Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Χρ. Γιανναρᾶς

Η ΑΡΙΣΤΕΙΑ, Η ΠΑΙΔΕΙΑ, Η ΣΗΜΑΙΟΦΟΡΙΑ ΣΤΗΝ “ΣΙΓΚΑΠΟΥΡΙΚΗ ΕΛΛΑΔΑ” «Ἐν ἀναμονῇ τῶν μορφωμάτων ποὺ θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν κρατικὴ διάλυση»

Ἑλληνισμὸς μὲ συνείδηση Σιγκαπούρης

Χρ. Γιανναρᾶς,
ἐφημ. «Καθημερινή», 27.08.2017

.               Ἀποροῦσε ὁ ἔφηβος: «Γιατί νὰ ταυτίζουμε τὴν τιμὴ τῆς σημαιοφορίας μὲ τὶς ἐπιδόσεις στὰ μαθήματα καὶ τὴν ἀριστεία; H ἀριστεία ἐπιβραβεύεται μὲ τὴν ὑψηλὴ βαθμολογία, γιατί νὰ προστίθεται καὶ ἡ διάκριση τῆς σημαιοφορίας;».
.               Τὸ ἐρώτημα τοῦ ἐφήβου καίριο, ἀποκλείεται νὰ τὸ θέσουν οἱ κομματικοὶ πραιτωριανοὶ τοῦ ὑπουργείου Παιδείας. O ἔφηβος θέλει νὰ ξεχωρίσει τὸν ρεαλισμὸ τῆς γνησιότητας ἀπὸ τὴ συμβατικότητα τῆς ἐθιμοτυπίας. Οἱ πραιτωριανοὶ λειτουργοῦν μόνο μὲ κίνητρα ἐντυπωσιοθηρίας. Ὅποιο κόμμα κι ἂν κυβερνάει. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ ἐνστάσεις τῆς ἀντιπολίτευσης στὴν ἀπόφαση τοῦ ὑπουργείου γιὰ κλήρωση τῆς σημαιοφορίας ἦταν μόνο συμβατικές.
.               Ἡ ἀπάντηση, ποὺ θὰ ἔδινε στὸν ἔφηβο ἕνας εὐφυὴς καὶ καταρτισμένος παιδαγωγός, δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ μεταγραφεῖ σὲ ἐπιφυλλιδογραφικὸ λόγο (παγιδευμένον ἐξ ὁρισμοῦ στὴν ἰδεολογικὴ ἐκφραστική). Ἡ περίπου μεταγραφὴ τῆς ἀπάντησης θὰ τόνιζε ὅτι: Ἡ βαθμολογία ἀξιολογεῖ καὶ ἐπιβραβεύει τὴν ἀτομικὴ ἐπίδοση τοῦ μαθητῆ, ἱκανοποιεῖ καὶ ἀνταμείβει τὸ ἄτομο. Ἡ σημαιοφορία, ς προνόμιο το ρίστου, ντάσσει τν τομικ πίδοση στν κοινωνία τν σχέσεων πο συγκροτον τν «τάξη» κα τ «σχολεο». Τὴν ἐξαρτᾶ ἀπὸ τὴν ἅμιλλα, τὴν καλλιέργεια (ποιότητα) κοινωνικοῦ ἤθους ποὺ προϋποθέτει ἡ ἀπόδοση τιμῆς ἀπὸ ὅλους στὸν ἕνα: τὸν ἑκάστοτε πρῶτο.
.               Ἡ πρωτιὰ δὲν εἶναι προνόμιο ταξικὸ οὔτε ἐξαγοράζεται μὲ χρηματισμὸ ἢ «φροντιστήριο». Προσφέρεται σὲ ὅλους, ὅταν λειτουργεῖ ἡ ἅμιλλα, καὶ τὴν ἅμιλλα τὴν καθιστοῦν δυνατὴ ἡ αὐστηρὴ ἀξιολόγηση, τὸ ἀξιόπιστο ἐξεταστικὸ σύστημα, ἡ ἀμερόληπτη βαθμολογία. ΠAΣOK καὶ N.Δ. κακούργησαν μὲ ἔγκλημα ἀπανθρωπίας, σαράντα ὁλόκληρα χρόνια, ξεριζώνοντας κάθε λογικὴ «κοινωνικοποίησης» τοῦ παιδιοῦ ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ σχολεῖο. Ἀπὸ τὸ νηπιαγωγεῖο ὣς καὶ τὸ διδακτορικό, ἡ παιδεία στὴν Ἑλλάδα εἶναι ἀποκλειστικὰ καὶ μόνο χρηστική, πρωτόγονα ἀτομοκεντρικὴ – γι’ αὐτὸ καὶ εἴμαστε ἡ μόνη χώρα διεθνῶς μὲ παραδεκτὸ καὶ αὐτονόητο τὸ καρκίνωμα τῆς παραπαιδείας (φροντιστήριο).
.               Ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία, ἑξήντα χρόνια τώρα, δὲν στέλνει τὰ παιδιά της στὸ σχολεῖο γιὰ νὰ μυηθοῦν στὴ χαρὰ τῆς κοινωνίας, στὴ δυναμικὴ τῆς συνεργασίας, στὸ ἄθλημα τῆς ἐλευθερίας ἀπὸ τὸ ἐγὼ καὶ τῆς δημιουργικῆς μετοχῆς στὸ ἐμεῖς. Στέλνει ὁ Ἑλλαδίτης τὸ παιδί του στὸ σχολεῖο μόνο γιὰ νὰ τοῦ ἐξασφαλίσει «ἐφόδια» ἀτομικῆς κατοχύρωσης, «ὄπλα» ἀτομικῆς ἐπιβολῆς, νὰ προσλάβει τὴ γνώση σὰν ἐργαλεῖο (ἕνα «χαρτὶ») ποὺ θὰ τοῦ χρησιμεύσει γιὰ βιοπορισμό. Ἑξήντα χρόνια τώρα, μεθοδικά, προγραμματικά, θεσμικά, τὸ σχολειὸ (καὶ τὸ πανεπιστήμιο) στὴν Ἑλλάδα ἀποκλείει ἔστω καὶ τὴν πρόθεση νὰ ἑτοιμάζει πολίτες, νὰ καλλιεργεῖ κοινωνικὲς προτεραιότητες, συνείδηση «δημοσίου συμφέροντος». τοιμάζει παδούς, διεκδικητς τομικν κα μόνο δικαιωμάτων, κβιαστές, ποὺ ἀπὸ τὸ Δημοτικὸ κιόλας ξέρουν τὴ λογικὴ τῶν «καταλήψεων», τῆς πρόκλησης κοινωνικοῦ κόστους. Τὸ σχολειὸ ἑτοιμάζει βανδάλους, τροφοδοτεῖ τὸ κοινωνικὸ περιθώριο, τὴν ψυχοπαθολογία τῆς ἐκδικητικῆς ἀλογίας.
.               Εἴμαστε μᾶλλον ἡ μοναδικὴ χώρα διεθνῶς ποὺ ἔχει παραδώσει τὰ πανεπιστήμιά της νὰ τὰ νέμονται οἱ ἀδίστακτες κομματικὲς συντεχνίες: Ἱδρύονται πανεπιστήμια, γιὰ νὰ ἱκανοποιηθεῖ ἡ ἐπιχώρια ἐκλογικὴ πελατεία. Στελεχώνονται, γιὰ νὰ βολευτεῖ καὶ ἀνταμειφθεῖ ἡ στρατευμένη στὸ κόμμα δευτεράντζα τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς διανόησης. Λειτουργοῦν τὰ πανεπιστήμια, ὅταν τὸ ἐπιτρέπουν οἱ κομματικὲς νεολαῖες, κάτω ἀπὸ τὴν τρομοκρατία τῆς αὐθαιρεσίας τους καὶ μόνο σὰν ἀνταγωνιστικὸ πεδίο ἄγρευσης ψηφοφόρων.
.               Στὸν τομέα τῆς Παιδείας ὁ πολιτικὸς ἐκχυδαϊσμός μας καὶ ἡ καπηλεία τῆς δημοκρατίας φτάνουν στὰ ὅρια τῆς ἀνυπόφορης κακουργίας. Φενακιζόμαστε ὅτι εἶναι θέμα «ἐλευθερίας» νὰ μπορεῖ κάθε κομματικὴ κυβέρνηση νὰ ἐφαρμόσει τὴ δική της «πολιτικὴ» στὴν Παιδεία. Ὡσὰν νὰ μὴ βλέπουμε, ἑξήντα χρόνια τώρα, ὅτι οἱ «πολιτικὲς» διαφοροποιοῦνται μόνο μὲ τερτίπια ἐντυπωσιασμοῦ. Ρωτήθηκε ποτ λας ν συμφωνε μ τ μία κα νιαία πολιτική, πράσινη, γαλάζια, ψευτοκόκκινη, πο χει κυριολεκτικ στρεβλώσει, διαλύσει, χρηστέψει τ γλῶσσα; Συμφωνεῖ μὲ τὸ «πρακτοριλίκι» τῆς «ἀπροκατάληπτης» ἱστοριογραφίας ποὺ ἀπεργάζεται μεθοδικὰ ἕναν Ἑλληνισμὸ μὲ συνείδηση Σιγκαπούρης;
.               Κατὰ κοινὴ ὁμολογία ἡ Ἄννα Διαμαντοπούλου ἦταν ἡ μόνη ποὺ τόλμησε νὰ ἐπιδιώξει τὴν ἀποκατάσταση στοιχειώδους λογικῆς συνέπειας στὴ λειτουργία τῆς ἐκπαίδευσης. Ὅσα πρόλαβε νὰ κατορθώσει ἦρθε ἀμέσως μετὰ ἡ «ἐθνικόφρων» παρωδία (Σαμαρᾶς) μὲ ὑπουργὸ τὸν Κων. Ἀρβανιτόπουλο ἐντεταλμένον νὰ ξηλώσει κάθε ἴχνος ἐλπίδας ποὺ ἔσπειρε ἡ Διαμαντοπούλου. Στὸ κενὸ καὶ τὸ δικό της ἐγχείρημα, ἴσως γιατί, παρὰ τὰ τόσα θετικά του, ἦταν ἐπίσης παγιδευμένο στὴ χρηστικὴ ἐκδοχὴ τῆς Παιδείας, δηλαδὴ στὸ ἀπόλυτο τίποτα.
.               Εἶναι περισσότερο ἀπὸ φανερό: λέξη λλάδα παραπέμπει πι μόνο σ να τυπικ κρατικ μόρφωμα, ὄχι σὲ πραγματικότητα κοινωνίας, συλλογικότητας ποὺ κοινωνεῖ ἀνάγκες, στόχους, ἐλπίδες. Ἡ γλῶσσα χει σκεμμένα καταστραφε, λογικ συν-ννόησης δν πάρχει, ο χρηστικς προτεραιότητες κα τομοκεντρισμς χουν ποθηριώσει τ θη κα τ νοο-τροπία, στορικ συνείδηση παλείφθηκε γι χάρη τς ξιπασις το «ξευρωπαϊσμο», τῆς λιγούρας τοῦ «δανειολήπτη».
.               Ὅταν οἱ ἐπαγγελματίες τῆς ἐξουσίας, ἡ δημοσιογραφία καὶ ἡ (κατὰ τὴ φιλοδοξία της) διανόηση δὲν μποροῦν νὰ διακρίνουν τὴ διαφορὰ τῆς βαθμολογικῆς ἐπιβράβευσης ἀπὸ τὴν κοινωνικὴ δυναμική της ἅμιλλας, διαφορ τς χρηστικς «παιδείας» π τ χαρ τς μετοχς κα κοινωνίας, τ παιχνίδι εναι πι χαμένο. Ὅσοι μποροῦν φεύγουν, οἱ ὑπόλοιποι περιμένουμε ποιὰ μορφώματα θὰ προκύψουν ἀπὸ τὴν κρατικὴ διάλυση.

 

 

Advertisements

, , , , ,

Σχολιάστε

ΕΥΡΩΣΚΕΠΤΙΚΙΣΜΟΣ: ΑΝΤΙΣΤΑΣΗ ΣΤΟΝ ΙΣΤΟΡΙΚΟ-ΥΛΙΣΤΙΚΟ ΛΗΘΑΡΓΟ καὶ στὰ ἀδιαφανῆ κέντρα τοῦ διεθνοῦς χρηματοπιστωτικοῦ συστήματος

Εὐρωσκεπτικισμός: ἡ αὐτοκριτικὴ ἐγρήγορση

Τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ
ἐφημ. «Καθημερινή», 30.10.16

