Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Στ. Ράνσιμαν

ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ, Η ΑΓΑΠΗΜΕΝΗ («Χρειαζόμαστε τὴν γνώση ποὺ λέει πὼς στὸ σύμπαν ὑπάρχουν πολὺ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε».)

Ὀρθοδοξία, ἡ ἀγαπημένη

(Ἀπόσπασμα παλαιοτέρας συνεντεύξεως
τοῦ μεγάλου συγχρόνου Βρετανοῦ Ἱστορικοῦ Στ. Ράνσιμαν)

 Πῶς βλέπετε τὴν Ὀρθοδοξία;

.           Ἔχω μεγάλο σεβασμὸ γιὰ τὰ χριστιανικὰ δόγματα, καὶ κυρίως γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία, διότι μόνον ἡ Ὀρθοδοξία ἀναγνωρίζει πὼς ἡ θρησκεία εἶναι μυστήριο. Οἱ ρωμαιοκαθολικοὶ κι οἱ προτεστάντες θέλουν νὰ τὰ ἐξηγήσουν ὅλα. Εἶναι ἄσκοπο νὰ πιστεύεις σὲ μία θρησκεία, θεωρώντας ὅτι αὐτὴ ἡ θρησκεία θὰ σὲ βοηθήσει νὰ τὰ καταλάβεις ὅλα. Ὁ σκοπὸς τῆς θρησκείας εἶναι ἀκριβῶς γιὰ νὰ μᾶς βοηθάει νὰ κατανοήσουμε τὸ γεγονὸς ὅτι δὲ μποροῦμε νὰ τὰ ἐξηγήσουμε ὅλα. Νομίζω πὼς ἡ Ὀρθοδοξία συντηρεῖ αὐτὸ τὸ πολύτιμο αἴσθημα τοῦ μυστηρίου.

 Μά, χρειαζόμαστε τὸ μυστήριο;

.           Τὸ χρειαζόμαστε, χρειαζόμαστε αὐτὴν τὴ γνώση ποὺ λέει πὼς στὸ σύμπαν ὑπάρχουν πολὺ περισσότερα ἀπὸ αὐτὰ ποὺ μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε. Χρειαζόμαστε τὴν διανοητικὴ μετριοφροσύνη, κι αὐτὴ ἀπουσιάζει, εἰδικὰ μεταξὺ τῶν Δυτικῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἀνδρῶν. Αὐτὸ εἶναι χαρακτηριστικό τῆς σχέσεως τῶν ὀρθοδόξων μὲ τοὺς ἁγίους τους – ὁ σεβασμὸς τῆς ταπεινότητας.

 Πῶς σχολιάζετε τὸ γεγονὸς ὅτι ἀρκετοὶ ἅγιοι ἀνακατεύτηκαν στὴν πολιτικὴ ἢ ἄσκησαν πολιτική;

.           Ὅλοι ὅσοι θέλουν νὰ ἐπηρεάσουν ἄλλους ἀνθρώπους ἀσκοῦν πολιτική, καὶ εἶναι πολιτικοί. Πολιτικὴ σημαίνει νὰ προσπαθεῖς νὰ ὀργανώσεις τὴν Πόλιν μὲ ἕνα νέο τρόπο σκέψης. Οἱ ἅγιοι εἶναι πολιτικοί. Ποτὲ δὲν πίστεψα ὅτι μπορεῖς νὰ διαχωρίσεις τὴν πίστη πρὸς τοὺς Ἁγίους ἀπὸ τὴ διανόηση. Ἐπιστρέφω σὲ ὅσα εἶπα γιὰ τὶς ἐκκλησίες. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ προσπαθεῖς νὰ ἐξηγήσεις τὰ πάντα, καταστρέφεις οὐσιαστικὰ αὐτὸ ποὺ θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελεῖ τὴν ἀνθρώπινη διαίσθηση, αὐτὴ ποὺ συνδέει τὴ διανόηση μὲ τοὺς ἁγίους καὶ τὴν αἴσθηση τοῦ Θεοῦ.

 Διανόηση, πολιτικὴ καὶ πίστη στὰ Θεῖα, λοιπόν, μποροῦν νὰ βαδίζουν μαζί;

.          Ἀποτελεῖ παράδειγμα ἡ πόλη σας, ἡ Θεσσαλονίκη. Ἦταν πολὺ φημισμένη γιὰ τοὺς διανοητές της, εἰδικὰ στὰ ὕστερα βυζαντινὰ χρόνια. Ἀλλὰ εἶχε καὶ βοήθεια ἀπὸ τοὺς στρατιωτικούς της πού, ὅπως ὁ Ἅγιος Δημήτριος, ποὺ ἔρχονταν νὰ τὴ σώσουν στὴ σωστὴ στιγμή. Ἡ πίστη στοὺς Ἁγίους σοῦ δίνει κουράγιο νὰ ὑπερασπιστεῖς τὴν πόλη ἀπὸ τὶς ἐπιθέσεις, ὅπως ἔκανε κι ὁ Ἅι-Δημήτρης.

