό του ἥλιος, ἀλλὰ ὡς ἥλιος.
.       Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης σημειώνει τὴν διαφορὰ μεταξὺ τῆς λάμψεως τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου καὶ τῆς ἐλλάμψεως τοῦ ἡλίου τῆς δικαιοσύνης. Τὸ φῶς τοῦ αἰσθητοῦ ἡλίου, ἐπειδὴ εἶναι χρονικό, ἔρχεται στοὺς ὀφθαλμοὺς τοῦ ἀνθρώπου κατὰ καιρούς, δηλαδὴ ὀλίγον κατ᾽ ὀλίγον καὶ ὄχι ὅλο μαζί, ἀθρόον. Ἔτσι, ἀπὸ τὸν ὄρθρο μεταβαίνει στὴν ἀνατολή, καὶ ἀπὸ τὴν ἀνατολὴ στὴν μεσημβρία καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στὴν δύση. Ὑπάρχει ἀλλαγὴ φωτοχυσίας καὶ δίνεται κατὰ ἀναλόγους καιρούς. Δὲν συνέβη ὅμως τὸ ἴδιο μὲ τοὺς Μαθητὰς ἐπάνω στὸ ὄρος Θαβώρ. Ἐπειδὴ τὸ φῶς τῆς δικαιοσύνης εἶναι ἄκτιστο καὶ ὑπέρχρονο δὲν ἔλαμψε στοὺς ἀποστόλους “ἀπὸ ὀλίγον ὀλίγον κατὰ πρόοδον καὶ μετάβασιν, ἀλλὰ εὐθὺς καὶ ὅλον ὁμοῦ”.
.       Τὸ φῶς αὐτὸ τοῦ Θεοῦ ἐνεργεῖ κατὰ δύο τρόπους, ἤτοι φωτιστικὸ καὶ καυστικό, κατὰ τὸν βαθμὸ τῆς πνευματικῆς καταστάσεως τοῦ ἀνθρώπου. Κατὰ τὸν ἅγιο Νικόδημο τὸν ἁγιορείτη, τὸ κάρβουνο ἔχει καὶ τὸ γεῶδες καὶ ὑλικό, ἐπειδὴ γίνεται στάχτη, ἀλλὰ καὶ τὸ φωτιστικὸ καὶ φλογερό. Γι᾽ αὐτὸ σὲ ἄλλες περιπτώσεις κατακαίει καὶ σὲ ἄλλες φωτίζει. Αὐτὸ γίνεται καὶ μὲ τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ στὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ Λόγου. Ὁ Χριστὸς ὁμοιάζει μὲ τὸ ἀναμμένο κάρβουνο, ἀφοῦ ἔχει τὴν ἀνθρώπινη φύση, τὸ ὑλικό, ἀλλὰ καὶ τὸ φῶς τῆς θεότητος. Ὅμως δὲν συμβαίνει ὅ,τι μὲ τὸ κάρβουνο, ποὺ δὲν φωτίζει αὐτοὺς ποὺ εἶναι μακριὰ καὶ κατακαίει αὐτοὺς ποὺ εἶναι κοντά, ἀλλὰ γίνεται κάτι ἄλλο διαφορετικό. Γίνεται φῶς γι᾽ αὐτοὺς ποὺ εἶναι καθαροὶ ὡς πρὸς τὴν ἁμαρτία καὶ φωτιὰ γι᾽ αὐτοὺς ποὺ εἶναι ἀκάθαρτοι.
.       Μὲ τὴν εὐκαιρία αὐτὴ πρέπει νὰ δοῦμε τὴν ὡραιοτάτη παρατήρηση τοῦ Μ. Βασιλείου σχετικὰ μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Χριστοῦ. Χρησιμοποιώντας ὡς παράδειγμα τὸν πεπυρακτωμένο σίδηρο, λέγει ὅτι τὸ πῦρ ἔρχεται στὸν σίδηρο ὄχι μεταβατικῶς, ἀλλὰ μεταδοτικῶς. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι τὸ πῦρ δὲν τρέχει πρὸς τὸν σίδηρο, ἀλλὰ μένοντας στὸν τόπο του μεταδίδει σὲ αὐτὸν τὶς δικές του δυνάμεις καὶ ἐνέργειες, ὥστε ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν τὸ πῦρ δὲν ἐλαττώνεται ἀπὸ τὴν μετάδοση, ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ γεμίζει ὁλόκληρο τὸν σίδηρο. Τὸ ἴδιο, κατ᾽ ἀναλογίαν, ἔγινε μὲ τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ. Ὁ Θεὸς δὲν ἐκινήθη ἀπὸ τὸν Ἑαυτό Του, δηλαδή, δὲν μετέβη τοπικῶς, ἀλλὰ συγκατέβη πρὸς τὸ ἀνθρώπινο γένος καὶ ἐσκήνωσε μέσα μας, χωρὶς νὰ παύση νὰ βρίσκεται στοὺς οὐρανούς. Στὴν ἀκολουθία τῶν Χαιρετισμῶν τῆς Θεοτόκου διατυπώνεται αὐτὸ θαυμάσια: “Συγκατάβασις γὰρ θεϊκὴ οὐ μετάβασις δὲ τοπικὴ γέγονεν”.

