Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Ρωσία

ΡΩΣΙΑ καὶ ΟΥΚΡΑΝΙΑ (Πῶς ἑρμηνεύονται οἱ ποικιλότροπες διεισδύσεις τῶν Ρώσων σέ ἄλλα Πατριαρχεῖα καί Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες καὶ ποῦ ἀποβλέπει ἡ ὑπονόμευση τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου»).

Ρωσία καί Οὐκρανία

Τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

ΠΗΓΗ: parembasis.gr

.             Διάβασα μέ ἐνδιαφέρον τό βιβλίο τῆς Anne Applebaum μέ τίτλο «Ὁ κόκκινος λιμός», δηλαδή «κόκκινη πείνα» καί ὑπότιτλο «ὁ πόλεμος τοῦ Στάλιν ἐναντίον τῆς Οὐκρανίας» (ἐκδ. Ἀλεξάνδρεια, Ὀκτώβριος 2019), σέ μετάφραση τοῦ Μενέλαου Ἀστερίου, καί εἶδα ἄγνωστα σέ μένα, ἀλλά καί σέ πολλούς ἄλλους στοιχεῖα γιά τήν σχέση καί διαφορά μεταξύ Ρωσίας καί Οὐκρανίας καί ὅσα φρικιαστικά γεγονότα ἔγιναν τά ἔτη 1931-1933, μέ τήν λιμοκτονία τοῦ Οὐκρανικοῦ λαοῦ.
.             Ἡ συγγραφεύς τοῦ βιβλίου Anne Applebaum ζῆ στήν Πολωνία καί εἶναι καθηγήτρια στό London School of Economics καί ἔχει γράψει καί ἄλλα βιβλία, μεταξύ τῶν ὁποίων, «Τό σιδηροῦν παραπέτασμα» καί τό «Γκουλάγκ», πού βραβεύθηκαν.
.             Στό κείμενό μου αὐτό θά σημειώσω τέσσερα συγκεκριμένα σημεῖα ἀπό τό ἐνδιαφέρον αὐτό βιβλίο.
.             Τό πρῶτον σημεῖο εἶναι, ποιά εἶναι ἡ ἐθνική καί πολιτιστική ταυτότητα τῆς Οὐκρανίας καί πῶς ἐπιχειρήθηκε ἐκρωσισμός της. Τό δεύτερον σημεῖο εἶναι οἱ οὐκρανικές ἐπαναστάσεις πού ἔγιναν γιά τήν διάσωση τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῆς Οὐκρανίας. Τό τρίτον σημεῖο εἶναι πῶς οἱ Ρῶσοι κατέστειλαν καί κατέστρεψαν αὐτό τό οὐκρανικό ἐθνικό κίνημα, καί κυρίως τά γεγονότα τῶν ἐτῶν 1931-1933 πού ἀναφέρονται στήν γενοκτονία τοῦ Οὐκρανικοῦ λαοῦ ἀπό τούς Ρώσους μέ τήν λιμοκτονία. Καί αὐτά θά παρουσιασθοῦν περιληπτικά. Στό τέλος θά καταγραφοῦν καί μερικές διαπιστώσεις.

1. Ὁ ἐκρωσισμός τῆς οὐκρανικῆς ἐθνικῆς ταυτότητας

.             Ἤδη ἀπό τήν εἰσαγωγή τοῦ βιβλίου γίνεται λόγος γιά τήν ἰδιαίτερη ἐθνική καί πολιτιστική ταυτότητα τῆς Οὐκρανίας.
.             «Στό τέλος τοῦ μεσαίωνα ὑπῆρχε διακριτή οὐκρανική γλώσσα σλαβικῆς προέλευσης, ἡ ὁποία συγγένευε τόσο μέ τήν πολωνική ὅσο καί μέ τήν ρωσική γλώσσα, ἀλλά καί διέφερε ἀπό αὐτές, ἀκριβῶς ὅπως ἡ ἰταλική γλώσσα συγγενεύει μέ τήν ἰσπανική καί τήν γαλλική γλώσσα, ἀλλά καί διαφέρει ἀπό αὐτές». Οἱ Οὐκρανοί ἔχουν δικά τους ἤθη καί ἔθιμα, παραδόσεις, δικούς τους ἥρωες καί θρύλους.
.             Ἡ Οὐκρανία ἀνῆκε στήν Ρωσική Αὐτοκρατορία ἀπό τόν 18ο ἕως τόν 20ό αἰώνα, ἐνῶ προηγουμένως τά ἐδάφη της ἀνῆκαν στήν Πολωνία, μάλιστα τήν Πολωνολιθουανική Ἕνωση. «Ἀκόμη νωρίτερα τά οὐκρανικά ἐδάφη ἦταν πυρῆνας τοῦ “βασιλείου τῶν Ρώς”». Γράφεται ὅτι «ἡ Οὐκρανία ἦταν ἕνα ἐξιδανικευμένο, ἐναλλακτικό ἔθνος, πιό πρωτόγονο καί ταυτοχρόνως πιό αὐθεντικό, πιό συναισθηματικό, πιό ποιητικό ἀπό ὅ,τι ἡ Ρωσία». Ὅμως, κατά περιόδους τόσο οἱ Πολωνοί ὅσο καί οἱ Ρῶσοι ἐπιδίωκαν «νά ὑπονομεύσουν ἤ νά ἀρνηθοῦν τήν ὕπαρξη οὐκρανικοῦ ἔθνους».
.             Ἡ Τσαρική Αὐτοκρατορία ἐπιδίωκε νά ἐκρωσίση τήν Οὐκρανία. Ὁ Τσάρος Ἀλέξανδρος Α΄ στήν πρώτη μεγάλη ἐκπαιδευτική μεταρύθμιση πού ἔγινε στήν Ρωσική Αὐτοκρατορία, ἀπέτρεψε νά χρησιμοποιοεῖται στά Σχολεῖα ἡ οὐκρανική γλώσσα μέ τό ἐπιχείρημα ὅτι δέν εἶναι γλώσσα, ἀλλά διάλεκτος. Αὐτό, βεβαίως, θά τό συνεχίσουν ἀργότερα καί οἱ Μπολσεβίκοι πράγμα πού περιόριζε «τήν ἐπιρροή τοῦ ἐθνικοῦ κινήματος καί ὁδήγησε στόν “ἀναλφαβητισμό”, ἀλλά, βέβαια, καί στόν “ἐκρωσισμό”».
«Μέχρι τήν Ἐπανάσταση τοῦ 1917 ἡ ἐργασία στή δημόσια διοίκηση, τά ἐλεύθερα ἐπαγγέλματα καί τήν ἐπιχειρηματική δραστηριότητα ἀπαιτοῦσαν παιδεία στή ρωσική γλώσσα καί ὄχι στήν οὐκρανική. Στήν πράξη αὐτό σήμαινε ὅτι οἱ Οὐκρανοί πού ἦταν πολιτικά, οἰκονομικά ἤ πνευματικά φιλόδοξοι ἔπρεπε νά γνωρίζουν τή ρωσική γλώσσα».
.             Τό ρωσικό Κράτος ἐμπόδιζε κάθε ἀναβίωση τοῦ οὐκρανικοῦ ἐθνικοῦ κινήματος, ἀπέκλειε τίς οὐκρανικές ὀργανώσεις ἀπό τήν κοινωνία τῶν πολιτῶν καί ἀπό τούς κρατικούς θεσμούς. Μάλιστα, ὁ Τσάρος Ἀλέξανδρος Β΄ τό ἔτος 1876 «ἐξέδωσε διάταγμα πού ἔθετε ἐκτός νόμου οὐκρανικά βιβλία καί περιοδικά καί ἀπαγόρευε τή χρήση τῆς οὐκρανικῆς γλώσσας στά θέατρα, ἀκόμη καί στή μουσική λιμπρέτα», κείμενα ὄπερας.
.             Ὁ ἴδιος Τσάρος ἀπηγόρευσε τίς νέες ἐθελοντικές ὀργανώσεις μέ οὐκρανική ταυτότητα, ἐνῶ ἀντίθετα ἐπιχορηγοῦσε φιλορωσικές ἐφημερίδες καί ὀργανώσεις. Αὐτός ὁ ἐκρωσισμός τῶν Οὐκρανῶν ἐπεξετεινόταν καί στήν ἐκβιομηχάνιση, ἀφοῦ οἱ Ρῶσοι ἐνίσχυαν τήν κατασκευή ἐργοστασίων στίς οὐκρανικές πόλεις, ἀπό ἄλλα μέρη τῆς Ρωσικῆς Αὐτοκρατορίας. Ἔτσι, «τό 1917 μόλις τό ἕνα πέμπτο τῶν κατοίκων τοῦ Κιέβου μιλοῦσε οὐκρανικά».
.             Μέ ὅλους αὐτούς τούς τρόπους ἡ Τσαρική Ρωσία, πρίν ἐπικρατήσει ὁ κομμουνισμός στήν Ρωσία, προσπαθοῦσε νά ἀποδομήση τήν οὐκρανική ἐθνική παράδοση καί ταυτότητα, ἐπιχειροῦσε τόν ἐκρωσισμό τοῦ οὐκρανικοῦ λαοῦ. Φυσικά αὐτό δέν γινόταν σέ ἕνα κλίμα ἀπάθειας τῶν Οὐκρανῶν, γι’ αὐτό «συχνά ξεσποῦσαν ἀντιπαραθέσεις ἀνάμεσα σέ Ρώσους καί Οὐκρανούς ἐργάτες (στά ἐργοστάσια στά ὁποῖα μιλοῦνταν ἡ ρωσική γλώσσα), οἱ ὁποῖες μερικές φορές ἔπαιρναν “τή μορφή τῶν πιό ἄγριων μαχαιρωμάτων” καί μαζικῶν βίαιων συγκρούσεων».

2. Οἱ οὐκρανικές ἐπαναστάσεις γιά τήν συγκρότηση Κράτους

.             Ὅταν κατέρρευσε ἡ Ρωσική Αὐτοκρατορία τό 1917 καί ἡ Αὐστροουγγρική Αὐτοκρατορία τό 1918, τότε πολλοί Οὐκρανοί σκέφθηκαν νά ἐγκαθιδρύσουν ἕνα ἀνεξάρτητο Οὐκρανικό Κράτος. Ἔγιναν διάφορες αἱματηρές συγκρούσεις μέ τούς Πολωνούς καί τούς Ρώσους καί τελικά οἱ πολιτικοί πού συγκεντρώθηκαν τό 1919 στίς Βερσαλίες καί χάραξαν τά σύνορα τῶν νέων Κρατῶν, δηλαδή τῆς Πολωνίας, τῆς Αὐστρίας, τῆς Τσεχοσλοβακίας καί τῆς Γιουγκοσλαβίας, δέν συμπεριέλαβαν καί τήν Οὐκρανία.
.             Πάντως, τήν 1η Ἀπριλίου τοῦ ἔτους 1917 τό οὐκρανικό ἐθνικό κίνημα ἔκανε μεγάλη διαδήλωση μέ συνθήματα, ὅπως «ἐλεύθερη Οὐκρανία σέ μιά ἐλεύθερη Ρωσία», δηλαδή ζητοῦσαν αὐτονομία. Οἱ διαδηλωτές, παιδιά, στρατιῶτες, ἐργάτες, μπάντες μουσικές, καί ἀξιωματοῦχοι κρατοῦσαν μπλέ καί κίτρινες σημαῖες γιά τήν Οὐκρανία καί κόκκινες σημαῖες γιά τόν σοσιαλισμό, καί συγχρόνως κρατοῦσαν πανώ μέ αὐτονομιστικά συνθήματα, ὅπως τό πιό πάνω. Πίστευαν ὅτι μέ τήν πτώση τοῦ Τσαρισμοῦ οἱ Μπολσεβίκοι θά βοηθοῦσαν τήν συγκρότηση τοῦ οὐκρανικοῦ Κράτους.
.             Τότε συγκροτήθηκε τό «Κεντρικό Συμβούλιο» πού διεκδικοῦσε νά κυβερνήση τήν ἐλεύθερη Οὐκρανία. Ἱδρύθηκε ἡ Ἀκαδημία Καλῶν Τεχνῶν, πού σχεδίασε ἕνα οὐκρανικό οἰκόσημο, χαρτονομίσματα καί γραμματόσημα. Συγκροτήθηκε ἡ οὐκρανική Κυβέρνηση. Ἔγιναν διάφορες Οἰκουμενικές Διακηρύξεις πού κήρυσσαν τήν «αὐτονομία» τῆς Οὐκρανίας καί τελικά κήρυξαν «τήν ἀνεξαρτησία τῆς Ἐθνικῆς Δημοκρατίας τῆς Οὐκρανίας» καί καλοῦσαν τόν λαό γιά ἐκλογές γιά συντακτική συνέλευση.
.             Τήν περίοδο αὐτή «ἡ οὐκρανική γλώσσα ἔγινε καί πάλι συνώνυμο τῆς οἰκονομικῆς καί πολιτικῆς ἀπελευθέρωσης» καί ἡ «δημόσια χρήση τῆς μητρικῆς γλώσσας ἔγινε ἐπίσης πηγή περηφάνιας». Τυπώθηκαν βιβλία ἀφιερωμένα στήν οὐκρανική γλώσσα.
Ἐπίσης, ἡ νέα Οὐκρανική Κυβέρνηση εἶχε μερικές διπλωματικές ἐπιτυχίες, ὅπως τό ὅτι «μετά τήν ἀνακήρυξη τῆς ἀνεξαρτησίας τῆς Οὐκρανίας, στίς 26 Ἰανουαρίου 1918», ὁ Ὑπουργός Ἐξωτερικῶν τῆς Δημοκρατίας τῆς Οὐκρανίας «ἐξασφάλισε τήν de facto ἀναγνώριση τοῦ Κράτους του ἀπό ὅλες τίς κύριες Εὐρωπαϊκές δυνάμεις», μεταξύ τῶν ὁποίων ἦταν ἡ Γαλλία, ἡ Μεγάλη Βρετανία, ἡ Αὐστροουγγαρία, ἡ Γερμανία, ἡ Βουλγαρία, ἡ Τουρκία, ἀκόμα καί ἡ Σοβιετική Ρωσία. Ἐπίσης, οἱ Ἡνωμένες Πολιτεῖες ἔστειλαν διπλωμάτη γιά νά ἀνοίξη Προξενεῖο στό Κίεβο.
.             Ὅμως, ὁ Κόκκινος Στρατός σχεδίαζε νά καταλάβη τήν Οὐκρανία. Ἔτσι, «ὁ Λένιν ἐνέκρινε τήν πρώτη σοβιετική ἐπίθεση ἐναντίον τῆς Οὐκρανίας τόν Ἰανουάριο τοῦ 1918 καί τόν Φεβρουάριο συγκρότησε στό Κίεβο ἕνα βραχύβιο ἀντιουκρανικό καθεστώς». Οἱ Μπολσεβίκοι ἀπεχθάνονταν τήν ἰδέα τῆς οὐκρανικῆς ἀνεξαρτησίας, διότι τήν θεωροῦσαν ὡς «νοτιοδυτική Ρωσία», ὅπως διδάχθηκαν κατά τήν Ρωσική Τσαρική Αὐτοκρατορία.
.             Ὁ Στάλιν τόν Ὀκτώβριο τοῦ 1917, ὡς Λαϊκός Ἐπίτροπος ὑπεύθυνος γιά τίς Ἐθνότητες στήν πρώτη μπολσεβίκικη Κυβέρνηση, εἶχε γιά τήν Οὐκρανία δύο ἄμεσες προτεραιότητες. «Ἡ πρώτη ἦταν νά ὑπονομεύση τό Ἐθνικό Κίνημα, πού ἦταν σαφῶς ὁ σημαντικότερος ἀντίπαλος τῶν μπολσεβίκων στήν Οὐκρανία. Ἡ δεύτερη ἦταν νά ἀποκτήση τόν ἔλεγχο τῶν σιτηρῶν τῆς Οὐκρανίας».
.             Τό σχέδιο ἦταν νά ἀποσταθεροποιηθῆ ἡ Οὐκρανική Κυβέρνηση, πράγμα πού ἔγινε μέ τό πραξικόπημα, καί ὅταν αὐτό ἀπέτυχε δημιουργήθησαν μιά «Ἐναλλακτική» Κεντρική Ἐκτελεστική Ἐπιτροπή τῆς Οὐκρανίας καί ὕστερα μιά «σοβιετική κυβέρνηση» στό Χάρκοβο, μιά ρωσόφωνη πόλη. Ἀπό τήν πόλη αὐτή ὁ Κόκκινος Στρατός πέρασε στόν Νότο καί μαζί μέ τήν κατάληψή του ἐκτελοῦσαν τούς ὑπόπτους ἐθνικιστές. Ἔτσι, οἱ ἄνδρες τοῦ στρατηγοῦ Μιχαήλ Μουραβιόφ «πυροβολοῦσαν ὅποιον ἄκουαν νά μιλᾶ οὐκρανικά δημοσίως καί κατέστρεψαν τά σημάδια τῆς οὐκρανικῆς ἐξουσίας, ὅπως τίς οὐκρανικές πινακίδες στούς δρόμους, οἱ ὁποῖες εἶχαν ἀντικαταστήσει τίς ρωσικές μόλις μερικές ἑβδομάδες νωρίτερα». Ἔγινε καί ἄλλη ἐξέγερση τῶν Οὐκρανῶν τό ἔτος 1919 καί ἀκολούθησαν σφαγές ἐκατέρωθεν.
.             Ἑπομένως, οἱ Οὐκρανοί ὅλα αὐτά τά χρόνια ἤθελαν νά διατηρήσουν τήν οὐκρανική ἐθνική ταυτότητά τους, ἐνῶ πρῶτα ἡ Τσαρική Αὐτοκρατορία καί ἀργότερα οἱ Μπολσεβίκοι προσπαθοῦσαν νά ἐξαφανίσουν τήν ἐθνική ταυτότητα τῶν Οὐκρανῶν καί νά τούς ἐκρωσίσουν.
.             Ὅταν οἱ Μπολσεβίκοι γιά δεύτερη φορά ἔφθασαν στό Κίεβο ἀκολούθησαν τήν τακτική τῶν Τσάρων. «Ἀπαγόρευσαν τίς οὐκρανικές ἐφημερίδες, σταμάτησαν τήν χρησιμοποίηση τῆς οὐκρανικῆς γλώσσας στά σχολεῖα καί ἔκλεισαν τά οὐκρανικά θέατρα». Προχώρησαν σέ συλλήψεις Οὐκρανῶν διανοουμένων, οἱ ὁποῖοι κατηγοροῦνταν ὅτι ἦταν ὑπέρ τῆς “ἀπόσχισης” τῆς Οὐκρανίας».