 Πῶς βλέπετε τὶς ἄλλες ἐκκλησίες;

.           Ἡ ρωμαιοκαθολικὴ ἐκκλησία ἦταν πάντα καὶ πολιτικὸ ἵδρυμα, ἐκτὸς ἀπὸ θρησκευτικό, καὶ πάντα ἐνδιαφερόταν γιὰ τὸν νόμο. Πρέπει νὰ θυμόμαστε πώς, ὅταν ἡ ρωμαϊκὴ αὐτοκρατορία κατέρρευσε στὴν Δύση καὶ ἦρθαν τὰ βαρβαρικὰ βασίλεια, οἱ ρωμαῖοι ἄρχοντες χάθηκαν ἀλλὰ οἱ ἐκκλησιαστικοὶ ἄνδρες παρέμειναν, κι ἦταν κι οἱ μόνοι μὲ ρωμαϊκὴ μόρφωση. Ὅποτε, αὐτοὶ χρησιμοποιήθηκαν ἀπὸ τοὺς βάρβαρους βασιλεῖς γιὰ νὰ ἐφαρμόσουν τὸ νόμο. Έτσι, ἡ Δυτικὴ Ἐκκλησία «ἀνακατεύτηκε» μὲ τὸ νόμο. Τὸν βλέπεις τὸν νόμο στὴν ρωμαιοκαθολικὴ Ἐκκλησία: θέλει νὰ εἶναι ὅλα νομικὰ κατοχυρωμένα. Στὸ Βυζάντιο -καὶ εἶναι ἐνδιαφέρον πῶς μετὰ τὴν τουρκικὴ κατάκτηση τὰ ὑποστρώματα παραμένουν- ἡ Ἐκκλησία ἐνδιαφέρεται μόνον γιὰ τὸν Κανόνα, τὸν νόμο τῶν γραφῶν. Δὲν ἔχει τὴν ἐπιθυμία νὰ καθορίσει τὰ πάντα. Στὶς δυτικὲς Ἐκκλησίες ποὺ ἀποσχίστηκαν ἀπὸ τὴ ρωμαιοκαθολική, ἡ ἀνάγκη τοῦ νόμου, τοῦ ἀπόλυτου καθορισμοῦ, ἔχει κληρονομηθεῖ. Ἔχει πολὺ ἐνδιαφέρον νὰ μελετήσει κανεὶς -καὶ μελετῶ ἐδῶ καὶ καιρὸ- τὸν διάλογο ἀνάμεσα στὴν Ἀγγλικανικὴ Ἐκκλησία τοῦ 17ου αἰώνα καὶ τὴν Ὀρθόδοξη. Οἱ Ἀγγλικανοὶ ἦταν ἰδιαίτερα ἀνάστατοι, διότι δὲν μποροῦσαν νὰ καταλάβουν τί πίστευαν οἱ Ὀρθόδοξοι σχετικὰ μὲ τὴν μεταβολὴ τοῦ οἴνου καὶ τοῦ ἄρτου σὲ αἷμα καὶ σῶμα. Οἱ Ὀρθόδοξοι ἔλεγαν «εἶναι μυστήριο, ποὺ δὲν μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε. Πιστεύουμε ὅτι γίνεται, ἀλλὰ τὸ πῶς δὲν τὸ γνωρίζουμε». Οἱ Ἀγγλικανοὶ -ὅπως κι οἱ ρωμαιοκαθολικοὶ- ἤθελαν μία καθαρὴ ἐξήγηση. Αὐτὴ εἶναι ἡ τυπικὴ διαφορὰ τῶν Ἐκκλησιῶν καὶ γι᾽ αὐτὸ ἀκριβῶς ἀγαπῶ τοὺς Ὀρθοδόξους.

ΠΗΓΗ: «Ἐπιστήμη»

, , , , ,

Σχολιάστε

ΥΠΕΡ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ “ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ” – 3 «Τὸ Βυζάντιο εἶχε πλήρη κοινωνικὴ αἴσθηση. Ἡ βαθμολογία ποὺ θὰ δίναμε στὸ κοινωνικὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας στὸ Βυζάντιο εἶναι ἰδιαίτερα ὑψηλή».

Εἶναι τ Βυζάντιο λληνικ  χι;
[Γ´]

ΥΠΕΡ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ “ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ” – 1:  https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/05/29/ὑπὲρ-ἑλληνικοῦ-βυζαντίου-1/

ΥΠΕΡ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ “ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ” – 2: https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/05/30/ὑπὲρ-ἑλληνικοῦ-βυζαντίου-2/

Ὑπῆρχε κοινωνικὸ κράτος στὸ Βυζάντιο;

