Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Σκότ Πέκ

«ΤΟ ΚΑΚΟ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ ΔΙΑΠΡΑΤΤΕΤΑΙ ΑΠΟ ΤΟΥΣ ΑΥΤΑΡΕΣΚΟΥΣ ΥΠΟΚΡΙΤΕΣ ΠΟΥ ΔΙΚΑΙΟΛΟΓΟΥΝ ΤΟΥΣ ΕΑΥΤΟΥΣ ΤΟΥΣ» (Ἡ μεγαλύτερη ὀμορφιὰ τοῦ χριστιανικοῦ δόγματος εἶναι ἡ γεμάτη κατανόηση προσέγγιση τῆς ἁμαρτίας.)

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Scott Peck,
 «People of the Lie. The Hope for Ηealing Human Evil»,
Α Touchstone Book Published by Simon & Schuster,
U.S.A. 1998
[ἑλλην. ἔκδ:  «ΑΝΘΡΩΠΟΙ ΤΟΥ ΨΕΥΔΟΥΣ»,
σὲ μετάφρ. Νικ. Παπαδάκη, 
«Κέδρος», 1999]

[Α´]

Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

[…] Μὲ ἄλλα λόγια, δὲν εἶναι οἱ κακὲς πράξεις ποὺ κάνουν ἕναν ἄνθρωπο κακό. Ἀλλιῶς, θὰ ἤμαστε ὅλοι κακοί, γιατί ὅλοι κάνουμε κακὰ πράγματα. Ὁ πιὸ γενικὸς ὁρισμὸς τῆς ἁμαρτίας εἶναι «ἀστοχία». Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ἁμαρτάνουμε κάθε φορὰ ποὺ δὲν καταφέρνουμε νὰ χτυπήσουμε τὸ κέντρο τοῦ στόχου. Ἡ ἁμαρτία δὲν εἶναι τίποτα λιγότερο καὶ τίποτα περισσότερο ἀπὸ τὴν ἀποτυχία νὰ εἴμαστε συνεχῶς τέλειοι. Καὶ ἐπειδὴ εἶναι ἀδύνατον νὰ εἴμαστε συνεχῶς τέλειοι, εἴμαστε ὅλοι ἁμαρτωλοί. Ὡς συνήθως, ἀποτυγχάνουμε νὰ κάνουμε τὸ καλύτερο βάσει τῶν δυνατοτήτων μας, καὶ μὲ κάθε ἀποτυχία διαπράττουμε ἕνα ψευτοέγκλημα – ἀπέναντι στὸν Θεό, ἀπέναντι στοὺς γείτονές μας ἢ στοὺς ἑαυτούς μας, ἂν ὄχι, ἕνα πραγματικὸ ἔγκλημα ἀπέναντι στὸ νόμο.