.         Ἄποψη, καὶ κατατίθεται γιὰ νὰ κριθεῖ. H χώρα μᾶς ἐπιτροπεύεται ταπεινωτικὰ (ἀλλὰ δικαιολογημένα), μποροῦμε ὡστόσο νὰ ἐκφραζόμαστε, ἀκόμα, χωρὶς λογοκρισία.
.         Ἡ ἄποψη λέει: Τὸ πιὸ αἰσιόδοξο σύμπτωμα στὴν Εὐρώπη σήμερα εἶναι ὁ εὐρωσκεπτικισμός. Ὅπως ἀκριβῶς καὶ στὴν προσωπική του καθενός μας ζωή: τὸ γονιμότερο καὶ πιὸ ἐλπιδοφόρο σύμπτωμα (τόσο στὴν ἀποτυχία ὅσο καὶ στὴν ἐπιτυχία) εἶναι ἡ αὐτοκριτικὴ ἐγρήγορση.
.         Ἔχει τόσο κατασυκοφαντηθεῖ ὁ «εὐρωσκεπτικισμός», ὥστε κάθε ὑπεράσπισή του νὰ διακινδυνεύει τὴν ἀβασάνιστη a priori ἀπόρριψή της ἢ τὸν χλευασμό. Μᾶς ἔχουν μεθοδικὰ βομβαρδίσει μὲ τὴ μικρονοϊκὴ ρετσινιὰ ὅτι εὐρωσκεπτικισμὸς σημαίνει ἐθνικιστικὸς ἐπαρχιωτισμός, ἀκροδεξιὰ ξενοφοβία, φασιστοειδὴς πατριδοκαπηλία. H εὐτέλεια τῶν κακόβουλων χαρακτηρισμῶν φανερώνει πόσο ἐπικίνδυνος εἶναι ὁ εὐρωσκεπτικισμὸς γιὰ κάποιους πανίσχυρους συνασπισμοὺς συμφερόντων.
.         Ὁ συνεπέστερος καὶ διαυγέστερος ὁρισμὸς τοῦ «εὐρωσκεπτικισμοῦ» συνοψίστηκε, ἀπὸ τὴ δεκαετία κιόλας τοῦ ’70, στὸν τίτλο κύριου ἄρθρου τῆς γαλλικῆς ἐφημερίδας «Le Monde»: «Ναὶ στὴν ἑνωμένη Εὐρώπη, ὄχι στὴν εὐρωμαρμελάδα». Ποὺ σημαίνει: Θέλουμε τὴ συνεργασία καὶ σύμπραξη τῶν εὐρωπαϊκῶν κοινωνιῶν καὶ κρατῶν, θέλουμε τὴ θεσμικὴ κατασφάλιση εἰρηνικῆς συνύπαρξης, σχεδιασμένο συντονισμὸ παραγωγῆς καὶ διακίνησης ἀγαθῶν, θέλουμε κοινὰ ἐρευνητικὰ καὶ ἐπιχειρησιακὰ προγράμματα γιὰ τὴν ἰσορροπημένη (συγκλίνουσα) ἀνάπτυξη καὶ ἄνοδο τοῦ βιοτικοῦ ἐπιπέδου. Ὅμως, αὐτὰ ὅλα, ποτὲ σὲ βάρος τῶν ἰδιαιτεροτήτων κάθε εὐρωπαϊκῆς κοινωνίας, ποτὲ μὲ θυσία ἢ ἀλλοίωση τῶν θεσμικῶν μορφωμάτων κάθε ἐθνικῆς ἰδιοπροσωπίας, ποτὲ ἰσοπεδώνοντας ἱστορικὲς συνειδήσεις, νοοτροπίες, συλλογικοὺς χαρακτῆρες.
.         Ὑπῆρχε στὴν Εὐρώπη ἐκτίμηση, συχνὰ καὶ θαυμασμός, γιὰ τὸ κατόρθωμα τῶν «τέκνων» τῆς Εὐρώπης (πληθυσμικῶν ὁμάδων ἀπὸ ὅλα τὰ εὐρωπαϊκὰ κράτη) ποὺ μετανάστευσαν στὸν «Νέο Κόσμο» (Ἀμερικὴ) καὶ ἔστησαν ἐκεῖ μία καινούργια κρατικὴ ὑπόσταση (HΠA) γεννώντας, ἡ πανσπερμία τῶν ἐποίκων, μίαν ἐκπληκτικὴ καὶ πρωτόγνωρη στὴν Ἱστορία πολυφυλετικὴ «ἐθνικὴ» συνοχή. Δὲν ἐξαφανίστηκαν οὔτε ἐξομοιώθηκαν προγραμματικὰ οἱ καταγωγικὲς διαφορὲς τῶν ἐποίκων, ὑποτάχθηκαν ἁπλῶς στὴν ἑνοείδεια τοῦ στόχου τῆς ἀποδημίας, ποὺ ἦταν τὸ χρῆμα. Τόσο οἱ πρῶτοι, ἀπίστευτης τόλμης μετανάστες, ὅσο καὶ τὰ διαδοχικὰ κύματα ποὺ ἀκολούθησαν, ἐπὶ τρεῖς περίπου αἰῶνες, ἔφτασαν ἐκεῖ μὲ λαχτάρα γιὰ πλοῦτο, ἀτομικὴ οἰκονομικὴ ἐπιτυχία, συνθῆκες ἀπόλυτης ἐλευθερίας στὶς παραγωγικὲς καὶ ἀνταλλακτικὲς σχέσεις τους.
.         Τὴν εὐόδωση τοῦ τολμήματος ὑπηρέτησαν δύο κυρίως παράγοντες: Ἡ προτεσταντικὴ Ἠθικὴ (ὁ ἄτεγκτος πουριτανισμὸς τῶν πρώτων ἐποίκων, ποὺ ὅρισε καὶ τὶς προδιαγραφὲς τῆς πανσπερμικῆς συνύπαρξης) καὶ ἡ ἀγγλικὴ γλῶσσα, ποὺ προσφέρεται γιὰ ἀπεριόριστες νοηματικὲς ἁπλουστεύσεις καὶ κακοποιήσεις τῆς προφορικῆς ἐκφορᾶς της. Ἡ σύζευξη τῆς νηπιώδους μεταφυσικῆς ὠφελιμοθηρίας μὲ τὸν ρεαλισμὸ τοῦ πάθους γιὰ οἰκονομικὴ ἐπιτυχία ἀποτυπώθηκε ἐπιγραμματικὰ σὲ κάθε χαρτονόμισμα δολαρίου: «In God we trust»!
.         Τὸ κοινωνικὸ-πολιτικὸ μόρφωμα τῶν HΠA εἶναι ὁ πιὸ ἐντυπωσιακὸς ὣς τώρα θρίαμβος τοῦ Ἱστορικοῦ Ὑλισμοῦ, ἡ πληρέστερη μᾶλλον δικαίωση τοῦ Μὰρξ – ἔστω καὶ ἂν τὸ ὄνομά του προκαλεῖ ἀλλεργικὴ ἀπέχθεια καὶ ἀποτροπιασμὸ στοὺς δημιουργοὺς τοῦ «ἀμερικανικοῦ θαύματος». Πουθενὰ ἀλλοῦ (οὔτε κὰν στὴ Σοβιετία) ἡ οἰκονομία δὲν λειτούργησε τόσο ἀπόλυτα ὡς «βάση» (Basis) νοήματος καὶ στόχων τοῦ ἀνθρώπινου βίου, ἐνῶ ἡ θρησκεία, ἡ Τέχνη, ἡ καλλιέργεια ἁπλῶς ὡς «ἐποικοδόμημα» (Uberbau).
.         Ὁ «εὐρωσκεπτικισμὸς» λέει: H Εὐρώπη εἶναι ἀδύνατο νὰ προσαρμοστεῖ στοὺς ὅρους καὶ στὶς προδιαγραφὲς τοῦ ἀμερικανικοῦ μοντέλου, παρ’ ὅλο ποὺ αὐτὴ τὸ γέννησε. Ἀδύνατο, γιατί ἡ Εὐρώπη, ἂν καὶ δικό της γέννημα εἶναι ὁ Ἱστορικὸς Ὑλισμός, ἀντλεῖ τὴν ταυτότητά της (νόημα καὶ στόχους τῆς ἀνθρωπιᾶς τοῦ ἀνθρώπου) ὄχι ἀποκλειστικὰ ἀπὸ τὴν οἰκονομία, ὄχι ἀπὸ τὸ αὐτονομημένο σὰν αὐταξία χρῆμα. Τὸ μέγα προνόμιο τῆς Εὐρώπης, τὸ δικό της «θαῦμα», εἶναι ὅτι κάθε εὐρωπαϊκὴ κοινωνία ἔχει τὴ δική της πολιτισμικὴ ἰδιομορφία, μία ξεχωριστὴ καὶ ἀνόμοια ἱστορία, γλῶσσα, λαϊκὴ παράδοση. Ἔχει τοὺς δικούς της κάθε γλῶσσα μεγάλους ποιητὲς καὶ φιλοσόφους, εἶναι ἄλλη ἡ φλαμανδικὴ ζωγραφικὴ καὶ ἄλλη ἡ ἱσπανικὴ ἢ ἡ ἰταλική, ἄλλο πράγμα οἱ Γερμανοὶ καὶ Αὐστριακοὶ μουσουργοὶ καὶ ἄλλο οἱ Ἀγγλοσάξονες, ἄλλη ἡ σκανδιναβικὴ ἀρχιτεκτονικὴ καὶ ἄλλη ἡ μεσογειακὴ – μύρια ὅσα τὰ ἀνάλογα.
.         Οἱ πρῶτοι χαρισματικοὶ ὁραματιστὲς τῆς εὐρωπαϊκῆς ἐνοποίησης, Σουμάν, Μονέ, Ἀντενάουερ, Σπάακ, Ντὲ Γκάσπερι, ὣς τὸν τελευταῖο τῶν μεγάλων Ζὰκ Ντελόρ, σίγουρα ἔβλεπαν στὴν οἰκονομικὴ συνεργασία καὶ συνανάπτυξη μία καίρια προϋπόθεση εἰρήνης, σταθερότητας, προόδου τῶν εὐρωπαϊκῶν κοινωνιῶν – ἀλλὰ δὲν μοιάζει νὰ ἀπολυτοποίησαν ποτὲ τὸν ἱστορικὸ-ὑλιστικὸ παράγοντα. Ἡ ριζικὴ μετάλλαξη τῆς E.E. συντελέστηκε μετὰ τὴν κατάρρευση τῆς Σοβιετίας, ὅταν ἡ ἱερὴ λέξη «ἐλευθερία» ἐγκλωβίστηκε ἀποκλειστικὰ στὸν μονόδρομο τῆς ἀσυδοσίας τῶν κερδοσκόπων, σὲ παγκόσμια κλίμακα.
.         Εἶναι ὀδύνη νὰ διαπιστώνει κανεὶς τὴν κακοποίηση καὶ παραφθορὰ τοῦ ὁράματος. Τς τύχες κα τ μέλλον τν ερωπαϊκν κοινωνιν, τν στορικ δυναμισμ το πολιτισμο τς Ερώπης, ν τ διαχειρίζεται μία παλληλία μ μλλον διευκρίνιστη προέλευση, πάντως χι μ λαϊκ ντολή, σ ρόλο διεκπεραιωτ ντολν π τ διαφαν κέντρα το διεθνος χρηματοπιστωτικο συστήματος. Μετριότητες τραπεζικῆς καριέρας ἐκβιάζουν, ἀπειλοῦν, τιμωροῦν σαδιστικὰ κυβερνήσεις λαῶν ἐκλεγμένες μὲ δημοκρατικὲς διαδικασίες, ἐπιτροπεύουν τὴ λειτουργία «ἀνεξάρτητων» κρατῶν – ἀποφασίζουν ποιὲς κοινωνίες θὰ ἐπιβιώσουν, ποιὲς θὰ λιμοκτονοῦν.
.         Ἡ «ποινὴ» ποὺ οἱ νικητὲς τοῦ B΄ Παγκοσμίου Πολέμου ἐπέβαλαν στὴ Γερμανία, γιὰ νὰ τιθασσεύσουν τὴν μόνιμη ἐπιθετικότητα τῶν κατακτητικῶν της ὀρέξεων, ἦταν ἡ ἀπαγόρευση ἐπανεξοπλισμοῦ της. Καὶ ἡ ποινὴ ἀποδείχθηκε μπούμερανγκ: Ἀπαλλαγμένη ἡ Γερμανία ἀπὸ τὸ οἰκονομικὸ πελώριο βάρος τῶν ἐξοπλισμῶν, ἀναδείχθηκε βιομηχανικὴ ὑπερδύναμη ὑποτάσσοντας τὶς οἰκονομίες ὅλων τῶν εὐρωπαϊκῶν κρατῶν – πειθαρχεῖ στὰ θελήματά της ἐκλεγμένες ἀπὸ τοὺς λαούς τους κυβερνήσεις, σὰν μαέστρος σὲ ὀρχήστρα ἀπὸ ἀναπηρικὸ καροτσάκι. Ἔτσι φτάσαμε ν σημαίνει ερωπαϊκ νοποίηση τν στανικ μετασχηματισμ τς Ερώπης σ βουλο πιόνι στ παιχνίδια τν πρόσωπων «γορν» κα τν πάνθρωπων συμφερόντων πο τς κινον.
.         Ὁ «εὐρωσκεπτικισμὸς» εἶναι ἡ ἀμφιβολία γιὰ τὴν εὐρωπαϊκότητα τῆς πολιτικῆς ποὺ ἀσκεῖ ἡ E.E., ἡ ἀντίσταση στὸν ἱστορικο-υλιστικὸ λήθαργο ποὺ ἐξουδετερώνει τὴν εὐρωπαϊκὴ πολιτισμικὴ δυναμική. Μακάρι νὰ γίνει κίνημα.

,

Σχολιάστε

Η ΜΑΡΞΙΣΤΙΚΗ ΜΠΑΓΙΑΤΙΛΑ ΤΩΝ ΕΜΜΟΝΩΝ ΤΟΥ ΚΥΡ-ΦΙΛΗ

Σπουδὴ πολιτισμοῦ

Tοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ
ἐφημ. «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», 02.10.2016

.           Μὲ ἀφορμὴ δηλώσεις καὶ ἀντιδηλώσεις ὑπουργοῦ Παιδείας καὶ ἀρχιεπισκόπου γιὰ τὴ θρησκευτικὴ ἐκπαίδευση τῶν μαθητῶν στὰ ἑλληνικὰ σχολεῖα, θὰ μοῦ ἐπιτραπεῖ νὰ ἀνασύρω ἐλάχιστο δεῖγμα γλώσσας καὶ προβληματισμοῦ, πρὶν ἀπὸ δεκαεννέα χρόνια, γιὰ τὸ ἴδιο θέμα: Ποιὸς προβληματισμὸς καὶ μὲ ποιὰ γλώσσα κατατέθηκε τότε, σὲ ποιὸ ἐπίπεδο ἀντιμάχονται σήμερα οἱ ἐπαγγελματικὰ ἐνδιαφερόμενοι.
Στὴν «Καθημερινή» της Κυριακῆς 29.6.1997, ἡ ἐπιφυλλίδα ἔγραφε:
«Ἡ διδασκαλία τοῦ ὀνομαζόμενου μαθήματος τῶν θρησκευτικῶν περιλαμβάνεται στὴν ὑποχρεωτικὴ γιὰ τὰ Ἑλληνόπουλα ἐκπαίδευση. Ἂν αὐτὸ τὸ μάθημα ἔχει χαρακτήρα θρησκευτικῆς κατήχησης (ἐνῶ διδάσκεται ἀπὸ ἀνθρώπους καὶ μὲ ἀναλυτικὰ προγράμματα ποὺ δὲν ἔχουν καμιὰ ὀργανικὴ σχέση μὲ τὴν ἐνοριακὴ καὶ ἐπισκοπικὴ συγκρότηση-λειτουργία τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐμπειρίας) εἶναι εὐκολότατο νὰ ἀλλοτριωθεῖ σὲ νοησιαρχικὴ διδαχὴ ἀφηρημένων ἰδεολογημάτων, διδαχὴ ποὺ ἐπιπλέον παραβιάζει τὴν ἐλευθερία τοῦ θρησκευτικὰ ἀδιάφορου ἢ ἀγνωστικιστῆ μαθητῆ. Ἡ πολιτεία δὲν μπορεῖ νὰ δεχθεῖ μία τέτοια παραβίαση τῆς ἐλευθερίας τοῦ μαθητῆ καὶ ἡ Ἐκκλησία εἶναι ἀδιανόητο νὰ συναινεῖ στὴν ἀλλοτρίωση τῆς ἐμπειρίας της σὲ ἰδεολόγημα.
.               Τόπος (ὁ αὐτονόητος χῶρος) τῆς ἐκκλησιαστικῆς κατήχησης εἶναι μόνο ὁ ναός: τὸ ἀρχιτεκτόνημα ποὺ δηλώνει-φανερώνει αὐτὸ ποὺ στεγάζει – τὴ μεταβολὴ μίας σύναξης ἀνθρώπων σὲ “ἐκκλησία”, δηλαδὴ σὲ κοινὸ τρόπο ἀγαπητικῆς κοινωνίας τῆς ζωῆς. Ὅμως τὸ πολιτικὸ πρόβλημα, τὸ πρόβλημα ποὺ ἔχει ἡ πολιτεία ἀπέναντι στοὺς πολίτες της, δὲν λύνεται μὲ τὴν κατάργηση τοῦ μαθήματος τῶν θρησκευτικῶν στὰ σχολειά. Ἂν ἡ πολιτεία ἐνδιαφέρεται νὰ χτίζει-συγκροτεῖ, μὲ τὴν ὑποχρεωτικὴ ἐκπαίδευση, τὸν ἄξονα τῆς πολιτισμικῆς (ἄρα καὶ κοινωνικῆς) συνοχῆς τῶν Ἑλλήνων, θὰ ἀπαιτήσει ἀπὸ κάθε μαθητὴ ἑλληνικοῦ σχολείου (ὅποιο θρήσκευμα κι ἂν ἔχει ἢ ὅποιες ἰδεολογικὲς πεποιθήσεις) κάποιες βασικὲς γνώσεις γιὰ τὸν πολιτισμὸ ποὺ ἀποτέλεσε ἐπὶ αἰῶνες τὴ δυναμική τῆς μετοχῆς τῶν Ἑλλήνων στὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι, καὶ ἐξακολουθεῖ νὰ συνιστᾶ, ἀκόμα σήμερα, ἐνεργὸ πρόταση μὲ πανανθρώπινη ἐμβέλεια.
.             Ὅπως λοιπὸν εἶναι ἀδιανόητο νὰ τελειώνει ἕνα παιδὶ στὴν Ἑλλάδα τὴν “ἐγκύκλια” ἐκπαίδευσή του καὶ νὰ μὴν ξέρει ποιὰ μεταφυσικὴ γέννησε τὸν Παρθενώνα καὶ τὴν ἀθηναϊκὴ δημοκρατία, ἔτσι εἶναι ἀδιανόητο καὶ νὰ ἀγνοεῖ ποιὰ μεταφυσικὴ γέννησε τὴν Ἁγιά-Σοφιά, τὴ βυζαντινὴ εἰκόνα, τὴν ποίηση καὶ τὴ λατρευτικὴ δραματουργία τῆς ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας, ποὺ προκαλοῦν, ἀκόμα σήμερα, πάγκοινο θαυμασμό. Δὲν θὰ ἀπαιτήσει ἡ πολιτεία ἀπὸ τὸν μαθητὴ νὰ ἀσπαστεῖ βιωματικὰ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ μεταφυσικὴ ἢ τὴν ὀρθόδοξη θεολογία. Θὰ τοῦ ἀπαιτήσει ὅμως τὶς ἐπαρκεῖς γνώσεις γιὰ τὴν κατανόηση τῶν ἐπιτευγμάτων καὶ προτάσεων τοῦ πολιτισμοῦ τῶν Ἑλλήνων».
.                 Στὰ δεκαεννέα χρόνια ποὺ μεσολάβησαν ἀπὸ τὴν κατάθεση αὐτῆς τῆς πρότασης, τὸ θέμα τῆς διδασκαλίας τῶν θρησκευτικῶν στὰ σχολεῖα ἔχει τεθεῖ ἐπανειλημμένα: Εἴτε σὲ συνέδρια καὶ «διαλόγους» εἴτε ὡς ἀντικείμενο κομματικῆς ἀντιμαχίας καὶ ἀπολιθωμένων ἰδεολογικῶν προκαταλήψεων. Ἡ πρόταση γιὰ τὴν ἀποσύνδεση τοῦ μαθήματος ἀπὸ τὴ σκοπιμότητα τῆς κατήχησης καὶ ἡ σύνδεσή του μὲ τὶς θεμελιώδεις προϋποθέσεις σπουδῆς τοῦ πολιτισμοῦ τῶν Ἑλλήνων, ἀγνοήθηκε πλήρως.
.                 Ἡ εὐθύνη βαραίνει, ὁλοφάνερα, τὰ διοικητικὰ ὄργανα τῆς ἑλλαδικῆς ἐκκλησίας (κατ’ εὐφημισμὸν συνοδικά): Δὲν ξέρουν νὰ ξεχωρίσουν τὴν κατήχηση ἀπὸ τὴν προπαγάνδα, δηλαδὴ τὴν κοινωνούμενη πίστη-ἐμπιστοσύνη ἀπὸ τὶς ἀτομοκεντρικὲς πεποιθήσεις. Καταλαβαίνουν τὸ μάθημα τῶν θρησκευτικῶν σὰν εὔκολη (καὶ μὲ τὸ ἀζημίωτο) ἰδεολογικὴ «διαφώτιση» καὶ προπαγανδιστικὴ προβολὴ τῆς ἰδεολογίας ποὺ μὲ ἐξουσιαστικὰ προνόμια οἱ ἴδιοι, χρυσοφοροῦντες, ἐκπροσωποῦν.
.                 Ἂν τοὺς ἐνδιαφέρει ἡ «κατήχηση» τῶν παιδιῶν, γιατί δὲν τὴν μεταφέρουν στὸν φυσικό της χῶρο: στὸν ναό, ὅπου συγκροτεῖται καὶ φανερώνεται ἡ Ἐκκλησία ὡς καινὸς τρόπος εὐχαριστιακῆς κοινωνίας τῆς ζωῆς;
.                 Ξέρουν ὅμως ὅτι τὸ «κατηχητικὸ» τοῦ ναοῦ τὸ ἀπωθοῦν τὰ παιδιά, διαιωνίζει ἰδεολογήματα νέκρας, ἀνάλογης μὲ τὴ μαρξιστικ μπαγιατίλα τν μμονν το θλιβερο κ. Φίλη. «Οἱ δοκοῦντες ἄρχειν» τῆς ἑλλαδικῆς ἐκκλησίας δὲν ὑποψιάζονται τὴν ἰσχὺ ποὺ θὰ εἶχε νὰ ὁμολογήσουν μὲ συντριβὴ καὶ μετάνοια πώς ὅ,τι λανσάρουν, ἑκατὸ χρόνια τώρα, σὰν δῆθεν «κατήχηση», εἶναι τὸ «κάλπικον δάνειον» τῶν Sundays Schools, τῆς προτεσταντικῆς ἠθικολογίας καὶ τῆς ρασιοναλιστικῆς «ἀπολογητικῆς». Φύτεψαν τὸ «δάνειον» στὴ χώρα μας οἱ «μισσιονάριοι» τοῦ 19ου αἰώνα καὶ συντηροῦν τὴ φύτρα τεχνητὰ ὡς σήμερα οἱ ἑλλαδικοὶ ἐπίσκοποι.
.                 Ὁ μέσος ἀπροκατάληπτος Ἕλληνας μᾶλλον βεβαιώνει ὅτι τὸ μάθημα τῶν θρησκευτικῶν στὰ σχολειά μας, χρόνια τώρα, εἶναι μία βαθμολογούμενη νέκρα, μία «πληροφόρηση» ἄσχετη μὲ τὴ δίψα τοῦ ἀνθρώπου γιὰ ψηλαφητὴ ἀλήθεια καὶ ψηλαφητὴ χαρὰ ζωῆς – νέκρα πανομοιότυπη μὲ αὐτὴν ποὺ ἀναδίνει ἡ ξύλινη γλώσσα τῶν περισσότερων ἐπισκόπων ἢ τὸ κήρυγμα κάθε Κυριακὴ πρωὶ ἀπὸ τὴν κρατικὴ τηλεόραση.
.                 Ὅμως, αὐτὸ ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ καταλάβει ὁ κ. Φίλης, ὁ κ. Τσίπρας, ἀλλὰ οὔτε καὶ ὁ κ. Μητσοτάκης ἢ οἱ λοιποὶ ἀναλφάβητοι στὴν ἑλληνικὴ αὐτογνωσία, εἶναι ὅτι ἡ Ἐκκλησία, ἡ πραγματική, ὄχι ἡ «διοικοῦσα», δὲν φοβᾶται τὶς ἁμαρτίες της. Σαρκώνει τὴν ἀποτυχία τὴν ἀνθρώπινη καὶ ἡ ἐπίγνωση τῆς ἀποτυχίας εἶναι ἐλευθερία ἀπὸ ναρκισσιστικὲς ψευδαισθήσεις, ἐρωτικὴ αὐτεγκατάλειψη στὴν ἀγάπη ἑνὸς Θεοῦ, «ἐραστῆ μανικότατου» τοῦ ἀνθρώπου. Ἂν «ἁμαρτήσεις» μέσα σὲ ἕνα κόμμα, θὰ σοῦ κόψουν τὰ πόδια. Ἂν ἁμαρτήσεις στὴν Ἐκκλησία, μὲ συνείδηση τῆς ἀγάπης ποὺ ἀγκαλιάζει τὴν πτώση σου, βρίσκεσαι μαζὶ μὲ τοὺς πρωτοπόρους τῆς ἐρωτικῆς αὐτεγκατάλειψης: τοὺς τελῶνες, τὶς πόρνες, τοὺς ἄσωτους, τοὺς ληστές.
.                 Ψιλὰ γράμματα, ἀπρόσιτα σὲ μία κοινωνία παρακμῆς ποὺ μετράει τὴ ζωὴ μὲ τὴν ὠφελιμότητα. Τὴν ἴδια ἀκριβῶς μὲ τὸν κ. Φίλη στάση ἀπέναντι στὸ μάθημα τῶν θρησκευτικῶν καὶ τὴν ἴδια ἄγνοια γιὰ τὸ κατακέφαλο σκάνδαλο ἐλευθερίας ποὺ εἶναι ἡ Ἐκκλησία, εἶχαν προφανέστατα ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ Παιδείας, ἀπὸ τὸ 1974 ὣς σήμερα, χωρὶς ἐξαίρεση. Μόνο ποὺ οἱ περισσότεροι ἤξεραν νὰ κρύβονται γιὰ νὰ ὑποκλέψουν ψήφους θρησκολήπτων. Ὁ κ. Φίλης εἶναι ξεκάθαρα ἁπλοϊκός, παζαρεύει «θρησκειολογία», τὴν «πληροφόρηση» τῶν μαθητῶν γιὰ ὅλες τὶς θρησκεῖες! – λογαριάζει βλαμμένα τὰ παιδιά.
.                 Οἱ «προοδευτικοί» τῆς ἰδεοληψίας, ποὺ μᾶς κυβερνᾶνε δεκαετίες τώρα, εἶναι ὅλοι κολλημένοι στὸ δικό τους «προτεσταντικὸ κατηχητικό» τοῦ 19ου αἰώνα: στὸ δόγμα «ἡ θρησκεία εἶναι τὸ ὄπιο τοῦ λαοῦ». Δὲν ὑποψιάζονται οἱ ἀναλφάβητοι τοῦ ἑλληνικοῦ τρόπου ὅτι πρώτη ἡ Ἐκκλησία συμφωνεῖ μὲ τὴ ρήση τοῦ Μὰρξ καὶ ἐπαυξάνει. Οἱ λέξεις «ἐκκλησία» καὶ «θρησκεία», στὴν ἑλληνικὴ γλώσσα καὶ ἐμπειρία, κομίζουν ἔννοιες ἀσύμβατες, ἀσύμπτωτες, ἀλληλοαποκλειόμενες. Τὸ ἐκκλησιαστικὸ γεγονὸς εἶναι στοὺς ἀντίποδες, κυριολεκτικά, τοῦ ἀτομοκεντρισμοῦ τῆς θρησκείας.
.                 Ψιλὰ γράμματα γιὰ ἐπαγγελματίες τῆς ἐξουσίας.