3. Τά γεγονότα τῶν ἐτῶν 1931-1933

.             Ὁ κύριος ὄγκος τοῦ βιβλίου περιστρέφεται στήν περιγραφή τῶν γεγονότων πού συνέβησαν τήν περίοδο 1931-1933. Ἡ κολλεκτιβοποίηση καί ἡ συγκέντρωση τῶν σιτηρῶν ἐπέφερε μεγάλη πείνα στόν λαό. Δέν εἶναι εὔκολο νά καταγραφοῦν ἐδῶ ὅσα περιγράφονται στό συγκλονιστικό αὐτό βιβλίο.
.             Συγκεκριμένα τό βιβλίο «ὁ κόκκινος λιμός» ἀναφέρεται στήν πολιτική τοῦ Στάλιν, ὁ ὁποῖος «ἐγκαινίασε τήν κολλεκτιβοποίηση τῆς γεωργίας», πού θεωρεῖται μιά «δεύτερη ρωσική ἐπανάσταση», ἡ ὁποία ἐξανάγκασε «ἑκατομμύρια ἀγρότες νά ἀποποιηθοῦν τήν γῆ τους καί ἐνταχθοῦν σέ κολχόζ».
.             Τήν περίοδο μεταξύ τῶν ἐτῶν1931-33 στήν Σοβιετική Ἕνωση πέθαναν ἀπό πείνα (λιμό) πέντε ἑκατομμύρια ἄνθρωποι, ἀπό τά ὁποῖα πάνω ἀπό τρία ἑκατομμύρια ἦταν Οὐκρανοί. Ἔτσι ἐξηγεῖται ὁ τίτλος τοῦ βιβλίου «ὁ κόκκινος λιμός».
.             Σέ πολλά κεφάλαια περιγράφονται ὅλα τά συνταρακτικά γεγονότα πού προῆλθαν ἀπό τίς ἐνέργειες τοῦ Στάλιν, τά ὁποῖα ἡ συγγραφεύς βρῆκε σέ ἀρχεῖα καί τά παρουσιάζει ἀναλυτικά. Ὅπως σημειώνεται στόν Πρόλογο «τό κεντρικό θέμα τοῦ βιβλίου εἶναι πιό συγκεκριμένο: Τί συνέβη πραγματικά στήν Οὐκρανία ἀπό τό 1917 ἕως τό 1934; Ἰδίως τί συνέβη τό φθινόπωρο, τόν χειμώνα καί τήν ἄνοιξη τοῦ 1932-1933; Ποιά ἀλυσίδα γεγονότων καί ποιά νοοτροπία ὁδήγησαν στόν λιμό; Ποιός ἦταν ὑπεύθυνος; Πῶς αὐτό τό τρομερόν συμβάν ἐντάσσεται στήν εὑρύτερη ἱστορία τῆς Οὐκρανίας καί τοῦ οὐκρανικοῦ ἐθνικοῦ κινήματος;».
.             Τό κεφάλαιο «Λιμοκτονία: ἄνοιξη καί καλοκαίρι, 1933» καταγράφει μέ συγκλονιστικό τρόπο τίς συνέπειες τῆς πείνας στόν Οὐκρανικό λαό, πού ἦταν οἱ ἀσθένειες, οἱ θάνατοι, τά ἐγκλήματα, οἱ διαταραχές στόν ψυχισμό τῶν ἀνθρώπων, ἡ γενική ἀδιαφορία, τά πτώματα πού βρίσκονταν στούς δρόμους, οἱ κανιβαλισμοί.
.             Πρέπει κανείς νά ἔχη μεγάλη ψυχική δύναμη γιά νά διαβάση αὐτό τό κεφάλαιο. Εἶναι φρικιαστικά ὅσα συνέβησαν καί περιγράφονται ρεαλιστικά.
.             Ὁ Πολωνοεβραῖος δικηγόρος Ραφαήλ Λέμκιν, ὁ ὁποῖος ἐπινόησε τόν ὅρο «γενοκτονία», θεωροῦσε τήν Οὐκρανία αὐτῆς τῆς περιόδου ὡς κλασσικό παράδειγμα “γενοκτονίας”». Προσπάθησαν νά ἀφανίσουν ἕναν ὁλόκληρο λαό.
.             Τά κεφάλαια τοῦ βιβλίου πού ἀναφέρονται στό θέμα τοῦ λιμοῦ-πείνας εἶναι τά ἑξῆς:
«Λιμός καί ἐκεχειρία: ἡ δεκαετία τοῦ ’20». «Ἡ διπλῆ κρίση, 1927-1929». «Κολεκτιβοποίηση: ἐπανάσταση στήν ὕπαιθρο, 1930». «Ἐξέγερση, 1930». «Ἡ κολεκτιβοποίηση ἀποτυγχάνει, 1931-1932». «Ἀποφάσεις γιά τόν λιμό, 1932: ἐπιτάξεις, μαῦρες λίστες καί σύνορα». «Ἀποφάσεις γιά τόν λιμό, 1932: τό τέλος τῆς οὐκρανοποίησης». «Ἀποφάσεις γιά τόν λιμό, 1932: οἱ ἔρευνες καί οἱ ἐρευνητές». «Λιμοκτονία»: ἄνοιξη καί καλοκαίρι, 1933». «Τά ἐπακόλουθα τοῦ λιμοῦ». «Ἡ συγκάλυψη». «Τό χολοντομόρ στήν ἱστορία καί τή μνήμη».
.             Σέ ἄλλο Κεφάλαιο μέ τίτλο «Ἐπιβίωση: ἄνοιξη καί κολοκαίρι, 1933» περιγράφεται ἡ προσπάθεια τῶν Οὐκρανῶν νά ἐπιβιώσουν.
.             Συγκλονιστικό εἶναι καί τό Κεφάλαιο «Τά ἐπακόλουθα τοῦ λιμοῦ».
.             Δέν εἶναι δυνατόν νά καταγραφοῦν ἐδῶ ἀκόμη καί μερικά συγκλονιστικά περιστατικά, ἀπό τό βιβλίο αὐτό.