.           Φυσικά, ὑπάρχουν ἐγκλήματα μεγαλύτερης καὶ μικρότερης σημασίας. Παρ’ ὅλα αὐτά, εἶναι λάθος νὰ θεωροῦμε τὸ Κακὸ ἢ τὴν ἁμαρτία θέμα μεγέθους. Ἴσως φαίνεται λιγότερο ἀπεχθὲς νὰ ἐξαπατήσει κανεὶς ἕναν πλούσιο ἀπὸ ὅσο ἕναν φτωχό, ἐξακολουθεῖ ὅμως νὰ εἶναι ἐξαπάτηση. Ὁ νόμος ἀντιμετωπίζει διαφορετικὰ τὴν ὑπεξαίρεση μιᾶς ἐπιχείρησης, τὴν ψευδῆ ἀξίωση μείωσης τοῦ φόρου εἰσοδήματος, τὸ νὰ χρησιμοποιήσεις ἕνα «σκονάκι» σὲ ἐξετάσεις, νὰ πεῖς στὴ γυναίκα σου ὅτι δουλεύεις στὸ γραφεῖο μέχρι ἀργά, ἐνῶ κάνεις ἀπιστίες, ἢ νὰ πεῖς στὸν σύζυγό σου (ἢ στὸν ἑαυτό σου) ὅτι δὲν εἶχες χρόνο νὰ πάρεις τὰ ροῦχα ἀπὸ τὸ καθαριστήριο, τὴ στιγμὴ ποὺ ξόδεψες μιὰ ὥρα στὸ τηλέφωνο μὲ τὴ γειτόνισσά σου. Σίγουρα, κάποια ἐγκλήματα συγχωροῦνται πιὸ εὔκολα ἀπὸ ἄλλα –καὶ ἴσως ἀκόμη περισσότερο, κάτω ἀπὸ ὁρισμένες συνθῆκες–, τὸ γεγονός, ὅμως, παραμένει ὅτι ὅλα εἶναι ψέματα καὶ ἀπάτες. Ἂν ἔχετε ἀρκετούς, ἠθικοὺς ἐνδοιασμοὺς καὶ ἔτσι δὲν κάνατε τίποτα παρόμοιο τελευταῖα, τότε ἀναρωτηθεῖτε μήπως, κατὰ κάποιον τρόπο, ἔχετε πεῖ ψέματα στὸν ἑαυτὸ σας˙ ἤ, μήπως, εἴσαστε λιγότερο εἰλικρινεῖς ἀπὸ ὅσο μπορούσατε νὰ εἶστε – πράγμα ποὺ εἶναι προδοσία ὅλων μας κατὰ τοῦ ἐαυτοῦ μας. Ἂν εἴσαστε ἀπόλυτα εἰλικρινεῖς μὲ τὸν ἑαυτό σας, θὰ διαπιστώσετε ὅτι ἁμαρτάνετε. Ἂν δὲν τὸ διαπιστώσετε, τότε δὲν εἴσαστε ἀπόλυτα εἰλικρινεῖς μὲ τὸν ἑαυτό σας, πράγμα πού, ἀπὸ μόνο του, εἶναι ἁμαρτία. Εἶναι ἀναπόφευκτο: Εἴμαστε ὅλοι μας ἁμαρτωλοί1.
.             Ἄν, ὅμως δὲν μποροῦμε νὰ προσδιορίσουμε τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους ἀπὸ τὴν παρανομία τῶν πράξεών τους ἢ ἀπὸ τὸ μέγεθος τῶν ἁμαρτιῶν τους, τότε πῶς μποροῦμε νὰ τοὺς προσδιορίσουμε; Ἡ ἀπάντηση εἶναι: ἀπὸ τὴ συνέπεια τῶν ἁμαρτιῶν τους. Ἂν καὶ συνήθως εἶναι ὕπουλη, ἡ καταστροφικότητά τους ἔχει ἀξιοσημείωτη συνέπεια. Αὐτὸ συμβαίνει, γιατί ἐκεῖνοι ποὺ ἔχουν περάσει «στὴν ἀντίπερα ὄχθη» χαρακτηρίζονται ἀπὸ μιὰ ἀπόλυτη ἄρνηση νὰ ἀνεχτοῦν τὴν αἴσθηση τῆς δικῆς τους «ἁμαρτωλότητας».