, , ,

Σχολιάστε

Η ΚΑΚΟΥΡΓΗΜΑΤΙΚΗ ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΤΗΣ ΑΓΛΩΣΣΙΑΣ

Δωσίλογος πολιτικ τς γλωσσίας

Γράφει ὁ Χρῆστος Γιανναρᾶς
ἐφημ. «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», ο7.08.16

.               Ἡ κοινὴ καὶ κοινωνούμενη πείρα βεβαιώνει ὅτι ἡ ἀνάπτυξη μίας χώρας, ἡ εὐζωία τῶν πολιτῶν, εἶναι συνάρτηση ὄχι πρωτίστως τοῦ κατὰ κεφαλὴν εἰσοδήματος ἀλλὰ πρωτίστως τοῦ ἐπιπέδου ποιότητας τῆς ζωῆς. Ὅτι ἡ ποιότητα τῆς ζωῆς εἶναι συνάρτηση τῆς κατὰ κεφαλὴν καλλιέργειας, ὄχι τῆς καταναλωτικῆς εὐχέρειας. Καὶ δείκτης τς κατ κεφαλν καλλιέργειας, σ σες χιλιάδες χρόνια διαρκε νθρώπινη στορία, εναι γλῶσσα: διεύρυνση τν δυνατοτήτων (πλοτος το λεξιλογίου κα εκαμπτη σο κα διαυγς συντακτικ δομ) τς γλωσσικς κφραστικς.
.               Κοινότοπες διαπιστώσεις, τετριμμένες. Αὐτονόητες ὅσους αἰῶνες τὸ πολιτισμικὸ «παράδειγμα» (ὁ κοινὸς τρόπος τοῦ βίου καὶ ἡ νοηματοδότησή του) δὲν ἦταν στεγανὰ ἱστορικὸ-ὑλιστικό. Ὅσο δὲν εἶχε ἀκόμα «παγκοσμιοποιηθεῖ» ὁ θρίαμβος τοῦ διδύμου Ἀνταμ Σμὶθ-Κὰρλ Μάρξ, δηλαδὴ ὁ ὁλοκληρωτισμὸς τοῦ «Διαφωτισμοῦ», ὁ πρωτογονισμὸς τοῦ ἀτομοκεντρισμοῦ. Ο κοινωνίες πο γέννησαν τ φιαλτικ δίπολο (τ μεταποίηση τς συλλογικότητας σ «κολεκτίβα» σ «γορ») εχαν θητεύσει γι αἰῶνες στν θρησκευτικ τομοκεντρισμό: τς τομικς «πίστης», τς τομικς «θικς», τς τομικς «σωτηρίας». Γι’ αὐτὸ καὶ εἶχαν προλάβει νὰ γεννήσουν καὶ «ἀντισώματα» στὴν ἐγωτικὴ ἰδιοτέλεια: θεσμικὰ χαλινάρια καὶ κατεστημένες «νοο-τροπίες» ποὺ νὰ τιθασσεύουν (κάπως) τὴν ἐνορμητικὴ φιλαυτία, τὴ βουλιμικὴ ἀρχομανία, τὸν ἀκόρεστο ναρκισσισμό: Γέννησαν τὸν ρωμαιοκαθολικὸ νομικισμό, τὴν προτεσταντικὴ Ἠθικὴ καί, ἀργότερα, τοὺς κώδικες (μᾶλλον εὐχετήριους) κατασφάλισης τῶν «ἀτομικῶν δικαιωμάτων».
.               Ἡ γλωσσικὴ ἐκφραστικὴ αὐτῶν τῶν κοινωνιῶν, καταγωγικὰ διαμορφωμένη γιὰ νὰ ἐξυπηρετεῖ «τὴν χρείαν» (ὄχι τὴν «πολιτικὴν κοινωνίαν»), ἐλάχιστα ἐπηρεάστηκε ἀπὸ τὴν παγκοσμιοποίηση τοῦ Ἱστορικοῦ Ὑλισμοῦ – τὴ διεθνοποίηση τοῦ χρηματοπιστωτικοῦ συστήματος, τὸν ὁλοκληρωτισμὸ τῶν «Ἀγορῶν». Συρρικνώθηκε ἡ γλωσσικὴ ἐκφραστικὴ σὲ μία καὶ μόνη, λατινο-γερμανικοῦ μείγματος λαλιά, τὴν ἀγγλική, ποὺ κάθε λαὸς τοῦ πλανήτη παραμορφώνει κατὰ τὸ κέφι του τὴν προφορά της, σώζοντας (παραδόξως) τὴ χρηστική της δυναμική.
.               Ἡ ἑλληνικὴ ἦταν μία διεθνοποιημένη γλῶσσα, «κοινὴ» στὴν ἑλληνο-ρωμαϊκὴ «οἰκουμένη», γιὰ πολλοὺς αἰῶνες. Κοινὴ σὲ ἕνα πολιτισμικὸ «παράδειγμα» κοινωνικοκεντρικὸ (τουλάχιστον στὶς στοχεύσεις του), στοὺς ἀντίποδες τοῦ ἀτομοκεντρικοῦ τῆς μετὰ-ρωμαϊκῆς (βαρβαρικῆς τότε) Δύσης.
.               Τ κοινωνιοκεντρικ «παράδειγμα» καταλύθηκε μ τ συνδυασμένη δράση (τ πάθος-μένος) Σταυροφόρων κα θωμανν. Καί, τέσσερις αἰῶνες μετά, ἡ ἐλάχιστη χούφτα ἀπελευθερωμένων Ἑλλήνων ὑποτάχθηκε στοὺς ὅρους τοῦ «ἔθνους-κράτους» (ποὺ συμπύκνωνε τὸν τρόπο – πολιτισμὸ τοῦ ἀτομοκεντρικοῦ «παραδείγματος»). Οἱ συνέπειες γιὰ τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα ἦταν μοιραῖες: Γι δύο λόκληρους αἰῶνες ο λληνόφωνοι βιάζουμε τ γλῶσσα μας ν ξυπηρετήσει τς ντελς ντίθετες νάγκες, τς τομοκεντρικές, π τς νάγκες τς κοινωνιοκεντρικς πο γέννησαν τν δια κα τν μοναδικ πραγματικ κφραστικό της πλοτο.
.               Μιλᾶμε σήμερα γιὰ συντελεσμένη μακάβρια καταστροφή: Τὸ νοηματικὸ περιεχόμενο (βιωματικὸ φορτίο) πολύτιμων λέξεων ἔχει ἀλλοιωθεῖ ἢ διαστραφεῖ. Λέμε «δημοκρατία» καὶ ἐννοοῦμε τὴν καλοστημένη ἀπάτη διαχείρισης ἐντυπώσεων τὴν ἐπιλεγόμενη «ἀντιπροσωπευτικὸ σύστημα». Λέμε «ἀλήθεια» καὶ ἐννοοῦμε τὴν ὀρθότητα τῆς πληροφορίας, ὄχι τὴν προφάνεια τῆς κοινωνούμενης ἐμπειρίας. Λέμε «πίστη» κα ννοομε τομικς πεποιθήσεις, χι μοιβαιότητα μπιστοσύνης. Λέμε «λευθερία» κα ννοομε δικαίωμα γωτικν πιλογν συνδικαλισμένης αθαιρεσίας, χι τ (κορυφαο γι τν νθρωπο) θλημα πεξάρτησης π τυφλ νστικτα κα νορμήσεις. Λέμε «διάλογο» καὶ ἐννοοῦμε παράλληλους μονολόγους. Λέμε «πρόσωπο» καὶ καταλαβαίνουμε ἀπρόσωπο ἄτομο, λέμε «ἔρωτας» καὶ καταλαβαίνουμε «σὲξ» – ἀπειράριθμα τὰ ἀνάλογα ἐκτρωματικά.
.               Ἡ Ἑλλάδα χωρὶς γλῶσσα, ποὺ νὰ κομίζει τὴν πολιτισμικὴ διαφορὰ τῶν Ἑλλήνων, (νὰ τὴν κομίζει ὄχι σὰν μουσειακὸ παρελθὸν ἀλλὰ σὰν ἐπικαιρικὴ πρόταση μὲ πανανθρώπινη ἐμβέλεια – ἀντιπρόταση στὸν ἱστορικὸ-ὑλιστικὸ ἐφιάλτη) εἶναι ἀναπότρεπτο νὰ ὑποταχθεῖ στὸ «μοντέλο» Ταϋλάνδης, Μαλαισίας, Γεωργίας, Ρουμανίας: Τὸ μεροκάματο, γιὰ ὅσους ἀρνηθοῦν τὴν προσφυγιά, ἰσοδύναμο μὲ φυσικὴ ἐξόντωση. Καὶ ἡ ἀγλωσσία δοκιμασμένη συνταγὴ ἐξαθλίωσης τῶν μαζῶν, ὑποταγή τους σὲ σωστικὰ «μνημόνια» – μαζὶ μὲ κατάργηση βαθμολογίας καὶ ἐξετάσεων, δηλαδὴ μὲ τὴν ἐκδοχὴ τῆς ἀριστείας ὡς «ρετσινιᾶς». Ο πολιτικς το πουργείου Παιδείας, τ τελευταα σαράντα χρόνια, πηρέτησαν, χωρς ξαίρεση, τ δρομολογημένη πιδίωξη (ἂς ἐλπίσουμε, ἀνεπίγνωστα). [ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Ἐν ἐπιγνώσει τους καὶ μεθοδευμένα, δηλαδὴ μὲ ἄμεσο δόλο, ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ τὰ δύο συνθετικά του στοιχεῖα: τὸ γνωστικό καὶ τὸ διανοητικό, πέτυχαν τὸ κακούργημα τῆς καταστροφῆς τῆς γλώσσας].
.               καταστροφ τς γλώσσας συνεχίζεται δυσώπητη – κάθε μέρα πάρχουν τρες ως πέντε κφωνητς νταποκριτς σχολιαστς στ κανάλια πο θ πρεπε ν πολυθον αθημερν γι τν γραμματοσύνη τους, κα λλοι τόσοι π πολιτικος θώκους, γελοιωδέστεροι. κομε φρικαλεότητες, πως: « ναλογον φόρος», « πλήρη φαρμογή», [ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: «ἡ σαφὴ διαταγὴ» καὶ ἡ σοφὴ …κουκουβάγια…! ποὺ τοὺς ἔκραξε]  «τν πικεφαλν» «το πικεφαλή», «ατ τ στιγμ συνδράμουν στν κατάσβεση», «κάτι λλο δν παρατηρομε μέχρι στιγμή», «τος παγάγει τώρα δωρεάν», «νευ δεια», «ν μν κτίθεται στν λιο πρ το δέοντος»[ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Ἴσως ποτέ τους οἱ δύσμοιροι δὲν ἔτυχε νὰ ἀκούσουν κάτι γιὰ τὸν «ΥΠΕΡ ΑΔΥΝΑΤΟΥ» λόγο τοῦ Λυσίου!!!]
.               Τ πι διάντροπο εναι αθαίρετη στρέβλωση τς γλώσσας, πειδ ρήτορας λογαριάζει κάποιους γραμματικος τύπους σν «καθαρευουσιάνικους» πο μολύνουν τν «προοδευτική» του κφραστική. κ. Τσίπρας, π.χ., υοθετε τ νύπαρκτο «χει παράξει πλεόνασμα κυβέρνηση» χει παραγάγει” το μοιάζει «συντηρητικό», κατάλληλο γι πέρμαχους «τς ριστερς κα τς προόδου»). Γιὰ τὸν ἴδιο λόγο, προφανῶς, καὶ ὁ κ. Σημίτης καταργοῦσε τὴ διάκριση «στιγμιαίου» καὶ «διαρκοῦς»: ἔλεγε «ἡ Ἑλλάδα πέρυσι παρῆγε» – τὸν ἐνοχλοῦσε τὸ «παρήγαγε».
.               Ἕνας φιλόλογος θὰ μποροῦσε νὰ ἐντοπίσει εὐστοχότερες καὶ πολυπληθέστερες ἐνδείξεις τῆς καταστροφῆς ποὺ συντελεῖται, τὰ πολὺ τελευταῖα χρόνια, στὴ γλῶσσα τῶν Ἑλλήνων. Μὲ ἱστορικὲς συνέπειες ἀσύγκριτα ἐφιαλτικότερες ἀπὸ αὐτὲς τῆς οἰκονομικῆς χρεωκοπίας, τῆς χαμένης κρατικῆς ἀνεξαρτησίας, τῆς διοικητικῆς διάλυσης, τοῦ κυρίαρχου κυνικοῦ ἀμοραλισμοῦ. Δύσκολο ν πείσει κανες γλωσσικ παίδευτους κομματανθρώπους πο δηγε σύγχυση ριστικο κα ποτακτικο λόγου («θὰ ὑπάρξει ἐπιδείνωση τοῦ καιροῦ», ἀντί, «θὰ ἐπιδεινωθεῖ ὁ καιρὸς» – «νὰ σὲ εὐχαριστήσω, Ἀνδρέα», ἀντί, «σὲ εὐχαριστῶ Ἀνδρέα»). Πο δηγε κατάργηση τν ρθρων (ὅπως σὲ γλῶσσες ὑπανάπτυκτης ἐκφραστικῆς): «θὰ πᾶμε Μοναστηράκι», «μένω Ἀγρίνιο». Γιατί τὰ ρήματα εἰς -έω μεταποιοῦνται εἰς -άω: «ζητᾶ», «παρακαλᾶ», «προχωρᾶ», «μιλᾶ», «ἐξηγᾶ», «ὁδηγᾶ». Γιατί «προοδευτικ» κδοχ παιτε ν λέμε: « μέθοδο», « πρόοδο», « λεωφόρο», « ψφο», « εσοδο». Γιατί τ νατριχιαστικό, πασοκικ κα συριζαίικο: « πλήρη φαρμογή», « διεθν κτίμηση», « πισφαλ λύση».
.               Αὐτὸ ποὺ συμβαίνει μὲ τὴ γλῶσσα στὴν Ἑλλάδα θὰ εἶχε τὸ ἀνάλογο, ἂν ἡ Σαουδικὴ Ἀραβία ἀχρήστευε τὶς πετρελαιοπηγές της καὶ ἡ Νότια Ἀφρικὴ τὰ ἀδαμαντωρυχεῖα της. Τὸ πολιτικό μας προσωπικὸ ἀντιλαμβάνεται τὴ σύγκριση σὰν εἰκόνα, συμβολικά. Δὲν καταλαβαίνουν ὅτι ἡ σύγκριση κυριολεκτεῖ.