 Η´ Ἄκτιστο φῶς, περιγραπτὸ στὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ὑπέρφωτος γνόφος 

.       Ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστὴς Ματθαῖος βεβαιώνει: “καὶ ἔλαμψε τὸ πρόσωπον αὐτοῦ ὡς ὁ ἥλιος” (Μάτθ. ιζ´ 2). Πέρα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ὁποῖα τονίσαμε προηγουμένως πρέπει νὰ ἐπεκταθοῦμε λίγο ἀκόμη καὶ νὰ ὑπογραμμίσουμε μερικὲς θεολογικὲς ἀλήθειες, γύρω ἀπὸ τὴν ἔλλαμψη τοῦ προσώπου τοῦ Χριστοῦ.
.       Τὸ φῶς τοῦ Θεοῦ εἶναι προαιώνιο, ἄχρονο, ἀλλὰ στὸ Θαβώρ, κατὰ ἄκρα φιλανθρωπία τοῦ Θεοῦ, περιγράφηκε στὸ ἀνθρώπινο σῶμα, “ὡς ἐν δίσκῳ ἡλιακῷ”. Παρὰ τὴν ἔλλαμψη καὶ τὴν περιγραφὴ στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, ἐν τούτοις “ἄσχετον ἦν, καὶ ἀσχέτως ἐπλήρει τὸ πᾶν, ἀπερίγραπτον μένον καὶ ἐν τῷ περιγράφεσθαι” (ἄγ. Νικόδημος Ἁγιορείτης). Αὐτὸ εἶναι τὸ μεγάλο μυστήριο τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, τῆς Μεταμορφώσεώς Του, ἀλλὰ καὶ τῆς θεώσεως τοῦ ἀνθρώπου.
.       Γιὰ νὰ μὴ γίνη καμμιὰ σύγχυση μεταξὺ τοῦ κτιστοῦ φωτὸς τοῦ ἡλίου καὶ τοῦ ἀκτίστου Φωτὸς τῆς θεότητος, οἱ ἅγιοι Πατέρες πολλὲς φορὲς χρησιμοποιοῦν καὶ τὸν ὄρο “ὑπέρφωτος γνόφος”. Πραγματικά, ὁ Θεὸς εἶναι φῶς, καὶ ἔτσι τὸν εἶδαν οἱ ἅγιοι, ἀλλὰ γιὰ τὴν ὑπερέχουσα φανότητα καὶ γιὰ τὴν μὴ συσχέτιση μὲ ἄλλα κτιστὰ φῶτα λέγεται ὑπέρφωτος γνόφος. Μέσα στὰ πλαίσια αὐτὰ πρέπει νὰ δοῦμε τὴν λεγομένη καταφατικὴ καὶ ἀποφατικὴ θεολογία. Ἡ πρώτη (καταφατικὴ) θεολογία, ποὺ ὀνομάζει τὸν Θεὸ ἀπὸ τὶς ἐνέργειές Του καὶ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐνεργειῶν Του, χαρακτηρίζει τὸν Θεὸ φῶς ἀληθινό, ἀπρόσιτο καὶ ἄκρατο. Ἡ δεύτερη (ἀποφατικὴ) θεολογία ὀνομάζει τὸν Θεὸ “ὑπὲρ φῶς”, ὅπως ἀκριβῶς τὸν χαρακτηρίζει καὶ ὑπερώνυμο καὶ ὑπερούσιο. Ἔτσι, λοιπόν, ἡ ὕπαρξη τῆς ἀποφατικῆς θεολογίας δὲν ὁδηγεῖ στὸν ἀγνωστικισμό, δὲν καταλήγει σὲ ἕνα ἀνυπόστατο μυστικισμό, ἀλλὰ ἀποφεύγει τοὺς κινδύνους τῆς λογικοκρατίας καὶ τῆς αἰσθησιοκρατίας (ἅγ. Νικόδημος Ἁγιορείτης).
.       Αὐτὰ σημαίνουν ὅτι τ πρόσωπο το Κυρίου λαμψε ς λιος, λλ ταυτόχρονα λαμψε κα πρ λιον, πο σημαίνει λαμψε πρ λόγον κα ννοια, κατ ρρητο τρόπο. Οἱ ἐκφράσεις τῶν Πατέρων εἶναι δηλωτικὲς αὐτῆς τῆς πραγματικότητος. Κάνουν λόγο γιὰ τὸ ὅτι οἱ Μαθητὲς καὶ οἱ θεούμενοι διὰ μέσου τῶν αἰώνων βλέπουν ἀοράτως, ἀκοῦν ἀνηκούστως, μετέχουν ἀμεθέκτως, νοοῦν ἀνοήτως τὸν Θεό.
.       Ἑπομένως, ἡ ἔλλαμψη τοῦ Χριστοῦ στὸ Θαβώρ, ποκάλυψη τς δόξης Του στος θεουμένους κάθε ποχς, δν εναι να ασθητικ γεγονός, λλ μυστήριο, εναι φανέρωση κατ ρρητο τρόπο τς δόξης το Θεο.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

ΠΗΓΗ: www.pelagia.org
syndesmosklchi.blogspot.com

, , , , , ,

Σχολιάστε