.           Σχολίασα ὅτι ὁ Τζόρτζ, εὐλογημένος ἀπὸ τὴν ἐνοχή του, κατάφερε νὰ ἀποφύγει νὰ γίνει κακός. Ἐπειδὴ ἦταν πρόθυμος –τουλάχιστον μέχρι κάποιο στοιχειώδη βαθμὸ– νὰ ἀνεχτεῖ τὴν αἴσθηση τῆς «ἁμαρτωλότητάς» του, ἦταν σὲ θέση νὰ ἀποκηρύξει τὴ συμφωνία του μὲ τὸν Διάβολο. Ἂν δὲν εἶχε ἀντέξει τὸν πόνο ἀπὸ τὶς «ἐνοχοῦλες» ποὺ ἔνιωθε σχετικὰ μὲ τὴν συμφωνία, τὸ ἠθικό του κατρακύλημα θὰ συνεχιζόταν. Αὐτὸ ποὺ μᾶς προστατεύει περισσότερο ἀπὸ ὁτιδήποτε ἄλλο ἀπὸ ἕνα τέτοιο κατρακύλημα, εἶναι ἡ αἴσθηση τῆς «ἁμαρτωλότητάς» μας. Ὅπως ἔχω γράψει κάπου ἀλλοῦ:
.               «“Μακάριοι οἱ πτωχοὶ τῷ πνεύματι”, ἦταν τὰ πρῶτα λόγια τοῦ Ἰησοῦ, ὅταν ἦρθε ὁ καιρός Του νὰ ἀπευθυνθεῖ στὰ πλήθη. Τί ἐννοοῦσε μὲ αὐτὴ τὴν ἀρχή; […] Τί τὸ τόσο σπουδαῖο ἔχει ἡ ταπείνωση τοῦ  «ἑαυτοῦ μας, αὐτὴ ἡ αἴσθηση τῆς προσωπικῆς ἁμαρτίας; Ἂν κάνετε αὐτὴ τὴν ἐρώτηση, ἴσως σᾶς βοηθήσει νὰ θυμηθεῖτε τοὺς Φαρισαίους. Ἦταν οἱ αὐτάρεσκοι τῶν ἡμερῶν τοῦ Ἰησοῦ. Δὲν αἰσθάνονταν “πτωχοὶ τῷ πνεύματι”. Ἔνιωθαν ὅτι εἶχαν πιάσει τὸ νόημα, ὅτι ἦταν αὐτοὶ ποὺ κατεῖχαν τὰ πράγματα, αὐτοὶ ποὺ τοὺς ἄξιζε νὰ εἶναι οἱ πρωταγωνιστὲς τοῦ πολιτισμοῦ στὴν Ἱερουσαλὴμ καὶ στὴν Παλαιστίνη. Καὶ ἦταν αὐτοὶ ποὺ σταύρωσαν τὸν Ἰησοῦ.
.          »Οἱ “πτωχοὶ τῷ πνεύματι” δὲν διαπράττουν τὸ Κακό. Τὸ Κακὸ δὲν διαπράττεται ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ αἰσθάνονται ἀβέβαιοι γιὰ τὴν ὀρθότητα τῆς ἠθικῆς τους, ποὺ θέτουν ὑπὸ ἀμφισβήτησιν τὰ κίνητρά τους, ποὺ ἀνησυχοῦν μήπως προδώσουν τοὺς ἑαυτούς τους. Τὸ Κακὸ σὲ αὐτὸν τὸν κόσμο διαπράττεται ἀπὸ τοὺς αὐτάρεσκους τοῦ πνεύματος, ἀπὸ τοὺς Φαρισαίους τῶν ἡμερῶν μας, ἀπὸ τοὺς ὑποκριτὲς ποὺ δικαιολογοῦν πάντα τοὺς ἑαυτούς τους καὶ νομίζουν ὅτι εἶναι ἀναμάρτητοι, γιατί εἶναι ἀπρόθυμοι νὰ ὑποφέρουν τὴ στενοχώρια τῆς σοβαρῆς αὐτοκριτικῆς.
.         
»Ὅσο δυσάρεστη καὶ ἂν εἶναι, ἡ αἴσθηση τῆς προσωπικῆς μας ἁμαρτίας εἶναι ἀκριβῶς αὐτὸ ποὺ ἐμποδίζει τὴν “ἁμαρτωλότητά” μας νὰ γίνει ἀνεξέλεγκτη. Μερικὲς φορές, εἶναι πολὺ ὀδυνηρή, ἀλλὰ καὶ μιὰ πολὺ μεγάλη εὐλογία, γιατί εἶναι ἡ μοναδικὴ ἀποτελεσματική μας προστασία ἐναντίον τῆς ἴδιας μας τὴ ροπὴ πρὸς τὸ Κακό. Ἡ ἁγία Τερέζα τοῦ Λιζιὲ τὸ ἐξέφρασε τόσο ὄμορφα μὲ τὸν δικό της εὐγενικὸ καὶ μετριοπαθῆ τρόπο: “Ἂν εἶσαι πρόθυμος νὰ δεχτεῖς μὲ πραότητα τὴ δοκιμασία τοῦ νὰ νιώθεις δυσαρέσκεια γιὰ τὸν ἑαυτό σου, τότε θὰ εἶσαι γιὰ τὸν Ἰησοῦ ἕνα εὐχάριστο καταφύγιο”»2.

