Ἄρθρα σημειωμένα ὡς π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος

«ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΕΙΜΕΘΑ ΗΜΕΙΣ»


Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίον
τοῦ Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου
«Τὰ δύο ἄκρα» [“Οἰκουμενισμὸς” καὶ “Ζηλωτισμός”]

σελ. 60-62
ἠλ. στοιχειοθ.«Χριστιαν. Βιβλιογραφία»

                                           […] Ὁλοκάθαρος Προτεσταντισµός! Ὅταν ἡ Ἐκκλησία ἐφαρµόζει οἰκονοµίαν, πῶς εἶνε δυνατὸν τὸ α´ἢ τὸ β´ ἄτοµον νὰ ἐφαρµόση ἀκρίβειαν εἰς τὸ αὐτὸ ζήτηµα, χωρὶς νὰ ἀποβῆ ΥΠΕΡεκκλησία; τὰ ἄτοµα δύνανται πάντοτε νὰ ἐφαρµόσουν ἀκρίβειαν; ἀλλὰ µόνον ἔναντι ἑαυτῶν, οὐδέποτε ὅµως ἔναντι τρίτων, ἔναντι δηλαδὴ ἐκείνων πρὸς οὓς ἡ Ἐκκλησία ἐφαρµόζει οἰκονοµίαν. Ἐξηγοῦµαι διὰ δύο – τριῶν παραδειγµάτων:                              
[…] Ἡ Ἐκκλησία, οἰκονοµίᾳ χρωµένη, δέχεται τὸν τρίτον γάµον. – Ἄτοµόν τι δύναται νὰ εἴπη: «Ἐγὼ ἀγαπῶ τὴν ἀκρίβειαν. Διὰ τοῦτο, καίτοι νεώτατος ἐχήρευσα, δὲν ἔρχοµαι οὐχὶ εἰς τρίτον, ἀλλ᾽ οὐδὲ εἰς δεύτερον γάµοv». Εὖγε! θὰ εἴπωµεν πάντες εἰς αὐτόν. Ἐὰν ὅµως οὗτος δὲν ἀρκεσθῆ εἰς αὐτό, ἀλλὰ προχωρήση περαιτέρω καὶ εἴπη: «Ἐγὼ ἀγαπῶ τὴν ἀκρίβειαν καὶ ὄχι τὴν οἰκονοµίαν. Διὰ τοῦτο καὶ δὲν ἀναγνωρίζω ὡς µέλη τῆς Ἐκκλησίας τοὺς τριγάµους, οὐδὲ συµπροσεύχοµαι µετ᾽ αὐτῶν», ἐάν, λέγω, οὗτος εἴπη τὰ ἀνωτέρω, τότε τί θὰ συµβῆ; Ἡ Ἐκκλησία θὰ ρίψη αὐθωρεὶ κατὰ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ τὸν κεραυνὸν τοῦ ἀφορισµοῦ! Οἱ ἀρχαῖοι Δονατισταί, διατὶ ἀπεκηρύχθησαν ὡς σχισµατικοὶ ὑπὸ τῆς Ἐκκλησίας; Ἀκριβῶς δι᾽ αὐτό! Ἐφήρµοζον οὗτοι ἀκρίβειαν, ἐκεῖ ὅπου ἡ Ἐκκλησία ἐφήρµοζεν οἰκονοµίαν. Ἡ Ἐκκλησία π.χ. ἐδέχετο ἄνευ βαπτίσµατος τοὺς ἐξ αἱρετικῶν προερχοµένους ἐφ᾽ ὅσον εἶχον βαπτισθῆ εἰς τὸ Ὄνοµα τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἐνῶ οἱ Δονατισταὶ ἀνεβάπτιζοv αὐτούς. Παρόµοια ἔπραττον καὶ οἱ Noβατιαvοί. Ἐνῶ ἡ Ἐκκλησία, συγκαταβαίνουσα τῇ ἀνθρώπινῃ ἀδυναμίᾳ, συνεχώρει καὶ τὰ βαρέα ἁμαρτήματα, οἱ Νοβατιανοὶ ἀπέκλειον τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας τοὺς βαρέως ἁμαρτάνοντας. Ὁ κεραυνὸς τοῦ ἀφορισμοῦ ἔπεσε βαρύτατος κατὰ τῆς ἑαυτῶν κεφαλῆς.[…] Αὐτή εἶνε ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησιολογία. Τὰ ἄλλα, τὸ νὰ ἐγείρωνται δηλαδὴ τὰ ἄτοµα (Κληρικοὶ ἢ λαϊκοὶ) καὶ νὰ ἀποκηρύττωσιν Ἐπισκόπους οὓς ἡ Καθολικὴ Ὀρθοδοξος Ἐκκλησία ἀποδέχεται, εἶνε καθαροὶ Προτεσταντισµοί.                        
Ταῦτα βεβαίως ὑπὸ τὴν προϋπόθεσιν -ἐπαναλαµβάνω καὶ πάλιν- ὅτι πιστεύοµεν εἰς τὴν ὕπαρξιν τῆς ἀνὰ τὸν κόσµον Ὀρθοδόξου Καθολικῆς Ἐκκλησίας. Ἐὰν ὅµως πιστεύωµεν ὅτι πάντες, ἢ σχεδὸν πάντες, οἱ Ἐπίσκοποι τῆς Ἐκκλησίας ἀπέβησαν ἐλεεινοὶ προδόται, τότε τὰ ἀνωτέρω ἀνατρέπονται ἄρδην. Τότε πλέον Ἐκκλησία εἴµεθα ἡµεῖς καὶ ὅ,τι πράξωµεν εἶνε αὐθεντικὸν καὶ ἔγκυρον.- -Μακρὰν πάντως ἐπ᾽ ἐµοῦ ἡ ἑωσφορικὴ σκέψις ὅτι ἡ Ἐκκλησία ἔµεινεν εἰς ἐµέ

,

Σχολιάστε

ΑΡΧΙΜ. ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ἀρχιμ. Δαν. Ἀεράκης)

ΑΡΧΙΜ. ΕΠΙΦΑΝΙΟΣ   ΘΕΟΔΩΡΟΠΟΥΛΟΣ

Καταγόταν ἀπό τὴ Μεσσηνία, γεννημένος τὸ 1930 στὸ χωριό Βουρνάζι (σήμερα Καλοβρύση).
Οἱ γονεῖς του, Ἰωάννης καὶ Γεωργία, τοῦ μετάγγισαν τὴν πίστι καὶ τὴν εὐλάβεια.
Σπουδαῖο ρόλο στὴν κατὰ Θεὸ πορεία τοῦ νεαροῦ ἀκόμα Ἐτεοκλῆ ἔπαιξε ἡ θεία του Ἀλεξάνδρα, πού γιὰ πολλοὺς ἀπό τούς συνεργάτες καὶ τὰ πνευματικὰ παιδιὰ τοῦ μετέπειτα σπουδαίου πνευματικοῦ π. Ἐπιφανίου, ἦταν θεϊκὸ στήριγμα.
Τὸ δημοτικὸ καὶ τὸ γνμνάσιο ὁ Ἐτεοκλὴς τὰ τέλειωσε στὴν Καλαμάτα.
Τὸ 1949 εἰσῆλθε στὴ Θεολογικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν.
Σπούδασε ἀπό φλογερὴ ἀγάπη τὴ Θεολογία.
Στὰ φοιτητικά του χρόνια μελέτησε πολλὰ ἀπό τά πατερικὰ ἔργα.
Χειροτονήθηκε τὸ 1956 διάκονος ἀπό τὸν τότε Μητρ. Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας κυρὸ Ἱερόθεο.
Τὸ 1961 ἔλαβε τὸ δεύτερο βαθμὸ τῆς ἱερωσύνης ἀπό τὸν μακαριστὸ Μητροπολίτη Ἐλευθερουπόλεως Ἀμβρόσιο.
Διακόνησε κυρίως ὡς πνευματικὸς σύμβουλος καὶ ἐξομολόγος στὸ Ἵδρυμα «Τρεῖς Ἱεράρχαι» Ἀθηνῶν γιὰ 30 περίπου χρόνια.
Στὴν καρδιὰ τῆς Ἀθήνας, στὴν ὁδό Μενάνδρου 4, χτυποῦσε μιὰ ἀπό τὶς ἁγιώτερες καρδιὲς τοῦ 20οῦ αἰώνα.
Συνέγραψε πλῆθος θεολογικὰ ἔργα. Τὸ πρῶτο του ἔργο, καθαρῶς ἀντιαιρετικό, ἔχει τὸν τίτλο «Ἁγία Γραφὴ καὶ πονηρὰ πνεύματα».
Ὑπῆρξε σπουδαῖος κανονολόγος.
Ἀσχολήθηκε μὲ τοὺς ἱ. Κανόνες καὶ τὴ σωστή τους ἑρμηνεία.
Ὁ ἴδιος δὲ ἦταν κανόνας ὀρθοδόξου πίστεως, θαραλλέας ὁμολογίας καὶ ἁγίας ζωῆς.
Ἐκοιμήθη τὴν 10η Νοεμβρίου 1989, ὕστερα ἀπό ἐπώδυνη ἀρρώστια.
Ἡ ἐξόδιος ἀκολουθία ἐψάλη στὸν ἱ. Ναὸ Χρυσοσπηλαιωτίσσης Ἀθηνῶν. Χοροστάτησε ὁ μακαριστὸς πλέον Σεβασμ. Μητροπολίτης Μεσσηνίας Χρυσόστομος, παρισταμένων πολλῶν ἐπισκόπων, πλήθους κληρικῶν καὶ χιλιάδων πιστῶν.
Ἐτάφη στὴν εἴσοδο τοῦ ἱ. Ἡσυχαστηρίου «Κεχαριτωμένη» στὴν Τροιζηνία.

—οοο—

Στὴν ἀποψινὴ βραδυὰ (19 Νοεμβρ. 2017, στό πνευματικό κέντρο τοῦ ἱ. Ναοῦ Εὐαγγελιστρίας Πειραιῶς) θὰ παρουσιασθοῦν λίγες ἀνταύγειες ἀπό τὴ θεοφόρο πορεία τοῦ μεγάλου συγχρόνου πατρός, τοῦ γέροντος Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου.
Τόν λόγο ἔχει πρῶτος ὁ Σεβασμ. Μητροπολίτης Ἐδέσσης καὶ Πέλλης πατὴρ Ἰωήλ, πού χρημάτισε μαθητὴς καὶ πνευματικὸ παιδὶ τοῦ μακαριστοῦ Γέροντος.
Στὰ ἴχνη του ἀπό νεαρὸς ὁ τότε Παναγιώτης Φραγκᾶκος (νῦν ἐπίσκοπος Ἰωήλ) βάδισε, ἰδίως στὴν πατερικὴ μελέτη, τὴ θεολογικὴ σοφία, τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ταπεινοφροσύνη.

—-0000—

Ἀπὸ τὴν εὐρύτερη πνευματικὴ οἰκογένεια τοῦ π. Ἐπιφανίου κλήθηκε ἀπόψε νὰ δώση δικὲς του ἀναμνήσεις καὶ ὁ πιστὸς καὶ εὐσεβὴς ὀδοντίατρος κ. Δημήτριος Σωτηρόπουλος.
Καίτοι ἔγγαμος ὁ καλός μας γιατρός, ἦταν ἐκ τῶν ἐνοίκων τοῦ σεπτοῦ Γέροντος.
Ἔνοικος μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἐγκαρδιότητας. Τὸν εἶχε ὁ π. Ἐπιφάνιος
μέσα στὴν καρδιὰ του σὲ περίοπτη θέσι.

 Παρουσίασις πατρὸς Δανιὴλ Ἀεράκη

Τήν 10η Νοεμβρίου 1989 ἔφυγε γιὰ τοὺς οὐρανοὺς σὲ ἡλικία 59 ἐτῶν ἕνα ἀπό τά ἐκλεκτότερα μέλη τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας, ὁ ἐνάρετος κληρικός π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος. Πῆρε μετάθεσι ἐκεῖνος, πού ἦταν ἐναντίον τοῦ… μεταθετοῦ! Δὲν ἤθελε τὸ μεταθετό τῶν ἐπισκόπων ἀπό ἐπισκοπή σὲ ἐπισκοπή, διότι τὸ ἀπαγορεύουν οἱ ἱεροί Κανόνες. Ἀγωνιζόταν ὅμως γιὰ δύο μεταθέσεις:

  • Γιὰ τὴ μετάθεσι τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀπό τὴν ἁμαρτία στὴ μετάνοια.

  • Καί γιὰ τὴ μετάθεσι τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴ γῆ στὸν οὐρανό.

  • Ἡ τελευταία μετάθεσις συνέβη γιὰ τὸν ἴδιον στὶς 10 Νοεμβρίου 1989. Ἀπὸ τὴ στρατευομένη Ἐκκλησία μετετέθη στὴ θριαμβεύουσα ἐν οὐρανοῖς Ἐκκλησία.

  • Ἐκοιμήθη μία ἡμέρα μετὰ τὴν ἡμέρα, πού πρὶν ἀπὸ 69 χρόνια εἶχε κοιμηθῆ ὁ ἀποκληθείς «ἅγιος τοῦ αἰώνα μας», ὁ ἅγιος Νεκτάριος. Τὰ ἴχνη τῶν ἁγίων ἀκολούθησε πιστὰ ὁ μεταστάς κληρικὸς π. Ἐπιφάνιος.

  • Ἐψάλη πάνδημος ἡ ἐξόδιος ἀκολουθία στὸν ἱ. Ναὸ Χρυσοσπηλαιωτίσσης Ἀθηνῶν στὶς 11 Νοεμβρίου, ἡμέρα τῆς μνήμης τοῦ μεγάλου ὁμολογητοῦ τῆς Ὀρθοδόξου Πίστεως ἁγίου Θεοδώρου τοῦ Στουδίτου. Ποικιλοτρόπως ἔδωσε ζωντανή, ἀλλά καὶ τεκμηριωμένη τὴν ὁμολογία τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ ὁ σεβαστὸς Γέροντας π. Ἐπιφάνιος.

  • Ἀνεχώρησε τὸ σκῆνος του ἀπό τὴν Ἀθήνα γιὰ τὸ ἱ. Ἡσυχαστήριο τῆς «Κεχαριτωμένης» στὴν Τροιζῆνα στὶς 12 Νοεμβρίου, ἡμέρα τῆς μνήμης τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Ἐλεήμονος. Πιστὸς διάκονος τῆς ἐλεημοσύνης καὶ ὁ π. Ἐπιφάνιος. Μπορεῖ κανεὶς νὰ εἰπῆ, πώς ὅ,τι γιὰ τὸ σῶμα εἶναι ἡ ἀναπνοή, αὐτὸ γιὰ τὴν ψυχὴ τοῦ π. Ἐπιφανίου ἦταν ἡ ἀγάπη καὶ ἡ ἐλεημοσύνη.

  • Στὸ Ἡσυχαστήριο, πού ὁ ἴδιος εἶχε ἱδρύσει, ἐτάφη στὶς 13 Νοεμβρίου, ἡμέρα τῆς μνήμης τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου, τὸν ὁποῖον ὁ μεταστάς ὑπερηγάπα. Ἀσθενικὸς στὸ σῶμα, ὅπως κι ἐκεῖνος, ἐργάσθηκε μετὰ ζήλου γιὰ τὴν ἑρμηνεία τῶν Ἁγίων Γραφῶν καὶ γιὰ τὴν οἰκοδομὴ τῶν πιστῶν.

—οοο—

Ὁ ἀρχιμ. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος, ὅσο ζοῦσε, ἀπεστρέφετο ἐγκόσμια καὶ τὰ ἐγκώμια.

Ἡ ἐπιθυμία του νὰ μὴν ἐκφωνηθοῦν λόγοι στὴν ἐξόδιο ἀκολουθία του ἐτηρήθη. Καίτοι Ἐπιφάνιος, ἐπιζητοῦσε τὴν ἀφάνεια. Εἶχε πραγματικὰ ἐγκολπωθῆ τὴν ταπεινοφροσύνη (Α´ Πέτρ. ε´ 5). Πολλά τά δείγματα τῆς ὑψοποιοῦ ἀρετῆς, πού τὸν κοσμοῦσε. Δύο χαρακτηριστικά, ἄγνωστα ἴσως στοὺς πολλούς, θὰ ἀναφέρω.

  • Ἦρθε ἡ ὥρα νὰ χειροτονηθῆ διάκονος. Ἡ χειροτονία του ἔγινε τὸ 1956 στὸ μικρὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἐλευθερίου, δίπλα ἀπό τό Μητροπολιτικὸ Ναὸ Ἀθηνῶν. Κανεὶς ἀπό τούς γνωστοὺς καὶ φίλους του δὲν παρέστη. Ἁπλούστατα γιατί δὲν τὸν πῆρε κανεὶς εἴδησι. Νεαρὸς φοιτητὴς ἤμουν καὶ συνδεόμουν μαζί του. Μαζὶ καὶ μὲ ἄλλους φοιτητὲς τῆς Θεολογίας τόν εἴδαμε ξαφνικὰ τὸν Ἐτεοκλῆ (ἔτσι ἦταν τὸ κοσμικό του ὄνομα) μὲ ράσο καὶ καλυμμαύχι! Μᾶς τὸν παρουσίασε ὁ π. Αὐγουστῖνος Καντιώτης, ἕνας ἀπό τούς ἐλαχίστους παρόντες στὴ χειροτονία του. Τὴν ἐπιθυμία του νὰ γίνη ἡ χειροτονία ὅσο γίνεται πιὸ ταπεινὰ σεβάστηκε ὁπωσδήποτε καὶ ὁ χειροτονήσας αὐτὸν Μητροπολίτης Ἀκαρνανίας Ἱερόθεος.

  • Τὸ ἴδιο ἔπραξε καὶ ὁ χειροτονήσας τὸν π. Ἐπιφάνιο, τὸ 1961, πρεσβύτερο, ὁ Μητροπολίτης Ἐλευθερουπόλεως Ἀμβρόσιος. Στὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Σπυρίδωνος Παγκρατίου, ποὺ τελέστηκε ἡ χειροτονία σὲ καθημερινὴ ἡμέρα, ἦσαν ἐλάχιστοι παρόντες. Πάλι θέλησε νὰ ἀποφύγη τό πομπῶδες καὶ θορυβῶδες.

Τώρα ὅμως, πού ἔφυγε, λέγονται καὶ γράφονται πολλὰ γιὰ τὴν ἁγιασμένη του μορφὴ καὶ τὴ θεολογική του αὐθεντία, ὅλα δὲ γιὰ διδασκαλία καὶ οἰκοδομή τῶν πιστῶν. Ἀκολουθοῦμε καὶ μεῖς ἀπόψε τὴν προτροπὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου: «Μνημονεύετε τῶν ἡγουμένων ὑμῶν, οἵτινες ἐλάλησαν ὑμῖν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, ὧν ἀναθεωροῦντες τὴν ἔκβασιν τῆς ἀναστροφῆς μιμεῖσθε τὴν πίστιν» (Ἑβρ. ιγ´ 7).

—οοο—

  • Συνεδέετο ὁ μακαριστὸς πατὴρ Ἐπιφάνιος μὲ σεμνούς, ἐναρέτους, ταπεινούς, ἀλλὰ καὶ φωτισμένους κληρικούς. Ἀναφέρουμε χαρακτηριστικά:

  • Συνεδέετο μὲ τὸν ἀείμνηστο σοφὸ κληρικὸ ἀρχιμ.Ἰωήλ Γιαννακόπουλο, τὸν ὁποῖο μιμήθηκε στὴν ἀγάπη τῆς Ἁγίας Γραφῆς.

  • Συνεδέετο μὲ τὸν ἀείμνηστο θερμουργὸ κήρυκα καὶ κανονολόγο ἀρχιμ. Γερβάσιο Παρασκευόπουλο, ἀπό τὸν ὁποῖο κληρονόμησε καὶ αὔξησε τὴν ἀγάπη του πρὸς τοὺς ἱ. Κανόνες καὶ τὸ μυστήριο τῆς Ἐξομολογήσεως.

  • Συνεδέετο μὲ τὸν ἀείμνηστο ἀρχιμ. Ἀθανάσιο Χαμακιώτη, τὸν ἡσύχιο πνευματικό, τοῦ ὁποίου θαύμαζε τὸ πρᾶο καὶ ἤρεμο καὶ ταπεινὸ ἦθος.

  • Συνεδέετο μὲ τὸν ἀείμνηστο ἀρχιμ. Σπυρίδωνα Σγουρόπουλο, τοῦ ὁποίου ἡ νομικὴ κατάρτισις ἐπηρέασε ἀρκετὰ τὴ σκέψι τοῦ νεαροῦ τότε φοιτητοῦ τῆς θεολογίας Ἐτεοκλέους, τοῦ μετέπειτα π. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου.

  • Συνεδέετο μὲ τὸν σεβάσμιο ἱεροκήρυκα ἀρχιμ. Χριστόφορο Καλύβα, ἡ παρρησία τοῦ ὁποίου πολλὰ τὸν δίδαξε.