4. Διαπιστώσεις

.             Βέβαια, σκοπός τοῦ σύντομου αὐτοῦ κειμένου μου δέν εἶναι νά παρουσιάση τά σχετικά μέ τόν λιμό-πείνα αὐτῆς τῆς περιόδου στήν Οὐκρανία, πού προκάλεσε ἡ πολιτική τῆς Σοβιετικῆς Ἕνωσης, ἀλλά νά δείξη πῶς ταπεινώθηκε ἕνας λαός πού ἤθελε τήν ἐθνική του ταυτότητα καί ἀνεξαρτησία.
.             Ἡ συγγραφεύς γράφει: «Ὅμως τό 1991 ὑλοποιήθηκαν οἱ χειρότεροι φόβοι τοῦ Στάλιν. Ἡ Οὐκρανία κήρυξε τήν ἀνεξαρτησία της. Ἡ Σοβιετική Ἕνωση ἔπαψε νά ὑπάρχει, ἐν μέρει ὡς ἀποτέλεσμα τῆς ἀπόφασης τῆς Οὐκρανίας νά ἀποσχισθεῖ. Γιά πρώτη φορά στήν ἱστορία δημιουργήθηκε μιά κυρίαρχη Οὐκρανία, μαζί μέ μιά νέα γενιά Οὐκρανῶν ἱστορικῶν, ἀρχειοθετῶν, δημοσιογράφων καί ἐκδοτῶν» οἱ ὁποῖοι ἔφεραν στό φῶς ὅλη αὐτή τήν ἱστορία τῆς λιμοκτονίας τοῦ οὐκρανικοῦ λαοῦ τά ἔτη 1932-1933.
.             Στόν Ἐπίλογο τοῦ βιβλίου καταγράφονται μερικές διαπιστώσεις τῆς συγγραφέως. Θά παρατεθοῦν μερικές ἀπό αὐτές.
.             «Ἡ μελέτη τοῦ λιμοῦ βοηθᾶ νά ἐξηγήσουμε τήν σημερινή Οὐκρανία, ἀλλά προσφέρει ἐπίσης ἕναν ἑρμηνευτικό ὁδηγό γιά πλευρές τῆς συμπεριφορᾶς τῆς σημερινῆς Ρωσίας, πολλές ἀπό τίς ὁποῖες ἀποτελοῦν μέρος παλαιοτέρων προτύπων. Ἀπό τήν ἐποχή τῆς ἐπανάστασης οἱ μπολσεβίκοι ἤξεραν ὅτι ἦταν μειοψηφία στήν Οὐκρανία. Γιά νά καθυποτάξουν τήν πλειοψηφία, δέν χρησιμοποίησαν μόνο ἀκραία βία ἀλλά καί κακόβουλες καί ἐπιθετικές μορφές προπαγάνδας. Πρίν ἀπό τόν λιμό εἶχε προηγηθεῖ μιά δεκαετία “φρασεολογίας μίσους”, μέ βάση τήν ὁποία μερικοί χαρακτηρίζονταν “νομιμόφρονες” Σοβιετικοί πολίτες καί κάποιοι ἄλλοι κουλάκοι “ἐχθροί”, προνομιοῦχα τάξη ἡ ὁποία θά ἔπρεπε νά ἀφανιστεῖ γιά νά ἀνοίξει ὁ δρόμος γιά τήν ἐπανάσταση τοῦ λαοῦ. Αὐτή ἡ ἰδεολογική φρασεολογία δικαιολογοῦσε τή συμπεριφορά τῶν ἀνδρῶν καί τῶν γυναικῶν πού διευκόλυναν τόν λιμό, τῶν ἀνθρώπων πού ἔπαιρναν τά τρόφιμα ἀπό λιμοκτονοῦσες οἰκογένειες, τῶν ἀστυνομικῶν πού συνελάμβαναν καί σκότωναν συμπολίτες τους. Παρεῖχε ἐπίσης σέ ὅλους αὐτούς ἠθική καί πολιτική αἰτιολόγηση τῶν πράξεών τους. Ἐλάχιστοι ἀπό ἐκείνους πού ὀργάνωσαν τόν λιμό ἔνιωθαν ἔνοχοι γιά τίς πράξεις τους. Ἦταν πεισμένοι ὅτι οἱ θνήσκοντες ἀγρότες ἦταν “ἐχθροί τοῦ λαοῦ”, ἐπικίνδυνοι ἐγκληματίες πού ἔπρεπε νά ἐξαλειφθοῦν στό ὄνομα τῆς προόδου».
.           Σέ ἄλλο σημεῖο γράφεται: «Ὁ ἐκρωσισμός πού ἀκολούθησε τόν λιμό ἄφησε ἐπίσης τά σημάδια του. Ἐπειδή ἡ ΕΣΣΔ κατέστρεψε συστηματικά τήν οὐκρανική κουλτούρα καί μνήμη, πολλοί Ρῶσοι δέν ἀντιμετωπίζουν τήν Οὐκρανία ὡς ξεχωριστό ἔθνος μέ τή δική του ξεχωριστή ἱστορία. Πολλοί Εὐρωπαῖοι μόλις πού γνωρίζουν ἀμυδρά τήν ὕπαρξη τῆς Οὐκρανίας. Τά αἰσθήματα πίστης καί ἀφοσίωσης τῶν ἰδίων τῶν Οὐκρανῶν εἶναι μικτά καί συγκεχυμένα».
.             Καί τό βιβλίο τελειώνει μέ τήν ἑξῆς διαπίστωση: «Ἡ ἱστορία περικλείει ἐλπίδες καί τραγωδίες. Τελικά ἡ Οὐκρανία δέν καταστράφηκε. Ἡ οὐκρανική γλώσσα δέν ἐξαφανίστηκε. Δέν ἐξαφανίστηκε οὔτε ἡ ἐπιθυμία γιά ἀνεξαρτησία οὔτε ἡ ἐπιθυμία γιά δημοκρατία ἤ γιά μιά πιό δίκαιη κοινωνία ἤ γιά ἕνα οὐκρανικό κράτος πού νά ἐκπροσωπεῖ πραγματικά τούς Οὐκρανούς. Ὅταν αὐτό ἔγινε ἐφικτό, οἱ Οὐκρανοί ἐξέφρασαν τίς ἐπιθυμίες τους. Ὅταν τούς ἐπιτράπηκε νά τό κάνουν τό 1991, ψήφισαν στήν συντριπτική πλειοψηφία τους ὑπέρ τῆς ἀνεξαρτησίας. Ὅπως διακηρύσσει ὁ ἐθνικός ὕμνος, ἡ Οὐκρανία δέν πέθανε.
.             Τελικά ὁ Στάλιν ἀπέτυχε. Τή δεκαετία τοῦ ’30 ἐξοντώθηκε μιά γενιά Οὐκρανῶν διανοουμένων καί πολιτικῶν, ἀλλά ἡ κληρονομιά τους ἐπιβίωσε. Τή δεκαετία τοῦ ’60 ἀναζωογονήθηκαν οἱ ἐθνικές βλέψεις, συνδεδεμένες, ὅπως στό παρελθόν, μέ τίς βλέψεις γιά ἐλευθερία. Αὐτές οἱ βλέψεις διατηρήθηκαν, ἄν καί χωρίς νά ἐκφράζονται λόγω τῆς καταπίεσης, τίς δεκαετίες τοῦ ’70 καί τοῦ ’80 καί ἐκφράστηκαν ἀνοιχτά τή δεκαετία τοῦ ’90. Μιά νέα γενιά Οὐκρανῶν διανοουμένων καί ἀκτιβιστῶν ἐπανεμφανίστηκε τήν δεκαετία τοῦ 2000.
.             Ἡ ἱστορία τοῦ λιμοῦ εἶναι τραγωδία χωρίς εὐτυχές τέλος. Ὅμως ἡ ἱστορία τῆς Οὐκρανίας δέν εἶναι τραγωδία. Ἑκατομμύρια ἄνθρωποι ἐξοντώθηκαν, ἀλλά τό οὐκρανικό ἔθνος διατηρεῖται. Ἡ μνήμη κατεστάλη, ὅμως τώρα οἱ Οὐκρανοί συζητοῦν καί ἀντιπαρατίθενται γιά τό παρελθόν τους. Τά ἀποτελέσματα ἀπογραφῶν τοῦ πληθυσμοῦ καταστράφηκαν, ἀλλά τώρα τά ἀρχεῖα εἶναι προσβάσιμα.
.             Ὁ λιμός καί τά ἐπακόλουθά του ἄφησαν τρομερά σημάδια. Ὅμως, μολονότι οἱ πληγές παραμένουν, ἑκατομμύρια Οὐκρανοί προσπαθοῦν γιά πρώτη φορά μετά τό 1933 νά τίς ἐπουλώσουν. Ὡς ἔθνος οἱ Οὐκρανοί γνωρίζουν τί συνέβη τόν 20ό αἰώνα, καί αὐτή ἡ γνώση μπορεῖ νά τούς βοηθήσει νά διαμορφώσουν τό μέλλον τους».
.             Διαβάζοντας κανείς αὐτό τό συγκλονιστικό βιβλίο καταλαβαίνει πολύ καλά καί τήν ἐκκλησιαστική πολιτική τοῦ θέματος. Καταλαβαίνει γιατί οἱ Οὐκρανοί μαζί μέ τήν ἀνακήρυξη τῆς ἀνεξαρτησίας τους ἀπό τήν Ρωσία τό 1917, ἀνεκήρυξαν συγχρόνως καί τήν αὐτοκεφαλία τῆς Ἐκκλησίας, τήν ἀποδέσμευσή της ἀπό τήν Ἐκκλησία τῆς Μόσχας, καί αὐτό ἐπαναλήφθηκε καί ἀργότερα τό 1923-1925 καί τό 1942, καί τό ζητοῦσαν ἀπό τό 1991.
.             Ἔτσι, ἀντιλαμβάνεται κανείς γιατί σέ κάθε ἀνακήρυξη τῆς ἐκκλησιαστικῆς αὐτοκεφαλίας στήν Οὐκρανία ἀκολουθοῦσαν ἀντιδράσεις ἀπό τήν Ἐκκλησία τῆς Μόσχας. Ἀκόμη ἐξηγεῖται γιατί μερικοί Οὐκρανοί διέκοψαν κάθε ἐξάρτηση ἀπό τήν Ἐκκλησία τῆς Μόσχας καί προχώρησαν σέ αὐτοχειροτονίες. Καθώς, ἐπίσης, ἔτσι καταλαβαίνει κανείς ὅτι ἡ πολιτική τῆς Μόσχας ὁδήγησε μιά ὁμάδα Χριστιανῶν νά ζητήσουν προστασία ἀπό τόν Πάπα καί σχηματίσθηκε ἡ Οὐνία στήν Οὐκρανία. Ὅπως, ἐπίσης, ἀντιλαμβάνεται πῶς μποροῦν νά ἑρμηνευθοῦν οἱ ποικιλότροπες διεισδύσεις τῶν Ρώσων σέ ἄλλα Πατριαρχεῖα καί Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες, πολύ περισσότερο σέ τί ἀποβλέπει ἡ ὑπονόμευση τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου.
.             Ἔτσι ἐξηγεῖται ὅτι στίς 27-1-2015 μέ Διάταγμα τοῦ Οὐκρανικοῦ Κοινοβουλίου ἡ Ρωσία θεωρήθηκε ὡς «Ἐπιθετικό Κράτος». Γι’ αὐτό πολλοί Οὐκρανοί θεωροῦν ὅτι ἐκεῖνοι πού μνημονεύουν τόν Πατριάρχη Μόσχας ἐκλαμβάνονται ὡς «Ἐκκλησία τοῦ Ἐπιθετικοῦ Κράτους» ἤ ἀκόμη ὡς «Ἐκκλησία τοῦ κατακτητῆ» ἤ ὡς «ξένος» ἐκκλησιαστικός ὀργανισμός (Καθηγητής Κυριάκος Κυριαζόπουλος).
.             Δυστυχῶς ἀλλά συνήθως τά ἐκκλησιαστικά προβλήματα συνδέονται στενά μέ τίς πολιτικές ἐξελίξεις, εἴτε προηγοῦνται εἴτε ἕπονται, καί δέν μποροῦν νά ἑρμηνευθοῦν ἀνεξάρτητα ἀπό αὐτές.
.             Πάντως, διαβάζοντας κανείς αὐτό τό βιβλίο βλέπει στήν Οὐκρανία ἕναν λαό πού ἀναζητοῦσε ἀπό τήν Τσαρική ἀκόμη Αὐτοκρατορία μέχρι τό 1990 νά διαφυλάξη τήν ἐθνική του ταυτότητα καί νά ἐπιτύχη τήν ἀνεξαρτησία του. Καί οἱ προσπάθειες αὐτές καταπνίγονταν στό αἷμα. Πρόκειται, λοιπόν, γιά ἕναν λαό πού ζητοῦσε καί ζητᾶ τήν ἐθνική, πολιτική καί ἐκκλησιαστική ἀνεξαρτησία του. Μακάρι νά τό καταλάβουν αὐτό μερικοί κοντόφθαλμοι ἐκκλησιαστικοί καί μή παράγοντες.

 

Νοέμβριος 2019

 

, ,

Σχολιάστε

H ΡΩΣIΑ ΠΑΝΗΓYΡΙΣΕ EΠIΣΗΜΑ ΤHΝ HΤΤΑ ΤΟY EΛΛΗΝΙΚΟY ΣΤΡΑΤΟY ΣΤHN ΜΙΚΡA AΣIΑ

Ρωσία πανηγύρισε πίσημα
τ
ν ττα το λληνικο στρατο στ Μικρ σία

.             Ἡ 30ή Αὐγούστου εἶναι ἡ μεγαλύτερη ἐθνικὴ ἑορτὴ τῆς Τουρκίας, μὲ ἐκδηλώσεις σὲ ὅλη τὴν τουρκικὴ ἐπικράτεια καὶ στὶς τουρκικὲς διπλωματικὲς ἀποστολὲς στὸ ἐξωτερικό. Εἶναι ἡ ἡμερομηνία τῆς τελικῆς ἐπίθεσης τῶν δυνάμεων τοῦ Κεμὰλ Ἀτατοὺρκ κατὰ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴ Μικρὰ Ἀσία, ἡ ὁποία ἔληξε μὲ νίκη τῶν Τούρκων, τὴν ὀπισθοχώρηση τῶν ἑλληνικῶν δυνάμεων καὶ στὴ συνέχεια τὴν καταστροφὴ τοῦ μικρασιατικοῦ ἑλληνισμοῦ.
.             Αὐτὴν τὴν ἡμερομηνία καὶ τὴν ἐπέτειο τιμᾶ ἡ ρωσικὴ ὁμοσπονδία τοῦ Βλαντίμιρ Πούτιν, ἀφοῦ μὲ ἐπίσημη ἀνάρτηση στὸ Facebook χαιρετίζεται ἡ νίκη τῆς 30ής Αὐγούστου καὶ ἐπισημαίνεται: «Στὶς ἀρχὲς τοῦ 1920 οἱ δύο λαοὶ τοῦ νέου κράτους τῆς Σοβιετικῆς Ρωσίας (σ.σ.: περίοδος Λένιν) καὶ τοῦ τουρκικοῦ λαοῦ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Μουσταφᾶ Κεμὰλ (σ.σ.: μετέπειτα Ἀτατοὺρκ) πολέμησαν στὸν Ἀπελευθερωτικὸ Ἀγώνα τὶς κατοχικὲς δυνάμεις ποὺ ἀπείλησαν τὴν ἐθνική τους ἀνεξαρτησία. Ἦταν σημαντικὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ ἕνας λαὸς ὑποστήριξε τὸν ἄλλον. Ἡ ἐμπιστοσύνη, ποὺ καλλιεργήθηκε τὴν περίοδο ἐκείνη, προσέδωσε ὤθηση στὴν ἀνάπτυξη τῶν σχέσεών μας».
.             Ἡ φιλοτουρκικὴ αὐτὴ ἔξαρση ἔρχεται νὰ συμπληρώσει τὴ σταδιακὴ ἐπιδείνωση τῶν σχέσεων Μόσχας – Ἀθήνας, τὰ τελευταῖα χρόνια. Ἡ ἀρνητικὴ πορεία τῶν ἑλληνορωσικῶν σχέσεων ἄρχισε πολὺ νωρίτερα καὶ ἔλαβε διαστάσεις μετὰ τὴν ἀπέλαση Ρώσων διπλωματῶν καὶ πολιτῶν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ποὺ κατηγορήθηκαν γιὰ κατασκοπεία καὶ παρέμβαση στὰ ἐσωτερικὰ τῆς χώρας (σ.σ.: περίοδος τῆς Συμφωνίας τῶν Πρεσπῶν).
.             Τὸ μεγαλύτερο ὅμως «χτύπημα» στὶς ἑλληνορωσικὲς σχέσεις προῆλθε ἀπὸ τὴν παραχώρηση «Αὐτοκεφάλου» στὴν ὀρθόδοξη ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Ἂν καὶ εἶναι ἀναφαίρετο δικαίωμα τόσο τῶν Οὐκρανῶν ὀρθοδόξων ὅσο καὶ τοῦ Πατριαρχείου νὰ ζητηθεῖ καὶ νὰ παραχωρηθεῖ τὸ «Αὐτοκέφαλον», ἐν τούτοις τὰ σχέδια τῆς Μόσχας γιὰ τὴν ὑπαγωγὴ τῶν Οὐκρανῶν ὀρθοδόξων στὸ Πατριαρχεῖο πασῶν τῶν Ρωσιῶν ἀπέτυχαν.
.             Κατόπιν τούτου, τὸ ρωσικὸ πατριαρχεῖο προχώρησε στὴ λήψη μέτρων κατὰ τοῦ Φαναρίου ἀλλὰ ἀκόμη καὶ σὲ ἵδρυση Ρωσικῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στὰ Κατεχόμενα τῆς Κύπρου, ἐρχόμενο σὲ ἀπευθείας σύγκρουση μὲ τὴν ἐκκλησιαστικὴ ὀντότητα τῆς ἴδιας τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Κύπρου. Τὸ τελευταῖο σύμπτωμα, μὲ τὴν ἐπίσημη ἀνάρτηση στὸ Facebook τοῦ γενικοῦ προξενείου τῆς Ρωσίας στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ ἄρα τῆς ρωσικῆς διπλωματίας μὲ τὸν χαιρετισμὸ τῆς στρατιωτικῆς ἐπιτυχίας τῶν Τούρκων κατὰ τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ στὴ Μικρὰ Ἀσία, σηματοδοτεῖ ἕνα νέο βῆμα στὴν ἐπιδείνωση τῶν διμερῶν σχέσεων μεταξὺ Ἀθήνας καὶ Μόσχας καὶ μάλιστα σὲ μία ἐξαιρετικὰ κρίσιμη περίοδο ὅπου ἡ Ἐγγὺς καὶ Μέση Ἀνατολὴ ἀντιμετωπίζει συνολικὰ μεῖζον πρόβλημα ἀσφαλείας καὶ σταθερότητας.
.             Ὡστόσο, νὰ σημειωθεῖ, ὅτι εἶναι ἀπολύτως ἀληθὲς ὅτι οἱ Σοβιετικοὶ βοήθησαν καὶ μὲ ὁπλισμὸ τοὺς Τούρκους νὰ νικήσουν τὸν ἑλληνικὸ στρατὸ στὴν Μικρὰ Ἀσία.

