Ἄρθρα σημειωμένα ὡς ψυχολογικὰ προβλήματα

Η ΘΕΙΑ ΨΥΧΑΝΑΛΥΣΗ «“ἔβλεπα” ὅτι πήγαινε Χάρη μέσα της, ὅπως τήνε κοίταζα ἐγώ»

Γενική ἐξομολόγηση: «Ἡ Θεία Ψυχανάλυση»

Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

.         Τό μυστήριο τῆς Μετανοίας εἶναι τό μυστήριο τῆς ἀληθινῆς ψυχο-θεραπείας.  Ὁ μετανοῶν αὐτομέμφεται, αὐτοκατηγορεῖται, ταπεινώνεται ὁπότε ἑλκύει τή Θεία Χάρη. Ἡ κορύφωση τῆς μετάνοιας εἶναι ἡ ἐξομολόγηση σέ Πνευματικό Ὁδηγό ὅλης μας τῆς ζωῆς. Ἡ προσοχή μετά τήν ἐξομολόγηση, ὥστε νά μήν ἐπαναλάβουμε τά λάθη τοῦ παρελθόντος καί ἡ προσπάθεια νά πράξουμε τά ἀντίθετα καλά καί σωστά ὁλοκληρώνει τήν ψυχοθεραπευτική διαδικασία. Ἡ ἐξομολόγηση ὅλης μας τῆς ζωῆς, καλό εἶναι νά ἐπαναλαμβάνεται ἀπό καιροῦ εἰς καιρόν. Ἡ γενική αὐτή ἐξομολόγηση, δίδασκε ὁ πολυχαρισματοῦχος καί σοφός ὅσιος Γέροντας  Πορφύριος, θεραπεύει τόν ἄνθρωπο ὄχι μόνο ἀπό τίς βλάβες τῶν προσωπικῶν του ἁμαρτιῶν, ἀλλά καί ἀπό τά ποικίλα ψυχολογικά τραύματα καθώς καί ἀπό τά βιώματα τῶν προγόνων του. Τήν γενική αὐτή ἐξομολόγηση ὁ ἅγιος Γέροντας τήν ὀνόμαζε θεία ψυχανάλυση.
.             Αὐτή ἡ σπουδαία λειτουργία τοῦ Μυστηρίου τῆς ἐξομολόγησης (δηλ. ἡ θεραπεία τῶν ψυχολογικῶν τραυμάτων τοῦ ἀνθρώπου), μᾶς ἀποκαλύφθηκε ἀπό τόν Ἅγιο Γέροντα Πορφύριο.
.         Διηγεῖται πνευματικό του παιδί: «Ὁ Γέροντας ἔβλεπε μέσα στήν ψυχή τῶν ἀνθρώπων ὅ,τι τοῦ ἀποκάλυπτε ὁ Θεός. Γιά ἕνα γνωστό μου, μοῦ εἶπε: «Βλέπω μέσα στήν ψυχή του, ὄχι πολύ καθαρά, ἕνα κακό πρᾶγμα. Εἶναι τραῦμα, εἶναι παλιό, εἶναι δαιμονικό. Δέν ξέρω τί ἀκριβῶς εἶναι αὐτό. Μπορεῖ ὁ Θεός νά μοῦ τό φανερώσει ἀργότερα». Καί μετά ἀπό μερικές ἑβδομάδες: «Αὐτό τό κακό πρᾶγμα, πού εἶδα στήν ψυχή του, μπορεῖ νά φύγει, ἀλλά μόνο ἄν ἐκεῖνος ἁγιασθεῖ. Μέ τήν ἁγιότητα ἀλλάζει ὁ ἄνθρωπος. Ὅσο ἁμαρτωλός κι ἄν εἶναι, φεύγουν τά ψυχικά τραύματα. Σήμερα οἱ γιατροί τά λένε ψυχασθένειες, ἐνῶ στήν πραγματικότητα εἶναι δαιμονική ἐπίδραση καί ὀφείλεται στίς ἁμαρτίες»[1].
.         Μαζί μέ τήν ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν του, ὁ ἄνθρωπος ὅταν ἐξομολογεῖται, μετανοεῖ καί διορθώνεται-ἐξαγιάζεται λαμβάνει τήν ἴαση ἀπό τίς πληγές, πού τοῦ προξένησε ὁ πονηρός, ὁ κόσμος καί ἡ δική του ἀμέλεια καί ραθυμία.
.         «Δόξα τῷ ἐν Τριάδι Θεῷ» παρατηρεῖ ὁ π. Σαράντης Σαράντος, «πού θεσμοθέτησε αὐτόν τόν τρόπο συγχωρήσεως τῶν ἀνθρώπων καί ἐντάξεώς τους στήν ἁγία Ποίμνη τῆς Ἐκκλησίας μας. Δόξα τῷ ἐν Τριάδι Θεῷ πού ἔδειξε καί ἀδιάκοπα δείχνει τό ἄμετρο ἔλεός Του καί προετοιμάζει τό φθαρτό πλάσμα του στήν αἰώνια προσωπική ἐπικοινωνία μαζί Του, ξεκινώντας ἀπό τό λυτρωτικό διάλογο τῆς ἱερᾶς ἐξομολογήσεως.
.         Ἄνθρωποι στιγματισμένοι μέ ἠθικά, ψυχολογικά, νευρολογικά, κοινωνικά, συζυγικά καί οἰκογενειακά ἤ ἄλλα προσωπικά προβλήματα θεραπεύονται καί προοδευτικά ἑτοιμάζονται γιά νά συμμετάσχουν στή νέα ἀπέραντη οἰκογένεια τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν»[2]. Ἡ θεραπευτική ἐνέργεια τοῦ μυστηρίου τῆς Ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως ἀγκαλιάζει ὁλόκληρη τήν ψυχοσωματική ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου.
.         «Τήν ὥρα πού τά λές στόν ἐξομολόγο» δίδασκε ὁ Ἅγιος Γέροντας Πορφύριος,  «ἔρχεται  ἡ Θεία Χάρη καί σέ ἀπαλλάσει ἀπὅλα τά ἄσχημα βιώματα καί τίς πληγές καί τά ψυχικά τραύματα καί τίς ἐνοχές, διότι, τήν ὥρα πού τά λές, ὁ ἐξομολόγος εὔχεται θερμά στόν Κύριο γιά τήν ἀπαλλαγή σου»[3]. Ὑπάρχουν καταστάσεις, πού ζεῖ ὁ ἄνθρωπος ἤ «συμπεριφορές» στίς ὁποῖες ὑποδουλώνεται, καί οἱ ὁποῖες ὁφείλονται σέ τραύματα τῆς ἐμβρυϊκῆς ἤ παιδικῆς του ἡλικίας.
.         «Ὁ κάθε ἄνθρωπος ἔχει πάρει μέσα του καί τά βιώματα τῶν γονέων του καί εἰδικά τῆς μητέρας»[4]Ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ, πού «ἀκτινοβολεῖται» ἀπό τόν πνευματικό, στήν διάρκεια μιᾶς Γενικῆς Ἐξομολόγησης, ἐπουλώνει αὐτές τίς ἀνοιχτές αἱμορροοῦσες πληγές.
.         «Ἡ Θεία Ψυχανάλυση», ὅπως ἀποκαλοῦσε ὁ ὅσιος Γέροντας, τήν ἀνωτέρω διαδικασία τῆς Γενικῆς ἐξομολόγησης, εἶναι αὐτή, πού ὁδηγεῖ στήν ἀληθινή ψυχοθεραπεία. Ἐξωτερικά ἡ Γενική Ἐξομολόγηση, ὅπως τήν περιγράφει ὁ Γέροντας, μοιάζει μέ τήν ψυχανάλυση. Στήν πραγματικότητα εἶναι κάτι πάρα πολύ ἀνώτερο καί ἀποτελεσματικότερο. Στήν «κοσμική ψυχανάλυση» γίνεται μία ἀναμόχλευση τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου, χωρίς ὅμως δυνατότητα θεραπείας. Εἶναι μία «ἀτέλειωτη κουβέντα» πού δέν ὁδηγεῖ πουθενά, ἀλλά ἀντίθετα μπορεῖ καί νά βλάψει.
.         Διά τῆς «κοσμικῆς ψυχανάλυσης» γίνεται καί ζημία, ἀφοῦ ὅταν κανείς:
α) θυμᾶται τό παρελθόν καί
β) ἀσχολεῖται μέ τά ὄνειρα(καί τά δύο αὐτά οἱ ἅγιοι Πατέρες μᾶς ἀπαγορεύουν νά τά κάνουμε) δέν κάνει τίποτε ἄλλο ἀπό τό  νά ἀνακατεύει τόν βοῦρκο.
 Σάν ἀποτέλεσμα ἔχουμε τό θόλωμα τῆς ψυχῆς καί τήν ἀνάδοση δυσωδῶν ἀναθυμιάσεων, πού μολύνουν ἀκόμη περισσότερο τόν ἄνθρωπο.
.         Ἡ Γενική Ἐξομολόγηση  ὅμως, ἐπειδή διοχετεύει τήν θεραπευτική Χάρη, στό συνειδητό καί τό ἀσυνείδητο τοῦ ἀνθρώπου, ἐνεργεῖ σάν μία «θεία ψυχανάλυση καί ψυχοθεραπεία ἀληθινή».
.         Ὁ π. Πορφύριος ἀναφέρει τέτοιες περιπτώσεις θεραπείας διά τῆς Γενικῆς Ἐξομολόγησης.
.         Γιά μία κυρία πού τήν ἐξομολόγησε ἔλεγε: «Τήν παρακολουθοῦσα (τήν ὥρα πού τήν ἐξομολογοῦσε) μέσα στήν ψυχή της κι “ἔβλεπα” ὅτι πήγαινε Χάρη μέσα της, ὅπως τήνε κοίταζα ἐγώ»[5].
.         Ὁ πνευματικός ὅταν εὔχεται ἐκπέμπει ἀκτίνες θείας Χάρης πού θεραπεύουν τόν ἐξομολογούμενο. «Ὅλοι οἱ πνευματικοί, οἱ ἐξομολόγοι, ἔχουν αὐτήν τήν χάρη» ἔλεγε ὁ Γέροντας «κι ὅταν εὔχονται, τήν ἐκπέμπουν ὡς ἀγωγοί»[6].
Συμβούλευε κάποτε πνευματικό του παιδί τά ἑξῆς: «Νά γίνεται, παιδί μου, κατά καιρούς στή ζωή μας καί μιά γενική ἐξομολόγηση, διότι διάφορα ψυχολογικά τραύματα ἤ διάφορα σοβαρά συμβάντα μᾶς δημιουργοῦν σωματικές ἀσθένειες. Στήν ἐξομολόγηση νά μή λέμε μόνο τά ἁμαρτήματά μας ἀλλά καί τούς διάφορους λογισμούς, π.χ. φόβου, λύπης, χαρᾶς, στενοχώριας πού περνᾶμε ἀπό διάφορα γεγονότα ἤ συμβάντα, ὅπως σεισμούς, θανάτους , γάμους, ὀλιγοπιστίες κ.λ.π.»[7]

ΠΗΓΗ: agiapsychanalysi.blogspot.gr

[1] Κωνσταντίνου Γιαννιτσιώτη, «Κοντά στον γέροντα Πορφύριο». Έκδοση Ιερού Γυναικείου Ησυχαστηρίου η Μεταμόρφωσις του Σωτήρος, Αθήναι, 1995, σελ. 122
[2] Ἀρχιμ. Σαράντη Σαράντου, ἐφημερίου Ἱ. Ν. Κοιμήσεως Θεοτόκου Ἀμαρουσίου, Περί ἐξομολογήσεως, http://www.orthros.org/Greek/Keimena/K-PeriExomologisews.htm
[3] Βίος καί Λόγοι Ζ΄, σελ. 370.
[4] Βίος καί Λόγοι Ζ΄, σελ. 369.
[5] Βίος καί Λόγοι, Ζ΄,σελ. 371.
[6] Βίος καί Λόγοι, Ζ΄,σελ. 372.
[7] Ἀναστασίου Τζαβάρα, Ἀναμνήσεις ἀπὸ τὸν γέροντα Πορφύριο, Ἀθήνα 2001, σελ. 141.

, , , , , ,

Σχολιάστε

ΜΙΑ ΛΥΤΡΩΤΙΚΗ ΕΜΠΕΙΡΙΑ (καὶ συγκλονιστικὴ μαρτυρία) ΑΠΟ ΤΟΝ ΚΑΡΚΙΝΟ «Ὁ πόνος ὁ βαθὺς εἶναι λυτρωτικός. Σὰν καυτὸ σίδερο στὰ σωθικά σου, λιώνει τὸν ἐγωϊσμό σου. Ἀποτεφρώνει ἐπιθυμίες καὶ κοσμικὰ θέλω».

Μιὰ λυτρωτικὴ ἐμπειρία ἀπὸ τὴν ἀσθένεια τοῦ καρκίνου
Τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

.                    Πρόσφατα διάβασα ἕνα συγκλονιστικὸ βιβλίο μὲ τίτλο «Ὑπόσχεση». Εἶναι γραμμένο ἀπὸ μιὰ μάνα (Μαρίνα Λασηθιωτάκη) ποὺ ἔζησε τὴν πενταετῆ περιπέτεια, σωματική, ψυχοθεραπευτική, λυτρωτική του γιοῦ της ποὺ ἔφυγε ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτὸ ἀπὸ καρκίνο περίπου σὲ ἡλικία δεκαoκτῶ ἐτῶν. Εἶχε ὡριμάσει μαζὶ ὅλη ἡ οἰκογένεια στὸν πόνο καὶ ἀπὸ τὸν πόνο ἔζησαν τὴν πίστη, τὴν προσευχή, τὴν ἡσυχία, τὴν ἀγάπη, τὴν πραγματικὴ ἐλευθερία.
.                    Διάβασα τὸ βιβλίο αὐτὸ ἀπνευστὶ καὶ ἔμεινα ἄφωνος. Μοῦ τὸ ἔδωσε ἡ ἴδια ἡ μάνα-συγγραφεὺς μὲ ἀγάπη, γιατί, ὅπως μοῦ εἶπε καὶ ὅπως φαίνεται στὸ βιβλίο, βοηθήθηκε ἀπὸ τὰ βιβλία μου –καὶ κυρίως ἐκεῖνα ποὺ κάνουν λόγο γιὰ τὴν ὀρθόδοξη ψυχοθεραπεία– γιὰ νὰ ἀντιμετωπίση τὶς δυσκολίες. Ἦταν μιὰ ἄγνωστη σὲ μένα μέχρι τώρα ἀναγνώστρια τῶν βιβλίων μου, ποὺ ὠφελήθηκε ἀπὸ τὴν νηπτικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας γιὰ νὰ ἀπαντήση στὰ ἐρωτήματα, ὅπως γράφει: «Γιατί ὑπάρχουμε; Γιατί ζοῦμε, ἀφοῦ θὰ πεθάνουμε; Ποιό εἶναι τὸ νόημα τῆς ὕπαρξής μας; Ὑπάρχει Θεός; Εἶναι δεδομένη ἡ ὕπαρξή μας; Ἂν εἶναι δεδομένη, ἔχουμε ἐλευθερία βουλήσεως ἢ εἴμαστε περιορισμένοι; Πῶς συνδυάζεται ἡ ἐλευθερία μὲ τὴν ἀγάπη; Πῶς συνδέεται ἡ ἀτομικότητά μου μὲ τοὺς ἄλλους ἀνθρώπους;».
.                    Ἡ μάνα-συγγραφεύς, ὅπως γράφεται στὸ σύντομο βιογραφικό της, «σπούδασε Ἀγγλικὴ καὶ Ἑλληνικὴ φιλολογία στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν, πῆρε μέρος στὸν ἀντιδικτατορικὸ ἀγώνα τῆς ἐποχῆς, ἐνῶ μετὰ τὴν μεταπολίτευση ἐντάχθηκε σὲ κόμμα τῆς ἀριστερᾶς». Κυρίως ἐκεῖνο ποὺ μᾶς ἐνδιαφέρει ἐδῶ εἶναι ὅτι πέρασε μὲ τὸν γιό της Βανῆ-Μίνω μέσα ἀπὸ ὅλους τοὺς σταθμοὺς ὡρίμανσης ψυχολογικῆς καὶ πνευματικῆς.
.                    Στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ βιβλίου παρουσιάζεται μιὰ συνοπτικὴ περιγραφὴ τῆς πνευματικῆς ὡρίμανσης τοῦ γιοῦ καὶ τῆς μάνας καὶ ἡ ἀνακάλυψη τῆς ἐσωτερικῆς προσευχῆς καὶ τοῦ ἔσω ἀνθρώπου. Στὰ δὲ κεφάλαια ποὺ ἀκολουθοῦν τὴν κοίμηση τοῦ Βανῆ, γίνεται ἀνάλυση τῶν ἐπὶ μέρους καταστάσεων ποὺ βίωσαν μάνα καὶ γιός, ὅπως «ἡσυχία», «ἀγάπη, ἐλευθερία», «ὁ πόνος», «γιατί νὰ ὑπάρχουμε», «ἡ ταπείνωση». Μὲ πολὺ ὡραῖο τρόπο, κυρίως ἐμπειρικό, θίγονται θέματα κοινωνικά, ὑπαρξιακά, πνευματικά, θεολογικά. Ὅλα αὐτὰ γράφονται μὲ ἕναν φιλοσοφικὸ καὶ θεολογικὸ λόγο. Ἡ στενότητα τοῦ ἐρωτήματος ποὺ βασάνιζε τὴν μάνα μετὰ τὴν κοίμηση τοῦ παιδιοῦ της «ἀνυπαρξία ἢ ὕπαρξη;», «νὰ ζῆ κανεὶς ἢ νὰ μὴ ζῆ;», τελικὰ ἀνοίχτηκε στὴν θεολογία τῆς ἀγάπης καὶ τῆς ἐλευθερίας.