  • Συνεδέετο στενῶς μὲ τὸν σεβάσμιο ἀγωνιστὴ ἐπίσκοπο Φλωρίνης π. Αὐγουστῖνο Καντιώτη, ἀπό τὸν ὁποῖον κληρονόμησε τὴν ἀγωνιστικότητα γιὰ τὰ ἐκκλησιαστικὰ θέματα.

Ὅλους αὐτούς, καὶ ἄλλους σπουδαίους καὶ σεβασμίους κληρικούς, τοὺς ἀγαποῦσε καὶ τοὺς σεβόταν βαθύτατα. Σάν μικρὸ παιδὶ ἔσκυβε καὶ τοὺς φιλοῦσε τὸ χέρι. Θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του τίποτε μπροστά τους, καίτοι, κατ᾽ ἀντικειμενικὴ ἐκτίμησι, σὲ πολλὰ ὑπερέβαλλε ἀρκετοὺς ἀπὸ αὐτούς.

—οοο—

Προσπαθοῦσε νὰ ἐργάζεται ταπεινὰ καὶ ἀθόρυβα. Βρέθηκε κάποτε στὴν ἀνάγκη νὰ καταβάλη τὰ ἔξοδα νὰ ξανατυπωθῆ θρησκευτικὸ ἔντυπο, ἀφοῦ πολτοποιήθηκε ἡ κανονική του ἔκδοσις. Κι αὐτὸ γιατί; Διότι εἶχε πληροφορηθῆ, ὅτι στὴν κανονικὴ ἔκδοσι τοῦ ἐντύπου ὑπῆρχε μικρὴ ἐγκωμιαστικὴ ἀναφορὰ στὸ ἔργο του, καὶ δὴ στὸ μοναστήρι τῆς Κεχαριτωμένης.

Δὲν ἤθελε νὰ σαλπίζεται τὸ πολυποίκιλο ἔργο του. Στὸ νοῦ του τὸ τῆς Φιλοκαλίας: «Εἰ θέλεις γνωσθῆναι παρὰ τοῦ Θεοῦ, ἀγνοήθητι παρὰ τῶν ἀνθρώπων». Βέβαια δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ μὴν «ἐξέλθῃ ἡ φήμη αὐτοῦ εἰς ὅλην τὴν ἐκκλησίαν» (Ματθ. θ’ 26).

Δὲν ἦταν δυνατὸν δένδρο μὲ τέτοιες ἀφανεῖς ρίζες νὰ μὴν ἀποδώση καλοὺς καὶ ὠφελίμους καρπούς. Κάθε ἄνθρωπος κρίνεται ἀπὸ τοὺς καρπούς του. «Ἐκ γὰρ τοῦ καρποῦ τὸ δένδρον γινώσκεται» (Ματθ. ιβ´ 33).

  • Ὁ π. Ἐπιφάνιος ἦταν «δένδρον ἀγαθόν». Καὶ γι᾽ αὐτὸ «καρποὺς καλοὺς ἐποίησεν» (Ματθ. ζ´ 17). Ὁ Θεὸς γνωρίζει ὅλους τοὺς καρποὺς τῆς ἐπί γῆς παρουσίας του. Ἐδῶ θ᾽ ἀπαριθμήσουμε ὡρισμένους ἀπὸ τοὺς γλυκύτατους καρποὺς τοῦ δένδρου, πού ὀνομάζεται Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος.

  • Καρπός του, ἡ ἐπίδοσίς του στὰ γράμματα, καὶ τῆς θύραθεν σοφίας καὶ τῆς θεολογικῆς γνώσεως καὶ ἐπιγνώσεως. Ὡς μαθητὴς διεκρίνετο. Ἀλλὰ καὶ στὸ Πανεπιστήμιο οἱ σύγχρονοί του ἐνθυμοῦνται τὸν νεαρὸ φοιτητὴ Ἐτεοκλῆ, νὰ στέκη στὰ προπύλαια τοῦ Πανεπιστημίου καὶ γύρω του φοιτητὲς ἀπὸ διάφορες σχολὲς νὰ τοῦ ὑποβάλλουν ποικίλες ἐρωτήσεις.

Ἐντυπωσίαζε ἡ δεινότητα, μὲ τὴν ὁποία διελέγετο καὶ ἔπειθε τοὺς συνομιλητές του, καὶ τοὺς πλέον προκατειλημμένους. «Ἐξίσταντο πάντες οἱ ἀκούοντες αὐτοῦ ἐπὶ τῇ συνέσει καὶ ταῖς ἀποκρίσεσιν αὐτοῦ» (Λουκ. β´ 47).

  • Καρπός του, τὰ συγγράμματά του. Εἶχε τὸ χάρισμα τοῦ συγγράφειν. Οὔτε ἀντιγραφὴ ἔκανε οὔτε συρραφή. Συγγραφὴ ἀπέδιδε. Κυριολεκτικῶς ἔτριζε ἡ πέννα στὰ χέρια τοῦ μεγάλου συγγραφέως π. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου.

Τὰ συγγράμματά του διακρίνονται σὲ ἑρμηνευτικά, ἀντιαιρετικά, ἀπολογητικά, λειτουργικά, ἐποικοδομητικὰ καὶ κυρίως κανονολογικά. Στὰ γραφόμενά του ὑπάρχει ἡ σφραγίδα τῆς σχετικῆς τελειότητας. Ἡ κυριολεξία ἀπαράμιλλη. Τὰ ἐπιχειρήματα ἀκαταγώνιστα. Ἡ λογικὴ θαυμαστή. Ἡ κατοχύρωσις τῶν γραφομένων στερεότατη.

Ἔδιδε μὲ τὸ γραπτό του λόγο τὸ «παρὼν» σὲ ὅλα τὰ προβλήματα, πού ἀνέκυπταν στὴ ζωὴ τῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Ἔθνους, κατὰ τὴν τριακονταετία 1958-1989.

  • Καρπός του ἡ ἀγάπη του. Δὲν εἶχε ὅρια ἡ ἀγάπη του. Μπορεῖ γιὰ τὴν Ἀλήθεια νὰ ἐρχόταν σὲ διαλογικὴ σύγκρουσι μὲ ἀντιτιθεμένους. Οὐδέποτε ὅμως ἡ ἀγάπη μειώθηκε στὴν καρδιά του, ἀκόμα καὶ γιὰ τὸ σφοδρότερο ἀντίπαλό του.

  • Καρπός του τὸ ἱερὸ Ἡσυχαστήριο τῆς «Κεχαριτωμένης Θεοτόκου» στὴν Τροιζῆνα (Πόρου). Ὡς μαγνήτης ἑλκύει ψυχές, πού ποθοῦν τὴν ἄσκησι καὶ τὴν πλήρη ἀφιέρωσι στὸν Κύριο. Ὡς φάρος φωτεινὸς φωτίζει ὅλη τὴ γύρω περιοχή. Ἀποτελεῖ πρότυπο μοναστικῆς ἀδελφότητος, πού συνδυάζει προσήλωσι στὰ παλαιὰ τυπικά των μοναστηριῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ἱεραποστολικὴ διακονία καὶ φιλανθρωπικὴ προσφορά.

  • Καρπός του, τὰ πολυάριθμα πνευματικά του τέκνα. Κανένας, ἴσως, πνευματικὸς πατέρας καὶ ἐξομολόγος τῆς ἐποχῆς μας δὲν κατώρθωσε νὰ προσελκύση τόσους ἐπιστήμονες στὴν ἐν Χριστῷ ζωή. Καθηγητὲς Πανεπιστημίου, ἀνώτατοι δικαστικοί, ἰατροί, νομικοί, μηχανικοί, ἐπιστήμονες ὅλων τῶν κλάδων, φοιτητές, ἀλλὰ καὶ πλῆθος ἁπλοϊκοὶ ἄνθρωποι εὕρισκαν στὸ ἐξομολογητήριο τῆς ὁδοῦ Μενάνδρου 4 ὄχι μόνο τὴν ἀνάπαυσι ἀπὸ τὸ βάρος τῶν ἁμαρτιῶν τους, ἀλλὰ καὶ τὸ σωστὸ καθοδηγητὴ στὴν πορεία τῆς ζωῆς τους.

  • Καρπός του, κυρίως, ἦταν ἡ ταπείνωσις καὶ ἡ ἐν γένει ἀρετή του. Ὅποιος ἔβλεπε τὸν π. Ἐπιφάνιο ἦταν σὰν νὰ ἔβλεπε ἕναν ὥριμο καρπὸ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Πάνω σ’ αὐτὸ τὸν καρπὸ ἦσαν χαραγμένες ὅλες ἐκεῖνες οἱ ἀρετές, πού ἀπαριθμεῖ ὁ Παῦλος: «Ὁ δὲ καρπὸς τοῦ Πνεύματός ἐστιν ἀγάπη, χαρά, εἰρήνη, μακροθυμία, χρηστότης, ἀγαθωσύνη, πίστις, πραότης, ἐγκράτεια» (Γαλ. ε´ 22-23).

  • Τέλος, καρπὸς τοῦ π. Ἐπιφανίου, γιὰ τὸν ἴδιον πλέον τὸν π. Ἐπιφάνιο, εἶναι ἡ αἰώνια ζωή. Τὴ γλυκύτητα καὶ τὸ κάλλος της ἤδη ἀπολαμβάνει στὴ βασιλεία τῶν οὐρανῶν.

—Μόχθησε πολὺ στὴ γῆ. Ἦλθε ἡ ὥρα ν’ ἀμειφθη.

—Πόνεσε πολὺ στὸν κόσμο τοῦτο. Ἦλθε ἡ ὥρα νὰ χαρῆ.

—Ἔσπειρε ἀφειδώλευτα ἐδῶ στὴν κοινωνία. Ἦλθε ἡ ὥρα νὰ θερίση. «Καὶ ὁ θερίζων μισθὸν λαμβάνει καὶ συνάγει καρπὸν εἰς ζωὴν αἰώνιον» (Ἰωάν. δ´ 36).

—οοο—

Θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε, ὅτι γιὰ τὸν ἑαυτό του ἦταν θηρευτὴς τῆς αἰωνίου ζωῆς.

Γιά τὴν κοινωνία ἦταν θηρευτὴς ψυχῶν. Καὶ εἶχε πάντοτε τὸν κατάλληλο τρόπο νὰ θηρεύη μὲ τὸ δίχτυ τῆς χάριτος ψυχὲς καὶ νὰ τὶς ὁδηγῆ στὸ πλοῖο τῆς Ἐκκλησίας.

Θὰ μπορούσαμε νὰ ποῦμε πρὸς τὸν κοιμηθέντα σεβάσμιο κληρικὸ π. Ἐπιφάνιο ὅσα ἐκεῖνος πρὶν ἀπό χρόνια ἔγραψε γιὰ τὸν ἄλλον σπουδαῖο κληρικό, τὸν ἀρχιμ. Σπυρίδωνα Σγουρόπουλο:

«Δὲν ἀνῆλθες εἰς ὑψηλὰ ἐκκλησιαστικὰ ἢ πανεπιστημιακὰ ἀξιώματα, καίτοι τὸ ὁλόφωτο ἄστρον τῆς ἀξίας σου θὰ ἠδύνατο, ἐάν ἁπλῶς ἤθελες, νὰ ἐπιβληθῆ ὁπουδήποτε. Ἐάν ὅμως ἐπεδίωκες τιμάς καὶ ἀξιώματα, θὰ ἦσο μὲν τύποις Ποιμὴν καὶ Διδάσκαλος, ἄλλα δὲν θὰ ἀπέβαινες Ἐμπνευστής. Ὡραῖον ὄντως τὸ διδάσκειν, ὡραιότερον ὅμως καὶ μεγαλειωδέστερον τὸ ἐμπνέειν. Διὰ τὸ πρῶτον ἀρκοῦσιν ὀλίγαι ξηραὶ γνώσεις. Διὰ τὸ δεύτερον ἀπαιτεῖται παράδειγμα ἀκτινοβόλον αὐταπαρνήσεως καὶ γενικῶς βίος ὁλόλαμπρος καὶ πλήρης θυσιῶν. Καὶ σὺ εἶχες αὐτὴν τὴν εἰδικήν εὔνοιαν καὶ εὐλογίαν τοῦ Κυρίου: Δὲν ἐδίδασκες ἁπλῶς, ἀλλ’ ἐνέπνεες! ᾽Ανῆκες οὐχὶ εἰς τὸν μέγαν ἀριθμὸν τῶν διδασκόντων, ἀλλ’ εἰς τὸν ἀπελπιστικῶς μικρὸν ἀριθμὸν τῶν ἐμπνεόντων…».

Ὁ π. Ἐπιφάνιος ἦταν ἀπ’ ἐκείνους, πού ἐνέπνεαν. Γιὰ πολλὲς ψυχές, καὶ σοφοὺς καὶ κατὰ κόσμον ἀσήμους, ἦταν

  • ὁ μεγάλος ἐμπνευστής,

  • ὁ σωστὸς καθοδηγητής,

  • ὁ γνήσιος πατέρας. Δὲν ἦταν ἁπλῶς παιδαγωγός. Ἦταν πατέρας, κατὰ τὴν Παύλειο διάκρισι (Α’ Κορ. δ´ 15).

—οοο—

Ὁ π. Ἐπιφάνιος ἦταν σὰν ἀφανὴς πνευματικὸς στρατηγός, πού κατηύθυνε τὴ μάχη γιὰ τὴ σωτηρία πολλῶν ψυχῶν. Κοπίαζε ὑπηρετώντας πάντοτε τὰ πνευματικὰ συμφέροντα τῆς στρατευομένης Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ διακονώντας ποικίλες ὑλικὲς ἀνάγκες πολλῶν ἐχόντων «χρείαν».

  • Ἂν ἱεραπόστολος εἶναι ὁ ἀνιδιοτελῶς ἐργαζόμενος ἄνθρωπος, τότε ὁ π. Ἐπιφάνιος ἦταν ἀληθινὸς ἱεραπόστολος. Θυσίαζε καὶ στοιχειώδη δικαιώματά του, γιὰ νὰ μὴ δώση «ἐγκοπήν τινα». Ὅλοι οἱ κληρικοί, πλὴν ἐλαχίστων ἐξαιρέσεων, ἔχουν τὸ δικαίωμα ν’ ἀμείβωνται γιὰ τὴν ἐργασία τους. Ὁ πατὴρ Ἐπιφάνιος θυσίαζε τὸ δικαίωμα του αὐτό. Καὶ μποροῦσε μαζὶ μὲ τὸν ἀπόστολο Παῦλο νὰ λέγη: «Οὐκ ἐχρησάμεθα τῇ ἐξουσίᾳ ταύτῃ» (Α’ Κορ. θ´ 12). Οὐδέποτε δέχθηκε ἐπίσημη θέσι. Ἀνύπαρκτο ἑπομένως τὸ ὄνομά του στὶς ἐπίσημες καταστάσεις τῆς Ἐκκλησίας.

Μάταια θὰ ψάξετε στὶς μισθολογικὲς καταστάσεις τῶν ἐφημερίων ἢ τῶν ἱεροκηρύκων νὰ βρῆτε τὸ ὄνομα τοῦ π. Ἐπιφανίου.

Οὐδέποτε θέλησε νὰ ἀμειφθῆ, αὐτός, πού κουραζόταν περισσότερο πάντων (Α´ Κορ. ιε´ 10). Καὶ ὅμως, ἐνῶ οὔτε μικρό νόμισμα ἀπό προσωπικὴ μισθοδοσία ἔλαβε, εἶχε τὰ πάντα! Ὅσα χρειαζόταν γιὰ τὸ ἔργο τῆς ἱεραποστολῆς καὶ τῆς ἐλεημοσύνης, τοῦ τὰ ἔστελνε ὁ Θεός. Ἦταν «ὡς μηδὲν ἔχων καὶ τὰ πάντα κατέχων» (Β’ Κορ. στ´ 10). Ὁ ἀκτήμων ᾽Επιφάνιος ἐπαρκοῦσε καὶ γιὰ τὶς ἀνάγκες τόσων φτωχῶν καὶ τόσων ἀσθενῶν.

  • Ὁ πατὴρ Ἐπιφάνιος δὲν ζήτησε τίποτε γιὰ τὸν ἑαυτό του.

  • Δὲν ἤθελε ἀξιώματα. Ὅσοι ἔχουν ἀξία δὲν μαγεύονται ἀπό τά ἀξιώματα. Καὶ ὁ π. Ἐπιφάνιος εἶχε μεγάλη ἀξία. Τιμοῦσε τὰ ἀξιώματα, ἀλλά δὲν τὰ ἤθελε γιὰ τὸν ἑαυτό του.

Τώρα, πού ὁ μισθαποδότης Κύριος τοῦ ἔχει ἀπονείμει «τὸν τῆς δικαιοσύνης στέφανον» (Β’ Τιμ. δ´ 8) καὶ τοῦ ἔχει χαρίσει τὴν παρρησία, τὸν παρακαλοῦμε νὰ δέεται καὶ νὰ πρεσβεύη γιὰ κάθε ἱεραποστολικὴ προσπάθεια τῆς ἀγωνιζομένης Ἐκκλησίας.

  • Ὅσοι τὸν γνωρίσαμε, θεωροῦμε ἐπιτακτικὸ χρέος, νά ἀποκαλύψουμε στοὺς πιστούς τό τί ἔκρυβε τόσα χρόνια στοὺς κόλπους της ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος.

  • Τὸ χρυσάφι εἶναι κρυμμένο στὴ γῆ. Μὰ κάποτε εἶναι ἀνάγκη, ἀπὸ τὸ χρυσωρυχεῖο τῆς γῆς νὰ τὸ βγάλουμε στὴν ἐπιφάνεια, νὰ τὸ ἀξιοποιήσουμε καὶ νὰ θαυμάσουμε τὴ λάμψι του.

Μέσα στὸ χρυσωρυχεῖο τῆς Ἐκκλησίας μας κρυβόταν τὸ χρυσάφι τῆς ὀρθοδόξου πίστεως, τῆς θεολογικῆς σοφίας καὶ τῆς ἁγίας ζωῆς, τῆς πνευματικῆς πατρότητας, πού ὀνομάζεται Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος.

Ἦταν ἀληθινὸς χρυσὸς ἡ ζωὴ τοῦ π. Ἐπιφανίου. Καὶ ὁ Θεὸς θέλησε νὰ τὸν λαμπρύνη ἀκόμα περισσότερο. Πέρασε ὁ χρυσός τῆς προσεγμένης του ζωῆς καὶ ἀπὸ τὸ καμίνι τοῦ πόνου. Καὶ βγῆκε πιὸ λαμπρό, πιὸ ἐξαγνισμένο, πιὸ ἁγιασμένο.

  • Στὴν καρδιὰ τοῦ π. Ἐπιφανίου, ὅπως χωροῦσε ἡ Ἀλήθεια, χωροῦσε καὶ ἡ Ἀγάπη. Ἀλλὰ χωροῦσε καὶ ἡ Ταπείνωσις. Πολλὲς φορὲς τοῦ προτάθηκε νὰ γίνη ἐπίσκοπος. Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἱερώνυμος (Κοτσώνης) τὸν ἱκέτευε. Στάθηκε ἀνένδοτος ὁ π. Ἐπιφάνιος. Ἔλεγε:

—Θέλω νὰ πεθάνω πρεσβύτερος! Μοῦ εἶναι πολύ, πού εἶμαι καὶ πρεσβύτερος!….

  • Ἤθελε νὰ εἶναι κρυμμένος. Δὲν ἐπέτρεπε νὰ μιλᾶνε ἢ νὰ γράφουν γιὰ τὸ πρόσωπό του. Θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ἕνα τίποτε, αὐτός, πού ἦταν τόσο σπουδαῖος! Θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ἁμαρτωλό, αὐτὸς πού ἦταν καὶ εἶναι ἕνας σύγχρονος ἅγιος. Θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ὡς «τὸν πρῶτον ἁμαρτωλόν», αὐτὸς πού ἦταν ἀπὸ τοὺς πρώτους σὲ σεμνότητα καὶ σοφία κληρικούς.

  • Θέλησε νὰ ζήση κρυμμένος πότε στὸ κελλὶ τῆς ὁδοῦ Μακεδονίας 24, στὴν Ἀθήνα, καὶ πότε στὸ κελλί του στὸ ἡσυχαστήριο τῆς «Κεχαριτωμένης», στὴν Τροιζῆνα.

Ζήτησε νὰ παραμείνη κρυμμένος καὶ μετὰ θάνατον. Ἄφησε ἐντολὴ νὰ μὴν ἀνοιχθῆ ποτὲ ὁ τάφος του. Προτίμησε νὰ μιμηθῆ τὸ Μ. Ἀντώνιο, πού ἔδωσε ἐντολὴ στὸ μαθητή, πού τὸν ἔθαψε, νὰ μὴ μάθη κανεὶς ποῦ ἐτάφη ὁ Ἀντώνιος καὶ κανεὶς νὰ μὴν ἀνοίξη τὸν τάφο του! Φοβόταν ὁ π. Ἐπιφάνιος ἐκεῖνο πού φοβόταν καὶ ὁ Μ. Ἀντώνιος!!!