.                 Ἡ Ἐκκλησία ἔκανε πολλὰ γιὰ τοὺς ἀνθρώπους. Τὸ Βυζάντιο εἶχε πλήρη κοινωνικὴ αἴσθηση. Τὰ νοσοκομεῖα ἦταν πολὺ καλά, ὅπως καὶ τὰ γηροκομεῖα, τὰ ὁποῖα ἀνῆκαν κυρίως στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ ὄχι μόνο σὲ αὐτὴν -ὑπῆρχαν καὶ κρατικά. Ἂς μὴ ξεχνᾶμε ὅτι ἕνας ἀπὸ τοὺς πιὸ ὑψηλόβαθμους ἀξιωματούχους τοῦ κράτους ἦταν ὁ Ὀρφανοτρόφος. Σίγουρα ἡ Ἐκκλησία ἔπαιξε βασικὸ κοινωνικὸ ρόλο. Δὲν ἦταν ἁπλὰ ἕνα καθεστὼς ἐρημιτῶν ποὺ κάθονταν στὸ Ἅγιον Ὄρος -ἦταν κι αὐτό, ἀλλὰ ὑπῆρχε ἕνα σύστημα ἀπὸ μοναστήρια στὶς πόλεις. Τα μοναστήρια φρόντιζαν τοὺς Οἴκους γιὰ τοὺς γέροντες, τῶν ὁποίων οἱ μοναχοὶ μόρφωναν τὴ νεολαία – κυρίως τὰ ἀγόρια, γιατί τὰ κορίτσια μορφώνονταν στὸ σπίτι- καὶ τὰ περισσότερα παρεῖχαν πολὺ καλὴ μόρφωση. Τὰ κορίτσια τοῦ Βυζαντίου εἶχαν πολλὲς φορὲς καλύτερη παιδεία, διότι «ἀπολάμβαναν» περισσότερη, ἰδιωτικὴ προσοχή. Νομίζω ὅτι ἡ βαθμολογία ποὺ θὰ δίναμε στὸ κοινωνικὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας στὸ Βυζάντιο εἶναι ἰδιαίτερα ὑψηλή.

 Καὶ ἡ παιδεία τους, κατὰ τὸ Μέγα Βασίλειο, ὄφειλε νὰ στηρίζεται στὸν Ὅμηρο, τὸν «διδάσκαλο τῶν ἀρετῶν».

.           Ἦταν γνῶστες τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς Γραμματείας. Εἶναι ἀξιομνημόνευτο, ὡστόσο, ὅτι δὲν ἔδιναν μεγάλη σημασία στοὺς Ἀττικοὺς Τραγωδούς, ἀλλὰ στοὺς λοιποὺς ποιητές. Ὑπάρχει ἡ διάσημη ἱστορία μίας ἑλκυστικῆς κυρίας, φίλης ἑνὸς αὐτοκράτορα, ποὺ μᾶς διηγεῖται ἡ Ἄννα Κομνηνή. Την ὥρα ποὺ ἡ κυρία περνοῦσε, κάποιος τῆς φώναξε ἕναν ὁμηρικὸ στίχο, ποὺ μιλοῦσε γιὰ τὴν Ἑλένη στὴν Τροία, κι ἐκείνη κατάλαβε τὸ ὑπονοούμενο. Δὲν ὑπῆρχε κανεὶς λόγος νὰ τῆς ἐξηγήσει κάποιος, ποιανοῦ ἦταν οἱ στίχοι. Ὅλα ἀνεξαιρέτως τὰ ἀγόρια καὶ τὰ κορίτσια ἤξεραν τὸν Ὅμηρο. Ἡ Ἄννα Κομνηνὴ δὲν ἐξηγεῖ ποτὲ τὰ σημεῖα στὰ ὁποῖα ἀναφέρεται στὸν Ὅμηρο, ὅλοι οἱ ἀναγνῶστες της τὰ γνώριζαν. (!!!)

 Ἀμόρφωτοι, δὲν ὑπῆρχαν στὸ Βυζάντιο;

.                 Ἄλλα ἦταν τὰ προβλήματα τῆς βυζαντινῆς γραμματείας. Ἦταν τόσο καλοὶ γνῶστες τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς γραμματείας, ὥστε ἐπηρεάστηκαν στὴ διαμόρφωση τῆς γλώσσας. Πολλοὶ ἱστορικοὶ ἤθελαν νὰ γράψουν σὰν τὸν Θουκυδίδη, δὲν ἤθελαν νὰ γράψουν στὴ γλώσσα ποὺ τοὺς ἦταν πιὸ φυσικὴ ἀλλὰ στὴν ἀρχαία. Ἡ μεγάλη τραγωδία τῶν βυζαντινῶν γραμμάτων ἦταν ἡ ἐξάρτησή της ἀπὸ τὴν κλασσικὴ γραμματεία. Ὄχι γιατί δὲν γνώριζαν ἀρκετά, ἀλλὰ γιατί γνώριζαν πολὺ περισσότερα ἀπὸ ὅσα ἦταν ἀπαραίτητα, γιὰ τὸ δικό τους «δημιουργικὸ» καλό.