.                    Πάντως μάνα καὶ γιὸς πέρασαν μέσα ἀπὸ τὸν σωματικό, ψυχολογικὸ καὶ ὑπαρξιακὸ πόνο, μέσα ἀπὸ τὴν διαδικασία τοῦ φθαρτοῦ σώματος στὸ νοσοκομεῖο, ἀπὸ τὴν ποτυχία τς ψυχολογίας κα τς ομανιστικς ψυχοθεραπείας ν ντιμετωπίσουν ναν τοιμοθάνατο, φο «δν μπορον ν καταλάβουν τί χει νάγκη τοιμοθάνατος», μέσα ἀπὸ τὴν φιλοστοργία, ἀλλὰ πέρασαν καὶ μέσα ἀπὸ τὴν νοερὰ προσευχή, τὴν ἐνεργοποίηση τῆς νοερᾶς ἐνεργείας, τὴν νηπτικὴ ὀρθόδοξη ἡσυχία, τὴν ἀνάγνωση ἡσυχαστῶν Πατέρων, τὴν παράδοση τοῦ ἑαυτοῦ τους στὸν Θεό, τὴν μετάνοια, τὴν μεταποίηση τοῦ πόνου σὲ ἀγάπη, ταπείνωση, ἐλευθερία καὶ πολλὰ ἄλλα.
.                    Τὸ ἐκπληκτικὸ αὐτὸ δίδυμο μάνας – παιδιοῦ μὲ τὴν εὐγενική, εὐαίσθητη καὶ νηφάλια παρουσία τοῦ πατέρα, ἔζησε σημαντικὲς ἐσωτερικὲς καταστάσεις, ὅπως περιγράφονται στὸ βιβλίο.
.                    Τὸ παιδὶ εἶχε ἔντονα ὑπαρξιακὰ ἐρωτήματα, ὅταν ἦταν ἀκόμη 10 χρονῶν –πρὶν ἀρρωστήσει. Καθὼς ἦταν ἀνάσκελα ξαπλωμένο στὸ γρασίδι, μεσάνυκτα μὲ ἀστροφεγγιὰ εἶπε: «Ἐγὼ ἐκεῖ ψηλὰ θὰ πάω νὰ ζήσω». Σὲ διάλογο μὲ τὴν μάνα του εἶπε: «Ὄχι, ρὲ μαμά, ἐκεῖ εἶναι τὸ σπίτι μου». Σὲ ἡλικία 14 ἐτῶν, μόλις ἔμαθε ὅτι ἔχει καρκίνο, ρώτησε: «Τί γίνεται μετὰ τὸν θάνατο; ἡ ζωὴ σταματᾶ ἐδῶ;». Ἄλλοτε: «Μαμά, παρακάλα τὴν Παναγία». Σὲ δύσκολη στιγμὴ τῆς ἀρρώστιας ἔγινε ὁ διάλογος: «–Τί κάνουμε τώρα; –Προσευχή, γιέ μου, προσευχή». Καὶ σημειώνει ἡ μάνα: «Ὁ Μίνως ἀκολούθησε τὶς ὁδηγίες τῆς μάνας του, ἀλλὰ πῆγε πιὸ μακριά. Ἀνακάλυψε τὸν ἐσωτερικὸ ὑπερβατικὸ ἄνθρωπο μέσα του».

 .                    Εἶναι καὶ μιὰ μαρτυρία γιὰ τὸ πῶς ἐφαρμόζεται στὴν πράξη ἡ νηπτικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὑπομονή, ἡ ἡσυχία καὶ ἡ νοερὰ προσευχή, ἡ λεγομένη «Ὀρθόδοξη Ψυχοθεραπεία» σὲ δύσκολες καταστάσεις, ὅπως εἶναι ἡ ἀσθένεια τοῦ καρκίνου, ἡ προθανάτια αὐτὴ ἐμπειρία.
.                    Σὲ ἕναν ἄλλο συγκλονιστικὸ διάλογο ὁ Βανῆς-Μίνως εἶπε, ὅπως τὸ κατάλαβε ἡ μητρικὴ καρδιά: «Ἐγὼ σὲ αὐτὸν τὸν πλανήτη… δὲν ἔχω θέση πιά. Πάω γιὰ ἄλλο». Καὶ ὅταν στὴν τελευταία τάξη τοῦ Λυκείου μιὰ καθηγήτρια ρωτοῦσε τὰ παιδιά: «Τί ἐπιθυμεῖτε τώρα μὲ τὴν ἀποφοίτησή σας; Ποιὰ τὰ σχέδιά σας;», καὶ τὰ παιδιὰ ἔδιναν τὶς ἀπαντήσεις τους, ὁ Μίνως ἀπάντησε λιτά: «Ἕναν ἀνώδυνο θάνατο», καὶ «ἡ τάξη ἔμεινε ἄναυδη». Τότε βρισκόταν στὸ τελευταῖο στάδιο τῆς ἀσθενείας του καὶ προετοιμαζόταν γιὰ τὴν ἀναχώρησή του ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτόν.
.                    Τὸ πέρασμα μέσα ἀπὸ τὴν δοκιμασία τοῦ καρκίνου δὲν ἦταν εὔκολο. Ἀλλὰ ἐκεῖνος εἶχε ἕνα ἠρωϊκὸ πνεῦμα. Ἀντιμετώπιζε τὶς δυσκολίες μὲ χιοῦμορ, συμμετεῖχε στὶς ἐξετάσεις τοῦ Σχολείου καὶ μετὰ ἀπὸ ἀκτινοθεραπεῖες, ἔγραφε στὸ laptop, ἄκουγε μουσική, ἔστησε μὲ φίλο του ἐρασιτεχνικὸ radio καὶ ἔκαναν ἐκπομπές, ἔγραψε σενάρια καὶ γύριζε ἐρασιτεχνικὰ φιλμάκια, συμμετεῖχε στὴν ἐκδρομὴ τῆς Γ´ Λυκείου στὴν Σαντορίνη ἕνα μήνα πρὶν φύγει ἀπ’ τὸν κόσμο αὐτόν, ἔψαχνε περιβαλλοντικὰ θέματα, ἔπαιζε bowling στὴν Γλυφάδα. Γενικά, ἦταν δημιουργικὸς ἄνθρωπος, δὲν διακρινόταν ἀπὸ ἀδράνεια. Ὑπῆρχε περίπτωση ποὺ λύγιζε, «πάλευε μὲ τὸν πόνο του καὶ ἦταν οἱ ὧρες ποὺ δὲν ἤθελε οὔτε τὴν μάνα του νὰ βλέπει καὶ αὐτὴ τρελαινόταν. Ἀνησυχοῦσε, δὲν καταλάβαινε, δὲν ἤξερε τί νὰ κάνει. Μόνο προσευχή». Περισσότερο ζοῦσε μὲ ἡσυχία καὶ προσευχή.

.                    Ἡ προτελευταία καὶ τελευταία ἡμέρα τῆς ζωῆς του διακρινόταν ἀπὸ τὴν λιτότητα, τὴν ἁπλότητα, τὴν πίστη καὶ τὸν συγκλονισμό. Τὸ παιδὶ ἐξέφρασε τὴν ἐπιθυμία: «Γίνεται νὰ μᾶς φέρουνε ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὄρος λίγο κρασὶ καὶ λίγο ψωμί;». Ὅταν τὸ διαβεβαίωσαν ὅτι θὰ πραγματοποιηθῆ ἡ ἐπιθυμία του, εἶπε: «Νὰ δεῖς ποὺ ὅλα θὰ τελειώσουν ὄμορφα, μαμά». Ἔπειτα, ὁ πατέρας του διάβαζε τὸν βίο τοῦ ἁγίου Σεραφεὶμ τοῦ Σαρώφ, ὅπως ἐκεῖνος τὸ εἶχε ζητήσει.

.           Μέσα στοὺς πόνους τοῦ Μίνου ἔγινε ὁ ἑξῆς διάλογος:

«–Μαμά τί ἄλλο κάνουμε;
–Προσευχή, καμάρι μου, προσευχή.
–Ποιά ἀπ’ ὅλες;
–Ὅποια θές. Πὲς τὸ Πάτερ ἡμῶν ἢ ἁπλῶς τὸ Κύριε ἐλέησόν με.
Κείτονταν ἡμέρες χωρὶς μορφασμοὺς ἀπὸ τοὺς πόνους μὲ κλειστὰ μάτια. Ἡ μάνα τοῦ κράτησε τὸ χέρι του καὶ προσευχόταν κι αὐτή».
.                    Μέσα σὲ μιὰ τέτοια συγκινητική, ἤρεμη καὶ βαθειὰ χριστιανικὴ οἰκογενειακὴ ἀτμόσφαιρα, σὲ νοσοκομεῖο τῆς Γερμανίας ὁ Βανῆς-Μίνως ἔφυγε ἀπὸ τὸν κόσμο αὐτὸν καὶ πορεύθηκε σὲ ἐκεῖνον ποὺ ποθοῦσε ἀπὸ τὴν μικρή του ἡλικία.
.                    Ἔμεινα ἄφωνος διαβάζοντας αὐτὸ τὸ συγκλονιστικὸ βιβλίο, συγκινήθηκα βαθειά. Μόλις τελείωσα τὴν ἀνάγνωση, τηλεφώνησα σὲ αὐτὴν τὴν μάνα καὶ τῆς εἶπα: «Εἶσαι ἠρωΐδα μάνα. Ἦταν τυχερὸς ὁ Βανῆς ποὺ εἶχε μιὰ τέτοια μάνα». Καὶ ἐκείνη μὲ ταπείνωση ἀπάντησε ἀφοπλιστικά: «Ἐγὼ εἶμαι τυχερὴ ποὺ εἶχα τέτοιο γιό».
.                    Ἡ ἴδια γράφει στὸν πρόλογο τοῦ βιβλίου: «Ἄθελά μου, ἐντελῶς μηχανιστικὰ ἀπὸ τὴν δική μου πλευρά, τοῦ ἔστρεψα τὴν προσοχὴ στὴν προσευχή. Ἔτσι, ὅπως θὰ ἔκανε ἡ μάνα μου. Προσευχὴ γιὰ νὰ τιθασσεύσει θεραπευτικὰ τὸν ἀβάσταχτο πόνο. Καὶ τότε ὁ πόνος ἄρχισε νὰ δουλεύει θεραπευτικὰ γιὰ τὴν ψυχὴ τοῦ Βανῆ, ἐνῶ ἐμένα ἀπειλοῦσε νὰ μὲ συνθλίψει. Ὁ πόνος, ἂν δὲν σὲ καταστρέψει, θὰ σὲ ἀναστήσει». Ἀλλὰ ἐπειδὴ ἦταν ἡρωΐδα μάνα, ὁ πόνος θεράπευσε τὸν γιό της, ἀνέστησε καὶ τὴν ἴδια. Ἐκείνη ἔχει τὸ θάρρος νὰ γράψη στὸν πρόλογο τοῦ βιβλίου: «Γιέ μου, σ᾽ εὐχαριστῶ». Καὶ ἐκεῖνος θὰ προσεύχεται γιὰ τὴν μάνα του ποὺ τὸν εὐεργέτησε.
.                    Ἐνῶ τὸ παρελθὸν τῆς μάνας αὐτῆς ἦταν ἀριστερό, τὴν διακατεῖχε ἡ ἀναζήτηση τῆς Ἀλήθειας. Αὐτὸ φαίνεται ἀπὸ ὅσα γράφει συνοπτικὰ γιὰ τὸν Camus μὲ τὸν φιλελεύθερο οὐμανισμό του: «Ἐξεγείρομαι, ἄρα ὑπάρχω», γιὰ τὸν Sartre ποὺ εἶναι διχασμένος «πάντα ἀνάμεσα στὸν ὑπαρξισμὸ καὶ τὸν Μαρξισμό, καταλήγει σὲ μιὰ παραδοχὴ τῆς ἐλευθερίας, ὅπως τὴν ἐννοοῦσε ὁ ἴδιος» γιὰ τοὺς ὑπαρξιστές, Μαρξιστὲς φιλοσόφους, ἀγνωστικιστὲς ἢ ἀθέους ποὺ «ξέκοψαν τὸν νοῦ ἀπὸ τὴν καρδιὰ» γιὰ τὸν Hussel, Hegel, Marx κλπ.
.                    Μὲ τὴν ἀσθένεια τοῦ γιοῦ τῆς γνώρισε τοὺς ψυχολόγους καὶ ψυχαναλυτές, τὰ ψυχοφάρμακα καὶ τὴν ψυχανάλυση ποὺ προτείνουν: «Γίνε φυτό. Νὰ μὴν αἰσθάνεσαι. Νὰ μὴ αὐτοκτονήσεις. Ἢ σὲ καλοῦν σὲ ἀτέρμονες συζητήσεις ψυχοθεραπείας. πως δυνατον ν διαχειριστον τν θάνατο, δυνατον ν διαχειριστον κα τ παρξιακ κενὸ τῆς μάνας ποὺ πενθεῖ τὸ παιδί της. στιάζουν σ προβλήματα τομικ-ψυχολογικ κα χαπακώνουν τν σθεν. Κύριο μέλημά τους εναι ν ξαφανίσουν τ συμπτώματα τς λεγόμενης κατάθλιψης».
.                    Ἔμεινα ἄφωνος διαβάζοντας αὐτὸ τὸ συγκλονιστικὸ βιβλίο, συγκινήθηκα βαθειά. Καὶ μέσα σὲ ὅλη αὐτὴν τὴν περιπέτεια ἡ ἠρωΐδα μάνα βρῆκε τὴν «Ὀρθόδοξη Ψυχοθεραπεία» καὶ τὴν νηπτικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἐπιβεβαιώνει ὅτι «ἡ λογικὴ καὶ ὁ νοῦς εἶναι δύο παράλληλες ἐνέργειες τῆς ψυχῆς», ὅτι ἔχουμε μάθει νὰ χρησιμοποιοῦμε μόνο τὴν λογικὴ ἐνέργεια καὶ «ἔχουμε παραμελήσει τὴν ἄλλη ἐνέργεια τῆς ψυχῆς, τὸ νοῦ, ποὺ εἶναι τὸ κέντρο ὕπαρξης τοῦ ἀνθρώπου». Ἀλλὰ θὰ πρέπει ν συνδέσουμε «τν νο μ τν Θεό, μέσῳ τς νοερς προσευχς».
.                    Μέσα ἀπὸ τὴν διαδικασία τῆς θεραπευτικῆς ἀγωγῆς τῆς Ἐκκλησίας ὁ Βανῆς ὑπῆρξε γενναῖος. «Ἡ στάση του ἀπέναντι στὸν καρκίνο ἦταν ἡρωϊκή. Πάλη ἄνιση, ἀγώνας μέχρι τὸ τέλος, ἀγόγγυστος καὶ ΥΠΟΜΟΝΗ-ΥΠΟΜΟΝΗ-ΥΠΟΜΟΝΗ. Ἡ ὑπομονή του δὲν εἶχε κανένα στοιχεῖο ἡττοπάθειας ἢ παραίτησης. Ἦταν σκληρὴ ἀποδοχὴ τῆς πραγματικότητας. Ἡ ὑπομονή του τοῦ ἔδωσε χρόνο καὶ γαλήνη νὰ στραφῆ στὸ πνεῦμα του. Ἀνακάλυψε τὴν προσευχὴ σιωπηλά. Αὐτὴ τὸν ἀπογείωσε, τὸν ἔκανε νὰ ξεπεράση τὸν ἑαυτό του, νὰ βγεῖ ἔξω ἀπὸ τὸν ἑαυτό του. Μεταμόρφωσε τὸν χαρακτήρα του, τὴν ἐγωπάθειά του. Τὸν ὁδήγησε ν’ ἀγαπήσει δυνατά. Ἔφυγε σὰν ἀετός, ἐλεύθερος».

.                    Ἡ νηπτικὴ παράδοση τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας βοήθησε καὶ τὴν μάνα νὰ ἐλευθερωθῆ μέσα ἀπὸ τὸν «ἅγιο πόνο», γι᾽ αὐτὸ γράφει: « πόνος βαθς εναι λυτρωτικός. Σν καυτ σίδερο στ σωθικά σου, λιώνει τν γωϊσμό σου. ποτεφρώνει πιθυμίες κα κοσμικ θέλω». «Ὁ ἀνείπωτος πόνος σὰν ὀξὺ μυτερὸ λεπίδι, ξύνει τὴν ψυχή της (τῆς μάνας) καὶ βγαίνουν ἀλήθειες. Γονατίζει ἀπὸ τὶς ἀποκαλύψεις… Τώρα καλαβαίνω ὅτι αὐτὴ εἶναι πραγματικὴ μετάνοια».

.                    Τὸ βιβλίο αὐτὸ μὲ τίτλο «ὑπόσχεση» ποὺ κυκλοφορεῖ ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Γρηγόρη, εἶναι μιὰ «μαρτυρία καὶ ὀφείλεται στὴν ὑπόσχεση ποὺ δόθηκε ἀνάμεσα σ᾽ ἐμένα (τὴν μάνα) καὶ τὸν γιό μου Βανῆ», ὁ ὁποῖος εἶχε σκοπό, ἂν ζοῦσε «νὰ γράψη γιὰ τὴν ἐμπειρία ποὺ ἔζησε μὲ τὸν καρκίνο». Ἀλλὰ εἶναι καὶ μιὰ μαρτυρία γιὰ τὸ πῶς ἐφαρμόζεται στὴν πράξη ἡ νηπτικὴ παράδοση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὑπομονή, ἡ ἡσυχία καὶ ἡ νοερὰ προσευχή, ἡ λεγομένη «Ὀρθόδοξη Ψυχοθεραπεία» σὲ δύσκολες καταστάσεις, ὅπως εἶναι ἡ ἀσθένεια τοῦ καρκίνου, ἡ προθανάτια αὐτὴ ἐμπειρία.

.                    Εὐλογημένο παιδί, ἡρωΐδα μάνα, εὐαίσθητος καὶ νηφάλιος πατέρας. Δόξα τῷ Θεῶ.–

ΠΗΓΗ: «ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗ ΠΑΡΕΜΒΑΣΙΣ»

, , , , , , ,

Σχολιάστε

ΠΥΡΗΝΑΣ ΤΩΝ ΨΥΧΙΚΩΝ ΑΣΘΕΝΕΙΩΝ Ο ΕΓΩΚΕΝΤΡΙΣΜΟΣ: «Ὁ διάβολος, μπαίνοντας στήν ὑπερήφανη-ἐγωκεντρική ψυχή, τήν γεμίζει μέ λύπη, κόπωση καί ἀπόγνωση».