  • Φοβόταν τὴ δόξα. Τὴν ἀπέφυγε μὲ κάθε τρόπο στὴ γῆ. Τοῦ τὴν προσφέρει ὁ μισθαποδότης Ἰησοῦς Χριστός. Τὴν εὐχή του ζητᾶμε ὅλοι. Τὸ πρόσωπό του πρὸς μίμησι προβάλλει ἡ Ἐκκλησία.

 

,

Σχολιάστε

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΜΗ ΤΡΩΜΕ ΚΡΕΑΣ ΣΤΙΣ ΝΗΣΤΕΙΕΣ;

Γιατί νὰ μὴ τρῶμε κρέας στὶς νηστεῖες;

Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Ἀρχιμ. Ἱεροθέου Ἀργύρη
ΜΑΘΗΤΕΙΑ ΣΤΙΣ ΠΗΓΕΣ τοῦ π. ΕΠΙΦΑΝΙΟΥ
ἐκδόσεις “ΥΠΑΚΟΗ”

.             Κάποτε εἰς τὸ Μοναστήρι τῆς Κεχαριτωμένης Θεοτόκου, κατὰ τὴν ἡμέρα ἐπισήμου ἑορτῆς εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἐπίσημο τράπεζα, τόσο oἱ Πατέρες καὶ ἀδελφοί, ὅσο καὶ ἀρκετοὶ λαϊκοί. Ἀνάμεσα εἰς τοὺς λαϊκοὺς ὑπῆρχε καὶ κάποιο παιδί, ἀπὸ ὅσο ἐνθυμοῦμαι, τοῦ δημοτικοῦ σχολείου.
– Γέροντα, θὰ ἤθελα κάνω μία ἐρώτηση, εἶπε ὁ μικρὸς μαθητής.
– Νὰ σὲ ἀκούσω παιδί μου, ἀπεκρίθη ὁ Γέροντας, χωρὶς νὰ περιφρονήση τὴν ἡλικία του.
-Ἡ Ἐκκλησία ἐκανόνισε κατὰ τὴ νηστεία νὰ τρῶμε μερικὰ φαγητὰ καὶ μερικὰ ἄλλα ὄχι. Γιατί, λοιπόν, τὰ ἐρρύθμισε κατ᾽ αὐτὸν τὸν τρόπο; Γιατί δὲν ἔβαλε τὸ ἀντίθετο ἀκριβῶς πρόγραμμα καί, ὅταν νηστεύουμε, νὰ τρῶμε κρέας;
.             Οἱ πατέρες ἄρχισαν νὰ χαμογελοῦν μὲ τὴν πρωτότυπη πράγματι ἐρώτηση: Γιατί νὰ μὴ εἶναι νηστίσιμο τὸ κρέας καὶ ἀρτύσιμα τὰ φασόλια;
-Μὴ γελᾶτε, συνεβούλευσε μὲ σοβαρότητα ὁ Γέροντας. Τὸ ἐρώτημα εἶναι πολὺ ἀξιόλογο.
-Ἄκουσε παιδάκι μου. Ἐὰν ὑποθέσουμε ὅτι ἔτσι ἀπεφάσισαν οἱ Πατέρες, τότε ὅλοι μόνιμα θὰ «ἐνηστεύαμε» καὶ ποτὲ δὲν θὰ «κατελύαμε».
Καὶ ἀμέσως ἄρχισε νὰ ἀναλύη γιατί ἡ Ἐκκλησία τὰ ὅρισε κατ᾽ αὐτὸν τὸν τρόπο καὶ ὄχι ἀντιστρόφως.
.               Μὲ ἐπιχειρήματα ἐπεξηγοῦσε, διατὶ πρὸς ἐξάσκηση πρέπει νὰ καταλύωμε τὰ πιὸ ἁπλὰ καὶ ὄχι τὰ πιὸ εὔγευστα φαγητά.
.           Μετὰ ἀνέφερε καὶ ἀρκετὰ ἐπιχειρήματα μὲ τὰ ὁποῖα ἐσυσχέτισε τὴ νηστεία μὲ τὴν πνευματικὴ ἀνάβαση τοῦ ἀνθρώπου καὶ μὲ τὴ διανοητικὴ πρόοδο διὰ τῆς μελέτης.
– Τὸ πολὺ καὶ καλὸ φαγητό, κατέληξε, δὲν ὑποβοηθᾶ οὔτε εἰς τὴν πνευματικὴ ζωὴ οὔτε καὶ εἰς τὴν ἀνάγνωση. Διότι κατὰ τοὺς ἀρχαίους «πλατεία γαστὴρ λεπτὸν νοῦν οὐ τίκτει».
– Τὸ πλῆρες στομάχι μὲ τερψιλαρύγγια φαγητὰ δὲν ἐπιτρέπει εἰς τὸν νοῦ νὰ χρησιμοποιῆ ὅλες του τὶς δυνάμεις καὶ δυνατότητες. Ἡ πολυφαγία ἐξασθενίζει τὴ βούλησή μας. Τότε ἐκδηλώνουμε μειωμένη ἀντίσταση πρὸς τὶς προκλήσεις τοῦ ποτοῦ, τοῦ τσιγάρου, τῶν ἡδονῶν, τῆς ἁμαρτίας καὶ κάθε εἴδους διαφθορᾶς.
.             Ἔτσι ἢ συζήτηση ἔφθασε εἰς μεγάλο βάθος καὶ μὲ ἀρκετὲς προεκτάσεις!
Ἡ ἄσκησις, ἡ σωματικὴ καὶ ἡ διανοητική, ἀποτελεῖ βασικὸ στοιχεῖο τῆς προόδου τοῦ ἀνθρώπου. Ἀσφαλῶς δέ, ἡ λιτὴ διατροφὴ ὑποβοηθᾶ σημαντικὰ αὐτὴν τὴν ἄσκηση.
Ἐδῶ ὑπογραμμίζουμε ὅτι ἡ ἄσκησις δὲν ἀποτελεῖ αὐτοσκοπό, ἀλλὰ μέσο καὶ μέθοδο ἀνόδου καὶ προόδου τοῦ ἄνθρωπου ποῦ εἶναι συνάμα διττῆς συνθέσεως, ἤτοι χοϊκὸς καὶ πνευματικός.

ΠΗΓΗ: agiameteora.net

,

Σχολιάστε

«ΟΛΟΙ ΘΑ ΕΙΝΑΙ ΤΡΕΛΛΟΙ»

Ἀρχιμ. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος

Ὁ λογικὸς καὶ ὁ τρελλὸς

ἀπὸ τὸ βιβλίο «Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα»
ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχαστηρίου Κεχαριτωμένης Θεοτόκου Τροιζῆνος,
2003, σελ. 13

 –Γέροντα, βλέποντας ὅσα συμβαίνουν γύρω μας, ἀναρωτιέμαι ἂν τελικὰ οἱ ἄνθρωποι εἴμαστε λογικοί.

–Θὰ ἀπαντήσω μὲ μία φράσι τοῦ Μ. Ἀντωνίου: Οἱ ἄνθρωποι καταχρηστικῶς λέγονται λογικοί. «Οὐκ εἰσὶ δὲ λογικοὶ οἱ τοὺς λόγους καὶ τὰ βιβλία τῶν πάλαι σοφῶν ἐκμαθόντες». Δὲν εἶναι λογικοὶ κάποιοι, ἐπειδὴ ἁπλῶς διάβασαν τὰ βιβλία τῶν παλαιῶν σοφῶν καὶ ἔχουν γνώσεις τεράστιες. «Ἀλλ’ οἱ λογικὴν ἔχοντες ψυχὴν… καὶ τὰ μὲν πονηρὰ καὶ ψυχοβλαβῆ φεύγοντες, τὰ δὲ ἀγαθὰ καὶ ψυχωφελῆ σπουδαίως διὰ μελέτης ἔχοντες – καὶ ταῦτα πράττοντες μετὰ πολλῆς τῆς πρὸς Θεὸν εὐχαριστίας» (Φιλοκαλία, ἐκδ. “Ἀστέρος”, τόμ. Α´, Ἀθῆναι 1957, 4). Λοιπόν, γιὰ τὸν Μ. Ἀντώνιο, λογικοὶ λεγόμεθα καταχρηστικῶς. Κατὰ κυριολεξίαν λογικοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀπέχουν ἀπὸ τὸ κακὸ καὶ ἐργάζονται τὸ ἀγαθό.
.           Ὁ Μ. Ἀντώνιος λέγει πάλι, ὅτι θὰ ἔλθη ἐποχή, κατὰ τὴν ὁποία ὅλοι οἱ ἄνθρωποι θὰ τρελλαθοῦν. Καὶ ἂν βροῦν κάποιον νὰ εἶναι σώφρων, θὰ τοῦ λένε: «Μαίνῃ», εἶσαι τρελλός. πειδ λοι ο λλοι θ εναι τρελλοί, ἐὰν βλέπουν ἕνα σώφρονα, θὰ εἶναι κάτι διάφορο ἀπὸ αὐτοὺς καὶ θὰ τοῦ λένε: «Τρελλάθηκες». Αἴ, πλησιάζουμε τν ποχ ατή, ν δν τν ζομε δη.

 

 

, , ,

Σχολιάστε

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ

Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου

Ἡ ἀξία τῆς νηστείας
(Ἀπὸ
τό βιβλίον «Περίοδος Τριωδίου», Ἀθῆναι 2000)

ἐφημ. «Ὀρθόδοξος Τύπος» ἀρ. φύλ. 1968,  22.03.2013

.               Δυστυχῶς σήμερον ἡ νηστεία ἔχει πολύ παραμερισθῆ. Ἐλάχιστοι δίδουν σημασίαν εἰς τήν νηστείαν. Καί ὅμως ἡ ἀξία τῆς νηστείας εἶνε πολύ μεγάλη. Ἄς ἀκούσωμεν τί λέγει περί αὐτῆς ὁ Μέγας Βασίλειος:
.               «Νομίζεις ὅτι τοποθετῶ τήν ἀρχαιότητα τῆς νηστείας εἰς τήν ἐποχήν τοῦ Νόμου τοῦ Μωυσέως; Ὄχι! Ἡ νηστεία εἶνε περισσότερον παλαιά ἀπό τόν Νόμον τοῦ Μωυσέως… Ἡ νηστεία ἔχει τήν αὐτήν ἡλικίαν μέ τήν ἀνθρωπότητα. Ἡ νηστεία ἐνομοθετήθη εἰς τόν Παράδεισον. Ἡ πρώτη ἐντολή περί νηστείας ἐδόθη εἰς τόν Ἀδάμ. «Ἀπό τόν καρπόν τοῦ δένδρου τῆς γνώσεως τοῦ καλοῦ καί τοῦ κακοῦ δέν θά φάγετε», εἶπεν ὁ Θεός εἰς τούς πρωτοπλάστους. Αὐτό τό «δέν θά φάγετε» εἶνε θέσπισις νόμου νηστείας καί ἐγκρατείας. Ἐάν ἡ Εὔα δέν ἔτρωγεν ἀπό τόν καρπόν τοῦ δένδρου ἐκείνου, δέν θά εἴχομεν ἀνάγκην ἀπό τήν σημερινήν νηστείαν… Ἐπειδή δέν ἐνηστεύσαμεν, ἐξεδιώχθημεν ἐκ τοῦ Παραδείσου· ἄς νηστεύσωμεν λοιπόν, διά νά εἰσέλθωμεν εἰς αὐτόν… Μή μιμηθῇς τήν παρακοήν τῆς Εὔας, μή δεχθῇς πάλιν τόν ὄφιν ὡς σύμβουλον, ὁ ὁποῖος σέ προτρέπει νά φάγῃς, ἀπό ἐνδιαφέρον δῆθεν διά τό σῶμα σου… Τά σώματα τῶν ἀνθρώπων, ὅταν βαρύνωνται ὑπερβολικῶς μέ τήν συνεχῆ πολυφαγίαν, περιπίπτουν εὐκόλως εἰς ἀσθενείας… Εἰς τόν Παράδεισον οἶνος δέν ὑπῆρχεν οὔτε θυσίαι ζώων ὑπῆρχον ἀκόμη οὔτε κρεοφαγίαι. Μετά τόν κατακλυσμόν ἐπετράπησαν αὐτά… Ἀλλά καί ὁ Μωυσῆς, ὡς γνωρίζομεν, μετά ἀπό νηστείαν ἐτόλμησε νά ἀνέλθῃ εἰς τό ὄρος Σινᾶ, διά νά λάβῃ τάς πλάκας τῶν Δέκα Ἐντολῶν… Τί ἦτο ἐκεῖνο πού κατέστησεν ἀνάξιον τόν Ἠσαῦ καί τόν ἔκαμε δοῦλον τοῦ ἀδελφοῦ του Ἰακώβ; Δέν ἦτο ὀλίγον φαγητόν, χάριν τοῦ ὁποίου ἐπώλησεν εἰς τόν ἀδελφόν του τά δικαιώματά του ὡς πρωτοτόκου; Ἡ μήτηρ τοῦ προφήτου Σαμουήλ δέν ἀπέκτησε τόν υἱόν της ἕνεκα τῆς προσευχῆς της καί τῆς νηστείας της; Ἡ νηστεία δέν ἔκαμεν ἀκατανίκητον τόν μέγαν καί σπουδαῖον Σαμψών;… Ναί! Ἡ νηστεία γεννᾷ προφήτας, ἡ νηστεία κάμνει ἰσχυροτέρους τούς ἰσχυρούς, ἡ νηστεία κάμνει σοφούς τούς νομοθέτας… Ἡ νηστεία ἁγιάζει τόν ἀφιερωμένον εἰς τόν Θεόν καί καθιστᾷ τόν Ἱερέα ἱκανόν νά προσφέρῃ θυσίαν. Διότι δέν εἶνε δυνατόν νά τολμήσῃ τις ἄνευ νηστείας νά ἱερουργήσῃ, ὄχι μόνον εἰς τήν ἰδικήν μας λατρείαν τήν μυστικήν καί ἀληθινήν, ἀλλ᾽ οὔτε εἰς τήν τυπικήν λατρείαν τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης, τήν λατρείαν, πού ὥριζεν ὁ Νόμος τοῦ Μωυσέως. Ἡ νηστεία ἔκαμε τόν προφήτην Ἠλίαν ἱκανόν καί ἄξιον νά ἴδῃ τό μέγα θέαμα· διότι ἀφοῦ μέ νηστείαν τεσσαράκοντα ἡμερῶν ἐκαθάρισε τήν ψυχήν του, οὕτως ἠξιώθη εἰς τό σπήλαιον Χωρήβ νά ἴδῃ τόν Κύριον, ὅσον βεβαίως εἶνε δυνατόν εἰς ἀνθρώπους νάἴδουν τόν Θεόν. Διά τῆς νηστείας ἀνέστησε τόν υἱόν τῆς χήρας καί οὕτω διά τῆς νηστείας, ἀνεδείχθη δυνατός κατά τοῦ θανάτου… Καί τοῦ προφήτου Ἐλισσαίου τόν βίον ἡ νηστεία διέκρινε… Καί γενικῶς ἡ νηστεία ὑπῆρξεν ὁδηγός εἰς ὅλους τούς ἁγίους, ὥστε νά πολιτευθοῦν συμφώνως πρός τό θέλημα τοῦ Θεοῦ… Καί οἱ Τρεῖς Παῖδες, καίτοι ἐρρίφθησαν εἰς τήν κάμινον τοῦ πυρός, ὅμως ἐπειδή εἶχον ὁπλισθῆ μέ τήν νηστείαν, κατεπάτουν τήν πυρκαϊάν καί ἀνέπνεον, μέσα εἰς αὐτό τό φοβερόν πῦρ, ἐλαφρόν καί δροσιστικόν ἀέρα. Οὔτε τάς τρίχας τῆς κεφαλῆς των δέν ἐτόλμησε νά θίξῃ τό πῦρ, ἐπειδή καί αὐταί εἶχον τραφῆ διά τῆς νηστείας. Ὁ δέ προφήτης Δανιήλ, ὁ ὁποῖος ἦτο γεμᾶτος ἀπό θείους καί πνευματικούς πόθους, ἀφοῦ ἐνήστευσεν ἐπί τρεῖς ἑβδομάδας καί οὔτε ἄρτον ἔφαγεν, οὔτε ὕδωρ ἔπιεν, ἔκαμεν ἔπειτα καί τούς λέοντας νά νηστεύουν, ὅταν ὁ εἰδωλολάτρης βασιλεύς τόν ἔρριψεν εἰς τόν λάκκον των… Ἡ νηστεία ἔσβεσε τήν δύναμιν τοῦ πυρός, ἡ νηστεία ἔφραξε τά στόματα τῶν λεόντων, ἡ νηστεία γίνεται πτερόν καί ἀναβιβάζει τήν προσευχήν εἰς τόν οὐρανόν, ἡ νηστεία εἶνε αὔξησις καί πρόοδος τῶν οἴκων, μήτηρ τῆς ὑγείας, παιδαγωγός τῶν νέων, στολισμός τῶν πρεσβυτέρων…
.               Ἀλλὰ καί μέ ἄλλον τρόπον ἡ νηστεία μᾶς γίνεται ἀφορμή εὐφροσύνης. Ὅπως δηλαδή ἡ δίψα μᾶς κάμνει νά αἰσθανώμεθα ἀπόλαυσιν ὅταν πίνωμεν, καί ὅπως ἡ πεῖνα, ὅταν προηγηθῇ, κάμνει πολύ εὐχάριστον τήν τράπεζαν, οὕτω καί ἡ νηστεία καθιστᾶ περισσότερον ἀπολαυστικόν τό φαγητόν…
.               Ἡ τράπεζα εἶνε περισσότερον εὐχάριστος μετά τήν νηστείαν, τόσον διά τούς πλουσίους πού ἔχουν ποικιλίαν φαγητῶν, ὅσον καί διά τούς πτωχούς πού τά φαγητά των εἶνε λιτά καί ἁπλᾶ… Τοῦ νηστεύοντος οἱ ὀφθαλμοί εἶνε ἤρεμοι, τό βάδισμα σεμνόν, τό πρόσωπον σοβαρόν, χωρίς νά ἐντροπιάζεται ἀπό ἀκολάστους γέλωτας, οἱ λόγοι του μετρημένοι, ἡ καρδία του καθαρά…
.               Ἀγνοεῖς ὅτι ὅπως συμβαίνει μέ τά ἀντίπαλα στρατεύματα, ὅπου ἡ συμμαχία κάποιου μέ τό ἕν κάμνει νά νικηθῇ τό ἄλλο, οὕτω συμβαίνει καί μέ τό πνεῦμα καί τήν σάρκα; Ὅποιος προσθέτει βάρη εἰς τήν σάρκα ἀντιμάχεται καί καταπολεμεῖ τό πνεῦμα καί ὅποιος προσχωρεῖ εἰς τό μέρος τοῦ πνεύματος ὑποδουλώνει τήν σάρκα. Διότι αὐτά εἶνε μεταξύ των ἐχθρικά. Ὥστε, ἄν θέλῃς νά κάμῃς ἰσχυρόν τό πνεῦμα σου, χαλιναγώγησε μέ νηστείαν τήν σάρκα…
.               Δέν θά περιφρονήσῃς τά φαγητά, τά ὁποῖα φθείρονται; Δέν θά ἐπιθυμήσῃς τήν τράπεζαν πού εἶνε εἰς τήν Βασιλείαν τῶν Οὐρανῶν, εἰς τήν ὁποίαν θά καθήσῃς ἄν νηστεύσῃς εἰς τήν παροῦσαν ζωήν; Δέν γνωρίζεις ὅτι μέ τήν λαιμαργίαν καί τήν πολυφαγίαν σου κάμνεις παχύτερον τόν σκώληκα, ὁ ὁποῖος θά σέ κατατρώγη; Ποῖος ἀπ᾽ ὅσους ἐπιδίδονται εἰς πολυφαγίας καί συνεχεῖς ὑλικάς ἀπολαύσεις, ἀπέκτησε ποτέ οἱονδήποτε πνευματικόν χάρισμα;… Δέν φοβεῖσαι καί δέν φρίττεις διά τήν λαιμαργίαν, μήπως γίνῃ αἰτία νά χάσῃς τά ἀγαθά τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν;
.               Πρόσεξε ὅμως! Μή νομίσῃς ὅτι τό ἀγαθόν τῆς νηστείας περιορίζεται μόνον εἰς τήν ἀποχήν ἀπό τάς ὑλικάς τροφάς. Ὄχι! Πραγματική νηστεία εἶναι τό νά ἀπομακρυνθῇς ἀπό πᾶν κακόν… Τί τό ὄφελος νά νηστεύῃς καί ταὐτοχρόνως νά εὑρίσκεσαι εἰς φιλονικίας καί διαμάχας; Δέν τρώγεις κρέας, κατατρώγεις ὅμως τόν ἀδελφόν σου (μέ ὕβρεις, ἀδικίας, συκοφαντίας κ.λπ). Δέν πίνεις οἶνον, ἀλλά δέν κυριαρχεῖς εἰς τό πάθος σου νά ὑβρίζῃς. Δέν θέτεις τροφήν εἰς τό στόμα μέχρι τό βράδυ, ἀλλ᾽ ὅλην τήν ἡμέραν σου τήν σπαταλᾷς εἰς τά δικαστήρια… Μεθύει ἡ ψυχή σου ὄχι μέ οἶνον, ἀλλά μέ τόν θυμόν…».
.               Αὐτή λοιπόν εἶνε ἡ ἀληθής νηστεία. Νηστεία καί ἀπό τροφάς, ἀλλά καί ἀπό πάθη. Αὐτήν τήν νηστείαν, πού ἐπαινεῖ ὁ Μέγας Βασίλειος, ἔχουσα ὑπ᾽ ὄψιν της ἡ Ἐκκλησία μας, μᾶς καλεῖ νά ψάλωμεν: «Νηστεύσωμεν νηστείαν δεκτήν, εὐάρεστον τῷ Κυρίῳ· ἀληθής νηστεία ἡ τῶν κακῶν ἀλλοτρίωσης, ἐγκράτεια γλώσσης, θυμοῦ ἀποχή, ἐπιθυμιῶν χωρισμός, καταλαλιᾶς, ψεύδους καί ἐπιορκίας· ἡ τούτων ἔνδεια νηστεία ἐστίν ἀληθής καί εὐπρόσδεκτος». Δηλαδή: Ἄς νηστεύσωμεν νηστείαν πού τήν δέχεται ὁ Θεός, νηστείαν πού ἀρέσει εἰς τόν Κύριον. Τοιαύτη νηστεία ἀληθής εἶνε ἡ ἀποξένωσις ἀπό τάς κακίας. Δηλαδή ἡ συγκράτησις τῆς γλώσσης (ἀπό ὕβρεις, βλασφημίας, συκοφαντίας κ.λπ), ἡ ἀποφυγή τοῦ θυμοῦ, ἡ ἀπομάκρυνσις ἀπό ἐπιθυμίας πονηράς, καθώς καί ἀπό καταλαλιάν, ψεῦδος καί ἐπιορκίαν. Ἡ ἔλλειψις αὐτῶν τῶν κακιῶν εἶνε νηστεία ἀληθής καί δεκτή μέ εὐχαρίστησιν ἀπό τόν Θεόν.

 ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: hristospanagia3.blogspot.gr

,

Σχολιάστε

ΣΥΝΤΡΙΠΤΙΚΗ ΑΠΑΝΤΗΣΗ ΣΤΟΥΣ ΕΧΘΡΟΥΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ. «Οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι ἢ ἀπατήθηκαν ἢ μᾶς ἐξαπάτησαν ἢ μᾶς εἶπαν τὴν ἀλήθεια» (π. Ἐπιφάνιος)

Ὁ μακαριστὸς π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος

καταρρίπτει τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἐχθρῶν τῆς Ἀναστάσεως

(ἐπιλεγμένα ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸ βιβλίο «Ὑποθῆκες ζωῆς»)

.        Ἕνα πρωινὸ συζητᾶ ὁ γέροντας μὲ δύο-τρεῖς ἐπισκέπτες στὸ σπίτι του. Ὁ ἕνας εἶναι ἰδεολόγος κομμουνιστής. (…)

– Ὅλο τὸ οἰκοδόμημα τοῦ Χριστιανισμοῦ στηρίζεται στὸ γεγονὸς τῆς Ἀναστάσεως. Αὐτὸ δὲν τὸ λέω ἐγώ. Τὸ λέει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Εἰ Χριστὸς οὐκ ἐγήγερται, ματαία ἡ πίστις ὑμῶν» (Α´ Κορ. ιε´ 17). Ἂν ὁ Χριστὸς δὲν ἀνέστη, τότε ὅλα καταρρέουν. Ὁ Χριστὸς ὅμως ἀνέστη, πράγμα τὸ ὁποῖο σημαίνει ὅτι εἶναι Κύριος τῆς ζωῆς καὶ τοῦ θανάτου, ἄρα Θεός.

– Ἐσεῖς τὰ εἴδατε ὅλα αὐτά; Πῶς τὰ πιστεύετε;

– Ὄχι, ἐγὼ δὲν τὰ εἶδα. Τὰ εἶδαν ὅμως ἄλλοι, οἱ Ἀπόστολοι. Αὐτοὶ ἐν συνεχείᾳ τὰ γνωστοποίησαν καὶ μάλιστα προσυπέγραψαν τὴν μαρτυρία τους μὲ τὸ αἷμα τους. Κι ὅπως ὅλοι δέχονται, ἡ μαρτυρία τῆς ζωῆς εἶναι ἡ ὑψίστη μαρτυρία. Μὲ βάση ἕναν πολὺ ὡραῖο συλλογισμὸ τοῦ Πασκὰλ λέμε ὅτι μὲ τοὺς Ἀποστόλους συνέβη ἕνα ἀπὸ τὰ τρία: Ἢ ἀπατήθηκαν ἢ μᾶς ἐξαπάτησαν ἢ μᾶς εἶπαν τὴν ἀλήθεια.

.        Ἂς πάρουμε τὴν πρώτη ἐκδοχή. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπατήθηκαν οἱ Ἀπόστολοι, διότι ὅσα ἀναφέρουν δὲν τὰ ἔμαθαν ἀπὸ ἄλλους. Αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἦσαν αὐτόπτες καὶ αὐτήκοοι μάρτυρες ὅλων αὐτῶν. Ἐξ ἄλλου δὲν ἦσαν καθόλου φαντασιόπληκτοι οὔτε εἶχαν καμμιὰ ψυχολογικὴ προδιάθεση γιὰ τὴν ἀποδοχὴ τοῦ γεγονότος τῆς Ἀναστάσεως. Ἀντιθέτως ἦσαν τρομερὰ δύσπιστοι. Τὰ Εὐαγγέλια εἶναι πλήρως ἀποκαλυπτικὰ αὐτῶν τῶν ψυχικῶν τους διαθέσεων: δυσπιστοῦσαν στὶς διαβεβαιώσεις ὅτι κάποιοι Τὸν εἶχαν δεῖ ἀναστάντα.
.       Καὶ κάτι ἄλλο. Τί ἦσαν οἱ Ἀπόστολοι πρὶν τοὺς καλέσει ὁ Χριστός; Μήπως ἦσαν φιλόδοξοι πολιτικοὶ ἢ ὁραματιστὲς φιλοσοφικῶν καὶ κοινωνικῶν συστημάτων, ποὺ περίμεναν νὰ κατακτήσουν τὴν ἀνθρωπότητα καὶ νὰ ἱκανοποιήσουν ἔτσι τὶς φαντασιώσεις τους; Κάθε ἄλλο. Ἀγράμματοι ψαράδες ἦσαν. Καὶ τὸ μόνο ποὺ τοὺς ἐνδιέφερε ἦταν νὰ πιάσουν κανένα ψάρι νὰ θρέψουν τὶς οἰκογένειές τους.
.         Φέρε μου καὶ σὺ κάποιον νὰ μοῦ πῆ πὼς ὁ Μὰρξ ἀπέθανε καὶ ἀνέστη καὶ νὰ θυσιάση τὴν ζωή του γιὰ τὴν μαρτυρία αὐτὴ κι ἐγὼ θὰ τὸν πιστεύσω ὡς τίμιος ἄνθρωπος.

–Νὰ σᾶς πῶ. Χιλιάδες κομμουνιστὲς βασανίσθηκαν καὶ πέθαναν γιὰ τὴν ἰδεολογία τους. Γιατί δὲν ἀσπάζεσθε καὶ τὸν κομμουνισμό;

–Τὸ εἶπες καὶ μόνος σου. Οἱ κομμουνιστὲς πέθαναν γιὰ τὴν ἰδεολογία τους. Δὲν πέθαναν γιὰ γεγονότα. Σὲ μία ἰδεολογία ὅμως εἶναι πολὺ εὔκολο νὰ ὑπεισέλθη πλάνη. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἴδιον τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς νὰ θυσιάζεται γιὰ κάτι στὸ ὁποῖο πιστεύει, ἐξηγεῖται γιατὶ πολλοὶ κομμουνιστὲς πέθαναν γιὰ τὴν ἰδεολογία τους. Αὐτὸ ὅμως δὲν μᾶς ὑποχρεώνει νὰ τὴν δεχθοῦμε καὶ ὡς σωστή.
.         Εἶναι ἄλλο πράγμα νὰ πεθαίνης γιὰ ἰδέες κι ἄλλο γιὰ γεγονότα. Οἱ Ἀπόστολοι ὅμως δὲν πέθαναν γιὰ ἰδέες. Οὔτε γιὰ τὸ «Ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» οὔτε γιὰ τὶς ἄλλες ἠθικὲς διδασκαλίες τοῦ Χριστιανισμοῦ. Οἱ Ἀπόστολοι πέθαναν μαρτυροῦντες ὑπερφυσικὰ γεγονότα. Κι ὅταν λέμε γεγονός, ἐννοοῦμε ὅ,τι ὑποπίπτει στὶς αἰσθήσεις μας καὶ γίνεται ἀντιληπτὸ ἀπὸ αὐτές. Οἱ Ἀπόστολοι ἐμαρτύρησαν δι’ «ὃ ἀκηκόασι, ὃ ἑωράκασι τοῖς ὀφθαλμοῖς αὐτῶν, ὃ ἐθεάσαντο καὶ αἱ χεῖρες αὐτῶν ἐψηλάφησαν» (Α´ Ἰωάν. α´ 3). Γι’ αὐτὸ καὶ μετὰ τὴν Σταύρωση τοῦ Κυρίου, παρὰ τὰ ὅσα εἶχαν ἀκούσει καὶ δεῖ, ἐπέστρεψαν στὰ πλοιάρια καὶ στὰ δίχτυά τους. Δὲν ὑπῆρχε δηλ. σ᾽ αὐτούς, ὅπως ἀναφέραμε, οὔτε ἴχνος προδιαθέσεως γιὰ ὅσα ἐπρόκειτο νὰ ἐπακολουθήσουν. Καὶ μόνο μετὰ τὴν Πεντηκοστή, «ὅτε ἔλαβον δύναμιν ἐξ ὕψους», ἔγιναν οἱ διδάσκαλοι τῆς οἰκουμένης.

.         Ἡ δεύτερη ἐκδοχή: Μήπως μᾶς ἐξαπάτησαν; Μήπως μᾶς εἶπαν ψέματα; Ἀλλὰ γιατί νὰ μᾶς ἐξαπατήσουν; Τί θὰ κέρδιζαν μὲ τὰ ψέματα; Μήπως χρήματα, μήπως ἀξιώματα, μήπως δόξα; Γιὰ νὰ πῆ κάποιος ἕνα ψέμα, περιμένει κάποιο ὄφελος. Οἱ Ἀπόστολοι ὅμως, κηρύσσοντες Χριστὸν καὶ τοῦτον ἐσταυρωμένον καὶ Ἀναστάντα ἐκ νεκρῶν, τὰ μόνα τὰ ὁποῖα ἐξασφάλισαν ἦσαν: ταλαιπωρίες, κόποι, μαστιγώσεις, λιθοβολισμοί, ναυάγια, πείνα, δίψα, γυμνότητα, κίνδυνοι ἀπὸ ληστές, ραβδισμοί, φυλακίσεις καὶ τέλος ὁ θάνατος. Καὶ ὅλα αὐτὰ γιὰ ἕνα ψέμα; Εἶναι ἐντελῶς ἀνόητο καὶ νὰ τὸ σκεφθῆ κάποιος.
.          Συνεπῶς οὔτε ἐξαπατήθηκαν οὔτε μᾶς ἐξαπάτησαν οἱ Ἀπόστολοι. Μένει ἑπομένως ἡ τρίτη ἐκδοχή, ὅτι μᾶς εἶπαν τὴν ἀλήθεια.
.     Θὰ πρέπει μάλιστα νὰ σοῦ τονίσω καὶ τὸ ἑξῆς: Οἱ Εὐαγγελιστὲς εἶναι οἱ μόνοι οἱ ὁποῖοι ἔγραψαν πραγματικὴ ἱστορία. Διηγοῦνται τὰ γεγονότα καὶ μόνον αὐτά. Δὲν προβαίνουν σὲ καμμία προσωπικὴ κρίσι. Κανένα δὲν ἐπαινοῦν, κανένα δὲν κατακρίνουν. Δὲν κάνουν καμμία προσπάθεια νὰ διογκώσουν κάποιο γεγονὸς ἢ νὰ ἐξαφανίσουν ἢ νὰ ὑποτιμήσουν κάποιο ἄλλο. Ἀφήνουν τὰ γεγονότα νὰ μιλοῦν μόνα τους.

–Ἀποκλείεται νὰ ἔγινε στὴν περίπτωσι τοῦ Χριστοῦ νεκροφάνεια; Τὶς προάλλες ἔγραψαν οἱ ἐφημερίδες γιὰ κάποιον Ἰνδό, τὸν ὁποῖον ἔθαψαν καὶ μετὰ ἀπὸ τρεῖς μέρες τὸν ξέθαψαν καὶ ἦταν ζωντανός.

– Ἄχ, παιδάκι μου. Θὰ θυμηθῶ καὶ πάλι τὸν λόγο τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου: «Ἄπιστοι, δὲν εἶσθε δύσπιστοι. Εἶσθε οἱ πλέον εὔπιστοι. Δέχεσθε τὰ πιὸ ἀπίθανα, τὰ πιὸ παράλογα, τὰ πιὸ ἀντιφατικά, γιὰ νὰ ἀρνηθῆτε τὸ θαῦμα!». Ὄχι, παιδί μου. Δὲν ἔχουμε νεκροφάνεια στὸν Χριστό. Πρῶτα-πρῶτα ἔχουμε τὴν μαρτυρία τοῦ Ρωμαίου κεντυρίωνος, ὁ ὅποιος βεβαίωσε τὸν Πιλάτο ὅτι ὁ θάνατος εἶχε ἐπέλθει.
.             Ἔπειτα τὸ Εὐαγγέλιο μᾶς πληροφορεῖ ὅτι ὁ Κύριος κατὰ τὴν ἴδια τὴν ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεώς Του συμπορεύθηκε συζητώντας μὲ δύο μαθητές Του πρὸς Ἐμμαούς, ποὺ ἀπεῖχε πάνω ἀπὸ δέκα χιλιόμετρα ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα. Φαντάζεσαι κάποιον νὰ ἔχη ὑποστῆ ὅσα ὑπέστη ὁ Χριστὸς καὶ τρεῖς μέρες μετὰ τὸν «θάνατό» του νὰ τοῦ συνέβαινε νεκροφάνεια; Ἂν μή τι ἄλλο θά ᾽πρεπε γιὰ σαράντα μέρες νὰ τὸν ποτίζουν κοτόζουμο, γιὰ νὰ μπορῆ νὰ ἀνοίγη τὰ μάτια του, κι ὄχι νὰ περπατᾶ καὶ νὰ συζητᾶ σὰν νὰ μὴ συνέβη τίποτα. […]

,

Σχολιάστε

«ΑΥΤΑ ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΔΕΝ ΜΕΤΑΒΑΛΛΟΝΤΑΙ»(π. Ἐπιφάνιος)

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο

Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου
«Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα»

ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχ. Κεχαριτωμένης Τροιζῆνος,
 2003,
σελ. 151–155

 Ἐπιμέλεια «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

ΕΙΣΑΓ. ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Ἡ πρόσκαιρη νηνεμία στὸ θέμα τῶν μεταφράσεων τῶν λειτουργικῶν κειμένων (δηλ. τῆς μόνιμης ἀντικαταστάσεως τῶν κειμένων μὲ μεταφρασμένα) εἶναι μόνον πρόσκαιρη καὶ τακτικιστική, ἀπὸ πλευρᾶς τῶν «μεταφραστῶν». Λίαν συντόμως θὰ «ἀναζωπυρωθεῖ» ἐξ ἀφορμῆς συνοδικῆς πρωτοβουλίας.
.    Ἄλλωστε τὸ τελευταῖο βιβλίο τοῦ Μητρ. Νικοπόλεως -ἐκεῖνο τὸ ἀκατανόητο περὶ κατανοήσεως καὶ ἄλλων συναφῶν ἐκπλήξεων- δείχνει ὅτι ὁ ζῆλος τῶν μεταφραστῶν παραμένει ἀφ᾽ ἑνὸς μὲν ἀμείωτος, ἀφ᾽ ἑτέρου δὲ ὁλοένα καὶ πιὸ παράλογος.
.     Κατωτέρω παρατίθενται οἱ ΟΛΟΚΑΘΑΡΕΣ καταγεγραμμένες σκέψεις τοῦ π. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου (σημειωτέον, πνευματικοῦ ἀδελφοῦ τοῦ Σεβ. Νικοπόλεως!), ὄχι φυσικὰ γιὰ νὰ ἀναθεωρήσουν τὶς ἀπόψεις τους οἱ ἐπίδοξοι «μεταφραστές» τῆς «νεοπατερικῆς δεκάρας», ὅσο γιὰ νὰ ἐνημερωθοῦν οἱ καλοπροαίρετοι.

Αὐτὰ δὲν μεταβάλλονται

.    Κάποιοι μετέφρασαν τὴν Καινὴ Διαθήκη σὲ τελείως σύγχρονη γλῶσσα. Χρησιμοποίησαν μάλιστα καὶ μονοτονικό. Ἐκεῖ μέσα μεταφράζουν τὸ «Λάβετε, φάγετε» = «Πάρτε καὶ φᾶτε». Συγχωρήσατέ με, ἀλλὰ ἔτσι ἐκχυδαΐζονται τελείως καὶ χάνουν τὴν ἱερότητά τους τὰ λόγια του Κυρίου. Λὲς καὶ δίνουμε νὰ φᾶνε μπριζόλες ἢ τυρόπιττες! Ατ τ λόγια, θ μείνουν πως τ γραψαν ο Εαγγελισταί. «Λάβετε φάγετε. Πίετε ἐξ αὐτοῦ πάντες». Αὐτὰ δὲν μεταβάλλονται.
.    Δὲν θὰ μεταφράσουμε τὰ λόγια τῆς Λατρείας σ᾽ αὐτὸ τὸ γλωσσικὸ ἐξάμβλωμα, τὸ ὁποῖο ἀκοῦμε ἀπὸ τὰ μέσα τῆς λεγομένης μαζικῆς ἐνημερώσεως. Θὰ καταντήσουν νὰ μὴν ἔχουν «εἶδος οὐδὲ κάλλος». Τ κείμενα ατ εἶναι κλασσικ κα δν μπορον ν ποδοθον, δν μπορον ν μεταφρασθον. Καὶ οἱ ἐργασίες οἱ μεταφραστικές, ποὺ γίνονται, ὑστεροῦν ἀπείρως ἀπὸ τὸ κάλλος τοῦ πρωτοτύπου. Ἀλλὰ προκειμένου νὰ μὴ τὸ καταλαβαίνη κανείς, τί νὰ κάνουμε; Δὲν θὰ ἔχη τὸ προνόμιο κάποιος νὰ τὸ χαρῆ στὸ πρωτότυπο, ἐφ᾽ ὅσον δὲν ξέρει τὰ Ἀρχαῖα Ἑλληνικά· τουλάχιστον ἂς τὸ κατανοήση. Ἂς πάρη μία ἰδέα μὲ τὴν βοήθεια τῆς μεταφράσεως. Ἀλλὰ τὰ κείμενα, αὐτὰ καθ᾽ ἑαυτά, ἂς μείνουν, διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι κλασσικά. Δν μπορομε ν εσαγάγουμε στ Λατρεία τν γλῶσσα τν ποία μιλομε.

 Πόσο φτωχά!