 Θὰ θέλατε νὰ ζεῖτε στὸ Βυζάντιο;

Δὲν ξέρω ἂν προσωπικὰ θὰ ταιρίαζα στὴν ἐποχὴ τοῦ Βυζαντίου. Ἂν ζοῦσα τότε, σκέφτομαι ὅτι θὰ ἀναπαυόμουν σὲ κάποιο μοναστηρι, ζώντας, ὅπως πολλοὶ μοναχοὶ ζοῦσαν, μία ζωὴ διανοούμενου, χωμένος στὶς θαυμάσιες βιβλιοθῆκες ποὺ διέθεταν. Δὲν νομίζω πὼς θὰ ἤθελα μία ζωὴ στὴ βυζαντινὴ πολιτική, ἀλλά, εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ βρεῖς μία περίοδο στὴν παγκόσμια ἱστορία, στὴν ὁποία θὰ ἤθελες νὰ ζήσεις… Ὅλα ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὸ πολίτευμα, τὴν κοινωνία, τὴν τάξη στὴν ὁποία γεννιέσαι. Θὰ ἤθελα νὰ ζῶ στὴ Βρετανία τοῦ 18ου αιώνα ἂν εἶχα γεννηθεῖ ἀριστοκράτης, ἀλλιῶς δὲν θὰ μοῦ ἄρεσε καθόλου. Εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ ἀπαντηθεῖ τὸ ἐρώτημά σας.

, , , ,

Σχολιάστε

ΥΠΕΡ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ “ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ” – 2 «Οἱ ἄνθρωποι ποὺ κατατρέχουν τὸ Βυζάντιο ποτὲ δὲν τὸ μελέτησαν, ξεκίνησαν μὲ προκαταλήψεις ἐναντίον του. Δὲν γνωρίζουν τί κατόρθωσε, τί ἐπετεύχθη».

Εναι τ Βυζάντιο λληνικ  χι;
[Β´]

ΥΠΕΡ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ “ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ” – 1:  https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/05/29/ὑπὲρ-ἑλληνικοῦ-βυζαντίου-1/

Ἄρα, ὅσοι χαρακτηρίζουν «ἁπλὴ μίμηση κι ἀντιγραφὴ» τὴν βυζαντινὴ τέχνη, μᾶλλον σφάλλουν.

.                 Ἂν κάνεις κάτι ἄριστα, μπορεῖς νὰ τὸ ἐπαναλάβεις ἄριστα. Ἀλλὰ ὑπῆρχαν πάντα διαφορές. Βλέποντας μία εἰκόνα, μποροῦμε νὰ τὴν χρονολογήσουμε -ἂν ἦταν ὅλες ἴδιες αὐτὸ δὲν θὰ συνέβαινε. Ὑπάρχουν συγκεκριμένες παραδόσεις ποὺ διατηροῦνταν, ἀλλὰ ἡ τέχνη αὐτὴ παρουσιάζει μεγάλες διαφορὲς ἀπὸ αἰώνα σὲ αἰώνα. «Κόλλησε» καὶ παρέμεινε ἡ ἴδια μετὰ τὴν πτώση τῆς Τουρκοκρατίας, διότι ἔλειπαν ἀπὸ τὴν χώρα σας οἱ φωτισμένοι χορηγοί.* Ἡ τέχνη τῶν Παλαιολόγων εἶναι πολὺ διαφορετικὴ ἀπὸ τὴν Ἰουστινιάνεια. Φυσικά, εἶχε καὶ ἀναλογίες, ἀλλὰ δὲν ἦταν μιμητική. Τὰ πράγματα εἶναι ἁπλά: ο νθρωποι πο κατατρέχουν τ Βυζάντιο ποτ δν τ μελέτησαν, ξεκίνησαν μ προκαταλήψεις ναντίον του. Δὲν γνωρίζουν τί κατόρθωσε, τί πετεύχθη.

 Ἑλλάδα, Βυζάντιο, σύγχρονη Δημοκρατία: Ὑποστηρίζεται ἀπὸ ὁρισμένους ὅτι τὸ βυζάντιο δὲν ἦταν Ἑλληνικὸ καὶ δὲν ἀποτέλεσε κανενὸς εἴδους συνέχεια τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδας. Δὲν εἶχε δημοκρατία, ἢ ἔστω δημοκρατικοὺς θεσμούς.