ΠΗΓΗ: tribune.gr

, , ,

Σχολιάστε

OI ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΠΤΩΣΕΙΣ τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας (Μητροπ. Ναυπάκτου Ἱερόθεος)

Οἱ ἐκκλησιολογικές μετα-πτώσεις τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας

τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

ΠΗΓΗ: parembasis.gr

.              Ὁ οἰκουμενισμός συνδέεται μέ τόν σχετικισμό ἤ σχετικοκρατία, ὅτι, δηλαδή, ὅλα εἶναι σχετικά καί ἔτσι δημιουργεῖται σύγχυση στά θεολογικά καί ἐκκλησιολογικά θέματα. Ἄλλο, βέβαια, εἶναι ἡ οἰκουμενικότητα καί ἄλλο εἶναι ὁ οἰκουμενισμός, ὁ ὁποῖος διακρίνεται γιά σύγχυση μεταξύ ἀληθείας καί πλάνης, μεταξύ ἀληθείας καί αἱρέσεως.
.            Παρατηρῶ, ὅμως, ὅτι οἱ ἀντιοικουμενιστές στήν Ἑλλάδα κρίνουν καί ἐπικρίνουν ἔντονα τό Οἰκουμενικό Πατριαρχεῖο, ἰδίως τόν Οἰκουμενικό Πατριάρχη κ. Βαρθολομαῖο, ἐνῶ ἀμνηστεύουν παράλληλα τίς ἄλλες Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες, κυρίως τήν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας. Νομίζω ὅτι αὐτό δέν εἶναι δίκαιο, οὔτε ἀντικειμενικό.
.            
Γι’ αὐτό στήν συνέχεια θά θίξω τήν κατά καιρούς στάση τῆς Ἐκκλησίας τῆς Μόσχας, κυρίως ἔναντι τῶν Ρωμαιοκαθολικῶν. Οὐσιαστικά, θά παρουσιάσω τίς μετα-πτώσεις της σέ ἐκκλησιολογικά θέματα, πού γίνεται ἀνάλογα μέ τίς ἑκάστοτε ἔξωθεν ἐπιδράσεις.
Πρέπει ἀπό τήν ἀρχή νά διευκρινίσω ὅτι ὅσα θά γραφοῦν στήν συνέχεια δέν ἀφοροῦν τόν ὀρθόδοξο ρωσικό λαό καί τούς ἁγίους πού ἔζησαν καί ζοῦν στήν Ρωσία, ἀλλά τήν κατά καιρούς ἡγεσία πού ἐπηρεάσθηκε ἀπό ἄλλους παράγοντες.

OI ΕΚΚΛΗΣΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΜΕΤΑΠΤΩΣΕΙΣ τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας

, , , ,

Σχολιάστε

Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- E´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τὸ 2018

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

     ΜΕΡΟΣ E΄

Μέρος Α´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018 -Α´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Μέρος Β´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Β´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Μέρος Γ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Γ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Μέρος Δ´: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- Δ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ Πατριαρχεῖο Μόσχας

.               Ἡ Ἐκκλησία τῶν Ρώς, ποὺ τὴν ἵδρυσε πρὶν ἀπὸ 1030 χρόνια ὁ Ἅγιος καὶ Ἰσαπόστολος πρίγκιπας Βλαδίμηρος, μὲ τὴν βάπτισή τους στὸν Δνείπερο ποταμό, στὸ Κίεβο, διέρχεται μία ἀπὸ τὶς κρισιμότερες φάσεις τῆς ἱστορίας Της. Μὲ βάση τὶς πολιτικὲς καὶ γεωπολιτικὲς σκοπιμότητες τοῦ Βατικανοῦ, τῆς Δύσης καὶ τῆς φιλοδυτικῆς κυβέρνησης τῆς Οὐκρανίας καὶ τὴ συνδρομὴ τοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινούπολης προετοιμάζεται ὁ διχασμὸς τῶν Ὀρθοδόξων Χριστιανῶν τῆς Οὐκρανίας. Βατικανό, Οὐάσινγκτον, Βρυξέλλες, Κωνσταντινούπολη μεθοδεύουν τὴν ἐπέκταση στὸν ἐκκλησιαστικὸ χῶρο τοῦ πολιτικοῦ καὶ στρατιωτικοῦ ἐμφυλίου, ποὺ εἶναι ἀκόμη σὲ ἐξέλιξη στὴν Οὐκρανία.
.           Ἡ ἐκ μέρους τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας μέθοδος ἀποτροπῆς τοῦ διχασμοῦ τῶν Ρὼς εἶναι νὰ πεισθοῦν ὅσο γίνεται περισσότερες τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες νὰ διαφωνήσουν μὲ τὴν ἀπόφαση τοῦ Φαναρίου, ποὺ προωθεῖ τὴν Αὐτοκεφαλία (ἀνεξαρτησία) τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ αὐτὴν τῆς Ρωσίας. Ὁ ὑπεύθυνος τῶν ἐξωτερικῶν ὑποθέσεων τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας, Μητροπολίτης Βολοκολὰμσκ Ἱλαρίων ἐπισκέφθηκε ὅλες τὶς κατὰ τόπους Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες καὶ ἐξήγησε τὶς ἀπόψεις του ἐπὶ τοῦ Οὐκρανικοῦ. Ὁ ἴδιος ὁ Πατριάρχης κ. Κύριλλος ἔχει συνομιλήσει μὲ ὅλους τοὺς πρωθιεράρχες τῶν τοπικῶν Ἐκκλησιῶν, πλὴν τοῦ Ἀθηνῶν, διότι ὁ κ. Ἱερώνυμος δὲν τὸ θέλησε. Ἡ ὑστάτη κίνησή του, πρὸς ἀποτροπὴ τοῦ ἐνδοορθοδόξου σχίσματος, εἶναι ἡ ἐπίσκεψή του στὸ Φανάρι, στὶς 31 τρέχοντος Αὐγούστου, καὶ ἡ πρόσωπο μὲ πρόσωπο συζήτηση ποὺ θὰ ἔχει μὲ τὸν κ. Βαρθολομαῖο.
.           Τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας παράλληλα ἑτοιμάζει τὴν ἑπόμενη ἡμέρα τῆς σὲ βάρος του κηρύξεως θρησκευτικοῦ πολέμου ἀπὸ τὸ Φανάρι, μὲ τὴν ἀναγνώριση τῆς Αὐτοκεφαλίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας. Στρατηγικός του στόχος: τὸ Φανάρι μὲ τὴν ἀπόφασή του νὰ ἀπομονωθεῖ ἀπὸ τὶς ἄλλες Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες.
.         Ἰδιαίτερη ἔμφαση δίδει ἡ Μόσχα στὶς σχέσεις της μὲ τὶς τέσσερις ἀπὸ τὶς ἕξι ὑπὸ ἑλληνικὴ ποιμαντικὴ μέριμνα Ἐκκλησίες, ἤτοι τὰ Πατριαρχεῖα Ἀλεξανδρείας καὶ Ἱεροσολύμων καὶ τὶς Ἐκκλησίες Κύπρου καὶ Ἀλβανίας. Κύρια ἐπιχειρήματά της εἶναι ὅτι ἡ τυχὸν ἀναγνώριση τῆς Αὐτοκεφαλίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας θὰ περιπλέξει περισσότερο τὸ ἐκεῖ ἐκκλησιαστικὸ πρόβλημα, θὰ ἀποτελέσει παραβίαση τοῦ κανονικοῦ καὶ ἐκκλησιαστικοῦ Δικαίου καὶ θὰ προκαλέσει διάσπαση τῆς ἑνότητας τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας καί, ἑπομένως, ἀποδυνάμωσή Της.
.         Τὸ ἐγχείρημα τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας παρουσιάζει δυσκολίες. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου διατηρεῖ ἄριστες σχέσεις μαζί του, ἀλλὰ διὰ λόγους ἐθνικοὺς καὶ συναισθηματικούς, κατὰ πᾶσα πιθανότητα, δὲν θὰ διαφωνήσει μὲ τὴν ὅποια ἀπόφαση τοῦ Φαναρίου. Τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων ἐπιδιώκει νὰ διατηρεῖ καλὲς σχέσεις μὲ τὴν Ρωσικὴ Ἐκκλησία, ἡ ὁποία, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν, ἔχει ἐγκαταστήσει ναούς, μοναστήρια καὶ ἱδρύματα στοὺς Ἁγίους Τόπους. Ὅμως ὁ κ. Θεόφιλος χρωστᾶ εὐγνωμοσύνη στὸ Φανάρι, πρῶτον γιὰ τὴν ἐκλογή του στὴ θέση τοῦ Πατριάρχου καὶ δεύτερον, γιατί πῆρε τὸ μέρος του στὴν κρίση μὲ τὸ Πατριαρχεῖο Ἀντιοχείας, γιὰ τὴν ἵδρυση ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Ἱεροσολύμων Μητροπόλεως στὸ Κατάρ.
.         Ἐξαιρετικὲς τιμὲς τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας ἀποδίδει στὸν Πατριάρχη Ἀλεξανδρείας κ. Θεόδωρο, ἐπιδιώκοντας νὰ τὸν ἔχει μὲ τὸ μέρος του. Ἕως τώρα ἐκμαίευσε μίαν ἐκ μέρους του θετικὴ δήλωση γιὰ τὸ Οὐκρανικό. Τὸν κάλεσε στὴ Μόσχα στοὺς ἑορτασμούς, γιὰ τὰ 1030 χρόνια ἀπὸ τὸ βάπτισμα τῶν Ρὼς καὶ στὶς 28 Ἰουλίου 2018 ὁ κ. Θεόδωρος ἐνώπιον τοῦ Προέδρου Πούτιν, ἐκπροσώπων τῶν περισσοτέρων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν καὶ πλήθους λαοῦ ἀπευθυνόμενος στὸν Πατριάρχη Κύριλλο εἶπε, μεταξὺ τῶν ἄλλων: «…Ὅλες οἱ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες ἀγαπᾶμε καὶ ἐλπίζουμε πάντα στὴν Ἁγία Ρωσία» καὶ ἀφοῦ τὸν εὐχαρίστησε γιὰ τὴν βοήθεια ποὺ προσφέρει στὸ ἱεραποστολικὸ ἔργο τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας, προσέθεσε: «Ἐμεῖς Ἁγιώτατε προσευχόμαστε γιὰ ἐσᾶς καὶ πρωτίστως γιὰ τὴν εἰρήνη στὸν Οὐκρανικὸ λαό. Εἶστε ἕνας λαός, ἀπὸ μία κολυμβήθρα, ποὺ ἦρθε ἡ Ὀρθοδοξία». Φυσικὰ ἡ δήλωσή του δὲν θὰ ἀρέσει καθόλου στὸ Φανάρι. Ὅμως ὁ κ. Θεόδωρος καθόλου δὲν ἀποκλείεται νὰ ἀλλάξει ἄποψη. Τὸ Φανάρι ἔχει τοὺς τρόπους νὰ τὸν ἔχει μὲ τὸ μέρος του…
.         Ἰδιαίτερη προσωπικὴ σχέση ἐπιδιώκει νὰ ἔχει ὁ κ. Κύριλλος μὲ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀλβανίας κ. Ἀναστάσιο. Ἐπισκέφθηκε προσωπικὰ τὸ Δυρράχιο καὶ εἶχε συζήτηση μὲ τὸν κ. Ἀναστάσιο, ὁ ὁποῖος ἀπέστειλε ἀντιπροσωπεία στὴ Μόσχα γιὰ τὰ 1030 χρόνια ἀπὸ τὴν βάπτιση τῶν Ρώς. Στὶς 28 Ἰουλίου 2018 ὁ ἐκπρόσωπος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀναστασίου, Μητροπολίτης Ἀπολλωνίας καὶ Φίερι κ. Νικόλαος, ἀπευθυνόμενος στὸν Πατριάρχη Μόσχας, εἶπε μεταξὺ ἄλλων: «Ἡ ἑνότητα τῆς Ἐκκλησίας εἶναι πράγματι πολὺ σημαντικὴ καὶ ὁ Μακ. Ἀρχιεπίσκοπος Ἀναστάσιος ἐπίσης καταβάλλει προσπάθειες γιὰ τὴν διατήρηση τῆς ἑνότητας τῆς Ὀρθοδοξίας». Τὸ Φανάρι ἔχει ἐπίσης τοὺς τρόπους του νὰ ἔχει μὲ τὸ μέρος του τὸν κ. Ἀναστάσιο, ἂν καὶ ὁ Προκαθήμενος τῆς Ἀλβανικῆς Ἐκκλησίας ἔχει διαφορετικὴ προσωπικότητα ἀπὸ τὸν Ἀλεξανδρείας.
.         Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος τῆς Ἑλλάδος κ. Ἱερώνυμος συμπεριφέρεται ὡς νὰ παραμένει οὐδέτερος καὶ ἀδρανὴς στὸ Οὐκρανικό. Σὰν νὰ μὴν ἀφορᾶ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος ἡ ἑνότητα τῆς Ὀρθοδοξίας. Ἂν καὶ εἶχε ὑποσχεθεῖ στὴν ἀντιπροσωπεία τοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινούπολης ὅτι θὰ φέρει τὸ θέμα τῆς Οὐκρανίας στὴν προσεχῆ σύνοδο τῆς Ἱεραρχίας, αὐτὸ δὲν συμπεριλήφθηκε στὴν Ἡμερησία Διάταξή Της… Ἔχοντας σοβαρὰ προβλήματα μὲ τὸ Φανάρι δὲν θέλει νὰ τὰ αὐξήσει, ἀλλὰ δὲν θέλει καὶ νὰ Τὸ ὑποστηρίξει σὲ ὁποιοδήποτε ζήτημα, φυσικὰ καὶ στὸ Οὐκρανικό…
.         Ἀπὸ τὶς Σλαβικὲς Ἐκκλησίες μὲ δηλώσεις τους ὑποστηρίζουν ἀνοικτὰ τὶς ἀπόψεις τοῦ Πατριαρχείου τῆς Μόσχας τὰ Πατριαρχεῖα Σερβίας καὶ Βουλγαρίας καὶ οἱ Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες Τσεχίας – Σλοβακίας καὶ Πολωνίας. Σημειώνεται ὅτι οἱ πρώην κομμουνιστικὲς χῶρες Βουλγαρίας, Πολωνίας, Τσεχίας καὶ Σλοβακίας ἔχουν ἐνταχθεῖ στὸ ΝΑΤΟ, ἀλλὰ ἕως σήμερα οἱ Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες τους δὲν ἀκολουθοῦν τὴν ἀντιρωσικὴ πολιτικὴ γραμμὴ τῶν κρατῶν τους. Τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ἀντιοχείας ἔχει πολλοὺς λόγους νὰ εἶναι μὲ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας καὶ κατὰ τοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινούπολης, λόγοι οἱ ὁποῖοι ἤδη ἐκτέθηκαν στὸ σχετικὸ κεφάλαιο. Τὸ Πατριαρχεῖο Γεωργίας στὴν περίπτωση τῆς Συνόδου στὴν Κρήτη δὲν ἦταν μὲ τὸ μέρος τοῦ Φαναρίου… Τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ρουμανίας ἀποτελεῖ ἰδιάζουσα περίπτωση, ἀφοῦ ἐθνικά, ὡς λατινικῆς καταγωγῆς, δὲν ἀνήκει οὔτε στοὺς Σλάβους, οὔτε στοὺς Ἄραβες, οὔτε στοὺς Ἕλληνες. Ἕως τώρα στὸ Οὐκρανικὸ τηρεῖ ἴσες ἀποστάσεις. Ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας γίνεται μεγάλη προσπάθεια νὰ εἶναι μὲ τὸ μέρος του ὁ Πατριάρχης Ρουμανίας κ. Δανιήλ, ἀλλὰ αὐτὸς δὲν ἔχει ἐκφράσει σαφῶς τὴν ἄποψή του, ἀφοῦ τὰ μεταξὺ τῶν δύο Ἐκκλησιῶν προβλήματα παραμένουν…
.         Τὸ 2018 ἡ ἐκκλησιαστικὴ κατάσταση στὴν Οὐκρανία διαμορφώνεται ὡς ἑξῆς: Ὑπάρχει ἡ Κανονικὴ Αὐτόνομη Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, ἡ ἀναγνωριζόμενη ἀπὸ ὅλους τοὺς Ὀρθοδόξους καὶ εὑρισκόμενη ὑπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας. Ὑπάρχει μία σχισματική, τῆς ὁποίας ὁ ἡγέτης Φιλάρετος ἔχει αὐτοανακηρυχθεῖ Πατριάρχης Οὐκρανίας καὶ μία ἄλλη, μικρότερη, ἐπίσης σχισματικὴ ὁμάδα. Καὶ οἱ δύο ἐπιδιώκουν νὰ ἀποτελέσουν Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία, συνδεδεμένη μὲ τὸ Φανάρι, καὶ ὄχι μὲ τὴν Μόσχα. Εἶναι καὶ οἱ στὸν 16ο αἰώνα ἐφευρεθέντες ἀπὸ τοὺς Ἰησουίτες Οὐνίτες, ποὺ ἀνήκουν στὸν Πάπα.
.         Μὲ τὶς πιέσεις, ποὺ δέχονται, καὶ τοὺς διωγμούς, ποὺ ὑφίστανται ἀπὸ τὴν Οὐκρανικὴ Κυβέρνηση, οἱ ὑπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ φαίνεται ὅτι μειώνονται ὑπὲρ τῶν ἀντιρωσικῶν Ἐκκλησιῶν. Ἡ τελευταία ἐκτίμηση γιὰ τὴν θρησκευτικὴ κατάσταση τῆς Οὐκρανίας εἶναι τοῦ 2006. Μὲ βάση αὐτὴν τὶς ὑπὲρ τοῦ Αὐτοκεφάλου σχισματικὲς Ἐκκλησίες ἀκολουθεῖ τὸ 14,9% τῶν Οὐκρανῶν, τὸ 10,9% ἀκολουθεῖ τὴν ὑπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας κανονικὴ Ἐκκλησία, τὸ 5,3% τοὺς Οὐνίτες, ἄλλες Ὁμολογίες ἀκολουθεῖ τὸ 6%, ἐνῶ τὸ 62,5% δήλωσαν ἄθεοι… Ἡ ἐξήγηση τοῦ Κέντρου Ραζοῦμκοφ, ποὺ διενήργησε τὴν δημοσκόπηση, γιὰ τὸ ὑψηλὸ ποσοστὸ τῶν ἀθέων εἶναι ὅτι οἱ πολλοὶ Οὐκρανοὶ δὲν ἀντιλαμβάνονται τὶς ἐκκλησιολογικὲς διαφορὲς μεταξὺ τῶν Ὀρθοδόξων καὶ προτιμᾶνε νὰ μένουν στὸ ζήτημα οὐδέτεροι, δηλώνοντας ἄθεοι, μὴ θέλοντας ἐπίσης νὰ ἐμπλακοῦν σὲ πολιτικο-ἐκκλησιαστικὲς διενέξεις, μεταξὺ τῶν Ρώσων καὶ τῶν Οὐκρανῶν τῆς χώρας…
.         Ἔναντι τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ προβλήματος τῆς Οὐκρανίας τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας ἔχει ὁρισμένα μειονεκτήματα, ποὺ ἀξιοποιοῦν οἱ ἀντίπαλοί του. Πρῶτον συμπλέει καὶ συνεργάζεται μὲ τὴν πολιτικὴ ἡγεσία τῆς Ρωσίας, ἡ ὁποία βρίσκεται σὲ ἐμπόλεμη κατάσταση μὲ τὴν Οὐκρανία. Εἶναι ἑπομένως δυσχερέστατη ἡ ἀντιμετώπιση τοῦ ἀντιρωσικοῦ φανατισμοῦ. Τὸ δεύτερο εἶναι ὅτι ὁ Πατριάρχης Μόσχας στὸ ταξίδι του στὸ Κίεβο καὶ γενικότερα προβάλλει μίαν κοσμικοῦ τύπου ἰσχύ, ποὺ προκαλεῖ ἀντιδράσεις. Δὲν χρειάζονται οἱ προκλητικὲς ἐμφανίσεις του μὲ λιμουζίνες καὶ πολυπληθῆ φρουρά, οὔτε ἡ ἕως τὸν βαθμὸ τῆς δουλοπρέπειας ἔναντί του συμπεριφορὰ τῶν συνεπισκόπων του καὶ τῶν ἄλλων κληρικῶν καὶ λαϊκῶν. Ἡ ταπείνωση καὶ ἡ ἁπλότητα δὲν σημαίνουν ἀπόρριψη τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ ἀξιώματος. Μία ἄλλη, πιὸ πνευματική, προσέγγιση τοῦ ποιμνίου του –ἐννοεῖται καὶ τοῦ οὐκρανικοῦ– θὰ βοηθοῦσε νὰ ξεπεραστοῦν οἱ πολιτικὲς διχαστικὲς ἐπιπτώσεις καὶ νὰ διατηρηθεῖ ἡ ἑνότητά του.-