1. Παρ’ ὅλη τὴ συχνή, ὡς καὶ μὲ κακία, διαστρέβλωσή της, ἴσως ἡ μεγαλύτερη ὀμορφιὰ τοῦ χριστιανικοῦ δόγματος εἶναι ἡ γεμάτη κατανόηση προσέγγιση τῆς ἁμαρτίας. Εἶναι μιὰ προσέγγιση δύο ὄψεων. Ἀπὸ τὴ μιὰ μεριά, ἐπιμένει γιὰ τὴν ἁμαρτωλὴ ἀνθρώπινη φύση μας. Ἔτσι, ὁποιοσδήποτε γνήσιος χριστιανὸς θεωρεῖ τὸν ἑαυτό του ἁμαρτωλό. Τὸ γεγονὸς ὅτι πολλοὶ κατ’ ὄνομα εὐσεβεῖς «χριστιανοὶ» δὲν θεωροῦν, κατὰ βάθος, τοὺς ἑαυτούς τους ἁμαρτωλούς, δὲν πρέπει νὰ ἐκλαμβάνεται ὡς ἀποτυχία τῆς θρησκείας, ἀλλὰ μόνο ὡς ἀποτυχία τῶν ἀτόμων ποὺ ἀρχίζουν νὰ ἐνεργοῦν σύμφωνα μὲ αὐτὸ τὸ πιστεύω. Σὲ ἄλλες σελίδες, θὰ μιλήσουμε ἀναλυτικότερα γιὰ τὸ Κακὸ μὲ τὸ χριστιανικὸ προσωπεῖο. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριά, τὸ χριστιανικὸ δόγμα ἐπιμένει, ἐπίσης, ὅτι οἱ ἁμαρτίες μας συγχωροῦνται – τουλάχιστον ἐφόσον μετανιώσουμε γι’ αὐτές. Ἂν ἔχουμε πλήρη ἐπίγνωση τοῦ μεγέθους τῆς «ἁμαρτωλότητάς» μας, χωρίς, παράλληλα, νὰ πιστεύουμε στὴν εὐσπλαχνικὴ καὶ συγχωρητικὴ φύση τοῦ Θεοῦ, εἶναι πολὺ πιθανὸν νὰ νιώσουμε σχεδὸν κυριευμένοι ἀπὸ ἀπελπισία. Ἔτσι, οἱ κληρικοί, ὅταν σκέφτονται σωστά, ἐπιμένουν, ἐπίσης, ὅτι τὸ νὰ ἀναμασᾶμε συνεχῶς καθεμία ἁμαρτία μας (μία διαδικασία ποὺ ὀνομάζεται «ὑπερ-ευσυνειδησία») εἶναι, ἀπὸ μόνο του, ἁμαρτία. Ἐφ᾽ ὅσον ὁ Θεὸς μᾶς συγχωρεῖ, τὸ νὰ ἀρνούμαστε νὰ συγχωρήσουμε τοὺς ἑαυτοὺς μας σημαίνει ὅτι βάζουμε τοὺς ἑαυτούς μας ψηλότερα ἀπὸ τὸν Θεὸ – ὑποκύπτοντας, ἔτσι, στὴν ἁμαρτία μιᾶς διεστραμμένης περηφάνιας.