 .                 Δὲν νομίζω ὅτι οἱ σύγχρονοι Ἕλληνες εἶναι περισσότερο Ελληνες ἀπὸ τοὺς βυζαντινούς(!!!). Μέσα στὸν χρόνο, μὲς στοὺς αἰῶνες, οἱ φυλὲς δὲν μένουν καθαρές, πάρχουν μως ρισμένα χαρακτηριστικ τν πολιτισμν πο παραμένουν θνικά. Ο βυζαντινο χρησιμοποιοσαν τν λληνικ γλώσσα -ποὺ ἄλλαξε λίγο, ἀλλὰ οἱ γλῶσσες ἀλλάζουν- ἐνδιαφέρονταν γιὰ τη φιλοσοφία καὶ τὴ φιλοσοφικὴ ζωὴ πάρα πολύ, ἦταν μὲν ὑπήκοοι ἑνὸς αὐτοκράτορα, ἀλλὰ αὐτὸς ὁ αὐτοκράτορας ἔπρεπε νὰ φέρεται σωστά, γιατί γίνονταν εὔκολα λαϊκὲς ἐξεγέρσεις. Τὸ χειρότερο ποὺ θὰ μποροῦσαν νὰ ποῦν γιὰ τὸ Βυζάντιο εἶναι πὼς ἦταν, μᾶλλον, ἕνα γραφειοκρατικὸ κράτος. μως εχε μία πολ μορφωμένη γραφειοκρατία, πολ πι μορφωμένη π τος γραφειοκράτες το σημερινο κόσμου(!!!). Καί, τί ἐννοεῖτε μὲ τὴ λέξη «δημοκρατία»; ταν λη ρχαία λλάδα δημοκρατική; χι. Θὰ ἔλεγα στοὺς Ἕλληνες ποὺ ὑποστηρίζουν κάτι τέτοιο, νὰ διαβάσουν τὴν ἴδια τους τὴν ἱστορία, εἰδικότερα τῆς κλασσικῆς Ἑλλάδας. Ἐκεῖ, θὰ βροῦν πολλὰ νὰ κατακρίνουν… Ποτέ μου δν κατάλαβα τί κριβς σημαίνει «δημοκρατία». Στ περισσότερα μέρη το κόσμου σήμερα δημοκρατία σημαίνει ν σ κυβερνον τ μέσα μαζικς νημέρωσης, ο φημερίδες, τηλεόραση. Διότι, εἶναι θεμιτὸ νὰ ἔχουμε αὐτὸ ποὺ ὀνομάζεται «λαϊκὴ ψῆφος» ἀλλά, π τ στιγμ πο ο νθρωποι δν μπορον ν κρίνουν μόνοι τους -κι πάρχουν πολλο νθρωποι στ σύγχρονο κόσμο πο δὲν σκέφτονται- τότε μεταφέρουν τν ξουσία στ χέρια σων κατέχουν τα ΜΜΕ, οἱ ὁποῖοι, μὲ τὴν δύναμη ποὺ ἔχουν, θὰ ἔπρεπε νὰ ἐπιλέξουν τὸν δύσκολο δρόμο καὶ νὰ μορφώσουν ὅλο τὸν κόσμο. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν, ὄχι ὅλοι εὐτυχῶς, εἶναι ἀνεύθυνοι. Δημοκρατία μπορε ν πάρξει μόνον ἐὰν χουμε να ψηλς μόρφωσης κοινό. Σὲ μία πόλη σὰν τὴν ἀρχαία Ἀθήνα ὑπῆρχε δημοκρατία -χωρὶς νὰ σκεφτόμαστε πῶς περνοῦσαν οἱ σκλαβοι ἢ οἰ γυναῖκες-, διότι οἱ ἄνδρες εἶχαν ὅλοι πολὺ καλὴ μόρφωση. Συνήθως δὲν ἐξέλεγαν τοὺς κυβερνῆτες τους, τραβοῦσαν κλῆρο, σὰν νὰ τὸ ἄφηναν στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ -καμία σχέση μὲ τὴν βουλὴ τῶν κοινοτήτων.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/05/31/ὑπὲρ-ἑλληνικοῦ-βυζαντίου-3/

, ,

Σχολιάστε

ΥΠΕΡ ΕΛΛΗΝΙΚΟΥ “ΒΥΖΑΝΤΙΟΥ” – 1 «Κανένας ἀρχαῖος Ἕλληνας δὲν θὰ μποροῦσε νὰ χτίσει τὴν Ἁγία Σοφία».

Εναι τ Βυζάντιο λληνικ χι;

Σημείωση ἱστολογίου «eleftheri-epistimi.blogspot.gr»: Τὰ τελευταῖα χρόνια τὸ Βυζάντιο ἔχει κατασυκοφαντηθεῖ ἀπὸ τὴν νέα φουρνιὰ ἱστορικῶν ξενόφερτων ἢ ξενοσπουδαγμένων καθηγητῶν. Ἀκοῦς διάφορα γραφικὰ ὅτι ὁ τάδε αὐτοκράτορας δὲν ἦταν Ἕλληνας, ὅτι δὲν ὑπάρχει πολιτισμὸς καὶ τέχνη στὸ Βυζάντιο. Δυστυχῶς γιὰ αὐτοὺς ὁ κορυφαῖος σὲ παγκόσμιο ἐπίπεδο βυζαντινολόγος σὲρ Στίβεν Ράνσιμαν διαφωνεῖ μαζί τους καὶ ἀποδεικνύει ἀκριβῶς τὸ ἀντίθετο. Πρέπει ἐπιτέλους στὴν ἐπιστήμη νὰ ἀφήσουμε τὴν προχειρολογία καὶ νὰ στηριχθοῦμε σὲ πρωτογενεῖς πηγὲς γιὰ νὰ βγάλουμε ὀρθὰ συμπεράσματα.