.       Κάποιος κυκλοφόρησε βιβλίο μὲ μετάφρασι πολλῶν ὕμνων στὴν δημοτική. Καὶ μάλιστα ποιητικὴ μετάφρασι· στὰ μέτρα τῶν ὕμνων γιὰ νὰ ψάλλεται στὴν Ἐκκλησία. Καὶ νόμισε ὅτι ἔκανε κάποιο σπουδαῖο κατόρθωμα. Διαβάζοντάς το θὰ αἰσθανθῆτε, ὡς ἐὰν π τ να μέρος χετε να βαρύτιμο κόσμημα, π δάμαντες κα πολυτίμους λίθους (τ ρχαο κείμενο), κα π τ λλο μέρος να «τενεκέ», να «μπάφιλα». Αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύο ὑμνογραφικῶν κειμένων.
.    Σκεφθῆτε δέ, ὅτι αὐτὸς ὁ εὐλογημένος δὲν τὰ δημιούργησε μόνος του. Ἁπλῶς μετέφρασε. Δηλαδή, εχε τοιμα μπροστά του τ ψηλ νοήματα. Διότι ἐμεῖς μόνοι μας δὲν μποροῦμε νὰ ἀναχθοῦμε στὰ ὕψη, στὰ ὁποῖα ἀνήχθησαν οἱ ὑμνογράφοι. Δὲν ἔχουμε αὐτὴ τὴν δύναμι. Αὐτοὶ ἦσαν μεγαλοφυεῖς καί, τὸ κυριώτερο, ἅγιοι. Δν κανε, λοιπόν, κάτι ξ ρχς, κάτι δικό του, γιὰ τὸ ὁποῖο νὰ ποῦμε, «Αἴ, φτωχὸς ἦταν ὁ ἄνθρωπος, φτωχὰ κείμενα μᾶς ἔδωσε». Εἶχε ἐνώπιόν του τὰ μεγαλειώδη ἐκεῖνα κείμενα τῶν παλαιῶν ὑμνογράφων. Καὶ ἂν δῆτε πῶς τὰ ἀποδίδει!… Πόσο φτωχὰ εἶναι !…

 Προφάσεις

 .       – Εἶναι λοιπὸν καλύτερο νὰ πηγαίνουμε στὴν Ἐκκλησία καὶ νὰ μὴ καταλαβαίνουμε τί λέει ὁ ἱερεὺς ἢ ὁ ψάλτης;
.        -Αὐτὰ εἶναι προφάσεις. Ὑπάρχουν ἀρκετὲς ἀξιόλογες ἑρμηνευτικὲς ἐργασίες, τὶς ὁποῖες ὁ ἐνδιαφερόμενος πιστὸς μπορεῖ νὰ ἔχη στὸ σπίτι του καὶ νὰ τὶς διαβάζη. Ὑπάρχουν βιβλία, ποῦ μὲ ὄμορφο καὶ ἁπλὸ τρόπο μιλοῦν γιὰ τὰ μυστήρια: τὴν Θεία Εὐχαριστία, τὸ Βάπτισμα κ.λπ. Τόσες ὧρες χάνουμε χαζεύοντας στὴν τηλεόρασι, ἢ ξεφυλλίζοντας περιοδικὰ καὶ ἐφημερίδες. Ἂς ἀφιερώσουμε, λοιπόν, ὄχι πολύ, ἀλλὰ μία ὥρα κάθε ἑβδομάδα, τὸ βράδυ Π.χ. τοῦ Σαββάτου, νὰ διαβάσουμε τὰ βιβλία, τὰ ὁποῖα ἑρμηνεύουν τὰ δύσκολα τουλάχιστον κείμενα τῆς Ἐκκλησίας μας, ἢ ἀκόμη τὸν Ἀπόστολο καὶ τὸ Εὐαγγέλιο. Τὴν ἄλλη ἡμέρα, ποὺ θὰ πᾶμε στὸ ναό, θὰ κατανοοῦμε πολλὰ ἀπὸ αὐτὰ που θὰ ἀκοῦμε.Ὑπάρχουν ἄλλωστε καὶ ἱερεῖς, ποὺ κάνουν λειτουργικὰ κηρύγματα. Ἐξηγοῦν τὴν θεία Λειτουργία, ἐξηγοῦν τὰ Μυστήρια.
.     Ἑπομένως μποροῦμε νὰ ἀναπληρώσουμε τὶς ἐλλείψεις μας μὲ ἑρμηνευτικὲς ἐργασίες, μὲ ἑρμηνευτικὰ βιβλία. Ὅσοι θέλουν, μποροῦν νὰ μάθουν τὰ τῆς Ἐκκλησίας. Λίγο ἐνδιαφέρον χρειάζεται καὶ κάποια συνέπεια στὴ χριστιανική μας ζωή. Γι᾽ αὐτὸ βλέπει κανεὶς ἀνθρώπους ὀλιγογραμμάτους νὰ καταλαβαίνουν πάρα πολλὰ ἀπ᾽ ὅσα τελοῦνται, νὰ ἀπολαμβάνουν κυριολεκτικὰ τὴν λατρεία. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ περισσότερος κόσμος δὲν ἐνδιαφέρεται.

Δὲν εἶναι θέατρο ἡ Ἐκκλησία

.     Πολλοὶ κάνουν ἕνα βασικὸ λάθος. Βλέπουν τὴν Ἐκκλησία ὡς ἕνα πολιτισμικὸ στοιχεῖο. Ὅπως εἶναι τὸ θέατρο, ὁ κινηματογράφος, ἢ τυπικὴ ἐπίσκεψις ποὺ θὰ κάνουμε, γιατί γιορτάζει ὁ ἄλλος, αἴ, ἔτσι νομίζουν καὶ τὴν Ἐκκλησία. Θὰ πᾶμε νὰ παρακολουθήσουμε τὸ τάδε θέαμα. Αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ὅσα καὶ νὰ τοὺς πῆ κανεὶς κι ὅσα βιβλία καὶ νὰ κυκλοφορήσουν, δὲν πρόκειται ν᾽ ἀλλάξουν νοοτροπία.
.    Ἀκοῦς ὡρισμένους, ποὺ λέγουν: «Ἄ, πᾶμε στoὺς Χαιρετισμούς». Στὴ Λειτουργία δὲν πηγαίνουν· στοὺς «Χαιρετισμοὺς» πηγαίνουν. Διότι τοὺς συγκινεῖ τὸ «Τῇ Ὑπερμάχῳ», ἢ τὸ «Ἀνοίξω τὸ στόμα μου» ἢ κάτι ἄλλο. Καλοὶ καὶ ἅγιοι εἶναι οἱ Χαιρετισμοί, ἀλλὰ καμμία ἀκολουθία τῆς Ἐκκλησίας δὲν μπορεῖ νὰ συγκριθῆ μὲ τὸ Μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας. Τὴν Κυριακὴ δὲν λειτουργοῦνται, στοὺς Χαιρετισμοὺς πηγαίνουν. Ἢ πηγαίνουν τὴν Μεγάλη Ἑβδομάδα. Ν᾽ ἀκούσουν τὸ τροπάριο τῆς Κασσιανῆς. Μετροῦν καὶ τὸν χρόνο … Καὶ ἀρχίζουν καὶ τὰ συγχαρητήρια. Ἐπὶ τέλους ἂς τὸ καταλάβουμε ὅλοι, Ἐπίσκoπoι καὶ Ἱερεῖς, ψάλτες καὶ λαϊκοί, δὲν εἶναι θέατρο ἡ Ἐκκλησία!

, , ,

Σχολιάστε

ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΙΣΟΘΕΪΑ [Β´](π. Ἐπιφ. Θεοδωρόπουλος)

ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΙΣΟΘΕΪΑ [Β´]

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου

«Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα»

ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχ. Κεχαριτωμένης Τροιζῆνος,
2003, σελ. 24-25

Μέρος Α´ : https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/05/12/ἐπιστήμη-εὐτυχία-καὶ-ἰσοθεΐα/

Ἄνεσις ναί, εὐτυχία ὄχι

     -Πάντως, Γέροντα, εἶναι γεγονὸς ὅτι ἡ τεχνολογία βελτίωσε τὶς συνθῆκες ζωῆς.

   -Ἡ ζωή μας μὲ τὴν τεχνολογία ἔγινε ἀνετώτερη, ἀλλὰ δὲν ἔγινε εὐτυχέστερη. Παλαιότερα ἦταν τὸ πηγάδι τοῦ χωριοῦ καὶ ὅλες οἱ γυναῖκες λίγο πρὶν ἀπὸ τὴν δύσι τοῦ ἡλίου, πήγαιναν νὰ πάρουν νερό. Ἄλλες μὲ τὰ λαγήνια, ἄλλες μὲ τὸν κουβὰ μόνο, ἄλλες μὲ τὰ ζῶα, νὰ γεμίσουν τὰ βαρέλια. Καὶ βλέπατε στὸ δρομάκι αὐτό, ποὺ πήγαινε στὸ πηγάδι, συνέχεια νὰ γυροφέρνουν οἱ γυναῖκες. Νὰ πηγαίνουν καὶ νά  ᾽ρχωνται, νὰ κουβεντιάζουν, «τί κάνεις, τί γίνεσαι; πῶς πάει ὁ ἄντρας σου; τὰ παιδιὰ σσύ;». Ἀντάλλασσαν δύο, τρεῖς, κουβέντες. Εἶχαν ἐπικοινωνία· εἶχαν διαπροσωπικὲς σχέσεις. Σήμερα ἔκλεισε τὸ πηγάδι. Πῆγε ἡ βρύση στὸ σπίτι. Αὐτὰ τὰ λίγα λόγια, τὰ ὄποια ἔλεγε ἡ μία μὲ τὴν ἄλλη, τὰ ἔκοψε καὶ αὐτὰ σήμερα. Βέβαια ἀνετώτερη ἡ ζωή της, εὐκολώτερη, ἀλλ’ ἄραγε ἔγινε καὶ εὐτυχέστερη;
.       Μένουμε στὴν πολυκατοικία σήμερα καὶ δὲν ξέρουμε ποιὸς μένει δίπλα μας, δὲν ξέρουμε ποιὸς μένει κοντά μας. Εἴμεθα ἀπομονωμένοι. Κάποιος συγγραφεὺς ἔχει γράψει ἕνα βιβλίο: «Ἡ ἐρημία τῶν πόλεων καὶ ἡ κοινωνία τῆς ἐρήμου» [ΣΗΜ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: ὁ Ἁγιορείτης Μοναχὸς Μωυσῆς, σειρὰ Ἀθωνικὰ Ἄνθη (ἐκδ. “ΤΗΝΟΣ”)]. Ζοῦμε μέσα στὶς πόλεις καὶ εἴμεθα ἔρημοι.
.      Παλαιὰ οἱ ἄνθρωποι στὰ χωριά, μπορεῖ νὰ εἶχαν τὰ πάθη τους, τὶς ἀντιδικίες τους, ἀλλ’ εἶχαν κοινωνία μεταξύ τους. Στὸ πόνο συμμετεῖχαν ὅλοι, ὅπως καὶ στὴ χαρά. Πέθαινε ἕνας στὸ χωριό μου; Κάθε βράδυ καὶ γιὰ τρία βράδυα πήγαιναν στὸ σπίτι τῶν πενθούντων μ’ ἕνα πιάτο φαγητό. Καὶ στρωνόταν τραπέζι γιὰ ὅλους. Καὶ ἤσαν ἑβδομήντα, ὀγδόντα. ἄνθρωποι στὸ τραπέζι. Τὸ ἔλεγαν «παρηγοριές»· ἦταν μία συμμετοχὴ στὸν πόνο τοῦ ἄλλου. Σήμερα βάζουμε τὸ ἀγγελτήριο. Ὁ κεκοιμημένος μεταφέρεται ἀπ’ εὐθείας ἀπὸ τὸ ψυγεῖο ἢ τὸ Ἵδρυμα στὸ Ναό. Ἔρχεται ἡ ὥρα, πηγαίνουμε ἐκεῖ, συλλυπούμεθα καὶ μετὰ ὁ καθένας στὸ σπίτι του. Ἀπ’ ἐκεῖ καὶ πέρα ἔληξε τὸ θέμα.
.     Κάναμε εὐτυχέστερη τὴν ζωή μας μὲ τὴν ἐξέλιξι τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνολογίας; Ἀντιθέτως! Ἀπομονωθήκαμε, ἀλλοτριωθήκαμε, γίναμε ἔρημοι μέσα στὶς πόλεις.
.    Ἂν ὑπῆρχε μηχάνημα, τὸ ὁποῖο νὰ μᾶς γύριζε πίσω ἕνα αἰώνα, πιστέψατέ με, θὰ πατοῦσα χωρὶς συζήτησι τὸ σχετικὸ κουμπί. Νὰ γυρίζαμε ἕνα αἰώνα πίσω! Μὲ τὰ γαιδουράκια καὶ μὲ τὰ ἄλογα καὶ μὲ τὰ μουλάρια. Εὐτυχέστεροι ἤσαν οἱ ἄνθρωποι τότε. Ἀνέσεις δὲν εἶχαν βεβαίως· ταλαιπωρίες εἶχαν, κόπο, μόχθο, ἀλλ’ ἦσαν εὐτυχέστεροι, ὑπομονετικώτεροι, καρτερικώτεροι. Σήμερα δὲν ἀντέχουμε τίποτε. Λέγει ἕνα λόγο ἡ γυναίκα στὸν ἄνδρα, δέκα λέγει αὐτὸς στὴ γυναίκα του, ἢ καὶ τὸ ἀντίθετο. Μετὰ ἀπὸ λίγο …γιὰ τὸν δικηγόρο! Παλαιὰ καὶ οἱ ἄνδρες ὑπέμεναν σκληρὲς γυναῖκες καὶ οἱ γυναῖκες ὑπέφεραν σκληροὺς ἄνδρες, κατὰ πλειονοψηφία, βεβαίως, οἱ γυναῖκες. Καὶ παιδιὰ ὑπέφεραν σκληροὺς γονεῖς καὶ γονεῖς ὑπέφεραν σκληρὰ παιδιά. Σήμερα, τίποτε· καμμία ἀνεκτικότητα. Ἀφήνω καὶ τόσα ἄλλα.

Στοιχειοθεσία Γ. Κ. γιὰ τὴν «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

, ,

Σχολιάστε

ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΙΣΟΘΕΪΑ [Α´] (π. Ἐπιφ. Θεοδωρόπουλος)

ΕΠΙΣΤΗΜΗ, ΕΥΤΥΧΙΑ ΚΑΙ ΙΣΟΘΕΪΑ

  • Ἐξαιρετικῶς ἐπίκαιρα ἕως προφητικὰ τὰ λόγια τοῦ μακαριστοῦ π. Ἐπιφανίου

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου

«Χριστῷ τῷ Θεῷ παραθώμεθα»

ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχ. Κεχαριτωμένης Τροιζῆνος,
2003, σελ. 21-24


Ἐπιστήμη καὶ εὐτυχία

    -Γέροντα, ἔχει διατυπωθῆ ἡ ἄποψις, ὅτι μὲ τὴν τεχνολογικὴ ἀνάπτυξι καὶ ἐξέλιξι θὰ λυθοῦν ὅλα τὰ προβλήματα. Τί λέτε;

   -Τὸ ἀντίθετο συμβαίνει. Ἐπειδὴ βγάλαμε τὸν Χριστὸ ἀπὸ τὴν ζωή μας, ὅσο ἀναπτυσσόμεθα καὶ ἐξελισσόμεθα τεχνολογικῶς, τόσο κατερχόμεθα καὶ ὀπισθοχωροῦμε ἠθικῶς. Καὶ σήμερα ἡ τεχνολογία καὶ ἡ ἐπιστήμη ἔχουν θεοποιηθῆ. Καὶ ἴσως ἐπιτρέπει ὁ Θεὸς αὐτὴν τὴν κατάπτωσι, γιὰ νὰ ἀντιληφθοῦμε τὴν ὑπερηφάνειά μας. «Πέπτωκεν ἄνθρωπος ἰσοθεΐα φαντασθείς», λέγει ἕνα τροπάριο τῆς Ἐκκλησίας. Ἐπειδὴ φαντάσθηκε ὁ ἄνθρωπος, ὅτι μπορεῖ νὰ γίνη ἴσος μὲ τὸν Θεό, ἔφαγε τὸ ράπισμα καὶ σωριάστηκε κάτω. Ὁ Θεὸς ἐπιτρέπει καὶ σήμερα αὐτὰ τὰ πράγματα καὶ ἴσως ἀλλχειρότερα αὔριο, ὡς τίμημα τοῦ μεγάλου τολμήματος, τὁποῖο κάνουμε. Θέλουμε νὰ θεοποιήσουμε τὶς ἱκανότητές μας, τὴν ἐπιστήμη καὶ τὴν τεχνολογία, νὰ θεοποιήσουμε τὴν διάνοιά μας. Σὰν νὰ λεμε στὸν Θεό: «Δὲν ἔχουμε ἀνάγκη ἀπὸ σένα, μποροῦμε μόνοι μας νὰ φτιάξουμε τὴν ζωή μας».

    Ἂν διαβάσετε τοὺς ὑλιστὲς ἐπιστήμονες τοῦ δεκάτου ἐνάτου αἰῶνος, θὰ δῆτε νὰ λέγουν, ὅτι στοὺς ἑπόμενους αἰῶνες, καὶ μάλιστα στὸν ἀμέσως ἑπόμενο, ὁ ἄνθρωπος μὲ τὴν ἐπιστήμη θὰ λύση ὅλα τὰ πορβλήματά του. Τὰ πάντα! Καἠθικἀκόμη θὰ καθορίζεται ἀπὸ τὴν ἐπιστήμη. [ΣΧΟΛΙΟ ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.: Μήπως ἔτσι δὲν συμβαίνει μὲ τὴν ὁμοφυλοφιλία; Ἡ ἐπιστήμη τῆς Ψυχιατρικῆς καὶ τῆς Νομικῆς –καὶ δὲν συμμαζεύεται– ἐπιδιώκουν νὰ τὴν ΕΠΙΒΑΛΛΟΥΝ στὴν κοινωνία δημιουργώντας μιὰ νέα «ἠθική». βλ. σχετ.: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/05/11/πολιτικὰ-ἄλογα-καὶ-παραφυσικὲς-υἱο/  καὶ https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/05/11/ἄλογος-νόμος-πανούκλα/Δὲν θὰ χρειάζεται μεταφυσική, ἐξωανθρωπίνη ἠθική, μία ἠθική, ποὺ τὴν δίνει κάποια αὐθεντία, ποὺ λέγεται Θεός. Ἡ ἴδια ἡ ἐπιστήμη θὰ διδάξη στὸν ἄνθρωπο τὰ καθήκοντά του!
.       Καὶ εἴδαμε ποὺ φθάσαμε. ἐπιστήμη καἡ τεχνολογία ἐπραγματοποίησαν μὲν ἰλιγγιώδη ἅλματα, ἀλλἔχουμε φθάσει νὰ τρέμουμε ἀπὸ στιγμὴ σὲ στιγμὴ κάποιο πυρηνικὄλεθρο. Ὄχι πλέον γιὰ μερικὲς χιλιάδες ἑκατοντάδες χιλιάδες ἀνθρώπων, ἀλλὰ γιὁλόκληρο τὸν πλανήτη. Εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ τίμημα τῆς ἰσοθεΐας.
.       Ἂν ὅλοι οἱ ἄνθρωποι ζοῦσαν ὅπως θέλει ὁ Κύριος, θὰ εἶχαν, βεβαίως, ἀναπτύξει τὶς δυνάμεις, μὲ τὶς ὁποῖες τοὺς προίκισε ὁ Θεός, ἀλλὰ συγχρόνως θὰ πρόσεχαν πολύ, ἐπειδὴ καὶ ἡ ἠθικὴ συνείδησίς τους θὰ ἦτο ἀνεπτυγμένη. Δὲν θὰ προχωροῦσαν ἀσυλλόγιστα πέραν τοῦ σημείου ποὺ μποροῦν νὰ ἐλέγξουν. «Κατὰ τὸ πάπλωμά τους, ὅπως λέγει καὶ ἡ λαϊκὴ παροιμία, θὰ ἅπλωναν καὶ τὰ πόδια τους». Σήμερα ἁπλώσαμε πολὺ περισσότερο τὰ πόδια μας ἔξω ἀπὸ τὸ πάπλωμα, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ κρυοπαγιάσουμε!