2. Marilyn von Waldener – Patricia Kay – M. Scott Peck, What Return Can I Make? (Πῶς μπορῶ νὰ ἐπανορθώσω;), Simon & Schustet, New York 1985.

Β´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/02/23/οἱ-αὐτάρεσκοι-τοῦ-πνεύματος-οἱ-φαρι/

, , , ,

Σχολιάστε

«Ο ΛΗΘΑΡΓΟΣ ΜΑΣ ΗΤΑΝ ΠΟΛΥ ΒΑΡΥΣ ΓΙΑ ΝΑ ΞΥΠΝΗΣΟΥΜΕ»

ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Οἱαδήποτε ὁμοιότης ἢ ἀντιστοιχία ἢ ἀναλογία μὲ τρέχουσες καταστάσεις θεωρεῖται ὁλωσδιόλου συμπτωματική.

.       Τὸ ψέµα εἶναι, συγχρόνως, αἰτία καὶ ἐκδήλωση τοῦ Κακοῦ. Ἀναγνωρίζουµε τοὺς κακοὺς ἀνθρώπους ἐν µέρει ἀπὸ τὰ ψέµατά τους. (…) Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ πρόεδρος Τζόνσον  ἐξαπάτησε τὸ ἐκλογικὸ σῶµα δὲν ἦταν ἁπλῶς, ἀπὸ µόνο του, Κακό, ἀλλὰ ἦταν καὶ ἔνδειξη τῆς συνείδησής του ὅτι οἱ πράξεις του ἦταν κακές.
.     Θὰ ἦταν, ὅµως, λάθος, καὶ µία, ἐνδεχοµένως κακή, λογικὴ ἐξήγηση, νὰ ρίξουµε ὅλη τὴν εὐθύνη γιὰ τὸ Κακὸ ἐκείνων τῶν ἡµερῶν ἀποκλειστικὰ στὴν κυβέρνηση Τζόνσον. Πρέπει νὰ ἀναρωτηθοῦµε γιατί ὁ Τζόνσον κατόρθωσε νὰ µᾶς ἐξαπατήσει. Γιατί φεθήκαµε νὰ ξαπατηθοῦµε γι τόσον καιρό; Δν ξαπατήθηκαν λοι. Μία πολ µικρ µειοψηφία ναγνώρισε γρήγορα τι µς δέναν τ µάτια (…). Γιατί, στόσο, ο περισσότεροι π µς δν ξεσηκωθήκαµε πὸ ργὴ ἢ ποψίες , στω, π κάποιες σοβαρς νησυχίες (…);
.    κόµη µία φορὰ ρχόµαστε ντιµέτωποι µ τν νθρώπινη νωθρότητα κα τὸν ναρκισσισµό µας. Βασικά, δν θέλαµε ν µπλέξουµε σ τόσο µεγάλες φασαρίες. Εχαµε λοι τς ζωές µας ν ζήσουµε – ν κάνουµε τς καθηµερινς δουλειές µας, νὰ γοράζουµε καινούργια ατοκίνητα, ν βάφουµε τ σπίτια µας, ν στέλνουµε τ παιδιά µας στ πανεπιστήµιο. Ὅπως στὴν πλειοψηφία τῶν µελῶν ὁποιασδήποτε ὀµάδας, µᾶς ἦταν ἀρκετὸ νὰ ἀφήνουµε τὴν ἡγεσία στὰ χέρια τῶν λίγων ποὺ «ξέρουν νὰ κάνουν τὴν δουλειά τους». Ἦταν ἡ δουλειὰ τοῦ Τζόνσον νὰ κυβερνᾶ, ἡ δική µας νὰ ἀκολουθοῦµε. λήθαργός µας ταν πολ βαρύς, γι ν ξυπνήσουµε. Ἐξ ἄλλου, µοιραζόµαστε µἐ τὸν Τζόνσον τὸν «τεράστιο σὰν τὸ Τέξας» ναρκισσισµό του. Ἀσφαλῶς, οἱ στάσεις καὶ οἱ πολιτικὲς γραµµὲς τοῦ ἔθνους µας δὲν θὰ µποροῦσαν νὰ εἶναι λανθασµένες! Ἀσφαλῶς, ἡ κυβέρνησή µας ἔπρεπε νὰ ξέρει τί κάνει· ξ ἄλλου, µες οδιοι τν εχαµε ψηφίσει, τσι δν εναι; Καὶ ἀσφαλῶς θὰ ἔπρεπε νὰ ἀποτελεῖται ἀπὸ καλοὺς καὶ τίµιους ἄνθρωπους, µιὰ καὶ ἦταν προϊόντα τοῦ ὑπέροχου δηµοκρατικοῦ µας συστήµατος, τὸ ὁποῖο, σίγουρα, δὲν θὰ µποροῦσε νὰ κάνει σοβαρά λάθη (…)
.    Ἐπιτρέποντας στος αυτος µας ν πέσουν τόσο εκολα θύµατα κατάφωρης ξαπάτησης, ς λας συµµετείχαµε λοι στ Κακό τῆς κυβερνήσεως Τζόνσον. Τὸ Κακὸ ἐκεῖνο – ὅλα τὰ χρόνια τῶν ψεµάτων καὶ τῆς ἰδιοτελοῦς µεταχείρισης τῆς κοινῆς γνώµης ἀπὸ τὴν κυβέρνηση Τζόνσον – συνέβαλε ἄµεσα στὴν ἀτµόσφαιρα τῶν ψεµάτων, τῆς παραπλάνησης καὶ τοῦ Κακοῦ (…)

(Scott Peck, «People of the Lie. The Hope for Ηealing Human Evil», Α Touchstone Book Published by Simon & Schuster, U.S.A. 1998, p. 242–243 [ἑλλην. ἔκδ. «Κέδρος», σὲ μετάφρ. Νικ. Παπαδάκη,1999])

, , , , , , , ,

Σχολιάστε