«Ὅλοι οἱ ψυχικὰ ἀσθενεῖς ἔχουν ὡς κέντρο τὸν ἑαυτό τους»

Ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο:
Ἱερομονάχου Σάββα Ἁγιορείτου
«Τά πάθη καί ἡ κατάθλιψη – Τί εἶναι καί πῶς θεραπεύονται»   

.             Ἕνας ἀκόμη σύγχρονος Στάρετς, ὁ Στάρετς Σέργιος, συμφωνεῖ μέ τά λεγόμενα τοῦ Γέροντος Πορφυρίου καί τοῦ Γέροντος Παϊσίου, πού μόλις παρουσιάσαμε: «Στὴ βάση τῶν ψυχικῶν ἀσθενειῶν», παρατηρεῖ ὁ Στάρετς Σέργιος, «βρίσκεται ἡ ὑπερηφάνεια. Θεμέλιο τῶν ψυχικῶν ἀσθενειῶν εἶναι ἡ θεώρηση τοῦ ἑαυτοῦ μας ὡς κέντρου τῶν πραγμάτων. Ὅλοι οἱ ψυχικὰ ἀσθενεῖς ἔχουν ὡς κέντρο τὸν ἑαυτό τους»1. Ἐδῶ ὁ Γέροντας ταυτίζεται πλήρως μέ τόν Γέροντα Πορφύριο, πού ὁμιλεῖ γιά τόν ἐγωισμό ὡς αἰτία τῆς κατάθλιψης. (Σημ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: «Κύριον αἴτιον εἰς τήν κατάθλιψι καί σέ ὅλα αὐτά πού τά λένε πειρασμικά, σατανικά, ὅπως εἶναι ἡ νωθρότης, ἡ ἀκηδία, ἡ τεμπελιά, πού μαζί μ’ αὐτά εἶναι τόσα ἄλλα ψυχολογικά, δηλαδή πειρασμικά πράγματα, εἶναι ὅτι ἔχεις μεγάλον ἐγωισμό μέσα σου», βλ. σχετ.: ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ ΚΑΙ ΕΓΩΪΣΜΟΣ https://christianvivliografia.wordpress.com/2010/08/18/κατάθλιψη-καὶ-ἐγωϊσμός/)
.             Καί συνεχίζει: «Αὐτό, βεβαίως, δέν σημαίνει ὅτι οἱ ἴδιοι εἶναι ὑπεύθυνοι για τὴν ἀσθένειά τους. Ἡ ὑπερηφάνεια, ὅπως καὶ τὰ ἄλλα πάθη, ἔχουν στο ἄτομο ποικίλες προελεύσεις: τὴν προσωπικὴ βουλήσῃ, ἀλλὰ καὶ τὴν κληρονομικότητα, τὸ οἰκογενειακὸ περιβάλλον, τὴν κοινωνία, τὶς προσωπικὲς σχέσεις καὶ τὴν ἱστορία τοῦ καθενός. Κάθε πνευματικὸς Πατέρας πρέπει να εἶναι ταυτόχρονα καὶ ψυχίατρος. Κάθε ψυχικὴ ἀσθένεια ἔχει στήν βάση της πνευματικὰ προβλήματα»2.  Καί ἐδῶ ὁ Γέροντας Σέργιος ταυτίζεται μέ τόν Γέροντα Πορφύριο πού διδάσκει ὅτι πίσω ἀπό τά λεγόμενα «ψυχολογικά» κρύβονται πνευματικά προβλήματα καί δαιμόνια.
.             «Ἡ πνευματικότητα», παρατηρεῖ ἐπίσης ὁ Στάρετς Σέργιος, «καλύπτει καὶ περιλαμβάνει τὰ πάντα. Ἑπομένως, μία πνευματικὴ πράξη μπορεῖ νὰ θεραπεύσει»3. Ἐδῶ ὁ Γέροντας ἀπαντᾶ σ’ αὐτούς πού λένε ὅτι (τάχα) χρειάζεται Πνευματικός γιά τά πνευματικά καί ψυχολόγος-ψυχίατρος γιά τά ψυχολογικά προβλήματα. Ὅλα εἶναι πνευματικά προβλήματα καί χρήζουν τήν Θεία Χάρη γιά νά θεραπευθοῦν.
.             «Ὁ ψυχίατρος ποὺ δεν εἶναι πνευματικὸς ἄνθρωπος», σημειώνει εὔστοχα ὁ Γέροντας Σέργιος, «μπορεῖ νά ἀνακουφίσει τὸν ἀσθενῆ, νά τὸν βοηθήσει νά ξαναβρεῖ τὸν ἑαυτὸ του, νά βελτιώσει τίς σχέσεις του μὲ τοὺς ἄλλους. Ἀλλὰ κατὰ βάθος τὸν ἀφήνει ἄδειο, γιατὶ δέν τοῦ λέει πῶς νά βρεῖ ἕνα νόημα στήν ὑπάρξή του. Κάτι πού, ἀντιθέτως, κάνει ὁ πνευματικὸς Πατέρας»4. Νά ἡ τεράστια διαφορά προσφορᾶς τῶν μέν ἀπό τούς δέ. Ἡ «ἀπουσία νοήματος ζωῆς» εἶναι τό μεγαλύτερο πρόβλημα στόν σημερινό σύγχρονο «πολιτισμένο» ἄνθρωπο.
.             Ἡ θεραπεία ἐπίσης ἀπό τούς ψυχιάτρους δέν γίνεται στό βάθος ἀλλά στήν ἐπιφάνεια τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης· εἶναι μία θεραπεία κυρίως στήν συμπεριφορά καί ὄχι στό «εἶναι», στήν οὐσία τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς.
.             Οἱ ψυχίατροι καί οἱ ψυχολόγοι ἀγνοοῦν τήν ἀνθρώπινη ψυχή καί ἐν πολλοῖς ἀρνοῦνται τήν ὕπαρξή της. «Ἀντίθετα μὲ ὅ,τι ἰσχυρίζεται ὁ Φρόυντ», ὑπογραμμίζει ὁ Στάρετς, «ἡ βάση τῶν ψυχικῶν ἀσθενειῶν δεν εἶναι ἡ σεξουαλικότητα, ἀλλὰ ἡ ὑπερηφάνεια»5. Ἡ νόσος τοῦ διαβόλου (ἡ ἀλαζονεία-ὑπερηφάνεια) εἶναι αὐτήν πού ἀρρωσταίνει καί τήν ἀνθρώπινη ὕπαρξη«Ἡ ὑπερηφάνεια», ὅπως παρατηρεῖ ὁ π. Παΐσιος, «γεννᾶ τόν ἐγωισμό»6.
.             Ὁ διάβολος, μπαίνοντας στήν ὑπερήφανη-ἐγωκεντρική ψυχή, τήν γεμίζει μέ λύπη, κόπωση καί ἀπόγνωση.
.             Κάποιος ρώτησε τόν Γέροντα Παΐσιο σχετικά μέ τήν στενοχώρια πού τοῦ ἐρχόταν γιά τίς πτώσεις του: «Γέροντα, κάμπτομαι ἀπό τήν στενοχώρια γιά τίς πτώσεις μου καί κουράζομαι στόν ἀγώνα μου.

– Ἀπό τόν ἐγωισμό εἶναι. Ἐπειδή δέν «κάμπτεις», γι’ αὐτό ἀποκάμνεις μετά. Δέν ὑπάρχει ταπείνωση, μετάνοια, συντριβή· ὑπάρχει ἐγωισμός καί ὁ ἐγωισμός πάντα φέρνει λύπη καί ἄγχος. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος δέν ἔχει μετάνοια, ἀλλά στενοχωριέται ἀπό ἐγωισμό, ἀπό ἀνθρωπαρέσκεια, ἐπειδή ξέπεσε στά μάτια τῶν ἄλλων, τότε ὑπάρχει μέσα του ἀγωνία, φαρμάκι, πόνος»7.
.             Ὁ καταθλιπτικός ἄνθρωπος βιώνει ἀκριβῶς τήν λύπη, τό φαρμάκι, τόν πόνο, διότι δέν «κάμπτει», δέν ταπεινώνεται, δέν μετανοεῖ ἀλλά στενοχωριέται, ἐξ αἰτίας τοῦ πληγωμένου του ἐγωισμοῦ καί τῆς ἀνθρωπαρέσκειας.
.             Πολλές φορές ἡ ὑπερβολική στενοχώρια γιά τά πάθη καί τίς πτώσεις μας ὑποκρύπτει μία αὐτονομημένη ἀπό τόν Θεό προσπάθεια ἠθικῆς βελτίωσής μας καί ἕναν μεγάλο ἐγωισμό.
.             Ὁ στάρετς Μακάριος ἔγραφε σὲ ἕνα προφανῶς καταθλιπτικὸ πρόσωπο: «Λὲς ὅτι ἡ ἀδυναμία σου νὰ ἀντισταθεῖς στὸν πειρασμό, ἡ βραδύτητά σου νὰ νικήσεις τὰ πάθη σου καὶ ἡ γενικὴ ἠθικὴ ἀδυναμία σου σὲ πιέζει πολύ, πράγμα ποὺ ἁπλὰ ἀποδεικνύει ὅτι στηρίζεις τὴν σωτηρία σου στὶς δικές σου δυνάμεις Πῶς ἀλλιῶς θὰ ἀποκτήσουμε τὴν ταπείνωση, παρὰ μόνο ἂν ἀντικρίζουμε συνεχῶς τὸν ἑαυτό μας ὅπως πραγματικὰ εἶναι – ὁ χειρότερος τῶν ἁμαρτωλῶν». Ἡ Ρωσία τῶν στάρετς τοῦ 19ου αἰώνα ἦταν ἀρκετὰ ἐξοικειωμένη μὲ τὴν κατάθλιψη… (Ἡ κατάθλιψη) θεωρεῖτο σύμπτωμα τῆς ὑπερηφάνειας, καὶ ἡ θεραπεία του ἦταν ἡ ταπείνωση8.

.             Ἑπομένως: Τά πάθη καί κυρίως ὁ ἐγωισμός-ὑπερηφάνεια προξενοῦν τήν τόσο διαδεδομένη στήν ἐποχή μας κατάθλιψη.

1Larchet, 2006, Ἀκρίτας, σσ. 167-169, fdathanasiou.wordpress.com/2011/02/07. Ὁ στάρετς (1903-1987) Σέργιος εἶναι ἕνας ἀδάμας πραγματικὸς “γέροντας μὲ ὑψηλὴ πνευματικότητα” (=στάρετς, στὴν ρωσσική γλῶσσα) τῆς ρωσσικῆς διασπορᾶς στὴ Γαλλία. Λόγιος ἐπίσης, καὶ μὲ μεγάλη ἀποδοχὴ στοὺς κύκλους τῶν Χριστιανῶν Ὑπαρξιστῶν ἐν Γαλλία, μίλησε ἐκτενῶς γιὰ τὶς ψυχιατρικὲς θεωρίες τῆς ἐποχῆς του. Ὁ Jean -Claude Larchet, καθηγητὴς Φιλοσοφίας καὶ Θεολογίας στὸ Στρασβοῦργο, μὲ ἀνώτατες σπουδὲς σὲ ἀνθρωπιστικὲς ἐπιστῆμες καὶ ψυχολογία, καταγράφει κάποιες ρήσεις του, ποὺ παραθέτουμε ἄνευ περιττολογιῶν…

2Ὅ.π

3Ὅ.π.

4Ὅ.π.

5Ὅ.π.

6Πάθη καί ἀρετές, σελ. 67.

7Ὅ.π., σελ. 139.

8Michael Lopukhin, Μπορεῖ ἡ κατάθλιψη νά ἀποτελέσει εὐκαιρία; , στό: http://www.xfd.

 

Σχῆμα 14Χ20.5 ,Σελίδες: 282, Τιμή: 9€, Παραγγελίες στό τηλέφωνο 6944577885 ἤ στό e- mail: hristospanagia@yahoo.gr

ΠΗΓΗ: hristospanagia3.blogspot.gr

, ,

Σχολιάστε

ΚΑΤΑΘΛΙΨΗ: Η ΠΙΟ ΚΑΛΠΑΖΟΥΣΑ ΝΟΣΟΣ. ΤΑ ΛΕΓΟΜΕΝΑ “ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ” ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΕΙΝΑΙ ΚΑΤ’ ΟΥΣΙΑΝ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ

Τί εἶναι ἡ κατάθλιψη-
Ἡ ἀπομάκρυνση τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν Θεό καί ἡ ἀλλοτρίωσή του.

Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Ἀπόσπασμα ἀπό τό νέο βιβλίο:
«Τά πάθη καί ἡ κατάθλιψη –
Τί εἶναι καί πῶς θεραπεύονται» 

A´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/03/08/τί-εἶναι-ἡ-κατάθλιψη-καί-πῶς-θεραπεύ/

Κατάθλιψη: ἡ πιό καλπάζουσα νόσος στόν κόσμο

.          Ἡ κατάθλιψη εἶναι ἡ νόσος μέ τήν πιό ραγδαία ἀνάπτυξη σ’ ὅλον τόν κόσμο. Ἡ αἰτία τῆς τεράστιας αὐτῆς αὔξησης εἶναι ὁ μεγάλος ἐγωισμός τῶν σύγχρονων ἀνθρώπων, ἡ ἀχαλίνωτη παράδοσή τους στήν ὑπερηφάνεια καί σ’ ὅλα τά ὑπόλοιπα πάθη.
.           Σύμφωνα μέ τίς ἐπίσημες προβλέψεις τοῦ Παγκόσμιου Ὀργανισμοῦ Ὑγείας, τό 2020 ἡ κατάθλιψη θά εἶναι ἡ πιό συχνή ἀσθένεια στόν ἀναπτυγμένο κόσμο[12] καί θά ἀνέβει ἀπό τήν 5η στήν 2η θέση τῆς λίστας τῶν ἀσθενειῶν πού προκαλοῦν ἀπώλεια ἐτῶν ζωῆς, ἀναπηρίες καί κοινωνικές δυσλειτουργίες. Τήν 1η θέση θά κατέχουν οἱ ἰσχαιμικές καρδιοπάθειες[13]. Σήμερα (2011) «ἀπὸ κατάθλιψη πάσχει ἕνας στοὺς τρεῖς, ἄνω τῶν 45 ἐτῶν, ἀνθρώπους σὲ ὅλο τὸν κόσμο, ἐνῶ, σύμφωνα μὲ τὶς ἐκτιμήσεις τῶν εἰδικῶν, σὲ μία δεκαετία τὸ ποσοστὸ αὐτὸ θὰ αὐξηθεῖ στὸ 50%.
.           Μάλιστα ἡ κατάθλιψη φαίνεται ὅτι προτιμάει τὶς γυναῖκες μετὰ τὴν ἡλικία τῶν 40-45, καθὼς ἡ συχνότητα ἐμφάνισής της στὸ “ἀσθενὲς φύλο” εἶναι τριπλάσια ἀπὸ ὅ,τι στοὺς ἄντρες»[14].

Ἡ κατάσταση ὅλο καί χειροτερεύει:

.         «Ἔπειτα ἀπο µία νέα εὐρωπαϊκὴ ἔρευνα εὐρείας κλίµακας ἀποδείχτηκε πὼς 156.000.000 ἄνθρωποι – ἀριθµὸς ποὺ ἀντιστοιχεῖ στὰ 35% τῶν Εὐρωπαίων παρουσιάζουν κάθε χρόνο κάποια ψυχικὴ νευρολογικὴ διαταραχή.
.          Τὰ παραπάνω συµπεράσµατα, τὰ ὁποῖα δόθηκαν στὴν δηµοσιότητα ἀπὸ τὸ Εὐρωπαϊκὸ Κολλέγιο Νευροψυχοφαρµακολογίας στὸ Λονδίνο, προέκυψαν ἔπειτα ἀπὸ τριετῆ ἔρευνα σὲ 30 εὐρωπαϊκὲς χῶρες, ἐκ τῶν ὁποίων οἱ 27 εἶναι οἱ χῶρες – µέλη τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης. Οἱ ὑπόλοιπες τρεῖς εἶναι ἡ Ἑλβετία, ἡ Νορβηγία καὶ ἡ Ἰσλανδία» («Δηµοκρατία» 6-9-2011).
.           Ἡ πιὸ συχνὴ ψυχικὴ ἀσθένεια εἶναι ἡ κατάθλιψη, στὴν ὁποία τὰ πρωτεῖα παρουσιάζονται νὰ τὰ ἔχουν οἱ γυναῖκες ἡλικίας 25 ἕως 40 ἐτῶν καὶ «κυρίως ἐκεῖνες ποὺ καταβάλλουν µεγάλες προσπάθειες νὰ συνδυάσουν καριέρα καὶ οἰκογένεια». Τέσσερις στοὺς δέκα Εὐρωπαίους πάσχουν ἀπὸ κάποιο πρόβληµα ψυχικῆς ὑγείας. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν κατάθλιψη κυριαρχοῦν οἱ ἀγχώδεις διαταραχές, ἡ ἀϋπνία κλπ. πού φθάνουν µέχρι καί τή σχιζοφρένεια.
.           Εἶναι πραγµατικὰ θλιβερὲς αὐτες οἱ διαπιστώσεις. Τὸ σπουδαῖο εἶναι ὅτι δὲν ἀφοροῦν µόνο πολίτες πτωχῶν χωρῶν, ὅπως ἡ πατρίδα µας, ἀλλὰ κυρίως πλουσίων, ὅπως ἡ Ἑλβετία, ἡ Γερµανία, ἡ Γαλλία, ἡ Ἰταλία κλπ.
.            Αὐτὸ ποὺ τονίζουν τὰ ἀποτελέσµατα τῆς ἔρευνας αὐτῆς εἶναι ὅτι τὸ χρῆµα δὲν χαρίζει εὐτυχία στὸν ἄνθρωπο. Ἔχουν χρήµατα οἱ χῶρες αὐτές, δὲν ἔχουν ὅµως οὐσιαστικὴ σχέση µὲ τὸν Θεό· ζοῦν στὴν ἀθεΐα, στὴν αἵρεση, στὴν ἁµαρτία. Γι᾽ αὐτὸ µόλις κάτι συµβεῖ στὴν οἰκονοµία τους καὶ ὅταν δὲν µποροῦν νὰ διασκεδάζουν στὴν ζωή τους, οἱ κάτοικοί τους ἀπελπίζονται, ἀρρωσταίνουν ψυχικά. Δὲν ἔχουν ποῦ νὰ στηριχθοῦν. Ὁ θεός τους, τὸ χρῆµα, δὲν µπορεῖ νὰ τοὺς ἀσφαλίσει καὶ νὰ τοὺς σώσει. Μόνο ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς χαρίζει εἰρήνη καὶ ἀσφάλεια γιὰ τὸ παρὸν καὶ γιὰ τὸ µέλλον. Ὅσοι συνδέονται µαζί του, δὲν ἀπελπίζονται ποτέ»[15].

Τά λεγόμενα «ψυχολογικά» εἶναι κατ’ οὐσίαν πνευματικά προβλήματα.