 

,

Σχολιάστε

ΤΟ …«ΚΙΝΗΜΑ» ΤΗΣ ΑΞΙΟΠΡΕΠΕΙΑΣ «Μία κοινωνία ποὺ γνώρισε (ἀδιαμαρτύρητα, δίχως ἀντανακλαστικὰ καταισχύνης καὶ ὀργῆς) τόσα εὐτελισμένα, ἀνίκανα καὶ ἀχρεῖα πρόσωπα σὲ θώκους ἡγετικούς, ἡ λογικὴ καὶ ἡ πείρα λένε ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει προοπτικὲς ἱστορικῆς ἐπιβίωσης».

Ἡ ἀξιοπρέπεια ὡς «κίνημα»

τοῦ Χρ. Γιανναρᾶ
ἐφημ. «Η ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ»,
24.07.2016

.                   Ἀπὸ τὰ κόμματα  (κατ’ εὐφημισμὸν «πολιτικὰ») ποὺ συγκροτοῦν σήμερα τὸ ἑλλαδικὸ κοινοβούλιο, ἡ ὀρθολογικὴ σκέψη ἀποκλείει τὸ ἐνδεχόμενο, ἔστω καὶ τὸ ἐλάχιστο, νὰ ὑπάρχει κάποιο μὲ τὴν ἱκανότητα καὶ τὴν τόλμη νὰ ἐπανιδρύσει κράτος, συντεταγμένες λειτουργίες δημοσίου συμφέροντος, δομὲς καὶ προϋποθέσεις κοινωνικῶν λειτουργημάτων.
.                   Ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς περιθωριακοὺς καὶ τοὺς γραφικοὺς (τὰ κόμματα ποὺ τὰ ἔμπασε στὴ Βουλὴ ἡ ὀργὴ ἢ ἡ εὐήθεια τῶν ψηφοφόρων) ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι σημερινοὶ βουλευτὲς ἔχουν στελεχώσει ἢ δώσει ψῆφο ἐμπιστοσύνης ἢ ἀμνηστεύσει ἔμπρακτα (μὲ τὴν κομματική τους ἔνταξη) τὶς κυβερνήσεις τὶς ἐξόφθαλμα ὑπαίτιες γιὰ τὴ σημερινὴ παντοδαπὴ καταστροφὴ τῆς χώρας, τὸν διεθνῆ ἐξευτελισμὸ τοῦ ἑλληνικοῦ ὀνόματος, τὴν ἐσωτερικὴ κοινωνικὴ ἀποσύνθεση.
.                   Εἶναι ἐξωφρενικὰ παράλογο νὰ ἐπανεμπιστευόμαστε οἱ πολίτες ἀτέρμονα συμπολίτες μας ποὺ ὑπῆρξαν φυσικοὶ αὐτουργοὶ ἐγκλημάτων κατὰ τῆς ζωῆς καὶ τῆς περιουσίας ἑκατομμυρίων κατοίκων αὐτῆς τῆς χώρας – ἢ ἠθικοὶ αὐτουργοὶ ποὺ ἐνέκριναν μὲ τὴ διατεταγμένη, λακέδων ψῆφο τους στὴ Βουλὴ τὰ κυνικὰ κυβερνητικὰ ἐγκλήματα.
.                   Δὲν εἶναι ἀοριστολογία ἡ ἀναφορὰ σὲ ἐγκλήματα. Ἂς θυμηθοῦμε ἔτι καὶ ἔτι: Τὸν παρανοϊκὸ ὑπερδανεισμὸ τῆς χώρας γιὰ χάρη τοῦ ἀδηφάγου πελατειακοῦ κράτους. Τὴν καταλήστευση τῶν ἀσφαλιστικῶν ταμείων. Τὴν κατ’ ἐξακολούθησιν παραγραφὴ τῶν χρεῶν ποὺ εἶχαν τὰ κόμματα στὶς τράπεζες καὶ τὴ νομοθετικὴ ἀμνήστευση τῶν τραπεζιτῶν ποὺ πραγματοποίησαν τὴν παραγραφή. Τὸ ὀργιαστικὸ γλεντοκόπι τῆς διαπλοκῆς τῶν κυβερνήσεων μὲ λήσταρχους ἐργολῆπτες καὶ προμηθευτὲς τοῦ Δημοσίου, μὲ ποδοσφαιρικὲς καὶ ραδιοτηλεοπτικὲς «παράγκες», μὲ λίστες φοροφυγάδων – ἡ γκάμα τῶν ἐγκλημάτων πληθωρική, ἐκ προοιμίου στὸ κενὸ ἡ ἐπανεπισήμανσή τους.
.                   Τὸ σύμπτωμα ποὺ ἀπελπίζει ὁλοκληρωτικὰ τὸν δοκιμαζόμενο πολίτη, εἶναι ἡ τέλεια νέκρωση τῶν κοινωνικῶν ἀντανακλαστικῶν ἀντίδρασης στὴν κατάρρευση τοῦ πολιτικοῦ συστήματος. Κάθε κοινωνικὸ σῶμα ἔχει κάποιους θεσμικοὺς μπροστάρηδες, ποὺ τοὺς τιμᾶ (καὶ τοὺς ἀμείβει) ἀκριβῶς γιὰ τὶς εὐθύνες ποὺ διαχειρίζονται κυρίως σὲ κρίσιμες ὧρες, σὲ περιπτώσεις γενικευμένης καταστροφῆς, πραγματικῆς συμφορᾶς.
.                   Ἑφτὰ χρόνια τώρα, ἡ οἰκονομικὴ χρεωκοπία τῆς χώρας, ἀπότοκος κραιπάλης πελατειακῆς καὶ πολιτικῆς ἠλιθιότητας τῶν κομμάτων, συνεπιφέρει πραγματικὸ κοινωνικὸ ἐφιάλτη: Ἀνεργία, πτώχευση ἀναρίθμητων μικρῶν, μεσαίων καὶ μεγάλων ἐπιχειρήσεων, ἔσχατη ταπείνωση σημαντικῆς μερίδας τοῦ πληθυσμοῦ, ποὺ τρέφεται καθημερινὰ ἀπὸ συσσίτια ἰδιωτικῆς πρωτοβουλίας, ξενιτεμὸ τῆς νεολαίας, καταφυγὴ στὰ ψυχοφάρμακα, δραματικὴ αὔξηση αὐτοκτονιῶν, τυφλὴ ὀργὴ λαοῦ ποὺ βλέπει τὴ χώρα του νὰ ἐπιτροπεύεται ἐξευτελιστικά, νὰ ξεπουλάει ἐκβιαστικὰ τὸν κοινωνικό της πλοῦτο, νὰ ἀτιμάζεται διεθνῶς τὸ ἱστορικό της ὄνομα.
.                   Αὐτὴ τὴν εἰκόνα τὴ βλέπουν, μπροστὰ στὰ μάτια τους, κάθε ὥρα, κάθε στιγμή, οἱ θεσμικοὶ μπροστάρηδες τοῦ κοινωνικοῦ σώματος: Νῦν καὶ πρώην κεφαλὲς τῶν Ἀνωτάτων Δικαστηρίων. Τὰ μέλη τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν καὶ ἡ Σύνοδος τῶν πανεπιστημιακῶν πρυτάνεων. Νῦν καὶ πρώην ἐπιτελάρχες τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων. Οἱ ἐπίσκοποι (πατέρες ὑποτίθεται) τῶν πιστῶν τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπιστημονικὲς ἑταιρεῖες, σύλλογοι καὶ ἐπιμελητήρια.
.                   Κανένας τέτοιος θεσμὸς ἡγητόρων δὲν βγῆκε μπροστά, ἑφτὰ χρόνια τώρα, ὄχι γιὰ νὰ παραγκωνίσει τοὺς πολιτικοὺς καὶ νὰ ἀμφισβητήσει τοὺς ὅρους (ἔστω καὶ δόλια στρεβλωμένους) τῆς πλασματικῆς δημοκρατίας μας, ἀλλὰ μόνο γιὰ νὰ γίνει ἡ φωνὴ τοῦ ὀδυνόμενου κοινωνικοῦ σώματος, ἡ ἔκφραση τῆς ἀξιοπρέπειας τῶν Ἑλλήνων. Ὅλοι ὅσοι σήμερα σιωποῦν, ἐνῶ θὰ μποροῦσε νὰ ἔχει ἀπήχηση ἡ φωνή τους, εἶναι σίγουρο ὅτι θεωροῦν αὐτονόητο καὶ πρέπον τὸ ρίσκο ποὺ πῆρε ὁ Σεφέρης, τὸν Μάρτιο τοῦ 1969, μὲ τὴ «δήλωσή» του κατὰ τῆς χούντας. Δὲν διανοοῦνται ὅμως νὰ τὸν μιμηθοῦν, δὲν ἔχουν τὸ σθένος.
.                   Μὲ ποιὲς εἰκόνες θὰ μποροῦσε νὰ ἰχνογραφηθεῖ τὸ χρέος τῶν θεσμικῶν ἡγητόρων στὰ ἑφτὰ χρόνια τοῦ ἀδιέξοδου πνιγμοῦ καὶ διεθνοῦς διασυρμοῦ τῶν Ἑλλήνων; Ἂς φανταστοῦμε (εἰκόνες ἐνδεικτικές, ὄχι βέβαια δεοντολογικὲς ὑποδείξεις): Ἄρειος Πάγος καὶ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας νὰ ἀναστέλλουν τὴ λειτουργία τους, ἕως ὅτου ἡ Βουλὴ νομοθετήσει τὴν κατάργηση τοῦ πλαισίου αὐτοαμνήστευσης τῶν ἑκάστοτε κυβερνώντων (μὲ ἀναδρομικὴ ἰσχύ). Ἡ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν νὰ δηλώνει ὅτι κλείνει τὶς πύλες της, γιὰ ὅσο διάστημα διαρκεῖ ἡ προσβολὴ καὶ πρόκληση νὰ διαχειρίζεται τὶς τύχες τῆς Παιδείας τῶν Ἑλλήνων ὑπουργὸς χωρὶς πανεπιστημιακὸ τουλάχιστον πτυχίο καὶ στρατευμένος στὴν ἰδεολογία τοῦ ἱστορικο-ὑλιστικοῦ μηδενισμοῦ (χωρὶς ἐτυμηγορία τοῦ λαοῦ ποὺ νὰ ἐγκρίνει τὸν στανικὸ προσηλυτισμὸ τῶν παιδιῶν του σὲ αὐτὴ τὴν ἰδεολογία). Τρίτη εἰκόνα: Ἡ ἡγεσία τῶν Ἐνόπλων Δυνάμεων νὰ ἀρνεῖται τὴν ἐκπαίδευση κληρωτῶν, γιὰ ὅσο διάστημα σχολικὰ βιβλία τοῦ κύκλου ὑποχρεωτικῆς ἐκπαίδευσης ἀφελληνίζουν μεθοδικὰ τὰ ἑλληνόπουλα.
.                   Εὐφάνταστες εἰκόνες, διδακτικὲς ἀλλὰ ἄσφαιρες: μὲ ἐπιφυλλιδογραφικὰ εὐφυολογήματα δὲν ἀφυπνίζονται συνειδήσεις οὔτε διαμορφώνονται κοινωνικοὶ μαχητές. Ἂν ἔσωζε ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία στόφα μπροστάρηδων, ἱκανῶν νὰ στηρίζουν τὸ κοινωνικὸ σῶμα ποὺ ζεῖ μαρτύριο, θὰ εἶχε σωθεῖ ἡ ἐλπίδα – τὸ μαρτύριο διαρκεῖ ἑφτὰ χρόνια τώρα καὶ ἡγετικὴ εἶναι πάντα ἡ ἴδια στόφα τῆς ντροπῆς. Μοιάζει μαῦρο χιοῦμορ νὰ ἐναποθέτουμε ἔστω καὶ ἐλάχιστη ἐλπίδα γιὰ ἀνάκαμψη ἀπὸ τὴν ὁλικὴ καταστροφὴ σὲ ὁποιοδήποτε πιὰ κόμμα, σὲ ὁποιουδήποτε θεσμοῦ μπροστάρηδες. Μία κοινωνία ποὺ γνώρισε (ἀδιαμαρτύρητα, δίχως ἀντανακλαστικὰ καταισχύνης καὶ ὀργῆς) τόσα εὐτελισμένα, ἀνίκανα καὶ ἀχρεῖα πρόσωπα σὲ θώκους ἡγετικούς, ἡ λογικὴ καὶ ἡ πείρα λένε ὅτι δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει προοπτικὲς ἱστορικῆς ἐπιβίωσης.
.                   Ἡ ἔκπληξη θὰ ἦταν (εὐχολόγιο πάντοτε) ἕνα σιωπηρὸ καὶ ἄκρως διακριτικό, χωρὶς ὀργανωτικὴ δομή, διακηρύξεις καὶ ἡγεσία λαϊκὸ κίνημα. Ὅσοι πιστεύουν ὅτι τοὺς ἐκφράζει πολιτικὰ τὸ ἐλάχιστο βιβλιαράκι τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη «Τὰ δημόσια καὶ τὰ ἰδιωτικά», νὰ τὸ παίρνουν κάθε μέρα μαζί τους στὴ δουλειά τους. Ἐπιδεικτικά. Ἀρκοῦν δύο-τρεῖς δάσκαλοι σὲ κάθε σχολειό, μία χούφτα ὑπάλληλοι σὲ κάθε ὑπουργεῖο, ὑπηρεσία, ὀργανισμό, κάποιοι δικαστικοὶ σὲ κάθε βαθμίδα, μετρημένα στελέχη σὲ κάθε μονάδα τοπικῆς αὐτοδιοίκησης. Σιωπηρὴ δήλωση πολιτικῆς ταυτότητας καὶ πρόκληση συν-ἐννόησης, συζήτησης, συσπείρωσης. Ποὺ θὰ πεῖ: θεωρητικὴ ραχοκοκαλιὰ καὶ ἄξονας συνοχῆς τοῦ «κινήματος», ἡ «Γενιὰ τοῦ ’30»: Οἱ «Δοκιμὲς» τοῦ Σεφέρη, τὰ πεζά τοῦ Ἐλύτη, ὁ Θεοτοκᾶς, ὁ Λορεντζάτος, ὁ Πικιώνης, ὁ Ἐγγονόπουλος, ὁ Γκάτσος, ὁ Τσαρούχης, ὁ Μάνος Χατζιδάκις. Ἄλλη θεωρητικὴ ὑποδομὴ τῆς ἑλληνικῆς ἀξιοπρέπειας δὲν διαθέτουμε. Ὕστερα ἀπὸ χάος σύγχυσης ἕναν ὁλόκληρο αἰώνα, ἡ «Γενιὰ τοῦ ’30» ἔδειξε ὅτι κσυγχρονισμς γι μς σημαίνει ξελληνισμός. Ἐνεργὸ μετοχὴ στὸ εὐρωπαϊκὸ γίγνεσθαι ἐγγυᾶται ὁ ἑλληνοκεντρισμός, ὄχι ὁ πιθηκισμὸς καὶ ἡ ξιπασιά. Κατὰ τὸ ρηθὲν ὑπὸ Τσαρούχη: «Μόνο ὡς Ἕλληνας μπορεῖς νὰ εἶσαι κοσμοπολίτης».

.                   Τὰ τελεσφόρα «κινήματα» γεννιοῦνται, δὲν σχεδιάζονται. Ἔχουν πρῶτο στόχο τὴν ἀξιοπρέπεια, ὄχι τὴν εὐπορία.

,

Σχολιάστε

«Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ ΣΩΘΗΚΕ στὰ 400 χρόνια σκλαβιᾶς, ἐπειδὴ ἀνάβανε τὸ καντήλι, ζυμώνανε πρόσφορο, κάνανε ἁγιασμὸ καὶ κυρίως πήγαιναν στὴν ἐκκλησιά»

Γιανναρς: «Ν ξαναβρομε τν τρόπο τς λληνικότητας.
χι γιατί πρέπει, λλ γι ν δομε ἐὰν μς δίνει πραγματικ χαρ ζως»

Ὁ Χρῆστος Γιανναρᾶς μιλᾶ γιὰ τὴν ἑλληνικὴ ταυτότητα, τὴ σχέση τοῦ Ἕλληνα μὲ τὸ παρελθὸν καὶ τὸν τόπο, ἀλλὰ καὶ τὶς παθογένειες ποὺ ἐξακολουθοῦν νὰ τὸν κρατοῦν καθηλωμένο. (Συνέντευξη huffingtonpost.gr)

δ κα χρόνια γράφετε στ ρθρα σας λλ κα στ βιβλία σας γι τν λληνικ ταυτότητα, τν κρίση πο διέρχεται, τν νικανότητα ν βρομε τν αυτό μας κα ν κτιμήσουμε τ παρελθόν μας. Εναι μάλιστα τόσο ντονη ντίδραση, κυρίως π προοδευτικος κα καδημαϊκος κύκλους, ταν κάνεις μιλάει γι στορικ συνέχεια, Βυζάντιο κτλ, μ κίνδυνο μάλιστα ν κινδυνεύει ν χαρακτηριστε θνικιστς κα κροδεξιός.