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: Η ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟ 2018- ϛ´ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

, ,

Σχολιάστε

ΘΑΥΜΑΤΟΥΡΓΕΣ ΕΙΚΟΝΕΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΤΗ ΡΩΣΙΑ [Νέα ἔκδοση]

«Θαυματουργὲς εἰκόνες τῆς Παναγίας στὴ Ρωσία»

ἐκδ. Ἱ . Μονῆς Παρακλήτου ,
Ὠρωπὸς Ἀττικῆς Ἰούλιος 2018,
σελ. 256

Ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸ Εἰσαγωγικὸ Σημείωμα

.                  Ἡ εἰκονογραφία τῆς Ἐκκλησίας μας εἶναι μιὰ ἀπὸ τὶς φανερώσεις τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεώς της, ὅπως εἶναι ἐπίσης ὁ λόγος τῆς Ἁγίας Γραφῆς καὶ τῶν θεοφόρων Πατέρων.
.                  Οἱ ἱερὲς εἰκόνες ἑπομένως τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ, τῆς Κυρίας Θεοτόκου, τῶν ἀγγέλων καὶ τῶν ἁγίων εἶναι ἰδιόμορφα βιβλία τῆς Ἐκκλησίας, τὰ ὁποῖα θεολογοῦν μὲ τὴν σιγή τους.
.                  Γι᾽ αὐτὸ ἡ Ἐκκλησία, μὲ ἀπόφανση τῆς Ζ´ Οἰκουμενικῆς Συνόδου παραγγέλλει νὰ τοποθετοῦμε τὶς ἱερὲς εἰκόνες στοὺς ναούς, στὰ σπίτια, ἀκόμα καὶ στοὺς δρόμους, προκειμένου ν᾽ ἀντικρίζουμε τὰ πρότυπα τῆς Ἁγιότητος ἀλλὰ καὶ νὰ ἁγιαζόμαστε μὲ τὴν χάρη τους.
.                  Ἔτσι ἐξηγεῖται καὶ ἡ ἀποστολικὴ παράδοση τῆς προσκυνήσεως τῶν ἱερῶν εἰκόνων.
.                  Ἂν σ᾽ ὅλους τοὺς Ἁγίους πρέπει τιμητικὴ προσκύνηση, πολὺ περισσότερο στὴν Θεομήτορα καὶ Παρθένο Μαρία. Αὐτὴ εἶναι ἁγιότερη ἀπὸ κάθε ἅγιο, εἶναι ἡ κορυφὴ καὶ ἡ τελείωση τῶν Ἁγίων, ἀλλὰ καὶ ἡ μεγαλύτερη εὐεργέτιδα τῆς ἀνθρωπότητος, καθὼς ἔγινε ἡ αἰτία τῆς ἐνανθρωπήσεως καὶ ἑπομένως τῆς σωτηρίας μας.
.                  Ἀναρίθμητες εἰκόνες τῆς Παναγίας ὑπάρχουν σ’ ὅλον τὸν ὀρθόδοξο κόσμο καὶ πολλές ἀπ’ αὐτὲς ἔχουν τὴν χάρη τῆς θαυματουργίας. Στὴν Ρωσία, εἰδικότερα, μόνο οἱ ἐπώνυμες εἰκόνες της, μέ πολυάριθμα ἀντίγραφα ἡ καθεμιά, ὑπολογίζονται σὲ ἑπτακόσιες, ἀπὸ τὶς ὁποῖες, σύμφωνα μέ τό Ἡμερολόγιο τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας, διακόσιες ὀγδόντα περίπου εἶναι θαυματουργὲς καὶ ἑορτάζονται λειτουργικά.
.                  Ἀπέραντη εἶναι ἡ εὐλάβεια τοῦ ρωσικοῦ λαοῦ πρὸς τὶς εἰκόνες τῆς Θεοτόκου, ποὺ βρίσκονται διάσπαρτες στοὺς ναοὺς καὶ στὰ μοναστήρια τῆς ἀπέραντης χώρας του. Ὁρισμένες ἔπαιξαν σπουδαιότατο ρόλο στὸν ἐκκλησιαστικό, κοινωνικὸ καὶ ἐθνικὸ βίο τῶν Ρώσων. Μέσα ἀπὸ τὰ ἱστορικά τους συχνὰ παρελαύνουν γνωστά πρόσωπα καί σημαντικά γεγονότα τῆς ρωσικῆς ἱστορίας –ἡγεμόνες καί τσάροι, ἱεράρχες καί ἀσκητές, πολιορκίες καί μάχες, θεομηνίες καί καταστροφές. Σὲ κάθε περίπτωση, ὅλοι κινοῦνται καὶ ὅλα διαδραματίζονται γύρω ἀπό κάποιαν εἰκόνα τῆς Παναγίας, ἡ ὁποία σὲ κρίσιμες στιγμές ἐπεμβαίνει γιὰ νὰ σώσει τὸν λαὸ τοῦ Υἱοῦ της.
.                 Στὸ μικρὸ τοῦτο βιβλίο, στό ὁποῖο παρουσιάζονται τριάντα τέσσερις θαυματουργὲς εἰκόνες τῆς Παναγίας μας στὴν Ρωσία, διαπιστώνεται γι’ ἄλλη μιὰ φορὰ ἡ χάρη, ἡ δύναμη καὶ ἡ εὐεργετικότητα τῆς πανάχραντης Μητέρας τοῦ Χριστοῦ καὶ δικῆς μας Μητέρας.

, , , , ,

Σχολιάστε

ΕΠΙΣΤΡΕΦΟΥΝ ΟΙ ΕΦΙΑΛΤΕΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος) «οἱ διωγμοὶ καὶ οἱ μαρτυρικοὶ θάνατοι χριστιανῶν ἐπὶ τῆς σοβιετικῆς ἐξουσίας ἦσαν οἱ πολυπληθέστεροι στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας»

Ἐπιστρέφουν οἱ ἐφιάλτες

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Μὲ τὶς ἐκδηλώσεις γιὰ τὰ ἑκατὸ χρόνια ἀπὸ τὴν ἐπικράτηση τῶν μπολσεβίκων στὴ Ρωσία ἐπιστρέφουν οἱ ἐφιάλτες τοῦ ἀπάνθρωπου καθεστῶτος ποὺ ἐπέβαλαν στὴ χώρα αὐτὴ καί, μετὰ τὸν Β´ Παγκόσμιο Πόλεμο, σὲ πολλὲς χῶρες τῆς Εὐρώπης, τῆς Ἀσίας καὶ τῆς Ἀμερικῆς. Τὸ σοβιετικὸ καθεστὼς βυθίστηκε στὸ αἷμα ἀθώων ἀνθρώπων, οἱ περισσότεροι τῶν ὁποίων ἦσαν Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί, καὶ κατέρρευσε ἀπὸ τὸ 1989.
.             Στὴ μνήμη τῶν χιλιάδων μαρτύρων, ποὺ βασανίστηκαν καὶ δολοφονήθηκαν ἀπὸ τὸ ὁλοκληρωτικὸ καθεστώς, τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας προετοιμάζει ἐκδήλωση, ἡ ὁποία θὰ εἶναι ἐπίσης ἀφιερωμένη στὰ ἑκατὸ χρόνια ἀπὸ τὴν ἀποκατάσταση τοῦ θεσμοῦ τοῦ Πατριαρχείου καὶ στὰ ἑκατὸ χρόνια ἀπὸ τὴν ἐκλογὴ τοῦ

φωτογραφία τοῦ μνημείου, τὸ ὁποῖο ἔχει ἀνεγερθεῖ κοντὰ στὴ Μόσχα μὲ τὰ ὀνόματα τῶν Χριστιανῶν Μαρτύρων τῆς σοβιετικῆς εἰς βάρος τους θηριωδίας.