.             Καὶ νὰ μὴν ξεχνᾶμε ὅτι τὰ γνωστὰ διεθνῆ κέντρα, βλέπε Σόρος, ἔχουν μεγάλο συμφέρον νὰ διασπάσουν γεωγραφικά, ἱστορικὰ καὶ πολιτιστικὰ τὴν Ἑλλάδα. Τὰ ἴδια αὐτὰ κέντρα χρηματοδοτοῦν κινήματα στὰ ὁποῖα ἀκοῦς “εἴμαστε Κρητικοὶ καὶ ὄχι Ἕλληνες”, “εἴμαστε Κερκυραῖοι καὶ ὄχι Ἕλληνες” κτλ. Τὰ ἴδια κέντρα χρηματοδοτοῦν κάποιες “μετριότητες” ποὺ πρόσκεινται στὸν ἑλληνοκεντρικὸ χῶρο νὰ ποῦν “τὸ Βυζάντιο δὲν εἶναι ἑλληνικό”, κάποιοι ἄλλοι “οἱ Σπαρτιάτες δὲν εἶναι Ἕλληνες”, “οἱ Θηβαῖοι δὲν εἶναι Ἕλληνες”… Ὅλα αὐτὰ προέρχονται ἀπὸ τὰ ἴδια κέντρα.
.             Εἶναι πιὰ κοινὸ μυστικὸ σὲ παγκόσμιο ἐπίπεδο ποιά εἶναι αὐτὰ τὰ κέντρα ποὺ συντονίζουν αὐτὸ τὸν ἀγώνα. Καὶ γιὰ ὅποιον διαφωνεῖ ἂς σκεφτεῖ πὼς ἐφαρμόζεται στὴν γεωπολιτικὴ τὸ “διαίρει καὶ βασίλευε”; Ἀπαντῆστε σὲ αὐτὸ τὸ ἐρώτημα καὶ τὰ ξαναλέμε.
Κατωτέρω δύο συνεντεύξεις τοῦ βυζαντινολόγου Ράνσιμαν.

ΤΟ ΒΥΖΑΝΤΙΟ ΚΑΙ Ο ΡΑΝΣΙΜΑΝ

.             Ὁ μεγάλος Βυζαντινολόγος (ἴσως ὁ μεγαλύτερος τοῦ αἰώνα μας) καὶ φιλέλλην sir Steven Runciman ἔφυγε πλήρης ἡμερῶν (97 ἐτῶν). Ἂς παρακολουθήσουμε μία πολὺ ἐνδιαφέρουσα συνέντευξή του (ἀπὸ τὸ flash.gr ).
.             Ἡ συνέντευξη ποὺ ἀκολουθεῖ δόθηκε ἀπὸ τὸ σὲρ Στῆβεν Ράνσιμαν, στὸ Ἐλσισιλντς τῆς Σκωτίας, στὸν πατρογονικὸ πύργο του, τὸν Ὀκτώβρη τοῦ 1994, γιὰ λογαριασμὸ τῆς ΕΤ3, στὶς δημοσιογράφους Χρύσα Ἀράπογλου καὶ Λαμπρινὴ Χ. Θωμᾶ. Γιὰ τεχνικοὺς λόγους, δὲν «βγῆκε» ποτὲ στὸν ἀέρα. Καὶ οἱ δύο δημοσιογράφοι θεωροῦν τὴν συνέντευξη αὐτὴ ἀπὸ τὶς πιὸ σημαντικὲς τῆς καριέρας τους, μία καὶ ἀνήκει στὸ εἶδος τῶν «συζητήσεων» ποὺ σὲ διαμορφώνουν καὶ δὲν ξεχνᾶς ποτέ. Θεωροῦν ὅτι πρέπει νὰ δεῖ τὸ φῶς τῆς δημοσιότητας, ἔστω καὶ μὲ μία τόσο θλιβερὴ ἀφορμή, ὅπως ὁ θάνατος τοῦ μεγάλου φιλέλληνα. Ὁ Flash.gr δημοσιεύει, γιὰ πρώτη φορά, ἀδημοσίευτα ἀποσπάσματα ἀπὸ τὴν συνέντευξη αὐτή.

Δημοσιογράφος: Πῶς νοιώθει ἕνας ἄνθρωπος ποὺ ἀσχολεῖται τόσα χρόνια μὲ τὸ Βυζάντιο; Κουραστήκατε;

.             Δύσκολο νὰ ἀπαντήσω. Τὸ ἐνδιαφέρον μου ποτὲ δὲν ἐξανεμίστηκε. Ὅταν ἄρχισα νὰ μελετῶ τὸ Βυζάντιο, ὑπῆρχαν πολλοὶ λίγοι ἄνθρωποι σ᾽ αὐτὴν τὴν χώρα (σ.σ. τὴν Μεγάλη Βρετανία) ποὺ ἐνδιαφέρονταν, ἔστω καὶ ἐλάχιστα γιὰ τὸ Βυζάντιο. Μ᾽ ἀρέσει νὰ πιστεύω πὼς «δημιούργησα» ἐνδιαφέρον γιὰ τὸ Βυζάντιο. Αὐτὸ ποὺ μὲ ἱκανοποιεῖ, ἰδιαίτερα σήμερα, εἶναι ὅτι πλέον ὑπάρχουν ἀρκετοί, πολλοὶ καλοὶ ἐκπρόσωποι (σ.σ. τῆς σπουδῆς τοῦ Βυζαντίου) στὴ Βρετανία. Μπορῶ νὰ πῶ ὅτι αἰσθάνομαι πατρικὰ ἀπέναντί τους. Εἶμαι εὐτυχής, λοιπόν, ποὺ ἐπέλεξα τὸ Βυζάντιο ὡς τὸ κύριο ἱστορικό μου ἐνδιαφέρον.