.           Ὑπάρχει μία φοβερὴ παρανόηση, εἶναι σύμπτωμα τῆς παρακμῆς, μὲ τὶς ἴδιες λέξεις καταλαβαίνουμε τελείως ἄλλα πράγματα σήμερα. Αὐτὸ τώρα ἐὰν ἔχει γίνει μεθοδικὰ ἢ ἔχει γίνει συμπτωματικά, κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ τὸ ξέρει. Πάντως ὑπάρχει ἡ παρουσία μίας κοινωνικῆς ὁμάδας ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δείχνουν, δὲν μπορεῖ νὰ τὸ βεβαιώσει κανείς, ὅτι δουλεύουν μεθοδικὰ σὲ αὐτὸν τὸν τομέα. Ἔχουν διαστρέψει τὰ νοήματα: λένε Βυζάντιο καὶ ἐννοοῦν σκοταδισμό, αὐτὸ ποὺ ἐννοοῦσε ὁ 19ος αἰώνας μὲ τὸν Βολταῖρο, τὸν Μοντεσκιὲ καὶ τοὺς ἄλλους, λένε ἑλληνισμὸς καὶ ἐννοοῦν ἐθνικισμός, περίπου Χρυσὴ Αὐγή. Ἔχουν κάνει τέτοιες παραποιήσεις, οἱ ὁποῖες δυστυχῶς ἁπλώνονται, πῆραν τὴν ἐτικέτα τοῦ προοδευτικοῦ καὶ ἐξαπλώνονται σὰν ἀρρώστια, σὰν ἔκζεμα.
.           Οἱ παραποιήσεις αὐτὲς ὅμως ὑποστηρίζονται ἀπὸ πολλούς, ποὺ δὲν ἔχουν καὶ τὴν κατάλληλη παιδεία καὶ ἱστορικὴ γνώση γιὰ νὰ τὸ ὑποστηρίξουν. Παράλληλα ὑπάρχει μία νέα γενιὰ ποὺ δὲν ἔχει καθόλου ἱστορικὴ γνώση καὶ γιὰ τὴν ὁποία ἡ κα Ἀρβελὲρ σὲ συνάντηση ποὺ εἶχα μαζί της, μοῦ ἐξέφρασε τὴν πεποίθηση ὅτι αὐτὴ ἡ γενιὰ τῶν μορφωμένων νέων ποὺ δὲν ξέρει ἱστορία, εἶναι σὰν τὴ λευκὴ σελίδα καὶ μπορεῖ νὰ ξεκινήσει ἀπὸ τὸ μηδὲν καὶ νὰ μᾶς πάει ἀλλοῦ.
.           Μοῦ κάνει ἐντύπωση αὐτὴ ἡ φράση τῆς κ. Ἀρβελέρ, μίας ἀκαδημαϊκοῦ. Ἀκόμη καὶ ἡ σχολὴ τῶν Annales στὴ Γαλλία, ποὺ ἦταν μία ἀριστερὴ σχολή, ἱστορικοϋλιστικὴ κατὰ κάποιο τρόπο, καὶ αὐτὸς ὁ Le Golf (Jacques Le Golf) λέει πάρα πολὺ ὡραία τὸ ἑξῆς (μοῦ διαβάζει): «Ἡ Εὐρώπη οἰκοδομεῖται. Εἶναι τὸ μεγάλο ὅραμα. Δὲν θὰ πραγματωθεῖ, ἐὰν δὲν λάβουμε ὑπόψη τὴν ἱστορία. Μία Εὐρώπη χωρὶς ἱστορία θὰ ἦταν μία Εὐρώπη ὀρφανὴ καὶ δυστυχισμένη. Γιατί τὸ σήμερα ἔρχεται ἀπὸ τὸ χθές, τὸ μέλλον ἀναδύεται ἀπὸ τὸ παρελθόν…Στὶς προσπάθειες ἐνοποίησής της ἡ ἤπειρος ἔζησε διενέξεις, συγκρούσεις, διαιρέσεις, ἐσωτερικὲς ἀντιφάσεις. Στὴν εὐρωπαϊκὴ ὑπόθεση θὰ ἀφοσιωθοῦμε, μόνο ἂν γνωρίζουμε ὁλόκληρο τὸ παρελθὸν καὶ ἀντικρίζουμε τὸ μέλλον». Σοφὲς κουβέντες…

Βάσει αὐτοῦ ποὺ μόλις μοῦ διαβάσατε, δὲν μπορῶ νὰ μὴ σχολιάσω αὐτὸ ποὺ συμβαίνει σήμερα, ὅπου δὲν ξέρουμε τί ἀκριβῶς εἴμαστε καὶ τί θέλουμε. Εἴμαστε Εὐρωπαῖοι; Ἕλληνες; Ἀπὸ τὴ μία μισοῦμε τὴν Εὐρώπη καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη θέλουμε νὰ εἴμαστε μέρος της. Παράλληλα, οὐκ ὀλίγοι στὴν πατρίδα μᾶς νιώθουν ἄβολα μὲ τὸ νὰ δηλώσουν Ἕλληνες, προτιμοῦν νὰ ἀνήκουν, ὅπως λένε, στὴν κατηγορία τῶν ἀνθρώπων γενικὰ καὶ ἀόριστα, ὁ ἐθνικὸς προσδιορισμὸς τοὺς ἀπωθεῖ.

.           Κοιτάξτε, αὐτά, νομίζω, ταπεινὰ φρονῶ, ὅτι εἶναι συμπτώματα μίας φοβερῆς πτώσης τοῦ ἐπιπέδου. Οἱ ἄνθρωποι δὲν προβληματίζονται, δὲν σκέπτονται. Αὐτὸ τὸ δίλημμα, τοῦ πόσο εἴμαστε Ἕλληνες ἢ Εὐρωπαῖοι εἶναι ἕνα ψευτοδίλημμα, ποὺ γεννήθηκε τοὺς τελευταίους αἰῶνες, βέβαια ἀρκετὰ ἐγκαίρως ἀπὸ τὸν Κοραή, Αὐτὸς εἶναι ὁ κακὸς δαίμων τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ὅπως τὸν χαρακτηρίζει ὁ Ράνσιμαν, διότι ἔφτιαξε μία θεωρία ὅτι τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα τὴ διέσωσε ἡ Δύση. Ποιά Δύση; Ἡ Δύση τῶν βαρβάρων, the barbarian west, ποὺ ἔφτασαν σὲ ἕνα πρωτόγονο ἐπίπεδο στὴν Εὐρώπη ἀπὸ τὸν τέταρτο στὸν ἕκτο αἰώνα. Αὐτοὶ λοιπὸν μετὰ τὴν πτώση τῆς Κωνσταντινούπουλης -βέβαια εἶχαν ἀρχίσει ἀπὸ πιὸ νωρὶς καὶ τὸ ψιλοκορτάρανε- ἐμφανίσθηκαν ὅτι διέσωσαν τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα. Ἐμεῖς μὲ τὴν Τουρκοκρατία, λέει ὁ Κοραής, χάσαμε κάθε συνέχεια. Ἑπομένως, ἐὰν θέλουμε νὰ γίνουμε Ἕλληνες, πρέπει νὰ γίνουμε πρῶτα Εὐρωπαῖοι, γιὰ νὰ γίνει μετακένωση τῆς ἑλληνικότητας. Ἀποτέλεσμα ὅλων αὐτῶν ἦταν νὰ φτιάξουμε ἕνα κράτος μιμητικό, ἕνα κράτος μεταπρατικό. Τὰ πάντα εἶναι ἀντιγραφή. Ἐκεῖ εἶναι ὁ πολιτισμός, ἐκεῖ εἶναι τὰ φῶτα. Ὅ,τι ἦταν ἐδῶ ἐθεωρεῖτο καθυστέρηση, βαρβαρισμός. Ὁπότε καταλαβαίνετε ὅτι ἐπάνω σὲ αὐτὴ τὴ σχιζοφρένεια ἔχει οἰκοδομηθεῖ ἕνα κράτος.

πρξαν μως προσωπικότητες στν λλάδα ο ποες ζησαν στν Ερώπη κα διέγνωσαν τν παθογένεια, πως γι παράδειγμα γενι το 30.

.           Καὶ πρὶν ἀπὸ τὴ γενιὰ τοῦ 30 ὑπῆρξαν προσωπικότητες ποὺ σήκωσαν ἕνα ἀνάστημα, ὅπως γιὰ παράδειγμα ὁ Σπυρίδωνας Ζαμπέλιος, ὁ Παπαδιαμάντης, ὁ Δραγούμης. Στὴ συνέχεια ἡ γενιὰ τοῦ 30, πλέον ἐπεξεργασμένα, ἔδειξε ὅτι αὐτὸς ὁ λαὸς ἔπαψε νὰ παράγει πολιτισμὸ ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἔγινε αὐτόνομο κράτος. Μέχρι τότε εἶχε ταυτότητα, ἡ λαϊκὴ τέχνη εἶχε ταυτότητα, τὸ ἴδιο καὶ ἡ ἀρχιτεκτονική, ἡ ζωγραφική, ἡ μουσική, οἱ κοινοτικοὶ θεσμοὶ ἔσωζαν τὴν ταυτότητα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τὴν ἰδιαιτερότητα, ὄχι γιὰ νὰ ξεχωρίζουμε, ἀλλὰ διότι μόνο μὲ τὴν ἑτερότητα μετέχεις στὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι, ὅταν δηλαδὴ κομίζεις κάτι. Ὅταν ἁπλῶς πιθηκίζεις καὶ τρέχεις πίσω ἀπὸ τοὺς ἄλλους, τότε εἶσαι τῆς καρπαζιᾶς, εἶσαι μία ἀστεία ὑπόθεση. Λοιπόν, αὐτὸ χάθηκε, κυρίως τὰ τελευταῖα 50 χρόνια μὲ ἕνα τρόπο ποὺ εἶναι σπαραχτικός. Τουλάχιστον ἀκόμη καὶ μέσα σὲ αὐτὴ τὴν ξιπασιὰ τῶν φώτων τῆς Δύσης διατηρεῖτο μέχρι κάποια στιγμὴ ἕνα ἐνδιαφέρον γιὰ τὴ γλῶσσα, πῶς νὰ σωθεῖ ἡ γλώσσα, ὑπῆρχε μία περηφάνια γιὰ τὴ γλῶσσα ἢ γιὰ τοὺς ἀρχαίους, γιὰ τὴ συνέχεια. Ἐπίσης, δὲν μποροῦμε νὰ ἀρνηθοῦμε ὅτι στὸ δεύτερο μισό τοῦ 20οῦ αἰώνα ἔγινε μία ἀνακάλυψη τοῦ Βυζαντίου, τοῦ λεγομένου Βυζαντίου, δηλαδὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ στὰ χρόνια τῆς Ρωμαϊκῆς Αὐτοκρατορίας, τοῦ ἑλληνορωμαϊκοῦ κόσμου ὅπως λέγεται σήμερα στὴν Ἱστορία. Ὅλα αὐτὰ τὶς τελευταῖες δεκαετίες μετὰ τὴν μεταπολίτευση ἔχουν διαλυθεῖ, ἔχουν συκοφαντηθεῖ, ἔχουν βγεῖ ἀπὸ τὸν τρόπο τῆς ζωῆς μας. Βάλαμε καὶ τὸ μονοτονικό…

Στ γραπτά σας, λλ κα τ τελευταο σας βιβλίο « Ερώπη γεννήθηκε π τ Σχίσμα», δίνετε μεγάλη μφαση σ ατ κα παρομοιάζετε τν κατάργηση το πολυτονικο μ τν Μικρασιατικ Καταστροφή.

.           Φυσικά, γιατί στὴν Μικρὰ Ἀσία χάθηκαν κοιτίδες καταγωγῆς, μὲ τὸ μονοτονικὸ χάθηκε ἡ συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας. Ἕνας Ἕλληνας σήμερα κάτω τῶν 40 ἐτῶν δὲν καταλαβαίνει τί θὰ πεῖ «Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια», δὲν καταλαβαίνει τὸν Παπαδιαμάντη, τὸν Ροΐδη.

Δίνετε μεγάλη ἔμφαση στὴ γλῶσσα καὶ τὸ ἀνήκειν.

.           Ἐὰν ὑπάρξει μία πολιτικὴ ἀνάκαμψη, προϋπόθεση καὶ τῆς οἰκονομικῆς καὶ τῆς γενικότερης ἀνάκαμψης, νὰ μὲ θυμάστε, θὰ γίνει ὅταν θὰ βρεθεῖ ὁ πολιτικὸς ποὺ θὰ βάλει τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικὰ στὸ δημοτικό. Βέβαια, ὄχι μὲ τὶς μεθόδους τοῦ σήμερα ἢ μὲ αὐτὲς ποὺ τόσα χρόνια μᾶς ταλαιπωροῦσαν. Ὑπάρχουν παιδαγωγικὲς μέθοδοι συναρπαστικές, ποὺ μποροῦν νὰ κάνουν τὴν ἐκμάθηση τῆς γλώσσας παιχνίδι. Ἀλλὰ στὰ χίλια χρόνια Ἑλληνισμοῦ, στὸ λεγόμενο Βυζάντιο, ποὺ ξεκινοῦσαν τὰ παιδιὰ ἀπὸ ἕξι ἐτῶν καὶ μάθαιναν τὴν ἀλφάβητο μὲ τὸν Ὅμηρο, κάτι ἤξεραν. Μιλοῦσαν ἕνα νεότερο ἰδίωμα ποὺ εἶχε προκύψει, ὅμως ἡ μήτρα ἦταν ὁ Ὅμηρος. Ὅταν ἔχεις ἕνα τέτοιο γλωσσικὸ ἐπίτευγμα, εἶναι ἔγκλημα νὰ τὸ θυσιάζεις γιὰ χρηστικοὺς λόγους. Ὅταν δημιουργήθηκε τὸ κράτος τοῦ Ἰσραήλ, ἐπέβαλε ὡς ἐπίσημη γλώσσα τὸ παλαιότερο γλωσσικὸ ἰδίωμα, τὸ μασοριτικό. Ἐπίσης στὸ Ἰσραήλ, ἐὰν δὲν κάνω λάθος, ἡ ἔννοια τοῦ πολίτη εἶναι συνυφασμένη μὲ τὸ θρήσκευμα. Εἶσαι Ἰουδαῖος, ἄρα μπορεῖς καὶ νὰ εἶσαι καὶ πολίτης τοῦ Ἰσραήλ. Στὴ χώρα μας ὁ Ἑλληνισμὸς καὶ ἡ γλῶσσα εἶναι συνυφασμένα μὲ τὴ θρησκεία, τὴν ὀρθοδοξία. Ἐὰν ὑπάρξει ἀποκοπὴ ἀπὸ τὴν Ὀρθοδοξία, τότε θὰ μποροῦμε νὰ μιλᾶμε γιὰ Ἑλληνισμό;
.             Νομίζω πὼς δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει, ὅμως νομίζω ὅτι εἶναι λάθος νὰ βλέπουμε τὴν Ὀρθοδοξία ὡς θρησκεία. Διότι μὲ τὰ σημερινὰ δεδομένα, ἴσως καὶ γενικότερα, ἡ θρησκεία εἶναι μία ἀτομικὴ ἐπιλογή, ἕνα ψυχολογικὸ γεγονός. Στὸν Ἑλληνισμὸ καὶ σὲ ἄλλες παραδοσιακὲς κοινωνίες, ὑπῆρχε μία νοηματοδότηση τῆς ζωῆς, ὑπῆρχε ἕνα νόημα, μία ἀναφορὰ στὴν αἰτία καὶ στὸν σκοπό, ἄρα καὶ κάποιοι κανόνες ἀληθείας ποὺ προέκυπταν ἀπὸ αὐτὸ τὸ σκοπὸ καὶ τὴν αἰτία. Ἡ Ἐκκλησία ἀπαντοῦσε στὸν Ἕλληνα σὲ αὐτὰ τὰ πολὺ βασικὰ καὶ θεμελιώδη ἐρωτήματα, τὰ ὁποῖα ἔδιναν νόημα στὴ ζωὴ καὶ στὸν θάνατο. Ὅταν χάσει ἕνας λαὸς μία τέτοια νοηματοδότηση,τότε ἐπικρατεῖ ἕνας μηδενισμός, ὅπως σήμερα. Τὰ πάντα εἶναι χρησιμότητα, κατανάλωση, δὲν ὑπάρχει τίποτα ποὺ νὰ δίνει πραγματικὴ χαρὰ ζωῆς. Γιατί μόνο ἐὰν ψηλαφεῖς ἕνα νόημα στὴ ζωή σου, μπορεῖς νὰ ἔχεις χαρὰ ζωῆς. Διαφορετικὰ ἡ χαρὰ τῆς ζωῆς εἶναι ἡ κατανάλωση.

Καὶ ὅμως ὁ ἀντίλογος εἶναι ὅτι ἡ ἐκκλησία καθήλωσε τὸν Ἕλληνα, ὁ ὁποῖος πάντα περιμένει μία μαγικὴ λύση γιὰ τὰ προβλήματά του καὶ ὅτι τὸ Βυζάντιο καθυστέρησε τὴν ἀνάπτυξη τοῦ ἀτόμου καὶ χάσαμε, μεταξὺ ἄλλων, τὸν διαφωτισμὸ ποὺ συνέβη στὴν Εὐρώπη.

.           Αὐτὸ ποὺ ξέρω ὅτι τῆς καταλογίζουν, καὶ εἰδικότερα ὁ Ράμφος, ὁ ὁποῖος κάνει ἀγώνα γι’ αὐτό, εἶναι ὅτι ἀκριβῶς ἐγκλώβισε τὸ ἄτομο στὴν κοινότητα. Ὅλα αὐτὰ ἐμπίπτουν μέσα στὴ γενικότερη σύγχυση ποὺ ἔχει δημιουργηθεῖ. Νομίζω πὼς αὐτὰ ποὺ λέει (ὁ Ράμφος) εἶναι στοὺς ἀντίποδες τῆς ἱστορικῆς πραγματικότητας. Ἡ δυναμικὴ τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ ἦταν ἡ πόλις. «Τὸ μετέχειν κρίσεως καὶ ἀρχῆς», νὰ εἶσαι πολίτης, ἐνεργός, μέτοχος στὸ γίγνεσθαι. Τὸ νὰ περιπέσουμε στὸν ἀτομοκεντρισμὸ τοῦ δυτικοῦ βαρβαρικοῦ τρόπου βίου, στὸ ἐπίπεδο κυριαρχίας τῶν ἐνστίκτων, ὅπου κυριαρχεῖ τὸ ἄτομο καὶ οἱ ἀνάγκες, οἱ ἀπαιτήσεις, οἱ ὁρμὲς τοῦ ἀτόμου, ἐὰν αὐτὸ τὸ λέμε πρόοδο, τότε ἀντιστρέφουμε τοὺς ρόλους τῆς ἱστορίας, τὸ ἄσπρο μαῦρο. Εναι τερατώδη ατ πο σχυρίζεται κ. Ράμφος.

μως, ατ ποψη καθίσταται κυρίαρχη.