Τὸ ράπισμα τοῦ Τσέρνομπιλ (σημ. «ΧΡ. Β.»: γράφε Φουκουσίμα)
(Ἀναφέρεται στὴν ἔκρηξι τοῦ πυρηνικοῦ ἀντιδραστήρα τοῦ Τσέρνομπιλ, ποὺ συνέβη τὴν ἄνοιξι τοῦ 1986)

   -Μὲ τὴν ραδιενέργεια ἀπὸ τὸ Τσέρνομπιλ τί γίνεται;

   -Τὸ ἀτύχημα τοῦ Τσέρνομπιλ εἶναι ἕνα ράπισμα, τὸ ὁποῖο ἔδωσε ὁ Θεὸς στὴν ἀνθρωπότητα. Πολὺ δυνατὸ ράπισμα, γιὰ νὰ καταλάβη, ὅτι ἡ ἰσοθεΐα ἔχει σκληρὸ τίμημα. Ὁ ἄνθρωπος σήμερα ἐπαναλαμβάνει τοὺς λόγους τοῦ Ἠσαία, ποὺ λέγονται μὲν γιὰ τὸν βασιλέα τῆς Βαβυλῶνος, ἀλλ’ εἶναι κάτι ἀνάλογο μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θὰ φαντάσθηκε ὁ Ἑωσφόρος, ὅταν ἐπανεστατησε ἐναντίον τοῦ Θεοῦ. Λέγει: «Εἰς τὸν οὐρανὸν ἀναβήσομαι. Ἐπάνω τῶν ἀστέρων τοῦ οὐρανοῦ θήσω τὸν θρόνον μου… Ἀναβήσομαι ἐπάνω τῶν νεφῶν, ἔσομαι ὅμοιος τὙψίστῳ» (Ἡσ. ΙΔ´ 13-14). Αὐτὸ λέγουν καὶ οἄνθρωποι σήμερα: «Θἀνεβῶ ψηλά. Θὰ φτιάξω τὸν “θρόνο” μου πάνω ἀπὸ τὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ. Θεὸς εἶμαι ἐγώ· ἄνθρωπος». Αὐτὸ εἶπε ἀνθρωπότητα στὴν ἐποχή μας. Καὶ τώρα κινδυνεύει νὰ πεθάνη ἀπὸ τἐπιτεύγματά της, ἀπὸ τἔργα τῶν χειρῶν της.
.     Σκεφθῆτε, ὅτι στὸ Τσέρνομπιλ μόνο, ὑπάρχουν ἄλλοι τρεῖς πυρηνικοὶ ἀντιδραστῆρες. Ἕνας ἐξερράγη καὶ ἔκανε ὅ,τι ἔκανε. Ἂν εἶναι ἀληθινὲς οἱ πληροφορίες, ποὺ δημοσιεύθηκαν στὶς ἐφημερίδες, ἡ ραδιενέργεια, ποὺ ἀπέρρευσε ἀπὸ αὐτὸ τὸν ἀντιδραστήρα, ἰσοδυναμεῖ μὲ δύο χιλιάδες βόμβες τῆς Χιροσίμα! Σκεφθῆτε τί θὰ γινόταν ἂν ὑφίσταντο βλάβη καὶ ἔκρηξι καὶ οἱ ἄλλοι τρεῖς πυρηνικοὶ ἀντιδραστῆρες, μόνο τοῦ Τσέρνομπιλ! Σ’ ὁλόκληρη τὴ γῆ ὑπάρχουν μερικὲς ἑκατοντάδες πυρηνικῶν ἀντιδραστήρων. Σκεφθῆτε, λοιπόν, ἂν μία ὡραία πρωία γινόταν ταυτοχρόνως βλάβη σὲ ὅλους. Ἡ γῆ θὰ γινόταν πλέον ἕνα ἀπέραντο νεκροταφεῖο. Οὔτε φυτὰ θὰ ἔμεναν. Σεληνιακὸ τοπίο ὁ ὡραῖος πλανήτης μας.
.      Θὰ ἐπιτρέψη ὁ Θεὸς κάτι τέτοιο; Ἐκεῖνος ξέρει. Ἴσως, ἐπειδὴ ὁ Θεὸς ὑποσχέθηκε, ὅτι δὲν θὰ κάνη κατακλυσμό, ἄφησε τὸν ἄνθρωπο νὰ κάνη κατακλυσμὸ ραδιενέργειας! Ἐμεῖς, πάντως, ἂς εἴμεθα ἕτοιμοι, γιατί εἴτε μὲ ραδιενέργεια, εἴτε μὲ αὐτοκινητιστικὸ ἀτύχημα, εἴτε μὲ συγκοπή, εἴτε μὲ κάτι ἄλλο μπορεῖ, ἀνὰ πᾶσα στιγμή, νὰ μᾶς καλέση ὁ Θεός. Ἂς εἴμεθα πάντοτε ἕτοιμοι. Ἀπὸ τί θὰ πᾶμε, δὲν ἔχει μεγάλη σημασία.
.    Ἂς ἀφήσουμε τὸν ἑαυτό μας στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ καὶ ἂς ποῦμε, «Θεέ μου, ὅ,τι ἐπιτρέψη ἡ καλωσύνη Σου καὶ τὸ ἔλεός Σου, νὰ εἶναι εὐλογημένο!». Ἂν ἐπιτρέψη ὁ Θεὸς νὰ πεθάνουμε ἀπὸ κάποια ἀρρώστια, εὐλογημένο νὰ εἶναι. Ἂν θελήση νὰ φθάσουμε σὲ βαθὺ γῆρας καὶ νὰ φύγουμε πλήρεις ἡμερῶν, εὐλογημένο νὰ εἶναι. Καὶ ἂν παραχωρήση νὰ πεθάνουμε ἀπὸ τὴν ραδιενέργεια, δοξασμένο τὸ ὄνομά Του.
.     Αὐτὲς τὶς ἡμέρες πάντως, ἂς μοῦ ἐπιτρέψετε νὰ πῶ τὴν φράσι, «Ἡ οὐρὰ μπῆκε ὑπὸ τὰ σκέλη» πολλῶν. Ἔχουν βάλει τὸ κεφάλι κάτω οἱ ἐπιστήμονες, οἱ μεγάλοι καὶ σπουδαῖοι, καὶ παραδέχονται, ὅτι δὲν μποροῦν νὰ κάνουν τίποτε!
.   Ἔλα ἐδῶ, ἄνθρωπε, ποὺ φαντάσθηκες ἰσοθεΐα, ἔλα, ἂν μπορῆς, νὰ μαζεύσης τὴν ραδιενέργεια, νὰ τὴν δεσμεύσης!
.   Κάποιος μοῦ ἔλεγε: «Ἐγώ, πάτερ, δὲν φοβᾶμαι, θὰ τὸ βράσω τὸ γάλα». Τοῦ λέγω: «Δὲν εἶναι μικρόβιο ἡ ραδιενέργεια, γιὰ νὰ ψοφήση μὲ τὸ βράσιμο. Δυστυχῶς, καὶ στὸ βράσιμο ἀντέχει». Τοὺς βλέπετε τώρα ὅλους, πῶς ἔχουν πέσει τὰ φτερά τους;

συνεχίζεται

Στοιχειοθεσία Γ. Κ. γιὰ τὴν «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

, , , , , , ,

Σχολιάστε

ΜΕ ΤΟ “ΑΡΝΙΟΝ” ἢ ΜΕ ΤΟ “ΘΗΡΙΟΝ”;

ΕΙΣΑΓ. ΣΧΟΛΙΟΝ: «ΧΡ. ΒΙΒΛ»: Εἶναι πλέον ἢ προφανὲς ὅτι τὸ θέμα τῆς Κάρτας τοῦ Πολίτου προκαλεῖ διαφορετικὲς στάσεις καὶ τοποθετήσεις. Ἀλλὰ εἶναι ἤδη καὶ σαφέστατο καὶ λυπηρότατο ὅτι ἔχει διαμορφωθεῖ καὶ διατυπώνεται ἀπὸ πεπαιδευμένους γραπτῶς ἢ προφορικῶς ἡ ἀστεία καὶ ἀφελὴς θεωρία τῆς «ἀδιαφορίας τῶν συμβόλων», ὅτι δηλαδὴ ἡ ἀποτύπωση τοῦ ΣΥΜΒΟΛΙΚΟΥ ἀριθμοῦ χξϛ´ (666) σὲ ὁποιοδήποτε ἔγγραφο δὲν μπορεῖ νὰ ἐπηρεάσει τὸ βαθύτερο “πιστεύω” τῶν ἀνθρώπων, ὅτι εἶναι δηλ. ἀδιάφορη ἀπὸ πνευματικῆς πλευρᾶς ἡ χρήση ἢ μὴ τῶν συμβολικῶν αὐτῶν ἀποτυπωμάτων.
.             Καὶ βεβαίως αὐτὰ ἀπὸ μόνα τους δὲν ἔχουν ἰσχὺ καὶ ἐξουσία ἐπὶ τοῦ ἀνθρώπου καὶ θὰ ἦταν πράγματι ἀφελεστάτη μιὰ τέτοια ἀντίληψη. Ἔχει ὅμως ἰσχὺ ἢ μᾶλλον ἀποκτᾶ ἰσχὺ μὲ τὴν συγκατάθεση τοῦ ἀνθρώπου ἐκεῖνος ποὺ κρύβεται πίσω ἀπὸ τὸ σύμβολο, πίσω ἀπὸ τὸν ἀριθμό. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει γιατί στὴν Ἀποκάλυψη τονίζεται ἡ ὕπαρξη τοῦ Συμβόλου; Μήπως οἱ «Ὑπεραφελεῖς τῆς Καθαρῆς Πνευματικότητας» δὲν διακρίνουν πίσω ἀπὸ τὰ Σύμβολα ποιές πραγματικότητες ὑποκρύπτονται; Μήπως χρειάζεται περισσότερη ἐμβάθυνση στὴν ὑπόθεση χωρὶς “παλαιοημερολογίτικες” προκαταλήψεις καὶ ἐπιφανειακὲς βολικὲς ἑρμηνεῖες;
.           Ἡ κατωτέρω προσέγγιση (“ἀπαντητικοῦ χαρακτῆρος”) τοῦ π. Ἰω. Φωτοπούλου συνιστᾶ μιὰ προσεγμένη καὶ τεκμηριωμένη προσέγγιση ἐπὶ τοῦ θέματος.

Μέ τό «ἀρνίον» ἤ μέ τό «θηρίον»,
Μέ τήν Ἀποκάλυψη τῆς Ἀληθείας ἤ τήν συγκάλυψή της;

Τοῦ πρωτ. Ἰωάννου Κ. Φωτοπούλου,
ἐφημερίου Ἱ. Ν. Ἁγίας Παρασκευῆς Ἀττικῆς
Ἀπάντηση στίς ἀπορίες καί στίς συγκεχυμένες τοποθετήσεις τοῦ π. Βασιλείου Βολουδάκη
σχετικά μέ τήν ἐσχατολογική διδασκαλία τῆς Ἁγίας Γραφῆς,
τῶν Ἁγίων Πατέρων καί τή στάση τοῦ «ὄχλου τῶν θρησκευομένων ἀνθρώπων».

.                    Δημοσίευσε ὁ πρωτοπρεσβύτερος π. Βασίλειος Βολουδάκης στό φύλλο τῆς 14 Ἰανουαρίου 2011 τῆς ἐφημ. «Ὀρθόδοξος Τύπος» κείμενο μέ τίτλο : «Σύ εἶ ὀ ἐρχόμενος ἤ ἕτερον προσδοκῶμεν;» καί ὑπότιτλο : «Ἐμεῖς περιμένουμε τόν Χριστόν ἤ τόν Ἀντίχριστον;» Γιά τούς καλούς ἀναγνῶστες πρέπει νά ποῦμε ὅτι ἀνέκαθεν ὁ π. Βασίλειος μαζί μέ μερικούς ἄλλους κληρικούς ἀντιδροῦν κατά τῆς διδασκαλίας τῆς Ἱερᾶς ἀποκαλύψεως τῆς διδασκαλίας τῶν ἁγίων Πατέρων καί τῆς διδαχῆς τοῦ π. Παΐσίου περί τοῦ Ἀντιχρίστου τοῦ ἀριθμοῦ καί τῆς σφραγίδας του. Ἀκολουθοῦν τό δικό τους δρόμο ξέχωρα ἀπό τή συνείδηση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος.  Ἐπειδή στό ἐν λόγῳ κείμενο ὁ π. Βασίλειος ἐκφράζει ἀπορίες καί ἐμφανίζει μιά σχετική σύγχυση σχετικά μέ τήν ἐσχατολογική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας ἀπαντοῦμε στά ἐρωτήματα καί τίς ἐνστάσεις του.
.             Στό πρῶτο ζήτημα (ἄν περιμένουμε τόν Χριστό ἤ τόν Ἀντίχριστο) ἀπαντοῦμε ἐκ μέρους τοῦ «ὄχλου τῶν θρησκευομένων ἀνθρώπων», ὅπως ἀποκαλεῖ τούς ἀνησυχοῦντας χριστιανούς, ὅτι βεβαίως τόν Χριστό ἀναμένουμε. Αὐτός εἶναι ἡ ζωή μας καί ἡ ἐλπίδα μας. Ὅμως ἡ Ἁγία Γραφή, ὅπως ὁμιλεῖ περί τοῦ Διαβόλου καί τῆς πονηρίας του· ὅπως μᾶς προετοιμάζει καί μᾶς προειδοποιεῖ γιά τά τεχνάσματά του, ἔτσι μᾶς ὁμιλεῖ καί περί τοῦ Ἀντιχρίστου.  Ὁ Ἀπ. Παῦλος στήν ἀνησυχία τῶν χριστιανῶν γιά τήν ἔλευση τῆς Δευτέρας Παρουσίας τοῦ Κυρίου δέν ἀπαντᾶ καθησυχαστικά, οὔτε «φασκιώνει τά πνευματικά του παιδιά» (π. Παΐσιος) μέ ψευδοπνευματικές συμβουλές ἀλλά τί τούς λέει ;  «μή τις ὑμᾶς ἐξαπατήσῃ κατά μηδένα τρόπον·  ὅτι ἐάν μή ἔλθῃ ἡ ἀποστασία πρῶτον καί ἀποκαλυφθῇ ὁ ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας, ὁ υἱός τῆς ἀπωλείας, ὁ ἀντικείμενος καί ὑπεραιρόμενος ἐπί πάντα θεόν ἤ σέβασμα, ὥστε αὐτόν εἰς τόν ναόν τοῦ Θεοῦ καθίσαι ἀποδεικνύντα ἑαυτόν ὅτι ἐστί Θεός…» (Β΄Θεσ. β΄3 – 4).  Μετάφραση : «Ἄς μή σᾶς ἐξαπατήσει κανείς κατά κανένα τρόπο, διότι δέν θά ἔλθει ἡ Ἡμέρα ἐκείνη [τῆς Παρουσίας τοῦ Κυρίου], ἐάν δέν ἔλθει πρῶτα ἡ ἀποστασία καί φανερωθεῖ ὀ ἄνθρωπος τῆς ἁμαρτίας, ὁ υἱός τῆς ἀπωλείας, ὁ ὁποῖος ἐπαναστατεῖ καί σηκώνει τό κεφάλι ἐναντίον κάθε ὄντος πού λέγεται Θεός ἤ λατρεύεται, ὥστε νά καθίσει σάν Θεός εἰς τόν ναόν τοῦ Θεοῦ μέ τήν ἀξίωση ὅτι εἶναι αὐτός Θεός».  Δηλαδή ἀνησυχοῦν οἱ χριστιανοί γιά τή Δευτέρα Παρουσία καί ὁ Ἀπόστολος τούς ὁμιλεῖ περί τοῦ Ἀντιχρίστου!   Καί βέβαια δέν τούς τρομοκρατεῖ ἀλλά τούς προετοιμάζει- μ ᾶ ς προετοιμάζει – γι’ αὐτή τή δυσάρεστη κατάσταση.

.           Ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός ὁμιλεῖ στό Εὐαγγέλιο  γιά τόν Ἀντίχριστο, «τό βδέλυγμα τῆς ἐρημώσεως, ἑστώς ἐν τόπῳ ἁγίῳ» (Ματθ. κδ΄15, Μαρκ. ιγ΄14 ) γιά Κάποιον Ἄλλο πού θά ἔλθει καί θά τόν πιστεύσουν οἱ ἄνθρωποι: «ἐάν ἄλλος ἔλθῃ ἐν τῷ ὀνόματι τῷ ἰδίῳ, ἐκεῖνον λήψεσθε»(Ἰω. ε΄43).   Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης ὁμιλεῖ ρητῶς περί τοῦ Ἀντιχρίστου : «Παιδία, ἐσχάτη ὥρα ἐστί, καί καθώς ἀκούσατε (αὐτό σημαίνει τήν «ἄνωθεν πληροφορία» τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος) ὅτι ὁ ἀντίχριστος ἔρχεται» (Α΄ Ἰω. β΄ 18) καί βεβαίως ἡ Ἱερά Ἀποκάλυψις συνεχῶς ὁμιλεῖ γιά τό «θηρίον» (π.χ. Ἀποκ. ια΄ 7, ιγ΄ 1 ,2,4 , 14 -18) γιά τόν «ἀριθμόν» καί τό «χάραγμα» (ιγ΄18, ιδ΄9-11, ιϛ΄2 , ιθ΄20, κ΄4). Ὅλα αὐτά γράφονται γιά νά προειδοποιήσουν τούς χριστιανούς γιά τά ἐπερχόμενα δεινά καί νά τούς κρατοῦν σέ ἐγρήγορση καί «καλή ἀνησυχία» γιά νά μήν πλανηθοῦν ἀπό κάποιον πολύ ὄμορφο, γλυκό, ἤμερο καί ταπεινό ἀπατεῶνα πού θά ζητήσει νά πάρει τή θέση τοῦ Χριστοῦ . Ὁ π. Παΐσιος μέ τόν ἀποφατικό αὐτό ὅρο τά λέει ὅλα. Καί «ἀνησυχία» πρέπει νά ἔχουμε καί «καλή» πρέπει νά εἶναι αὐτή. Δηλαδή καί γνώση τῆς πνευματικῆς ἀναρχίας καί ἀποστασίας νά ἔχουμε- νά μή ζοῦμε στή «γυάλα» μιᾶς δῆθεν πνευματικῆς ζωῆς κλεισμένοι σέ ψευδαισθήσεις- καί τό ἐνδεχόμενο τῆς ἐλεύσεως τοῦ ἀντιχρίστου νά μᾶς κάμει νά ζοῦμε πνευματικά, προσεκτικά, μέ νήψη, ὀρθή πίστη καί κατά Χριστόν ζωή.
.          Ὑπάρχουν ἄνθρωποι πού ὁμιλώντας περί ἀντιχρίστου δημιουργοῦν φόβο, πανικό καί ἀπελπισία.  Αὐτό δέν σημαίνει ὅτι ἐπειδή ὑπάρχουν ὑπερβολές θά πρέπει νά κλείνουμε στρουθοκαμηλικά τά μάτια μας μπροστά στό Εὐαγγέλιο καί στά συνεχῶς ἐξαπλούμενα «σημεῖα τῶν καιρῶν» γιά νά ζοῦμε βολικά καί εὐχάριστα.  Εἶναι βλάσφημο νά χλευάζουμε εὐθέως ἤ νά περιφρονοῦμε πλαγίως τήν Ἱερά Ἀποκάλυψη – ὁ π. Βασίλειος δέν κάνει οὔτε μιά ἀναφορά στά ἐσχατολογικά χωρία τῆς ἁγίας Γραφῆς. Δέν θά ἐφαρμόσουμε τό λαϊκό ρητό …«πονάει κεφάλι-κόψε κεφάλι».  Θά διδάξουμε τόν λαό μας τήν ἀλήθεια καί θά ἐμπνεύσουμε τήν πίστη, τήν προσκόλληση στόν Κύριο καί τήν ἀδιάλειπτη προσευχή.
.           Ἄρα: α΄ ἀπάντηση-συμπέρασμα. Τόν Χριστόν προσδοκοῦμε καί προσέχοντας τήν Ἁγία Γραφή ὁπλιζόμαστε πνευματικά ὥστε μπροστά στίς ἀντίχριστες προκλήσεις νά ἐπιμείνουμε «τῇ πίστει τεθεμελιωμένοι καί ἑδραῖοι καί μή μετακινούμενοι ἀπό τῆς ἐλπίδος τοῦ Εὐαγγελίου» ( Κολ. Α΄23).

.       Στό δεύτερο ζήτημα («Ποτέ στό παρελθόν της ἡ Ἐκκλησία δέν ἀσχολήθηκε μέ τόν Ἀντίχριστο») ἀπαντοῦμε ὅτι ἡ Ἐκκλησία διά τῶν ἁγίων Πατέρων ἀσχολήθηκε μέ τόν Ἀντίχριστο καί μάλιστα μερικοί ἐκ τῶν Πατέρων στίς συγγραφές τους ἀσχολήθηκαν ἐκτενῶς.  Καί βέβαια δέν θά μποροῦσαν νά κάμουν ἀλλιῶς, ἀφοῦ ἡ Κεφαλή τῆς Ἐκκλησίας, ὁ Χριστός καί οἱ Ἅγιοι ἀπόστολοι «ἀσχολήθηκαν».  Ἔχουμε και λέμε : Ἅγιος Ἱππόλυτος Ρώμης, («Περί Χριστοῦ καί Ἀντιχρίστου»,), Ἅγιος Κύριλλος Ἱεροσολύμων( ἐκτενῶς στήν «ΙΕ΄ Κατήχηση Φωτιζομένων»), Ἅγιος Ἀνδρέας Καισαρείας («Ἑρμηνεία εἰς τήν Ἀποκάλυψιν»), Ἀρέθας Καισαρείας («Ὑπόμνημα εἰς τήν Ἀποκάλυψιν»), ἅγιος Εἰρηναῖος («Ἐλεγχος ψευδωνύμου γνώσεως»), ἅγιος Ἰωάννης Χρυσόστομος (στήν ἑρμηνεία τῆς Β΄ ἐπιστολῆς πρός Θεσσαλονικεῖς), «Ὁ Ἅγιος Ἐφραίμ ὁ Σῦρος (Λόγος εἰς τήν Παρουσίαν τοῦ Κυρίου καί περί συντελείας καί εἰς τήν παρουσίαν τοῦ Ἀντιχρίστου»), ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός («Ἔκδοσις ἀκριβής τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως), ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός στίς Διδαχές του.  Νομίζω, αὐτοί οἱ Πατέρες εἶναι ἀρκετοί γιά νά δώσουμε τή β΄ ἀπάντηση-συμπέρασμα: Ἡ Ἐκκλησία μας διά τῶν Ἁγίων Θεοφόρων Πατέρων της, ὡς φιλόστοργη μητέρα μέσα στά πλαίσια τῆς ποιμαντικῆς της φροντίδας ἀσχολήθηκε ἐπαρκῶς μέ τόν Ἀντίχριστο καί δίδαξε τούς πιστούς γιά νά προφυλαχθοῦν ἀπό τίς παγίδες του καί νά μήν τόν δεχθοῦν ἀντί τοῦ Χριστοῦ.