Κι ἦταν ἑλκυστικὸ γιὰ σᾶς ὅλα αὐτὰ τὰ χρόνια;

Πιστεύω πὼς κάθε γεγονὸς τῆς ἱστορίας, ἂν ἀρχίσεις νὰ τὸ μελετᾶς σὲ βάθος, μπορεῖ νὰ γίνει συναρπαστικό. Το δὲ Βυζάντιο τὸ βρίσκω ἐξαιρετικὰ συναρπαστικό, γιατί ἦταν ἕνας αὐθύπαρκτος πολιτισμός. Γιὰ νὰ μελετήσεις τὸ Βυζάντιο, πρέπει νὰ μελετήσεις τὴν τέχνη, νὰ μελετήσεις τὴν θρησκεία, νὰ μελετήσεις ἕναν ὁλόκληρο τρόπο ζωῆς, ποὺ εἶναι πολὺ διαφορετικὸς ἀπὸ τὸν σημερινό.

Καλύτερος ἢ χειρότερος;

‘Κοιτάξτε… Δὲν εἶμαι σίγουρος, ἂν θὰ μοῦ ἄρεσε νὰ ζήσω στοὺς βυζαντινοὺς χρόνους. Δὲν θὰ μοῦ ἄρεσε, λόγου χάριν, νὰ ἀφήσω γένια. Ὡστόσο, στὸ Βυζάντιο εἶχαν ἕναν τρόπο ζωῆς ποὺ ἦταν καλύτερα δομημένος. Ἄλλωστε, ὅταν ἔχεις ἔντονο θρησκευτικὸ συναίσθημα, ζωή σου «μορφοποιεται» κι εναι πολ πι κανοποιητικ π τ σημερινή, που κανες δν πιστεύει σ τίποτε ρκετά.

Ἄρα ἦταν μία θρησκευτικὴ Πολιτεία;

.                 Ἦταν ἕνας πολιτισμός, στὸν ὁποῖο ἡ θρησκεία ἀποτελοῦσε μέρος τῆς ζωῆς.

Καὶ στοὺς ἕντεκα αὐτοὺς αἰῶνες;

.                 Νομίζω ὅτι ὁ κόσμος μιλᾶ γιὰ τὸ Βυζάντιο λὲς κι παρέμεινε τὸ ἴδιο, ἕνας πολιτισμὸς ἀμετάβλητος κατὰ τὴν διάρκεια ὅλων αὐτῶν τῶν αἰώνων. Εἶχε ἀλλάξει πολὺ ἀπὸ τὴν ἀρχὴ ὣς τὸ τέλος του, ἂν καὶ κάποια συγκεκριμένα βασικὰ στοιχεῖα κράτησαν σὲ ὅλη τὴ διάρκειά του -ὅπως τὸ θρησκευτικὸ αἴσθημαΜπορε ν διαφωνοσαν γι θρησκευτικ ζητήματα λλ πίστευαν λοι, κι ατ τ ασθημα εναι μόνιμο. Ὁ σεβασμός, ἡ ἐκτίμηση στὶς τέχνες, ὡς ἐκεῖνες ποὺ εὐχαριστοῦν τὸ Θεό, κι αὐτὰ διατηρήθηκαν. Κι ἔτσι, παρ᾽ τι ο μόδες λλαζαν, οκονομικ κατάσταση λλαζε, ο πολιτικς καταστάσεις λλαζαν, πρχε μία κεραιότητα, πολ νδιαφέρουσα μέσα στ σύνολο.

Μιλᾶμε γιὰ θρησκεία και ἠθική. Τὸ Βυζάντιο πολλοὶ τὸ θεωροῦν μία περίοδο πολέμων, δολοφονιῶν, δολοπλοκιῶν, «βυζαντινισμῶν» ποὺ οὐδεμία σχέση εἶχε μὲ τὴν ἠθική.

.                 Γίνονταν καὶ τότε πολλοὶ φόνοι, ἀλλά δεν ὑπάρχει περίοδος τῆς ἱστορίας ποὺ αὐτοὶ νὰ λείπουν. Κάποτε ἔδινα μία διάλεξη στὶς Η.Π.Α., καὶ στὸ ἀκροατήριό μου ἦταν κι ἡ κόρη τοῦ προέδρου Τζόνσον, ποὺ μελετοῦσε τὸ Βυζάντιο. Ἦρθε στὴ διάλεξη μὲ δύο σωματοφύλακες, δύο σκληροὺς κυρίους ποὺ τὴν πρόσεχαν. Μοῦ ἐξήγησε ὅτι ἀγαποῦν τὴ βυζαντινὴ ἱστορία, γιατί εἶναι γεμάτη φόνους, καὶ φαντάζει σὰν σχολικὸ μάθημα (homework). Εἶχα τὸ τάκτ νὰ μὴν τῆς πῶ ὅτι, ὣς τότε, τ ποσοστ τν μερικανν προέδρων πο εχαν δολοφονηθε ταν πολ μεγαλύτερο -σ σχέση μ τ χρόνια παρξης τν Η.Π.Α.- π τ ποσοστ τν δολοφονημένων βυζαντινν ατοκρατόρων στ διάρκεια τς ατοκρατορίας. Οἱ ἄνθρωποι συνεχίζουν νὰ δολοφονοῦν. Ἀνοῖξτε τὰ μάτια σας!