.           Βέβαια, γιατί βολεύει αὐτὴ ἡ ἄποψη. Σκεφτεῖτε, γιατί εἶχε αὐτὴ τὴ δυναμικὴ αὐτὸς ὁ πολιτισμός, ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ τὴ βαρβαρικὴ Δύση. Ὁ λόγος εἶναι ὅτι πρόκειται γιὰ ἕναν πολιτισμὸ ποὺ κολακεύει τὰ ἔνστικτα, τὸν ἐγωτισμό, τὸν ναρκισσισμό. Σκεφτεῖτε πῶς μεγαλώνει σήμερα ἕνα παιδί. Ἕνα παιδὶ τῆς ἀγροτικῆς κοινωνίας γιὰ νὰ ἔχει φῶς ἢ γιὰ νὰ ἔχει θερμότητα, ἔπρεπε πρῶτα ἀπ᾽ ὅλα νὰ ἔχει μία προσωπικὴ σχέση μὲ ὑλικὰ πράγματα. Αὐτὴ ἡ σχέση δημιουργοῦσε ἀσυνείδητα μία στάση ζωῆς. Ἔπρεπε νὰ σεβαστεῖς τὸν ἄλλο ὅρο τῆς σχέσης, τὰ ξύλα γιὰ νὰ ἀνάψεις φωτιά, ἔπρεπε νὰ τὰ σεβαστεῖς, δὲν μποροῦσες νὰ τοὺς ἐπιβάλλεις νὰ ἀνάψουν. Αὐτὲς οἱ λεπτομέρειες δημιουργοῦσαν ἕναν ψυχισμό, ὁ ἄνθρωπος ἤξερε νὰ σχετίζεται, ἤξερε νὰ ἀποδέχεται, ἤξερε νὰ ταπεινώνεται, νὰ παραιτεῖται ἀπὸ τὸ ἐγώ.
.            Τὸ σημερινὸ παιδὶ πατάει ἕνα κουμπὶ καὶ ἔχει φῶς, ἕνα ἄλλο κουμπὶ καὶ ἔχει θερμότητα, ἕνα τρίτο κουμπὶ καὶ ἔχει εἰκόνα. Αὐτὸ τὸ παιδὶ μεγαλώνει ἀσυνείδητα μὲ ἕναν ψυχισμὸ παντοδυναμίας. Ὅταν θὰ φτάσει ἡ ὥρα γιὰ νὰ ἐρωτευθεῖ, δὲν θὰ μπορεῖ, γιατί δὲν ξέρει. Καὶ δὲν φταίει γι᾽ αὐτό, δὲν ἔμαθε ποτὲ νὰ μοιράζεται. Ἀντιλαμβάνεστε σὲ τί ἀπανθρωπία ὁδηγοῦν οἱ θεωρίες τοῦ Ράμφου καὶ ὅλη αὐτὴ ἡ κατεστημένη πιὰ στὴν ἑλληνικὴ κοινωνία, ἡ μεταπρατικὴ νοοτροπία τῆς μεταποικιακῆς κοινωνίας. Ὅπως οἱ χῶρες ποὺ βγήκανε ἀπὸ τὴν ἀποικιοκρατία, ἔτσι καὶ ἐμεῖς εἴμαστε ἀκριβῶς τὸ ἴδιο: ζηλεύουμε αὐτὸ ποὺ εἴχανε οἱ ἀποικιοκράτες.

Κα ποιά εναι λληνικ πρόταση σήμερα;

.           Κοιτάξτε, αὐτὸ δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει ὡς συνταγή. Ἐὰν τὸ σκεφτοῦμε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο, πέφτουμε πάλι στὸ γήπεδο τῆς Δύσης. Αὐτὸ θέλει μία καλλιέργεια τοῦ τρόπου, μία ἐπανεύρεση τοῦ τρόπου, μία ἄλλη σχολικὴ ἀγωγὴ καὶ μία διαφορετικὴ ἀγωγὴ τῶν μέσων μαζικῆς ἐνημέρωσης, ὥστε προοδευτικὰ καὶ ἀνεπαισθήτως, ποὺ λέει ὁ Καβάφης, νὰ ξαναβροῦμε τὸν τρόπο τῆς ἑλληνικότητας. Νὰ τὸν ξαναβροῦμε, ὄχι γιατί πρέπει, οὔτε ἐπειδὴ εἶναι καλύτερος, ἀλλὰ γιὰ νὰ δοῦμε ἐὰν μᾶς δίνει πραγματικὴ χαρὰ ζωῆς.

Μο λέτε ατ τ πράγματα γι τ Δύση ν χετε σπουδάσει, πως κα λλοι λληνες διανοούμενοι κα ργαστε κε

.           Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶναι τὸ δυναμικότερο στοιχεῖο αὐτῆς τῆς στάσης. Πρὶν ἀπὸ ἐμᾶς, ὅλοι οἱ λεγόμενοι ἑλληνοκεντρικοὶ διανοούμενοι, ὁ Κόντογλου, ὁ Πικιώνης, ὁ Θεοτοκᾶς, ὁ Λορεντζάτος, ὁ Σαραντάρης, ὁ Ἐλύτης, ὅλοι τους φάγανε τὴ Δύση μὲ τὸ κουτάλι. Διότι μόνο ἐὰν ζήσεις στὴ Δύση καὶ τὰ ἀδιέξοδα τῆς Δύσης, ξυπνάει μέσα σου τὸ ἐνδιαφέρον νὰ δεῖς ἐὰν ὑπάρχει κάτι διαφορετικὸ στὴ δική σου παράδοση. Ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ἀγνοεῖ τὴ Δύση, δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι Ἕλληνας. Γι’ αὐτὸ καὶ ὅλοι μας ἐπιμένουμε, ἐννοῶ ὅσοι ἔχουμε αὐτὴ τὴν ὀπτική, ὅτι ἡ μετοχή μας στὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση (ΕΕ) εἶναι ἀπαραίτητη. Ἐὰν πάψει νὰ μετέχει στὴν ΕΕ ἡ Ἑλλάδα, τότε βγαίνει ἀπὸ τὸ ἱστορικὸ γίγνεσθαι. Ἔχεις ταυτότητα ὅταν ἔχεις ἑτερότητα. Ὅλοι μου οἱ δάσκαλοι ἦταν ὁ Χάιντεγκερ, ὁ Βιτγκεστάιν, ὁ Νίτσε, ὁ Λακᾶν. Καὶ αὐτὸ διότι γεννήθηκα καὶ μεγάλωσα ὡς δυτικός, μὲ δυτικὴ ἐκπαίδευση, μὲ δυτικὴ θρησκευτικότητα, μὲ θαυμασμὸ πρὸς τὴ Δύση. Ὅποτε, κάποια στιγμή, ὅταν γεννήθηκε μέσα μου τὸ ἐρώτημα, εὐτυχῶς ἐγκαίρως, τί ἔχει ὁδηγήσει σήμερα τὴ ζωή μας σὲ ἀδιέξοδα, ἀκολούθησα αὐτοὺς τοὺς μεγάλους πού μου ἔδειξαν μὲ τὴν κριτικὴ τοὺς ποιὸ ἦταν τὸ λάθος στὴ δυτικὴ ἱστορικὴ ἐξέλιξη. Ἡ κριτικὴ τοῦ Χάιντεγκερ σπάζει κόκαλα. Ἐὰν δὲν περάσεις ἀπὸ αὐτὴ τὴ θητεία καὶ μαθητεία, δὲν μπορεῖς νὰ ἀνακαλύψεις τὴ διαφορά.

σως ν ταν χρήσιμο ν μς βοηθήσετε ν καταλάβουμε λίγο τν στορικ πορεία τς Δύσης, πως τν ντιλαμβάνεστε. π τ γραπτά σας βλέπω τι δίνετε μφαση στν Αγουστίνο, καθς λέτε τι ατς διαμόρφωσε τ δυτικ σκέψη.

.           Ναί, καὶ στὶς συγκυρίες ποὺ ἀνέδειξαν τὸν Αὐγουστίνο ὡς κεφαλάρη, τὸν μεγάλο πατέρα τοῦ δυτικοῦ πολιτισμοῦ. Ὅλοι οἱ ἱστορικοί, καὶ τὰ ἔχουν μελετήσει οἱ δυτικοὶ ἱστορικοὶ αὐτὰ καί, ξέρετε, εἶναι πολὺ τίμιοι, συμπίπτουν σὲ αὐτὴ τὴ διαπίστωση: Αὐτὰ τὰ στίφη τὰ βαρβαρικά, ποὺ ἔφτασαν στὴ Δύση ἀπὸ τὸν 4ο ἕως τὸν 6ο αἰώνα, ξεκινοῦσαν ἀπὸ τὰ ὀροπέδια τῆς Ἀσίας, πέρα ἀπὸ τὰ Οὐράλια. Ζητώντας βοσκοτόπια, ἡ μία φυλὴ πίεζε τὴν ἄλλη καὶ τὴν ἐκτόπιζε. Κάποια στιγμὴ πέρασαν καὶ τὸν Ρῆνο καὶ μπήκανε στὴ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία. Ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία, τότε, ἦταν κάτι ἀντίστοιχο ὅπως ἡ Εὐρώπη, ἦταν, δηλαδή, κάτι ζηλευτό. Ὅμως αὐτοὶ οἱ λαοὶ ἦταν πολεμικὰ φύλα. Ἤξεραν μόνο τὸν πόλεμο καὶ τὸ κυνήγι, δὲν ἤξεραν κὰν τί σημαίνει ἀγροτικὴ καλλιέργεια. Μιλᾶμε γιὰ πολὺ χαμηλὸ ἐπίπεδο.

Σ πίπεδο κανιβαλισμο, λέτε στ βιβλίο σας « Ερώπη γεννήθηκε π τ σχίσμα» λλ κα στ «ρθοδοξία κα Δύση στ Νεώτερη λλάδα».

.           Ἀκριβῶς, σφάζανε τοὺς ντόπιους, τοὺς ἐκτοπίζανε… Ἀλλά, ὅπως καὶ σήμερα, ἔτσι καὶ τότε, γιὰ νὰ μπεῖς στὸν πολιτισμὸ ἦταν προϋπόθεση νὰ εἶσαι χριστιανός. Τότε λοιπὸν οἱ ἡγέτες αὐτῶν τῶν βαρβαρικῶν φύλων ἀποφάσιζαν νὰ βαπτιστοῦν χριστιανοί. Καὶ πράγματι βαπτίζονταν μαζικὰ στὸ ποτάμι. Ἄντε τώρα ἕνας ἄνθρωπος χωρὶς καμία παιδεία, χωρὶς καμία μόρφωση, νὰ καταλάβει τὴ διάκριση οὐσίας καὶ ὑποστάσεως τῆς οὐσίας, νὰ καταλάβει τὴν ἐνανθρώπηση τοῦ Θεοῦ ὡς κορύφωμα ἐλευθερίας τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴν θεότητά του, ἄρα ὡς αἰτιώδη ἀρχὴ τοῦ ὑπαρκτοῦ, τὴν ἐλευθερία καὶ ὄχι τὴν ἀναγκαιότητα. Δὲν καταλάβαιναν τίποτα ἀπὸ αὐτά. Φτιάξανε δηλαδὴ μὲ τὸν χριστιανισμὸ μία παγανιστικὴ ἐκδοχὴ ἀνάλογη μὲ αὐτὴ ποὺ εἶχαν οἱ ἴδιοι προηγουμένως. Καὶ ὅταν πιά, στὸν 9ο αἰώνα, ὁ Καρλομάγνος τοὺς συνένωσε σὲ μία αὐτοκρατορία, πῆρε τοὺς πιὸ σπουδαγμένους στὴν αὐλή του καὶ ἐκεῖ ἔγινε ἀπὸ τὸν Ἀκουίνο ἡ ἀνακάλυψη τοῦ Αὐγουστίνου.

νας Καρλομάγνος πο δν ξερε ν διαβάζει κα ν γράφει

.           Ἀκριβῶς! Καὶ ὁ Αὐγουστίνος ὁ ἴδιος δὲν εἶχε καμία ἑλληνικὴ παιδεία, δυστυχῶς δὲν ἤξερε ἑλληνικὰ καὶ αὐτοσχεδίαζε. Καὶ ἔφτιαξε ἀπὸ τὸ χριστιανισμὸ μία θρησκεία ἁπλοϊκή, ἕνας τιμωρὸς Θεός, ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ἁμαρτάνει καὶ τιμωρεῖται. Αὐτὰ τὰ σχήματα πέρασαν καὶ κυριαρχοῦν μέχρι σήμερα.

Κυριαρχον κα σ μς;

.           Πέρασαν φυσικὰ καὶ σὲ ἐμᾶς μὲ τὸν ἐξευρωπαϊσμό μας. Βίαιη μεταστροφὴ στὴν καινούργια θρησκεία ὑπῆρξε καὶ στὸ Βυζάντιο. Ὁ Ἕλληνας ἦταν ὁ ἐθνικός, ὁ Ἰουστινιανὸς κλείνει τὶς φιλοσοφικὲς σχολές, Πότε ἀρχίζει νὰ ὑπάρχει καὶ πάλι συνείδηση τῆς ἑλληνικότητας στὸ Βυζάντιο;
.             Νομίζω ὅτι αὐτὲς εἶναι σχηματικὲς ἑρμηνεῖες, οἱ ὁποῖες δὲν ἔχουν κανένα ἔρεισμα. Γιὰ παράδειγμα, λέμε ὅτι ὁ Ἰουστινιανὸς ἔκλεισε τὶς τελευταῖες φιλοσοφικὲς σχολὲς τῶν Ἀθηνῶν καὶ αὐτὸ εἶναι μύθος. Ἐπὶ Ἰουστινιανοῦ ἔκλεισαν οἱ τελευταῖες φιλοσοφικὲς σχολὲς τῶν Ἀθηνῶν, ἐπειδὴ εἶχαν παρακμάσει. Οἱ τελευταῖοι ποὺ φοίτησαν ἐκεῖ, ἕναν αἰώνα πρὶν ἀπὸ τὸν Ἰουστινιανό, ἦταν ὁ Μέγας Βασίλειος, ὁ Ἰωάννης Χρυσόστομος καὶ ὁ Γρηγόριος Ναζιανζηνός. Ἀλλά, ἐν συνεχείᾳ, ἐπανέρχεται σὲ χρήση ἡ λέξη Ἕλληνας, αὐτὸ τὸ ἔχει ὑπογραμμίσει ὁ Σβορῶνος, ἀπὸ τὸν 10ο αἰώνα καὶ μετά. Ὅποιος ἦταν Ρωμαῖος πολίτης μὲ ὀρθόδοξο θρήσκευμα, ἐκκλησιαστικὸ θρήσκευμα, ἦταν καὶ Ἕλλην, διότι εἶχε γλῶσσα ἑλληνική, ὅλη αὐτὴ ἡ ἀπέραντη αὐτοκρατορία μιλοῦσε ἑλληνικά. Μάλιστα ὁ Σβορῶνος εἶχε πεῖ τὸ ἐξαιρετικό: «Μὴ μοῦ ζητᾶτε συνέχεια αἵματος, ἐγὼ κάνω ἱστορία, δὲν κάνω ζωολογία».

Λέτε κάπου πὼς οἱ δυτικοὶ σχολίασαν τὴν Ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης ὡς τὴν ἄρση μίας ἀναπηρίας γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Εὐρώπης.

.          Ναί, διότι ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ ἡ Εὐρώπη, μετὰ τὸν 12ο αἰώνα, ἄρχισε λίγο νὰ στέκεται στὰ πόδια της, νὰ ἀποκτᾶ μία αὐτονομία καὶ μὲ τὸ σχίσμα κυρίως νὰ θέλει νὰ αὐτονομηθεῖ ὡς πρὸς τὴν ἑλληνικότητα καὶ τὴν ἑλληνικὴ Ἀνατολή, ἄρχισε αὐτὴ ἡ ἀντιπαλότητα, ἡ ὁποία ἐξελίχθηκε σὲ μία ἀντιπαλότητα πρὸς τὸ Βυζάντιο. Τὴ λέξη Βυζάντιο τὴ φέρανε τὸν 16ο αἰώνα. Μέχρι τότε ἦταν ἀντιπαλότητα πρὸς τοὺς Ἕλληνες, Contra Errores Graecorum, κατὰ τῶν πλανῶν τῶν Ἑλλήνων. Ἦταν μία ἀντιπαλότητα, ἡ ὁποία, ὅταν ἔπεσε ἡ Κωνσταντινούπολη στὰ χέρια τῶν Τούρκων ἱκανοποιήθηκε. Ἐπιτέλους ἔλειψε αὐτὴ ἡ μεγάλη ἀπειλή, αὐτὸς ὁ κριτικὸς ἀντίλογος, ἂν θέλετε, καὶ ἀπὸ τότε ἡ Δύση εἶναι μονόδρομος. Κανένας ἄλλος πολιτισμὸς δὲν μπόρεσε νὰ ἀντιταχθεῖ μὲ κοινωνικοκεντρικὸ ὅραμα στὸν κτηνώδη ἀτομοκεντρισμὸ τοῦ δυτικοῦ μοντέλου.

Γίνεται πολὺ συζήτηση γι᾽ αὐτὸ καὶ συγκεκριμένα ὑποστηρίζεται ὅτι ὁ Τοῦρκος ἦταν τελικὰ ἐπιλογή.

.               Δὲν ἦταν ἐπιλογή, ἐὰν θέλουμε ἱστορικὰ νὰ εἴμαστε στοιχειωδῶς συνεπεῖς, δὲν τοὺς φέραμε ἐμεῖς στὴν Μικρὰ Ἀσία τοὺς Τούρκους. Ἁπλῶς, ὅταν ἄρχισε ἡ προσπάθεια στὴν Κωνσταντινούπολη γιὰ νὰ τὰ φτιάξουμε μὲ τὴ Δύση, νὰ ὑποταχθοῦμε στὴ Δύση, προκειμένου νὰ μᾶς βοηθήσει νὰ ἀντικρούσουμε τοὺς Τούρκους, τότε ἐμφανίστηκε μία μερίδα Ἑλλήνων σημαντικὴ ἡ ὁποία ἔλεγε ὅτι εἶναι καλύτερα μὲ τοὺς Τούρκους παρὰ μὲ τὴν τιάρα. Δηλαδή, εἶναι καλύτερα νὰ ὑποταχθεῖς σὲ κάποιον ποὺ σὲ δυναστεύει, παρὰ νὰ δώσεις γῆ καὶ ὕδωρ καὶ νὰ ἀφομοιωθεῖς ἀπὸ κάποιον ὁ ὅποιος εἶναι ἀντίπαλός σου, κάτι ἐντελῶς ξένο πρὸς ἐσένα, ἀλλὰ ἔσπευσες νὰ τὸν δεχτεῖς καὶ νὰ τοῦ προσφέρεις τὴν ταυτότητά σου.

Ἀφοῦ ἡ ταυτότητά μας ἦταν τόσο ἰσχυρή, δὲν θὰ μπορούσαμε νὰ συνθηκολογήσουμε καὶ νὰ τοὺς ἀφομοιώσουμε ἐμεῖς; Ἄλλωστε καὶ ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία ἐπηρεάστηκε σφόδρα ἀπὸ τὸν ἑλληνικὸ πολιτισμό.