.        Στό τρίτο ζήτημα-τοποθέτηση  τοῦ π. Βασιλείου, ὁ ὀποῖος ἰσχυρίζεται ὅτι «ποτέ ἄλλοτε οἱ χριστιανοί δέν εἶχαν στραμμένη τήν προσοχή τους σχεδόν ἐξ ὁλοκλήρου, στό πῶς θά προστατευθοῦν ἀπό τόν Ἀντίχριστο» ἀπαντοῦμε ὅτι κατ’ ἀρχάς οἱ χριστιανοί δέν ἔχουν σάν ἀποκλειστικό τους ἐνδιαφέρον τήν προστασία τους ἀπό τόν Ἀντίχριστο.  Ζοῦν τό κατά δύναμη τήν ἐν Χριστῷ ζωή, ἀλλά εἶναι γεγονός ὅτι τούς ἀπασχολεῖ τό θέμα τοῦ Ἀντιχρίστου περισσότερο ἀπό παλιά.  Κι αὐτό γιατί α) βλέπουν τήν πρωτοφανῆ ἀποστασία ὡς σημεῖο τῶν ἐσχάτων: π.χ. πλῆθος ἱερέων ἀμνηστεύει ὡς «παρωνυχίδες»τά σαρκικά ἁμαρτήματα·  Πατριάρχες καί ἐπίσκοποι συναγελάζονται συμπροσεύχονται καί συλλειτουργοῦν μέ κάθε αἱρετικό ·  φωτογραφίζονται καί ἀπολαμβάνουν τήν ἐπικοινωνία μέ παπαδίνες δηλωμένες λεσβίες καί κληρικούς ἐγνωσμένους γκέϊ· ἀνάβουν καντήλια καί κεριά σέ διαθρησκειακές φατρίες· ἠ ὁμοφυλοφιλία, γιά μοναδική φορά στήν παγκόσμια ἱστορία ἀνακηρύσσεται μιά καλή ἐπιλογή, γίνονται «γάμοι» ὁμοφυλοφίλων.   β) ὅπως ἐπεσήμανε φίλος μου ἱερεύς μέχρι πρίν 40 χρόνια δέν ἀκουγόταν καί δέν βλεπόταν πουθενά ὁ δυσώνυμος ἀριθμός 666. Ξαφνικά ἄρχισε ὁ ἀριθμός αὐτός νά ἁπλώνεται παντοῦ.
.           γ΄ ἀπάντηση-συμπέρασμα : Οἱ χριστιανοί ἀνησυχοῦν καί ἀγρυπνοῦν μέ τήν «καλή ἀνησυχία» σχετικά μέ τόν ἀντίχριστο α) γιατί αὐξάνουν τά σημεῖα τῶν καιρῶν, δηλ. ἡ ἀποστασία ἀπό τήν πίστη, τήν ἐν Χριστῷ ζωή καί τή στοιχειώδη ἠθική καί β) γιατί προκλητικά καί καταιγιστικά ἐμφανίζεται παντοῦ ὁ δυσώνυμος ἀριθμός 666.

.             Στήν τετάρτη τοποθέτηση- ἐρώτηση  τοῦ π. Βασιλείου, σχετικά μέ τόν δυσώνυμο ἀριθμό 666 ὑπάρχει  μιά σύγχυση πού ἐκφράζεται μέ τίς φράσεις : «Ὁ Ἀντίχριστος δέν εἶναι ἕνας ἀριθμός. Ἄν ἦταν, τότε καί ὁ Ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος …καί οἱ μαθητές του θά κυνηγοῦσαν ἕναν ἀριθμό….. Δέν θά ἦταν ..φυσικό ἄν ἔπρεπε ὁπωσδήποτε νά ἀνησυχήσουμε γιά τόν ἀριθμό – φόβητρο καί τόν ἐρχομό τοῦ Ἀντιχρίστου, νά ἀνησυχήσουν πρῶτα οἱ Χριστιανοί τῆς ἐποχῆς ἐκείνης;».
.            Ἀπαντοῦμε στήν ἀπορία του. α) Ἀσφαλῶς ποτέ δέν ἰσχυρίσθηκε κανείς ὅτι ὁ Ἀντίχριστος  εἶναι ἕνας ἀριθμός -τί φοβερή σύγχυση! – ἀλλά, ὅπως γράφει ἡ Ἀποκάλυψις, ὁ δυσώνυμος 666 εἶναι ὁ ἀριθμός τοῦ ὀνόματός του τόν ὁποῖο ὁ Ἀντίχριστος, τό «θηρίον», θέλει νά χρησιμοποιήσουμε σέ ἔνδειξη ὑποταγῆς σ’αὐτόν κατά τίς συναλλαγές μας  καί τόν ὁποῖο θέλει νά χαράξει στό μέτωπο ἤ στο χέρι μας. Προσθέτοντας τούς ἀριθμούς πού ἀντιστοιχοῦν σέ κάθε γράμμα τοῦ ὀνόματός του, σύμφωνα μέ τήν ἀρχαιοελληνική ἀρίθμηση, σχηματίζεται ὁ ἀριθμός 666.  Εἶναι ὁ «ἀριθμός τοῦ θηρίου»(Ἀποκ. 13, 18). Π.χ.  ΒΕΝΕΔΙΚΤΟΣ :  Β=2, Ε=5, Ν=50, Ε=5, Δ=4, Ι=10, Κ=20, Τ==300, Ο=70 Σ=200 , Ἄθροιση :  2+5+50+5+4+10+20+300+70+200= 666.  Αὐτός λοιπόν ὁ ἀριθμός, ὄχι ὅταν εἶναι τυχαῖα βαλμένος στίς σελίδες τῶν βιβλίων, στίς πινακίδες τῶν αὐτοκινήτων, ἤ σάν ἀριθμός καταχωρίσεως στά πρωτόκολλα τῶν ὑπηρεσιῶν κλπ., ἀλλά σκοπίμως πάνω στά πράγματα πού ἀγοράζουμε ἤ -Θεός φυλάξοι ! – στό μέτωπο ἤ τό χέρι μας δηλώνει τήν ἐξουσία τοῦ Ἀντιχρίστου, εἶναι τό σύμβολο τῆς δύναμής του, ἡ σφραγίδα πάνω σέ ὅ, τι ἐξουσιάζει ἤ νομίζει ὅτι ἐξουσιάζει.    Τά πράγματα ἐν προκειμένῳ εἶναι ἁπλᾶ. Γι’ αὐτό καί οἱ κατά καιρούς σοφιστεῖες καί ἀλχημεῖες, οἱ στρουθοκαμηλικές φοβίες τῶν σημερινῶν παραχαρακτῶν τῆς Ἱερᾶς Ἀποκαλύψεως εἶναι ἀνίσχυρες μπροστά στήν προφανῆ , ἀκόμη καί γιά τά μικρά παιδιά, ἀλήθεια τῆς Ἀποκαλύψεως. β)  Οἱ πρῶτοι Χριστιανοί δέν ἀνησυχοῦσαν γιά τόν δυσώνυμο ἀριθμό, διότι δέν τόν ἔβλεπαν στήν καθημερινότητά τους. Γράφει ὁ Ἀρέθας Καισαρείας (10ς αἰώνας) γιά τούς ἐσχάτους καιρούς-ἐκπληκτικό!: «καί ἔγινε ἀντικείμενο φροντίδας νά διαδοθεῖ παντοῦ ὁ ἀριθμός τοῦ ὀνόματος τοῦ θηρίου, καί στίς πωλήσεις καί στίς ἀγορές γιά νά πεθάνει ἀπό ἔλλειψη τῶν ἀναγκαίων αὐτός πού δέν φέρει πάνω του τόν ἀριθμό».  Αὐτό λοιπόν, ἡ ὐπερβολική διάδοση τοῦ ἀριθμοῦ,  γίνεται στίς μέρες μας. Πάνω σέ προϊόντα, πάνω στά ροῦχα, στούς δίσκους Ρόκ μουσικῆς, μέσα στήν αἴθουσα τοῦ ΟΗΕ, στόν λογότυπο, τό σῆμα τοῦ πείραματος CERN.  Ἀκόμη καί κατά τήν ἐπίσκεψη τοῦ Πάπα στήν Ἑλλάδα ἦταν σαφής ἡ παρουσία τοῦ δυσωνύμου ἀριθμοῦ.  Συναντήθηκαν 6 ἐπίσκοποι ὀρθόδοξοι, 6 καρδινάλιοι καί 6 πολιτικοί.  Μπορεῖ κανείς λογικός ἄνθρωπος σ’αὐτή τήν πρόκληση νά μένει ἀδιάφορος, ὅταν ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ  Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου ρητῶς ἀναφέρεται σ’ αὐτόν τόν ἀριθμό;  Δέν μπορεῖ καί δέν πρέπει νά μένει ἀδιάφορος, ὅπως ἀκριβῶς προτρέπει τούς χριστιανούς ἡ ὑπ’ἀριθ. 2626 /7- 4 -/97 Ἐγκύκλιος τῆς Ἱερᾶς Συνόδου τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος : «… ὁ ἀριθμός 666, ἀπό τήν ἀναφορά του στήν Ἀποκάλυψη, εἶναι καθιερωμένος σάν ὁ ἀριθμός τοῦ Ἀντιχρίστου.  Καί συνεπῶς δέν εἶναι δυνατό ὁ Χριστιανός νά ἀδιαφορεῖ γιά τήν ἠθελημένη  καί συστηματική εἰσαγωγή αὐτοῦ τοῦ ἀριθμοῦ στή ζωή του· καί ἐν προκειμένῳ στή ζωή τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους…».
.              Μετά τίς ἀνωτέρω ἐξηγήσεις νομίζουμε ὅτι τό «κυνηγητό» τοῦ ἀριθμοῦ δέν τό κάμουν οἱ χριστιανοί.  Ἀντιθέτως τά ἀντίχριστα ὄργανα τῆς Νέας Τάξεως Πραγμάτων πού τόν ὑπηρετοῦν, κυνηγοῦν καί ἀπειλοῦν τούς Χριστιανούς γιά νά ἐπιβάλλουν στήν καθημερινότητα καί, εἰ δυνατόν στό σῶμα τους τόν δυσώνυμο ἀριθμό.
.           Ὅσον ἀφορᾶ στήν ἀμφισβήτηση τοῦ π. Βασιλείου κατά πόσον στό γραμμωτό κώδικα ὑπάρχει ὁ δυσώνυμος 666, καί ἄν γενικά ἡ  ἠλεκτρονική διακυβέρνηση σχετίζεται μέ τόν ἀριθμό αὐτό θά ἀρκοῦσε ἡ ἀπάντηση στό ἐρώτημα – ἄν ὁ 666 ὑπάρχει στό γραμμωτό κώδικα- πού ἔγινε στόν ἴδιο τόν ἐφευρέτη τοῦ barcode  George Laurer, ὅπως εἶναι καταγεγραμμένη στό διαδίκτυο: «ναί, ὑπάρχει, ἀλλά εἶναι μιά σύμπτωση»!  Ὑπάρχει ἐπίσης ἡ σχετική ἀποδεικτική μελέτη τοῦ μοναχοῦ Προδρόμου Γρηγοριάτου, ἠλεκτρολόγου μηχανικοῦ.
.            δ΄ ἀπάντηση-συμπέρασμα: Ὁ Ἀντίχριστος δέν εἶναι ἀριθμός.  Ὁ ἀριθμός 666 εἶναι ὁ ἀριθμός τοῦ «θηρίου», σύμβολο τῆς ἐξουσίας του καί σφραγίδα πάνω στούς δούλους του. Δέν κυνηγοῦμε τόν ἀριθμό, δέν τόν ἀναζητοῦμε, ἀλλά δέν μποροῦμε καί νά μένουμε ἀδιάφοροι στήν προσπάθεια νά ἐπιβληθεῖ στή ζωή μας.  Ἡ ἀναγραφή του στό barcode εἶναι ἐπιστημονικῶς ἀποδεδειγμένη.

.             Πέμπτη συγκεχυμένη τοποθέτηση τοῦ π. Βασιλείου : Λέει ὅτι εἶναι λάθος «νά πιστεύουμε πώς αὐτός [ ὁ Σατανᾶς] πού δέν ἔχει ἐξουσία οὔτε στά γουρούνια νά εἰσέλθη χωρίς τήν ἄδεια τοῦ Χριστοῦ, ὅτι μπορεῖ νά κυριαρχήσει πάνω στούς ἀνθρώπους-χωρίς αὐτοί νά γίνουν ψυχικά γουρούνια- καί νά τούς κάνει δικούς του (αὐτό εἶναι τό Χαραγμα) μόνο καί μόνο ἐπειδή αὐτοί ἔλαβαν ἀπό τήν Πολιτεία τά κρατικά ἔγγραφα, ὅπως ἔκαναν μέχρι σήμερα, ἐνῷ μέσα στά ἔγγραφα αὐτά ὑπάρχει κρυμμένος ἀριθμός…» κλπ. κλπ.
.           Ἀπαντοῦμε καί ἐξηγοῦμε: Ὁ Χριστός δίνει ἄδεια νά κυριαρχήσει ὁ Σατανᾶς- ἄν καί ἐδῶ ὁμιλοῦμε περί τοῦ Χαράγματος τοῦ Ἀντιχρίστου, ὄχι τοῦ Σατανᾶ- στόν ἄνθρωπο, ὄχι μόνο ἄν παραδοθεῖ στήν ἁμαρτία, ἀλλά καί ἄν παραδοθεῖ σ΄αὐτόν (δηλ. τόν Σατανᾶ) ἤ ἐν προκειμένῳ στό καλλίτερο «παιδί»του, τόν Ἀντίχριστο, ἀρνούμενος τόν Χριστό καί προσκυνώντας καί ἀποδεχόμενος τό σύμβολό Του.
.            Ἰδού τί γράφει ὁ εὐαγγελιστής Ἰωάννης στήν Ἀποκάλυψη : «Καί ἄλλος ἄγγελος τρίτος ἠκολούθησεν αὐτοῖς λέγων ἐν φωνῇ μεγάλῃ · εἴ τις προσκυνεῖ τό θηρίον καί τήν εἰκόνα αὐτοῦ καί λαμβάνει χάραγμα ἐπί τοῦ μετώπου αὐτοῦ ἤ ἐπί τήν χεῖρα αὐτοῦ καί αὐτός…βασανισθήσεται ἐν πυρί καί θείῳ ἐνώπιον τῶν ἁγίων ἀγγέλων καί ἐνώπιον τοῦ ἀρνίου…καί οὐκ ἔχουσιν ἀνάπαυσιν ἡμέρας καί νύκτας οἱ προσκυνοῦντες τό θηρίον καί τήν εἰκόνα αὐτοῦ καί εἴ τις λαμβάνει τό χάραγμα τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ» (Ἀποκ. ιδ´, 9-12). Μετάφραση : «καί ἄλλος ἄγγελος, τρίτος τούς ἀκολούθησε καί ἔλεγε μέ φωνήν δυνατήν, ʺὅποιος προσκυνεῖ τό θηρίον καί τήν εἰκόνα του καί ἔχει τό σημάδι χαραγμένο εἰς τό μέτωπόν του ἤ στό χέρι του…θά βασανισθεῖ μέ φωτιά καί θειάφι ἐμπρός στούς ἁγίους ἀγγέλους καί ἐμπρός στό Ἀρνίο…καί δέν θά ἔχουν ἀνάπαυση ἡμέρα καί νύχτα, ὅσοι προσκυνοῦν τό θηρίο καί τήν εἰκόνα του  καί ὅποιος ἔχει τό χαραγμένο σημάδι τοῦ ὀνόματός του». Λοιπόν μέ τήν ἄδεια τοῦ Χριστοῦ μπορεῖ νά κυριαρχήσει ὀ ἀντίχριστος σέ ὅποιον τό προσκυνεῖ καί σέ ὅποιον δέχεται τό χάραγμά του.
.            Ὅσον ἀφορᾶ στά «κρατικά ἔγγραφα», τί θά ἔλεγε ὁ π. Βασίλειος -γιά νά θυμηθοῦμε τόν π. Παΐσιο- γιά τούς ἀρνητές τῶν πρώτων αἰώνων τῆς Ἐκκλησίας, οἱ ὁποῖοι χωρίς νά προσκυνήσουν τά εἴδωλα ἐξασφάλιζαν, ἔναντι χρημάτων, ἕνα χαρτί – «κρατικό ἔγγραφο» πού βεβαίωνε ὅτι τά προσκύνησαν κι ἔτσι ἔμεναν ἀνενόχλητοι;  Πουθενά δέν ἐμφανίζονταν, δέν προσκυνοῦσαν τά εἴδωλα, δέν θυσίαζαν, δέν ἀρνοῦνταν τόν Χριστό, καί ὅμως ἡ Ἐκκλησία αὐτό τό… «χαρτάκι» τό θεώρησε ἄρνηση. Ἔτσι ἀκριβῶς συμβαίνει καί μέ τήν Καρτα τοῦ Πολίτη.  Μέ τό δυσώνυμο ἀριθμό τοῦ βδελυκτοῦ «θηρίου» ἡ Κάρτα τοῦ Πολίτη δέν εἶναι ἁπλό κρατικό ἔγγραφο, ἀλλά δεῖγμα ὑποταγῆς στόν ἀντίχριστο, σημεῖο ἀποδοχῆς τῆς ἐξουσίας του.  Καί γι’ αὐτό συνιστᾶ «πτώση», κατά τόν γέροντα Παΐσιο.
.         ε΄  ἀπάντηση – συμπέρασμα:  Ὁ σατανᾶς καί ὁ ἀντίχριστος ἔχουν ἐξουσία, κατά θεία παραχώρηση, νά κυριαρχοῦν πάνω στούς ἀνθρώπους, ὄχι μόνο ἄν ἁμαρτάνουν, ἀλλά κι ἄν δειλιάσουν καί δεχθοῦν τό χάραγμα, δηλ. τό ὄνομα ἤ τόν ἀριθμό τοῦ ὀνόματός τοῦ ἀντιχρίστου. Ὁ ίσχυρισμός ὅτι ἡ ἀναγραφή τοῦ δυσώνυμου ἀριθμοῦ σέ ἕνα ἔγγραφο μέ τό ὁποῖο ταυτοποιοῦμαι καί ρυθμίζω ὅλη τήν καθημερινότητά μου (συναλλαγές, εἴσπραξη μισθῶν, παροχές ὑγείας, διαβατήριο, ἐκλ. βιβλιάριο, διόδια κλπ. κλπ.) δέν ἀποτελεῖ πρόβλημα, ἀποτελεῖ εὐτελῆ σοφιστεία. Ὅποιος  χρησιμοποιεῖ αὐτό τό ἔγγραφο-ἠλεκτρονική ταυτότητα καί μάλιστα ἐν γνώσει του, σέ κάθε χρήση τοῦ ἐγγράφου αὐτοῦ κάμει μιά…μετάνοια καί προσκυνεῖ τό «θηρίο», στό ὁποῖο ἀπό δειλία  παραχωρεῖ τήν ἐλευθερία του καί δέχεται τόν ἀριθμό του γιά νά ἐπιβιώσει.  Δείχνει ἀπιστία στήν πρόνοια καί τήν ἀγάπη τοῦ Θεοῦ καί βέβαια γιά νά μιλήσουμε μέ τά λόγια τοῦ π. Βασιλείου, στήν περίπτωση αὐτή  «δέν ζοῦμε τόν Χριστό, δέν προσδοκοῦμε τήν Βασιλεία Του καί γι’ αὐτό δέν ρυθμίζουμε τή ζωή μας σύμφωνα μ΄Αὐτόν».  Ἄν προσδοκοῦμε τή Βασιλεία τοῦ Χριστοῦ δέν ὑποτασσόμαστε στόν ἐχθρό μας, τόν ἀντίχριστο, δέν ρυθμίζουμε τή ζωή μας μέ τά κριτήρια τῆς ἐπιβιώσεως, δέν παίρνουμε τόν ἀριθμό τοῦ θηρίου, οὔτε στό χέρι, οὔτε στό μέτωπο οὔτε στήν ταυτότητά μας, ἀλλά τόν ἀρνούμαστε καί ὑπομένουμε ὅλα τά παθήματα γιά νά συνδοξασθοῦμε μέ τόν Χριστό.