μάρτυρα Πατριάρχου Τύχωνα.
.             Κατὰ τὴν ἐκτίμηση τοῦ Ἀντρὲ Λαρανέ, δημοσιογράφου τῆς γαλλικῆς ἐφημερίδας «Λιμπερασιὸν» καὶ ἱδρυτοῦ τῆς ἱστοσελίδας Herodote.net, ο διωγμο καο μαρτυρικο θάνατοι χριστιανν π τς σοβιετικς ξουσίας σαν ο πολυπληθέστεροι στν στορία τς νθρωπότητας. Ξεπερνοῦν κατὰ πολὺ αὐτοὺς ἐπὶ τῶν ρωμαίων αὐτοκρατόρων Νέρωνα, Δεκίου καὶ Διοκλητιανοῦ…
.             Ἡ Ἐκκλησία στὴ Ρωσία, ἀντίθετα πρὸς τὴν κυριαρχοῦσα προπαγάνδα, ἀπὸ τὸ 1905 εἶχε ἀρχίσει νὰ ἐπιδιώκει τὴν ἀπελευθέρωσή της ἀπὸ τὴν τσαρικὴ ἐξουσία καὶ νὰ ἑτοιμάζει τὴν ἀνασύσταση τοῦ Πατριαρχείου καὶ μία σειρὰ μεταρρυθμίσεων. Γιὰ νὰ τὶς περάσει, εἶχε ἀρχίσει νὰ προπαρασκευάζει Σύνοδο, ἀλλὰ ἡ αὐτοκρατορικὴ κυβέρνηση καθυστεροῦσε νὰ τὴν συγκαλέσει. Ὁ Α´ Παγκόσμιος Πόλεμος καὶ ἡ ἀπεριόριστη ἐπίδραση τοῦ Ρασπούτιν ἐπὶ τῆς αὐτοκρατορικῆς οἰκογένειας καὶ ἐπὶ τῆς κυβερνήσεώς της τόνιζαν τὴν ἐξάρτηση τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τὴν Πολιτεία. Ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἐξάρτηση ἤθελε νὰ ἀπαλλαγεῖ ἡ Ἐκκλησία καὶ νὰ ξαναβρεῖ τὴν ἐλευθερία της.

Χάρτης τῶν φυλακῶν στὴ Μόσχα καὶ στὰ περίχωρά της, ὅπου χριστιανοὶ φυλακίζονταν, ἀνακρίνονταν, βασανίζονταν καὶ ἐκτελοῦνταν

.             Ἡ Σύνοδος ἄρχισε τὶς ἐργασίες της στὰ μέσα τοῦ 1917. Στὶς 28 Ὀκτωβρίου 1917, ὅταν οἱ μπολσεβίκοι κτυποῦσαν τὸ Κρεμλίνο, ἡ Ρωσικὴ Σύνοδος ψήφισε ὁμοφώνως τὴν ἀνασύσταση τοῦ Πατριαρχείου καὶ στὴ συνέχεια ἐξέλεξε Πατριάρχη τὸν Τύχωνα. Πρὶν ἐνθρονισθεῖ ὁ Πατριάρχης, στὶς 21 Νοεμβρίου 1917, ἡ Σύνοδος ἀπηύθυνε μήνυμα πρὸς τὸν ρωσικὸ λαό. Μὲ αὐτὸ τὸν καλοῦσε «νὰ προσευχηθεῖ ἐν μετανοίᾳ γιὰ τὸ μέγα ἁμάρτημα ἐκείνων ἐκ τῶν τέκνων της, πού, ἔχοντας ἀπὸ ἄγνοια ὑποπέσει σὲ πλάνη ἔγιναν ἀδελφοκτόνοι καὶ ἀνίεροι καταστροφεῖς τῆς ἱερᾶς κληρονομιᾶς τοῦ ἔθνους….». Κάτι μᾶς θυμίζει αὐτὴ ἡ ἐγκύκλιος…
.             Ἀπὸ τὸν Δεκέμβριο τοῦ 1917, μὲ τὰ πρῶτα διατάγματα τῆς σοβιετικῆς κυβέρνησης, περιορίστηκαν ἡ ἐλευθερία, τὰ μέσα καὶ οἱ δραστηριότητες τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ ὀρθόδοξοι πιστοὶ προσπάθησαν νὰ ὑπερασπιστοῦν τὰ ἱερὰ καὶ τὰ ὅσιά τους. Διοργάνωσαν πολυπληθεῖς εἰρηνικὲς πορεῖες, ποὺ ἡ ἀστυνομία καὶ ἡ ἐλεγχόμενη ἀπὸ τοὺς μπολσεβίκους πολιτοφυλακὴ (Τσεκὰ) διέλυσαν μὲ πυροβολισμοὺς καὶ ριπὲς πολυβόλων.
.             Ὁ Πατριάρχης Τύχων ἦταν μὲν ταπεινὸς καὶ μὲ ἀγάπη πολλὴ στὴν καρδιά του, ἀλλὰ γενναῖος καὶ θαρραλέος. Στὶς 19 Ἰανουαρίου 1918, μὲ μήνυμά του, κατήγγειλε ὅσους «σφαγιάζουν τὴν ἀλήθεια καὶ ἐπιδιώκουν νὰ καταστρέψουν τὸ ἔργο τοῦ Χριστοῦ….» Καὶ πρόσθεσε: «Ἡ ἐξουσία ἂν καὶ ὑποσχέθηκε νὰ ἀποκαταστήσει στὴ Ρωσία τὴν τάξη, μετέρχεται παντοῦ μίαν ἐπαίσχυντη αὐθαιρεσία καὶ βιαιότητα χωρὶς περιορισμοὺς ἐναντίον ὅλων καὶ εἰδικότερα πρὸς τὴν ἁγία Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία».
.             Στὶς 20 Ἰανουαρίου 1918 ἡ Ἐκκλησία τίθεται ἐκτὸς Νόμου καὶ δημεύονται ὅλα τὰ ἐκκλησιαστικὰ ἀγαθά της, ἀκόμα καὶ αὐτὰ ποὺ χρησιμοποιοῦντο στὴ Λατρεία. Δημεύθηκαν τὰ τυπογραφεῖα της, καὶ κατασχέθηκαν τὰ ἐκκλησιαστικὰ καὶ θεολογικὰ βιβλία. Οἱ περισσότεροι κληρικοὶ διώχθηκαν, οἱ ἐκκλησιές τους ἔκλεισαν, πολλοὶ φυλακίστηκαν, βασανίστηκαν, φονεύθηκαν.
.             Ὁ πρῶτος κληρικὸς στὴ σειρὰ τῶν χιλιάδων μαρτυρησάντων ποὺ δολοφονήθηκε ἦταν ὁ πρωτοπρεσβύτερος Ἰωάννης Κοσουρόφ. Βρισκόταν στὸ Τσαρκόγιε Σέλο, προάστιο τῆς Ἁγίας Πετρούπολης. Ἦταν ἕνας θαρραλέος κληρικός, ἀνοικτὸς πρὸς ὅλους. Στὶς 31 Ὀκτωβρίου 1917, ὅταν βρέθηκε μπροστὰ σὲ λεηλασίες καὶ δολοφονίες, δὲν δίστασε μὲ ὑψωμένα τὰ χέρια νὰ πλησιάσει τοὺς μπολσεβίκους καὶ νὰ τοὺς ζητήσει νὰ σταματήσουν τὴ σφαγή. Ἐκεῖνοι ἔπεσαν ἐπάνω του, ἄρχισαν νὰ τὸν κτυποῦν ἀλύπητα μὲ ρόπαλα καὶ μὲ τοὺς ὑποκοπάνους τῶν ὅπλων τους καὶ ἡμιθανῆ τὸν ἔσερναν ἐπὶ ὥρα πάνω στὶς γραμμὲς τοῦ τρένου ἕως ὅτου ἄφησε τὴν τελευταία του ἀναπνοή.

Χάρτης τῆς ΕΣΣΔ, μὲ τὰ στρατόπεδα ἐργασίας (γκουλάγκ), τὰ ὁποῖα ἐκτείνονταν ἀπὸ τὰ σύνορα μὲ τὴν Πολωνία ἕως τὴν Κολιμά, τὴ Σαχαλίνη καὶ τὶς Κουρίλες νήσους στὸν Εἰρηνικὸ ὠκεανό.

.             Ὁ πρῶτος μάρτυρας ἐπίσκοπος ἦταν ὁ Μητροπολίτης Κιέβου Βλαδίμηρος. Στὶς 25 Ἰανουαρίου 1918 τὸ ἀπόγευμα οἱ μπολσεβίκοι πῆγαν καὶ τὸν πῆραν ἀπὸ τὸ κτίριο τῆς Μητρόπολης. Στὸ δρόμο πρὸς τὴν ἐκτέλεση καὶ ἐν μέςῳ τῶν δολοφόνων του ἦταν ἤρεμος. Ὅταν κατάλαβε ὅτι ἦρθε ἡ ὥρα, ἄρχισε νὰ ψέλνει, ἐνῶ τὰ δάκρυα τρέχαν στὰ γένια του: «Προσκυνῶ τὰ πάθη σου Χριστέ. Δεῖξον μοι καὶ τὴν ἔνδοξόν σου Ἀνάστασιν». Οἱ πυροβολισμοὶ ἦσαν πολλοί. Τὸ σῶμα τοῦ Ἁγίου μάρτυρος Ἐπισκόπου ἔπεσε στὸ χῶμα. Γύρω του σχηματίσθηκε μία λίμνη αἵματος. Τὸ ξημέρωμα μοναχὲς ἀπὸ κοντινὸ μοναστήρι βρῆκαν τὸ λείψανό του, ἀπὸ τὸ ὁποῖο εἶχαν ἀφαιρεθεῖ ὁ σταυρὸς καὶ τὸ ἐγκόλπιο ποὺ φοροῦσε, καθὼς ἐπίσης τὸ ρολόι του καὶ τὰ παπούτσια του… Μάρτυρας ἦταν καὶ ὁ Πατριάρχης Τύχωνας. Σήκωσε ὅλο τὸ βάρος τοῦ πρώτου ἀμείλικτου διωγμοῦ κατὰ τῆς Ἐκκλησίας ἀπὸ τοὺς μπολσεβίκους καὶ ὑπέφερε πολύ: ταπεινώσεις, βασανιστήρια, φυλακίσεις, περιορισμοὺς κατ’ οἶκον, αὐστηρὴ ἐπιτήρηση, διωγμοὺς καὶ καθαίρεση ἀπὸ τοὺς ἐγκάθετους κληρικοὺς τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ καθεστῶτος, ποὺ ἐπιχείρησαν νὰ ἁλώσουν τὴν Ἐκκλησία. Τὸ 1923 δολοφόνησαν τὸν ἰδιαίτερο γραμματέα του, τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1925 εἰσήχθη στὸ νοσοκομεῖο καὶ στὶς 25 Μαρτίου τοῦ ἰδίου ἔτους ἐκοιμήθη. Λέγεται ὅτι δολοφονήθηκε μὲ δηλητήριο. Πρὶν ἀπὸ τὴν κοίμησή του εἶπε προφητικά: «Τώρα θὰ κοιμηθῶ βαθιὰ καὶ γιὰ πολὺ χρόνο… Ἡ νύχτα θὰ εἶναι μακρά, μακρά, ζοφερή, ζοφερή…». Στὴν κηδεία του συγκεντρώθηκαν πάνω ἀπὸ 300.000 πιστοί. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας τὸν κατέταξε στοὺς ἁγίους μάρτυρές της καὶ τὸν ἑορτάζει στὶς 25 Μαρτίου καὶ στὶς 19 Ὀκτωβρίου, ἡμέρα τῆς ἀνακομιδῆς τοῦ λειψάνου του, ποὺ εἶναι ἄφθαρτο καὶ μπορεῖ κανεὶς νὰ διακρίνει τὰ χαρακτηριστικά τοῦ προσώπου του.
.             Ἡ νύχτα στὴ σοβιετικὴ Ρωσία ἦταν μακρὰ καὶ ζοφερή. Ὅμως πέρασε. Ὁ Ἕλληνας ποιητὴς καὶ στοχαστὴς Γιῶργος Σαραντάρης τόχε προβλέψει τὸ 1937, ὅταν ὁ Στάλιν ἦταν στὴ παντοδυναμία του. Ἐξέφρασε τὴν πίστη ὅτι ἡ Ρωσία «ὕστερα ἀπὸ τὸ σφάλμα ποὺ διέπραξε νὰ ὑποταχτεῖ στὴν ὑλιστικὴ θεωρία τοῦ μαρξισμοῦ καὶ τὴν πρόσκαιρη πείρα τοῦ ἰδιότυπου σοσιαλιστικοῦ συστήματος, ποὺ σήμερα τῆς δίνει τὴν κατεύθυνση, θὰ γίνει ξανὰ χώρα χριστιανὴ – ὀρθόδοξη, ἀλλὰ προικισμένη μὲ μία δύναμη καὶ μία ἐπιβολὴ πάνω στὸν πολιτισμένο κόσμο, ποὺ ἀναμφισβήτητα τῆς ἔλειπαν στὸ παρελθόν.-

 

Σημ. Τὸ ὑλικὸ ποὺ χρησιμοποιήθηκε εἶναι ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Nikita Struve «Οἱ χριστιανοὶ εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν», σὲ μετάφραση τοῦ Ἀρχιμ. Χριστοδούλου Παρασκευαΐδη, μετέπειτα Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος (Ἔκδ. «Ἡ Χρυσοπηγή», Ἀθῆναι, 1968). Ἐπίσης ἀπὸ τὸ βιβλίο “Les mouveaux martyrs Russes”, Ed. Resiac, Montsurs, 1976 καὶ ἀπὸ τὴν «Le monde Diplomatique», Octobre 1917, Dossier 1917.  

 

Πίνακας

Στοιχεῖα ποὺ ἀφοροῦν τοὺς διωγμοὺς τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στὴ Ρωσία

1914     1962 1973

Ἐπίσκοποι ἐν ἐνεργείᾳ                             163           60             64

Ἐφημέριοι Κληρικοὶ                           51.105     14.000         ;

Ἐνορίες                                               54.174     20.000     11.500

Μοναστήρια καὶ Ἡσυχαστήρια             1.025             67           12

Μοναχοὶ καὶ μοναχὲς                           94.629         ;               ;

Ἐκκλ. Ἀκαδημίες                                         4               2             2

Θεολογικὰ σεμινάρια                                  57               4             3

Προθεολογικὰ σχολεῖα                               185       Ἀπαγορευμένα

Ἐνοριακὰ κατηχητικὰ σχολεῖα             37.528         Ἀπαγορευμένα

Νοσοκομεῖα                                               291         Ἀπαγορευμένα

Γηροκομεῖα καὶ ἄσυλα                             1.113         Ἀπαγορευμένα

Ἐνοριακὲς βιβλιοθῆκες              34.497         Ἀπαγορευμένες

, , , ,

Σχολιάστε

«ΣΑΡΩΝΕΙ» ΣΤΗΝ ΡΩΣΙΑ Ο ΑΓ. ΠΑΪΣΙΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ

«ΣΑΡΩΝΟΥΝ» ΣΕ ΠΩΛΗΣΕΙΣ ΤΑ ΒΙΒΛΙΑ ΤΟΥ
Ὁ πιὸ δημοφιλὴς Ἅγιος στὴ Ρωσία εἶναι ὁ Παΐσιος

ἐφημ. «ΕΘΝΟΣ»

.           «Στὰρ» στὴ Ρωσία ἔχει μετατραπεῖ ὁ Ἅγιος Παΐσιος. Τὰ βιβλία μὲ τοὺς λόγους του καὶ τὴν ἀσκητική του ζωή, «σαρώνουν» ἐκδοτικά. Μέχρι τώρα ἔχουν πουληθεῖ περισσότερα ἀπὸ τρία ἑκατομμύρια ἀντίτυπα, ἐνῶ ἔχουν γυριστεῖ …ἑφτὰ κινηματογραφικὲς ταινίες καὶ ἑτοιμάζεται καὶ μία ὄγδοη.
.           «Στὸν γιό μας δώσαμε τὸ ὄνομα Ἀρσένιος, στὴ μνήμη τοῦ Ἁγίου Παΐσιου, ποὺ τὸν ἀγαπᾶμε πολύ. Διάβασα ὅλα τὰ βιβλία μὲ τὸ λόγο του!», λέει ἡ Νάντια Τουσινάιτε, πρόεδρος τοῦ Κέντρου Κοινωνικῆς Βοήθειας τοῦ Ἁγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου, στὸ χωριὸ Μπάρκοβο τῆς περιοχῆς Πούσκιν, ποὺ βρίσκεται σὲ ἀπόσταση 50 χλμ ἀπὸ τὴ Μόσχα.
.           Ὁ γιὸς τῆς Νάντιας γεννήθηκε μὲ προβλήματα στὴν ἀκοὴ καὶ τὴν ὁμιλία. «Σοκαριστήκαμε, ὅταν μάθαμε ὅτι ὁ Ἀρσένιός μας εἶναι κωφάλαλος, μετά μοῦ ἦρθε ἡ ἰδέα νὰ ἱδρύσω στὴν ἐνορία τῆς ἐκκλησίας μας, τοῦ Προφήτη Ἠλία, ἕνα Κέντρο στὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου Παϊσίου γιὰ τὰ παιδιὰ μὲ εἰδικὲς ἀνάγκες ποὺ θὰ ἔχει ὡς ὕμνο τοῦ τὸ ἑλληνικὸ τραγούδι “Ἑλένη”, τῆς Ἄννας Βίσση!», λέει.
.             Ἡ Νάντια, ὅπως καὶ πολλοὶ ἄλλοι γονεῖς μὲ ἀνάλογες περιπτώσεις στὴ Ρωσία, πιστεύουν, ὅτι μέσῳ τῶν προσευχῶν στὸν ἅγιο Παΐσιο, ὁ Θεὸς μπορεῖ νὰ θεραπεύσει τὸν Ἀρσένιο καὶ ὅλα τὰ παιδιὰ ποὺ πάσχουν ἀπὸ σοβαρὲς ἀσθένειες. Συναντήσαμε τὴ Νάντια στὸ Κέντρο, στὸ πλαίσιο μία ἡμερίδας στὴ μνήμη τοῦ ἁγίου Παϊσίου ποὺ πραγματοποιήθηκε πρόσφατα στὸ κέντρο τῆς Ρωσικῆς Ὀρθοδοξίας, τὴ Λαύρα τοῦ Ὁσίου Σεργίου στὸ Σέργκιεφ Ποσάντ.  Σὲ αὐτὴ τὴ “Μέκκα” τῆς ρωσικῆς Ὀρθοδοξίας, τὸ πρῶτο ποὺ ἀντικρίζει ὁ ἐπισκέπτης εἶναι τὸ ἄγαλμα τοῦ Ὁσίου Σεργίου Ροντονέζκι, ἑνὸς ἀπὸ τοὺς πρώτους Ρώσους ποὺ ἁγιοποιήθηκαν, στὴν πλατεία ἔξω ἀπὸ τὰ τείχη τῆς Λαύρας.

   Τὸ μοναστήρι τῆς Ἁγίας Λαύρας

.             Σὲ ἀπόσταση λίγων μέτρων μακριά, μπροστὰ στὸ ξενοδοχεῖο “Παλιὰ Λαύρα”, πίσω ἀπὸ δέντρα καὶ μέσα ἀπὸ φυλλωσιὲς “κρυφοκοιτάζει” τοὺς προσκυνητὲς ὁ …Λένιν. Στὴ δίμετρη βάση τῆς προτομῆς τοῦ Βλαντιμὶρ Ἴλιτς Οὐλιάνοφ ὑπάρχει ἐπιγραφὴ μὲ μεγάλα κεφάλαια γράμματα: “ΛΕΝΙΝ”. Ὡσὰν ὁ γλύπτης του νὰ εἶχε προβλέψει, ὅτι θὰ ἔρθουν καιροὶ ποὺ οἱ Ρῶσοι, μὲ πρώτους τους νέους, δὲν θὰ ἀναγνωρίζουν φυσιογνωμικὰ τὸν ἡγέτη ποὺ ἄλλαξε τὸν κόσμο. μπολσεβίκος γέτης, θεος διος, λλ “θες” γι κατοντάδες κατομμύρια “πιστούς” τοῦ διαλεκτικο λισμο στ Σοβιετικ νωση καὶ στὸν ὑπόλοιπο πλανήτη, “βλέπει” τώρα τοὺς Ρώσους νὰ διαβαίνουν κατὰ χιλιάδες εὐλαβικὰ γιὰ προσκύνημα τὴν πύλη τῆς Μονῆς Λαύρας.

   Παΐσιος ἐναντίον …Λένιν.

.           Ἦταν ὁ λενινισμὸς ἡ ἐπίσημη “θρησκεία” τῶν Ρώσων, ἐπιβεβλημένη ἄνωθεν, ἐπὶ ἑβδομήντα καὶ κάτι χρόνια, εἶναι τώρα ὁ χριστιανισμὸς στὴν ὀρθόδοξή του ἐκδοχή, μηδέποτε ξεριζωμένος πάντως ἀπὸ τὴ συνείδηση τοῦ Ρώσου πιστοῦ, ποὺ “πυρπολεῖ”, μέςῳ τῆς ραγδαίας διάδοσης τῶν μηνυμάτων τοῦ Παϊσίου, τὴν ψυχή του.

Τὸ ἄγαλμα τοῦ Λένιν

.             Τώρα “στὰρ” εἶναι στὴ Ρωσία ἕνας ἁγιορείτης μοναχός, ὁ Ἕλληνας Ἅγιος (πλέον) Παΐσιος. Τὰ βιβλία μὲ τοὺς λόγους του καὶ τὴν ἀσκητικὴ ζωή του σαρώνουν ἐκδοτικά. Μέχρι τώρα ἔχουν πουληθεῖ περισσότερα ἀπὸ τρία ἑκατομμύρια ἀντίτυπα, ἐνῶ ἔχουν γυριστεῖ …ἑφτὰ κινηματογραφικὲς ταινίες καὶ ἑτοιμάζεται καὶ μία ὄγδοη. Οἱ Ρῶσοι, ὅμως, δὲν θέλουν – κάποιοι ἐξακολουθοῦν καὶ νὰ τὸν νοσταλγοῦν – νὰ ξεχάσουν καὶ τὸν Λένιν. Τὸν διατηροῦν (οἱ παλαιότεροι) στὴ μνήμη τους, τὸν “προσκυνοῦν” ὅσοι τὸ ἐπιθυμοῦν, μουμιοποιημένο στὴν Κόκκινη Πλατεία, ἀλλὰ καὶ σὲ …μπρούτζινη μορφὴ ἀγαλμάτων στὴν ἀχανῆ ἐπικράτεια. «Ἡ προτομὴ δὲν μεταφέρθηκε, δὲν καταστράφηκε, γιατί ἀνήκει πλέον στὴν ἱστορία», μᾶς ἐξηγεῖ ἕνας περαστικὸς μοναχός, κάνοντας τὸν σταυρό του ὑπὲρ τῆς σωτηρίας τῆς ψυχῆς τοῦ Λένιν: «Ὁ Θεὸς νὰ τὸν ἀναπαύσει!», λέει. Ἕνας μοναχὸς προσεύχεται γιὰ τὸν …Λένιν.
.             Ἀλλὰ ὁ Παΐσιος εἶναι μακρὰν ὁ πιὸ δημοφιλὴς Ἅγιος. Κατὰ χιλιάδες συρρέουν οἱ Ρῶσοι πιστοὶ γιὰ προσκύνημα ἔξω ἀπὸ τὴ Θεσσαλονίκη, ὅπου εἶναι ἐνταφιασμένος ὁ Παΐσιος, κυκλοφοροῦν ἀναρίθμητες ἱστορίες καὶ μαρτυρίες γύρω ἀπὸ τὴ ζωὴ καὶ τὶς προφητεῖες του. «Κάποτε, ἕνας Ρῶσος προσκυνητὴς ρώτησε τὸν γέροντα Παϊσίο πῶς βλέπει τὴ Ρωσία καὶ ἐκεῖνος τοῦ ἀπάντησε: “Βλέπω πολὺ φῶς! Τοῦ ἄρεσε ὁ ρωσικὸς λαός, γιατί -ἔλεγε- ἔχει μέσα του τὴν ταπεινότητα», λέει ὁ πατὴρ Μεθόδιος γιὰ τὸν Παΐσιο, τὸν ὁποῖο γνώριζε προσωπικά.
.             Οἱ Ρῶσοι δείχνουν νὰ ἐμπνέονται ἀπὸ τὸν ἁγιορείτη Ἅγιο, αἰσθάνονται νὰ τοὺς δίνει ἐλπίδα, πιστεύουν ὅτι κάνει θαύματα. «Ὅταν ἦρθα ἀπὸ τὴ Ἀθήνα στὴ Μόσχα, δὲν περίμενα τόση εὐλάβεια», λέει ὁ 26χρονος σπουδαστὴς τῆς Ἀκαδημίας τοῦ Πατριαρχείου Μόσχας, Κωνσταντῖνος Μπαϊρακτάροβ. «Ὁ Παΐσιος εἶναι ἕνας σύγχρονος ἅγιος, ποὺ πρόλαβε καὶ τὸ κινητὸ τηλέφωνο, ἀλλὰ ἔχει πολλὰ κοινὰ μὲ τὸν Ὅσιο Σέργιο Ροντονέζκι ποὺ ζοῦσε τὸν 15ο αἰώνα. Μὲ τόση ἀγάπη ὁ Παΐσιος εἶναι ὁ προστάτης τῆς φιλίας τῶν δύο λαῶν μας», τονίζει ὁ Κωνσταντῖνος, παιδὶ παλιννοστούντων ὁμογενῶν Ποντίων ἀπὸ τὸ Καζακστάν, ποὺ μεγάλωσε στὴν Ἀθήνα καὶ ἀπὸ μικρὸς πήγαινε στὴν ἐκκλησιὰ τῆς Παναγίας Σουμελᾶ Ἀχαρνῶν. «Φοιτῶ ἐδῶ, στὴν Ἀκαδημία. Βοηθῶ τοὺς συμφοιτητές μου στὴν ἑλληνικὴ γλώσσα, ἀλλὰ σκοπεύω νὰ γυρίσω Ἑλλάδα», λέει.
.             Ὁ “ἀπόστολος” τοῦ Παϊσίου στὴ Ρωσία, ὁ Ἡγούμενος Κυπριανός, πρόεδρος τοῦ Ἱδρύματος Διάσωσης τοῦ Πνευματικοῦ καὶ Ἠθικοῦ Πολιτισμοῦ “Ἁγία Σκέπη” (Ποκρόφ), ἔκανε γνωστὸ ὅτι, μαζὶ μὲ τὸν Δῆμο Κόνιτσας, φέτος τὸ καλοκαίρι προγραμματίζει τὴ διοργάνωση τῆς ἑβδομαδιαίας συνάντησης νέων, μὲ σκοπὸ τὴ δημιουργικὴ περιγραφὴ τοῦ βίου τοῦ Ἁγίου Παϊσίου, σὲ κείμενα, φίλμ, ἀλλὰ καὶ ζωγραφική”, λέει.
.             «Αὐτὲς τὶς ἡμέρες τῆς Σαρακοστῆς, μὲ τὴ συμμετοχὴ Ἑλλήνων καὶ Ρώσων, ὁμόφωνα ψηφίσαμε τὸ πενταετῆ διεθνὲς πρόγραμμα, μὲ τίτλο ‘Μοναχός Παΐσιος Ἁγιορείτης. Δοξολογία καὶ Ἐκπαίδευση’. Εἶναι χαρὰ ἰδιαίτερη ὅτι στὴν Κόνιτσα, τὴν πατρίδα τοῦ Ἁγίου Παϊσίου, γιὰ τρίτη φορὰ θὰ διοργανώσουμε ἐκδηλώσεις γιὰ τὸ ἔργο καὶ τὴ ζωή του», τονίζει.

   Ὥρα περισυλλογῆς γιὰ τὸν ρωσικὸ λαὸ

.             «Εἶναι ἡ ὥρα περισυλλογῆς γιὰ τὸν ρωσικὸ λαό. Ἐμεῖς οἱ πιστοὶ δὲν καλούμαστε νὰ μάθουμε γιὰ τὸν Θεό, ἀλλὰ νὰ εἴμαστε μαζί του, ἔτσι καὶ μὲ τὸν Ἅγιο Παϊσίο. Ὁ σκοπὸς δὲν εἶναι μόνο νὰ μάθουμε περισσότερα γιὰ τὴ ζωή του, ἀλλὰ νὰ εἴμαστε μαζί του, νὰ πατήσουμε στὸ μονοπάτι τοῦ Ἕλληνα ἁγιορείτη, τοῦ ἁγίου Παϊσίου, ποὺ ἄνοιξε στὸν χριστιανικὸ κόσμο ἕνα νέο παράθυρο στὸν Θεό», εἶπε στὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Βερεΐσκι καὶ πρύτανης ἐπὶ 20ετία τῆς Πνευματικῆς Ἀκαδημίας Μόσχας, Εὐγένιος (κατὰ κόσμο Βαλέριος Ρεσέτνικοβ). .             «Ὁ νέος Ἅγιος Ἕλληνας ἔδωσε στὸ σύγχρονο ἄνθρωπο μία ἐλπίδα σωτηρίας. Δὲν εἶναι τυχαῖο πὼς ἀγαπιέται πολὺ στὴ Ρωσία», ἐπαναλαμβάνει ὁ ἡγούμενος Κυπριανὸς (κατὰ κόσμο Βλαντίμιρ Γιάτσενκο), πρόεδρος τοῦ Ἱδρύματος διαφύλαξης τῶν πνευματικῶν καὶ ἠθικῶν ἀξιῶν τῆς Ρωσίας “Πακρὸφ” (Ἁγία Σκέπη), ποὺ διοργάνωσε τὴν Ἡμέρα μνήμης τοῦ Ἁγίου Παϊσίου, στὰ ἕδρανα τῆς Πνευματικῆς Ἀκαδημίας τοῦ Πατριαρχεῖο Μόσχα καὶ πάσης Ρωσίας.

   Ὁ Ρῶσος ἁγιορείτης Τίχων – πνευματικός τοῦ Ἁγίου Παϊσίου

.             Τὴν ἐκδήλωση μνήμης τοῦ Ἁγίου Παϊσίου, τίμησε ὁ ὑπουργὸς Δικαιοσύνης τῆς Ρωσίας, Ἀλέξανδρος Κονοβάλοβ, ποὺ παρουσίασε τὸ βιβλίο, στὴ ρωσικὴ γλώσσα, γιὰ τὸν Ρῶσο γέροντας ἁγιορείτη Τίχωνα, τὸν πνευματικό τοῦ Ἁγίου Παϊσίου. «Ἡ σημερινὴ ἀναγέννηση τῆς Ρωσίας μπορεῖ νὰ γίνει μόνο μὲ τὴν ἐπιστροφὴ στὶς αἰώνιες πνευματικὲς πηγές, στὶς ὁποῖες τὸ Ἅγιον Ὄρος, ὁ γέροντας ἁγιορείτης Τύχων καὶ ὁ Ἅγιος Παΐσιος κατέχουν μία ἀπὸ τὶς πιὸ σημαντικὲς θέσεις», τόνισε ὁ Ρῶσος ὑπουργός.
.             Οἱ πνευματικοὶ δεσμοὶ Ρώσων καὶ Ἑλλήνων εἶναι βαθιὰ ριζωμένοι στὴν ἱστορία τῶν δύο χωρῶν, ἀλλὰ οἱ δεσμοὶ εἶναι καὶ ἀνθρώπινοι, πνευματικοί. Ἡ νέα ἔκδοση τοῦ βιβλίου γιὰ τὸν παπα -Τύχωνα, κατὰ κόσμον Τιμόθεο Γκολεγκώφ, τοῦ πνευματικοῦ τοῦ γέροντα Παϊσίου, ἔρχεται νὰ ἀναδείξει, ἀκόμα μία φορά, τοὺς δυνατοὺς αὐτοὺς δεσμούς. Ὁ γέροντας Τύχων γεννήθηκε τὸ 1884 στὴ Ρωσία. Ἀπὸ μικρὸς αἰσθάνθηκε τὴ μοναχικὴ κλίση, πῆγε, προσκύνησε τοὺς Ἁγίους Τόπους καὶ ἐν συνέχεια ἦρθε στὸ Ἅγιον Ὄρος. Κλείνοντας τὴν παρουσίαση τοῦ βιβλίου, ὁ πρύτανης τῆς Πνευματικῆς Ἀκαδημίας Μόσχας, Εὐγένιος, παρατήρησε: «Πρὶν χρόνια σὲ καμιὰ περίπτωση δὲν θὰ βλέπαμε κυβερνητικὰ στελέχη σὲ θρησκευτικὲς ἐκδηλώσεις, ἐκτὸς ἂν ἦταν γιὰ τὴν εἰρήνη στὸν κόσμο. Σήμερα ἄλλαξαν οἱ ἐποχές, καὶ διαπιστώνω πὼς ὁ ρόλος τῆς θρησκείας καὶ τῆς πίστης βρῆκε τὴν πρέπουσα ἀναγνώριση τῆς κυβέρνησής μας».

   Ἡ ἑλληνομάθεια – πηγὴ ἔμπνευσης στὸ Μοναστήρι τῆς Λαύρας

.             «Τὰ ἑλληνικὰ τὰ λατρεύω, εἰδικὰ τὴν ἀρχαιοελληνικὴ γλώσσα!», λέει μὲ ἐνθουσιασμὸ στὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ ὁ ἡγούμενος Διονύσιος καὶ μᾶς ὁδηγεῖ στὴ μυθικὴ βιβλιοθήκη τῆς Λαύρας. «Ἐδῶ μεταφράζω πρὸς τὴ ρωσικὴ τὰ θρησκευτικὰ θεολογικὰ ἑλληνικὰ βιβλία. Χωρὶς τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα δὲν γίνεται νὰ ὑπάρχουμε! Εἶναι πηγὴ βαθιᾶς γνώσης τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ πνεύματος», τονίζει στὴ συνέντευξη ὁ πατὴρ Διονύσιος καὶ συμπληρώνει: «Ἄλλοτε ἀπὸ τὸ ἑλληνικὸ πνεῦμα ξεκίνησε ἡ Ἀκαδημία».
.             Οἱ ἀδελφοὶ Ἰωαννίκιος (κατὰ κόσμον Ἰωάννης) καὶ Σωφρόνιος (κατὰ κόσμον Σπυρίδων) Λειχούδης ἔχουν συνδεθεῖ ἄρρηκτα μὲ τὴν πνευματικὴ ἀναγέννηση τῆς Ρωσίας, καθὼς ὑπῆρξαν οἱ ἱδρυτὲς καὶ οἱ πρῶτοι δάσκαλοι τῆς Σλαβο- γραικὸ- λατινικῆς Ἀκαδημίας τῆς Μόσχας (1685μΧ), τοῦ πρώτου ἀνώτατου ἐκπαιδευτικοῦ ἱδρύματος τῆς Ρωσίας. Δίδαξαν ἀρχαία ἑλληνικὰ καὶ λατινικά, ἀλλὰ καὶ νέα ἑλληνικὰ καὶ ἰταλικά, θεμελίωσαν τὶς ἀνθρωπιστικὲς σπουδὲς καὶ συνέγραψαν τὰ πρῶτα ἐγχειρίδια. Οὐσιαστικὰ μετέφεραν στὴ Ρωσία τὸ ἰδεῶδες της εὐρωπαϊκῆς Ἀναγέννησης, ἐνῶ ὑπερασπίστηκαν μὲ ἐπιμονὴ τὴν ὀρθόδοξη πίστη ἀπέναντι στοὺς καθολικοὺς καὶ προτεστάντες.
.             Ἀλλά, πολὺ νωρίτερα, ὁ Θεοφάνης, ἀποκαλούμενος ὁ Γραικὸς ἢ ὁ Ἕλληνας, σὲ αὐτὰ τὰ μέρη, ἔγινε δάσκαλος τοῦ μεγάλου Ρώσου ἁγιογράφου Ἀντρέι Ρουμπλιώφ, δημιουργώντας στὴ Ρωσία δική του σχολὴ ἁγιογραφίας. Τὸ πιὸ σημαντικὸ τέμπλο τῆς Λαύρας φιλοτεχνήθηκε ἀπὸ τοὺς διάσημους Ἀντρέι Ρουμπλιὼφ καὶ Δανιὴλ Τσέρνιγι. Εἰδικὰ γιὰ αὐτὸ τὸ τέμπλο ὁ Ρουμπλιὼφ ζωγράφισε τὴν περίφημη εἰκόνα “Ἡ Ἁγία Τριάδα”.

   Ἡ Ρωσία ἐπιστρέφει στὴ βυζαντινὴ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ

.             «Τὰ ἑλληνικὰ δὲν εἶναι μόνο ἡ γλῶσσα τῆς Θείας Λειτουργίας, τελευταῖα χρόνια στὴ Μονή μας ἀναπτύσσουμε τὴ βυζαντινὴ ψαλμωδία. Αὐτὸ γίνεται καὶ σὲ ἄλλες Μονὲς τῆς Ρωσίας. Ἔτσι, μετὰ ἀπὸ τριακόσια περίπου χρόνια, ἡ ρωσικὴ ὀρθόδοξη ἐκκλησία ἐπιτέλους ἐπιστρέφει στὴ βυζαντινὴ ψαλμωδία. Ἡ πολὺ ὄμορφη ρωσικὴ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ ἦταν γραμμένη -μὲ ἐντολὴ τοῦ Μεγάλου Πέτρου- ἀπὸ συνθέτες κοσμικοὺς σὲ στὶλ ὄπερας, μπαρόκ…», λέει ὁ ἡγούμενος Διονύσιος.
.             Τὴν ἀνάγκη τῆς ἐπιστροφῆς στὴ βυζαντινὴ μουσικὴ εἶχε ἐκφράσει τὸ 1996 ὁ παγκοσμίως γνωστὸς τσελίστας, Μστισλὰβ Ροστροπόβιτς (1927-2007), ποὺ βρέθηκε στὴ Θεσσαλονίκη γιὰ μία συναυλία μὲ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ὀρχήστρα Νέων. Σὲ ἀποκλειστικὴ συνέντευξη (τότε) στὸ Μακεδονικὸ Πρακτορεῖο Εἰδήσεων ἔχει πεῖ: «Ἡ ρωσικὴ ἐκκλησιαστικὴ μουσικὴ μπορεῖ νὰ εἶναι πολὺ ὄμορφη καὶ οἱ πολυφωνικὲς χορωδίες νὰ μᾶς ταξιδεύουν, ἀλλὰ εἶναι ἀνθρώπινη μουσικὴ γιὰ ἀνθρώπους. Ἡ μουσικὴ ποὺ ‘ἀκούει’ ὁ ἴδιος ὁ Θεός, ἡ θεϊκὴ μουσικὴ εἶναι μόνο ἡ βυζαντινή!».

   Ὁ βίος τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ στὴ ρωσικὴ γλῶσσα

.             Στὴ Λαύρα ἦρθε καλεσμένος γιὰ τὴν Ἡμέρα μνήμης τοῦ Ἁγίου Παϊσίου καὶ ὁ πανοσιολογιότατος ἀρχιμανδρίτης, προϊστάμενος τῆς Μητρόπολης Θεσσαλονίκης, Μεθόδιος Ἀλεξίου, ποὺ γνώριζε προσωπικὰ τὸν γέροντα Παΐσιο. Ἔφερε μαζί του δύο γράμματα, ποὺ εἶχε λάβει ἀπὸ τὸν Παΐσιο τὸ 1970 καὶ τὸ 1971, τὸ σκουφάκι τοῦ γέροντα, καὶ τὸ ξύλινο εἰκόνισμα μὲ σταυρὸ ποὺ εἶχε κατασκευάσει γιὰ τὴν μητέρα του, Σοφία.
.             «Δὲν περίμενα νὰ συναντήσω στὴ Ρωσία τόση δίψα γιὰ τὸν Ἅγιο Παίσιο. Εἶδα πὼς ἤθελαν νὰ τὸν πλησιάσουν, νὰ ἔρθουν πιὸ κοντά, νὰ νιώθουν ἀμεσότητα μέσω τὸν ἀντικειμένων ποὺ ἔφερα», λέει στὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ ὁ πατὴρ Μεθόδιος. «Ὁ ρωσικὸς λαὸς ἔχει τὴ δυνατότητα νὰ διαπρέπει στὸ ἔργο θεϊκό, τότε θὰ ἔχει μεγάλη εὐλογία ἀπὸ αὐτόν», συμπληρώνει. Ὁ ἴδιος ἔχει συντάξει καὶ ἐπιμεληθεῖ τὸ βιβλίο γιὰ τὸν βίο τοῦ Γρηγορίου Παλαμᾶ, ποὺ μεταφράστηκε στὴ ρωσικὴ γλώσσα, ἀπὸ τὸν Ρῶσο ἱερομόναχο Παντελεήμονα.
.             «Οἱ πιστοί μας θέλουν νὰ γνωρίζουν περισσότερους ἁγίους ἁγιορεῖτες”, λέει ὁ Παντελεήμονας. Ὁ ἐκδότης ἑνὸς ρωσικοῦ οἴκου, Ἴγκορ Κβάρταλοβ, μιλώντας στὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ, ὑπογράμμισε πὼς τὸ ἐνδιαφέρον γιὰ τὰ βιβλία μὲ βίο τῶν ἁγίων κάθε χρόνο αὐξάνεται αἰσθητά. «Τρία ἑκατομμύρια τεύχη βιβλίων μὲ τὸ λόγο τοῦ Ἁγίου Παϊσίου πουλήθηκαν πολὺ γρήγορα, ἐνῶ τὰ βιβλία γιὰ τὸν βίο ἄλλων Ἑλλήνων Ἁγίων ἐκδόθηκαν σὲ 150.000 τεύχη καὶ εἶναι ἀνάρπαστα».

[…]

 

,

Σχολιάστε