.           Αὐτὸ τὸ προσπάθησαν. Εἶχε βγάλει ὁ Ὀκτάβιος Μερλιὲ στὸ Γαλλικὸ Ἰνστιτοῦτο μερικὲς μελέτες γιὰ τὴ μικρασιατικὴ ἑλληνικὴ πραγματικότητα, γιὰ τὸ πὼς οἱ Ἕλληνες συνυπῆρχαν μὲ τοὺς Τούρκους. Σὲ πολλὲς περιπτώσεις μάλιστα τοὺς ἐπηρέαζαν. Μέχρι σήμερα οἱ Τοῦρκοι σέβονται τὸν Ἀη-Γιώργη ἢ τὴν Παναγιά, ἀλλὰ μὴ ξεχνᾶτε ὅτι ἦταν ἄλλο πράγμα τὸ Ἰσλὰμ καὶ ἄλλο ὁ ρωμαϊκὸς κόσμος μὲ τὸ δωδεκάθεο, τὸ ὁποῖο σαφῶς ἔμπαζε πιὰ ἂπ΄ ὅλες τὶς μεριές, καὶ οἱ πληθυσμοὶ ζητοῦσαν πλέον κάτι ἄλλο, κάτι πληρέστερο. Τὸ Ἰσλὰμ εἶναι μία θρησκεία χωρὶς μεταφυσική, μία θρησκεία τυφλή, ἡ ὁποία ἀνταποκρίνεται στὴν ἐνστικτώδη ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου γιὰ θρησκεία. Αὐτὸ τὸ πράγμα δὲν μποροῦσε νὰ ἀφομοιωθεῖ ἀπὸ τὸν ἑλληνισμό, ἐδῶ βλέπετε ὅτι δὲν μπορεῖ καν νὰ ἀφομοιωθεῖ ἀπὸ τὸ δυτικὸ παράδειγμα. Στὴ Γαλλία γιὰ παράδειγμα ἡ τρίτη, ἡ τέταρτη γενιὰ Μουσουλμανικῶν μειονοτήτων, καὶ δὲν ὑπάρχει αὐτὸ πουθενὰ στὸν κόσμο ἐκτὸς ἀπὸ τοὺς Ἑβραίους, δὲν ἀφομοιώνεται.

Ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὸ ποὺ λέτε, διαπιστώνεται καὶ μία τάση δυτικῶν, ἀπὸ Ἀγγλία, Γαλλία, πάρα πολλοὶ ἀπὸ τὸ Βέλγιο, νὰ προσχωροῦν στὸ ριζοσπαστικὸ Ἰσλάμ. Ποῦ τὸ ἀποδίδετε αὐτό; (*Ἡ συνέντευξη ἔγινε περίπου ἕνα μήνα πρὶν τὶς αἱματηρὲς ἐπιθέσεις τῶν τζιχαντιστῶν στὸ Παρίσι)

.           Αὐτὸ εἶναι ἕνα πολὺ σπουδαῖο θέμα, τὸ ὁποῖο πρέπει ἐπειγόντως νὰ μελετήσουμε. Πῶς ἐξηγεῖτε τὸ γεγονὸς ὅτι σὲ αὐτὲς τὶς ὑπὲρ ἀνεπτυγμένες κοινωνίες ἐμφανίζεται ἕνα τέτοιο ρεῦμα στροφῆς πρὸς τὸ Ἰσλάμ; Προσωπική μου ἄποψη, γιατί πρόκειται γιὰ ἕνα ζήτημα τὸ ὁποῖο ἀπαιτεῖ ἔρευνα, εἶναι ὅτι ἡ τάση αὐτὴ ὀφείλεται στὸ γεγονὸς ὅτι ὁ μηδενισμὸς τῆς Δύσης δὲν ἀντέχεται. Ἡ ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου θέλει κάπου νὰ καταφύγει καὶ ὅταν ξεκινᾶς γιὰ νὰ ἀπορρίψεις τὸν μηδενισμό, θὰ πᾶς στὴν ἄλλη ἄκρη, σὲ μία θρησκεία τυφλή, χωρὶς μεταφυσικὴ καὶ θὰ κόβεις κεφάλια. Ἐκεῖνο ποὺ συνέβη μὲ τὸ περιοδικὸ Charlie Hebdo στὴ Γαλλία ἦταν μία ἀποκάλυψη. Μία ὁλόκληρη κοινωνία, 1,5 ἑκατ. Γάλλοι, βγῆκαν στὸ Παρίσι μὲ ἕνα στυλὸ στὸ χέρι γιὰ νὰ ὑπερασπισθοῦν τὸ ἀπόλυτο μηδέν. Δηλαδὴ ὅτι ἐγὼ ἐπιλέγω αὐτὸ εἶμαι, τὸ ἐγώ μου ἐπιλέγει τὰ πάντα, δὲν ὑπάρχει τίποτα ποὺ νὰ ξεπερνάει τὸ ἐγώ μου.

Μὰ δὲν τίθεται ζήτημα ἐλευθερίας τῆς ἔκφρασης; Ἄλλωστε, αὐτὸ ποὺ ὑποστηρίζουν καὶ τὸ συγκεκριμένο περιοδικὸ εἶναι ὅτι ἡ θρησκεία ὁδηγεῖ σὲ μαχαίρι καὶ οἱ χριστιανοὶ ἔσφαξαν…Εἶναι ἐπικίνδυνο πράγμα ἡ θρησκεία.

.             Αὐτὸς σήμερα εἶναι ὁ τρόπος τῆς ζωῆς μας, ὁ ἀτομοκεντρισμός μας, στὸ ἀπόλυτο. Ἀλλά, νομίζω, γιὰ ἕναν Ἕλληνα πρέπει τουλάχιστον νὰ τίθεται ὡς ἐρώτημα, ὡς ἀπορία, γιατί ἡ ἔννοια τοῦ ἀτομικοῦ δικαιώματος ἦταν ἄγνωστη στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, ἦταν ἄγνωστη στὸ ρωμαϊκὸ δίκαιο. Γιατί; Διότι αὐτὸ ποὺ ἐπιδιώκει ἡ νεότερη Δύση μὲ τὰ ἀτομικὰ δικαιώματα ὑπερκαλυπτόταν ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἤσουν πολίτης, μετεῖχες κρίσεως καὶ ἀρχή. Τὸ σῶμα τοῦ πολίτη ἦταν ἱερό. Δὲν ὑπῆρχε στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα σωματικὴ βάσανος, μαστίγωση, φραγγέλωση, οὔτε καν δήμιος. Ὁ Σωκράτης καταδικάζεται σὲ θάνατο καὶ δὲν ὑπάρχει δήμιος νὰ ἐκτελέσει τὴν ποινή. Ἢ θὰ πάρει μόνος του κώνειο νὰ τὸ πιεῖ πειθόμενος τῆς γνώμης, γιατί καὶ ἡ δημοκρατία κάνει λάθη, ἢ θὰ φύγει, θὰ πάψει νὰ εἶναι πολίτης, θὰ πάει κάπου ἀλλοῦ, μέτοικος.
.              Εἶναι τεράστιες οἱ παρανοήσεις ποὺ ἔχουν γίνει μὲ ἕνα τρόπο καὶ ἕνα ἐπίπεδο ἀφελέστατο, παιδαριῶδες. Τὸ ἀτομικὸ δικαίωμα εἶναι τὸ μεγαλύτερο ἀδιέξοδο τῶν εὐρωπαϊκῶν κοινωνιῶν. Δὲν μπορεῖ ὁ νόμος νὰ καθορίζει τὰ πάντα στὴ ζωή. Ὅταν ὁ Κάντ, τὸ λέω αὐτὸ συχνά, ὁρίζει γάμο ὡς σύμβαση δύο ἑτερόφυλων ἀτόμων γιὰ ἀμοιβαία χρήση τῆς σεξουαλικῆς ἰδιαιτερότητας τοῦ ἄλλου, ἐκεῖ εἶναι ὅλη εἰκόνα τῆς ἀπανθρωπίας τοῦ δικαιώματος…ἀπανθρωπία σκέτη!

Εἶναι καὶ αὐτό, ὅπως καὶ οἱ ὑπερασπιστὲς τοῦ Charlie Hebdo, μία συνέπεια τῆς Αὐγουστίνιας σκέψης;

.             Ἢ ἀντίδραση ἢ συνέπεια. Γιατί ἔχουν δίκιο, ὅταν λένε ὅτι ἡ θρησκεία σφάζει, μαχαιρώνει κάνει Ἱερὴ Ἐξέταση, ἔχουν δίκιο, ὅλα αὐτὰ ταυτίζονται μὲ τὸ νόμο. Ἡ θρησκεία εἶναι ἕνα ἐνστικτῶδες καὶ πρωτογενὲς μόρφωμα καὶ ἀνάγκη τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Χριστιανισμὸς δὲν εἶναι θρησκεία, εἶναι Ἐκκλησία…

Τὸ ἔχετε συσχετίσει μὲ τὴν ἐκκλησία τοῦ δήμου…

.            Ναί, ἐκκλησία τοῦ δήμου καὶ Ἐκκλησία τῶν πιστῶν. Εἶναι ἕνα συλλογικὸ ἄθλημα γιὰ τὴν πραγμάτωση τοῦ ἀληθοῦς, ὅπως κάθε ἄθλημα ἔχει τὸ ρίσκο τῆς ἀποτυχίας. Ἡ διαφορὰ τῆς Ἐκκλησίας στὴν Ἀνατολή, στὸν Ἑλληνισμό, ἀπ᾽ ὅ,τι στὴ Δύση εἶναι ὅτι οἱ ἀποτυχίες στὴν ἑλληνικὴ παράδοση δὲν θεσμοποιήθηκαν ποτέ, δὲν εἴχαμε ποτὲ Ἱερὴ Ἐξέταση ἢ πίνακα ἀπαγορευμένων βιβλίων. Ὅλα αὐτὰ ὅπου γίνανε, καὶ ἐὰν γίνανε, ἦταν ἀτομικὲς παρεκτροπές, συνήθως μὲ ἀπομίμηση τῆς Δύσης. Ἀλλά, τουλάχιστον μέχρι σήμερα, δὲν ἔχουν θεσμοποιηθεῖ.

Ὑπάρχει ἕνα ἀντεπιχείρημα ὅσον ἀφορᾶ στὴν ἐκκλησία τοῦ δήμου, τὸ ὁποῖο προϋποθέτει τὴν ὕπαρξη πολιτῶν, σὲ ἀντιπαράθεση μὲ τὴν ἐκκλησία τῶν πιστῶν καὶ αὐτὸ εἶναι ὅτι στὸ ὀρθόδοξο Βυζάντιο δὲν ὑπῆρχαν πολίτες, ὅπως στὴ Δύση ἀπὸ ἕνα σημεῖο καὶ μετά, ἀλλὰ ὑπήκοοι.

.                Ἀπορῶ, ἀπορῶ, ἔστω ἂν εἶχαν διαβάσει ἔστω καὶ τὰ σχολικὰ ἐγχειρίδια, ἂν θὰ ἔλεγαν τέτοια πράγματα. Τὸ κύριο γνώρισμα τῆς Ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας ἦταν τὸ νὰ εἶσαι Ρωμαῖος πολίτης. Αὐτὸ τὸ πῆραν ἀπὸ τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, ἀλλὰ δὲν ἔχει σημασία ἀπὸ ποὺ τὸ πῆραν. Τὸν Ἀπόστολο Παῦλο, ὅταν τὸν πῆραν γιὰ νὰ τὸν μαστιγώσουν, τοὺς λέει ὅτι εἶναι Ρωμαῖος Πολίτης καὶ ἀμέσως σταματοῦν. Εἶναι ἀπίστευτα αὐτὰ τὰ πράγματα. Ὑπήκοοι οἱ κάτοικοι τοῦ Βυζαντίου ποὺ ἡ μονάδα λειτουργίας αὐτῆς τῆς συγκεντρωτικῆς αὐτοκρατορίας ἦταν ἡ κοινότητα, ὄχι τὸ ἄτομο, ὑποκείμενο φορολογικῆς ὑποχρέωσης ἦταν ἡ κοινότητα, ποὺ σημαίνει ὅτι κάθε ἀνάγκη κοινωνεῖτο. Δὲν ἦταν ὅπως σήμερα τὸ ἀπρόσωπο ἄτομο ποὺ χαρακτηρίζεται ἀπὸ ἕναν ἀριθμὸ δελτίου ταυτότητας καὶ ἕναν ἀριθμὸ φορολογικοῦ μητρώου. Εἶναι τερατώδεις οἱ παρανοήσεις καὶ οἱ παρεξηγήσεις!

Μοῦ ἔχουν περιγράψει τὴν ἔννοια καὶ τὸ δέσιμο τῆς κοινότητας καὶ τῆς ἀλληλοβοήθειας στὰ χωριά, ἄνθρωποι οἱ ὁποῖοι τὸ ἔζησαν τὶς περασμένες δεκαετίες . Τουλάχιστον μέχρι τὴ δεκαετία τοῦ 50 αὐτὸ ἴσχυε σὲ πολλὰ μέρη τῆς πατρίδας μας.

.            Βέβαια, ὑπῆρχε ἡ βοήθεια ἀπ᾽ ὅλο τὸ χωριὸ στὴν καλλιέργεια τοῦ χωραφιοῦ τῆς χήρας ἢ τοῦ ἀδύναμου καὶ μάλιστα ἐθελοντικά. Τώρα κρεμόμαστε ἀπὸ τὸ κράτος. Κάποτε ἔλεγε ὁ Ἕλληνας, στὸ χωριὸ χτίσαμε σχολειό, φτιάξαμε πλατεία, τώρα χιόνι ρίχνει καὶ λέμε ποῦ εἶναι τὸ κράτος.

Ἄρα πῶς συνοψίζουμε, πῶς ὁρίζουμε τί εἶναι Ἕλληνας;

.            Ἐγὼ θὰ ἔλεγα ὅτι ὁ ὁρισμὸς τοῦ Ἕλληνα εἶναι τὸ πολιτικὸν ζῶον. Ὁ ἄνθρωπος εἶναι ζῶον πολιτικόν, ὁ Ἕλληνας εἶναι ζῶον πολιτικόν. Μετέχει στὸ ἀγώνισμα τῆς πόλεως, τῆς συνύπαρξης.

Σήμερα συνάδει αὐτό, μπορεῖ νὰ λειτουργήσει μὲ τὴ στενὴ σχέση ποὺ ὑπάρχει μεταξὺ κράτους καὶ ἐκκλησίας; Ὁ διαχωρισμὸς αὐτῶν τῶν δύο πῶς θὰ μποροῦσε νὰ ἐπηρεάσει τὸν Ἕλληνα;

.           Ἐπειδὴ εἴμαστε ἕνα κράτος μιμητικὸ τῶν δυτικῶν προτύπων, νομίζω ὅτι σὲ διοικητικὰ θέματα πρέπει νὰ γίνει ἕνας σαφὴς διαχωρισμός. Νὰ μὴν ἔχει ἡ Ἐκκλησία κανένα ρόλο συμβολαιογραφικό. Ὅπως τὸ νὰ ὑπάρχει μία συνύπαρξη σὲ ἕνα πεδίο ποὺ ἔχει καταντήσει λίγο κωμικό, ὅπως δηλαδὴ νὰ ἀποδίδονται σὲ ἐπισκόπους τιμὲς στρατηγοῦ καὶ κάτι τέτοια καλαμπούρια, νὰ εἶναι στὶς παρελάσεις ὁ δεσπότης, δὲν ἔχει καμία θέση ἐκεῖ ὁ ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας. Ὁ ἐπίσκοπος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι ὁ πατέρας τῆς κοινότητας. (ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: Ναί, ἀλλὰ ἡ «Κοινότητα» δὲν ἔχει καὶ τὴν ἐθνική της ὑπόσταση; Ἡ «Κοινότητα» ἆραγε δὲν ἔχει καὶ τὴν ἱστορική της διαδρομή, ἡ ὁποία συμβολίζεται στὴν Παρέλαση;)

Αὐτὰ προέκυψαν ἀπὸ τὸ Ὄθωνα καὶ μετά;

.              Ἀπὸ τὴν αὐτοκεφαλία καὶ ἔπειτα…

Ἔχετε πεῖ καὶ ἔχετε γράψει ὅτι μὲ τὴν ἵδρυση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους τελείωσε ὁ ἑλληνισμός. Ἐπίσης σὲ μία ἀπὸ τὶς ἐπιφυλλίδες σᾶς γράφετε ὅτι ἡ παρακμὴ λαῶν καὶ ἡ ἱστορική τους ἐξαφάνιση εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μεταλλαγῆς τῆς παθολογίας σὲ φυσιολογία.

.              Ἔτσι μοιάζει…Ὅταν τὸ διάστροφο καὶ τὸ ἀλλοιωμένο θεωρεῖται φυσιολογικὸ καὶ νόμιμο. Βέβαια στὴν περίπτωση τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους ἔχουμε παραλλάξει, ἐπειδὴ ἀκριβῶς δὲν ἦταν γέννημα τῶν δικῶν μᾶς ἀναγκῶν, καὶ τὸ δυτικὸ ποὺ προσλάβαμε. Δηλαδὴ αὐτὸ τὸ Κοινοβούλιο δὲν ἔχει καμία σχέση μὲ τὸν εὐρωπαϊκὸ κοινοβουλευτισμό, εἶναι μία ἀρλούμπα. Ἐπίσης καὶ ὁ τρόπος λειτουργίας τῶν κομμάτων, ἂν καὶ σήμερα παντοῦ ἔχει εἰσχωρήσει αὐτὸ τὸ στοιχεῖο τῆς διαφήμισης καὶ ἐμπορευματοποίησης τῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ στὴν Ἑλλάδα εἶναι σὲ τριτοκοσμικὸ ἐπίπεδο.

Ποῦ βασίζετε τὶς ὅποιες ἐλπίδες σας δεδομένου ὅτι ἔχετε γράψει πὼς ὁ ἑλληνικὸς τρόπος ἴσως νὰ μπορέσει νὰ σωθεῖ καὶ νὰ ἐπικοινωνηθεῖ ἀπὸ ἄλλους λαούς, Λάπωνες, Ἀργεντινούς…

.              Τὸ λέω σὰν συλλογισμὸ ὅτι αὐτὸ ποὺ πρότειναν οἱ Ἕλληνες μέσα στὴν ἱστορία, βίωσαν καὶ παρουσίασαν ὡς πρόταση, νομίζω ὅτι εἶναι τόσο ἐνδιαφέρον καὶ πολύτιμο γιὰ τὴν ἀνθρώπινη ἱστορία ποὺ δὲν μπορεῖ, κάπου θὰ διασωθεῖ, κάποιοι θὰ τὸ καταλάβουν. Θὰ εἶναι στοὺς Λάπωνες; Θὰ εἶναι στὴ Νιγηρία; Δὲν ξέρω, ἀλλὰ ὁ συλλογισμός μου λέει ὅτι κάπου θὰ διασωθεῖ.

Ἴσως νὰ τὸ καταφέρουν οἱ Εὐρωπαῖοι ἑταῖροι μας ἐὰν τὸ ἐπεξεργαστοῦν καλύτερα.

.           Δὲν ξέρω, γιατί οἱ Εὐρωπαῖοι πλέον ἔχουν παγιωμένους ἐθισμοὺς στὸν ἀτομοκεντρισμό. Ὑπάρχει μεγάλο καὶ σημαντικὸ ρεῦμα conversion, καθολικῶν ἢ προτεσταντῶν ποὺ στρέφονται στὴν Ὀρθοδοξία. Ἀλλὰ βλέπετε σὲ αὐτοὺς τοὺς μετεστραμμένους, χωρὶς νὰ θέλω νὰ τὸ κάνω ἀπόλυτο, βλέπετε ὅτι κάτι παραμένει γιατί ἡ Ἐκκλησία δὲν μεταδίδεται ὡς ἰδεολογία, ποὺ τὴν ἐπιλέγω, τὰ δόγματα, ποὺ λένε σήμερα. Ἡ ἐκκλησία μεταγγίζεται μὲ τὸ γάλα τῆς μάνας. Εἶναι ἕνας τρόπος στὸν ὁποῖο ἐντάσσεσαι. Ἔχω καὶ λέω πάντοτε, γιατί μοῦ ἀρέσει αὐτό, τὴν ἑξῆς ἱστορία: Μετὰ τὴν χούντα συζητοῦσαν στὴ Βουλὴ τὸν καταστατικὸ χάρτη τῆς Ἐκκλησίας καὶ πῆρε τὸ λόγο ὁ Ἠλίας Ἠλιοῦ, τῆς Ἀριστερᾶς καὶ εἶπε: «Κοιτάξτε, ἐγὼ εἶμαι ἄθεος, ἀλλὰ νομίζω ὅτι γι’ αὐτὸ τὸ θέμα ἔχω τὴν τάδε γνώμη». Ἔπειτα ἀπὸ μερικὲς ἡμέρες συζητοῦσαν καὶ πάλι στὴ Βουλὴ τὴν ἀπόφαση τοῦ Καραμανλῆ νὰ βγάλει τὴ χώρα ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ. Παίρνει καὶ πάλι τὸ λόγο ὁ Ἠλιοῦ καὶ λέει: «Ἐμεῖς τῆς Ἀριστερᾶς σᾶς λέγαμε πάντα ὅτι ἡ Ἑλλάδα ἔπρεπε νὰ βγεῖ ἀπὸ τὸ ΝΑΤΟ καὶ νὰ τώρα ποὺ ἔρχεται ἡ Δεξιὰ νὰ τὸ κάνει αὐτὸ καὶ ὅπως λέει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος αὐτὸς ποὺ ἔρχεται τὴ δωδέκατη ὥρα εἶναι δεκτός». Λοιπὸν ἡ πρώτη φορὰ ποὺ στὴ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων παραπέμψανε στὸν ἅγιο Ἰωάννη τὸν Χρυσόστομο ἦταν ἀπὸ ἕναν ἄθεο. Μὲ αὐτὸ τὸ παράδειγμα θέλω νὰ σᾶς πῶ ὅτι στὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουν ἄθεοι καὶ ἔνθεοι. Ὑπάρχει μία παράδοση βιωματική, στὴν ὁποία ἐντάσσεται τὸ παιδὶ καὶ ἀργότερα τὴν ἀπορρίπτει, τὸ παίζει ἄθεος, ἀλλὰ ἔχει μυηθεῖ, ἔχει μπεῖ σ΄ ἕναν τρόπο σχέσης καὶ ὁ τρόπος αὐτὸς εἶναι ἁπτός. Ὁ Ἑλληνισμὸς σώθηκε στὰ 400 χρόνια σκλαβιᾶς, ὄχι ἐπειδὴ κάναμε κατήχηση, ἀλλὰ γιατί ἀναβανε τὸ καντήλι, ζυμώνανε πρόσφορο, κάνανε ἁγιασμὸ καὶ κυρίως πήγαιναν στὴν ἐκκλησιά, ἦταν τὸ κεντρικὸ κοινωνικὸ γεγονός, ἦταν γιορτή, πανήγυρις.

ΠΗΓΗ: huffingtonpost.gr

, , , ,

Σχολιάστε

ΠΑΙΖΟΥΝ ΜΕ ΤΗΝ ΑΝΕΚΡΗΚΤΗ ΓΕΝΙΚΕΥΜΕΝΗ ΑΠΕΛΠΙΣΙΑ

Τ κόμματα παίζουν μ τ φωτι

Γράφει ὁ Χρῆστος Γιανναρᾶς

ἐφημ. «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», 21.02.16

.             Τὴν κούραση τοῦ λαοῦ μας ποιός τὴν ὑπολογίζει, τὶς ἀντοχές του ποιός τὶς μετράει; Ἡ λέξη ἀπελπισία κυριολεκτεῖ σὲ πάμπολλα χείλη. Δοκιμάσαμε ὅλα τὰ κόμματα, κυβέρνησαν τὴ χώρα ἢ συγκυβέρνησαν ὅλα – ἐκτὸς ἀπὸ τὶς ἰδεοληπτικὲς ἀκρότητες καὶ τὶς γραφικὲς ἀποφύσεις. Πιστέψαμε ὅτι μετέχοντας στὸ καταγωγικὸ τοῦ κράτους μας ἴνδαλμα, στὴ «λελαμπρυσμένη καὶ πεφωτισμένη Ἑσπερία», καὶ μάλιστα ἔχοντας παρεισφρήσει, ἔστω μὲ κουτοπονηριές, στὸ νόμισμα τῶν ὑψηλῆς βιομηχανικῆς ἀνάπτυξης χωρῶν, ἐξασφαλιστήκαμε ὁριστικά: μπορούσαμε νὰ καταβροχθίζουμε «πακέτα», «ἐπιδοτήσεις», «προγράμματα» ἐσαεί.
.             Αὐτὴ τὴν αὐτοκαταστροφικὴ ψευδαίσθησή μας τὴν καλλιέργησαν μὲ ἰδιοτελέστατη πανουργία τὰ κόμματα: ἡ κοινωνική μας γάγγραινα. Μᾶς πούλησαν σὰν μπουναμὰ τὴν Εὐρώπη, γιὰ νὰ ἐξαγοράσουν τὴν ψῆφο μας – τὸ ἕνα κόμμα κορδακίζεται ποὺ μᾶς «ἔβαλε» στὴν E.E. μὲ ἐγκληματικὴ βιασύνη, ξιπασιὰ καὶ προχειρότητα, τὸ ἄλλο χιλιοδιαφήμισε, γιὰ νὰ τὸ ψηφίζουμε, τὶς πλαστογραφίες ποὺ μηχανεύτηκε (greek Statistics) γιὰ νὰ μᾶς βάλει στὸ «εὐρώ», στὸ «κλὰμπ τῶν ἰσχυρῶν» της Εὐρώπης.
.             Τομές, μεταρρυθμίσεις, οὐσιαστικὲς προσαρμογὲς ποὺ ἀπαιτοῦσε ἡ μετοχή μας στὴν εὐρωπαϊκὴ πορεία, δὲν τόλμησε καμιὰ κυβέρνηση. Ἄσκησαν ὅλες ὁλόιδια, πανομοιότυπη πολιτική, μὲ μοναδικὸ στόχο τὴν οἰκοδόμηση καὶ συντήρηση τοῦ πελατειακοῦ, κομματικοῦ τους κράτους – διοχέτευσαν τοὺς πακτωλοὺς τῶν εὐρωπαϊκῶν προγραμμάτων «σύγκλισης» στὶς τσέπες τῶν πραιτωριανῶν τους τοῦ ὑπόκοσμου.
.             Ἀπόδειξη χειροπιαστή τῆς ἐγκληματικῆς διαφθορᾶς ἢ ἀνικανότητας καὶ μικρόνοιας τῶν κομματικῶν κυβερνήσεων, ἀπὸ τὸ 1981 ὣς σήμερα, εἶναι ὅτι ὅλα τὰ καίρια προβλήματα τῆς κοινωνίας καὶ τοῦ κράτους στὴν Ἑλλάδα μένουν χρονίως ἄλυτα. Ὅλα: τὸ φορολογικό, τὸ ἀσφαλιστικό, τῆς Παιδείας, ὁ ἐκσυγχρονισμὸς τῆς Δημόσιας Διοίκησης, ἡ ἀπονομὴ δικαιοσύνης, τὸ σωφρονιστικὸ σύστημα. Ἄλυτο πρόβλημα τὸ σύστημα ὑγείας, ἡ ἀσφάλεια καὶ προστασία τοῦ πολίτη, ἡ ὀργάνωση καὶ προώθηση τῆς γεωργικῆς παραγωγῆς καὶ τῆς κτηνοτροφίας. Κοινωνικὴ πληγὴ πάντα ὁ συνδικαλισμός, αὐτονόητη ἡ καταλήστευση τοῦ κοινωνικοῦ χρήματος ἀπὸ προμηθευτὲς καὶ ἐργολῆπτες τοῦ δημοσίου, αὐτονόητο καὶ τὸ φροντιστήριο νὰ ὑποκαθιστᾶ στὸ κύριο ἔργο τοῦ τὸ σχολεῖο – ἀτέλειωτος ὁ κατάλογος κεφαλαιωδῶν προβλημάτων ποὺ σέρνονται, δεκαετίες τώρα, ἄλυτα καὶ κακοφορμισμένα.
.             Κι ὅμως, μ πίστευτη νεκτικότητα κα δυσερμήνευτη μεγαλοψυχία (Σημ. «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: Λάθος· τὸ ὀρθόν: Μὲ ἀβάσταχτη μωρία, ἀποτέλεσμα μακρόχρονης πνευματικῆς ἀλλοτριώσεως καὶ θεομαχίας), μ πομον θισμένων στ καπίστρι ποζυγίων, ο ψηφοφόροι συνεχίζουμε ν ψηφίζουμε κόμματα κα πρόσωπα πο χουν προφανέστατη τν εθύνη γι τν βασανισμό μας, τν καταστροφ τς μίας κα μοναδικς ζως μας. Ἀνεχόμαστε τὸν ἐμπαιγμὸ νὰ ἀκκίζεται σὰν «ἀριστερὴ» ἡ κυβέρνηση τοῦ κ. Τσίπρα ἀσκώντας πολιτικὴ ἀφανισμοῦ τοῦ κοινωνικοῦ κράτους δῆθεν ἀπὸ φιλολαϊκὴ εὐαισθησία. Μᾶς προκαλεῖ ναυτία, ἀλλὰ ἀνεχόμαστε τὴν κυρία πρόεδρο τοῦ ΠAΣOK, πρόωρη συνταξιοῦχο «εὐγενοῦς» ταμείου, νὰ μᾶς κουνάει τὸ δάχτυλο ἀπαιτώντας «συνεννόηση» καὶ νὰ ἠθικολογεῖ ἐκπροσωπώντας τὸ κόμμα τοῦ πιὸ ἀδίστακτου ἀμοραλισμοῦ καὶ τῆς θρασύτερης ἀλαζονείας ποὺ γνωρίσαμε ποτέ. Ἴσως ἐναποθέτουμε ἀκόμα καὶ ἐλπίδες στὸν καινούργιο ἀρχηγὸ τῆς χιλιοφθαρμένης N.Δ., ποὺ μὲ ἀρειμάνιο σταυροπόδι, ἐπιδεικτικὸ ἀποφασιστικότητας, ἐπαγγέλλεται «τομές», χωρὶς νὰ διανοεῖται ἔστω νὰ προτάξει συγγνώμη ἢ νὰ τολμήσει αὐτοκριτικὴ γιὰ τὴν ὀλέθρια ἀτολμία καὶ τὸν φτηνιάρικο χαμαιλεοντισμὸ τοῦ κόμματός του, τόσες δεκαετίες τώρα. [Σχ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ»: ὁ ὁποῖος ΨΗΦΙΣΕ πρῶτος καὶ καλύτερος τὸ βρωμερὸ ἀνοσιούργημα τοῦ συμφώνου συμβιώσεως]
.             Ἐπιτρέπουμε οἱ πολίτες στοὺς φυσικοὺς αὐτουργοὺς καταστροφῆς τῆς πατρίδας μας καὶ τῆς ζωῆς μας νὰ ἐπαγγέλλονται χωρὶς νὰ λογοδοτοῦν, νὰ συνεχίζουν νὰ ὑπόσχονται χωρὶς ἴχνος ἀξιοπιστίας καὶ ἐντιμότητας. (Δικαιωματικὰ μιλᾶμε γιὰ ἀνεντιμότητα κομμάτων καὶ προσώπων ποὺ πρῶτο τους μέλημα, σὲ κυβέρνηση «ἐθνικῆς σωτηρίας», ἦταν νὰ μοιραστοῦν τὰ ρουσφέτια ἀναλογικὰ – 4.2.1).
.             Παίζουν μ τν κόμα νέκρηκτη πελπισία μας τ κόμματα, παίζουν μ τ φωτιά. Μᾶς περισποῦν ἔντεχνα νὰ κατατριβόμαστε, μέρα – νύχτα, μὲ χίλιες δύο λεπτομέρειες τῶν ἐκβιασμῶν ποὺ μᾶς ἐπιβάλλουν οἱ «πεφωτισμένοι καὶ λελαμπρυσμένοι» τῆς Ἑσπερίας «θεσμοὶ» καὶ νομίζουν ὅτι ἔτσι ἀμβλύνεται ἡ ἀπελπισία καὶ ἡ ὀργή μας γιὰ τὰ ἐγχώρια κομματικὰ ἐγκλήματα. Δὲν καταλαβαίνουν ὅτι ἀπελπισία σημαίνει κάτι περισσότερο ἢ ἄλλο ἀπὸ ἀγανάκτηση, δυσφορία, ἀπογοήτευση, πικρία, ὀργή. Ἀπελπισία σημαίνει νὰ χάνουν οἱ ἄνθρωποι τὰ ἐρείσματα ἢ τὴν ἀντοχὴ γιὰ νὰ συνεχίσουν νὰ ζοῦν, δὲν ἔχουν λόγο νὰ ζοῦν, σταθερὰ δεδομένα γιὰ νὰ βασίσουν τὴ συνέχιση τῆς ὕπαρξής τους, τὸν βιοπορισμό τους, τὸ ἂν θὰ τολμήσουν γάμο, ἂν θὰ κάνουν παιδιά, πῶς θὰ γιατροπορευτοῦν ἂν ἀρρωστήσουν, ἂν θὰ βρεθοῦν νὰ ζητιανεύουν ψωμὶ καὶ φάρμακα στὰ γεράματά τους.
.             Ἀλλὰ καὶ αὐτὴ ἀκόμα ἡ παραλυτική, ἀγχώδης ἀβεβαιότητα δὲν ἐξαντλεῖ τὴ σημερινὴ στὴν Ἑλλάδα ἀπελπισία: Δὲν ὑπάρχει συνταγματικὴ προστασία τοῦ πολίτη στὴν Ἑλλάδα σήμερα, γι’ αὐτὸ καὶ ἡ περίπου συνώνυμη μὲ τὸν πανικὸ ἀπελπισία βιώνεται σὰν τρόμος μοναξιᾶς μέσα σὲ ζούγκλα. Οἱ θεσμοὶ Δικαιοσύνης δὲν ἐξασφαλίζουν τὸν πολίτη ἀπὸ τὴν αὐθαιρεσία τῆς ἐξουσίας, ἀλλὰ καὶ κάθε κακόβουλου συμπολίτη. Ἡ ἐξουσία εἶναι τρομακτικὰ ἀνεξέλεγκτη καὶ ὁ πολίτης ἄοπλος. Τὸ νομικὸ πλαίσιο τελείως ἀσταθές: οἱ νόμοι ἀλλάζουν μὲ συχνότητα ποὺ σχετικοποιεῖ (ἐμφανίζει περιττὴ) κάθε πιστότητα στὶς διατάξεις τους. Ἡ ἀτιμωρησία καθεστώς, κυρίως γιὰ ἐγκλήματα ποὺ ἀφοροῦν στὸ κοινωνικὸ σύνολο. Μεταβαλλόμενο συνεχῶς τὸ φορολογικὸ σύστημα ἀκυρώνει τὴν ἐπιχειρηματικότητα, ἀποκλείει τὶς ἐπενδύσεις, ἀπαγορεύει στὸν πολίτη νὰ ὀργανώσει τὴ ζωή του, τὶς προοπτικές του.
.             Τὸ λειτούργημα τοῦ δημοσίου ὑπαλλήλου παγιδεύεται σὲ ἕναν πρωτογονισμὸ ἀναξιοκρατίας καὶ ἀδικίας, ἀφοῦ προϋπόθεση πρόσληψης καὶ προαγωγῆς εἶναι ἡ κομματικὴ στράτευση. Μισθοὶ καὶ συντάξεις, ὄροι συμβολαίου γιὰ τὸν διορισμὸ στὸ δημόσιο, ἀθετοῦνται μὲ αὐτονόητη αὐθαιρεσία. Στέγη καὶ ἀποταμιεύσεις φορολογοῦνται μὲ καινούργια συνεχῶς φιρμάνια, καταθέσεις «κουρεύονται» – τὸ κράτος λειτουργεῖ ὡς κοινὸς λωποδύτης. Τὴν ἴδια ὥρα ποὺ κατακλέβει τὸν πολίτη, διαγράφει τὰ ὑπέρογκα χρέη τῶν κομμάτων στὶς Τράπεζες καὶ ἀμνηστεύει, μὲ νόμο, τοὺς τραπεζίτες ποὺ διεκπεραίωσαν τὴ βρώμικη δουλειά.
.             Ἄλλοτε ὁ γενικευμένος ἀπελπισμὸς τῶν πολιτῶν ἐγκυμονοῦσε ἔκρηξη. Σήμερα, στὸ ἀτομοκεντρικὸ «παράδειγμα», οἱ κοινωνικὲς ἐκρήξεις ἀποκλείονται. Ὁ γενικευμένος πελπισμς δηγε νομοτελειακ στν στορικ ξαφάνιση.

, ,

Σχολιάστε