Γράφετε στὸν “Βυζαντινὸ πολιτισμὸ” ὅτι δὲν ὑπῆρχε θανατικὴ ποινὴ στὸ Βυζάντιο.

.                 Ὄντως, δὲν σκότωναν. Καὶ ἡ μεγάλη διαφορὰ φαίνεται στοὺς πρώτους χρόνους. Ὅταν ἡ Ρωμαϊκὴ Αὐτοκρατορία ἔγινε χριστιανική, μία ἀπὸ τὶς βασικότερες ἀλλαγὲς ἦταν νὰ σταματήσουν οἱ μονομαχίες, νὰ μὴ πετοῦν πιὰ ἀνθρώπους στὰ λιοντάρια, κι ὅλα τὰ σχετικά. Ἡ αὐτοκρατορία ἔγινε πολὺ πιὸ ἀνθρωπιστική. Καὶ πάντα, ἀπέφευγαν ὅσο μποροῦσαν τὴ θανατικὴ ποινή. Κατὰ καιρούς, κάποιοι αὐτοκράτορες κατέφευγαν σὲ αὐτή, ἀλλὰ οἱ περισσότεροι χρησιμοποιοῦσαν ὡς ἐσχάτη τιμωρία, μία μέθοδο ποὺ σήμερα μᾶς φαίνεται ἀποτρόπαια: τὸν ἀκρωτηριασμὸ κάποιας μορφῆς. Ἀλλὰ μοῦ φαίνεται, ὅτι οἱ περισσότεροι ἄνθρωποι θὰ προτιμοῦσαν νὰ τοὺς κόψουν π.χ. ἕνα χέρι, παρὰ νὰ τοὺς θανατώσουν.

Ὑπάρχει ἐδῶ καὶ καιρὸ ἕνας διάλογος ἀνοικτὸς στὴν Ἑλλάδα. Ὑπάρχουν σύγχρονοι Ἕλληνες διανοούμενοι ποὺ ὑποστηρίζουν ὅτι τὸ Βυζάντιο δὲν ἀξίζει νὰ μελετηθεῖ ἰδιαίτερα, ὅτι δὲν δημιούργησε τίποτε, ὅτι εἶχε σχολιαστὲς τῶν γραφῶν κι ὄχι διανοούμενους. Μὲ μία φράση «δὲν ἦταν καὶ τίποτε ἀξιομνημόνευτο».

.                 Νομίζω ὅτι αὐτοὶ ο λληνες εναι πολ δικοι μ τος βυζαντινούς τους προγόνους. Δν ταν μία κοινωνία χωρς διανοούμενους –ρκε ν δες τ δουλει κα τν πρόοδο τς βυζαντινς ατρικς. Μπορεῖ νὰ μὴ συμπαθεῖ κάποιος τὴ θρησκεία, ἀλλὰ μερικοὶ ἀπὸ τοὺς ἐκκλησιαστικοὺς συγγραφεῖς ὅπως οἱ Καπαδόκες Πατέρες, καὶ πολλοὶ ἀκόμη, ὣς τὸν Γρηγόριο τὸν Παλαμά, ἦταν ἄνθρωποι μοναδικῆς πνευματικότητας… Ὑπῆρχε ἔντονη διανόηση καὶ πνευματικὴ ζωὴ στὸ Βυζάντιο. Κυρίως δέ, στὸ τέλος τῶν βυζαντινῶν χρόνων, π.χ. στὴν Παλαιολόγεια περίοδο. Εἶναι ἀρκετὰ περίεργο πώς, τν ρα πο ατοκρατορία συρρικνωνόταν διανόηση ταν πι νθηρ π ποτέ.

Κάποιοι ἄλλοι ὑποστηρίζουν ὅτι δὲν εἶχε τέχνη.

.                 Τότε αὐτοὶ δὲν πρέπει νὰ ξέρουν τίποτε ἀπὸ τέχνη. βυζαντιν τέχνη ταν π τς μεγαλύτερες σχολς τέχνης παγκοσμίως. Κανένας ρχαος λληνας δὲν θ μποροσε ν χτίσει τν γία Σοφία, ατ παιτοσε πολ βαθι τεχνικ γνώση. Κάποιοι, ξέρετε, ὑποστηρίζουν, ὅτι ἡ βυζαντινὴ τέχνη εἶναι στατική. Δὲν ἦταν καθόλου στατική, ἀλλὰ ἦταν μία σχολὴ τέχνης ἀπὸ τὶς σημαντικότερες στὸν κόσμο, ποὺ ὅσο περνᾶ ὁ καιρὸς ἐκτιμᾶται ὅλο καὶ περισσότερο, κι σοι λληνες διανοούμενοι σς λένε τι τ Βυζάντιο δὲν δημιούργησε τίποτε, εναι τυφλοί.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/05/30/ὑπὲρ-ἑλληνικοῦ-βυζαντίου-2/

,

Σχολιάστε