.        Ἡ κουλτούρα τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου εἶναι μία «κουλτούρα τῆς πτώσης»[34] καί τῶν παθῶν. Ἡ ὑποδούλωση στήν ὕλη καί στόν αἰσθησιασμό ἔφερε τήν λύπη[35] καί τήν ἀπελπισία. «Ἡ ἀπελπισία», παρατηροῦσε ὁ μακαριστός π. Σωφρόνιος Σαχάρωφ, «εἶναι ἡ ἀπώλεια τῆς συνειδήσεως ὅτι ὁ Θεὸς θέλει νὰ μᾶς δώσει τὴν αἰώνια ζωή. Ὁ κόσμος ζεῖ στὴν ἀπελπισία. Οἱ ἄνθρωποι ἔχουν καταδικάσει οἱ ἴδιοι τὸν ἑαυτὸ τους στὸν θάνατο. Πρέπει νὰ παλέψουμε σῶμα πρὸς σῶμα μὲ τὴν ἀκηδία»[36].
.         Σύμφωνα μέ τόν Ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος: «Ἀκηδία σημαίνει παράλυσις τῆς ψυχῆς καὶ ἔκλυσις τοῦ νοῦ, ὀκνηρία καὶ ἀδιαφορία πρὸς τὴν ἄσκηση, μίσος πρὸς τὶς μοναστικὲς ὑποσχέσεις. (Ἡ ἀκηδία εἶναι ἀκόμη) αὐτὴ ποὺ μακαρίζει τοὺς κοσμικούς, ποὺ κατηγορεῖ τὸν Θεὸ ὅτι δὲν εἶναι εὐσπλαγχνικὸς καὶ φιλάνθρωπος, ποὺ φέρνει ἀτονία τὴν ὥρα τῆς ψαλμῳδίας καὶ ἀδυναμία τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς»[37]
.         Ἡ σωματική ἄνεση καί ἡ ἀχαλίνωτη ἱκανοποίηση τῶν παθῶν ἔφερε τήν ἀνία, τήν ἀκηδία καί τήν διάχυτη ἀπογοήτευση. Ὁ πλοῦτος καί ἡ εὐμάρεια δέν ἔλυσαν τά λεγόμενα ψυχολογικά προβλήματα, ἀλλά τά αὔξησαν. «Τελικά, οἱ ἄνθρωποι», παρατηρεῖ ὁ Γέροντας Παΐσιος, «βασανίζονται καί ἀπό τόν πλοῦτο, γιατί τά ὑλικά ἀγαθά δέν τούς γεμίζουν, εἶναι διπλό βάσανο. Ξέρω ἀνθρώπους πλούσιους, πού τά ἔχουν ὅλα, δέν ἔχουν καί παιδιά καί βασανίζονται. Βαριοῦνται πού κοιμοῦνται, βαριοῦνται νά περπατήσουν, βασανίζονται ἀπό ὅλα. “Ἐντάξει, ἀφοῦ ἔχεις ἐλεύθερο χρόνο, λέω σέ κάποιον, κάνε πνευματικά. Διάβασε μία Ὥρα, διάβασε λίγο ἀπό τό Εὐαγγέλιο”. “Δέν μπορῶ”, λέει. “Κάνε ἕνα καλό, πήγαινε σέ κανένα νοσοκομεῖο καί δές κανέναν ἄρρωστο”. “Ποῦ νά πάω ὡς ἐκεῖ, σοῦ λέει, καί τί θά βγῆ;” “Πήγαινε νά βοηθήσης κανέναν φτωχό στήν γειτονιά σου”. “Όχι, δέν μ’ εὐχαριστεῖ, λέει, οὔτε αὐτό”. Νά ἔχη ἐλεύθερο χρόνο, νά ἔχη ἕναν σωρό σπίτια, νά ἔχη ὅλα τά καλά, καί νά βασανίζεται! Ξέρετε πόσοι τέτοιοι ἄνθρωποι ὑπάρχουν; Καί βασανίζονται, μέχρι νά τούς στρίψη τό μυαλό. Φοβερό! Καί ἄν τυχόν δέν δουλεύουν, ἀλλά μόνον ἀπό τίς περιουσίες ἔχουν εἰσοδήματα, εἶναι οἱ πιό βασανισμένοι ἄνθρωποι. Ἐνῶ, ἄν ἔχουν τουλάχιστον μία δουλειά, εἶναι καλύτερα»[38].
.        Ἡ ἀπελπισία καί ἡ αὐτοκτονία, λόγῳ τῆς ἀπουσίας τῆς ἀληθινῆς χαρᾶς καί τοῦ ὑπαρξιακοῦ κενοῦ, τείνει νά γίνει μόδα[39]. Μέσῳ ἐπιφανῶν ἐκπροσώπων του ὁ σύγχρονος κόσμος διακηρύττει ὅτι δέν ὑπάρχει εὐτυχία. Πρόσφατα κάποιος μεγάλος ἐπώνυμος συγγραφέας δήλωσε: «Δεν πιστεύω στήν εὐτυχία. Πιστεύω μόνο στήν ἀνησυχία. …Ὅσοι λένε ὅτι εἶναι εὐτυχισμένοι στήν ζωή τους εἶναι ἠλίθιοι… Ἡ πραγματική εὐτυχία εἶναι ἡ ἀνησυχία». (Οὐμπέρτο Ἔκο, Ἐλευθεροτυπία 9-4-2008). Ἄν ἡ εὐτυχία εἶναι ἡ ἀνησυχία, τότε ὅλος ὁ κόσμος θά ἔπρεπε νά πλέει σέ …πελάγη εὐτυχίας ἀφοῦ ἡ ἀνησυχία, τό ἄγχος καί ἡ ταραχή εἶναι χαρακτηριστικά τῶν περισσότερων σύγχρονων ἀνθρώπων. Ἀντίθετα ὅμως, ἡ ἀληθινή εὐτυχία δύσκολα συναντᾶται σήμερα, γιά νά μήν ποῦμε ὅτι εἶναι σχεδόν ἀνύπαρκτη… ἰδιαίτερα στούς ἡλικιακά νεώτερους.
.         Ζοῦμε σ’ ἕναν κόσμο πού δημιουργεῖ γηρασμένες ψυχές. Πρόσφατα πάλι μία ἐπώνυμη ἠθοποιός, θλιμμένη δήλωσε: «Μέ φοβίζει ἡ δική μου κούραση. Ἡ δική μου ἀπάθεια. Προσπαθῶ τουλάχιστον σ’ ἕναν ἰδιωτικό χῶρο ν’ ἀνταποκριθῶ ὅσο πιο ἀνθρώπινα μπορῶ. Τό κατορθώνω; Περισσότερο μέ θλίβει τό γῆρας τῆς ψυχῆς. Ὁ μαρασμός της». (Ἀννέζα Παπαδοπούλου, Ἐλευθεροτυπία 12-4-2008). Τό γῆρας τῆς ψυχῆς δημιουργεῖ καί τό γῆρας τοῦ σώματος…
.         Οἱ δηλώσεις αὐτές ἐπιβεβαιώνουν τό γεγονός ὅτι ὅποιος θέλει νά «ἀνήκει» σ’ αὐτόν τόν «κόσμο», βασανίζεται καί τελικά πεθαίνει. Ζώντας σύμφωνα μέ τήν κοσμική νοοτροπία του, ὑποτασσόμενος στά πάθη, πού συνιστοῦν αὐτό πού λέμε «κόσμο» (φιληδονία, φιλοδοξία, φιλαργυρία), ζεῖ ἀναγκαστικά καί τά ἀποτελέσματα τῶν παθῶν, πού εἶναι ἡ λύπη, ἡ κατάθλιψη, ἡ ἀνία, ἡ ψυχική γήρανση, ὁ ψυχικός θάνατος!

Ἡ ἀγάπη πρός τόν «κόσμο» (κοσμικό φρόνημα) ὁδηγεῖ στήν θλίψη καί τήν Κατάθλιψη

.       Ὁ Ἀββᾶς Ἰσαάκ ὁ Σύρος ταυτίζει τόν κόσμο μέ τά πάθη. Νά τί μᾶς διδάσκει: «Ὅταν θέλουμε νά ὀνομάσουμε ὅλα τά πάθη μαζί, τά λέμε «κόσμο». Καί ὅταν θέλουμε νά ξεχωρίσουμε καί νά δώσουμε στό καθένα τό ὄνομά του, τά ὀνομάζουμε «πάθη». Καί τά πάθη, καθώς διαδέχονται τό ἕνα τό ἄλλο, σχηματίζουν τόν δρόμο τοῦ κόσμου, καί ὅπου τελειώνουν τά πάθη, ἐκεῖ παύει νά ὑπάρχει ὁ δρόμος τοῦ κόσμου… Ὅπου πάψει ἡ ἐνέργεια τῶν παθῶν, ἐκεῖ πεθαίνει μαζί τους καί ὁ κόσμος.
.        Εἶπε κάποιος σοφός γιά τούς ἁγίους ὅτι, ὅταν ζοῦσαν, ἦταν ἤδη πεθαμένοι, διότι, ἐνῶ ζοῦσαν μέ τό σῶμα τους, δέν ζοῦσαν ζωή σαρκική. Καί σύ πρόσεξε νά δεῖς ποιά πάθη ζοῦνε μέσα σου, γιά νά καταλάβεις πόσο ἀνήκεις στόν κόσμο καί ἐξ αἰτίας ποιῶν παθῶν εἶσαι δεμένος μαζί του καί ἀπό ποιά ἐλευθερώθηκες… Μέ δύο λόγια, κόσμος εἶναι ἡ ἐμπαθής ζωή καί τό σαρκικό φρόνημα. Ὅποιος ἀπαλλαγεῖ ἀπό τά πάθη του, ἔχει ἐξέλθει ἀπό τόν κόσμο»[40]. (132)
.        Ὁ χριστιανός καλεῖται νά ἐξέλθει τοῦ κόσμου δηλ. νά ἐλευθερωθεῖ ἀπό τά πάθη του. Ὅποιος θέλει νά εἶναι φίλος τοῦ κόσμου «ἐχθρός τοῦ Θεοῦ καθίσταται»[41]…ἀλλά καί τοῦ ἑαυτοῦ του. Ζεῖ ὑποδουλωμένος σέ μία ἀβάσταχτη θλίψη…
.          Ὅσο δέν θέλει νά μετανοήσει, νά «ἐξέλθει τοῦ κόσμου»[42] καί νά ἀγαπήσει τόν Θεό, παραμένει δεμένος μέ τά «ἀγαπώμενα δεσμά τῶν παθῶν». Τό συμπέρασμα βγαίνει ἀβίαστα: Ἡ ὑποταγή στά πάθη ὁδηγεῖ στήν λύπη καί κατάθλιψη.

.            Ἡ ἀμέλεια, ἡ ραθυμία, ἡ τεμπελιά, ἡ λήθη τοῦ Θεοῦ καθώς καί ἡ ἄγνοια ὁδηγοῦν στήν διαμόρφωση τῶν διαφόρων παθῶν μέσα μας. Τά πάθη, ὅταν ἐνεργοῦν, ἔχουν σάν ἀποτέλεσμα τήν λύπη καί τήν κατάθλιψη. Ὅταν ὁ ἄνθρωπος ζεῖ σύμφωνα μέ τίς ἐντολές τοῦ Θεοῦ, μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία (ἐννοεῖται ὅτι εἶναι βαπτισμένος) μέ ἀληθινή μετάνοια, τότε ἔχει ἐνεργό τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Βαπτίσματος. Ἔχει φανερό τότε τόν καρπό τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, πού εἶναι «ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, πραότης, ἐγκράτεια»[43]. Ὅταν ἡ Χάρη ἀπουσιάζει ἤ εἶναι ἀπενεργοποιημένη λόγῳ τῶν παθῶν, τότε πράγματι ἀπουσιάζουν τά ἀνωτέρω χαρίσματα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί ὁ ἄνθρωπος ἔχει τά ἀντίθετα ἀπό αὐτά δηλ. μίσος, λύπη, ταραχή, ἄγχος, ἀνυπομονησία, κακότητα, ἀπιστία, θυμό, ἀκρασία. Τά πάθη λειτουργοῦν ὡς ἑξῆς:

1. «Αἰχμαλωτίζουν καὶ ὑποδουλώνουν τὸν ἄνθρωπο, ὁ ὁποῖος χάνει τὴν ἐλευθερία του καὶ γίνεται δοῦλος τους.

2.    Ἡ ψυχή τοῦ ἀνθρώπου ἀσθενεῖ. Δὲν αἰσθάνεται τὰ πνευματικά του χαρίσματα οὔτε μπορεῖ νὰ τὰ ἐπιθυμήση. Βέβαια, “δὲν εἶναι δυνατὸν ὅλοι νὰ φθάσουν στὴν ἀπάθεια”, μποροῦν ὅμως ὅλοι νὰ σωθοῦν, ὅλοι νὰ συμφιλιωθοῦν μὲ τὸν Θεὸ” (Κλῖμαξ. Κϛ´, παρ. νδ),

3.    Τὰ πάθη στέκονται σὰν διάφραγμα καὶ μεσότοιχος μπροστὰ στήν Βαπτισματική Θεία Χάρη καί τίς δοσμένες ἀπό τόν Θεό ἀρετὲς τῆς ψυχῆς. Ἄν δὲν γκρεμιστοῦν αὐτὰ τὰ τείχη μὲ τήν μετάνοια καί τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν, δὲν μποροῦν νὰ φανοῦν τὰ πνευματικὰ χαρίσματα πού βρίσκονται πίσω ἀπὸ αὐτά.

.           Ὅπως δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ βλέπη τὸν ἥλιο ὅταν ὑπάρχει ὀμίχλη, ἔτσι δὲν μπορεῖ νὰ δεῖ καὶ τὸ κάλλος τῆς ψυχῆς ὅταν αὐτὸ καλύπτεται ἀπὸ τὴν ὁμίχλη τῶν παθῶν. Τὰ πάθη εἶναι σὰν κάποια σκληρὴ οὐσία πού ἐμποδίζει νὰ λειτουργήσουν τὰ διάφορα πνευματικὰ χαρίσματα στὸν ἄνθρωπο. Ἔτσι, ὁ ἄνθρωπος βρίσκεται συνέχεια μέσα στὸ σκοτάδι, στήν θλίψη, στήν κατάθλιψη καὶ δὲν μπορεῖ νὰ βγεῖ στὴν χώρα τῆς ζωῆς, τῆς χαρᾶς καὶ τοῦ φωτός. Ἕνας φιλάργυρος π.χ. δὲν γνωρίζει τὴν χαρὰ τῆς ἐλεημοσύνης οὔτε ὁ φιλοκόσμος τὴν χάρη τῶν δακρύων καὶ τοῦ πένθους. Ὅλοι αὐτοὶ βρίσκονται σὰν σὲ μία νυκτομαχία καὶ ψηλαφοῦν τὸ σκότος. Διότι τὸ φῶς ἀνήκει στοὺς ἀγαθοὺς καὶ σ’ ἐκείνους πού ἔχουν καθαρίσει τὴν ψυχή τους ἀπὸ τὰ πάθη.

4. Τελικά τὰ πάθη μᾶς διώχνουν ἀπὸ τὸ φῶς καὶ τὴν ζωή. Καὶ, ἐπειδὴ τὸ φῶς καὶ ἡ ζωὴ εἶναι ὁ Χριστός, τὰ πάθη μᾶς διώχνουν ἀπὸ τὸν Θεό, πού εἶναι ἡ Ζωή, καὶ μᾶς ὁδηγοῦν στὸν θάνατο[44].

    ––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––––

12. Ἄρθρο στήν ἱστοσελίδα τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ Κοινοβουλίου στίς 11-02-09.

http://www.europarl.europa.eu/news/public/story_page/066-48731-040-02-07-911-20090206STO48710-2009-09-02-2009/default_el.htm.

13. http://www.in.gr/news/article.asp?lngEntityID=208243. Αὐτά ἀνέφεραν εἰδικοί τοῦ Παγκόσμιου Ὀργανισμοῦ ὑγείας σέ συνέντευξή τους.

Βλ. καί στό http://www.mohaw.gr/ministry/deltia_tupou/ab3913bd3bf3b33bf3c53bc3b5-3c43bf

Βλ. ἐπίσης στό φυλλάδιο : Ὑπουργεῖο Ὑγείας καί Κοινωνικῆς Ἀλληλεγγύης, Μονάδα Στρατηγικῆς καί Πολιτικῶν Ὑγείας. Ἐθνικό Σχέδιο Δράσης γιά τή Δημόσια Ὑγεία. Ἐθνικό Σχέδιο Δράσης γιά τήν κατάθλιψη, 2008-2012. Συντονιστής Μονάδας: Ἀλέξης Ζορμπάς: Στή σέλ. 5 γράφεται: Σύμφωνα μέ τά στοιχεῖα του ΠΟΥ (δείκτης DALY) ἡ κατάθλιψη παγκοσμίως κατέχει σήμερα τήν 4η θέση, ἀπό πλευρᾶς ἀπώλειας ἐτῶν ζωῆς, ἀναπηρίας καί κοινωνικῆς δυσλειτουργίας, ἐνῶ τό 2020, θά καταλάβει τή 2η θέση παγκοσμίως καί στίς δυτικές κοινωνίες τήν 1η ἀνεξαρτήτως φύλου καί ἡλικίας. Μία στίς πέντε γυναῖκες καί ἕνας στούς ὀκτώ ἄνδρες ἀναπτύσσουν κατάθλιψη κάποια στιγμή στή ζωή τους, σύμφωνα μέ τά ὑπάρχοντα διεθνῆ στοιχεῖα. Γιά τή χώρα μας, πρακτικά αὐτό σημαίνει ὅτι ἀνά πάσα στιγμή πάσχει ἀπό κατάθλιψη τό 8% τοῦ πληθυσμοῦ κατά μέσο ὅρο».

Ἐπίσης στή σέλ. 15 διαβάζουμε: «Ἀπό ἐπιδημιολογικές ἔρευνες ὑπολογίζεται ὅτι τό 6%-8% περίπου τοῦ παγκόσμιου πληθυσμοῦ πάσχει ἀπό κατάθλιψη, δηλαδή περισσότεροι ἀπό 450-500 ἑκατομμύρια ἄνθρωποι σ’ ὅλον τόν κόσμο.Σύμφωνα μέ τά στοιχεῖα ἀπό τήν ἐπιδημιολογική μελέτη ΑΤΤΙΚΗ, πού πραγματοποιήθηκε ἀπό τήν Α΄ Καρδιολογική Κλινική τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ πανεπιστημίου Ἀθηνῶν μέ δεῖγμα πάνω ἀπό 3000 ἄνδρες καί γυναῖκες, ἄνω τῶν 18 ἐτῶν φαίνεται ὅτι τό 25% τῶν ἀνδρῶν (περίπου 850.000 Ἕλληνες) καί τό 33% τῶν γυναικών (περίπου 1,1 ἐκ Ἑλληνίδες) στή χώρα μᾶς πάσχουν ἀπό ἤπια ἕως σοβαρή κατάθλιψη, ἐνῶ τό 55% τῶν γυναικών καί τό 50% τῶν ἀνδρῶν ἔχουν ἔντονο ἄγχος».

14. Κατάθλιψη: Ἡ μάστιγα τοῦ πλανήτη μας, http://www.cna.gr/?p=2456

15.  Περιοδικό: Ὁ Σωτήρ, http://www.osotir.org/ καί:

http://anastasiosk.blogspot.com/2011/10/blog-post_5372.html

34. Ὅπως ἔλεγε ὁ μακαριστός Γέροντας Σωφρόνιος τοῦ Ἔσσεξ: «Μὴν ἔχετε ὑπερβολικὴ ἐμπιστοσύνη στὴν ἀνώτερη μόρφωση ποὺ ἀποκτήσατε στὸν κόσμο. Ὁ πολιτισμὸς στὸν ὁποῖο ζοῦμε εἶναι κουλτούρα τῆς πτώσεως». http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/gerontikon/gerontikon5_russians.htm#3

35. Ὁ λογισμός τῆς λύπης εἶναι ἕνας ἀπό τούς ὀκτώ θανάσιμους καί βασικούς ἐμπαθεῖς λογισμούς.

36. Ὁ π. Σωφρόνιος πέρασε μεγάλο μέρος τῆς ζωῆς του στήν Δυτική Εὐρώπη καί γνωρίζει ἄριστα τήν κατάσταση τοῦ σύγχρονου ἀνθρώπου τῆς Δύσης. http://www.phys.uoa.gr/~nektar/orthodoxy/gerontikon/gerontikon5_russians.htm#3

37. Ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος, «Κλῖμαξ», Ἱ. Μ. Παρακλήτου ,1999, Λόγος 13, Περὶ Ἀκηδίας, στ. 10.

38. Γέροντος Παΐσιου του Αγιορείτου, Λόγοι Α΄ – Δεύτερο Μέρος – Κεφάλαιο 3ον «Ἁπλοποιῆστε τήν ζωή σας, γιά νά φύγη τό ἄγχος», ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ “ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ”, ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2001.

39. Πρβλ. Κίνηση Emo στό: http://neataksi.blogspot.com/search/label/, Ἡ Νεολαία στήν Ἑλλάδα σήμερα…….Ἡ μεγάλη πλάνη της Μόδας emo – trendy – Κάγκουρες – Γκοθάδες

40. Ἀββᾶ Ἰσαάκ τοῦ Σύρου, Ἀσκητικά, ἐπιμ. Νικηφόρου Ἱερομονάχου, ἐκδ. Βασ. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη 1977, σελ. 132.

41. Ἰακ. 4, 4: «Οὐκ οἴδατε ὅτι ἡ φιλία τοῦ κόσμου ἔχθρα τοῦ Θεοῦ ἐστιν; ὃς ἐὰν οὖν βουληθῇ φίλος εἶναι τοῦ κόσμου͵ ἐχθρὸς τοῦ Θεοῦ καθίσταται».

42. Πρβλ. τό Β΄Κορ. ϛ´ 17-18: «Διὸ ἐξέλθετε ἐκ μέσου αὐτῶν καὶ ἀφορίσθητε͵ λέγει Κύριος͵ καὶ ἀκαθάρτου μὴ ἅπτεσθε· κἀγὼ εἰσδέξομαι ὑμᾶς͵ καὶ ἔσομαι ὑμῖν εἰς Πατέρα͵ καὶ ὑμεῖς ἔσεσθέ μοι εἰς υἱοὺς καὶ θυγατέρας͵ λέγει Κύριος Παντοκράτωρ».

43.  Γαλ. ε´ 22-23

ΠΗΓΗ: hristospanagia1.wordpress.com

Σχῆμα 14Χ20.5 , Σελίδες 282, Τιμή: 9€, Παραγγελίες στό τηλέφωνο 6947612075 ἤ στό e- mail: hristospanagia@yahoo.gr

, , , ,

Σχολιάστε

ΤΙ ΕΙΝΑΙ Η ΚΑΤΑΘΛΙΨH ΚΑΙ ΠΩΣ ΘΕΡΑΠΕΥΕΤΑΙ

Τί εἶναι κατάθλιψη
πομάκρυνση τοῦ ἀνθρώπου πό τόν Θεό καί ἀλλοτρίωσή του.

Ἱερομόναχος Σάββας Ἁγιορείτης

Ἀπόσπασμα ἀπό τό νέο βιβλίο:
Τά πάθη καί κατάθλιψη – Τί εναι καί πς θεραπεύονται 

πομάκρυνση το νθρώπου πό τόν Θεό καί λλοτρίωσή του.

.         Ζοῦμε σ’ ἕναν κόσμο, πού βουλιάζει ὅλο καί περισσότερο στήν θλίψη, στήν ἀνία, στήν σαρκικότητα, στήν μοναξιά. Εἶναι ὅλα αὐτά, τά πικρά ἀποτελέσματα τῆς ἀπομάκρυνσης ἀπό τόν Θεό. Δυστυχῶς, ἡ συντριπτική πλειοψηφία τῶν ἀνθρώπων ἔχουν ἀρνηθεῖ τόν Δημιουργό τους.
.         «Ὅσο ἀπομακρύνονται οἱ ἄνθρωποι ἀπό τήν φυσική ζωή, τήν ἁπλή», παρατηρεῖ ὁ ὁσιώτατος Γέροντας Παΐσιος, «καί προχωροῦν στήν πολυτέλεια, τόσο αὐξάνει καί τό ἀνθρώπινο ἄγχος. Καί ὅσο ἀπομακρύνονται ἀπό τόν Θεό, ἑπόμενο εἶναι νά μή βρίσκουν πουθενά ἀνάπαυση. Γι’ αὐτό γυρίζουν ἀνήσυχοι ἀκόμη καί γύρω ἀπό τό φεγγάρι –σάν τό λουρί τῆς μηχανῆς γύρω ἀπό τήν τρελλή ρόδα16–, γιατί ὁλόκληρος ὁ πλανήτης μας δέν χωράει τήν πολλή τους ἀνησυχία.
.         Ἀπό τήν κοσμική καλοπέραση, ἀπό τήν κοσμική εὐτυχία, βγαίνει τό κοσμικό ἄγχος. Ἡ ἐξωτερική μόρφωση μέ τό ἄγχος ὁδηγεῖ καθημερινῶς ἑκατοντάδες ἀνθρώπων (ἀκόμη καί μικρά παιδιά μέ ἄγχος) στίς ψυχαναλύσεις καί στούς ψυχιάτρους καί κτίζει συνεχῶς Ψυχιατρεῖα καί μετεκπαιδεύει ψυχιάτρους …
.         Καί οἱ διάφοροι τουρίστες, πού ἔρχονται ἀπό ξένες χῶρες καί περπατοῦν στούς δρόμους, μέσα στόν ἥλιο, στήν ζέστη, μέσα στήν σκόνη, μέσα σέ τόση φασαρία, σκέψου πόσο ὑποφέρουν! Τί ζόρισμα, τί σφίξιμο ἐσωτερικό ἔχουν, ὥστε τό σκάσιμο αὐτό τό ἐξωτερικό τό θεωροῦν ἀνάσα! Πόσο τούς διώχνει ὁ ἐαυτός τους, πού θεωροῦν ἀνάπαυση ὅλη αὐτήν τήν ταλαιπωρία!
.         Ὅταν δοῦμε ἄνθρωπο μέ μεγάλο ἄγχος, στενοχώρια καί λύπη, ἐνῶ τά ἔχει ὅλα –τίποτε δέν τοῦ λείπει–, πρέπει νά γνωρίζουμε ὅτι τοῦ λείπει ὁ Θεός»17.
.         Ἔλεγε ὁ πατὴρ Πορφύριος ὅτι «ὅλος ὁ κόσμος καὶ ποὺ πιστεύουνε καὶ ποὺ δὲν πιστεύουνε, ατ τ πράγμα τος τρώει… πομάκρυνσις π τν Θεό, πο φέρνει τὴν μοναξιά. Καὶ ὅταν ἀρνεῖσαι ἕνα μυστήριο… ἕνα μυστήριο… χουνε γίνει τόσοι γιατρο ψυχίατροι, ψυχαναλυταί, ψυχολόγοι κα δέχονται σθενες… Ποιος σθενες, βρέ, ποιός εσαι σ πού θ δεχθες σθενες; Καὶ στὸ τέλος πάει: Τί βλέπεις γιατρέ μου… «Δὲν ἔχεις τίποτα… Ἔχεις ἀνασφάλεια». Τί θὰ πεῖ ἀνασφάλεια; «δὲν ἔχεις τίποτα· πάρε αὐτό». μα δν δώσεις τν αυτό σου στν Θεό, τί ν σο κάνει ατό. Θ σ ναρκώσει σήμερα, αριο μπορε ν σο ’ρθε πι μεγάλη»18.
.         Ὁ σύγχρονος κατατεθλιμμένος καί περίφροντις ἄνθρωπος τῆς Δύσης ζεῖ τήν δύση τοῦ πολιτισμοῦ του, διότι τόν στήριξε στήν αὐτονόμηση ἀπό τόν Θεό, στήν λογική καί στήν ἱκανοποίηση τῶν παθῶν του.
.         «Μετήλλαξαν τήν λήθεια το Θεο σέ ψέμμα19, καί σεβάσθηκαν καί λάτρευσαν τήν κτίση καί χι τόν Κτίσαντα… Γι’ αὐτό καί Θεός τούς παρέδωσε σέ πάθη τιμίας»20. Ἄφησε ὁ Θεός νά μάθουμε ἀπό αὐτά πού θά πάθουμε. Ἀπό τό ἀνωτέρω ρητό τοῦ Ἀποστόλου Παύλου συνάγεται ὅτι ὁ ἄνθρωπος παραδίδεταικατά παραχώρηση το Θεοστά διάφορα πάθη, τά ὁποῖα τόν ἀτιμάζουν καί τόν ἐξευτελίζουν. Ἡ αἰτία τῆς παιδαγωγικῆς αὐτῆς Θείας παραχώρησης εἶναι ἡ ἁμαρτία, εἶναι ἡ ραθυμία, εἶναι τό γεγονός ὅτι οἱ ἄνθρωποι δέν θέλησαν νά γνωρίσουν τόν Θεόν. Δέν ἐπιδίωξαν νά Τόν ἔχουν «ν πιγνώσει» 21, δηλ. νά ἔχουν γνήσια αἴσθηση καί γνώση τοῦ Θεοῦ μέσα τους, διά τῆς ὁλοκληρωτικῆς στροφῆς καί ἀγάπης πρός Αὐτόν.
.         Τό ἀποτέλεσμα εἶναι νά παραδοθοῦν ἀπό τόν Θεό στόν σκοτισμό τοῦ νοός, σ’ ἕναν νοῦ «δόκιμον» 22, ἀνίκανο νά διακρίνει τήν ἀλήθεια· ὁπότε καί τά ἔργα τους εἶναι ἄπρεπα καί ἁμαρτωλά, ἔργα σκότους.
.         Τό ἐνεργήματα-ἀποτελέσματα τῶν παθῶν εἶναι φοβερές παρεκτροπές τῶν ἀνθρώπων, ἀλλοτρίωση-φθορά τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου. Οἱ ἄνθρωποι γέμισαν μέ «κάθε δικία, πονηρία, πλεονεξία, φθόνο, φόνο, φιλόνεικη διάθεση, δόλο, κακοήθεια, ψιθυρισμό, καταλαλιά, μίσος πρός τόν Θεό, βρι, περηφάνεια, λαζονεία, πείθεια πρός τούς γονες, πανουργία, λλειψη σύνεσης, στοργία, νελεημοσύνη, διχασμό καί πομόνωση πό λους»23.
.         Αὐτή ἡ ἀπομόνωση ἀπό ὅλους, ἡ ἔλλειψη ἀγάπης καί κοινωνίας πραγματικῆς, δέν θεραπεύεται μέ χάπια ἤ ἠλεκτροσόκ ἀλλά μέ τήν ταπεινή ἐξομολόγηση καί τήν γνήσια μετάνοια. Ἄν ὁ ἄνθρωπος δέν μετανοήσει ὁδηγεῖται στόν ὑπαρξιακό θάνατο.

16. Στά παλιά μηχανοστάσια “τρελλή ρόδα” ὀνόμαζαν τήν ρόδα πού δέν παρῆγε ἔργο, ἀλλά τήν χρησιμοποιοῦσαν ἁπλῶς γιά νά περνοῦν τό λουρί τοῦ τροχοῦ, ὅταν ἤθελαν νά τόν ἀπενεργο-ποιήσουν.

17. Γέροντος Παΐσιου του Αγιορείτου, Λόγοι Α΄ – Δεύτερο Μέρος – Κεφάλαιο 3ον «Ἁπλοποιῆστε τήν ζωή σας, γιά νά φύγη τό ἄγχος», ΙΕΡΟΝ ΗΣΥΧΑΣΤΗΡΙΟΝ “ΕΥΑΓΓΕΛΙΣΤΗΣ ΙΩΑΝΝΗΣ Ο ΘΕΟΛΟΓΟΣ”, ΣΟΥΡΩΤΗ ΘΕΣΣΑΛΟΝΙΚΗΣ 2001.

18. Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Κωνσταντίνου Γιαννιτσιώτη, «Κοντὰ στὸν γέροντα Πορφύριο». Ἔκδοση Ἱεροῦ Γυναικείου Ἡσυχαστηρίου ἡ Μεταμόρφωσις τοῦ Σωτῆρος, Ἀθῆναι, 1995, σελ. 199.

19. Δηλ. διέστρεψαν τήν Εὐαγγελική Ἀλήθεια.

20. Ρωμ. α´ 25-26: «Μετήλλαξαν τὴν ἀλήθειαν τοῦ Θεοῦ ἐν τῷ ψεύδει,καὶ ἐσεβάσθησαν καὶ ἐλάτρευσαν τῇ κτίσει παρὰ τὸν κτίσαντα,ὅς ἐστιν εὐλογητὸς εἰς τοὺς αἰῶνας· ἀμήν. Διὰ τοῦτο παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς πάθη ἀτιμίας».

21. Ρωμ. α´ 28:«οὐκ ἐδοκίμασαν τὸν Θεὸν ἔχειν ἐν ἐπιγνώσει,παρέδωκεν αὐτοὺς ὁ Θεὸς εἰς ἀδόκιμον νοῦν,ποιεῖν τὰ μὴ καθήκοντα».

22. Ὅ.π.

23. Πρβλ: Ρωμ. α´ 29- 1, 31:«πεπληρωμένους πάσῃ ἀδικίᾳ πονηρίᾳ πλεονεξίᾳ κακίᾳ,μεστοὺς φθόνου φόνου ἔριδος δόλου κακοηθείας, ψιθυριστάς, καταλάλους, θεοστυγεῖς, ὑβριστάς, ὑπερηφάνους, ἀλαζόνας, ἐφευρετὰς κακῶν, γονεῦσιν ἀπειθεῖς, ἀσυνέτους, ἀσυνθέτους, ἀστόργους, ἀνελεήμονας»

ΠΗΓΗ: hristospanagia1.wordpress.com

Σχῆμα 14Χ20.5 , Σελίδες 282, Τιμή: 9€,
Παραγγελίες στό τηλέφωνο 6947612075 ἤ στό e- mail: hristospanagia@yahoo.gr

, , ,

Σχολιάστε

Η ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΟΡΦΥΡΙΟ [ε´] («Νὰ συνηθίζουμε τὰ παιδιὰ μὲ τὶς ἐμπειρίες καὶ μὲ τὶς προοπτικὲς ποὺ ἔχει θεσμοθετήσει ἡ Ἐκκλησία μας, μὲς στὸ σπίτι νὰ ὑπάρχει ἕνα καντηλάκι»)

«Ἡ ποιμαντικ προσέγγιση το συγχρόνου νθρώπου
π τ
ν Γέροντα Πορφύριο». [Ε´, τελευταῖο]

μιλία Ἀρχιμ. π. Σαράντη Σαράντου
(21.01.2012)


Ἠχητικὸ Ἀρχεῖο: Ἱστοσελίδα Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἀναργύρων Ἁγ. Παρασκευῆς Ἀττικῆς

Ἀπομαγνητοφωνημένο κείμενο: «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/25/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρόν/

Β´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/25/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρό-2/

Γ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/27/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρό/

Δ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/28/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρ-4/

.            Ἰδιαιτέρως ὁ Γέροντας ἐπιστρέφει στὴν παιδαγωγικὴ ποὺ θὰ πρέπει νὰ ὑφίσταται καὶ ἡ μητέρα κατὰ τὴ διάρκεια τῆς κυοφορίας καὶ ἑπομένως τὸ κυοφορούμενο νὰ βρίσκεται σὲ καλὲς συνθῆκες. Ποιὲς εἶναι οἱ καλὲς συνθῆκες; Ἡ ἁρμονία τῶν δύο συζύγων, ὁ εἰρηνικὸς τρόπος ζωῆς ποὺ γίνεται ἀντιληπτὸς ἀπὸ τὸ κυοφορούμενο ἔβρυο. Πολὺ περισσότερο βέβαια ἡ προσευχή, ὁ εἰρηνικὸς τρόπος τῆς κυοφορούσης καὶ ὅλες οἱ εἰρηνικὲς συνθῆκες προετοιμάζουν τὸν ἄνθρωπο τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτο στάδιο τῆς ζωῆς εἶναι πάρα πολὺ σημαντικό, αὐτοὶ οἱ ἐννέα μῆνες καὶ αὐτὴ ἡ περίοδος κυοφορίας, εἶναι περίοδος πολὺ καταξιωμένη καὶ πολὺ σημαντικὴ καὶ αὐτὸ φαίνεται καὶ ἀπὸ τὴν ἐπικοινωνία τοῦ ἐμβρύου Κυρίου μας μὲ τὸ ἔμβρυο τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ἐσκίρτησε τὸ βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει τῆς μητέρας, ἐνῶ ἀκόμα δὲν εἶχαν ἔρθει στὸ φῶς τῆς ζωῆς. Πλέον μὲ τὴν πρόοδο τῆς ἐπιστήμης καὶ μὲ τοὺς ὑπερήχους ἔχει γίνει πιὸ ἀντιληπτὸ καὶ πιὸ ἐποπτικὴ ἡ κατανόηση τῆς ζωῆς τοῦ ἐμβρύου καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχουν πλέον ἀμφιβολίες ὅτι εἶναι τὸ πρῶτο στάδιο τῆς ζωῆς, τὸ δεύτερο εἶναι ἡ παροῦσα ἡ ζωὴ – ὅση μᾶς χαρίζει ὁ Θεὸς – καὶ τὸ τρίτο εἶναι ἡ αἰώνια ζωὴ κι ἑπομένως ἡ περίοδος τῆς κυοφορίας εἶναι πάρα πολὺ σημαντικὴ καὶ κρίσιμη καὶ προετοιμάζει γιὰ τὸ δεύτερο στάδιο τῆς ζωῆς.
.            Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος κάνει ἀρκετὸ λόγο γιὰ τὰ τρία αὐτὰ στάδια τῆς ζωῆς μὲ κορυφαῖο καὶ ἀπώτατο τὸ τελευταῖο στάδιο ποὺ εἶναι πλέον αἰώνια ζωή. Ἑπομένως κι ὁ πατέρας κι ἡ μητέρα θὰ πρέπει νὰ ἔχουνε πάντοτε τὴν αἴσθηση καὶ τὴν βεβαιότητα ὅτι φέρνοντας ἕναν ἄνθρωπο στὸν κόσμο δὲν θὰ ἔχει τὴν διάρκεια κάποιων χρόνων ζωῆς ἀλλὰ ἔρχεται ἕνας ἄνθρωπος ποὺ θὰ εἶναι αἰώνιος καὶ ἔτσι μὲ αὐτὴ τὴν ὀπτικὴ καὶ προοπτικὴ θὰ πρέπει νὰ συμπεριφερόμαστε, ὅσο ἔχουμε μαζί μας, ὅσο ἔχουμε κοντά μας τὰ παιδιά. Καὶ δὲν εἶναι πλέον κτῆμα μας τὰ παιδιά. Αὐτὸ φρόντιζε ὁ Γέροντας νὰ τὸ λέει στοὺς γονεῖς, γι’ αὐτὸ ἔχουμε τὶς ρητὲς καθοδηγήσεις του «Γίνετε Ἅγιοι ἐσεῖς οἱ γονεῖς, γιὰ νὰ γίνουν καὶ τὰ παιδιὰ Ἅγιοι» ἢ «Αὐτὰ ποὺ θέλετε ἐσεῖς νὰ διδάξετε στὸν παιδί, πέστε τα στὸν Χριστὸ» – ὅτι ἐμεῖς θέλουμε τὰ παιδιά μας ἔτσι νὰ γίνουν κι ὁ Χριστός, ποὺ ξέρει τί ἀκριβῶς πρέπει νὰ γίνει τὸ κάθε παιδί, θὰ τοῦ ἀνοίξει τὶς προοπτικές, τὸν νοῦ, τὴν καρδιά, τὴν ζωὴ γιὰ νὰ ἀποκωδικοποιήσει τὴν ἀγαθὴ βούληση τῶν γονέων καὶ καθαρμένη πλέον ἡ βούληση τῶν γονέων ἀπὸ τὸν ἐγωισμὸ καὶ ἀπὸ τὶς μικρότητες τὶς ἐνδοκοσμικὲς καὶ τὰ παιδιὰ βλέποντας ὅτι οἱ γονεῖς εἶναι κι αὐτοὶ ἄνθρωποι ἀγωνιζόμενοι, εἶναι ἁγιαζόμενοι, εἶναι ταπεινούμενοι καὶ προσευχόμενοι καὶ ἐμπιστευόμενοι στὴν Θεία Χάρη θὰ εἰσπνέουν καὶ θὰ ἀπορροφοῦν αὐτὸ τὸ κλίμα τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν γονέων  πρὸς τὸν Κύριο. Καὶ ἔτσι θὰ ἐκπαιδεύονται.
.             Γι’ αὐτὸ ἔλεγε ὁ Γέροντας ν συνηθίζουμε τ παιδι μ τς μπειρίες κα μ τς προοπτικς πο χει θεσμοθετήσει κκλησία μας, μς στ σπίτι ν πάρχει να καντηλάκι, τ φς το καντηλιο εναι παρ πολ παρηγορητικ στν ψυχή, στὴν καρδιά, παιδαγωγικ κα ναγωγικό, δηλαδ τ φς το καντηλιο νάγει τ παιδ στὴν Θεία Λατρεία, δη χει δεχθε τ χάρισμα, τ μυστήριο τ Βαπτίσματος κα το Χρίσματος, μεταλαμβάνει τν χράντων Μυστηρίων κα λη ατ ν Χριστ πνευματικ ζω γίνεται μεθεκτ στ παιδί. Κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ θηλασμοῦ, πρότεινε ὁ Γέροντας, ἡ μητέρα, μαζὶ μὲ τὸ γάλα ποὺ προσφέρει, νὰ λέγει τὴν εὐχὴ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ἐλέησόν με», ὥστε νὰ μὴν δίνει μόνον μία ὑλικὴ τροφὴ –ἀξιόλογη εἶναι κι αὐή– ὄχι μόνο τὴν στοργὴ τὴν συναισθηματικὴ καὶ τὴν ἀνθρώπινη ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ διὰ τῆς εὐχῆς νὰ ἔρχεται ἡ Θεία Χάρις. Ὁ Γέροντας ἐπίσης ἀντιλαμβανόταν μὲ τὸν Θεῖο Φωτισμὸ ὅτι ἡ σχέση τῶν δύο γονέων θὰ πρέπει νὰ εἶναι σχέση ἁρμονικὴ σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα. Θυμᾶμαι, ὅταν ἐγὼ πρωτοέγινα πνευματικός, ἦρθε ἕνα ζεῦγος καὶ μοῦ εἶπε πρὶν παντρευτοῦν, ἀρραβωνιασμένοι ἀκόμα «ἔχουμε ἀποφασίσει νὰ ζήσουμε ἐν παρθενίᾳ, νὰ εἴμαστε σὰν ἀδέλφια». Τοὺς εἶπα ὅτι δὲν ξέρω ἂν αὐτὸ εἶναι κατορθωτό, ἂν θὰ τὸ κατορθώσετε κι ἂν πράγματι ἔτσι πρέπει νὰ γίνει, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ τὸ συζητήσετε λίγο μὲ τὸν Πατέρα Πορφύριο. Ἐπειδὴ πήγαιναν, «πέστε του αὐτὴ τὴν σκέψη σας» καὶ πραγματικά, ὅταν πῆγαν στὸν Γέροντα, ὁ Γέροντας διέκρινε ὅτι ὑπῆρχε μία ψυχρότητα καὶ στοὺς δύο ἀνθρώπους, μία ἐπιφύλαξη δηλαδή. Οἱ γονεῖς τους ἑκατέρωθεν τοὺς εἶχαν φοβίσει γιὰ τὶς σχέσεις γενικῶς τῶν ἀνθρώπων, ὅτι πρέπει νὰ προσέχετε πάρα πολύ τους ἀθρώπους ἀλλὰ καὶ εἰδικότερα γιὰ τὴν σχέση τὴν σαρκική. Κι ὁ Γέροντας μὲ τὸν κατάλληλο τρόπο τους συνεβούλεψε ὅτι αὐτὸ θὰ τὸ ἀποφασίσετε, ἀλλὰ ἀφοῦ προηγουμένως αἰσθανθεῖτε ὁ ἕνας ὅτι εἶναι μοναδικὸς ἄνθρωπος γιὰ τὸν ἄλλον καὶ δὲν μποροῦμε ἔτσι ἀκαδημαϊκά, ἀοριστολογικά, δεοντολογικὰ νὰ βάλουμε κάποια ἐκ τῶν προτέρων τοποθέτηση. Στὴ συνέχεια βέβαια ἔγινε ὁ γάμος καὶ οἱ ἄνθρωποι ἔζησαν ὡς πάρα πολὺ καλοὶ σύζυγοι κάνοντας ὀχτὼ παιδιά.
.        Ἐν συνεχείᾳ κατὰ τὴν περίοδο τῆς ὡριμότητος  ἀντιμετωπίζονται στὸν ἄνθρωπο τὰ μεγάλα προβλήματα ἐπάγγελμα, οἰκονομικά, ἀμοιβές, χτίσιμο σπιτιῶν καὶ ὅ, τί ἕνας οἰκογενειάρχης – ὄχι καλεῖται – ἀλλὰ ὅ, τί βρίσκεται στὴν ἀνάγκη νὰ κάνει. Ὁ Γέροντας καταλάβαινε ὅτι θὰ πρέπει νὰ δώσει κάποια ἐναύσματα, ὁ Γέροντας δὲν ἔλεγε ἀμέσως αὐτὸ ποὺ καταλάβαινε ὁ ἴδιος αὐτοφωτίστως ὅ, τι ἔπρεπε νὰ πεῖ ἀλλὰ ὑπέβαλλε διάφορες ἐρωτήσεις. Ρωτοῦσε λοιπόν, πόσα χρήματα ἔχετε, ἐκεῖ μπορεῖτε πραγματικὰ νὰ ἀγοράσετε τὸ οἰκόπεδο ποὺ λέτε, ἔχετε τὴν δυνατότητα; Καὶ ἀνάλογα μὲ τὴν ἀντίληψη τῶν ἀνθρώπων τοὺς βοηθοῦσε νὰ καταλάβουν ὅτι τὸ ἐγχείρημά τους ἦταν πάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις τους ἢ ὅτι θὰ μποροῦσαν νὰ κάνουν αὐτὸ τὸ ἐγχείρημα, μία ἀγορά, ἢ κατὰ τὴν διάρκεια ποὺ χτιζόταν ἕνα σπίτι τοὺς ἐφιστοῦσε τὴν προσοχή, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δεῖτε πῶς θὰ βάλετε τὰ δωμάτια, ἀπὸ ποῦ φωτίζονται ἡλιακά, ποιά θὰ εἶναι ἡ ὕδρευση τοῦ σπιτιοῦ καὶ πολλὲς ἄλλες λεπτομέρειες, τὶς ὁποῖες ὁ ἴδιος κατὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ ἡσυχαστηρίου εἶχε ἐπιβλέψει, εἶχε προβλέψει καὶ πραγματικὰ εἶχε δώσει λύσεις. σχολούμενος μ τέτοιες λεπτομέρειες λικν πραγμάτων  μς πιβεβαιώνει ατ πο λέγαμε στν ρχ τι πάρχουν νθρωποι ο ποοι δν βρίσκονται σ μία σορροπία κα χοντας μία γνωσμένη παθογένεια ψυχολογικν προβλημάτων μία λλη κατάσταση, χι ρμονικ πάντως, χι σορροπίας, διαγγέλουν κα ξαγγέλουν τι μες θ πρέπει ν ζομε τ πνευματικ κα τ λλα δν μς νδιαφέρουν. Κα συσσωρεύονται προβλήματα μέσα στν οκογένεια, ἄπειρα, τόσα ὅσα δὲν θὰ εἶχαν συσσωρευτεῖ ἴσως καὶ σὲ κοσμικοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸν κοινὸν νοῦ καὶ τὴν κοινὴ πρόνοια γιὰ τοὺς οἰκείους τους. Ὡς ἱστορικοὶ «εἰ δέ τις τῶν ἰδίων καὶ μάλιστα τῶν οἰκείων οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων», μᾶς λέει ἡ Ἁγία Γραφὴ [Α´Τιμ. ε´ 8] καὶ ἑπομένως ὁ Γέροντας καθοδηγοῦσε τοὺς ἀνθρώπους ἔτσι, γιὰ νὰ μὴν μονοφυσιτίζουν καὶ φυσικὰ γιὰ νὰ μὴν μπατάρουν στὴν ὅλη τους πορεία τῆς ζωῆς.
.          Ἀκόμα καὶ στὰ οἰκονομικὰ πρόσεχε πάρα πολύ, ὅταν ἂς ποῦμε ἕνας ἱερέας ἔλεγε ὅτι ἐγὼ Γέροντα δὲν θέλω νὰ πάρω τυχερά, τὸν ἔφερνε ἀπὸ δῶ, τὸν ἔφερνε ἀπὸ κεῖ, τοῦ ἔλεγε μερικὰ παραδείγματα ἀλλὰ ξέρεις λέει εἶχα γνωρίσει ἕναν Ἅγιο ἄνθρωπο, πραγματικά, ὁ ὁποῖος λέει στὴν ζωή του δὲν πῆρε τυχερά, ἀλλὰ ξέρεις πρέπει νὰ ἔχεις ὑπ᾽ ὄψη σου αὐτὸ ἢ ἕνας ἄλλος ὁ ὁποῖος, λέει, ἔπαιρνε, τά ᾽κανε ἐλεημοσύνη ἢ ἕνας ἄλλος… καὶ ἀφοῦ ἔλεγε 5-6 τέτοιες περιπτώσεις ἔτσι, ἀπομυθοποιοῦσε ἀπὸ τὸν εὐσεβῆ μὲ εἰσαγωγικὰ ἢ χωρὶς εἰσαγωγικὰ ὑποψήφιο ἱερέα ἤδη χειροτονημένο, ἀπομυθοποιοῦσε μία ἰδεατή, μία ἰδανικὴ κατάσταση ὅτι δὲν θὰ πρεπε νὰ παίρνει χρήματα καὶ τυχερὰ ἢ ὅτι θὰ πρέπει νὰ παίρνει. Αὐτὸ γινόταν καὶ σὲ ἄλλα ἐπαγγέλματα. Ἂς ποῦμε, κάποιος εἶχε τάσεις, θὰ λέγαμε, ἔντονης κερδοσκοπίας. Ὁ Γέροντας μὲ διαφόρους τρόπους προσπαθοῦσε νὰ τὸν φέρει σὲ μία ἰσορροπία ἀνάμεσα στὴν σωστὴ ἐπαγελματικὴ δράση καὶ στὴν ἀντίστοιχη ἰσόρροπη ἀμοιβά, ἔτσι ὥστε καὶ ὁ ἴδιος νὰ μὴ φτάσει νὰ παραμελεῖ τὴν οἰκογένειά του χάριν τοῦ ἐπαγγέλματος ἀλλὰ καὶ ἡ οἰκογένεια νὰ μὴ στερεῖται τῶν ἀπαραιτήτων ἀμοιβῶν τῶν οἰκονομικῶν.
.         Αὐτὰ τὰ μεγάλα προβλήματα, τὰ κύρια προβλήματα ἦταν τὰ ψυχολογικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα τὰ ἀντιμετώπιζε ὁ Γέροντας καθὼς καὶ τὰ προβλήματα τῶν αἱρέσεων μ’ ἕναν ἰδιάζοντα τρόπο. Πήγαιναν παιδιὰ ποὺ εἶχαν ἐπηρεαστεῖ ἀπὸ τὶς ἀνατολικὲς θρησκεῖες, μιλοῦσε μαζί τους ἁπλὰ καὶ τὰ ἄφηνε νὰ ἐκφράζονται καὶ πάλι μὲ τὸ δικό του διακριτικὸ τρόπο τοὺς ἔλεγε ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ προσευχὴ ἄλλος εἶναι ὁ διαλογισμὸς καὶ τοὺς ἔφερνε στὸ σημεῖο ἐκεῖνο ποὺ καταλάβαιναν πλέον μετὰ ἀπὸ κάποιες συναντήσεις ὅτι τὰ παιδιὰ δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀσχολοῦνται μὲ πράγματα καὶ μὲ ὑποθέσεις ποὺ εἶναι ἀδοκίμαστες πνευματικά.
.         Ὅσον ἀφορᾶ στὶς πνευματικὲς ἀσθένειες, ἄλλοτε ὁ Γέροντας συνιστοῦσε ἀνεπιφύλακτη ἐμπιστοσύνη στοὺς γιατροὺς καὶ ἄλλοτε, ὅταν ἡ διόρασή του τοῦ ἔδινε τὴν πληροφορία ὅτι ὁ γιατρὸς δὲν ἔχει κάνει σωστὴ διάγνωση ἢ σωστὴ θεραπεία, ἔλεγε: «δὲν βλέπεις ἕναν ἄλλον γιατρό»; Ἢ μὲ κάποιους ἄλλους τρόπους ὁ Γέροντας προσπαθοῦσε νὰ δώσει μία σωστὴ πνευματικὴ ἀγωγή, ὥστε καὶ ἡ σωματικὴ κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου νὰ μπορεῖ νὰ ἐξυγιαίνεται. Ἔτσι δύο δεῖκτες τῆς καθημερινότητος ἦταν γνωστοὶ καὶ τοὺς ἀνέφερε ὁ Γέροντας. Ἔλεγε ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἔτσι δημιουργημένη ἡ ψυχολογία μας, ὥστε μέσα σὲ δύο δεῖκτες νὰ καταλαβαίνουμε κι ἐμεῖς τὸν ἑαυτό μας. Ὁ ἕνας δείκτης εἶναι:  ὑπάρχει σωστὴ λειτουργία τοῦ ἐντέρου; Ὑπάρχει ἕνα βιολογικὸ ρολόι, τὸ ὁποῖο λειτουργεῖ σωστά; Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ σωστὴ βιολογικὴ λειτουργία ἔλεγε ὅτι κάτι σημαίνει. Σὲ κάποιον τρίτο εἶπε, ξέρεις, εἶχα γνωρίσει κάποιον ἢ κάποιαν ποὺ ἦταν «στριμμένο ἄντερο», ξέρεις τί σημαίνει, λέει, «στριμμένο ἄντερο»; Ἕνας ἄνθρωπος ποὺ εἶναι πολὺ νευρικός, ποὺ δὲν ἔχει καμιὰ ἠρεμία καὶ ἑπομένως τὸ ἔντερό του δὲν κάνει τὶς σωστὲς λειτουργίες καὶ μπορεῖ νὰ παραμένει δύο – τρεῖς μέρες χωρὶς νὰ ἐνεργεῖται καὶ καταλαβαίνεις τί γίνεται μέσα του, τί νεῦρα ἔχει κι ἦταν αὐτὸς ὁ ἴδιος, ὁ συγκεκριμένος ἄνθρωπος. Ἢ ὁ ἄλλος δείκτης ἦταν στὰ γυναικεῖα θέματα ὅπου ὁ Γέροντας πίστευε ἀπὸ τὴν ἐπειρία καὶ ἀπὸ τὸν Θεῖο Φωτισμὸ ὅτι ὁ σταθερὸς κύκλος τῆς περιόδου εἶναι ἕνα κριτήριο τῆς ἰσορροπίας τῆς γυναικείας ψυχολογίας καὶ γενικότερα τῆς γυναικείας προσωπικότητος. Κι ἔτσι καθοδηγοῦσε καὶ μέσα ἀπ’ αὐτὴν τὴν εὐαίσθητη λειτουργία, καθοδηγοῦσε τὶς νέες κοπέλες καὶ τὶς μεγαλύτερες γυναῖκες νὰ προσέχουν τὴν ψυχολογία τους.

, , , , , , ,

Σχολιάστε

ΚΡΙΤΙΚΗ ΣΤΑΣΗ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΣΤΗΝ “ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΗ ΕΤΕΡΟΤΗΤΑ” ΚΑΙ ΤΑ “ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΣΥΜΠΛΕΓΜΑΤΑ” ΤΩΝ ΠΡΑΙΤΩΡΙΑΝΩΝ

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Μήπως θὰ ἦταν καλύτερα ἀντὶ γιὰ τὴν «κριτικὴ στάση ἀπέναντι στὴν δική τους θρησκευτικὴ ἰδιοπροσωπία» νὰ καλλιεργηθεῖ ἡ κριτικὴ στάση ἀπέναντι στὰ ΑΝΙΑΤΑ ψυχολογικὰ συμπλέγματα τῶν πραιτωριανῶν θεολόγων καὶ ὁ σεβασμὸς στὴν πραγματικὴ ἑτερότητα, ὅπως μεταδίδει ἡ εἰδησεογραφία:  https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/14/ἀπανθρακώθηκαν-600-χριστιανοί/

Ἐπαλαμβανόμενος στόχος στὰ νέα Θρησκευτικὰ 
νὰ ἀναπτύξουν οἱ μαθητὲς «κριτικὴ στάση ἀπέναντι στὴν δική τους θρησκευτικὴ ἰδιοπροσωπία»

.        Τὸ νέο πρόγραμμα σπουδῶν γιὰ τὰ Θρησκευτικὰ στὸ Γυμνάσιο δὲν ἀλλάζει μόνο ριζικὰ τὸν χαρακτήρα τοῦ μαθήματος μετατρέποντάς το σὲ θρησκειολογικὸ – συγκρητιστικὸ ἀλλὰ θέτει καὶ νέους στόχους. Ἡ ἐπιταγὴ τοῦ Συντάγματος, σύμφωνα μὲ τὴν ὁποία τὸ κράτος εἶναι ὑποχρεωμένο νὰ παρέχει στοὺς μαθητὲς παιδεία ποὺ θὰ καλλιεργεῖ τὴν θρησκευτικὴ συνείδησή τους, δηλαδὴ τὴν ὀρθόδοξη χριστιανική, δὲν ὑπηρετεῖται ἀπὸ τὰ Νέα Θρησκευτικά, ποὺ ἑτοίμασαν νεωτεριστὲς Θεολόγοι. Ἀντίθετα μάλιστα τὸ μάθημα, ποὺ περιέχεται στὸ νέο πρόγραμμα σπουδῶν, στοχεύει στὴν ἀνάπτυξη κριτικῆς στάσης τῶν μαθητῶν ἀπέναντι στὴν θρησκευτική τους ἰδιοπροσωπία. Μ λλα λόγια τ Θρησκευτικ θ μαθαίνουν τος μαθητς ν μφισβητον τὴν δική τους κκλησία, τὴν δική τους Πίστη καὶ νὰ στέκονται κριτικὰ ἀπέναντι στοὺς Χριστιανοὺς λλ μ σεβασμ κα κατανόηση πέναντι σ κάθε λλόθρησκο τερόδοξο (ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ..: βλ. τὸ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΑ ΕΤΕΡΟ https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/14/ἀπανθρακώθηκαν-600-χριστιανοί/), κάθε «λλο» κα «τερο». Τόση μάλιστα εἶναι ἡ ἀγωνία τῶν σχεδιαστῶν τοῦ νέου προγράμματος σπουδῶν γιὰ τὴν ἐπίτευξη τοῦ παραπάνω στόχου, ὥστε δὲν παραλείπουν νὰ τὸν ἀναφέρουν στοὺς στόχους ἢ τὶς προσδοκώμενες ἐπάρκειες καθεμιᾶς ἀπὸ τὶς τρεῖς τάξεις τοῦ Γυμνασίου…

Ἔτσι:

.        Στὴν σελ.73 τοῦ προγράμματος σπουδῶν καὶ στὶς προσδοκώμενες ἐπάρκειες τῶν μαθητῶν στὸ τέλος τῆς Α΄ Γυμνασίου σημειώνεται: «Ἀναπτύσσουν κριτικὴ στάση ἀπέναντι στὴν δική τους θρησκευτικὴ ἰδιοπροσωπία».

.        Στὴν σελ.84 τοῦ προγράμματος σπουδῶν καὶ στὶς προσδοκώμενες ἐπάρκειες τῶν μαθητῶν στὸ τέλος τῆς Β΄ Γυμνασίου σημειώνεται: «Ἀναπτύσσουν κριτικὴ στάση ἀπέναντι στὴν δική τους θρησκευτικὴ ἰδιοπροσωπία».

.       Τέλος στὴν σελ.97 τοῦ προγράμματος σπουδῶν καὶ στὶς προσδοκώμενες ἐπάρκειες τῶν μαθητῶν στὸ τέλος τῆς Γ΄ Γυμνασίου σημειώνεται: «Προσεγγίζουν κριτικὰ τὴν δική τους θρησκευτικὴ ἰδιοπροσωπία καὶ ἐπεξεργάζονται κριτικὰ ἄλλες θρησκευτικὲς στάσεις».

.          Μετὰ ἀπὸ τρία χρόνια διδασκαλίας νέων Θρησκευτικῶν οἱ μαθητὲς θὰ ἔχουν πλέον μάθει νὰ τηροῦν κριτικὴ στάση ἀπέναντι στὴν Ἐκκλησία, τῆς ὁποίας εἶναι μέλη. τσι θ καταφέρουν ν μοιάσουν στος κομπλεξικος νεωτεριστς Θεολόγους πο ξέρουν ν διαλέγονται «πολιτισμένα» μ κάθε τερόδοξο κα λλόθρησκο λλ μ μεγάλη εκολία πορρίπτουν ς κραο ποιον τολμ ν μφισβητήσει τν προσπάθειά τους ν μετατρέψουν τ θρησκευτικ μάθημα σ θρησκειολογικό.

 ΠΗΓΗ: thriskeftika.blogspot.com

, , , ,

Σχολιάστε

Η ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΗ ΚΑΙ ΤΑ ΨΥΧΟΫΠΟΚΑΤΑΣΤΑΤΑ ΤΗΣ “ΠΡΟΤΕΣΤΑΝΤΟΠΟΙΗΜΕΝΗΣ ΔΙΑΦΘΟΡΑΣ” (Frank Schaeffer)

ΣΧ. «ΧΡ.  ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Τὸ κατωτέρω ἀναφερόμενο βιβλίο ἔχει κατὰ ἕνα τρόπο “κλασικοποιηθεῖ”. Στὸ παρατιθέμενο ἀπόσπασμα φαίνεται ἡ ἀλλοίωση τὴν ὁποία ἐπιφέρει στὴν ὀρθόδοξη ζωὴ καὶ αὐτοσυνειδησία ἡ ἀλόγιστη εἰσαγωγὴ καὶ σιωπηλὴ ἀφομοίωση προτεσταντικῶν ψυχοϋποκαταστάτων “πνευματικότητος”. Κι αὐτὰ κατὰ τὸ ποσοστό τους ἔχουν συμβάλει στὴν τρέχουσα κρίση.

ΤΟ ΜΥΣΤΗΡΙΟ ΤΗΣ ΕΞΟΜΟΛΟΓΗΣΕΩΣ

 Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Frank Schaeffer:
«ΑΝΑΖΗΤΩΝΤΑΣ ΤΗΝ ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΙΣΤΗ
ΣΤΟΝ ΑΙΩΝΑ ΤΩΝ ΨΕΥΤΙΚΩΝ ΘΡΗΣΚΕΙΩΝ»
Ἐκδ. «Μακρυγιάννης», Κοζάνη 2000
σελ. 382-388

.               Θυμᾶμαι ὅτι προσπαθοῦσα νὰ ἐξηγήσω σ᾽ ἕνα φίλο μου Προτεστάντη γιατί τὸ νὰ πάω νὰ ἐξομολογηθῶ στὸν πνευματικό μου ἱερέα ἀποτελεῖ ἀπαραίτητο μέρος τῆς πνευματικῆς αὐτοπειθαρχίας, τῆς προσπάθειας νὰ γίνω ὅμοιος μὲ τὸν Χριστό, νὰ ἀγωνιστῶ ἐναντίον τῶν ἁμαρτιῶν μου καὶ νὰ ἀκολουθήσω τὴν Ἐκκλησία. Αὐτὸς ἔδειξε ὅτι τὸ κατανόησε. Εἶχε δὲ ἀρκετοὺς φίλους ἀπὸ τὴν Νότια Ἐκκλησία τῶν Βαπτιστῶν, μὲ τοὺς ὁποίους πήγαινε μαζὶ στὸ κυνήγι. Ὅλοι αὐτοὶ εἶχαν συμφωνήσει νὰ εἶναι «ὑπεύθυνοι» ὁ ἕνας στὸν ἄλλο. Δύο φορὲς περίπου τὸν χρόνο συγκεντρώνονταν γιὰ νὰ «συναντηθοῦν φιλικά», νὰ διαλεχθοῦν καὶ «νὰ ἀνταλλάξουν σκέψεις» μέσα σὲ «μία ὁμάδα ἀμοιβαίας ὑποστήριξης». Ὁ φίλος μου τὸ εἶχε βρεῖ αὐτὸ πολὺ χρήσιμο γιὰ τὴ «χριστιανική του ζωή». Καὶ κατάλαβε ἀκριβῶς τί ἐννοοῦσα.
.               Ἡ φιλία, ἡ συνομιλία μὲ τοὺς φίλους μας, ἡ κοινωνικὴ συναναστροφή, ὅλα αὐτὰ εἶναι χωρὶς ἀμφιβολία καλὰ πράγματα, ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ δὲν ἔχουν καμμία ἀπολύτως σχέση μὲ τὸ μυστήριο τῆς ἐξομολόγησης τῶν ἁμαρτιῶν μας σ᾽ ἕναν ἱερέα. Στὴν ἐξομολόγηση παίρνουμε τὴν ἄφεσή μας ἀπὸ ἐκεῖνον ὁ ὁποῖος εἶναι κατ᾽ εὐθείαν διάδοχος ἀπὸ τοὺς Ἀποστόλους καὶ τὸν Χριστό, δηλαδὴ ἀπὸ ἐκεῖνον στὸν οὐρανὸ αὐτὸ ποὺ κρατάει ἀσυγχώρητο στὴ γῆ» (Ἰω. κ´ 21-23).
.               Ἰδιαίτερα μὲ καταπλήσσει τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ κατὰ τὰ ἄλλα συντηρητικοὶ ἄνθρωποι στὶς προτεσταντικὲς Ὁμολογίες, οἱ ὁποῖοι γιὰ παράδειγμα θὰ ἦταν τρομοκρατημένοι ἀπὸ τὴν ἰδέα τῆς ἀντικατάστασης τοῦ τρόπου ζωῆς σὲ παραδοσιακὲς οἰκογένειες, ἔχουν ἀπὸ μόνοι τους ἀντικαταστήσει τὴν παραδοσιακὴ οἰκογένεια τοῦ Θεοῦ μὲ μία αὐτο-εφευρημένη, ἐναλλακτικὴ θρησκεία τῆς χαοτικῆς προσωποποιημένης ἐμπειρίας· ἐκεῖ ὅπου οἱ ἴδιοι δὲν εἶναι ὑπόλογοι σὲ κανέναν καὶ «ἐπιτελοῦν τὰ δικά τους καθήκοντα» κατὰ τὴν τέλεια παράδοσή τους, ποὺ ἔχει τὴν ἀρχή της στὴ δεκαετία τοῦ ᾽60. ν μπορον ν πιχειρηματολογον ναντίον το χάους τς σχετικότητας σ πολλς λλες περιοχς τς ζως -γι παράδειγμα ναντίον μίας προσέγγισης τς σεξουαλικότητας το τύπου «ἐὰν τ θεωρες καλό, ν τ κάνεις»- στν προσωπικ πνευματική τους ζω χουν δη ποδεχθε πολ κοσμικς ντιλήψεις σχετικ μ τν προσωπικ θικ πευθυνότητα.

.               Καὶ ὅμως ἡ φωνὴ τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας ὑπάρχει γιὰ ὅλους ἐκείνους, ποὺ ἐπιθυμοῦν νὰ τὴν προσέξουν καὶ ὁμιλεῖ καθαρὰ γιὰ τὴ μοναδικὴ αὐθεντία, μὲ τὴν ὁποία εἶναι περιβεβλημένη ἡ Ἐκκλησία. Ὁ Μέγας Βασίλειος γράφει γιὰ τὴν εἰδικὴ σχέση τῶν χριστιανῶν πρὸς τοὺς ἐξομολόγους τους: «… Τὶς ἀσθένειες τοῦ σώματος δὲν τὶς ἀποκαλύπτουν οἱ ἄνθρωποι σὲ ὅλους, οὔτε στοὺς τυχόντες, ἀλλὰ σ᾽ ἐκείνους, ποὺ εἶναι ἐξασκημένοι γιὰ τὴν θεραπεία τους…» [10]
.               Ἡ Ἐκκλησία ἐπεκτείνει τὸ ἔλεος τοῦ Χριστοῦ στοὺς ἀνθρώπους της, ὑπακούοντας στὴν ἐντολὴ τοῦ Χριστοῦ πρὸς τοὺς Ἀποστόλους. Αὐτὴ ἡ ἐντολὴ μεταδόθηκε στοὺς διαδόχους τῶν Ἀποστόλων, τοὺς ἐπισκόπους. «Καθὼς ἀπέσταλκέ με ὁ Πατὴρ κἀγὼ πέμπω ὑμᾶς… Ἄν τινων ἀφῆτε τὰς ἁμαρτίας ἀφίενται αὐτοῖς· ἄν τινων κρατῆτε κεκράτηνται» (Ἰω. κ´ 21-23).
.               Βασισμένη σ᾽ αὐτὴ τὴ σοφία της ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀγνοεῖ σύγχρονες ψυχολογικὲς ἑρμηνεῖες τῆς ἁμαρτίας, πολὺ δὲ περισσότερο ἰδέες γιὰ συλλογικὴ «ἄψογη» κοινωνικὴ ἐνοχή, καὶ ἀντὶ γιὰ ὅλα αὐτὰ μᾶς διδάσκει νὰ προσευχόμαστε ὡς ἑξῆς: «Ἐξομολογοῦμαι σ᾽ ἐσένα, Πάτερ, Κύριε τοῦ οὐρανοῦ καὶ τῆς γῆς, ὅλα τὰ κρυπτὰ καὶ φανερὰ ἁμαρτήματα τῆς καρδιᾶς καὶ τοῦ νοῦ μου, τὰ ὁποῖα ἔχω διαπράξει μέχρι τὴν παροῦσα ἡμέρα. Ὅθεν ζητῶ ἀπὸ ἐσένα, τὸν δίκαιο καὶ φιλεύσπλαχνο Κριτὴ ἄφεση τῶν ἁμαρτιῶν καὶ χάρη γιὰ νὰ μὴν ξαναμαρτήσω».
.               Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν ἐγκαταλείπει τὸ ποίμνιό της, γιὰ νὰ μείνουν οἱ πιστοὶ ὀρφανοί, ὑπεύθυνοι μόνον γιὰ τὰ εὐαίσθητα, εὐμετάβλητα συναισθήματά τους καὶ τὴν συνείδησή τους, ἀκαθοδήγητοι καὶ ἀποστερημένοι ἀπὸ τὴν ἀπαραίτητη πειθαρχία, ἡ ὁποία προέρχεται ἀπὸ τὴν κανονικὴ τήρηση τοῦ μυστηρίου τῆς ἐξομολόγησης. Ἐὰν κάποιοι κκοσμικευμένοι «ρθόδοξοι» δν πηγαίνουν κανονικ ν ξομολογηθον, ατ συμβαίνει πειδ σκεμμένα διαλέγουν πρς βλάβη τους ν μν ξιοποιον τ προνόμιο τς μεγάλης τους κληρονομις. Κα ἐὰν μερικο «ρθόδοξοι» ερες δν πιμένουν, στε τ ποίμνιό τους ν δηγεται στν ξομολόγηση, ατ εναι να σημάδι τς δικς τους προτεσταντοποιημένης διαφθορς. Ὁ Μέγας Βασίλειος μίλησε γιὰ ὁλοκληρη τὴν Ἐκκλησία, ὅσον ἀφορᾶ στὴν παράδοση τῆς ἐξομολόγησης σὲ ἕναν ἱερέα ἢ σ᾽ ἕνα μοναχὸ πνευματικὸ πατέρα [11].
.               «Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξομολογούμαστε τὰ ἁμαρτήματα σ᾽ ἐκείνους, ποὺ ὁ Θεὸς ἐμπιστεύθηκε τὴν οἰκονομία τῶν μυστηρίων του. Διότι καὶ οἱ παλαιότεροι ποὺ μετανοοῦσαν, βλέπουμε νὰ τὸ κάνουν αὐτὸ μπροστὰ στοὺς ἁγίους. Εἶναι γραμμένο στὸ εὐαγγέλιο ὅτι αὐτοὶ ἐξομολογοῦνταν τὰ ἀμαρτήματά τους στὸν Ἰωάννη τὸν Βαπτιστή. Στὶς Πράξεις λέγεται ὅτι ἐξομολογοῦνταν στοὺς Ἀποστόλους, οἱ ὁποῖοι καὶ τοὺς βάπτιζαν ὅλους [12]».
.               Στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ὁ ἱερέας δὲν ἰσχυρίζεται ὅτι συγχωρεῖ τὶς ἁμαρτίες μὲ τὴν δική του δύναμη ἀλλ᾽ ὅτι βοηθεῖ εὐγενικὰ τὸν ἁμαρτωλὸ νὰ πλησιάσει τὸν Θεὸ καὶ νὰ ζητήσει συγχώρηση, συμφιλίωση καὶ ἕνα νέο ξεκίνημα. Ἡ ἰδιαίτερη ἐξουσία τοῦ ἱερέα βρίσκεται στὴν δυνατότητα ποὺ ἔχει νὰ ἀνακηρύξει τὸν μετανοημένο ἁμαρτωλὸ συγχωρημένο ἀπὸ τὸν Θεό. Μ᾽ αὐτὸν τὸν τρόπο ὁ πιστὸς βοηθεῖται ἐνεργητικὰ νὰ μάθει τὶς καλὲς συνήθειες καὶ νὰ ἀποφεύγει τὴν ἁμαρτία [13]. Τοῦ προσφέρεται ἡ ἐλπίδα γιὰ νὰ ξαναρχίσει ἀμέτρητες φορὲς καὶ ἡ βεβαιότητα ὅτι ἔχει σίγουρα συγχωρηθεῖ. Ἐπὶ πλέον δέχεται τὸν πλοῦτο πρακτικῶν συμβουλῶν καὶ ἀπὸ καιρὸ σὲ καιρὸ μία ἀρκετὰ συγκρατημένη θεοσεβῆ ἐπίπληξη. Ἔτσι ἦταν κατανοητὴ ἡ ἐξομολόγηση τόσο στὴν Δύση ὅσο καὶ στὴν Ἀνατολή. Ὁ ἅγιος Ἀμβρόσιος Μεδιολάνων γράφει: «Ὁ ἁμαρτωλὸς ὄχι μόνον ἐξομολογεῖται τὰ ἁμαρτήματά του ἀλλὰ καὶ τὰ ἀπαριθμεῖ καὶ παραδέχεται τὴν ἐνοχή του, διότι δὲν θέλει νὰ κρύψει τὰ σφάλματά του. Ὅπως ἀκριβῶς ὁ πυρετὸς δὲν μπορεῖ νὰ καταπραϋνθεῖ, ὅταν ξεσπᾶ, ἔτσι καὶ ἡ ἀρρώστια τῆς ἀμαρτίας φλογίζει, ὅσο εἶναι κρυμμένη, ἀλλὰ ἐξαφανίζεται, ὅταν ἀποκαλύπτεται μὲ τὴν ἐξομολόγηση» [14].
.         Πόσο πολύτιμο δῶρο εἶναι μία μυστηριακὴ ἐξομολόγηση, γίνεται πεντακάθαρα φανερὸ σὲ ἐκείνους ἀπὸ μᾶς, ποὺ ἤρθαμε στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία ἀπὸ περιβάλλοντα μὴ Ὀρθόδοξα. Οἱ «ἐξομολογήσεις» μας ἀποτελοῦνταν κάποτε ἀπὸ ἡμιεπίσημες, μοναχικές, μουρμουριστὲς προσευχὲς ἐπάνω στὰ μαξιλάρια μας ἢ σὲ τυχαῖες συγκεντρώσεις γιὰ ποιμαντικὲς «συμβουλὲς» μ᾽ ἕνα γιατρὸ τῆς ψυχῆς, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχε οὔτε τὴν ἱκανότητα οὔτε τὴν ἐξουσία νὰ ἀποφανθεῖ.
.               Σ᾽ ὅσους μεγαλώσαμε στὶς περισσότερες προτεσταντικὲς «ἐκκλησίες» δὲν μᾶς προσφερόταν οὔτε ἱερέας οὔτε καθοδήγηση οὔτε ὑπευθυνότητα καὶ οὔτε τακτικὴ ὑπόμνηση γιὰ ἐξομολόγηση. Εἴχαμε πολὺ λίγες εὐκαιρίες ἢ τακτικὴ ἐνεργητικὴ ἐνθάρρυνση νὰ αὐξηθοῦμε, νὰ μάθουμε καὶ νὰ ξεκινήσουμε ἀνανεωμένοι. Δν εχαμε τος βίους τν γίων γι ν μς μπνεύσουν στν καθημεριν ζωή. Ἤμασταν ποστερημένοι π τ σοφ εσπλαχνία τς στορικς κκλησίας. Ἤμασταν στερημένοι π τν συσσωρευμένη ποιμαντικ σοφία τν δύο χιλιάδων χρόνων. Μόνοι κα ρημοι, μ μόνη βοήθεια τν ποιαδήποτε θεολογικ ψυχολογικ διοτροπία, ποὺ χρησιμοποιοῦσε ὁ πάστοράς μας, γιὰ νὰ ἀλλάζει «θεραπευτικὰ» τὴν συμπεριφορά μας, ἤμασταν στερημένοι ἀπὸ τὸ μυστήριο τῆς μετανοίας, τὸ ὁποῖο ὅλοι οἱ χριστιανοὶ τὸ θεωροῦσαν δεδομένο καθ᾽ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας. Ἐμεῖς εἴχαμε τὴν Βίβλο νὰ μᾶς καθοδηγεῖ ἀλλὰ τὸν περισσότερο χρόνο τὸν χρησιμοποιούσαμε συζητώντας γιὰ τὸ τί σήμαινε αὐτὴ γιὰ μᾶς. Ἴσως συνέβαινε σὲ μᾶς τοὺς ὀρφανοὺς Προτεστάντες ἐκεῖνο ποὺ ἔλεγε ὁ ἅγιος Μάρκος ὁ Ἀσκητής, ὅταν ἔγραφε ὅτι «εἶναι ἐπικίνδυνο νὰ ζῆς ἀπομονωμένος καὶ ἰδιόρρυθμα, χωρὶς τὴ μαρτυρία ἄλλων καὶ μαζὶ μὲ ἀνθρώπους, ποὺ εἶναι ἄπειροι στὸν πνευματικὸ ἀγώνα» [15].

  .                Ἡ Ἱερὰ Παράδοσις διδάσκει ὅτι ὁ Χριστὸς καλεῖ τὰ παιδιά του νὰ ζοῦν μὲ ἁγιότητα. π εσπλαχνία Χριστς θεμελίωσε τν κκλησία, γι ν μς βοηθήσει ν πιτύχουμε τὸν σκοπό μας, τν προσωπικ γιασμό, πο παιτε σκληρ γώνα, φ᾽ σον εμαστε πεύθυνοι, γι ν μ στηριζόμαστε σ εσεβιστικος κανόνες, πο πινόησαν ο θεωρούμενοι Συντηρητικοί. κκλησία δν προσδοκ ν γιασθομε μ τς δικές μας φτωχς κα μεμονωμένες προσπάθειες. Ἀντίθετα μᾶς διδάσκει ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ αὐξηθοῦμε ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἐὰν κρύβουμε τὶς ἀνεξομολόγητες κρυφὲς ἁμαρτίες. Στὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀναφέρεται ὁ ἅγιος Ἱερώνυμος: «Ἐὰν τὸ φίδι, δηλαδὴ ὁ διάβολος, δαγκώσει κάποιον κρυφά, τὸν μολύνει μὲ τὸ δηλητήριο τῆς ἁμαρτίας. Καὶ ἐὰν αὐτὸς ποὺ δέχθηκε τὴν δαγκωματιά, μείνει σιωπηλὸς καὶ δὲν μετανοήσει καὶ δὲν θέλει νὰ ὁμολογήσει τὸ τραῦμα του σ᾽ ἕναν ἀδελφὸ καὶ κύριό του, στὸν πνευματικό του πατέρα καὶ ἱερέα, τότε ὁ ἀδελφὸς καὶ κύριός του, ὁ ὁποῖος κατέχει τὸν Λόγο, ποὺ θὰ τὸν θεραπεύσει, δὲν μπορεῖ νὰ τὸν βοηθήσει ἀποτελεσματικά. Διότι, ἐὰν ὁ ἀσθενὴς ἄνθρωπος ντρέπεται νὰ ὁμολογήσει τὸ τραῦμα του στὸν ἰατρό, τότε τὸ φάρμακο δὲν θὰ τὸ θεραπεύσει, ἀφοῦ εἶναι ἀκατάλληλο γι᾽ αὐτὸ» [16].

.               Σήμερα προσφέρεται στος νθρώπους τ ποκατάστατο τς αθεντικς ξομολόγησης μ τ μορφ τς ψυχολογικς ποιμαντικς καθοδήγησης: Αὐτὸ τὸ κίβδηλο ὁμοίωμα τῆς ἐξομολόγησης μπορεῖ ἐπίσης νὰ πάρει τὴ μορφὴ τῆς αὐτοβοηθούμενης θεραπευτικῆς ὁμάδας, τῶν συναντήσεων προσευχῆς, τῆς κατ᾽ οἶκον Βιβλικῆς μελέτης ἢ τῶν ὡρῶν «κοινωνίας καὶ ἐπικοινωνίας». Ὅμως, ἀπὸ τὴν ἄποψη τῆς Ἐκκλησίας, αὐτὲς εἶναι λύσεις πρώτων βοηθειῶν σ᾽ ἕνα πολὺ σοβαρὸ τραῦμα-ἁμάρτημα.

.                ποτυχία τς ψυχολογίας ν βοηθήσει τος νθρώπους ν λλάξουν τ συμπεριφορά τους εναι προφανς στν βεβηλωμένο κόσμο μας, στν ποο ψυχοθεραπεία χει ντικαταστήσει τν μυστηριακ ξομολόγηση καὶ τὰ ἐκκοσμικευμένα κοινωνικὰ προγράμματα προσπάθησαν νὰ ἐπινοήσουν ἀναγκαστικούς, ὄχι ἠθικούς, συντομότερους τρόπους γιὰ μία ἐκκοσμικευμένη κοινωνικὴ οὐτοπία [17]. Ὁ Καθηγητὴς τῆς ψυχολογίας William Kilpatrick στὸ περισπούδαστο βιβλίο του, Psychological Seduction: The Failure of Modern Psychology [18], δείχνει ὅτι πρξε μία αξηση στς κοινωνικς παθολογίες -διαζύγιο, κτρώσεις, γκλημα κα ντικοινωνικ συμπεριφορς λων τν εδν-κριβς τν δια ποχ στν στορία μας, πο ψυχολογία ντικατέστησε τν θρησκευτικ ξομολόγηση κα ποβίβασε τν μαρτία σ τίποτε περισσότερο π να «ψυχολογικ πρόβλημα».

10.  Μεγάλου Βασιλείου, Ὅροι κατ᾽ ἐπιτομὴν (370 μ.Χ), Ἀπόκρισις εἰς τὴν σκθ´ ἐρώτησιν, ΕΠΕ, 274.

11. Ἕνας Ὀρθόδοξος χριστιανὸς εἶναι ἐλεύθερος νὰ διαλέξει ὁποιονδήποτε Ὀρθόδοξο ἱερέα γιὰ ἐξομολόγο του. Αὐτὸς μπορεῖ νὰ εἴναι ὁ τοπικός του ἱερέας ἢ ἕνας ἄλλος ἱερέας, συνταξιοῦχος ἱερέας, ἐπίσκοπος, ἱερομόναχος ἢ πρωτοπρεσβύτερος. Τὸ σημαντικὸ εἶναι νὰ πάει κανεὶς κατὰ κανονικὰ διαστήματα γιὰ ἐξομολόγηση στὸν ἴδιο ἱερέα ἢ ἱερομόναχο καὶ νὰ ὑπακούει σ᾽ ὅ,τι ἐκεῖνος τοῦ λέγει.

12. Μεγάλου Βασιλείου, Ὄροι κατ᾽ ἐπιτομὴν (370 μ.Χ), Ἀπόκρισις εἰς τὴν σπη´ ἐρώτησιν, ΕΠΕ 9,358.

13. Βλ. A Dictionary of Greek Orthodoxy, σ. 94-96.

14. St. Ambrose of Milan, On Twelve Psalms (38 1 μ.Χ), The Faith of the Early Fathers, τ. 2, σ. 150.

15. Ἁγίου Μάρκου τοῦ Ἀσκητοῦ, Ἐπιστολὴ πρὸς Νικόλαον μονάζοντα, Φιλοκαλία, τ. πρῶτος, σ. 137.

16. St. Jerome, Commentary on Ecclesiastes, Ref. 1375 (388 μ.Χ.), Τhe Faith of the Early Fathers, σ. 196-197.

17. «… Ἂν καὶ ἡ Ὀρθόδοξη ἐξομολόγηση τείνει νὰ εἶναι μία ἀναλυση τῆς ψυχῆς, δὲν εἶναι μία ἰατρικὴ ψυχανάλυση… βλέποντας ὅτι ἡ ἁμαρτία εἶναι μία ἠθικὴ ἀστοχία, ἡ ὁποία καταλήγει σὲ συναισθηματικὴ ἀναστάτωση, ἡ αὐθεντία καὶ ἡ προσφορὰ τῆς ἐξομολόγησης εἶναι βέβαιον ὅτι θὰ ἀποδειχθεῖ  περισσότερο νὰ ἀποκαθιστᾶ τὴν ἐσωτερικὴ ὑγεία, παρὰ νὰ διορθώνει διαδικασίες οἱ ὁποῖες ἀπορρέουν ἀπὸ ἄλλες πηγὲς καὶ ὄχι, ἀπὸ  τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ», Α Dictionary of Greek Orthodoxy, σ.96.

18. William Kilpatrick, Psychological Seduction: The Failure of Modern Psychology (Nashville, 1983)

 ΠΗΓΗ ἠλεκτρ. Κειμένου: «Ἀντιαιρετικὸν Ἐγκόλπιον»
(egolpion.com)

, , ,

Σχολιάστε

ΨΥΧΟΛΟΓΙΚΑ ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑ

Ψυχολογικὰ προβλήματα καὶ Ἐκκλησία

τοῦ π. Ἀνδρέα Ἀγαθοκλέους.

.           Λένε πολλοί, εἰδικοὶ καὶ μή, ὅτι οἱ ἄνθρωποι τῆς ἐποχῆς μας χαρακτηρίζονται ἐν πολλοῖς ἀπὸ ψυχολογικὰ προβλήματα. Τί σημαίνει ‘ψυχολογικὰ προβλήματα’; Προφανῶς ἐννοοῦμε διαταραχὲς στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου, δηλαδὴ στὸ βαθύτερο εἶναι του. Αὐτὸ ἔχει ὡς συνέπεια νὰ χάνεται ἡ ἰσορροπία στὴν σχέση του μὲ τὸν ἑαυτό του, τοὺς συνανθρώπους του, τοῦ κόσμου του.
.           Ἀπὸ τὴν ἐμπειρία μου ὡς πνευματικός, ἔχω διαμορφώσει μία ἄποψη πάνω στὸ θέμα τῶν λεγομένων “ψυχολογικῶν προβλημάτων”, τὴν ὁποία θά ’θελα νὰ καταθέσω: Ἐκτὸς ἀπὸ τὶς περιπτώσεις ὅπου ἔχουμε βλάβες στὰ νεῦρα, ποὺ χρειάζονται φαρμακευτικὴ ἀγωγή, ὑπάρχουν καὶ οἱ περιπτώσεις ὅπου ἄνθρωπος ἀσθενεῖ ψυχικά, γιατί ἐνεργεἐγωκεντρικά. Τὰ λεγόμενα ‘ψυχολογικὰ προβλήματα’, τὶς περισσότερες φορὲς εἶναι ἐκφράσεις μίας φιλαυτίας, ὅπου ὁ ἄνθρωπος ἀσχολεῖται μὲ τὸν ἑαυτό του, σὲ τέτοιο σημεῖο ποὺ ἐγκλωβίζεται σ’ αὐτόν, χάνοντας τὴν οὐσιαστικὴ ἐπαφή του μὲ τοὺς ἄλλους. Ὅπου ἀσχολεῖται μὲ τοὺς ἄλλους, εἴτε ὡς βοήθεια εἴτε ὡς ἐνασχόληση, ἔχει ὡς βάση τὸν ἑαυτό του. Γι’ αὐτὸ καὶ δὲν ὑπάρχει ὑπέρβαση ὁρίων στὴν κούραση, στὸν χρόνο, στὶς δυνάμεις. Ὁ ἄλλος γίνεται μέσο γιὰ ἐξυπηρέτηση τοῦ ἑαυτοῦ του ποὺ ζητᾶ τὴν ‘πνευματικὴ πρόοδο’. Κι ὅταν ἐμπλέκεται τὸ πνευματικὸ στοιχεῖο, εἶναι δύσκολο νὰ διακρίνει ἀπὸ μόνος του κανεὶς τὴν κρυμμένη φιλαυτία.
.           Ἡ ὅλη θεραπευτικὴ ἀγωγὴ τῆς Ἐκκλησίας μας συνιστᾶται ἀκριβῶς στὴν θεραπεία τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν φιλαυτία, ποὺ εἶναι ἡ βάση καὶ ἡ ρίζα ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν. Ἡ νηστεία, ἡ προσευχή, ἐλεημοσύνη, ἡ Θεία Κοινωνία, ἡ συμμετοχή μας στὰ Μυστήρια, ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ, κι ὅλα ὅσα συνιστοῦν τὴν πνευματικὴ ζωή, μᾶς βοηθοῦν νὰ πορευτοῦμε ἀπὸ τὸ ‘Ἐγὼ’ στὸ ‘Ἐμεῖς’. Ἡ ὑπακοή, ὡς «ἐκκοπὴ τοῦ ἴδιου θελήματος», τί ἄλλο εἶναι ἀπὸ ἕνα δυνατὸ φάρμακο που μᾶς θεραπεύει ἀπὸ τὴν φιλαυτία μας; Ἡ ἐνορία ὡς ἐκκλησιαστικὴ κοινότητα, ὅπου ὁ χριστιανὸς προσφέρει τὸν ἑαυτό του, τὰ χαρίσματά του, τὶς δυνάμεις του, τὸν χρόνο του, γιὰ χάρη τῶν ἀδελφῶν του, εἶναι μία μεγάλη δυνατότητα γιὰ νὰ θεραπευτεῖ ὁ ἄνθρωπος καὶ νὰ ζήσει τὴν φυσιολογικὴ ζωὴ τῆς ἀγάπης.
.           Γιατί οἱ ἅγιοι δὲν ἔχουν ψυχολογικὰ προβλήματα; Ἀκριβῶς γιατί δὲν ἔχουν φιλαυτία. Μὲ τὴν ὑπακοὴ καὶ τὴν ἄσκηση, καθὼς καὶ ὅλα ὅσα συνιστοῦν τὴν ὄντως ἐκκλησιαστικὴ ζωή, ζοῦσαν γιὰ τὸν Θεὸ καὶ τοὺς ἀνθρώπους καὶ βίωναν δυναμικὰ τὴν ἀγάπη ὡς δόσιμο καὶ θυσία. Στὸν βαθμὸ ποὺ ἔτσι ζοῦμε, εἶναι καὶ ἡ θεραπεία μας ἀπὸ τὴ φιλαυτία, ποὺ δημιουργεῖ τὰ λεγόμενα ψυχολογικὰ προβλήματα.

.          Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐξετάζουμε συχνὰ τὴν πορεία μας. Νὰ θέτουμε τὸν ἑαυτό μας μπροστὰ στὴν ἀλήθεια τῆς Ἐκκλησίας καὶ νὰ τὸν κρίνουμε, ἂν βρίσκεται ἢ ὄχι σωστὰ μέσα σ’ αὐτήν. Βέβαια, ἡ Ἐκκλησία ὡς νοσοκομεῖο μᾶς θεραπεύει, ἂν παίρνουμε κανονικὰ τὰ φάρμακά της. Δὲν μᾶς κρίνει αὐτὴ ἀλλὰ μᾶς σώζει, μᾶς ὁλοκληρώνει ὡς πρόσωπα. Δὲν εἶναι κρίμα νὰ βρισκόμαστε γιὰ χρόνια μὲς στὸ νοσοκομεῖο- ἐκκλησία καὶ νὰ μένουμε ἀθεράπευτα οἱ ἴδιοι; Δὲν εἶναι ἄδικο νὑπάρχει ἐκκλησία – ναὸς ὡς δυνατότητα λειτουργίας της ὡς κοινωνία προσώπων μὲ τὴν σχέση καὶ τὴν συμπόρευση καὶ νὰ τὴν χρησιμοποιοῦμε γιὰ θρησκευτικὲς τελετὲς καὶ θρησκευτικὰ καθήκοντα;
.             Ὅλοι ἔχουμε τὴν εὐθύνη, κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, ἂν σήμερα πολλοὶ συνάνθρωποί μας, ἀδελφοὶ καὶ ἀδελφές μας, ἔχουν «ψυχολογικὰ προβλήματα», ἐμμένοντας ὕπουλα ἢ φανερὰ στὴν φιλαυτία τους. Ἂς ἐργαστεῖ ὁ καθένας μας, ὅπως μπορεῖ, γιὰ νὰ γίνει ἡ ἐκκλησία μας αὐτὸ ποὺ εἶναι – ἐν Χριστῷ κοινωνία προσώπων, ποὺ ζοῦν γιὰ τοὺς ἄλλους κι ἔτσι γίνονται ὅλοι φῶς ἀπὸ τὸ Φῶς, ἅγιοι ἀπὸ τὸν ἀπόλυτα Ἅγιο.

ΠΗΓΗ: vatopaidi.wordpress.com
(ἀπὸ agiosgeorgiosmakris.com)

, , ,

Σχολιάστε