.         Ἕκτη συγκεχυμένη τοποθέτηση τοῦ π. Βασιλείου.  Γράφει :  «Τό θέμα δέν πρέπει νά εἶναι οἱ πωλήσεις καί οἱ ἀγορές, ἀλλά τό τί εἴδους πνεῦμα ʺ πουλᾶμε ʺ καί τό τί εἴδους πνεῦμα ʺἀγοράζουμεʺ (sic). Ὁ Θεός μᾶς εἶπε μέ τόν ἅγιο Παῦλο νά δοκιμάζουμε τά πνεύματα ἄν εἶναι ἀπό τόν Θεό ἤ ἀπό τόν Διάβολο».  Ἐδῶ ἀπαντοῦμε ὡς ἐξῆς. Ὁ π. Βασίλειος κάνει μιά φανερά ἀτυχῆ ἀλληγορική ἑρμηνεία  τῶν στίχων 16-17 τοῦ 13ου κεφ. τῆς Ἀποκαλύψεως, πού γράφει σέ μετάφραση: «καί ὑποχρέωσε ὅλους, μικρούς καί μεγάλους, πλούσιους καί πτωχούς, ἐλεύθερους καί δούλους, νά ἔχουν ἕνα σημάδι χαραγμένο στό δεξί τους χέρι ἤ στό μέτωπό τους, ὥστε νά μήν μπορεῖ κανείς νά ἀγοράσει ἤ νά πωλήσει παρά ἐκεῖνος πού ἔχει τό χαραγμένο σημάδι, δηλ. τό ὄνομα τοῦ θηρίου, ἤ τόν ἀριθμό τοῦ ὀνόματός του».
.         Εἶναι σαφές ἀπό τό κείμενο ὅτι ὁ Εὐαγγελιστής ὁμιλεῖ κυριολεκτικά γιά ἀγορές καί πωλήσεις. Δηλ. τά ὄργανα τοῦ Ἀντιχρίστου θά προσπαθήσουν μέ τήν ἀπειλή τοῦ ἀποκλεισμοῦ καί τῆς πείνας, νά ὑποτάξουν στόν Ἀντίχριστο κάθε ἄνθρωπο καί νά τόν ἀναγκάσουν νά δεχθεῖ τή ρυπαρή σφραγίδα του.  Γράφει καί ὁ Ἅγιος Ἐφραίμ ὁ Σύρο: «προσέχετε ἀδελφοί μου, τήν ὑπερβολή τοῦ θηρίου· διότι μεταχειρίζεται διάφορα τεχνάσματα πονηρίας.  Ἄρχεται ἀπό τήν γαστέρα · ἵνα ὅταν τις  στενοχωρηθεῖ μή ἔχων φαγητά, ἀναγκασθεῖ νά λάβει τήν σφραγίδα ἐκείνου» (Ἐφραίμ τοῦ Σύρου Ἀσκητικά σ. 328). Λοιπόν οὔτε ἀγοράζουμε, οὔτε πουλᾶμε πνεῦμα ! Τά ἀνωτέρω ἀποτελοῦν, τό λιγότερο, ἐξεζητημένες παραδοξολογίες, πού ἐκφράζουν ἀγωνία καί φυγή ἀπό τό πνεῦμα τῆς Ἀποκαλύψεως.
.      ϛ΄ ἀπάντηση- συμπέρασμα: Οἱ στίχοι 16-17 τοῦ 13ου κεφαλαίου τῆς Ἀποκαλύψεως μέ τή σαφήνεια καί τήν ἁπλότητά τους, ἀποτελοῦν ἕνα ἀσφαλές σῆμα προειδοποιήσεως τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν, ὥστε ὅταν δοῦν τόν δυσώνυμο 666 καί τήν ἀπειλή  ἀποκλεισμοῦ τους ἀπό τή ζωή νά εἶναι, ὄχι σέ ταραχή, ἀλλά σέ πνευματική ἐγρήγορση καί νά ἀντιληφθοῦντήν ἔστω ἀπό μακριά ἐρχόμενη δυσωδία τοῦ ἀντιχρίστου καί νά προφυλαχθοῦν, ἀρνούμενοι τό χάραγμα ἤ τόν ἀριθμό τοῦ θηρίου.

.         Ἑβδόμη ἐσφαλμένη τοποθέτηση, ἀποτελεῖ α) ἡ ἀπαράδεκτα κολοβωμένη παράθεσις ἐκ μέρους τοῦ π. Βασιλείου τῆς γνώμης τοῦ Γέροντος Ἐπιφανίου Θεοδωροπούλου περί Ἀντιχρίστου καί χαράγματος καί β)  ἡ γνώμη του γιά τό πρόσωπο τοῦ γέροντος Παϊσίου.
.         Α) Παραθέτουμε  τί γράφει ὁ π. Βασίλειος σχετικά μέ τή γνώμη τοῦ π. Ἐπιφανίου: « Καί βεβαίως ἄν κάποτε οἱ κυβερνῆτες μας συσχετίσουν τήν παράδοση τῶν κρατικῶν ἐγγράφων μέ τήν ἀποδοχή καί τήν προσκύνηση τοῦ Διαβόλου, τότε-ὅπως ἔγραψε καί ὁ μακαριστός π. Ἐπιφάνιος-ʺ ὄχι μόνον δέν θά λάβωμεν τά ʺδιαβολόχαρταʺ , ἀλλ΄οὔτε κἄν θά τά ἐγγίσωμενʺ».    Ὅσα γράφει ἐδῶ ὁ π. Βασίλειος εἶναι μόνον τά εἰσαγωγικά τῆς γνώμης τοῦ Γεροντος Ἐπιφανίου, ὅπως ἔχει δημοσιευθεῖ στήν ἐφημερίδα ΟΡΘΟΔΟΞΟΣ  ΤΥΠΟΣ.  Ίδού τί γράφει στή συνέχεια ὁ π. Ἐπιφάνιος : «Τό αὐτό θά συμβῇ καί ἄν τά δελτία φέρουν τόν ἀριθμόν 666.  Ἐάν μέν ὁ ἀριθμός αὐτός ἐτέθη ἐπίτηδες, ὡς σχετιζόμενος μέ τόν ἀντίχριστον, θά ἦταν ἀδιανόητον νά φέρωμεν ἐπάνω μας τά σύμβολα τοῦ ἀντιχρίστου!  Ἀλλά καί ἐάν ὁ ἀριθμός αὐτός δέν ἐπελέγη σκοπίμως, δηλαδή ὡς σύμβολον τοῦ ἀντιχρίστου, ἀλλ’ἁπλῶς ὡς ἕνας ἀριθμός μεταξύ τῶν πολλῶν, ἴσως διότι παρουσιάζει ὡρισμένα μαθηματικά πλεονεκτήματα..ἔναντι τῶν λοιπῶν…καί πάλιν τά δελτία ταυτότητος, ὡς προκαλοῦντα τήν θρησκευτικήν μας εὐαισθησίαν μέ τήν χρῆσιν ἑνός ὑπόπτου καί διαβλητοῦ ἀριθμοῦ, εἶναι ἀπολύτως ἀπαράδεκτα. ΔΕΝ ΘΑ ΤΑ ΠΑΡΑΛΑΒΩΜΕΝ!» [ τά κεφαλαῖα εἶναι τοῦ π. Ἐπιφανίου].  Καί καταλήγει ὁ μακαριστός Γέροντας : «ἐάν τά διαδιδόμενα εἶναι ἀληθῆ καί τά νέα δελτία ταυτότητος θά φέρουν ἐμφανῶς ἤ ἀφανῶς, εἴτε τήν μορφήν τοῦ Βεελζεβούλ εἴτε τόν ἀριθμόν 666 εἴτε ὁ,τιδήποτε ἄλλο ἀντιχριστιανικόν σὐμβολον, ἤ ἀκόμη καί ἄν θά ἔχουν μόνον τόν Ε.Κ.Α.Μ. [ ἦταν ὁ τότε προβλεπόμενος γιά τίς ἠλεκτρονικές ταυτότητες ἑνιαῖος κωδικός ἀριθμός] ἄνευ προηγουμένης διασφαλίσεως τῶν δημοκρατικῶν δικαιωμάτων καί ἐλευθεριῶν τοῦ πολίτου θά εἴπωμεν ΟΧΙ καί πάλιν ΟΧΙ καί μυριάκις ΟΧΙ εἰς τά νέα δελτία ὁ,τιδήποτε καί ἐάν ἀντιμετωπίσωμεν».Δέν χρειάζονται σχόλια γιά τήν ξεκάθαρη, κρυστάλλινη γνώμη τοῦ γέροντος Ἐπιφανίου καί γιά τήν μεταχείρισή της ἐκ μέρους τοῦ π. Βασιλείου.  Τό μόνο πού θά ἀπαιτούσαμε ἐκ μέρους του θά ἦταν περισσότερος σεβασμός  σέ ὅσα ἔγραψε ὁ μακαριστός γέροντας.
.            Β) Ὁ ἴδιος καί περισσότερος σεβασμός ἀπαιτεῖται γιά τό πρόσωπο τοῦ ἁγίου γέροντος Παϊσίου.  Νά τί γράφει ὁ π. Βασίλειος :  «Ὁ π. Παΐσιος ἐνεπλάκη στήν ἱστορία αὐτή (ἐννοεῖ στά περί  τοῦ ἀντιχρίστου καί 666) ἐκ τῶν ὑστέρων, παρακινούμενος φορτικά ἀπό τάχα θεολογικά κατηρτισμένους, τούς ὁποίους ὑπήκουσε-κατά τό ʺἄκακος ἀνήρ πιστεύει παντί λόγῳʺ …».  Ἀλήθεια, τί σημαίνει αὐτός ὁ στίχος 14, 15 τῶν Παροιμιῶν, ʺ ἄκακος ἀνήρ, πιστεύει παντί λόγῳʺ;  Ὁ ἑρμηνευτής τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης π. Ἰωήλ Γιαννακόπουλος ἑρμηνεύει : « Ὁ ἀφελής πιστεύει ἀνεξετάστως εἰς πάντα λόγον», καί προσθέτει σέ ὑποσημείωση:  « Ὁ ἀδαής τῶν τοῦ κόσμου πιστεύει μετ΄ ἀφελείας πᾶν ὅ, τι ἀκούει καί γίνεται θῦμα, παίγνιον τοῦ τυχόντος».  Ὁ ἱερός Χρυσόστομος ἑρμηνεύει ἔτσι τόν ἴδιο στίχο: «ὁ ἐπιπολαίως τήν ἀκοήν ἀδιάκριτος· ἀνοίας γάρ τό παντί πιστεύειν ἁπλῶς» (P.G. 64, 700D) δηλ. «ἐκεῖνος πού ἀκούει ἐπιπόλαια εἶναι ἀπερίσκεπτος, γιατί εἶναι ἀνοησία νά πιστεύει κάποιος ἄκριτα». Τό λοιπόν ὁ π. Παΐσιος, κατά τόν π. Βασίλειο εἶναι κάποιος ἀφελής, πού ἄκουγε τά πάντα ἐπιπόλαια καί ἄκριτα καί ἔγινε θῦμα καί παιχνίδι τοῦ κάθε τυχόντος, ἐν προκειμένῳ κάποιων ʺτάχα κατηρτισμένων θεολογικάʺ καί βέβαια μιᾶς προτεστάντισσας!!! Λυπούμαστε γιά αὐτές τίς βλασφημίες καί γιά τήν περιφρόνηση τοῦ ἁγίου Γεροντος. Ὑπάρχουν βέβαια ἐνστάσεις κατά τῆς ἁγιότητος τοῦ π. Παϊσίου. Ἀπό ποιούς; Ἀπ’ αὐτούς πού φοβοῦνται τήν Ἱερά Ἀποκάλυψη καί ἀπό κάποιους σοφούς καθηγητάδες πού περιμένουν νά δοῦν τήν ἀνακομιδή τῶν λειψάνων του γιά νά βεβαιωθοῦν!  Ὅμως τά θαύματα στόν τάφο τοῦ ἁγίου Γέροντος εἶναι πάμπολλα καί εἰς πεῖσμα ἁγιομάχων τινῶν, στόν τάφο του ἀκουμπᾶ ὅλη ἡ Ὀρθοδοξία.  Ὅσα ἔγραψε καί εἶπε γίνονται τροφή πνευματική γιά τούς πιστούς.
.          Σάν ζ΄ ἀπάντηση-συμπέρασμα ἕνα μποροῦμε νά ποῦμε : «Οὐαί οἱ λέγοντες τό πονηρόν καλόν καί τό καλόν πονηρόν, οἱ τιθέντες τό σκότος φῶς καί τό φῶς σκότος, οἱ τιθέντες τό πικρόν γλυκύ καί τό γλυκύ πικρόν. – Οὐαί οἱ συνετοί ἐν ἐαυτοῖς καί ἐνώπιον ἑαυτῶν ἐπιστήμονες» ( Ἠσ. 5, 20-21).

.       Ὀγδόη καί τελευταία ἐσφαλμένη τοποθέτηση τοῦ π. Βασιλείου. Γράφει ὁ π. Βασίλειος ὅτι γιά νά διεκδικήσουμε τά δικαιώματά μας ἀπό τήν πολιτεία πρέπει  «νά ὁδηγήσουμε καί νά προτρέψουμε πιστούς ἀνθρώπους νά γίνουν πολιτικοί».  Λέει ἀκόμη ὅτι εἶναι «δικαίωμα καί ὑποχρέωσή μας νά ἐπιλέγουμε παντοῦ καί πάντοτε χριστιανούς[πολιτικούς]». Βλέπει λοιπόν τή σημερινή κατάσταση ἀντιμετωπίσιμη διά τῆς πολιτικῆς.  Παρά ταῦτα δέν βλέπουμε νά τόν ἀνησυχεῖ οὔτε σάν πολίτη ἡ σημερινή παγκόσμια ἀντίχριστη κατάσταση.  Δέν ἀνησυχεῖ ὄχι μόνο ὡς χριστιανός, ἀλλά οὔτε σάν πολίτης. Ὁ π. Βασίλειος φανερώνει φοβερή, ἑκούσια ἤ ἀκούσια, ἄγνοια γιά τήν Κάρτα τοῦ Πολίτη.  Περιορίζοντας τήν ἀνάλυσή του στήν παρουσία ἤ μή τοῦ 666, μοιάζει νά μήν ἀντιλαμβάνεται τήν τρέχουσα τραγική κατάσταση.  Ἀπειλεῖται ἡ ἐλευθερία τοῦ ἀνθρώπου, αὐτό τό πολύτιμο δῶρο τοῦ Θεοῦ. Ἡ ἐφιαλτική παρακολούθηση, τό ἠλεκτρονικό φακέλλωμα,  γιά τό ὁποῖο ἀνησυχοῦσε καί στό ὁποῖο ἐναντιωνόταν σφοδρά ὁ π. Ἐπιφάνιος, τό οἰκονομικό «στράγγισμα» ὁλοκλήρων λαῶν, ἡ προσπάθεια ἐλέγχου καί καθορισμοῦ τῆς ἰδιωτικῆς ζωῆς πού μηχανεύεται ἡ Νέα Τάξη Πραγμάτων καί πού πραγματώνεται σέ μεγάλο βαθμό μέσῳ τοῦ «ἐργαλείου»τῆς Κάρτας τοῦ Πολίτη – ἠλεκτρονικῆς ταυτότητας, φαίνεται πώς τόν ἀφήνει ἀδιάφορο. Δέν βλέπει ὅτι ἡ παγκόσμια ἠλεκτρονική διακυβέρνηση εἶναι ἀντίχριστη καί προοίμιο τῆς τυραννίας τοῦ ἀντιχρίστου. Δέν βλέπει ὅτι ἀφοῦ ὁλοκληρωθεῖ σέ μεγάλο βαθμό ἡ τυραννική ἐξουσία θά βάλει τήν τελική σφραγίδα του, σέ ὅσους ὑποκύψουν. Λοιπόν μέ τί θά ἀσχοληθοῦν οἱ «χριστιανοί πολιτικοί» πού ὀνειρεύεται ὁ π. Βασίλειος; Ἀγνωστο. Γι’ αὐτό  παρά πολλοί χριστιανοί-ὀρθόδοξοι πολίτες ἀπό αὐτό τόν «ὄχλο τῶν θρησκευομένων ἀνθρώπων» δέν εἴμαστε διατεθειμένοι νά ἐπιλέξουμε τέτοιους «χριστιανούς» πολιτικούς πού ἀδιαφοροῦν γιά τήν προσωπική, ἐθνική καί παγκόσμια τυραννία πού μεθοδεύεται εἴτε μέ, εἴτε χωρίς 666.
.                 η΄ καί τελευταία ἀπάντηση-συμπέρασμα : Δέν μποροῦν οἱ χριστιανοί νά ὑποστηρίξουν ἀνθρώπους πού δέν ἔχουν ἀληθινή εὐαισθησία γιά τήν θεόσδοτη ἐλευθερία καί τά ἀνθρώπινα δικαιώματα.
.             Τελειώσαμε μέ τίς ἀπαντήσεις μας στά σπουδαιότερα θέματα καί τίς ἀπορίες τοῦ π. Βασιλείου Βολουδάκη.
.            Δυό λόγια γιά τούς ἀναγνῶστες.

.        Θά θέλαμε νά προτρέψουμε ὅσους διαβάζουν αὐτές τίς γραμμές νά μή δίνουν καμμιά σημασία καί προσοχή σέ σοφιστικές ἐρμηνεῖες τῆς Ἁγίας Γραφῆς τήν ὁποία παρουσιάζουν κληρικοί καί λαϊκοί.  Νά ἀδιαφοροῦν γιά τή γνώμη ἀνθρώπων πού φοβοῦνται νά διαβάσουν ταπεινά ὅλη τήν Ἁγία Γραφή· πού φοβοῦνται νά χρησιμοποιήσουν χωρία τῆς Ἀγίας Γραφῆς πού «καῖνε»·  πού φοβοῦνται νά ἀναφέρουν τά χωρία αὐτά· πού φοβοῦνται ἀποκρύπτουν καί διαστρέφουν τή διδασκαλία τῶν Ἁγίων Πατέρων· πού χλευάζουν τούς ἀγίους Γέροντες· πού ὑβρίζουν τούς πιστούς ἀνθρώπους ἀποκαλώντας τους «ὄχλο θρησκευομένων ἀνθρώπων».  Σ᾽ αὐτούς ἀπευθύνεται μέ πόνο ὁ π. Παΐσιος : «Ἀπορῶ! Δέν τούς προβληματίζουν ὅλα αὐτά τά γεγονότα; Γιατί δέν βάζουν ἔστω ἕνα ἐρωτηματικό γιά τίς ἑρμηνεῖες τοῦ μυαλοῦ τους; Κι ἄν ἐπιβοηθοῦν τόν ἀντίχριστο γιά τό σφράγισμα, πῶς παρασύρουν καί ἄλλες ψυχές στήν ἀπώλεια; Αὐτό ἐννοεῖ· “…τό ἀποπλανᾶν εἰ δυνατόν καί τούς ἐκλεκτούς”». (Μαρκ. ιγ΄ 22).
.        Σέ αὐτούς καί σέ ὅλους μας, ὅσοι ἔχουμε σαρκικά ἤ πνευματικά παιδιά, ἀπευθύνεται καί ὁ Ἅγιος Κύριλλος ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων, ὁ ὀποῖος ἀφοῦ παρουσίασε στή 15η  Κατήχησή του τήν διδασκαλία του περί ἀντιχρίστου καταλήγει:  «Ἀσφάλιζε τοίνυν σεαυτόν, ἄνθρωπε·  ἔχεις τά σημεῖα τοῦ Ἀντιχρίστου· καί μή μόνος μνημόνευε τούτων, ἀλλά καί ἀφθόνως πᾶσι μεταδίδου. Εἰ τέκνον ἔχεις κατά σάρκα, τοῦτο ἤδη νουθέτει· καί εἰ διά κατηχήσεως ἐγέννησάς τινα, καί τοῦτον προασφαλίζου, ἵνα μή τόν ψευδῆ δέξηται ὡς ἀληθῆ». (Κατηχ. Φωτιζομένων, ὁμ. ΙΕ΄ ).  Μετάφραση : «Ἀσφάλιζε λοιπόν τόν ἑαυτό του, ἄνθρωπε. Ἔχεις τά σημεῖα τοῦ Ἀντιχρίστου. Νά μήν τά φέρεις στή μνήμη σου μόνο γιά τόν ἑαυτό σου, ἀλλά νά τά μεταδίδεις ἄφθονα καί στούς ἄλλους. Ἄν ἔχεις παιδί δικό σου, σαρκικό, νά το συμβουλεύεις.  Ἄν πάλι μέ τήν Κατήχηση γέννησες κάποιο πνευματικό παιδί, καί αὐτό νά τό προφυλάξεις μέ τίς συμβουλές σου, ὥστε νά μή δεχθῆ τόν ψευδῆ [τόν ἀντίχριστο] γιά ἀληθινό [γιά τόν Χριστό]».

ΠΗΓΗ: klision.blogspot.com, orthodox–watch.blogspot.com

, , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε