Ἄρθρα σημειωμένα ὡς π. Σταῦρος Τρικαλιώτης

ΣΥΖΥΓΙΑ: ΑΘΛΗΜΑ ΖΩΗΣ

«Συζυγία: ἄθλημα ζωῆς» 
τοῦ πρωτ. Σταύρου Τρικαλιώτη
στήν ἡμερίδα μέ θέμα: «Ἔρωτας καί Γάμος»
(ΕΚΕΦΕ «Δημόκριτος», 27 . 02. 2016)

Σεβασμιώτατοι ἅγιοι ἀρχιερεῖς, πανοσιολογιώτατοι καί αἰδεσιμολογιώτατοι σεβαστοί πατέρες, ἐκλεκτοί ἐν Χριστῷ ἀδελφοί,

.           Στό θέμα πού θά ἀναπτύξω στήν ἀγάπη σας θά ἐξετάσω τή συζυγία στό πλαίσιο τοῦ ὀρθοδόξου γάμου καί θά προσπαθήσω νά καταδείξω τήν ἀνωτερότητα τῆς χριστιανικῆς συζυγίας, ἡ ὁποία θεμελιώνεται ἐν Χριστῷ καί ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ.
.           Ἄν θελήσουμε νά δοῦμε τή λέξη συζυγία ἀπό ἐτυμολογικῆς ἀπόψεως, θά λέγαμε ὅτι ἡ λέξη προέρχεται ἀπό τήν ἀρχαιοελληνική λέξη συζυγία καί αὐτή μέ τή σειρά της ἀπό τή μεταπτωτική βαθμίδα τοῦ θέματος -συζυγ- πού ἀπαντᾶ στό ἀρχαῖο “συζεύγνυμι” (συζευγνύω: συνδέω, ἑνώνω).(1)
.           Ἑπομένως, συζυγία εἶναι ἡ «σύζευξη», «ἡ ἕνωση» τῶν δύο συζύγων, ὁ γάμος (συν. πάντρεμα, ζευγάρωμα) (2) καί σύζυγος (ὁ, ἡ) εἶναι ὁ νόμιμος σύντροφος, τό ἄτομο μέ τό ὁποῖο κανείς συνδέεται μέ γάμο. (3). Ἐνῶ στήν νεολληνική γλῶσσα τό ρῆμα συζῶ ἔφτασε νά σημαίνει: ζῶ στό ἴδιο σπίτι μέ τόν / τήν σύντροφό μου χωρίς νά ἔχουμε παντρευτεῖ.
.           Τό ἴδιο ρῆμα: “συζεύγνυμι” ἤ “συζευγνύω” χρησιμοποίησε καί ὁ Κύριός μας Ἰησοῦς Χριστός θέλοντας νά δηλώσει τήν ἰσχυρή ἕνωση ἀνδρός καί γυναικός, ἕνωση τήν ὁποία ἐπικυρώνει καί διασφαλίζει ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Μᾶς λέει λοιπόν ὁ εὐαγγελιστής Ματθαῖος ὅτι κάποτε οἱ Φαρισαῖοι θέλοντας νά πειράξουν τόν Κύριό μας τοῦ ἔθεσαν τό ἑξῆς ἐρώτημα: «εἰ ἔξεστιν ἀνθρώπῳ ἀπολῦσαι τὴν γυναῖκα αὐτοῦ κατὰ πᾶσαν αἰτίαν;», δηλ. «Ἐπιτρέπεται νά χωρίζει κανείς τήν γυναίκα του διά κάθε αἰτία»; Γιά νά λάβουν τήν ἀποστομωτική ἀπάντηση ἀπό τόν Ἰησοῦ: «οὐκ ἀνέγνωτε ὅτι ὁ ποιήσας ἀπ᾽ ἀρχῆς ἄρσεν καὶ θῆλυ ἐποίησεν αὐτούς» δηλ. «Δέν διαβάσατε ὅτι ὁ Δημιουργός ἀπό τήν ἀρχή τούς ἐδημιούργησε ἄνδρες καί γυναῖκες» «καὶ εἶπεν, ἕνεκεν τοῦτου καταλείψει ἄνθρωπος τὸν πατέρα καὶ τὴν μητἐρα καὶ κολληθήσεται τῇ γυναικὶ αὐτοῦ, καὶ ἔσονται οἱ δύο εἰς σάρκα μίαν;» δηλ. : «Καί εἶπε ὁ Δημιουργός: “Διά τοῦτο ὁ ἄνθρωπος θά ἐγκαταλείψει τόν πατέρα καί τήν μητέρα καί θά προσκολληθεῖ στήν γυναίκα του, καί οἱ δύο θά γίνουν μία σάρκα;”» Καί καταλήγει συμπερασματικά ὁ Κύριος: «ὥστε οὐκέτι εἰσὶ δύο, ἀλλὰ σάρξ μία. ὅ οὖν ὁ Θεὸς συνἐξευξεν, ἄνθρωπος μὴ χωριζέτω», δηλαδή «Ὥστε δέν εἶναι πλέον δύο, ἀλλά μία σάρκα. Ἐκεῖνο λοιπόν πού ὁ Θεός ἕνωσε, ὁ ἄνθρωπος ἄς μήν τό χωρίζει». (5)
.           Ὁ Κύριός μας στό σημεῖο αὐτό ἑρμηνεύει τό κλασικό χωρίο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης. (6) Τό χωρίο αὐτό εἶναι σημαντικότατο διότι μᾶς δείχνει ὅτι ὁ γάμος συνεστήθη ὑπό τοῦ Δημιουργοῦ Θεοῦ. Ἄρα ὁ γάμος εἶναι θεῖος θεσμός καί δέν νοεῖται ὡς γάμος τίποτε ἄλλο , παρά ἡ ἕνωση τοῦ ἄνδρα μέ τή γυναίκα, ὅπως σαφῶς προσδιορίζεται ἀπό τήν Ἁγ. Γραφή. Ὁ ἑρμηνευτής Εὐθύμιος Ζιγαβηνός μᾶς λέει ὅτι ὁ Θεός ἔπλασε στήν ἀρχή ἕναν ἄνδρα καί μία γυναίκα μέ σκοπό αὐτό τό ζεῦγος νά ἔχει μιά μοναδικότητα. Ἐάν ἤθελε ὁ Θεός ὁ ἄνδρας νά ἀφήσει τήν γυναίκα του καί νά πάρει ἄλλη, θά δημιουργοῦσε περισσότερες γυναῖκες. Ἐπειδή ὅμως δέν ἔπλασε περισσότερες γυναῖκες, θέλει ὁ Θεός νά μήν χωρίζει ὁ ἄνδρας τήν γυναίκα του». (Ἑρμην. Στό Κατά Ματθαῖον εὐαγγέλιον). Στή συνέχεια ὁ Κύριος τονίζει ὅτι ὁ Μωϋσῆς κατά ἄκρα συγκατάβαση καί ἐξ αἰτίας τῆς σκληροκαρδίας τῶν Ἰουδαίων τούς ἔδωσε τήν δυνατότητα νά χωρίζουν τίς γυναῖκες τους καί μέ τήν λέξη “σκληροκαρδία” ὑποδηλώνει ἐδῶ τήν σκληρότητα καί τήν ὡμότητα πού ἐπεδείκνυαν οἱ Ἰουδαῖοι στίς γυναῖκες τους, «ἐπειδή γιά διάφορους λόγους ἔφταναν νά τίς μισοῦν καί δέν συμφιλιώνονταν μαζί τους» (Ζιγαβηνός). Ἦταν μάλιστα «τόσο σκληροί πρός τίς γυναῖκες τους, ὥστε ἔφταναν καί στό σημεῖο νά τίς φονεύουν» (Θεοφύλακτος Βουλγαρίας). Γι᾽ αὐτό κι ὁ Μωϋσῆς, προκειμένου ν᾽ ἀποφεύγονται τέτοιου εἴδους ἀκραῖες καταστάσεις, παρεχώρησε τήν δυνατότητα τοῦ διαζυγίου. Ὁ Κύριός μας, ὅμως, διατρανώνοντας τήν ἱερότητα τοῦ θεσμοῦ τοῦ γάμου καί συμπληρώνοντας τόν νόμο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης ἕνα λόγο δέχεται ὡς εὔλογη αἰτία διαζυγίου:  «ἐπὶ πορνείᾳ», ἐάν δηλαδή ἡ γυναίκα διαπράξει τό ἁμάρτημα τῆς πορνείας μέ κάποιον ἄλλο ἄνδρα. Μέ αὐτόν τόν τρόπο ὁ Ἰησοῦς Χριστός θέλει νά διασφαλίσει «τήν ἀδιάσπαστον ἕνωσιν» (Θεοφύλακτος Βουλγαρίας) πού ὑπάρχει στήν νόμιμη συζυγία.
.           Θά ἤθελα, ἀγαπητοί μου, νά σταθοῦμε στήν ἀδιάσπαστη αὐτή ἕνωση πού ὑπάρχει μεταξύ τοῦ ἄνδρα καί τῆς γυναίκας. Στήν ἀκολουθία τοῦ γάμου καί πρίν τήν στέψη καί τήν ἕνωση τῶν χειρῶν τῶν νεονύμφων ἀπό τόν ἱερέα, ὁ ἱερέας διαβάζει μιά πολύ ὄμορφη εὐχή, μεστή θεολογικῶν νοημάτων, ἡ ὁποία προδιαγράφει τή σχέση τοῦ ἀνδρογύνου. Μᾶς λέει λοιπόν ἡ εὐχή: «Ὁ Θεὸς ὁ ἅγιος, ὁ πλάσας ἐκ χοὸς τὸν ἄνθρωπον, καὶ ἐκ τῆς πλευρᾶς αὐτοῦ ἀνοικοδομήσας γυναῖκα καὶ συζεύξας αὐτῷ βοηθὸν κατ᾽ αὐτόν, διὰ τὸ οὕτως ἀρέσαι τῇ σῇ μεγαλειότητι, μὴ μόνον εἶναι τὸν ἄνθρωπον ἐπὶ τῆς γῆς»· δηλ. «Ὁ Θεός ὁ ἅγιος, πού ἔπλασες ἀπό χῶμα τόν ἄνθρωπο καί ἀπό τήν πλευρά του δημιούργησες τήν γυναίκα, καί τήν ἔδωσες σ᾽αὐτόν ὡς βοηθό, ἐπειδή ἔτσι ἄρεσε στή μεγαλειότητά σου, νά μήν εἶναι ὁ ἄνθρωπος μόνος πάνω στή γῆ», «αὐτὸς καὶ νῦν, δέσποτα, ἐξαπόστειλον τὴν χεῖρά σου ἐξ ἁγίου κατοικητηρίου σου, καὶ ἅρμοσον τὸν δοῦλον σου (τὸνδε) καὶ τὴν δούλην σου (τὴνδε), ὅτι παρὰ σοὺ ἁρμόζεται ἀνδρὶ γυνή». Δηλαδή «στεῖλε ἀπό μακριά τό χέρι σου ἀπό τό ἅγιο κατοικητήριό σου καί συνένωσε τόν δοῦλον σου (τάδε) καί τήν δούλη σου (τάδε), γιατί ἀπό σένα ἑνώνεται ἡ γυναίκα μέ τόν ἄνδρα». «Σύζευξον αὐτοὺς ἐν ὁμοφροσύνῃ, στεφάνωσον αὐτοὺς εἰς σάρκα μίαν, χάρισαι αὐτοῖς καρπὸν κοιλίας, εὐτεκνίας ἀπόλαυσιν». Δηλαδή «Συνένωσέ τους μέ ἑνότητα φρονήματος καί αἰσθημάτων· στεφάνωσέ τους σέ μιά σάρκα· χάρισαί τους καρπό κοιλίας, ἀπόλαυση καλῶν παιδιῶν». (8)
.           Ὁ συντάκτης τῆς εὐχῆς αὐτῆς ἔχει ἀναφορές σέ βασικά χωρία τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης (βιβλίο Γενέσεως), τά ὁποῖα καί προσδιορίζουν τήν θεολογία τοῦ γάμου. Ἔτσι λοιπόν, βλέπουμε ὅτι:
α. Ὁ πρωταρχικός καί βασικός σκοπός τῆς δημιουργίας τοῦ ἑτέρου ἡμίσεως (δηλ. τῆς γυναίκας) εἶναι γιά νά ὑπάρχει ἡ συντροφικότητα στό ἀνδρόγυνο καί ἡ βοήθεια τῆς γυναίκας πρός τόν ἄνδρα, χωρίς αὐτό νά ἀποκλείει καί τό ἀντίστροφο.
β. Ἡ δημιουργία τῆς γυναίκας «ἐκ τῆς πλευρᾶς τοῦ ἀνδρός» δέν δηλώνει δουλική ἐξάρτηση τῆς γυναίκας ἀπό τόν ἄνδρα, ἀλλά μᾶλλον τήν ἰσοτιμία καί τήν οἰκειότητα τῶν προσώπων.
γ. Ἡ φράση: «διὰ τὸ οὕτως ἀρέσαι τῇ σῇ μεγαλειότητι» ὑποδηλώνει τήν ἐλευθερία τῶν ἐπιλογῶν τοῦ Θεοῦ κατά τήν δημιουργία τοῦ ἀνθρώπου καί τή βασική θέση ὅτι ἡ κρίση τοῦ πανσόφου Δημιουργοῦ δέν ὑπόκειται σέ τυχόν ἀνθρώπινες ἀμφισβητήσεις. Ὁ Θεός σέ καμμία περίπτωση δέν καθίσταται ὑπόλογος σέ ἐνστάσεις καί «γιατί» τῶν ἐλλόγων δημιουργημάτων του.
δ. Ἡ ἕνωση τοῦ ἀνδρογύνου στό μυστήριο τοῦ γάμου γίνεται μέ θεία ἐνέργεια καί εὐλογία. Ἑπομένως ὁ θεσμός τῆς οἰκογένειας εἶναι θεοσύστατος καί κάθε ἀνθρώπινη ἐνέργεια πού ἔρχεται σέ ἀντίθεση μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, ἀποβαίνει σέ τελευταία ἀνάλυση θεομάχος. Ἀλλά ὅπως μᾶς ὑπενθυμίζει καί ἡ θεία Γραφή: «σκληρὸν» γιά τόν ἀνθρωπο τό «πρὸς κέντρα λακτίζειν». (9)
ε. Τό «Σύζευξον αὐτοὺς ἐν ὁμοφροσύνῃ» ὑποδηλώνει σαφῶς ὅτι ἡ ἐπίτευξη συνεννοήσεως, ἀλληλοκατανοήσεως καί εἰρήνης μεταξύ τοῦ ἀνδρογύνου, ἀποτελεῖ ἱκανή καί ἀναγκαία συνθήκη γιά νά στερεωθεῖ ὁ γάμος καί αὐτό γίνεται καί μέ τήν προσπάθεια τῶν συζύγων (ἀνθρώπινος παράγοντας) καί μέ τήν θεία βοήθεια, διότι, ὅπως μᾶς ἔχει πεῖ καί ὁ Κύριός μας: «χωρὶς ἐμοῦ οὐ δύνασθε ποιεῖν οὐδέν». (10)
ϛ. Τέλος, ἡ δημιουργία τέκνων καί ἡ χαρά πού προσφέρει στό ἀνδρόγυνο ἡ τεκνογονία εἶναι ἕνα δῶρο καί εὐλογία τοῦ Θεοῦ, τό ὁποῖο παρέχεται στόν ἀνδρόγυνο σύμφωνα μέ τίς βουλές τοῦ Θεοῦ. Δέν πρέπει ὅμως νά ἀπολυτοποιεῖται, γιατί μπορεῖ νά ὑπάρξει καί ζευγάρι πού νά ζεῖ σύμφωνα μέ τόν νόμο τοῦ Θεοῦ καί παρ᾽ ὅλα αὐτά νά εἶναι ἄτεκνο. Σκοπός τοῦ γάμου εἶναι νά κερδίσουν ἀμφότεροι οἱ σύζυγοι τήν βασιλεία του Θεοῦ μέ ἤ χωρίς παιδιά. Ἡ τεκνογονία εἶναι μέν μεγίστη εὐλογία ἀπό τόν Θεό, ταυτόχρονα ὅμως ἀποτελεῖ καί μεγίστη εὐθύνη γιά τούς γονεῖς, ἐφ᾽ ὅσον προϋποθέτει πνεῦμα αὐτοθυσίας καί αὐταπαρνήσεως καί τῶν δύο συζύγων.
.           Ἡ χριστιανική συζυγία, ὅπως προσδιορίζεται ἀπό τίς ὑψηλές προδιαγραφές πού θέτουν ἡ Ἁγία Γραφή καί οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας μας, δέν εἶναι κάτι πού ἐπιτυγχάνεται ²μαγικῷ τῷ τρόπῳ² ἀπό τή στιγμή πού ἡ Ἐκκλησία μας ἑνώνει μέ τά δεσμά τοῦ γάμου δύο πρόσωπα. Στό ἱερό μυστήριο παρέχονται οἱ προϋποθέσεις ἑνός ἐπιτυχημένου γάμου. Ἀπό ἐκεῖ καί πέρα ἐναπόκειται στό ζευγάρι πῶς μέσα ἀπό τήν ἐλευθερία καί τόν σεβασμό τῶν προσώπων, θά κατορθώσει νά διαπλεύσει τό πέλαγος τοῦ βίου καί θά ὁδηγήσει τό σκάφος τῆς συζυγίας σέ ἀκύμαντο λιμάνι. Ὁ βίος δέν εἶναι ἀνθόσπαρτος! Ἀντίθετα, εἶναι σπαρμένος μέ πολλά ἀγκάθια καί τριβόλια, πειρασμούς καί δοκιμασίες πού ἀναφύονται στήν πορεία τοῦ ἔγγαμου βίου καί προσπαθοῦν νά πνίξουν τήν ἀγάπη τῶν συζύγων.
.           Ἄν γιά τήν συνύπαρξη καί συμβίωση δύο ἀδελφῶν (πού προέρχονται ἀπό τόν ἴδιο πατέρα καί ἀπό τήν ἴδια μητέρα) ὑπάρχουν προβλήματα καί δυσκολίες, πόσο μᾶλλον ἀπό τήν συμβίωση δύο ἐντελῶς ξένων μεταξύ τους προσώπων, δύο διαφορετικῶν κόσμων, μέ διαφορετικές ἤ καί ἀντίθετες πολλές φορές νοοτροπίες, κοινωνικές καί οἰκονομικές καταβολές, ἐμπειρίες   καί πνευματικό ἤ   μορφωτικό ἐπιπέδο.
.           Καί ἀκριβῶς ἐπειδή ὑπάρχουν ὅλες αὐτές οἱ ἀντιθέσεις καί δυσκολίες πού προαναφέραμε, γι᾽αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας θέτει ὡς βάση καί ὡς ὅρο ἀπαράβατο γιά τήν ἁρμονική συνύπαρξη τοῦ ζεύγους τήν ἀγάπη. Ἡ Ἐκκλησία μας προσεύχεται γιά τούς νεονύμφους: «Ὑπέρ τοῦ καταπεμφθῆναι αὐτοῖς ἀγάπην τελείαν, εἰρηνικὴν καί βοήθειαν». Ὁ ἱερός Χρυσόστομος ὡς ἀλάνθαστος ἀνατόμος τῆς ἀνθρώπινης ψυχῆς τονίζει πόσο σημαντικό εἶναι νά ὑπάρχει ἀγάπη μεταξύ τῶν συζύγων καί προσδιορίζει τήν ὑφή αὐτῆς τῆς ²ὑπερβάλλουσας ἀγάπης²: «Δέν ὑπάρχει τόσο μεγάλη οἰκειότητα ἄνδρα πρός ἄνδρα, ὅση τῆς γυναίκας πρός τόν ἄνδρα, ἐάν εἶναι κανείς συνεζευγμένος ὅπως πρέπει». Ὁ ἅγιος κατόπιν μᾶς μιλάει γιά τήν τυραννίδα αὐτῆς τῆς ἀγάπης καί τήν σφοδρότητά της καθώς καί γιά τό γεγονός ὅτι ἔχει τήν ἰδιότητα νά παραμένει σταθερή, «ἀμάραντος», χωρίς νά μαραίνεται. Καί ἐξηγεῖ τό γιατί ὁ ἱερός πατήρ: « Ὑπάρχει κάποιος ἔρωτας πού ἐμφωλεύει στή φύση καί διαφεύγει τῆς προσοχῆς μας, ὁ ὁποῖος ἔρωτας συμπλέκει αὐτά τά σώματα. Γι᾽ αὐτό καί ἀρχικά ἡ γυναίκα πλάσθηκε ἀπό τόν ἄνδρα, καί κατόπιν ἀπό τόν ἄνδρα καί τήν γυναίκα ὁ ἄνδρας καί ἡ γυναίκα». Πάλι ἐπανέρχεται ὁ ἱερός πατήρ καί μᾶς τονίζει τήν σπουδαιότητα πού ἔχει ὁ ἔρωτας τοῦ ἄνδρα καί τῆς γυναίκας στήν συγκρότηση τοῦ ἀνθρώπινου βίου: « Τίποτε δέν ἑνώνει τόσο τή ζωή μας, ὅσο ὁ ἔρωτας τοῦ ἄνδρα καί τῆς γυναίκας· ἐξαιτίας αὐτοῦ τοῦ ἔρωτα πολλοί καταθέτουν καί τά ὅπλα, χάριν αὐτοῦ παραδίδουν καί τήν ψυχή τους». Κατόπιν ὁ ἱερός πατήρ μᾶς ἐπεξηγεῖ: « Δέν θά ἦταν δυνατόν λοιπόν ἔτσι ἁπλῶς καί χωρίς λόγο ὁ Παῦλος νά φρόντιζε πολύ ὑπέρ αὐτοῦ τοῦ πράγματος λέγοντας· “Αἱ γυναῖκες, τοῖς ἰδίοις ἀνδράσιν ὑποτάσσεσθε, ὡς τῷ Κυρίῳ”. (11) Γιατί λοιπόν; Διότι ἐάν ἔχουν αὐτοί ὁμόνοια καί τά παιδιά ἀνατρέφονται καλῶς καί οἱ ὑπηρέτες πειθαρχοῦν καί ὑπακοῦν, καί οἱ γείτονες ἀπολαμβάνουν τήν εὐωδία καί οἱ φίλοι καί οἱ συγγενεῖς. Ἐάν ὅμως συμβαίνει τό ἀντίθετο, ὅλα ἀνατρέπονται καί ἀναστατώνονται. Καί ὅπως, ὅταν εἰρηνεύουν οἱ στρατηγοί, τά πάντα ἀκολουθοῦν ὁμαλά καί ὅταν πάλι ἐκεῖνοι ταράσσονται, ὅλα γίνονται ἄνω κάτω, ἔτσι λοιπόν καί τώρα». (12)

.           Στό σημεῖο αὐτό καί γιά νά μήν ὑπάρξουν παρανοήσεις καί παρερμηνεῖες, θά ἤθελα νά παρατηρήσω ὅτι τόσο ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὅσο καί ὁ ἑρμηνευτής του ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος, περιγράφουν τίς σχέσεις ἄνδρα καί γυναίκας τονίζοντας τούς διαφορετικούς ρόλους τῶν δύο φύλων. Βέβαια, ἐάν τό ἑρμηνεύσει κάποιος αὐτό τό χωρίο μέ τίς τρέχουσες λανθασμένες φεμινιστικές ἀντιλήψεις, ἴσως φτάσει στό μή ὀρθό συμπέρασμα ὅτι ἡ γυναίκα εἶναι κατώτερη ἀπό τόν ἄνδρα καί ὅτι ἀπό τήν Ἐκκλησία ζητεῖται ἀπό τήν γυναίκα ἡ δουλική ὑποταγή στόν ἄνδρα, κάτι πού ἀσφαλῶς δέν ἰσχύει. Ἡ γυναίκα καλεῖται νά σεβαστεῖ καί νά συνεργαστεῖ μέ τόν ἄνδρα ὡς τήν πρώτη ἀρχή, ἀλλά ταυτόχρονα καί ὁ ἄνδρας καλεῖται νά θυσιαστεῖ γιά τήν γυναίκα καί νά κάνει τά πάντα γιά τήν γυναίκα του, ὅπως καί ὁ Χριστός θυσιἀστηκε γιά τήν Ἐκκλησία καί «ἑαυτὸν παρέδωκε ἵνα σταυρωθῇ». Στό σημεῖο αὐτό ἀξίζει νά δανειστοῦμε τήν χρυσοστόμειο ἑρμηνεία, ἡ ὁποία καί τοποθετεῖ τά πράγματα στήν ἁρμόζουσα τάξη καί σειρά. Μᾶς λέει λοιπόν ὁ ἱερός πατήρ: «Ἄκουσες τήν ὑπερβολή τῆς ὑποταγῆς· ἐπαίνεσες καί ἐθαύμασες τόν Παῦλο, καθόσον συγκροτεῖ τή ζωή μας, ὡς ἕνα θαυμαστό καί πνευματικό ἄνδρα. Ἔχει καλῶς. Ἀλλ᾽ ἄκουσε καί ἐκεῖνα, τά ὁποῖα ἀπαιτεῖ ἀπό σένα. Πάλι βέβαια χρησιμοποιεῖ τό ἴδιο παράδειγμα· “Οἱ ἄνδρες, λέγει, νά ἀγαπᾶτε τίς γυναῖκες σας, καθώς καί ὁ Χριστός ἀγάπησε τήν Ἐκκλησία”. (13) Εἶδες τό μέγεθος τῆς ὑπακοῆς; Ἄκουσε καί τό μέγεθος τῆς ἀγάπης. Θέλεις νά ὑπακούει σέ σένα ἡ γυναίκα σου, “καθώς ἡ Ἐκκκλησία στόν Χριστό”; Φρόντιζε κι ἐσύ αὐτήν, ὅπως ὁ Χριστός φροντίζει τήν Ἐκκλησία. Εἶτε πρέπει νά δώσεις τήν ψυχή σου γιά χάρη τῆς γυναίκας σου, εἴτε πρέπει νά πληγωθεῖς χίλιες φορές, εἴτε νά ὑπομείνεις καί νά πάθεις ὁ,τιδήποτε, νά μήν τό ἀποφύγεις· καί ἄν ἀκόμη πάθεις αὐτά, τίποτε ἀκόμη δέν κατόρθωσες, ὅπως ὁ Χριστός». (14) Σέ κάποια ἄλλη ὁμιλία ὁ ἱερός πατήρ ἀποδεικνύει ὅτι ἡ γυναίκα ἐπλάσθηκε ὡς λογική φύση ἀπό τήν πλευρά τοῦ ἄνδρα («ὀστοῦν ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ») καί δόθηκε στόν ἄνδρα «ὡς βοηθὸς κατ᾽αὐτόν» , δηλ. δόθηκε ἡ γυναίκα ὡς παρηγορία στόν ἄνδρα (“παραμυθία”). Στήν ἴδια ὁμιλία μᾶς ἀναφέρει ὅτι ἡ γυναίκα εἶναι ὁμότιμη μέ τόν ἄνδρα καί ὅτι πλάσθηκε κατόπιν συσκέψεως Πατρός πρός τόν Υἱόν, τόν “Θαυμαστὸν σύμβουλον”: «Ποιήσωμεν ἄνθρωπον κατ᾽ εἰκόνα ἡμετέραν καὶ καθ᾽ ὁμοίωσιν («διαλέγεται ὁ Πατήρ πρὸς τὸν ἐξ αὐτοῦ γεννηθέντα)». (15) Στήν Ἐκκλησία μας σύμφωνα καί μέ τήν παύλειο θέση δέν ὑπάρχουν διακρίσεις ὡς πρός τό φῦλο: «οὐκ ἔνι Ἰουδαῖος οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δοῦλος οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θῆλυ. Πάντες γὰρ ὑμεῖς εἷς ἐστὲ ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ» (16), ἀλλά διαφοροποίηση ρόλων καί κοινή ἐν Χριστῷ πορεία πρός τήν βασιλεία τῶν οὐρανῶν. Ὁ γάμος εἶναι μυστήριο ἀγάπης, μᾶς τονίζει κάπου ἀλλοῦ ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος: «μυστήριον ἀγάπης ἐστὶν ὁ γάμος. Γυνὴ γὰρ καὶ ἀνὴρ οὐκ εἰσὶν ἄνθρωποι δύο, ἀλλὰ ἄνθρωπος εἷς …». (17)

.           Σέ κοσμικά κυρίως περιβάλλοντα ἤ σέ ἀνθρώπους πού εἶναι χαλαρά (ἤ ὑποκριτικά ) συνδεδεμένοι μέ τήν Ἐκκλησία, παρατηρεῖται μιά τάση ὑποβάθμισης καί ὑποτίμησης τῆς γυναίκας. Οἱ ἐφήμερες σχέσεις (ἐκτός γάμου), τό σχιζοφρενικό μοντέλο τῆς ἐναλλαγῆς «ἐρωτικῶν συντρόφων», ὁ περιορισμός τοῦ ρόλου τῆς γυναίκας ἀπό τούς ἄνδρες σέ ἀντικείμενο μόνο ἡδονῆς καί ἡ ἀνάλογη ἐμπορευματοποίηση τοῦ φαινομένου, ἡ οἰκονομική ἐκμετάλλευση τῆς γυναίκας, ἀκόμα (καί τό χειρότερο) ἡ χειροδικία τῶν ἀνδρῶν κατά τῶν γυναικῶν, ἀποτελοῦν μερικά μόνο παραδείγματα γιά τό ποῦ μπορεῖ νά φτάσει ὁ ἐξευτελισμός τῆς γυναίκας ἀπό ἀνθρώπους πού δέν βιώνουν τήν γνησιότητα τῆς ὀρθόδοξης παράδοσης.

.           Μόνο στήν γνήσια ἐν Χριστῷ ζωή τό πρόσωπο τῆς γυναίκας βρίσκει τήν πλήρη καταξίωσή του. Στό εὐλογημένο πλαίσιο τοῦ γάμου (ὁ ὁποῖος εἶναι τύπος τῆς παρουσίας τοῦ ἴδιου τοῦ Χριστοῦ) (18), τά ἐπιμέρους ἐγώ, τά διάφορα πάθη καί οἱ μικρότητες πού δηλητηριάζουν τίς σχέσεις τῶν συζύγων, ὑποχωροῦν γιά χάρη τῆς συζυγικῆς ἀγάπης καί τῆς ἁρμονικῆς συμβιώσεως. Ὁ ἅγιος Ἰουστῖνος Πόποβιτς συνέστηνε στά ζευγάρια –πνευματικά του παιδιά- κάθε βράδυ μετά τήν κοινή προσευχή τοῦ Ἀποδείπνου νά βάζουν οἱ σύζυγοι ἀπό μία μετάνοια ὁ ἕνας στόν ἄλλο, εἴτε ἔχουν ψυχρανθεῖ εἴτε ὄχι (προληπτικά). Αὐτό βοηθάει πάρα πολύ στήν ταπείνωση. Καί ὅπου ὑπάρχει ἀληθινή ταπείνωση, ἐκεῖ ὑπάρχει καί ἀσφάλεια καί εἰρήνη, φυγαδεύονται οἱ δαίμονες καί δίνεται πλούσια ἡ εὐλογία τοῦ Θεοῦ. Γι᾽αὐτό καί πάλι μᾶς διδάσκει πολύ εὔστοχα ὁ ἱερός Χρυσόστομος: «Ἄς γίνει τό σπίτι σου στίβος καί παλαίστρα ἀρετῆς· ἀφοῦ γυμνασθεῖς ἐκεῖ μέσα καλῶς, νά ἀγωνισθεῖς μέ πολλή τέχνη καί στήν ἀγορά». (19) Ἀλλοῦ ὁ ἴδιος ἅγιος χαρακτηρίζει τόν γάμο ὡς «λιμάνι» καί ἔτσι πρέπει νά εἶναι: ἕνα ἀπάγγειο λιμάνι, ὅπου βρίσκουμε ζεστασιά καί θαλπωρή ἀπό τόν πολυκύμαντο ἀγώνα τῆς ζωῆς.
.           Στό σημεῖο αὐτό πρέπει νά τονίσουμε τόν εὐεργετικό ρόλο πού διαδραματίζει στό ζεῦγος ἡ παρουσία ἑνός καλοῦ πνευματικοῦ πατέρα στή ζωή τους (εἰ δυνατόν κοινοῦ), ὁ ὁποῖος ὡς ἀντικειμενικός κριτής θά διορθώσει πνευματικά τίς ἑκατέρωθεν παρεκκλίσεις, θά ἀναλάβει ρόλο εἰρηνοποιοῦ σέ ὁριακές καταστάσεις, ὅπου κλυδονίζεται ἡ συζυγική ἀγάπη καί μέ τήν προσευχή του καί τήν δύναμη καί χάρη τοῦ Μυστηρίου τῆς Ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως, θά βοηθήσει τό ἀνδρόγυνο νά ἀποφύγει τούς ὑφάλους πού κρύβει ὁ ἔγγαμος βίος καί τήν ὀδυνηρή ἐμπειρία ἑνός διαζυγίου ἤ μιᾶς ἐξωσυζυγικῆς σχέσης.
.           Ὁ ἱερός Χρυσόστομος στήν περίπτωση ἐνδεχόμενης μοιχείας εἶναι σαφής καί κατηγορηματικός: « Τήν γυναίκα πού σοῦ ἔλαχε ἀπό τήν ἀρχή, αὐτήν νά ἔχεις συνέχεια». Γι᾽αὐτό καί ἡ Ἐκκλησία μας εὔχεται: «Τίμιος ὁ γάμος καὶ ἡ κοίτη ἀμίαντος». Ἐδῶ πρέπει νά κάνουμε εἰδική μνεία γιά τήν εὐθύνη πού ἔχει ὁ ἄνδρας ὥστε ἡ γυναίκα νά εἶναι «ἁγία καὶ ἄμωμος» συμφώνως πρός τήν παύλειο προτροπή. (20) Ὁ ἄνδρας πρέπει νά συμβουλεύει τήν γυναίκα, νά θυσιάζεται γι᾽αὐτήν, νά κάνει διάλογο μαζί της καί νά προσπαθεῖ μέ κάθε τρόπο νά ἐξασφαλίσει τήν σωτηρία της. Νά μήν ἀφήνει τήν γυναίκα του νά ἔχει συναισθηματικά κενά καί ἐλλείψεις, τά ὁποῖα μπορεῖ νά ἐκμεταλλευτεῖ ὁ πονηρός καί νά τήν ὁδηγήσει σέ παράνομα ὑποκατάστατα πού θά βάλουν «βόμβα» στά θεμέλια τοῦ γάμου. «Πῶς εἶναι δυνατόν» λέει στόν ἄνδρα ὁ ἱερός Χρυσόστομος, «νά λείπεις ὅλη μέρα μέ τούς φίλους σου καί νά γυρνᾶς στό σπίτι τό ἀπόγευμα καί νά μήν ξέρει πού βρίσκεσαι καί νά τήν βάζεις νά ἔχει ὑπόνοιες γιά σένα» . «Κι ὅταν» , λέει στόν ἄνδρα ὁ ἱερός πατήρ, «σέ κατηγορήσει γιά τήν συμπεριφορά σου αὐτή, ἐσύ νά μήν δυσανασχετεῖς, γιατί ἡ ἐνέργειά της αὐτή εἶναι δεῖγμα ἀγάπης καί ὄχι ἄλογη ἀντίδραση. Οἱ κατηγορίες της εἶναι δεῖγμα θερμῆς φιλίας καί φόβου μήπως κάποια ἄλλη τῆς ἔκλεψε τήν συζυγική κλίνη». (21)
.           Κάποιος διανοούμενος εἶχε πεῖ τό ἑξῆς χαρακτηριστικό: «Τό πρόβλημα μέ τόν γάμο εἶναι ὅτι ἐρωτευόμαστε μιά προσωπικότητα καί πρέπει νά ζήσουμε μέ ἕνα χαρακτήρα». Ἐγώ αὐτό τό καταλαβαίνω ὡς ἑξῆς: Στήν ἀρχή τοῦ γάμου βλέπουμε μόνο τά θετικά στοιχεῖα τοῦ ἄλλου, μᾶς ἑλκύει μιά ἰδανική εἰκόνα πού σχηματίζουμε γι᾽ αὐτόν. Στήν πορεία τῆς συζυγικῆς ζωῆς, ὅμως, ἀνακαλύπτουμε καί τόν χαρακτήρα τοῦ ἄλλου μέ ὅλα τά ἀρνητικά στοιχεῖα πού αὐτός«φέρει». Κι ἐδῶ ἀκριβῶς ἔγκειται ὁ ἀγώνας τῶν συζύγων: «Νά ξεπεράσουν τόν ἐγωκεντρισμό τους καί νά ἐπανατοποθετηθοῦν στόν δρόμο πού ὁδηγεῖ στήν κοινωνία τῶν προσώπων, στήν ἑνότητα τῆς μίας ἀνθρώπινης φύσης, “Εἰς Χριστὸν καὶ εἰς τὴν ᾽Εκκλησίαν”». (22)
.           Γιά νά εἶναι ἐπιτυχημένη αὐτή ἡ συνοδοιπορία τοῦ ζεύγους στόν δρόμο γιά τή Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, θά πρέπει νά βάλουν καί οἱ δύο ὁρισμένα ὅρια καί νά δουλέψουν στήν οἰκοδόμηση τῆς μεταξύ τους ἀγάπης. Ποιά εἶναι αὐτά τά ὅρια;

α) Ἀμφότεροι οἱ γονεῖς τῶν συζύγων θά πρέπει νά τηροῦν μιά διακριτική ἀπόσταση ἀσφαλείας, ἀλλά καί τό ζεῦγος θά πρέπει νά ἀποδίδει στούς γονεῖς τήν ὀφειλομένη τιμή καί σεβασμό. Κάποτε ὁ ἅγιος Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης ἔγραψε σέ εὐχετήρια κάρτα πού ἀπευθυνόταν σέ νιόπαντρο ζευγάρι: «Ὁ Χριστός καί ἡ Παναγία μαζί σας. Σοῦ δίνω τήν εὐλογία, Δημήτρη, νά μαλώνεις μέ ὅλον τόν κόσμο, ἐκτός ἀπό τήν Μαρία! Τό ἴδιο καί στήν Μαρία» (23)

β) Ἡ ἀγάπη τῶν τέκνων δέν πρέπει νά ὑποκαθιστᾶ τήν συζυγική ἀγάπη. Ἀγαπᾶμε τά παιδιά ἐξ αἰτίας τοῦ (τῆς) συζύγου ( Ἅγ. Ἰω. Χρυσόστομος).

γ) Τά τυχόν περιουσιακά στοιχεῖα τῶν συζύγων δέν πρέπει νά γίνονται πρόσκομμα στήν συζυγική ἀγάπη. Πρέπει στό ζευγάρι ὅλα νά εἶναι κοινά. Ὅπως ἀκριβῶς συνέβαινε στούς πρώτους χριστιανούς, ὅπου «ἦν αὐτοῖς ἅπαντα κοινά» (24)

.           Καί τέλος, ἄς μήν ξεχνᾶμε, ὅτι τό καλό κρασί τῆς συζυγικῆς ἀγάπης δίνεται στό ζευγάρι στό τέλος, ὅταν ὡριμάσουν καί οἱ δυό μέσα ἀπό τίς ἀντιξοότητες καί τίς δυσχέρειες τοῦ ἔγγαμου βίου, ὁ ὁποῖος, ὅπως προείπαμε, εἶναι «ἄθλημα ζωῆς».

ΠΗΓΕΣ – ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

  1. Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ, ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΚΟ ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ, ΑΘΗΝΑ 2009, σελ. 1353)
  2. Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ, ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΑΘΗΝΑ 1998, σελ. 1698
  3. Γ. ΜΠΑΜΠΙΝΙΩΤΗ, ΛΕΞΙΚΟ ΤΗΣ ΝΕΑΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ, ΑΘΗΝΑ 1998, σελ. 1699
  4. Χρηστικό λεξικό τῆς Νεοελληνικής Γλώσσας, Ἐκδ. Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, ΑΘΗΝΑ 2014, σελ. 1505. Σύνταξη – ἐπιμέλεια: Χριστόφορος Χαραλαμπάκης.
  5. Ματθ. ιθ´, 4- 6.
  6. Γεν. α´, 27.
  7. (Ματ. ιθ´, 9)
  8. Ο ΓΑΜΟΣ (Ἰω. Β. Κογκούλη, Χρ. Οἰκονόμου, Παν. Σκαλτῆ), σελ. 92, 93, ἔκδ. «ΛΥΔΙΑ», Θες/ νίκη, 1996
  9. Πράξ. κϛ´, 14
  10. Ἰω. ε´, 5
  11. Ἐφ. ε´, 22
  12. Ἰω. Χρυσοστόμου, ὁμιλ. Κ´εἰς τὴν Πρὸς Ἐφεσίους, Ε.Π.Ε. τ. 21, σελ. 194, 196.
  13. Ἐφ. ε´, 25
  14. Ἰω. Χρυσοστόμου, ὁμιλ. Κ ´εἰς τὴν Πρὸς Ἐφεσίους, Ε.Π.Ε. τ. 21, σελ. 198.
  15. Γεν. α´, 26. Ἰω. Χρυσοστόμου, ὁμιλ. ΙΔ´ Εἰς τὴν Γένεσιν, Ε.Π.Ε. τ. 2, σελ. 206, 208 & σελ. 368, 370
  16. Γαλ. γ, 28
  17. Ἰω. Χρυσοστόμου, Πρὸς Κολοσσαεῖς, Ὁμιλία ΙΒ, ΕΠΕ 22, 342)
  18. Ἰω. Χρυσοστόμου, Πρὸς Κολοσσαεῖς, Ὁμιλία ΙΒ, ΕΠΕ 22, 346
  19. «Ἀγὼν ἔστω καὶ παλαίστρα ἀρετῆς ἡ οἰκία, ἵνα ἐκεῖ καλῶς γυμνασάμενος, μετὰ πολλῆς τῆς ἐπιστήμης τοῖς ἐν ἀγορᾷ προσβάλλῃς» (Ἰω. Χρυσοστόμου, Εἰς Ματθαῖον, ὁμ. ΙΑ’, ΕΠΕ 9, 376).
  20. Ἐφεσ. ε´ 27
  1. Ἰω. Χρυσοστόμου, ὁμιλ. Κ ´εἰς τὴν Πρὸς Ἐφεσίους, Ε.Π.Ε. τ. 21, σελ. 224
  2. Πρωτ. Ἀντωνίου Ἀλεβιζοπούλου, “Εγχειρίδιο αἱρέσεων καί παραχριστιανικῶν ὁμάδων”
  3. Λόγοι Ἁγίου Παϊσίου Ἁγιορείτου, τ.Δ´, ἔκδ. Ἱ. Μ. Ἁγίου Ἰωάννου Θεολόγου, Σουρωτή Θεσσαλονίκης)
  4. Πράξ. δ´

ΠΗΓΗ: aganargyroi.gr

 

,

Σχολιάστε

«ΑΝΟΣΤΗ ΠΛΑΚΙΤΣΑ»

Ἀξιολύπητοι ραδιο-δημοσιογραφίσκοι

π. Σταῦρος Τρικαλιώτης 30.05.2015


ΑΓ. ΠΑΙΣΙΟΣ.         Μι
φωτογραφία το γίου Παϊσίου π τ βιβλίο το δημοσιογράφου Τάσου Μιχαλ μ τν τίτλο: « γιον ρος, πολιτεία νθρώπινη», (Ἀθῆναι, 1980, κδ. “πτάλοφος”) Δυσεύρετο μλλον τώρα βιβλίο. να βιβλίο γραμμένο μ κάπως κριτικ ματι γι τ γιον ρος, μ μι δημοσιογραφικ καχυποψία κα πιφυλακτικότητα. Μλλον συγγραφέας του πιζητοσε νας εδος ντικειμενικότητας, ταν τ γραφε.
.           Γιὰ μένα, ποὺ τὸ διάβασα στὰ φοιτητικά μου χρόνια, ἦταν ἕνα κατατοπιστικὸ βοήθημα λίγο καιρὸ πρὶν ἐπισκεφθῶ τὸ Ἅγιο Ὄρος καὶ γνωρίσω γιὰ πρώτη φορὰ τὸν ἅγιο Παΐσιο.
.           Ἡ φωτογραφία αὐτὴ εἶναι ἡ πρώτη ποὺ εἶδα… Ὁ συγγραφέας σημειώνει κάτω ἀπὸ τὴν φωτογραφία: «π. Παΐσιος. Θεωρεῖται ἀπὸ τὶς μεγαλύτερες μορφὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους.
.           Ἡ γνωριμία μου μὲ τὸν γέροντα ἦταν γιὰ μένα καταλυτικὴ καὶ ἀποφασιστική. Ὅταν γύρισα στὸ κλεινὸν ἄστυ, ἄρχισα πλέον νὰ σκέφτομαι σοβαρὰ τὸν δρόμο τῆς ἱερωσύνης. Ἔκτοτε τὸν εἶδα μετὰ ἀπὸ λίγα χρόνια, ὅταν πλέον εἶχα ἱερωθεῖ καὶ εἶχα τότε τέσσερα παιδιά. Ρουφοῦσα κυριολεκτικὰ ὅσα μοῦ ἔλεγε μὲ τὴν ἀκράδαντη πεποίθηση ὅτι προέρχονταν ἀπὸ ἕναν φωτισμένο ἀπὸ τὸν Θεὸ ἄνθρωπο, ἀπὸ ἕναν χαρισματικὸ γέροντα.
.           Σήμερα μετὰ τὶς ὀκτὼ τὸ ἀπόγευμα ἄκουσα δύο ἀξιολύπητους ραδιο-δημογραφίσκους νὰ προσπαθοῦν νὰ χλευάσουν τὸν ἅγιο γέροντα. Εἶναι σὰν αὐτοὺς τοὺς τύπους ποὺ παίρνουν τὸ μικρόφωνο καὶ λένε ὅ, τι σαχλαμάρα τοὺς κατέβει ἀπὸ τὸ τὸ κεφάλι τους καὶ τὸ θεωροῦν σάτιρα καὶ ἐλευθερία τοῦ λόγου.
.           Ἐὰν κάνανε, ὅμως, ἄλλοι τέτοιου εἴδους «ἄνοστη πλακίτσα» γιὰ τὸν πατέρα τους καὶ τὴ μάνα τους, θὰ ἔβλεπα αὐτὰ τὰ παλικάρια πόσο ἀνεκτικὰ θὰ ἦταν σὲ αὐτοῦ τοῦ εἴδους τὴν κριτική.
.           Γιὰ μᾶς ὁ ἅγιος Παΐσιος ὑπῆρξε πατέρας μας καὶ ὁρισμένοι ἀδαεῖς πρέπει νὰ πλένουν τὸ στόμα τους μὲ ροδόνερο πρὶν τὸν πιάσουν στὸ στόμα τους.
.           Ἅγιε Γεροντά μας, ξέρω ὅτι ἐσὺ τοὺς συγχωρεῖς, ἀλλὰ ἐμεῖς τὰ παιδιά σου θλιβόμαστε νὰ πιάνουν στὸ στόμα τους ἕναν ἄνθρωπο ποὺ ὅσο ζοῦσε ἦταν μιὰ ἀναμμένη λαμπάδα γιὰ τὸν συνάνθρωπο καὶ εἶχε μιὰ καρδιὰ μὲ ἀπέραντη ἀγάπη ποῦ χωροῦσε ὅλους. Ἀκόμα καὶ τοὺς χλευαστὲς καὶ σατιριστές του.

 Τὴν εὐχή σου νὰ ἔχουμε ἅγιε του Θεοῦ…

,

Σχολιάστε

ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΕΜΜΑΟΥΣ-2 «Αὐτὸν ποὺ ζητοῦσαν, τὸν εἶχαν καὶ ταυτόχρονα αὐτὸν ποὺ εἶχαν, τὸν ἀγνοοῦσαν, καὶ αὐτὸν ποὺ βρῆκαν, τὸν ἔχασαν». (Ἑρμηνεία Ε´ Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου)

Θεοφάνους Κεραμέως

Ὁμιλία στὸ Ε´ Ἑωθινὸ Εὐαγγέλιο
ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΕΜΜΑΟΥΣ [Β´]

(Λουκ. κδ´ 12-35)

Ἀπὸ τὸ βιβλίο π. Σταύρου Τρικαλιώτη
«Τὰ ἕνδεκα ἑωθινὰ Εὐαγγέλια», τ. Α´,
ἔκδ. «Τῆνος», Ἀθῆναι 2007, σελ. 171 ἑπ. 

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: «Η ΑΛΛΗ ΟΨΙΣ»

Α´ Μέρος: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΕΜΜΑΟΥΣ-1 (Ἑρμηνεία Ε´ Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου)

Οἱ δύο Μαθητές δυσπιστοῦν στὴ μαρτυρία τῶν γυναικῶν γιά τήν Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ» (Λουκ. κδ´, 21· 22· 23· 24).

.         «Ὅμως σήμερα εἶναι ἡ τρίτη ἡμέρα ἀπὸ τότε πού ἔγιναν αὐτά». Σχεδὸν ἰσχυρίζεται αὐτό, ὅτι χάθηκε γιὰ μᾶς κάθε ἐλπίδα· γιατί ἡ αὐτὴ εἶναι ἡ τρίτη ἡμέρα ἀπὸ τότε πού σταυρώθηκε καὶ θὰ πρέπει νὰ ἔχει ἀρχίσει κιόλας ἡ σήψη τοῦ σώματος. Ἔπειτα, ἀναφέρει καὶ τὶς ὀπτασίες τῶν γυναικῶν, διηγώντας τες χωρὶς λεπτομέρειες.
.         «Ἀλλά καί μερικές γυναῖκες ἀπό τόν κύκλο μας μᾶς ξάφνιασαν, γιατί, ὅταν πῆγαν πολὺ νωρὶς τὸ πρωὶ στὸν τάφο καὶ δὲν βρῆκαν τὸ σῶμα του, ἦρθαν καὶ εἶπαν ὅτι εἶδαν καὶ μιὰ ὀπτασία ἀγγέλων, οἱ ὁποῖοι ἔλεγαν ὅτι αὐτὸς ζεῖ». Ὀνομάζει «ἔκσταση» τὸ εὐχάριστο ἄγγελμα, σὰν κάποιο θέαμα φανταστικὸ πού προξενεῖ ταραχή. «Μερικοὶ ἀπὸ τοὺς δικούς μας πῆγαν (στό μνημεῖο) καὶ βρῆκαν τὰ πράγματα ἔτσι». Ἐδῶ ὑποδηλώνει τὸν Πέτρο καὶ τὸν Ἰωάννη, οἱ ὁποῖοι εἶδαν βέβαια τὰ σάβανα, αὐτὸν ὅμως δὲν τὸν εἶδαν.

 «Ὁ Κύριος ἐπιτιμᾶ τοὺς δύο Μαθητές». (Λουκ. κδ´ 25, 26·27·28).

.         Ἀπαλλάσσοντας αὐτοὺς ὁ Σωτήρας ἀπὸ τέτοιου εἴδους σκέψεις, τοὺς ἐπιτιμᾶ ἔντονα καὶ τοὺς ψέγει μὲ δριμύτητα ὡς βραδύνοες καὶ ἀνόητους ἀνθρώπους ποὺ τοὺς εἶχε νικήσει ἡ νωθρότητα καὶ ἀγνοοῦσαν καὶ τοὺς νόμους καὶ τοὺς προφῆτες καὶ τοὺς λέει· «Ὦ ἀνόητοι (ἀστόχαστοι), πού ἡ καρδιά σας εἶναι βραδυκίνητη (νωθρὴ) καί ἀργεῖ νὰ πιστέψει ὅλα ὅσα εἶπαν οἱ προφῆτες». Ἔπειτα ἀποσαφηνίζει ὅσα ἔχουν προφητεύσει οἱ θεολόγοι σχετικὰ μὲ αὐτὸν καὶ ἀποδεικνύει, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑπομείνει σταυρικὸ θάνατο μὲ σκοπὸ νὰ εὐεργετηθεῖ ἡ ἀνθρώπινη φύση. Ἀφοῦ καθάρισε μὲ αὐτὸν τὸν τρόπο τὸ κάλυμμα τῶν νοητῶν ὀφθαλμῶν καὶ ἀφοῦ διέλυσε τὶς ἀνόητες σκέψεις ποὺ τοὺς κυρίευαν καὶ ἐνῶ ἡ μέρα τελείωνε, ὅταν πλησίασε στὸ χωριό, προσποιήθηκε ὅτι πηγαίνει πιὸ μακριά.

 «Ὁ Κύριος δειπνεῖ μὲ τοὺς δύο μαθητές». (Λουκ.κδ´, 29, 30· 31·32)

.         Ἀλλ᾽ ὁ Κλεόπας ὅμως καὶ ὁ ἄλλος μαθητὴς ποὺ ἦταν μαζί του, ἐπειδὴ εἶχαν ζεσταθεῖ οἱ ψυχές τους ἀπὸ τὴ φωτιὰ τῆς διδασκαλίας καὶ εἶχαν ἐνισχύσει τὸ νοῦ τους ἀπὸ τὴν ἱερή πειστικότητα, ἔφερναν ἐμπόδια στὴν ἀπομάκρυνση τοῦ Κυρίου, καὶ τὸν πίεζαν νὰ διανυκτερεύσει μαζί τους, προβάλλοντας ὡς δικαιολογία τὴν περασμένη ὥρα. «Μεῖνε μαζί μας, γιατί πλησιάζει τὸ βράδυ καὶ ἡ μέρα ἤδη τελειώνει». Κι ἐκεῖνος δεχόταν μὲ τὴ θέληση του τὴν ἧττα, ἔχοντας ὡς σκοπὸ νὰ τοὺς εἰσαγάγει σὲ πιὸ ὁλοκληρωμένη γνώση. Ἐκεῖ τοῦ παραθέτουν τράπεζα μαζὶ μὲ ἄζυμο ψωμί. Διότι ἦταν ἡ Τρίτη μέρα ἀπὸ τὸ ἰουδαϊκὸ Πάσχα, περίοδος πού ἀπαγορευόταν ἡ χρήση ἔνζυμου ἄρτου.
.         Καὶ τότε, ἐπειδὴ ἀναγνωρίστηκε κατὰ τὸν τεμαχισμὸ τοῦ ἄρτου, φανερώνει τὸν ἑαυτό Του, καὶ ἀφοῦ φανερώθηκε, πάλι κρυβόταν. Καὶ ἕνα παράδοξο πάθος εἶχε καταλάβει τοὺς μαθητές, ποὺ μοιράζονταν ἀνάμεσα στὴ χαρὰ καὶ στὰ δάκρυα. Διότι Αὐτὸν ποὺ ζητοῦσαν, τὸν εἶχαν καὶ ταυτόχρονα αὐτὸν ποὺ εἶχαν, τὸν ἀγνοοῦσαν, καὶ αὐτὸν ποὺ βρῆκαν, τὸν ἔχασαν. Χαίρονταν γιατί τὸν εἶδαν, καὶ ἔκλαιγαν, ἐπειδὴ τὸν στερήθηκαν. Στενοχωροῦνταν, ἐπειδὴ δὲν τὸν ἀναγνώρισαν, μετάνιωναν γιὰ ὅσα ἀσυλλόγιστα τοῦ ἔλεγαν. Ὅπως ἦταν φυσικό, κατηγοροῦσαν τοὺς ἑαυτούς τους γιὰ τὴ νωθρότητα ποὺ ἐπέδειξαν, γιατί οὔτε ἡ χάρη ἀπὸ τὴ διδασκαλία τοῦ Κυρίου τοὺς ὁδήγησε στὴν ἀναγνώρισή Του. «Ἡ καρδιά μας δὲν ἔκαιγε μέσα μας, καθὼς μᾶς μιλοῦσε στὸ δρόμο καὶ μᾶς ἑρμήνευε τίς Γραφές;»
.         Πῶς ἑρμηνεύεται αὐτό; Τὰ λόγια τοῦ Σωτήρα τὰ συνόδευε κάποια ἀνέκφραστη καὶ φλογερὴ δύναμη, πού ζέσταινε τὸ νοῦ τῶν ἀκροατῶν καὶ ἐναπέθετε κάποια ἐρωτικὴ σπίθα πειστικότητας. Ἀπὸ αὐτὸ βέβαια καὶ τότε, καθὼς Ἐκεῖνος τοὺς ἑρμήνευε τὶς Γραφές, συνήθως ἔνιωθαν μιὰν ἐσωτερικὴ θερμότητα, γοητευμένοι ἀπὸ τὴ θεϊκὴ ἕλξη ποὺ ἐξασκοῦσε. Ἦταν, λοιπόν, μετανιωμένοι, ἐπειδὴ δὲν κατόρθωσαν νὰ τὸν ἀναγνωρίσουν ἀπὸ αὐτὸ τὸ συνηθισμένο σημεῖο.

 Οἱ Μαθητές διασταυρώνουν τίς πληροφορίες γιὰ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ. Ἡ μαρτυρία τοῦ ἀποστόλου Παύλου» (Λουκ. κδ´, 33·34).

.         «Καὶ ἀφοῦ σηκώθηκαν τὴν ἴδια ὥρα γύρισαν στὴν Ἱερουσαλήμ καί βρῆκαν συγκεντρωμένους τοὺς ἕνδεκα (μαθητὲς) καί τούς ἄλλους πού ἦταν μαζί τους, ποὺ τοὺς ἔλεγαν ὅτι, πραγματικά, ὁ Κύριος ἀναστήθηκε καὶ ὅτι φανερώθηκε στὸν Σίμωνα». Ἡ φωτιὰ τοῦ πόθου δὲν τοὺς ἄφησε νὰ ἠρεμήσουν, οὔτε νὰ περιμένουν τὴν ἑπομένη μέρα· ἀλλὰ ἀφοῦ σηκώθηκαν τὴν ἴδια ὥρα, καὶ ἐνῶ τὸ λαμπρὸ φῶς τῆς σελήνης φώτιζε τὰ πάντα (διότι ἦταν τρίτη μέρα μετὰ τὴν πανσέληνο), ἔτρεχαν μὲ ὅλες τους τὶς δυνάμεις, ἐπειδὴ μετέφεραν μηνύματα χαρᾶς.
.         Ἀλλά τοὺς προφθάνει στὴν ταχύτητα ὁ Χριστός, καὶ ἐμφανίζεται στὸν Σίμωνα, ἐπειδὴ θέλει νὰ πιστέψουν οἱ ἄλλοι ἐξ αἰτίας τοῦ μεγαλύτερου ἀξιώματος πού εἶχε μεταξὺ τῶν μαθητῶν. Ἐπειδὴ δηλαδὴ θεώρησαν ὅτι ἡ μαρτυρία τῶν γυναικῶν ἦταν ἀνόητο πράγμα, φανερώνεται στὸν Πέτρο. Ἂν καὶ βέβαια οἱ εὐαγγελιστὲς ἀποσιωποῦν καὶ τὸ γεγονὸς καὶ τὸν τόπο καὶ τὸν τρόπο πού φανερώθηκε στὸν Σίμωνα ὁ Κύριος, ὅμως ἔχουμε τὴν ἀξιόπιστη μαρτυρία τοῦ μεγάλου Παύλου σχετικὰ μὲ τὴ φανέρωση αὐτή, ἡ φωνὴ τοῦ ὁποίου μᾶς λέγει· «Ὅτι ὁ Χριστὸς πέθανε γιὰ τὶς ἁμαρτίες μας, καί ὅτι ἐτάφη καὶ ὅτι ἀναστήθηκε τὴν τρίτη μέρα καὶ ὅτι ἐμφανίσθηκε στὸν Κηφᾶ (Πέτρο)».

 Ἐπίλογος: «Ἡ ἐπιδίωξη τῆς ἀρετῆς καὶ ἡ συμπαράσταση τοῦ Λόγου».

.         Ἑπομένως καὶ ἐμεῖς, φιλόθεη σύναξη, ἂς μιμηθοῦμε τὴ δυάδα αὐτὴ τῶν μαθητῶν καὶ ἐγκαταλείποντας τὴν Ἱερουσαλὴμ ἐκείνη, ποὺ φόνευσε πρῶτα τοὺς προφῆτες καὶ ὕστερα τὸν Χριστό, τὴν ὁποίαν ἐλεεινολογεῖ καὶ ὁ ἴδιος ὁ Χριστός, ὡς φόνισσα τῶν προφητῶν, καὶ ὡς ἐκείνην πού λιθοβολοῦσε τοὺς ἀποστόλους. Ἂς εἶναι, λοιπόν, αὐτὴ ἡ κακία ἡ ἀντίθετη τῆς ἀρετῆς, αὐτὴ ποὺ σταύρωσε τὸν Κύριο τῆς ἀληθείας, αὐτὴ ποὺ ἀπωθεῖ τὰ προφητικὰ καὶ ἀποστολικὰ λόγια. Αὐτήν, λοιπόν, τὴν κακία ἀποφεύγοντας, ἂς προσπαθήσουμε μὲ προθυμία νὰ φτάσουμε στὸ χωριὸ Ἐμμαούς, δηλαδὴ στὴν πρακτικὴ ἀρετή, ποὺ ἀπέχει ἑξήντα στάδια. Ὁ ἀριθμὸς ἑξήντα δηλώνει τὴν δεκαπλάσια ἑξάδα τῶν ἐντολῶν, μὲ τὶς ὁποῖες οἱ δίκαιοι κληρονομοῦν τὴ βασιλεία τοῦ Θεοῦ. Διότι ἡ πρακτικὴ ἀρετή, ὅταν πολλαπλασιαστεῖ μὲ τὴν ἐργασία, αὐξάνεται σὲ ἑξήντα, ὅπως μάθαμε καὶ στὴν παραβολὴ τοῦ σπόρου. Αὐτήν, λοιπόν, ἀφοῦ διανύσουμε σὰν τὴν πορεία τῶν ἑξήντα σταδίων, θὰ δοῦμε τὸν Κύριο σὰν νὰ πορεύεται μαζί μας νοερὰ καὶ νὰ διαλέγεται μαζί μας. Διότι στὸν ἄνθρωπο, πού ἀγωνίζεται γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῶν ἀρετῶν, ἔρχεται ὁ Λόγος ὡς συναγωνιστής, διώχνοντας τὴν ὀκνηρία καὶ παρέχοντας τὴ δική του δύναμη, χωρὶς τὴν ὁποία δὲν μπορεῖ νὰ κατορθωθεῖ κανένα θεάρεστο ἔργο.
.         Στὴν ἀρχή ὁ Λόγος πλησιάζει καὶ κάνει αἰσθητὴ τὴν παρουσία του ἀμυδρά, ἀργότερα ὅμως φανερώνεται πιὸ καθαρά. Διότι οἱ ψυχὲς τῶν ἐναρέτων, ὅσο περισσότερο καθαρίζονται, τόσο περισσότερο γνωρίζουν καὶ τὸν Θεό. Περισσότερο μάλιστα ἀποκαλύπτεται σ᾽ αὐτοὺς κατὰ τὸν τεμαχισμὸ τοῦ ἄρτου, στὴ μετάληψη δηλαδὴ τῶν φρικτῶν Μυστηρίων. Καὶ μὴν ἀπορήσεις, ἐάν, ἐνῶ φανερώνεται στοὺς μαθητές, ἀμέσως γίνεται ἄφαντος. Γιατί τέτοιο εἶναι τὸ Θεῖο κάλλος. Ἀπὸ τὴ μιὰ φωτίζει τὸ νοῦ αὐτῶν ποὺ ἔχουν καθαριστεῖ, καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη ὑποχωρεῖ ἀμέσως σὰν ἀστραπὴ καὶ γίνεται ἄπιαστο. Αὐτὸ (τὸ Θεῖο κάλλος) ὅταν καταλαμβάνει τὴν ψυχὴ πού ἀγαπᾶ, τῆς δημιουργεῖ ἕνα πόθο καὶ τὴν προσελκύει σὲ κάτι ἀνώτερο.
.         Εὔχομαι νὰ ἀνυψωθεῖτε πρὸς τὶς θεῖες ἀναβάσεις, καὶ νὰ ποθήσετε μὲ ἐσωτερικὴ θέρμη τὸν κατ᾽ ἐξοχὴν ἥμερο, τὴν αἰώνια ἐπιθυμία, τὴν μία φύση, τὴν μακαρία θεότητα· στὴν Ὁποία ἀνήκει ἡ τιμή, ἡ κάθε εἴδους δόξα καὶ ὕμνος καὶ μεγαλοπρέπεια, τώρα καὶ πάντοτε, καὶ σὲ ὅλους τοὺς αἰῶνες. Ἀμήν.

 

, , ,

Σχολιάστε

ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΕΜΜΑΟΥΣ-1 (Ἑρμηνεία Ε´ Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου)

 

Θεοφάνους Κεραμέως

Ὁμιλία στὸ Ε´ Ἑωθινὸ Εὐαγγέλιο
ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΕΜΜΑΟΥΣ [Α´]

(Λουκ. κδ´ 12-35)

Ἀπὸ τὸ βιβλίο π. Σταύρου Τρικαλιώτη
«Τὰ ἕνδεκα ἑωθινὰ Εὐαγγέλια», τ. Α´,
ἔκδ. «Τῆνος», Ἀθῆναι 2007, σελ. 171 ἑπ. 

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: «Η ΑΛΛΗ ΟΨΙΣ»

«Οἱ δύο Μαθητές πρός Ἐμμαούς. Ποιός εἶναι αὐτὸς πού δὲν κατονομάζεται;» (Λουκ. κδ´, 12-13)

.         «Ὁ Πέτρος σηκώθηκε καὶ ἔτρεξε στὸ μνῆμα· καὶ ἀφοῦ ἔσκυψε εἶδε τά σάβανα μόνα τους (χωρὶς τὸ σῶμα) καὶ ἐπέστρεψε στὸ σπίτι του θαυμάζοντας τὸ γεγονός. Τὴν ἴδια ἡμέρα, δύο ἀπὸ αὐτοὺς (τοὺς μαθητὲς) πήγαιναν σὲ κάποιο χωριό, πού ἀπεῖχε ἕνδεκα περίπου χιλιόμετρα ἀπό τήν Ἱερουσαλὴμ καὶ λεγόταν Ἐμμαούς».
.         Ἡ ζωηφόρος ἀνάσταση τοῦ Κυρίου δὲν ἀποδεικνύεται στοὺς ἐκλεκτοὺς μαθητές του ἀπὸ τὸ παραπάνω σημεῖο, ἀλλὰ πρῶτα ἀξιώθηκαν νὰ δοῦν αὐτὴν οἱ μαθήτριες πού μετέφεραν τὰ ἀρώματα. Ὕστερα δὲ ἀπὸ αὐτὲς οἱ μαθητὲς τῶν μαθητῶν, δύο ἀπό τούς ὁποίους ἦταν αὐτοὶ πού βάδιζαν πρὸς τὸ χωριὸ Ἐμμαούς τὴν ἴδια ἡμέρα, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνεργήθηκε τὸ μεγάλο μυστήριο τῆς ἀναστάσεως.
.         Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ εὐαγγελιστὴς ἀνέφερε τὸ ὄνομα τοῦ ἑνός, ἐνῶ ἀπέκρυψε τὸ ὄνομα τοῦ ἄλλου, ἔκανε πολλοὺς νὰ κάνουν διαφόρους συλλογισμοὺς γιὰ τὸ ὄνομα. Ἄλλοι ὑποστήριξαν μὲ βεβαιότητα ὅτι εἶναι ὁ Ναθαναὴλ ὁ Κανανίτης, ἄλλοι ὁ Σίμωνας καὶ ἄλλοι ἄλλος. Φαίνεται ὅμως ὡς πιὸ πιθανό ὅτι εἶναι ὁ Λουκᾶς (τὸ πρόσωπο πού ἀποκρύβεται) ὁ συγγραφέας αὐτῶν. Γι᾽ αὐτὸ καὶ ἀπὸ συστολὴ ἀπέκρυψε τὸ ὄνομα. Καὶ γιὰ νὰ μὴ φανοῦμε ὅτι μαντεύουμε κάτι παράλογο, ἂς φέρουμε ἐδῶ ὡς ἀξιόπιστο μάρτυρα τὸν Συμεών, ὁ ὁποῖος συνέθεσε τὶς μεταφράσεις μὲ μεγάλη ἐπιτυχία. Αὐτὸς λοιπὸν ἀναφέρει αὐτὸ στὸ ὑπόμνημά του στὸν ἱερὸ Λουκᾶ.

 «Οἱ δύο Μαθητές συζητοῦν λυπημένοι». (Λουκ. κδ´, 14)

 .         Αὐτοὶ λοιπὸν βάδιζαν τὸ δρόμο πρὸς τὴν Ἐμμαούς. Ἦταν θορυβημένοι γι᾽ αὐτὸ πού εἶχε συμβεῖ στὸν Κύριο, γεμάτοι ἀνήσυχες σκέψεις καὶ βυθισμένοι στὴ λύπη. Συνηθίζει δέ, σὲ παρόμοιες περιστάσεις, ἡ διήγηση ὅσων ἔχουν συμβεῖ νὰ καταπραΰνει τὴ σφοδρότητα τῆς λύπης, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ φυγαδεύεται (ἡ λύπη) κάπως, ὅταν φέρνουμε στὴ μνήμη καὶ διηγούμαστε αὐτὰ πού ἔχουν συμβεῖ, πράγμα πού καὶ αὐτοὶ ἔκαναν, καθὼς βάδιζαν, ζωντανεύοντας τὰ γεγονότα στὴ μνήμη τους καὶ μετριάζοντας τὸ βάρος τῆς λύπης συζητώντας γι᾽ αὐτά. «Καί αὐτοί», λέει, «μιλοῦσαν μεταξύ τους, γιὰ ὅλα αὐτὰ πού εἶχαν συμβεῖ».

 «Ὁ Ἰησοῦς πλησιάζει τους δύο Μαθητὲς καὶ συνομιλεῖ μαζί τους» (Λουκ. κδ´, 15· 16· 17· 18)

 .         Ἀλλ᾽ αὐτὸς πού βρίσκεται παντοῦ πορευόταν συγχρόνως μαζὶ μὲ αὐτοὺς χωρὶς νὰ φαίνεται, ἀκούγοντας προσεκτικὰ τὰ λόγια πού προέρχονταν ἀπὸ ὀλιγοψυχία. Ἔπειτα ἀποκαλύπτει σ᾽ αὐτοὺς τὸν ἑαυτό του μὲ τὸ νὰ γίνει θεατός. Δὲν ἀποκαλύφθηκε, βέβαια, ὥστε νὰ τὸν γνωρίζουν ποιὸς ἀκριβῶς ἦταν, ἀλλ᾽ ἀφοῦ πλησίασε σὰν κάποιος ξένος ὁδοιπόρος βάδιζε μαζί τους ἀπὸ κοντά. «Καὶ ὁ ἴδιος ὁ Ἰησοῦς τοὺς πλησίασε καὶ βάδιζε μαζί τους», καὶ, σὰν νὰ ἀγνοοῦσε, ζητοῦσε νὰ μάθει τὴν αἰτία τῆς λύπης.
.         «Τί εἶναι αὐτὰ τά λόγια πού συζητᾶτε μεταξύ σας περπατώντας καί γιατί εἶστε περίλυποι»; Ἐκεῖνοι, ὅμως, νομίζοντας ἀπὸ τὴ φωνὴ καὶ τὴν ἐξωτερικὴ ἐμφάνιση ὅτι βλέπουν κάποιον ἄνδρα ἀπὸ τὰ Ἱεροσόλυμα, τὸν ἐπιτιμοῦν, γιατί εἶναι τόσο ἀνόητος, ἐπειδὴ ἀγνοοῦσε αὐτὰ πού ἦταν σὲ ὅλους προφανῆ καὶ γνωστά. Ὁ ἄλλος, ὅμως, ἀπὸ αὐτούς, ὁ Κλεόπας, τὸν ὁποῖο τὰ Πανάρια τοῦ Ἐπιφανίου ἀναφέρουν ὡς ἀνηψιὸ τοῦ Κυρίου, τὸν ἐπιτίμησε. Αὐτός, λοιπόν, ρίχνοντάς του ἕνα βλοσυρὸ βλέμμα (τοῦ εἶπε)· «Ἐσύ εἶσαι ὁ μόνος πού κατοικεῖ στήν Ἱερουσαλήμ καί δέν ἔμαθες αὐτά πού ἔγιναν σ’ αὐτήν αὐτές τίς ἡμέρες;». Δὲν λέει αὐτό, ὅτι εἶσαι προσωρινὸς κάτοικος πού ἦλθες ἀπὸ ξένα μέρη καὶ διαμένεις στὴν πόλη. Διότι ὑποψιαζόταν ὅτι δὲν εἶναι προσωρινός, ἀλλά μόνιμος πολίτης.
.         Ἡ λέξη ἔχει τὴν ἑξῆς ἔννοια· «Σύ εἶσαι ὁ μόνος πού κατοικεῖς στὴν Ἱερουσαλήμ, καὶ δὲν ἔμαθες αὐτὰ πού ἔγιναν σ᾽ αὐτήν;». Βέβαια, ἦταν προσωρινὸς κάτοικος, πού ἀντάλλαξε τὴν γήινη προσωρινὴ κατοικία του μὲ τὴν οὐράνια κατοικία, γιὰ νὰ ἐπαναφέρει στὴν οὐράνια πατρίδα τὴν ἀνθρώπινη φύση, πού ἀπέλαβε τὴν γήϊνη πατρίδα μετὰ τὴν πτώση, καὶ πού γι᾽ αὐτὸ θρηνεῖ μαζὶ μὲ τὸν Δαυίδ, λέγοντας: «Ἀλλοίμονο, γιατὶ ἡ παραμονή μου στὴν ξένη γῆ παρατάθηκε γιὰ πολύ».

 «Διαψεύδονται οἱ ἀντιλήψεις τῶν Μαθητῶν περὶ κοσμικοῦ Μεσσία-ἐλευθερωτῆ» (Λουκ. κδ´, 19, 20, 21).

 .         Καὶ αὐτὸς τοὺς εἶπε· «Ποῖα;» Καί ἐκεῖνοι Τοῦ ἀπάντησαν· «Τά σχετικά μέ τὸν Ἰησοῦ τόν Ναζωραῖο, ὁ ὁποῖος ἦταν προφήτης». Αὐτὸς ὅμως προσποιούμενος ἀκόμα ἄγνοια ἀντέταξε· «Ποιά;» Τότε ὁ Κλεόπας ἀρχίζει νὰ διηγεῖται καὶ νὰ ἀπαριθμεῖ ὅλα, σύμφωνα μὲ τὴν ἀντίληψη ποὺ εἶχαν (γι᾽αὐτά). «Προφήτης», γιατὶ αὐτὸ νόμιζαν, ἐπειδὴ δὲν ἔφταναν σὲ ὑψηλότερη γνώμη (γιὰ τὸν Χριστὸ). «Δυνατὸς στὰ ἔργα καὶ στὰ λόγια». Ἐδῶ ἀναφέρεται στὴν παρρησία τῆς διδασκαλίας καὶ στὴ δύναμη τῶν θαυμάτων, γιατὶ τὰ λόγια τοῦ Χριστοῦ τὰ χαρακτήριζε μιὰ γλυκειὰ πειστικότητα, ἡ ὁποία ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ ἤλεγχε τοὺς Γραμματεῖς καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλη σαγήνευε τοὺς ὄχλους, ὥστε καὶ οἱ ἀντίθετοι νὰ φτάνουν στὸ συμπέρασμα· «Ποτὲ στὸ παρελθὸν δὲν μίλησε ἔτσι ἄνθρωπος».
.         Τὰ ἔργα, ἐπίσης, τὰ ἀκολουθοῦσε κάποια θεϊκὴ δύναμη, ἡ ὁποία θεράπευε τὶς ἀσθένειες μόνο μὲ ἕνα νεῦμα καὶ μὲ τὴ σφοδρότητα τῆς θελήσεως, ὥστε πάλι νὰ ἀναβοοῦν οἱ ὄχλοι· «Ποτὲ δὲν εἴδαμε τέτοια πράγματα». Καὶ τὸ «ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καὶ ὁλόκληρου τοῦ λαοῦ», σημαίνει ὅτι ἀγαθοὶ θεωροῦνται πολλὲς φορὲς αὐτοὶ πού δείχνουν ὑποκριτικὰ μιὰ ἐξαιρετικὴ διαγωγή, εἶναι ὅμως μισητοὶ ἀπέναντι στὸν Θεό. Τὸ νὰ ἔχει ὅμως κάποιος καὶ τὴ μαρτυρία τοῦ Θεοῦ καὶ τὴ μαρτυρία τοῦ λαοῦ, εἶναι χαρακτηριστικὸ μόνο τῶν τελείων.
.         Ἔπειτα, διηγεῖται τὴν παράδοση (τοῦ Χριστοῦ) στὸν ἡγεμόνα καὶ τέλος τὸ σταυρικὸ θάνατο καὶ ὅτι διαψεύσθηκαν οἱ πολὺ μεγάλες ἐλπίδες πού εἶχαν. «Ἔμεῖς, ὅμως», λέει, «ἐλπίζαμε ὅτι αὐτὸς εἶναι (ὁ Μεσσίας) πού πρόκειται νά ἐλευθερώσει τὸν λαὸ τοῦ Ἰσραήλ». Γιατί πρὶν ἀπὸ τὸ πάθος διαφορετικὲς ἀντιλήψεις εἶχαν σχετικὰ μὲ τὸν Χριστό· νόμιζαν, δηλαδή, ὅτι θὰ βασίλευε σὲ μιὰ ἐπίγεια βασιλεία καὶ ὅτι ὁ λαὸς τοῦ Ἰσραὴλ θὰ ἀνέτρεπε τὴν ἐπικράτεια τῶν Ρωμαίων. Γι᾽ αὐτὸ καὶ ἔλεγαν ὅτι, «Ἐλπίζαμε ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ (ὁ Μεσσίας) πού πρόκειται νὰ ἐλευθερώσει τὸν λαὸ τοῦ Ἰσραήλ». Ὅταν ὅμως, εἶδαν αὐτὸν νὰ ἔχει καταδικαστεῖ κατὰ ἀτιμωτικὸ τρόπο καὶ νὰ δέχεται ἕναν ἐπονείδιστο θάνατο, ἔφταναν σὲ διαφορετικὰ συμπεράσματα καὶ αὐτὸ εἶχε σὰν συνέπεια νὰ κατηγοροῦν τοὺς ἑαυτούς τους ὅτι στὸ παρελθὸν εἶχαν ξεγελαστεῖ ἀπὸ μάταιες ἐλπίδες.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΕΜΜΑΟΥΣ-2 «Αὐτὸν ποὺ ζητοῦσαν, τὸν εἶχαν καὶ ταυτόχρονα αὐτὸν ποὺ εἶχαν, τὸν ἀγνοοῦσαν, καὶ αὐτὸν ποὺ βρῆκαν, τὸν ἔχασαν». (Ἑρμηνεία Ε´ Ἑωθινοῦ Εὐαγγελίου)

 

, ,

Σχολιάστε

Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΙΛΑΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ-2

 Θεοφάνους Κεραμέως

 

«Ἡ μφάνιση τοῦ ναστάντος Κυρίου στὸ ρος τς Γαλιλαίας
κα
ὶ  σημασία τη
ς» [Β´]

 

Ὁμιλία στὸ Α´ Ἑωθινὸ Εὐαγγέλιο

 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο π. Σταύρου Τρικαλιώτη
«Τὰ ἕνδεκα ἑωθινὰ Εὐαγγέλια», τ. Α´,
ἐκδ. «Τῆνος», Ἀθῆναι 2007, σελ. 44-54

 

Ἠλ. στοιχειοθ. «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

Μέρος Α´: Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΙΛΑΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ-1

«Ἡ ἐξουσία τοῦ Χριστοῦ. Χριστὸς ἡ ἐλπίδα τῶν ἐθνῶν»

.                 «Μοῦ δόθηκε, λέγοντας, κάθε ἐξουσία στὸν οὐρανὸ καὶ στὴ γῆ». Μὴν ἐκπλήττεσθε, λέει, ἀντικρίζοντας τὴ νέα μου φωτεινὴ μορφή, γιατί τὸ σῶμα μου δὲν βρίσκεται πλέον ὑπὸ τὴν ἐπήρεια τῶν ἀσθενειῶν τῆς σάρκας. Ὁ ἄρχοντας τοῦ κόσμου τούτου ἔχει διωχθεῖ, ἡ ἐξουσία ὅμως καὶ ἡ κυριαρχία σ’ ὅλη τὴν κτίση ἔχει δοθεῖ σ’ ἐμένα. Γιατί, ὄντας ἐγὼ βασιλιὰς καὶ Δεσπότης ὅλης τῆς φύσεως, καὶ πρὶν ἀκόμα ἀπὸ τὴν ἔναρξη τοῦ χρόνου εἶχα ἀπὸ τὴν φύση μου τὴν βασιλικὴ ἐξουσία, ὅπως ἔχει χειροτονηθεῖ κάποιος ἄνθρωπος ἀπὸ τὸν πατέρα του βασιλιάς. Ἐπειδὴ ὁ Χριστός, ὅταν προσέλαβε τὴν ἀνθρώπινη φύση, ποὺ εἶχε ἀνάγκη ἀπὸ τὴν θεϊκὴ δόξα, πῆρε τὴν σάρκα αὐτοῦ τοῦ ἴδιου τοῦ ἀνθρώπου καὶ ὄχι κάποιου ἄλλου, εὔλογα κάνει δικά του αὐτὰ ποὺ ἀνήκουν στὴν ἀνθρώπινη φύση ἢ αὐτὰ ποὺ σχετίζονται μὲ αὐτήν, καὶ ὡς ἄνθρωπος, μιὰ καὶ δὲν ἔχει, δέχεται ἀπὸ τὸν Πατέρα ἐκεῖνα ποὺ ἔχει ἀπὸ τὴν φύση του ὡς Θεός. «Ὅλα τὰ ὑπέταξε κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουσία του». Ὁ ψαλμωδὸς ὁμιλεῖ στὸν Χριστὸ σὰν νὰ ἐκπροσωπεῖ τρόπον τινὰ τὸν Θεὸ Πατέρα ἔτσι: «Ζήτησε ἀπὸ μένα ὅ,τι θέλεις, κι ἐγὼ θὰ δώσω κληρονομιά σου ὅλα τὰ ἔθνη καὶ θὰ θέσω κάτω ἀπὸ τὴν ἐξουσία σου ὅλη τὴ γῆ μέχρι τὰ πέρατά της». Ἐπειδὴ ἕνα ἔθνος, τὸ Ἰσραήλ, παραφρόνησε καὶ ἐξ αἰτίας αὐτοῦ ἐκδιώχθηκε, ὅλα τὰ ἔθνη ποὺ πίστεψαν στὸν Χριστό, ἔχουν δοθεῖ σ’ Αὐτόν. Ἐπειδὴ ὅμως (ἐνν. ὁ Χριστὸς) εἶναι ἡἐλπίδα τῶν ἐθνῶν, καὶ σ’αὐτὸν ἐναπέθεσαν τὴν ἐλπίδα τους τὰ ἔθνη, καὶ ἀντὶ νὰ κληρονομήσει μιὰγῆ, τὴν γῆ τῶν Ἰουδαίων, κληρονόμησε κάθε τί ποὺ γεμίζει ὅλη τὴ γῆ, γι’ αὐτὸ καὶ παραγγέλλει στοὺς μαθητές· «Πηγαίνετε καὶ κάνετε μαθητές μου ὅλους τοὺς λαούς, βαπτίζοντάς τους στὸὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦἁγίου Πνεύματος». Καὶ πρὶν ἀπὸ τὸ πάθος Του τοὺς ἐμπόδισε (νὰ πηγαίνουν νὰ κηρύξουν) στὰ ἔθνη, ἀντίθετα τοὺς πρόσταξε νὰ εὐαγγελισθοῦν μόνο τὰ πρόβατα τοῦ οἴκου Ἰσραήλ. Τώρα, ὅμως, ἀνέθεσε σ’ αὐτοὺς τὴν προστασία ὅλων τῶν ἐθνῶν.

«Τὸ μυστήριο τῆς Ἁγ. Τριάδος, φανερώνεται καθαρὰ»

«Πηγαίνετε καὶ κάνετε μαθητές μου ὅλους τους λαούς, βαπτίζοντάς τους στὸὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦἁγίου Πνεύματος». Τώρα τὸ μυστήριο τῆς ἁγίας Τριάδος δὲν γίνεται γνωστὸ μὲ τύπους καὶ σύμβολα, ἀλλὰ φανερώνεται καθαρὰ σὲὅλους. Ἡ Ἁγία Γραφή, ποὺ σὲ ὁρισμένα σημεῖα εἶναι σκοτεινή, διδάσκει γι’ Αὐτὴν (τὴν Ἁγ. Τριάδα) μὲἀσάφεια. Περισσότερο ὅμως φανερὰ μνημονεύει ὁ Κύριος γιὰ τὸν ἑαυτό του, καὶ γιὰ τὸν Πατέρα του καὶ γιὰ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα. Φανερώθηκε ἐπίσης (ἐνν. ἡ Ἁγ. Τριάς) καὶ στὸν Ἰορδάνη, ὅταν ὁ Κύριος καθάρισε τὴν ἀνθρώπινη φύση μας μὲ τὸ βάπτισμα. Τότε ὁ Υἱὸς βαπτιζόταν καὶ ὁ Πατέρας ἔδινε τὴ μαρτυρία του γι’αὐτὸν ποὺ ὁ Ἰωάννης ἔθετε πάνω του τὸ χέρι καὶ μὲ τὴν σειρά του τὸ Ἅγιον Πνεῦμα πετοῦσε πρὸς τὰ κάτω μὲ τὴ μορφὴ περιστεριοῦ. Καὶ στὸ ὄρος Θαβὼρ ἀναγνωρίστηκε ἡ διαφορὰ τῶν ὑποστάσεων τῆς ἁγίας Τριάδος, ὅμως δὲν φανερωνόταν μὲ σαφήνεια ἡ ταυτότητα τῆς οὐσίας τῶν προσώπων καὶ ἡ ὁμοτιμία τους. Τώρα ὅμως μᾶς κάνει πιὸ γνώριμη τὴν ὁμοτιμία τῶν προσώπων λέγοντας: «Βαπτίζοντάς τους στὸὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦ ἁγίου Πνεύματος».

«Παράδοση τοῦ Ἁγ. Βαπτίσματος. Συνοπτικὴ ἑρμηνεία»

.            Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ λόγος μας ἔφτασε στὸ βάπτισμα, εἶναι ἀνάγκη νὰ μιλήσουμε γι’ αὐτό, γιατί ὁρισμένοι ἀλαζονεύονται ἀνόητα σχετικὰ μὲ τὴν παράδοση τοῦ βαπτίσματος. Κι αὐτὸ γιατί στὸν χῶρο τῶν ἀπίστων χλευάζεται τὸ θεῖο λουτρό, ἐπειδὴἀγνοοῦν τὸν συμβολικὸ χαρακτήρα τοῦ βαπτίσματος.
.             Ἀφοῦ μὲ τὴν πρώτη γέννηση ὁ ἄνθρωπος ἔρχεται στὴν ζωὴ ποὺ ἔχει τέλος, ἦταν ἀνάγκη νὰ βρεθεῖ κάποιος ἄλλος τρόπος γεννήσεως, καὶ ἕνας τρόπος πιὸ μυστικός, ποὺ νὰ μὴ ἔχει τὴν ἀρχή του στὴν φθορά, οὔτε νὰ καταλήγει στὴν φθορά, μὲ τὸν ὁποῖο θὰ ἦταν δυνατὸν σὲ μᾶς νὰ μιμηθοῦμε τὸν ἀρχηγὸ τῆς σωτηρίας μας Ἰησοῦ Χριστό. Τὸ νερὸ τοῦ βαπτίσματος (θεωρεῖται σὰν νὰ) ἐπιτελεῖ τὴ λειτουργία τῆς φυσικῆς μήτρας· ἐνῶ τὸ Ἅγιον Πνεῦμα παίρνει τὴν θέση τοῦ Θεοῦ, ποὺ διαπλάσσει τὸ ἔμβρυο. Καὶ ὅπως ἀκριβῶς ὁ Χριστός, ἀφοῦ ἐτάφη, τὴν τρίτη ἡμέρα ἀναστήθηκε, κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο, αὐτοὶ ποὺ πιστεύουν, λούζονται μέσα στὸ νερό, σὲ ἀντιστοιχία μὲ τὴν ταφὴ στὴ γῆ, καὶ μὲ τὶς τρεῖς καταδύσεις καὶ ἀναδύσεις ἀπεικονίζουν τὴν τριήμερη ζωὴ καὶ ἀνάσταση. Τὸ νερὸ τοῦ βαπτίσματος ἁγιάζεται μὲ τὴν τριπλῆ ἐπίκληση τῆς Ἁγίας Τριάδος, ἔτσι ὥστε τὸ σῶμα νὰ φωτίζεται μὲ τὸ νερὸ ποὺ φαίνεται, ἐνῶ ἡ ψυχὴ νὰ δέχεται τὸν ἁγιασμὸ μὲ τὴν ἐπενέργεια τοῦἀοράτου πνεύματος. Καὶ ὅπως ἀκριβῶς τὸ νερὸ μέσα στὸ καζάνι μετέχει στὴν θερμότητα, κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο τὸ νερὸ τῆς κολυμβήθρας μὲ τὴν ἐνέργεια τοῦ πνεύματος μεταβάλλεται σὲ θεία δύναμη.

«Ἡ δογματικὴ διδασκαλία πρέπει νὰ συνοδεύεται καὶ νὰ συμπληρώνεται μὲ τὴν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ»

 .                   Πῶς λοιπὸν ἀφοῦ εἶπε· «Κάνετε μαθητές μου ὅλους τους λαούς», πρόσθεσε πάλι· «Καὶ νὰ τοὺς διδάσκετε νὰ τηροῦν ὅλες τὶς ἐντολὲς ποῦ σᾶς ἔδωσα;». Δείχνει μὲ αὐτὸ τὴν διαφορὰ τῆς μαθήσεως ἀπὸ τὴν διδασκαλία· γιατί ἡ μὲν μάθηση εἶναι εἰσαγωγική, ὅπως καὶ στοιχειώδης· ἐνῶἡ διδασκαλία ταιριάζει στοὺς τελειότερους. Καὶ ἀπ’ τὴ μιὰ μεριὰ ἡ μάθηση βάζει τὸ θεμέλιο πρὶν ἀπὸ τὰ δόγματα, ἐνῶἀπ’ τὴν ἄλλη ἡ διδασκαλία κτίζει ἀπὸ πάνω μὲ τὰἔργα τὴν οἰκοδομή. Γιατί λέγοντας· «Κάνετε μαθητές μου», δήλωσε τὴν μάθηση τῶν δογμάτων, γι’αὐτὸ καὶ προσέθεσε «Βαπτίζοντάς τους στὸ ὄνομα τοῦ Πατρὸς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τοῦἅγιου Πνεύματος»,πράγμα ποὺ εἶναι ἐπικύρωση τῶν δογμάτων. Ἀλλ ’ἐπειδή, σύμφωνα μὲ τὸν ἱερὸἈδελφόθεο, «ἡ πίστις χωρὶς τὰἔργα εἶναι νεκρή», θέλει αὐτὸς ποὺ μαθήτευσε στὰ δόγματα τῆς πίστεως, καὶ τελειώθηκε μὲ τὴν ἀναγέννηση τοῦ θείου βαπτίσματος, νὰἑδραιωθεῖ στὴν πίστη ἐφαρμόζοντας καὶ τὰἔργα τῆς πίστεως·ἐφαρμόζοντας ὅμως ὄχι μερικά, ἀλλὰὅλα ὅσα παρήγγειλε ὁ Σωτήρας στοὺς μαθητὲς νὰ κάνουν.

 «Ὁ Χριστὸς συνυπάρχει μὲ αὐτοὺς ποὺ ἔχουν πιστέψει σ’ αὐτόν».

 .                   «Καὶἐγὼ θὰ εἶμαι μαζί σας ὅλες τὶς ἡμέρες μέχρι νὰ ἔρθει ἡ συντέλεια τοῦ κόσμου. Ἀμήν.». Ὦ γλυκεία ἀναγγελία, ὢ θαυμαστὴὑπόσχεση, ποὺ ἔδωσε ὁ Δεσπότης μᾶς Χριστός, ὅτι θὰ βρίσκεται αἰώνια μὲ τοὺς ἁγίους. Καὶ δὲν ἰσχυρίζομαι βεβαίως ὅτι ὁ Χριστὸς θὰ εἶναι μαζί τους μέχρι τὴ συντέλεια τοῦ αἰώνα, ἔπειτα ὅμως θὰἀποχωρισθεῖ· ἂς μὴ φθάσουμε σ’αὐτὴν τὴν ἀνόητη σκέψη, ὥστε νὰἐννοήσουμε ἐδῶ ἢ νὰ ποῦμε κάτι τέτοιο. Γιατί τὸἕως δὲν ἐκλαμβάνεται ὡς χρονικό, ἀλλ’ ὡς ἀόριστο· συνηθίζεται στὴν Θεία Γραφὴ ἡ τέτοιου εἴδους χρήση τοῦ λόγου.

, ,

Σχολιάστε

Η ΕΜΦΑΝΙΣΗ ΤΟΥ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΚΥΡΙΟΥ ΣΤΟ ΟΡΟΣ ΤΗΣ ΓΑΛΙΛΑΙΑΣ ΚΑΙ Η ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΗΣ-1

Θεοφάνους Κεραμέως

«Ἡ μφάνιση τοῦ ναστάντος Κυρίου στὸ ρος τς Γαλιλαίας
κα
ὶ  σημασία τη
ς» [Α´]

Ὁμιλία στὸ Α´Ἑωθινὸ Εὐαγγέλιο

Ἀπὸ τὸ βιβλίο π. Σταύρου Τρικαλιώτη
«Τὰ ἕνδεκα ἑωθινὰ Εὐαγγέλια», τ. Α´,
ἔκδ. «Τῆνος», Ἀθῆναι 2007, σελ. 44-54

Ἠλ. στοιχειοθ. «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

«Οἱ ἕνδεκα μαθητὲς πῆγαν στὴ Γαλιλαία στὸ Ὄρος ποὺ τοὺς εἶχε ὁρίσει νὰ τὸν συναντήσουν ὁ Ἰησοῦς».

 .             Ἀπό τὴ στιγμὴ αὐτὴ ἐκπληρώνει ὁ Κύριος τὴν ὑπόσχεσή του στοὺς μαθητές, γιατί τοὺς εἶχε προαναγγείλει, καθὼς βάδιζε πρὸς τὸ πάθος· «Καὶ ἀφοῦ ἀναστηθῶ, θὰ πάω πρὶν ἀπὸ σᾶς στὴν Γαλιλαία», γιὰ νὰ μὲ δεῖτε. Ἐπειδὴ ἐπρόκειτο μετὰ τὴν ἀνάσταση νὰ ἐμφανιστεῖ σὲ διαφόρους τόπους. Ἐμφανίσθηκε δηλαδὴ καὶ στὶς γυναῖκες δίπλα στὸν τάφο, καὶ σ’ αὐτοὺς ποὺ βάδιζαν στοὺς Ἐμμαούς, καὶ στοὺς ἕνδεκα, ποὺ ἦταν ἀσφαλισμένοι μὲ κλεισμένες τὶς θύρες, καὶ σ’ αὐτοὺς ποὺ ψάρευαν στὴ λίμνη τῆς Τιβεριάδας. Ὁ δὲ Ἀπόστολος (Παῦλος) ἀναφέρει ὅτι ὁ ἀναστὰς Κύριος ἐμφανίσθηκε σὲ περισσότερους ἀπὸ αὐτούς. Ἀλλὰ αὐτὸ ποὺ εἶναι δεῖγμα ἐξαιρετικῆς τιμῆς καὶ εὔνοιας εἶναι ὅτι ἔδειξε στοὺς μαθητές του τρυφερὴ ἀγάπη, βεβαιώνοντας συγχρόνως μὲ περισσότερες ἐμφανίσεις τὸ θαῦμα τῆς ἀναστάσεως. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν εἶπε· στὴ Γαλιλαία θὰ ἐμφανισθῶ μόνο, ἀλλὰ ἀπὸ τὶς πολλὲς ἐμφανίσεις του μνημόνευσε μόνο μία καὶ τὶς ἄλλες τὶς παρέλειψε, τίθεται τὸ ἐρώτημα: γιατί ὑποσχέθηκε αὐτὴν (τὴν ἐμφάνιση στὴ Γαλιλαία) καὶ ὄχι κάποια ἄλλη; Ἐπειδὴ αὐτὴ ἀφοροῦσε περισσότερο σ’ ὅλους ἀπ’ ὅ,τι οἱ ἄλλες, γιατί περιεῖχε τὴν θεολογία τῆς ἁγίας Τριάδος, τὴν παράδοση τοῦ βαπτίσματος, καὶ τὴν ἀποστολὴ τῶν μαθητῶν στὸ κήρυγμα. Αὐτὴ ἡ ἐμφάνιση τοῦ Κυρίου εἶναι ἡ τετάρτη. Κατὰ τὴν ἐμφάνιση αὐτὴ ὅρισε τοὺς μαθητές του κήρυκες τῶν ἐθνῶν, ὅπως ἀκριβῶς περιέγραψε μὲ ἀκρίβεια ὁ πολυμαθὴς Εὐσέβιος.
.             Ἐπειδὴ οἱ λόγοι τοῦ Κυρίου καὶ τὸ κήρυγμα τῶν ἀποστόλων αὐτὰ τὰ τέσσερα περιέχουν, δηλαδὴ τὶς ἐντολές, τὰ δόγματα, τὶς ὑποσχέσεις καὶ τὶς ἀπειλές, εὔλογα, λοιπόν, στὴν τετάρτη ἐμφάνισή Του τοὺς προτρέπει νὰ κάνουν μαθητές Του τὰ ἔθνη.

«Γιατί ὁ Κύριος διάλεξε τὸ ὄρος τῆς Γαλιλαίας καὶ ὄχι κάποιο ἄλλο ὄρος»;

.             Γιατί ὁ Κύριος ἐμφανίζεται στὸ Ὄρος τῆς Γαλιλαίας καὶ ὄχι σὲ κάποιο ἄλλο, ἐφ’ ὅσον ὑπῆρχαν καὶ ἄλλα ὄρη στὴν Παλαιστίνη; Ὑπάρχει βέβαια στὴν Ἰουδαία τὸ ὄρος Σιγώρ, ὅπως ἐπίσης καὶ τὸ ὄρος Σομόρ, καὶ τὸ ὄρος τῆς Σαμάρειας, καὶ τὸ Ὄρος Θαβώρ, καθὼς καὶ τὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν καὶ ἐπιπλέον τὸ Ὄρος Κάρμηλος. Πῶς λοιπὸν παρακάμπτει ὅλα τὰ ἄλλα ὄρη καὶ ἐμφανίζεται στὸ Ὄρος τῆς Γαλιλαίας; Γιατί μερικὰἀπὸ αὐτὰ χρησιμοποιήθηκαν ὡς μέρη ὅπου συντελέστηκαν πονηρὲς πράξεις, ὅπως γιὰ παράδειγμα τὸ ὄρος Σιγὸρ καὶ τὸ ὄρος Σομόρ. Ἀπὸ αὐτὰ τὸἕνα (Σιγὸρ) εἶδε, ἀλλοίμονο, πατέρα νὰ συνευρίσκεται μὲ τὶς κόρες του, ἀκόμα καὶ αὐτὸν τὸν ἴδιο τὸν Λὼτ νὰ γίνεται στὶς μὲν κόρες του πατέρας καὶ σύζυγος, στὰ δὲ παιδιὰ τῶν θυγατέρων του νὰ γίνεται πατέρας καὶ παπποὺς ταυτόχρονα. Ἐπίσης τὸ ὄρος τῆς Σαμάρειας εἶχε γίνει κρύπτη εἰδώλων, διότι προσκυνοῦνταν ἀπὸ τοὺς Σαμαρεῖτες μὲ ἀσέβεια. Αὐτὰ τὰ παραβλέπει ὡς μιαρά. Ἀπὸ τὰ ὑπόλοιπα ὅμως, ἕνα (τὸ Θαβὼρ) ἀξιώθηκε νὰ τὸν δεῖ νὰ μεταμορφώνεται μὲ δόξα ἐνῶ τὸὌρος Κάρμηλος εἶχε προοριστεῖ γιὰ τὸν προφήτη Ἠλία. Τέλος, τὸὌρος τῶν Ἐλαιῶν προσδοκοῦσε ἀπὸἐκεῖ τὴν ἄνοδο τοῦ Κυρίου στοὺς οὐρανούς. Σ’αὐτὸ λοιπὸν τὸ ὄρος ἅρμοζε περισσότερα ἀπὸ τὰ ἄλλα νὰ ἐμφανισθεῖ ὁ Κύριος στοὺς μαθητές. Ἐπειδὴ ἀπὸ τὴ μιὰ μεριὰ ἡ Γαλιλαία ἑρμηνεύεται “κατακυλιστή” (=αὐτὴ ποὺ κατακυλιέται, κατρακυλᾶ πρὸς τὰ κάτω) καὶἀπὸ τὴν ἄλλη τὸ ὄρος τῆς Γαλιλαίας προεξέχει πάνω ἀπὸ τὴν πόλη, θὰ μποροῦσε νὰ νοηθεῖ ὡς Γαλιλαία αὐτὸς ἐδῶ ὁ κόσμος ποὺ ζοῦμε, ποὺ μὲ τὴν ἐπίδραση τῶν ἄλλων συνεχῶν μεταβολῶν διαρκῶς ὑφίσταται ἀλλαγὲς καὶ μεταπτώσεις. Τέλος, ὡς ὄρος νοεῖται ἡ ὑψηλότερη κατάσταση τῆς ζωῆς, τὴν ὁποία ἔζησε ὁ Χριστός, ὅταν ἔγινε ἄνθρωπος, ἐπειδὴ πραγματικὰ νίκησε τὸν κόσμο καὶ τὸν κοσμοκράτορα. Καὶὅπως ἀκριβῶς ὁ Χριστὸς ἀνέβηκε στὸ ὄρος, ἔτσι καὶ ἀνυψώθηκε πάνω ἀπὸ κάθε ἀρχὴ καὶ ἐξουσία. Ὅλων αὐτῶν λοιπὸν σύμβολο εἶναι ἡ ἐμφάνιση τοῦ Ἰησοῦ στὸ ὄρος τῆς Γαλιλαίας.

«Ποιοί μαθητὲς καὶ γιατί δίστασαν»;

.             «Καὶἀφοῦ τὸν εἶδαν τὸν προσκύνησαν·μερικοὶ ὅμως δίστασαν». Στὸ σημεῖο αὐτὸ πρέπει νὰἐξετάσουμε, πῶς ὅλοι ἀφοῦ τὸν εἶδαν τὸν προσκύνησαν, μερικοὶὅμως δίστασαν; Δὲν εἶχαν λοιπὸν ὅλοι τὴν ἴδια γνώμη, ἀλλὰ μερικοὶἀπὸ αὐτοὺς ταλαντεύτηκαν γιὰ λίγο. Καὶ ποιοίἦταν λοιπὸν αὐτοὶ ποὺ δίστασαν, καὶ τί ἦταν ἐκεῖνο ποὺ τοὺς προκάλεσε τὸν δισταγμό; Αὐτοὶ ποὺἑρμήνευσαν πρὶν ἀπὸ μᾶς τὸ ρητὸ καὶἔφθασαν στὸ συμπέρασμα ὅτι αὐτὸἔχει εἰπωθεῖ γιὰ τὸν Θωμᾶ, δὲν μοῦ φαίνονται ὅτι ἔφθασαν μὲ περίσκεψη στὴν ἀκριβῆἑρμηνεία. Γιατί, ἂν ἔτσι εἶχαν τὰ πράγματα, θὰἦταν πιὸ λογικὸ νὰ μιλήσει ὁ εὐαγγελιστὴς στὸν ἑνικὸἀριθμό· «ὁ δὲἐδίστασε». Τώρα ὅμως ἡ χρήση πληθυντικοῦἀριθμοῦ πείθει τὸ νοῦ νὰὁδηγηθεῖ σὲἄλλη κατεύθυνση. Ἁρμόζει, λοιπόν, νὰἐννοήσουμε ὅτι ὁ Χριστός, μετὰ τὴν ἀνάσταση, δὲν ἐμφανίστηκε στοὺς μαθητὲς μὲ τὴν ἴδια μορφή, τὴν ὁποία εἶχε πρὶν τὸ πάθος, ὅταν τοὺς συναναστρεφόταν, ἀλλὰἦταν διαφορετικὸς στὴ μορφὴἀπ’ὅ,τι πρίν. Γιατί ἦταν φυσικὸἐπακόλουθο, ἀφοῦἡἀνθρώπινη φύση του μεταβλήθηκε σὲἀθάνατη, νὰἀναδημιουργηθεῖ καὶἡ μορφή του. Ἦταν ἐπίσης φυσικό, αὐτὸς ποὺ εἶχε νικήσει τὸν κόσμο καὶ εἶχε ἀποκτήσει ἄφθαρτο σῶμα καὶ εἶχε καταστεῖ νικητὴς τοῦ θανάτου, νὰἔχει περιβληθεῖ κάποια ὡραία καὶ λαμπρὴ δόξα καὶ νὰἀκτινοβολεῖ. Αὐτὸἀκριβῶς καὶὁ Δαυὶδ προανήγγειλε· «Ὁ Κύριος, ὁ μόνος καὶὕψιστος βασιλιάς, φόρεσε μεγαλοπρέπεια καὶ δόξα», προλέγοντας τὴν βασιλεία καὶ κυριαρχία ποὺ θὰ λάμβανε μετὰ τὴν ἀνάσταση. Τὴν ἐξουσία δηλαδὴ ποὺ πάντοτε εἶχε ὡς Θεός, τὴν ἴδια ἐξουσία λαμβάνει καὶὡς ἄνθρωπος, καὶἀφοῦἔγινε Κύριος ὅλης τῆς κτίσεως, φαινόταν στολισμένος μὲ λαμπρὴ μεγαλοπρέπεια καὶὡραιότητα. Δὲν ἄλλαξαν τὰ χαρακτηριστικὰτοῦΧριστοῦ, ἀλλὰ προσέλαβαν ὀμορφιὰἀμίμητη, ὅπως ἀκριβῶς καὶ προτύτερα κατὰ τὴν Μεταμόρφωση. Καὶἀμέσως βλέποντάς τον οἱἄγγελοι ν’ἀνεβαίνει στοὺς οὐρανοὺς μὲ τόση μεγαλοπρέπεια, ρωτοῦσαν ὁἕνας τὸν ἄλλο: «Ποιός εἶναι αὐτὸς ποὺἔρχεται ἀπὸ τὴν Ἰδουμαία, αὐτὸς ὁ πολὺὡραῖος μὲ στολή;» Ὁ Σολομώντας προβλέποντας αὐτὴν τὴν ὡραιότητα τοῦἀναστημένου Χριστοῦἔλεγε ἔκθαμβος στὸ βιβλίο του «Ἆσμα Ἀσμάτων»· «Τί ὡραιώθης καὶ  τί ἡδύνθης;» Καὶ γιὰ νὰ φανεῖὅτι τὸ θεῖο πρόσωπο προσέλαβε κάτι ἐπιπλέον μετὰ τὴν ἐπάνοδό του στὴν ζωὴἀπὸ τοὺς νεκρούς, δείχνει ἀπὸ πρὶν ὡς παράδειγμα στοὺς μαθητές του τὸν ἑαυτό του νὰἀκτινοβολεῖ μὲ τέτοιου εἴδους ὀμορφιὰ στὸ ὄρος Θαβώρ. Γιατί ἡ Μεταμόρφωση ἦταν εἰκόνα καὶ προτύπωσητῆς θεϊκῆς δόξας μετὰ τὴν ἀνάσταση. Μὲ τὴν μορφὴ ποὺ φανερώθηκε λοιπὸν στοὺς ἕνδεκα μαθητὲς στὸ ὄρος τῆς Γαλιλαίας, μὲ τὴν ἴδια εἶχε φανερωθεῖ πρὶν στοὺς τρεῖς μαθητὲς στὸ ὄρος Θαβώρ. Γι’αὐτὸ καὶὁ Πέτρος καὶ οἱ υἱοὶ τοῦ Ζεβεδαίου εἶχαν μείνει ἀκλόνητοι ἀναγνωρίζοντας τὴν τότε  λαμπρότητα.Ὅσοι ὅμως δὲν εἶδαν τὴν θεία Μεταμόρφωση, δίστασαν, γιατί ἔμειναν ἔκπληκτοι ἀπὸ τὴν ἀσυνήθιστη μορφή. Γι’αὐτὸ καὶὁ Κύριος, χωρὶς νὰ τοὺς κατηγορεῖ καθόλου, ἐλαττώνει τὴν σοβαρότητα τοῦ δισταγμοῦ, σὰν νὰἐπεξηγεῖ σ’αὐτοὺς τὴ λαμπρότητα τῆς μορφῆς ποὺ εἶδαν.

, ,

Σχολιάστε

ΠΩΣ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΥΝΘΛΙΒΕΙ ΤΙΣ ΠΟΛΥΤΕΚΝΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ

 ΙΕΡΕΑΣ ΜΕ 10 ΠΑΙΔΙΑ!
 ΠΩΣ Η ΚΥΒΕΡΝΗΣΗ ΣΥΝΘΛΙΒΕΙ ΤΙΣ ΠΟΛΥΤΕΚΝΕΣ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΕΣ
(συνέντευξη το π. Σταύρου Τρικαλιώτη στν δημ/φο Μάκη Βραχιολίδη)

Πατὴρ Σταῦρος Τρικαλιώτης. Ἐφημέριος τοῦ ἱεροῦ ναοῦ Ἁγίας Παρασκευῆς στὴν ὁμώνυμη πόλη καὶ ὑπεύθυνος στὸ παρεκκλήσι «Ἅγιοι Ἀνάργυροι» (στὴν περιοχὴ Πευκάκια) ποὺ ὑπάγεται στὸν ἴδιο ἱερὸ ναό.  Ὁ ἱερέας εἶναι πατέρας 10 παιδιῶν. Ζεῖ μὲ τὴν πρεσβυτέρα στὴν Ἁγία Παρασκευή. Ἔχουν ἕξι (6) ἀγόρια καὶ τέσσερα (4) κορίτσια. Tὸ μικρότερο 9 ἐτῶν καὶ τὸ μεγαλύτερο 27. Ἡ οἰκογένεια τοῦ πατρὸς Σταύρου στέλνει στὴν Πατρίδα 6 φαντάρους γιὰ τὴν ὑπεράσπιση τῶν συνόρων της χώρας. Τί κάνει ὅμως ἡ Πατρίδα; Ὁ ἕνας γιός τους, σπουδάζει στὴ Σχολὴ Ναυτικῶν Δοκίμων. Ὁ ἄλλος, ἔδωσε πρόσφατα Πανελλήνιες ἐξετάσεις καὶ πῆγε πολὺ καλά. Οἱ δύο κόρες ἔχουν πάρει πτυχίο Φιλολογίας ἀλλὰ εἶναι ἄνεργες. Ἄλλος γιὸς παίρνει πτυχίο ἀπὸ τὴν Ἀνωτάτη Ἐκκλησιαστικὴ Ἀκαδημία Ἀθηνῶν, ὁ ἄλλος εἶναι ἀπόφοιτός της ΑΣΠΕΤΕ (τῆς παλαιᾶς ΣΕΛΕΤΕ) στὸ τμῆμα Δομικῶν Ἔργων κι ἕνας ἀκόμη, εἶναι φοιτητὴς στὸ Πανεπιστήμιο, στὸ τμῆμα Ἱστορίας-Ἀρχαιολογίας. Τὰ ἄλλα τρία παιδιὰ εἶναι στὴ Μέση ἐκπαίδευση ἡ μία κόρη καὶ τὰ ἄλλα δύο παιδιά, στὸ δημοτικό. Ἡ παπαδιὰ εἶναι καθηγήτρια-φιλόλογος καὶ διδάσκει σὲ ἑσπερινὸ Λύκειο Ν. Ἰωνίας. Τὸ πρωὶ φροντίζει τὸ νοικοκυριὸ στὸ σπίτι, διορθώνει τὰ γραπτὰ τῶν μαθητῶν της καὶ τὸ βράδυ διδάσκει στὸ σχολεῖο! Μάνα-ἡρωίδα.

Φίλες καὶ φίλοι διαβάστε πῶς ἐπιβιώνει μία 11μελής, ὑπὲρ-πολύτεκνη οἰκογένεια ἑνὸς ἱερέα, κάτω ἀπὸ τὰ φρικτὰ μνημόνια καὶ τὶς συνεχεῖς περικοπὲς μισθῶν κι ἐπιδομάτων!

Η ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

Δὲν ὑπάρχουν πολλὲς οἰκογένειες μὲ 10 παιδιὰ στὴν Ἑλλάδα.

πατὴρ Σταῦρος: Μᾶς δίνει δύναμη ὁ Θεός.

Ἐδῶ καὶ 3 χρόνια ἡ χώρα ζεῖ κάτω ἀπὸ τὸ ζυγὸ τῶν μνημονίων καὶ τοῦ ἐλέγχου τῆς τρόικας. Ἐσεῖς, γέροντα, ὡς οἰκογενειάρχης ἔχετε ὑποστεῖ μεγάλες μειώσεις.

πατὴρ Σταῦρος: Ὅπως ὅλος ὁ κόσμος ἔτσι καὶ ὁ κλάδος τῶν πολυτέκνων, στὸν ὁποῖο ἀνήκω, ἔχει ὑποστεῖ ἀκόμη περισσότερα βάρη διότι ἐπλήγη καὶ στὰ κοινωνικὰ ἐπιδόματα ποὺ δίνονταν, τὰ ὁποῖα κόπηκαν καὶ σὲ ἄλλες παροχὲς ποὺ εἴχαμε καὶ δὲν ἔχουμε πλέον.

Ἀναρωτιέται ὁ κόσμος,  πῶς μπορεῖ νὰ ἐπιβιώσει σήμερα στὴν Ἑλλάδα μία 10μελής-πολύτεκνη οἰκογένεια, τὴν ὥρα μάλιστα ποῦ κάθε ἐπιπλέον παιδὶ θεωρεῖται ἐπιπρόσθετο τεκμήριο;

πατὴρ Σταῦρος:  Πάρα πολὺ δύσκολα. Προσπαθοῦμε νὰ βροῦμε τρόπους νὰ ἐξοικονομήσουμε χρήματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξοικονομοῦνται.

Ἀπὸ στερήσεις, προφανῶς.

πατὴρ Σταῦρος: Ἀπὸ πολλὲς στερήσεις. Κοιτᾶμε συνεχῶς τὶς τιμὲς στὸ Super Market, ἔχουμε μειώσει κατὰ πολὺ τὶς δαπάνες μας. Κάνουμε αἱματηρὲς οἰκονομίες καὶ στὰ παιδιὰ ἀλλὰ καὶ ἔχουμε περιορίσει στὸ ἐλάχιστο τὶς μετακινήσεις μας μὲ τὸ αὐτοκίνητο.

Θὰ ἤμουν ἀγενής, ἂν ρωτοῦσα μὲ πόσα χρήματα τὰ βγάζετε πέρα;

πατὴρ Σταῦρος: Μὲ δύο μισθοὺς κουτσουρεμένους. Οἱ ἀποδοχές μας, οἱ δικές μου καὶ τῆς πρεσβυτέρας, ἔχουν μειωθεῖ περισσότερο ἀπὸ τὸ 1/3 καὶ μὲ αὐτὰ ποὺ μᾶς μένουν ἀναγκαζόμαστε νὰ πληρώσουμε καὶ τὰ χαράτσια καὶ νὰ ζήσουμε ὡς πολύτεκνη οἰκογένεια.

Βρεθήκατε κι ἐσεῖς σὲ δύσκολη θέση, ὅπως πολὺς κόσμος ποὺ ἀπευθύνεται σὲ ἐνεχυροδανειστήρια γιὰ νὰ ἐξαργυρώσει τὰ τιμαλφῆ του προκειμένου νὰ μπορέσει ν᾽ ἀνταπεξέλθει;

πατὴρ Σταῦρος: Εἶναι γεγονός. Εἴχαμε κάτι λίρες, τὶς ὁποῖες τὶς δώσαμε ὅσο-ὅσο γιὰ νὰ μπορέσουμε ν᾽ ἀντέξουμε στὰ ἔξοδα καὶ τὰ χαράτσια.

Αὐτὸ ὅμως κάποια στιγμὴ θὰ τελειώσει, ἔτσι δὲν εἶναι;

πατὴρ Σταῦρος: Ἤδη ἔχει τελειώσει. Δὲν ὑπάρχει τίποτε.

Δὲν αἰσθάνεστε ὅτι αὐτὴ ἡ κατάσταση θὰ ὁδηγήσει στὸ νὰ χάσει ὁ κόσμος τὰ σπίτια του;

πατὴρ Σταῦρος:  Ὅλα αὐτὰ ὁδηγοῦν σὲ ἀδιέξοδο καὶ τὸ μόνο ποὺ μᾶς κρατᾶ εἶναι ἡ πίστη στὸν Θεό, ἡ ἐλπίδα σὲ ἕνα καλύτερο αὔριο. Σὰν λαὸς ἔχουμε βρεῖ διεξόδους καὶ ἔχουμε περάσει πολὺ δύσκολες περιόδους, ἀλλὰ ὅπως στὴν κατοχὴ ὑπῆρχαν οἱ μαυραγορίτες ποὺ ἐκμεταλλεύτηκαν τὶς καταστάσεις  τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ σήμερα. Ὑπάρχουν κάποιοι ποὺ ἐπωφελοῦνται γιὰ τὸν ἑαυτό τους σὲ βάρος τοῦ συνόλου.

Ὡς ἐνεργὸς πολίτης, αἰσθάνεστε ὀργὴ καὶ ἀγανάκτηση;

πατὴρ Σταῦρος:  Ὄχι, δὲν θὰ ἔλεγα ὀργή, διότι καὶ ἀπὸ τὴν ἰδιότητά μου δὲν πρέπει νὰ ἔχω τέτοια αἰσθήματα. Ἀπορία, ἔκπληξη καὶ νηφάλιο προβληματισμὸ ἐκφράζω, πὼς οἱ ἐλπίδες καὶ τὰ ὄνειρα τῶν Ἑλλήνων καταστρέφονται μέσα σὲ λίγα χρόνια. Προσπαθῶ νὰ συνθέσω τὸ πὰζλ πῶς φτάσαμε ὣς ἐδῶ, ἀλλὰ δὲν βγαίνει. Καὶ σὲ μία φάση ποὺ τὰ παιδιὰ χρειάζονται τοὺς γονεῖς καὶ ἡ ἴδια ἡ οἰκογένεια χρειάζεται τοὺς γονεῖς, γίνονται ὅλα αὐτὰ ποὺ συνθλίβουν πολλὲς οἰκογένειες.

Ἕνας Ἕλληνας πατριώτης θὰ μποροῦσε νὰ κάνει αὐτὰ ποὺ πράττουν τὰ τελευταῖα χρόνια οἱ πολιτικοί μας ἡγέτες, θέτοντας σὲ κίνδυνο τὴν Πατρίδα καὶ τὸν ἑλληνικὸ λαό;

πατὴρ Σταῦρος:  Δὲν θέλω νὰ ὑπεισέλθω σὲ λεπτομερῆ κριτικὴ τῆς πολιτικῆς. Νομίζω πάντως ὅτι τὸ βασικότερο πρόβλημα εἶναι ἡ ἐθνική μας ἀνεξαρτησία, ἡ ὁποία βάλλεται ἀπὸ τὰ μνημόνια ποὺ ὑπογράφονται καὶ ἀπὸ τὴ γενικότερη  κατάσταση ποὺ ἐπικρατεῖ. Ὁ ἴδιος ὁ Ἀρχιεπίσκοπος ἔχει προβληματιστεῖ καὶ τὰ ἔχει πεῖ δημόσια καὶ προσπαθεῖ μὲ τοὺς χαμηλοὺς τόνους ποὺ τὸν διακρίνουν, νὰ συμπαρασταθεῖ ὅσο γίνεται στὸν ἑλληνικὸ λαὸ ποὺ πένεται. Καὶ ἡ βοήθεια τῆς Ἐκκλησίας αὐτὴ τὴν ἐποχὴ μὲ τὰ συσσίτια,  προσφέρει στήριγμα καὶ ἀνακούφιση στὸν κόσμο.

Τὰ παιδιά σας,  ἐκφράζουν ὀργὴ καὶ ἀγανάκτηση μέσα στὸ σπίτι;

πατὴρ Σταῦρος:  Ὄχι. Θὰ ἔλεγα μάλιστα ὅτι ἔχουν μία αἰσιοδοξία. Παρὰ τὰ ὅσα ὑφίστανται τὰ παιδιά, δέχονται νὰ ὑποστοῦν μειώσεις σὲ ὅσες παροχὲς τοὺς δίνουμε ὡς γονεῖς καὶ ἐκφράζουν τὴν ἐλπίδα ὅτι κάτι καλύτερο θὰ ἀνατείλει στὴν ζωή τους. Πέραν ἀπὸ τὶς αὐτοκτονίες ποὺ βλέπουμε, πιστεύω ὅτι γενικὰ ἡ νεολαία ἔχει ἐλπίδα, δὲν τὴν ἔχει χάσει. Ἡ ἑλληνικὴ κοινωνία ἔχει τὴν οἰκογένεια ποὺ στηρίζει πολὺ τὰ παιδιά. Γι᾽ αὐτὸ ἀντέχει ἀκόμη ὁ λαός, διότι ἔχει τὸ στήριγμα τῆς οἰκογένειας. Κι ἐκεῖ πρέπει νὰ ἐπικεντρώσει τὸ ἐνδιαφέρον του ὁ Ἕλληνας: στὴν οἰκογένειά του, διότι ἡ κρίση πλήττει τὸν θεσμὸ τῆς οἰκογένειας.

Νομίζω,  πάτερ, ὅτι αὐτοὶ ποὺ θέλουν νὰ πλήξουν τοὺς Ἕλληνες, λένε ὅτι «ἐὰν πλήξουμε τὴν οἰκογένεια, τὸν πολιτισμό, τὴ θρησκεία καὶ τὴν ἱστορία τῶν Ἑλλήνων, τότε καταστρέψαμε τὸ ἔθνος τους». Καὶ αὐτὸ ἐπιδιώκουν, πάτερ.

πατὴρ Σταῦρος:  Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ἐὰν οἱ οἰκογένειες δὲν μποροῦν νὰ ἀνταποκριθοῦν στὰ χαράτσια καὶ βγεῖ στὸν πλειστηριασμὸ ἡ περιουσία καὶ τὰ σπίτια τους, τότε θὰ ἔχουμε πολὺ ἄσχημα πράγματα.

Τότε διαλύονται καὶ οἱ οἰκογένειες!

πατὴρ Σταῦρος:  Ἀπεύχομαι νὰ ἔχουμε κοινωνικὲς ἐκρήξεις  καὶ κοινωνικὲς ἐπαναστάσεις ἄσχημες. Ἀκόμη δὲν ἔχουν φανεῖ τόσο πολὺ οἱ ἐπιπτώσεις τῆς κρίσης, τώρα ἀρχίζουν νὰ φαίνονται.

Στὰ Κυριακάτικα κηρύγματά σας ἢ στοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἔρχονται καὶ ἐξομολογοῦνται σὲ σᾶς, τί διεξόδους τοὺς δίνετε; Ἔχετε δυσκολία σὲ σχέση μὲ προηγούμενες χρονιές; Ὁ λόγος σας πῶς γίνεται περισσότερο πιστευτός;

πατὴρ Σταῦρος:  Ὁ λόγος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι πάντα παρηγορητικὸς καὶ παραμυθητικός. Συμβουλεύουμε, ὁ κόσμος νὰ κάνει περισσότερο ὑπομονή, ὅτι θὰ ἔρθουν καλὲς μέρες καὶ προσπαθοῦμε νὰ καταλαγιάσουμε τὸν θυμό, τὴν θλίψη καὶ τὸ ἀδιέξοδο ποὺ ἔχει ὁ κόσμος, προσπαθώντας νὰ ἀποτρέψουμε ἀρνητικὲς συμπεριφορὲς καὶ αὐτοκτονίες, ποὺ σὲ τελικὴ ἀνάλυση πλήττουν τὴν δομὴ τῆς κοινωνίας μας.

Γίνεστε συχνὰ κοινωνὸς τέτοιων δύσκολων περιπτώσεων; Ἀνθρώπων δηλαδὴ ποὺ ἔρχονται κοντά σας γιατί φτάνουν στὴν ἀπόγνωση καὶ στὰ ὅρια τῆς αὐτοκτονίας;

πατὴρ Σταῦρος:  Βεβαίως. Καὶ στὸν ἱερὸ ναὸ Ἁγίας Παρασκευῆς ποὺ ὑπηρετῶ, ἐκεῖ εἶναι γεμάτο ἐπαῖτες, ἀπελπισμένοι ἄνθρωποι, ἀλλοδαποὶ καὶ Ἕλληνες ἀξιοπρεπεῖς ποὺ χτυπᾶνε τὴν πόρτα τῆς Ἐκκλησίας καὶ ζητᾶνε μιὰ βοήθεια. Ἡ Ἐκκλησία βέβαια φροντίζει νὰ δίνει σὲ ὅλους τους ἀνθρώπους ἀλλὰ δὲν μπορεῖ νὰ ἀνταποκριθεῖ ὅπως παλαιότερα, διότι αὐτὰ ποὺ ἔχει ἐπιμερίζονται σὲ περισσότερα κομμάτια σὲ ὅλο τὸν κόσμο.

Ἡ κοινωνικὴ ἀλληλεγγύη τῆς Ἐκκλησίας δηλαδὴ μπορεῖ νὰ ὑποχωρήσει ἀκόμη περισσότερο;

πατὴρ Σταῦρος: Ἡ Ἐκκλησία αὐτὸ ποὺ μπορεῖ, δίνει. Μὴν ξεχνᾶτε ὅμως ὅτι καὶ τὰ ἔσοδα τῆς Ἐκκλησίας ἔχουν μειωθεῖ πάρα πολύ, εἴτε ἀπὸ τὰ ἐνοίκια ποὺ εἰσπράττει, εἴτε ἀπὸ τὰ παγκάρια, τὰ ὁποῖα σύμφωνα μὲ ἔρευνες ἔχουν ὑποστεῖ μείωση 30%-40%.

«Ο ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΕΙΝΑΙ Ο ΚΑΤΑΛΛΗΛΟΣ ΑΝΘΡΩΠΟΣ ΝΑ ΔΙΑΧΕΙΡΙΣΤΕΙ ΤΗΝ ΚΡΙΣΗ»

Καὶ τὴν ἴδια ὥρα ἡ Κυβέρνηση ζητεῖ περισσότερη φορολόγηση τῆς Ἐκκλησίας.

πατὴρ Σταῦρος:  Εἶναι εὐχῆς ἔργο ὅτι στὸ τιμόνι τῆς Ἐκκλησίας βρίσκεται ὁ Ἀρχιεπίσκοπος κ. Ἱερώνυμος, ὁ ὁποῖος στάθηκε καὶ στέκεται πάρα πολὺ στὸ πλευρὸ τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι ὁ μόνος φορέας ποὺ στέκεται στὸ ὕψος τῶν περιστάσεων καὶ θὰ ἦταν ἄστοχο νὰ πληγεῖ ἡ Ἐκκλησία καὶ νὰ φερθεῖ ἡ Πολιτεία ὡς κακιὰ μητριὰ ἀπέναντί της.

Ὡστόσο ὑπάρχουν πολλοὶ ποὺ λένε ὅτι ὁ λόγος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου θὰ ἔπρεπε νὰ ἦταν πιὸ δυναμικός. Μάλιστα τὸν ἀντιπαραβάλλουν μὲ τὸν λόγο τοῦ μακαριστοῦ Χριστοδούλου ἀναπολώντας σὲ πολλὲς περιπτώσεις τὸν λόγου τοῦ τελευταίου.

πατὴρ Σταῦρος:  Δὲν υἱοθετῶ αὐτὴ τὴν ἄποψη. Νομίζω ὅτι ὁ Ἀρχιεπίσκοπος εἶναι ὁ κατάλληλος ἄνθρωπος νὰ διαχειριστεῖ αὐτὴ τὴν κρίση. Βρέθηκε στὸ τιμόνι τῆς Ἐκκλησίας σὲ μία δύσκολη συγκυρία καὶ ὅπως λέει ὁ λαός μας «ὁ καλὸς ὁ καπετάνιος στὴ φουρτούνα φαίνεται». Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος μιλάει, ὅταν πρέπει νὰ μιλήσει, ὁ λόγος του χωρὶς νὰ εἶναι διχαστικός, εἶναι καίριος,  δὲν λαϊκίζει καὶ οὔτε εἶναι γιὰ τὸ «φαίνεσθαι καὶ τὰ πυροτεχνήματα». Εἶναι ἀγαπητὸς ἀπ᾽ ὅλο τὸν λαὸ κι ἔχει τεράστιο κοινωνικὸ ἔργο. Ναὶ μὲν ὁ μακαριστὸς Χριστόδουλος ὑπῆρξε μία φωνὴ διαμαρτυρίας γιὰ τὴν ἐποχή του, ἀλλὰ δὲν νομίζω ὅτι μία τέτοια φωνὴ κάτω ἀπὸ τὶς παροῦσες συνθῆκες θὰ μποροῦσε νὰ βοηθήσει τὸν λαό μας. Ὁ λόγος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, νηφάλιος, συνετὸς καὶ βλέπει τὰ πράγματα μὲ διορατικότητα, εἶναι ὁ πλέον κατάλληλος στὴν ἐποχὴ αὐτὴ τῆς κρίσεως.

Μὲ ὅσα ἔχετε δεῖ νὰ διαδραματίζονται στὸν τόπο μας τὰ τελευταῖα τρία χρόνια, φοβᾶστε γιὰ τὸ μέλλον τῆς Πατρίδας μας;

πατὴρ Σταῦρος:  Ἀνησυχῶ, δὲν φοβᾶμαι. Ἐὰν ὅμως ὁ ἑλληνικὸς λαὸς εἶναι κοντὰ στὴν Ἐκκλησία καὶ ἀκούει τὸν λόγο ποὺ ἐκπέμπει ἡ Ἐκκλησία, ἐὰν ἐπανέλθει ἐν μετανοίᾳ στὴν ζωὴ ποὺ πρεσβεύει ἡ Ἐκκλησία, τότε δὲν ἔχω νὰ φοβᾶμαι τίποτε. Ἡ ζωὴ ποὺ ἐπαγγέλλεται ἡ Ἐκκλησία δίνει λύση σὲ αὐτὰ τὰ ἀδιέξοδα, ἐνισχύει τὴν ἀλληλεγγύη καὶ καλλιεργεῖ τὴν πραγματικὴ ἀγάπη μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων. Καὶ σὲ ἄλλους χώρους βλέπουμε νὰ γίνονται προσπάθειες κοινωνικῆς συμπαραστάσεως ἀλλὰ ταν λείπει Χριστός, λα ατ περιορίζονται σ᾽ ναν στερο νθρωπισμ κα στέκουν μακρι π τν ληθιν χριστιανικ γάπη τς κκλησίας μας.

Ἡ κρίση ἔφερε τὸν κόσμο πιὸ κοντὰ στὴν Ἐκκλησία;

πατὴρ Σταῦρος:  Ὁπωσδήποτε καὶ τὸ βλέπουμε καθημερινά. Ὁ λόγος τῶν ἱερέων πιάνει τόπο στὶς ψυχὲς τῶν ἀνθρώπων. Ἡ Ἐκκλησία μαζὶ μὲ τὸν στρατὸ καὶ τὴν Δικαιοσύνη, εἶναι οἱ φορεῖς ποὺ ἐμπιστεύεται περισσότερο ὁ κόσμος ἐν ἀντιθέσει μὲ τοὺς πολιτικούς, τοὺς ὁποίους ἀπαξιώνει.

Θεωρεῖτε ὅτι εἶναι δοκιμασία ἀπὸ τὸν Χριστὸ αὐτὸ ποὺ βιώνει ὁ Ἕλληνας;

πατὴρ Σταῦρος:  Εἶναι ἕνα εἶδος δοκιμασίας διότι μὴν ξεχνᾶτε ὅτι τὴν περίοδο τῆς εὐμάρειας ἤμασταν πολὺ ἀπομακρυσμένοι ἀπὸ τὸν Θεό, ἦταν γεμάτα τὰ κέντρα διασκεδάσεως καὶ ὁ κόσμος εἶχε ἐπιδοθεῖ σ᾽ ἕναν πλουτισμό. Δυστυχῶς, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἔχει ὅλα τὰ καλά, κάπου ξεχνάει τὸν Θεὸ καὶ ἡ κρίση, ποὺ βιώνει σήμερα ὁ Ἕλληνας, βοηθᾶ στὸν ἐπαναπροσδιορισμὸ τῶν πνευματικῶν του κριτηρίων.

Δὲν θὰ θέλατε οἱ πολιτικοὶ νὰ ἐπικαλοῦνται τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ; Δὲν γίνεται ὅμως αὐτό…

πατὴρ Σταῦρος:  Εὐχῆς ἔργο θὰ ἦταν νὰ γίνεται αὐτό. Ὑπάρχουν πολιτικοὶ ποὺ ἐνστερνίζονται τὶς ἰδέες καὶ τὶς ἀξίες τοῦ χριστιανισμοῦ, παρ’ ὅλα αὐτὰ ὅμως, ὅπως ὁ κόσμος κεῖται ἐν τῷ πονηρὼ καὶ οἱ ἄρχοντες τοῦ κόσμους τούτου διολισθαίνουν σὲ καταστάσεις ποὺ δείχνουν ὅτι δὲν ἔχουν πραγματικὴ ἀγάπη στὸ Θεό. Ἐνῶ στὰ λόγια δείχνουν ὅτι εἶναι κοντὰ στὴν Ἐκκλησία μὲ τὶς ἐνέργειές τους ἀποδεικνύουν ὅτι εἶναι μακριὰ ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία μας.

Ἐλπίζετε στὴν παροῦσα πολιτικὴ ἡγεσία γιὰ ἕνα καλύτερο αὔριο;

πατὴρ Σταῦρος:  Ἡ ἐλπίδα μας εἶναι ὁ Χριστός.

Ἀπευθύνετε ὅμως ἕνα μήνυμα πρὸς τοὺς πολιτικούς μας ἡγέτες.

πατὴρ Σταῦρος:  Θὰ ἤθελα νὰ τοὺς προβληματίσω: ν᾽ ἀνοίξουν τὴν Ἁγία Γραφὴ γιὰ νὰ καταλάβουν ὅτι δὲν εἶναι παντοτινοὶ ἐπὶ τῆς γῆς καὶ ὅτι ἔχουν ἡμερομηνία λήξεως. Θέλω δὲ νὰ τοὺς θυμίσω ἕνα ἀρχαῖο ρητό τοῦ Ἀγάθωνα (450-400 π.Χ.) «Τὸν ἄρχοντα τριῶν δεῖ μεμνῆσθαι: πρῶτον μὲν ὅτι ἀνθρώπων ἄρχει· δεύτερον κατὰ νόμους ἄρχει· τρίτον ὅτι οὐκ ἀεὶ ἄρχει». Σὲ ἐλεύθερη μετάφραση, πάει νὰ πεῖ: Ὁ ἄρχων πρέπει νὰ ἔχει κατὰ νοῦν τρία πράγματα: πρῶτον, ὅτι διοικεῖ ἀνθρώπους (μὲ τὶς ἀτέλειες καὶ τὶς ἀδυναμίες τους, μὲ παράπονα δίκαια ἢ καὶ παράλογα, ἀλλὰ πάντως πνευματικὰ ὄντα καὶ ὄχι ζῶα), δεύτερον, ὅτι διοικεῖ σύμφωνα μὲ τοὺς ὑφισταμένους νόμους τῆς Πολιτείας (γραπτοὺς καὶ ἀγράφους) καὶ συνεπῶς εἶναι ἀπαράδεκτο νὰ ἐκτρέπεται σὲ ὑπερβάσεις, αὐθαιρεσίες καὶ ἀδικίες καί, τρίτον, ὅτι δὲν εἶναι αἰώνιος ἄρχων, κάποτε θὰ ἐκπέσει τῆς ἀρχῆς καὶ πρέπει ὡς ἐκ τούτου, νὰ εἶναι πολὺ προσεκτικός, ὥστε ὅταν ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὴν ἐξουσία νὰ ἔχει ἀφήσει ἀγαθὲς ἐντυπώσεις, τόσο γιὰ τὶς ἱκανότητές του, ὅσο καὶ γιὰ τὶς ἀρετές του.

ΠΗΓΗ: aganargyroi.gr (ἀπὸ indobserver.blogspot.gr)

, , ,

Σχολιάστε

«ΟΥΚ ΟΙΔΑΤΕ ΤΙ ΑΙΤΕΙΣΘΕ» («Μέ τό μέλι πιάνεις πιό πολλές μῦγες, παρά μέ τό ξύδι»)

«Οὐκ οἴδατε τί αἰτεῖσθε»
῾Ομιλία στό Εὐαγγέλιο τῆς Ε´ Κυριακῆς τῶν Νηστειῶν
(Μάρκ. ι´
32-45).

τοῦ πρωτ. π. Σταύρου Τρικαλιώτη

ΠΡΟΛΟΓΟΣ

.             Ὁ Κύριός μας προλέγει γιά τρίτη φορά τόν θάνατό Του στούς μαθητές του. Τούς προετοιμάζει, τούς προσγειώνει, τούς δείχνει τόν δρόμο τῆς ἀληθινῆς δόξας, πού προέρχεται ἀπό τήν ἐκ ἐκ νεκρῶν ἀνάστασή του, πού περνᾶ ὅμως μέσα ἀπό τόν σταυρό τοῦ μαρτυρίου καί τόν δύσβατο δρόμο τῶν παθημάτων. Ἕνα ἰδιάζον χαρακτηριστικό τοῦ σημερινοῦ εὐαγγελικοῦ ἀναγνώσματος εἶναι ὅτι ὁ εὐαγγελιστής Μάρκος μᾶς παρουσιάζει στήν ἀρχή τόν Κύριο νά ἐκθέτει στούς μαθητές του «τά μέλλοντα αὐτῷ συμβαίνειν» παραθέτοντας μιά σειρά ἀπό ρήματα σέ αὔξουσα νοηματική κλίμακα καί ἔνταση.
.             Σύμφωνα μέ τή γλωσσολογία τό ρῆμα μαζί μέ τό ὄνομα εἶναι οἱ βασικοί ὅροι μέσῳ τῶν ὁποίων δομεῖται τό μήνυμα. Τό ρῆμα στήν προκειμένη περίπτωση περιέχει τόν πυρήνα τοῦ μηνύματος, πού δέν εἶναι ἄλλο παρά τό πάθος τοῦ Κυρίου, πού περιλαμβάνει τήν πορεία πρός τήν παράδοση τοῦ Ἰησοῦ στούς ἀσεβεῖς καί παράνομους Ἰουδαίους, τήν καταδίκη, τόν ἐμπαιγμό, τίς μαστιγώσεις καί τά ἐμπύσματα, τόν πλήρη ἐξευτελισμό δηλαδή πού μπορεῖ νά ὑποστεῖ τό ἀνθρώπινο πρόσωπο καί τέλος, τήν κορύφωση τοῦ θείου δράματος μέ τόν ἐπονείδιστο σταυρικό θάνατο. Ἡ κατάληξη, ὅμως, θά εἶναι χαρμόσυνη: «καὶ τῇ τρίτῃ ἡμέρᾳ ἀναστήσεται».

 ΜΕΡΟΣ ΠΡΩΤΟ

 .             Τά δύο ἀδέλφια, ὁ ᾽Ιάκωβος καί ὁ ᾽Ιωάνης, οἱ υἱοί Ζεβεδαίου, προβάλλουν ἕνα αἴτημα πού προδίδει κοσμικό φρόνημα καί ματαιοδοξία. Μέ τό αἴτημά τους δείχνουν νά μήν ἔχουν καταλάβει τί ἀκριβῶς εἶναι καί τί πρεσβεύει ὁ διδάσκαλός τους. Ὁ Κύριος τούς καλεῖ νά γίνουν συνοδοιπόροι στό πάθος Του κι ἐκεῖνοι τοῦ ζητοῦν πρωτοκαθεδρίες.
.             Φαντάζονται τόν Μεσσία ὡς ἕνα ἐπαναστάτη ἐνάντια στήν ρωμαϊκή ἐξουσία καί ὡς ἕναν ἐπίγειο Βασιλέα μέ ὅλα τά συνακόλουθα. Τήν πνευματική κατάσταση πού εὑρίσκοντο οἱ ἀπόστολοι τοῦ Χριστοῦ πρίν καί μετά τό μυστήριο τοῦ Σταυροῦ, μᾶς τήν ἀποκαλύπτει ὁ ἱερός Χρυσόστομος λέγοντάς μας ὅτι οἱ μαθητές τοῦ Χριστοῦ ἦσαν ἀτελεῖς καί μέ πάθη: «Ἐάν ὅμως θέλεις νά μάθεις τήν ἀρετή τους, δές τήν διαγωγή πού ἐπέδειξαν μετά τό σταυρικό πάθος καί θά μάθεις καλά ὅτι τότε ἀποδείχτηκαν ἀνώτεροι ἀπό κάθε πάθος». Καί καταλήγει ὁ ἱερός πατήρ: «Γι᾽ αὐτό ὁ Κύριος φανερώνει τά ἐλαττώματά τους, γιά νά γνωρίσεις μετά ἀπό αὐτά τί ἄνθρωποι ἔγιναν ἐξ αἰτίας τῆς θείας χάριτος πού ἔλαβαν» (Ὁμιλ. ΞΕ´ εἰς τὸ κατά Ματθ. Ε.Π.Ε. 11, 552 – 554).
.             Οἱ ἀπόστολοι ὡς προσωπικότητες διέφεραν μεταξύ του. Εἶχε ὁ καθένας τήν ἰδιοσυστασία του καί τά ἰδιόμορφα χαρακτηριστικά του. Ὅμως ὅλοι τους ἀνεξαιρέτως ἐξέφραζαν τήν ἴδια διδασκαλία, πού ἐμπνεόταν ἀπό τό αὐτό ῞Αγιο Πνεῦμα. Ὅπως χαρακτηριστικά τονίζει ὁ ἱερός Χρυσόστομος, στούς ἀποστόλους συνέβαινε αὐτό πού βλέπουμε καί στή λύρα: ὅπως ἡ λύρα ἔχει πολλές χορδές, ἀλλά ὁ συνδυασμός τους δίνει ἕνα ἁρμονικό σύνολο, ἔτσι καί στόν χορό τῶν ἁγίων ἀποστόλων, ἐνῶ ἔχουμε διαφορετικά πρόσωπα, ὅμως ἡ διδασκαλία τους εἶναι κοινή, ἐπειδή ὁ τεχνίτης εἶναι ἕνας, τό ῞Αγιο Πνεῦμα πού κινεῖ τίς ψυχές τους» (Λόγος εἰς τὸν ἅγ. ἱερομ. ᾽Ιγνάτιον τὸν θεοφόρον, Ε.Π.Ε. 37, 104).
.             Κατά τόν ἴδιο τρόπο στήν Ἐκκλησία, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, μπορεῖ ὁ καθένας μας νά ἔχει τήν δική του προσωπικότητα, ἀλλά ὅταν πρόκειται νά ἐκφραστοῦμε γιά θέματα πίστεως, ἠθικῆς καί δόγματος, πρέπει νά εἴμαστε πολύ προσεκτικοί, ἰδίως οἱ ποιμένες τῆς Ἐκκλησίας, πού ὁ λόγος τους ἔχει βαρύνουσα σημασία. Ὅ,τι λέμε καί ὅ,τι πράττουμε, πρέπει νά ἔχει ἁγιογραφική θεμελίωση καί νά εἶναι σύμφωνο μέ τήν ἁγιοπατερική παράδοση, τόν ἀσφαλῆ αὐτόν ὁδοδείκτη πού ἐπιβάλλεται νά μπολιάζει τή σκέψη καί τήν ζωή μας.
.             Ἡ παύλειος ρήση: «τὸ αὐτὸ φρονεῖν ἐν ἀλλήλοις» (Ρωμ. ιε´, 5) πρέπει νά εἶναι   ὁ ἀπώτερος στόχος καί σκοπός μας. ῎Οχι ἐμμονή σέ δικές μας θεωρίες καί ἀντιλήψεις, σέ φιλοσοφικές συλλήψεις καί διανοητικά πυροτεχνήματα στά ὁποῖα τίς περισσότερες φορές ὑπολανθάνει ἕνας δαιμονικός ἐγωϊσμός, ἀλλά ὅσα αἰῶνες τώρα πρεσβεύει ἡ ῾Αγία μας ᾽Ορθόδοξη Ἐκκλησία.
.             Ἄν θέλαμε νά ἐπεκτείνουμε γιά λίγο τή σκέψη μας, θά λέγαμε ὅτι θά πρέπει νά εἴμαστε ἰδιαίτερα προσεκτικοί μέ αὐτούς πού βλέπουν τήν Ἐκκλησία καί τό ρόλο της ἀπό κάποια ἀπόσταση καί συχνά- πυκνά τήν παροτρύνουν -ἰδίως τώρα καί λόγῳ κρίσεως- νά παίξει ἕνα ρόλο ἐπουλώσεως κοινωνικῶν πληγῶν – πού σημειωτέον οἱ ἴδιοι κατά ἕνα μεγάλο μέρος δημιούργησαν- καί νά τήν περιθωριοποιήσουν, ὑποβιβάζοντάς την σέ ἕνα ἐξάρτημα τοῦ ὑπουργείου Κοινωνικῶν Ὑπηρεσιῶν. Ἡ Ἐκκλησία ἦταν, εἶναι καί θά εἶναι πάντα κοντά στόν λαό της καί θά τοῦ συμπαραστέκεται μέ ὅλες τίς δυνάμεις της στίς δύσκολες πλευρές τοῦ βίου του.
.             Ἀλλά τό ἔργο τῆς Ἐκκλησίας δέν ἐξαντλεῖται μόνο στήν παροχή ἑνός πιάτου φαγητοῦ. Ἡ Ἐκκλησία εἶναι κυρίως «ἰατρεῖον πνευματικόν». Ὁ λαός τοῦ Θεοῦ χρειάζεται κυρίως τόν πνευματικό καί παρηγορητικό της λόγο, τήν σωτήρια βοήθεια πού παρέχει μέσῳ τῶν ἱερῶν μυστηρίων της, τήν ἔμπρακτη μητρική της ἀγάπη στά πολυποίκιλα προβλήματα τοῦ ἀνθρώπινου βίου. Οἱ ἐχθροί τῆς Ἐκκλησίας θέλουν μία ἀκρωτηριασμένη Ἐκκλησία, ἕνα ἐξάρτημα ὑποδουλωμένο στήν κρατική μηχανή. Αὐτοί πού τώρα ἀναγνωρίζουν τήν ἀξία τοῦ κοινωνικοῦ της   ρόλου, μέ πρώτη εὐκαιρία αὔριο θά μιλοῦν γιά χωρισμό κράτους καί Ἐκκλησίας, γιά δικαιώματα μειονοτήτων, γιά κατάργηση τῆς κυριακάτικης ἀργίας, τοῦ σχολικοῦ ἐκκλησιασμοῦ, τῆς προσευχῆς καί ὅ, τι ἄλλο ἐπιτάσσουν οἱ σκοτεινές δυνάμεις, πού σιγά σιγά μέ τό Φῶς τῆς χάριτος τοῦ Χριστοῦ ἔρχονται στήν ἐπιφάνεια καί ἀποκαλύπτονται.

 ΜΕΡΟΣ ΔΕΥΤΕΡΟ

.             Ὁ Κύριός μας μέ τό σημερινό εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα τονίζει τήν οὐσία καί τή φύση τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία δέν ταυτίζεται καί δέν πρέπει νά ταυτίζεται μέ ἐνδοκοσμικά σχήματα ἐξουσίας καί καταναγκασμοῦ τῶν ἀνθρώπων. Στήν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ πρέπει νά ἐπικρατεῖ ὁ σεβασμός τῆς ἐλευθερίας τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, πού εἶναι σέ τελευταία ἀνάλυση δῶρο τοῦ Παναγίου Πνεύματος. ῾Ο ρόλος τῆς Ἐκκλησίας εἶναι «διακονικός». Οἱ ποιμένες της ὀφείλουν νά διακονοῦν μέ ταπείνωση, αὐταπάρνηση καί θυσιαστικό πνεῦμα κατά τό πρότυπο τοῦ πράου καί ταπεινοῦ τῇ καρδίᾳ ᾽Ιησοῦ, ὁ ὁποῖος ἔφτασε στήν ἔσχατη ταπείνωση τοῦ σταυρικοῦ θανάτου γιά τή σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου. Εὐτυχῶς ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας δέν γνώρισε ῾Ιερές ἐξετάσεις καί Σταυροφορίες. Δέν ἔγινε «κράτος ἐν κράτει», ὅπως τό Βατικανό μέ διπλωματικές ἀποστολές, ὑπουργούς καί στρατό. ῾Η ᾽Ορθόδοξη Ἐκκλησία δέν ἔχει νά ζηλέψει τίποτε ἀπό τήν κρατική ἐξουσία πού ἔχει ἡμερομηνία λήξεως. Ἔχει πνευματική ἐξουσία καί αἴγλη τήν ὁποία τῆς δώρισε ὁ ἴδιος ὁ Θεός. Τά σχήματα ἐξουσίας τοῦ κόσμου τούτου ἔρχονται καί παρέρχονται. Ἡ Ἐκκλησία ὅμως εἶναι ἀνώτερη τῶν σχημάτων αὐτῶν, γιατί «ἡμῶν τό πολίτευμα ἐν ουρανοῖς ὑπάρχει» (Φιλ. γ´, 20). Δέν ἔχουμε γιά ἀρχηγό Πρόεδρο τῆς Δημοκρατίας μέ πενταετῆ θητεία, ἀλλά τόν ἴδιο τόν Χριστό, τόν αἰώνιο Βασιλέα καί προστάτη μας.
.             Ὁ Κύριός μας μέ τή ζωή του, ἀλλά κυρίως μέ τό ἔργο του μᾶς κήρυξε τήν μεγάλη ἀρετή τῆς ταπεινώσεως ὡς τῆς μόνης ὁδοῦ πού ὁδηγεῖ μέ ἀσφάλεια στόν παράδεισο. ῾Ο παπα-Τύχων, ὁ Ρῶσσος ἁγιορείτης καί πνευματικός τοῦ π.Γέροντος Παϊσίου συνήθιζε νά λέει: «Ὁ Θεός ὅταν δεῖ ἕναν ταπεινό ἄνθρωπο τόν εὐλογεῖ μέ τά δύο του χέρια». Ὁ δέ Ἀπόστολος ᾽Ιάκωβος μᾶς φωνάζει πατρικά: «Κύριος ὑπερηφάνοις ἀντιτάσσσεται, ταπεινοῖς δέ δίδωσι χάριν» (Ἰακ. δ´ 6 & Α´ Πέτρ. ε´ 5) . Δέν μποροῦν νά ὑπάρξουν ἁρμονικές συζυγικές σχέσεις, ἐάν δέν ἐπικρατήσει στό ἀνδρόγυνο πνεῦμα «ταπεινοφροσύνης, ὑπομονῆς καί ἀγάπης». Δέν μπορεῖ νά ἐπικρατήσει εἰρήνη μεταξύ τῶν ἀνθρώπων, ἐάν οἱ ἄθρωποι δέν ἀποφασίσουν νά βάλουν νερό στό κρασί τους. Ἡ ὑπερηφάνεια ἔριξε στήν κόλαση τόν ῾Εωσφόρο μαζί μέ τό ἀγγελικό τάγμα του. ῾Η πολλές φορές δαιμονιώδης ἐμμονή μας σττήν ἐπικράτηση τοῦ δικοῦ μας θελήματος στό οἰκογενειακό καί ἐργασιακό μας χῶρο μᾶς ὁδηγεῖ σέ ἔχθρες, ἀντιπαλότητες, συγκρούσεις καί ἀδιέξοδα. ᾽Εάν ὅμως ρίχναμε, ἔστω γιά λίγο, τόν ἐγωϊσμό μας, ἐάν θάβαμε στό βωμό τῆς ἀγάπης καί τήν ἀλληλοκατανόησης τό προσωπικό μας θέλημα- πού πολλές φορές τό θεοποιοῦμε-, τότε θά βλέπαμε πόσο οἱ ἀνθρώπινες σχέσεις θά γίνονταν καλύτερες, πόσο οἱ ἄνθρωποι θά ἔρχονταν πιό κοντά μας καί θά ἔλιωναν οἱ πάγοι τοῦ μίσους καί τῆς ἀποξένωσης.
.             Θά κλείσουμε παραθέτοντας δυό χαριτωμένες διδαχές ἀπό τόν ταπεινό Γέροντα παπα-Κύριλλο, τήν ἡγούμενο τῆς ῾Ιερᾶς Μονῆς τοῦ ὁσίου Δαυίδ τοῦ ἐν Εὐβοίᾳ:

.             Α. «Νά ζητᾶμε ταπεινά νά μᾶς σκεπάζει ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, νά ζητᾶμε τήν ταπείνωση»

.             Β. «μέ τό μέλι πιάνεις πιό πολλές μῦγες, παρά μέ τό ξύδι. Μέ γλυκιά γλῶσσα πάντοτε»   (Δίκαιοι εἰς τόν αἰῶνα ζῶσι, ΙΕΡΑ Μ. ΟΣΙΟΥ ΔΑΥΙΔ ΤΟΥ ΓΕΡΟΝΤΟΣ, Εὔβοια, 2013, σ. 79-85).

ΠΗΓΗ: aganargyroi.gr

, , , ,

Σχολιάστε

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ ΥΜΝΩΝ ΜΕΓ. ΤΕΣΣΑΡΑΚΟΣΤΗΣ

Σχολιασμός ὕμνων Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς
πρωτ.  π. Σταύρου Τρικαλιώτη

1. ΥΜΝΟΙ ΜΕΓΑΛΟΥ ΑΠΟΔΕΙΠΝΟΥ
Εἰσαγωγικά
  .          ῾Η ῾Εβδομάδα πού διανύουμε, ε´ ἑβδομάς  τῶν Νηστειῶν, κυριαρχεῖται ἀπό τήν παρουσία τοῦ Μεγάλου Κανόνος, ἑνός ἐκτενοῦς δηλαδή ποιήματος μέ ἕνδεκα εἱρμούς  μέ 250 τροπάρια,  πού συνέθεσε σέ μεγάλη ἡλικία ὁ ἅγιος ᾿Ανδρέας ἐπίσκοπος Κρήτης. ῾Ο Μέγας Κανών ψάλλεται κατά τήν παλαιά τάξη στά Μοναστήρια τήν Πέμπτη αὐτῆς τῆς ἑβδομάδας στόν ὄρθρο, ἐνῶ στούς ἐνοριακούς ἱερούς ναούς ἐπικράτησε -γιά ποιμαντικούς προφανῶς λόγους-  νά ψάλλεται τό ἀπόγευμα τῆς Τετάρτης  αὐτῆς τῆς ἑβδομάδας μαζί μέ τό Μικρό Ἀπόδειπνο.
  .          Σέ ἕνα ἀπό τά κεντρικά τροπάρια τοῦ Μεγάλου Κανόνος (Κοντάκιον αὐτόμελον, σέ ἦχο πλ. β΄), ὁ ποιητής κάνει ἕνα ἐσωτερικό διάλογο μέ τήν ψυχή του, μία ἐνδοσκόπηση, ἕνα ἐσωτερικό, θά λέγαμε,  σκάψιμο. Προβληματίζεται κι ἐπισημαίνει ὁρισμένες πικρές ἀλήθειες:
Ψυχή μου, ψυχή μου…

Κοντάκιον Μεγάλου Κανόνος
Ήχος πλ. β´

Ψυχή μου ψυχή μου,
ἀνάστα, τί καθεύδεις;
τό τέλος ἐγγίζει,
καί μέλλεις θορυβεῖσθαι,
ἀνάνηψον οὖν,
ἵνα φείσηταί σου
Χριστός ὁ Θεός,
ὁ πανταχοῦ παρών,
καί τά πάντα πληρῶν.

.          Ἡ ψυχή τοῦ χριστιανοῦ ἔρχεται ὥρα πού χάνει τή ζωτικότητά καί τή νηφαλιότητα της. Περιέρχεται σ᾿ ἕναν πνευματικό λήθαργο, σέ μιά κατάσταση δηλαδή πού ἐξωτερικά μοιάζει μέ τόν φυσικό ὕπνο. Αὐτός πού κοιμᾶται, κάποτε θά ξυπνήσει. ῎Ετσι καί ψυχή πού «καθεύδει»( δηλ. κοιμᾶται) ἐξαιτίας τῆς ὑποδούλωσής της στά πάθη καί στήν ἁμαρτία πού νεκρώνει τόν ἄνθρωπο. Κάποτε ὅμως θά ξυπνήσει, θά ἀνανήψει, θά ἔρθει σέ νηφάλια κατάσταση καί θά συνειδητοποιήσει τήν κατάστασή της. ῾Η ψυχή,  θά μᾶς πεῖ ὁ ἅγιος ᾿Ιωάννης ὁ Χρυσόστομος, ἕνα μόνο πρέπει νά σκέπτεται: «῞Οταν φτάσει στήν τελευταία της ἀναπνοή, νά φύγει ὡς φίλη τοῦ Θεοῦ» (Ε.Π.Ε. 23, 374)
     .          Ἡ  ψυχή,  λοιπόν,  νοσεῖ,    «μηδέν ὑγιές ἔχει», ὅταν  εἶναι ἕρμαιο τῶν παθῶν καί τῆς ἁμαρτίας.  Μιά τέτοια ψυχή, «ἔστω κι ἄν νομίζει ὅτι ζεῖ», ἔχει πεθάνει, εἶναι ἤδη νεκρωμένη. (ἅγ. ᾿Ιω. Χρυσ. Ε.Π.Ε. 19, 118). ῎Αν ἡ ψυχή, ὁ ἐσωτερικός τῆς καρδίας ἄνθρωπος,  πάψει νά ἔχει πνευματική εὐαισθησία, ἄν χάσει τήν ντροπή της, τότε περιέρχεται στήν κατάσταση τῆς «πνευματικῆς πωρώσεως». Μιά πωρωμένη ψυχή, θά μᾶς πεῖ ὁ ἱερός Χρυσόστομος: «οὔτε ὡραίους λόγους ἀκούει, οὔτε κάμπτεται ἀπό ἀπειλές, οὔ συγκινεῖται ἀπό εὐεργεσίες».
Τό τέλος ὅμως τοῦ κάθε ἀνθρώπου ἐγγίζει. Δέν γνωρίζουμε τό πότε. Γνωρίζουμε ὅμως ὅτι αὐτό τό τέλος μπορεῖ γιά τόν καθένα μας νά εἶναι καί ἡ σημερινή ἡμέρα ἤ ἡ αὐριανή ἤ τά βαθιά γεράματά  μας. ᾿Επειδή λοιπόν τά ἀνθρώπινα εἶναι ἀστάθμητα καί ἡ ζωή τοῦ ἀνθρώπου εἶναι κατά τόν ἅγιο ᾿Ιάκωβο τόν ἀδελφόθεο  «ἀτμίς ἡ πρός ὀλίγον φαινομένη» («ἕνας ἀτμός πού φαίνεται γιά λίγο καί ὕστερα ἐξατμίζεται» ), γι᾿ αὐτό καί ὁ ἱερός ὑμνογράφος προτρέπει καί τήν ψυχή του καί τήν ψυχή τοῦ  καθενός  ἀπό ἐμᾶς:
«ἀνάνηψον οὖν, ἵνα φείσηταί σου Χριστός ὁ Θεός». Σύμφωνα μέ τόν ἅγιο Μάξιμο τόν ῾Ομολογητή, ἡ ψυχή πρέπει νά ἐγκαταλείψει τόν ὀλισθηρό δρόμο τῆς ἀγάπης γιά τήν ὕλη καί τόν κόσμο (νά πάψει δηλ. ἡ ψυχή νά εἶναι «φιλόϋλος» καί «φιλόκοσμος»), γιατί σύντομα θά ὁδηγηθεῖ στήν καταστροφή καί νά γίνει «φιλόθεος» καί σάν τό μαλακό κερί,   ὅταν δεχεται τίς ἀκτῖνες τοῦ θεϊκοῦ φωτός νά ἁπαλύνεται καί νά γίνεται κατοικητήριο τοῦ ῾Αγίου Πνεύματος. (Φιλοκαλία, τ. Β, § ιβ΄, σελ. 53, ἔκδ. ᾿Αστέρος).
.          Ὁ Χριστός, λοιπόν, ὡς πανταχοῦ παρών Θεός,  βλέπει τόν ἀγώνα μιᾶς καλοπροαίρετης ψυχῆς, τήν συμπονεῖ καί τῆς συμπαρίσταται.
.          Στά Μοναστήρια τό Μεγάλο ᾿Απόδειπνο τελεῖται μετά τό βραδυνό Δεῖπνο καί πρίν τόν βραδυνό ὕπνο.
.        Ὁ πιστός αἰσθάνεται τήν ἀνάγκη πρίν κοιμηθεῖ νά εὐχαριστήσει ἀρχικά τόν Θεό πού τοῦ ἔδωσε τή δύναμη νά ἀντέξει τό βάρος τοῦ ἡμερινοῦ προγράμματος, νά κάνει ἕναν αὐτοέλεγχο, νά συγχωρεθεῖ μέ τούς ἀδελφούς του καί  νά ζητήσει τή θεία βοήθεια γιά τήν νύχτα πού ἔρχεται: «Καί δός ἡμῖν Δέσποτα πρός ὕπνον ἀπιοῦσιν ἀνάπαυσιν σώματος  καί ψυχῆς, ὔπνον ἐλαφρόν καί πάσης διαβολικῆς φαντασίας ἀπηλλαγμένον». Μέ ἄλλα λόγια: «Χάρισε σέ μᾶς,  Κύριε πού δεσπόσεις στή ζωή μας, τήν βραδυνή τούτη ὤρα πού πηγαίνουμε γιά ὕπνο τήν σωματική καί ψυχική μας ἀνάπαυση κι  ἕναν ἐλαφρύ    ὕπνο,  χωρίς δαιμονικές φαντασίες  καί ταραχές.

«Μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός»

   .          ῾Ο ὕμνος αὐτός ἀποτελεῖ  μιά ἐκλογή ἀπό τήν ὠδή τοῦ Προφήτη ῾Ησαῒα (κεφ. 8ο καί 9ο ἀπό τό ὁμώνυμο βιβλίο τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης). Πρόκειται γιά ὕμνο θριάμβου κι ἐγκαρτερήσεως. Ψάλλεται κατὰ στίχο κατὰ τὸν ἀρχαῖο τρόπο, μὲ ἐφύμνιο τὸ «ὅτι μεθ᾿ ἡμῶν ὁ Θεός».
  .          Τό μήνυμα τοῦ ὕμνου αὐτοῦ εἶναι ὅτι ὁ Θεός εἶναι κοντά στόν πιστό σέ κάθε λεπτό τῆς ζωῆς του καί ἰδίως τώρα πού πρόκειται νά παραδοθεῖ στά χέρια τοῦ ὕπνου, ὅπου μέ ὕπουλο τρόπῳ ἐλλοχεύουν οἱ δαιμονικές δυνάμεις. ῾Ο ᾿Απόστολος Παῦλος μᾶς διδάσκει: «Εἰ ὁ Θεός μεθ᾿ ἡμῶν, οὐδείς καθ᾿ ἡμῶν», οὔτε ἄνθρωπος μέ κακές προθέσεις, οὔτε οἱ πονηροί δαίμονες μέ τά φοβερά τεχνάσματά τους. Φτάνει ὁ ἄνθρωπος νά ἐπικαλεῖται ταπεινά τό ἔλεος και τή δύναμη τοῦ Θεοῦ. ῾Η προσευχή εἶναι ὁ καλύτερος τρόπος γιά νά ἑλκύσει ὁ ἄνθρωπος τή θεία βοήθεια. ῞Οπως μᾶς διδάσκει κι ὁ θεοφώτιστος Γέροντας Παῒσιος: «Ρίξτε τό μεγαλύτερο βάρος τοῦ ἀγῶνα σας στήν προσευχή, γιατί αὐτή μᾶς κρατεῖ σέ ἐπαφή μέ τόν Θεό. Καί ἡ ἐπαφή αὐτή πρέπει νά εἶναι συνεχής. ῾Η προσευχή εἶναι τό ὀξυγόνο τῆς ψυχῆς, εἶναι ἀνάγκη τῆς ψυχῆς καί δέν πρέπει νά θεωρεῖται ἀγγαρεία. Η προσευχή γιά ν᾿ ἀκουστεῖ ἀπό τόν Θεό πρέπει νά γίνεται μέ ταπείνωση, μέ συναίσθηση βαθιά τῆς ἁμαρτωλότητας μας, καί νά εἶναι καρδιακή. ᾿Εάν δέν εἶναι καρδιακή, δέν ὠφελεῖ. ῾Ο Θεός ἀκούει πάντοτε τήν προσευχή τοῦ ἀνθρώπου πού εἶναι πνευματικά ἀνεβασμένος. ῾Η μελέτη τῆς ῾Αγίας Γραφῆς βοηθάει πολύ τήν προσευχή, θερμαίνει τήν ψυχή καί μεταφέρει τόν προσευχόμενο σ᾿ ἕνα πνευματικό χῶρο. ῾Η προσευχή είναι  ξεκούραση. ῞Οταν ἐμεῖς ἀναθέτουμε τά πάντα σ᾿ Αὐτόν, ὁ Θεός ὑποχρεώνεται νά μᾶς βοηθήσει.»

«῾Η ἀσώματος φύσις τά χερουβείμ»

.          Ὁ δεύτερος ὕμνος εἶναι ἕνα ἀρχαϊκὸ πρωτοχριστιανικὸ ποιητικὸ κείμενο σὲ στίχους ἑνδεκασύλλαβους, ποὺ τὸ βρίσκουμε καὶ σὲ πάπυρο τοῦ 6ου αἰώνα. Δοξολογία ἀγγελικὴ καὶ ἀνθρώπινη πρὸς τὸν Δημιουργὸ καὶ δέηση ἑνώνονται ἁρμονικὰ στὸ ὡραῖο αὐτὸ ὑμνογράφημα τὸ «Ἡ ἀσώματος φύσις τὰ χερουβείμ…
῾.          Ο πιστός αἰσθάνεται τήν  ἀνάγκη νά προστρέξει προσευχητικά  πρῶτα στήν Παναγία Τριάδα κι ἔπειτα στήν Παναγία καί Μητέρα τοῦ Θεοῦ, στούς Προφῆτες, στούς Μάρτυρες καί στίς ἐπουράνιες Δυνάμεις καί νά τούς παρακαλέσει: «῾Υπέρ πάντων πρεσβεύσατε ἐκτενῶς, ὅτι πάντες ὑπάρχομεν ἐν δεινοῖς»… «ἵνα πλάνης ρυσθῶμεν  τοῦ πονηροῦ». Μέ τόν  ὄμορφο καί λιτό, γοργό  κι εὐχάριστο αὐτό πρωτοχριστιανικό ὕμνο  ὁ πιστός ἀναπτερώνει τήν κατακαμπτόμενη ἀπό τόν κάματο τῆς ἡμέρας ψυχική του διάθεση καί καλεῖ τόν Τριαδικό Θεό καί τήν χορεία τῶν ἁγίων καί τῶν ᾿Αγγέλων. Οἱ ἅγιοι, εἶναι οἱ φίλοι τοῦ Θεοῦ, εἶναι ὅμως παράλληλα καί πολύ κοντά μας γιατί  εἶναι προπάντων ἄνθρωποι μεγάλης  ἀγάπης καί θυσιαστικοῦ πνεύματος.῞Οπως μᾶς διδάσκει  κι ὁ ἅγιος ᾿Ιωάννης ὁ Χρυσόστομος:  “᾿Από τήν ἀγάπη φλεγόταν ὁ Παῦλος. ῎Αν μάλιστα ἐξετάσουμε καί τούς ἄλλους ἁγίους, ὅλους θά τούς βροῦμε νά ἔχουν διακριθεῖ γιά τήν ἀγάπη τους. ῾Η ἀγάπη φανερώνει τόν πλησίον σάν τόν ἑαυτό σου. ῾Η ἀγάπη κάνει τούς πολλούς ἕνα σῶμα. ῾Η ἀγάπη κάνει κοινά σέ ὅλους ὅσα στόν καθένα ὑπάρχουν” (Ε.Π.Ε. 31,860).

 Κύριε τῶν Δυνάμεων

  .           ῞Ενας κορυφαῖος ὕμνος τοῦ Μ. ᾿Αποδείπνου εἶναι το Κύριε τῶν δυνάμεων, ὅπου κυριαρχεῖ ἡ ἐπωδός: “Κύριε τῶν δυνάμεων,  μεθ᾿ ἡμῶν γενοῦ, ἄλλον γὰρ ἐκτός σου βοηθόν ἐν θλίψεσιν οὐκ ἔχομεν·  Κύριε τῶν δυνάμεων ἐλέησον ἡμᾶς”. ῾Η ἔκφραση “Κύριε τῶν δυνάμεων” συναντᾶται πολλές φορές στήν Παλαιά Διαθήκη καί κυρίως στούς ψαλμούς τοῦ Δαυίδ. Οἱ συνήθως οἱ ἄνθρωποι χρησιμοποιοῦν τήν λανθασμένη ἔκφραση ὅτι ὁ Θεός εἶναι “μιά ἀνώτερη δύναμη”. ῾Η ἔκφραση εἶναι λανθασμένη,  γιατί ὁ Θεός δέν εἶναι ἁπλῶς μία δύναμη ἀνώτερη -συγκριτικός βαθμός- γιατί αὐτό ἐξυπονοεῖ ὅτι πάνω ἀπό τόν Θεό ὑπάρχει μιά ἄλλη δύναμη ἀνώτερη ἀπό τόν Θεό, ἡ ἀνώτατη, κάτι τό ἄτοπο. ῾Ο Θεός εἶναι ὁ Δημιουργός τοῦ σύμπαντος κόσμου, ἡ ἀρχή ὑπάρξεως ὅλων τῶν “ὁρατῶν τε καί ἀοράτων”. Εἶναι ὁ μόνος πού μπορεῖ νά βοηθήσει τό ἀνυπεράσπιστο πλάσμα του ἀπό τούς κινδύνους καί τίς θλίψεις πού τό κατατρύχουν.
  .          Ὁ ἄνθρωπος πού πίστεψε ὅτι μπορεῖ νά γίνει ὑπεράνθρωπος, Θεός χωρίς τόν Θεό, περιμαζεύει τώρα τά συντρίμμια τῆς ἀλαζονείας του. Μακριά ἀπό τόν Θεό βρίσκεται σέ ἀπόγνωση, ἀδιέξοδο, θλίψη, κρίση κυρίως  πνευματική. ῾Ο ἄνθρωπος πού δέν ἀποξενώνεται ἀπό τόν Θεό, ξέρει ὅτι ὁ Θεός εἶναι κοντά του “ἐν ἡμέρᾳ θλίψεως”. Βιώνει  καθημερινά τήν ἀλήθεια πού διακηρύττει ὁ ψαλμωδός: “᾿εν θλίψει ἐπλάτυνάς με”.  Μόνο ὁ Θεός μπορεῖ νά μᾶς παρηγορήσει στίς δυσκολίες καί τίς θλίψεις τῆς ζωῆς μας. ῾Ο ἅγιος ᾿Ιωάννης ὁ Χρυσόστομος θά χαρακτηρίσει τή θλίψη πολύ μεγάλο ἀγαθό πού σφυρηλατεῖ τίς ψυχές μας (Ε.Π.Ε. 15, 612).  ῾Ο μέγας νηπτικός Θεολόγος τῆς  ᾿Εκκλησίας μας, ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος,  θά μᾶς πεῖ ὅτι “ἡ ψυχή πού θλίβεται ἐξαιτίας τῶν πειρασμῶν θά ὁδηγηθεῖ στά δάκρυα πού καθαρίζουν τήν καρδιά καί τήν κάνουν ναό τοῦ ἁγίου Πνεύματος”. (Ε.Π.Ε. 19, 56). ῾Η θλίψη λοιπόν εἶναι εὐεργετική,  ὅταν μᾶς ὁδηγεῖ ὄχι στήν κατάθλιψη καί τήν ἀπόγνωση, ἀλλά στήν ἐκζήτηση τοῦ θείου ἐλέους.  

2. ΥΜΝΟΙ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ

   .          Κυρίαρχη καί ἰδιάζουσα  θέση τήν περίοδο τῆς Μεγάλης  Τεσσαρακοστῆς περιλαμβάνει τό πρόσωπο τῆς κυρίας Θεοτόκου, τῆς μητέρας τοῦ Θεοῦ. ῾Ο Εὐαγγελισμός τῆς Θεοτόκου διαποτίζει ὁλόκληρη τήν ὑμνολογία καί νοηματοδοτεῖ μέ τό χαρμόσυνο μήνυμά του τήν ἀνηφορική  πορεία τοῦ πιστοῦ κατά τήν περίοδο αὐτή.
     ῾.          Ο ἀνθρώπινος νοῦς δέν μπορεῖ νά συλλάβει τό μυστήριο τῆς θείας συλλήψεως. Πῶς ὁ ᾽Αχώρητος χωράει στήν μήτρα τῆς Παρθένου; Πῶς ὁ Δημιουργός τοῦ παντός,  ὁ Ποιητής τοῦ οὐρανοῦ καί τῆς γῆς,  καταδέχεται νά κατοικήσει στήν κοιλία τῆς ἀπειρογάμου νύμφης καί νά λάβει σάρκα ἐκ τῶν ἁγνῶν αἱμάτων της;  ῾Ο χαρμόσυνος χαιρετισμός τοῦ ᾽Αρχαγγέλου Γαβριήλ πρός τήν Παρθένο Μαρία:  ῾῾Χαῖρε κεχαριτωμένη Μαρία, ὁ Κύριος μετά σοῦ᾽ ᾽, γίνεται πηγή ἐμπνεύσεως καί ὕμνος στά χείλη κάθε πιστοῦ. ῾Η Μαρία δέν εἶναι πλέον ἡ ταπεινή κόρη τῆς Ναζαρέτ, ἀλλά καθίσταται πλέον  ἡ ῾῾φωτοδόχος λαμπάδα᾽᾽, πού δέχτηκε μέσα της τό Φῶς (φωτο-  δόχος), τόν ῞Ηλιο τῆς Δικαιοσύνης, καί ἔτσι φέγγει  σέ αὐτούς πού εἶναι μέσα στό σκοτάδι καί μέ τό ἄϋλο αὐτό φῶς τῆς θεότητος,  πού μεταδίδει ὡς ἑτερόφωτος ἀστέρας,  ὁδηγεῖ ῾῾πρός γνῶσιν θεϊκήν ἅπαντας᾽᾽.

Κοντάκιον. Ἦχος πλ. δ’.


Τὸ προσταχθὲν μυστικῶς λαβὼν ἐν γνώσει, 
ἐν τῇ σκηνῇ τοῦ Ἰωσὴφ σπουδῇ ἐπέστη, 
ὁ ἀσώματος λέγων τῇ Ἀπειρογάμῳ· 
ὁ κλίνας τῆ καταβάσει τοὺς οὐρανούς, 
χωρεῑται ἀναλλοιώτως ὅλος ἐν σοί· 
Ὃν καὶ βλέπων ἐν μήτρᾳ σου, 
λαβόντα δούλου μορφήν, 
ἐξίσταμαι κραυγάζων σοι·  Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε.


Ἑρμηνεία:  Ο ἀσώματος Ἀρχάγγελος Γαβριήλ, ἀφοῦ ἔλαβε προσταγή ἀπό τόν Θεό κατά τρόπο ἀκατάληπτο σέ ἐμᾶς, παρουσιάσθηκε ἀμέσως στήν κατοικία τοῦ ᾽Ιωσήφ (τοῦ προστάτη τῆς Παρθένου)   καί εἶπε στήν Κόρη πού δέν εἶχε ἐμπειρία γάμου. Ὁ Θεός,  πού μέ ἀπερίγραπτη ταπείνωση  καταδέχτηκε νά γίνει ἄνθρωπος καί γιά τό σκοπό αὐτό ἐχαμήλωσε τούς οὐρανούς γιά νά κατέλθει στή γῆ, εἰσέρχεται τώρα ὁλόκληρος μέσα σου, χωρίς νά ὑποστεῖ καμμία μετατροπή  καί ἁλλοίωση στή θεία φύση Του). Βλέποντας κι ἐγώ Αὐτόν μέσα στήν κοιλιά σου νά λαμβάνει μορφή δούλου (δηλαδή νά γίνεται ἄνθρωπος), καταλαμβάνομαι ἀπό θαυμασμό καί δέος καί κραυγάζω σέ σένα:
 Χαῖρε, Νύμφη ἀνύμφευτε.

 ῾῾Τῇ ὑπερμάχῳ …᾽᾽

 .           Δέν θά μποροῦσε νά ἔλειπε ἀπό τήν σημερινή μας παρουσίαση τό πασίγνωστο πλέον :  ῾῾Τῇ ὑπερμάχῳ …᾽᾽. ῾Ιστορικό τροπάριο, μέ τό ὁποῖο ἐκφράζονται  ἐκφράζονται  εὐχαριστίες τοῦ λαοῦ τοῦ Βυζαντίου στήν Παναγία μας , γιατί σύμφωνα μέ τίς μαρτυρίες τῶν στρατιωτῶν  ἡ Θεοτόκος βοηθοῦσε καί σκέπαζε  τούς βυζαντινούς στρατιῶτες στήν ἀπόκρουση τῶν σκληρῶν  ἐπιδρομῶν τῶν ᾽Αβάρων ἐπί αὐτοκράτορα ᾽Ηρακλείου.  

Ἕτερον. Ἦχος ὁ αὐτός.

Τῇ ὑπερμάχῳ στρατηγῷ τὰ νικητήρια, 
ὡς λυτρωθεῖσα τῶν δεινῶν εὐχαριστήρια, 
ἀναγράφω σοι ἡ πόλις σου, Θεοτόκε• 
ἀλλ’ ὡς ἔχουσα τὸ κράτος ἀπροσμάχητον, 
ἐκ παντοίων με κινδύνων ἐλευθέρωσον, 
ἵνα κράζω σοι·  Χαῖρε Νύμφη ἀνύμφευτε.
.          Ἑρμηνεία: Σέ σένα τήν  ὑπέρμαχο στρατηγό τή Θεοτόκο, ἐγώ ἡ πόλη σου, ἀποδίδω μέ εὐγνωμοσύνη τή νίκη, γιατί λυτρώθηκα (μέ τή δική σου βοήθεια) ἀπό τίς φοβερές συμφορές πού ἔρχονταν ἐναντίον μου. ᾽Επειδή, ὅμως, ἡ δύναμή σου εἶναι ἀκατανίκητη, Θεοτόκε, ἀπάλλαξέ με ἀπό κάθε κίνδυνο, γιά νά ψάλλω:
Χαῖρε,  νύμφη ἀνύμφευτε.
.          Τὸ γνωστό μας ῾῾Ἄξιόν ἐστιν…᾽᾽ πού ψάλλεται σέ κάθε θεία Λειτουργία κατά πανηγυρικό τρόπο στήν Παναγία μας καί μέ αὐτόν τόν τρόπο τῆς ἀποδίδεται μιά ῾῾ἐξαιρετική᾽᾽ τιμή σέ ἐκείνη πού κατέχει τά δευτερεῖα τῆς ῾Αγίας Τριάδος, τήν δεύτερη δηλαδή ἀξιολογικά θέση  μετά τόν Τριαδικό Θεό μας. ῾Ο ὕμνος αὐτός ἀρχικά ἄρχιζε ἀπό τό ῾Τήν τιμιωτέραν τῶν Χερουμείμ᾽᾽, πού ἀποτελοῦσε ποίημα τοῦ μοναχοῦ Κοσμᾶ καί ἀργότερα συμπληρώθηκε στήν ἀρχή μέ τήν προσθήκη:  Ἄξιόν ἐστιν, ὡς ἀληθῶς μακαρίζειν σε τὴν Θεοτόκον, τὴν ἀειμακάριστον καὶ παναμώμητον καὶ Μητέρα τοῦ Θεοῦ ἡμῶν», κατά παράδοξη ἀγγελική ἀποκάλυψη σέ μοναχό στίς Καρυές τοῦ ῾Αγίου Ὄρους.

 .          Θά τό ἀφήσουμε ἀμετάφραστο γιατί εἶναι ἁπλό στή διατύπωσή του. Θά ἀφήσουμε ὅμως γιά λίγο τόν χαριτωμένο λόγο τοῦ Γέροντος Παϊσίου νά μᾶς διδάξει γιά ποιό λόγο προστρέχουμε μέ τόση οἰκειότητα στην Παναγία μας καί γιατί τήν νιώθουμε τόσο κοντά μας. Στό διάλογο πού ἀκολουθεῖ  ρωτάει κάποια μοναχή κι ὁ Γέροντας ἀποκρίνεται: ῾

– Κάποιος, Γέροντα, µᾶς ρώτησε: «Ἀφοῦ ἡ σωτηρία µας εἶναι στὰ χέρια τοῦ Θεοῦ, γιατί, ὅταν ἐπικαλούµαστε τὴν Παναγία, λέµε: “Ὑπεραγία Θεοτόκε, σῶσον ἡµᾶς”»;
– Ἂς ποῦµε, µιὰ γυναίκα ἔχει γειτόνισσα τὴν µάνα ἑνὸς ὑπουργοῦ καὶ τὴν παρακαλεῖ νὰ φροντίση, ὥστε νὰ βρεθῆ µιὰ δουλειὰ γιὰ τὸ παιδί της. Ἡ γειτόνισσα προθυµοποιεῖται, ὄµως δὲν θὰ βρῆ ἡ ἴδια τὴν δουλειά, ἀλλὰ θὰ παρακαλέση τὸν γυιό της, ποὺ ὡς ὑπουργὸς ἔχει αὐτὴν τὴν δυνατότητα καὶ θὰ κάνη τὸ χατίρι τῆς µάνας του.  Ἔτσι κι ἐµεῖς, παρακαλοῦµε τὴν Παναγία νὰ µᾶς σώση καὶ ἡ Παναγία παρακαλεῖ τὸν Γιό Της ποὺ ἔχει αὐτὴν τὴν δύναµη. Καὶ Ἐκεῖνος τῆς κάνει τὸ χατίρι, γιατί ἀγαπάει πολὺ τὴν Μητέρα Του.
– Γέροντα, στὴν Παναγία προσεύχοµαι µἐ περισσότερη ἄνεση ἀπὸ ὅ,τι στὸν Χριστό. Μήπως αὐτὸ εἶναι ἀνευλάβεια;
– Κι ἐγὼ ἔτσι νιώθω. Ἀπὸ πολὺ σεβασµὸ στὸν Χριστό, νιώθω περισσότερη ἄνεση στὴν Παναγία, ὅπως καὶ τὰ παιδιὰ – καὶ µεγάλα ἀγόρια νὰ εἶναι – πηγαίνουν στὴν µάνα µἐ περισσότερο θάρρος ἀπὸ ὅ,τι στὸν πατέρα, ἀπὸ σεβασµὸ πρὸς τὸν πατέρα. Οἱ ἄνθρωποι ποὺ ἔχουν πραγµατικὴ εὐλάβεια καὶ σεβασµὸ στὸν Χριστό, συστέλλονται µπροστὰ στὸν Χριστό, ἐνῶ στὴν Παναγία ἔχουν περισσότερο θάρρος καὶ τὴν πλησιάζουν ἄνετα, γιατί ἡ Παναγία ἀνήκει στὸ γένος τὸ ἀνθρώπινο. (ΓΕΡΟΝΤΟΣ ΠΑΪΣΙΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ, ΛΟΓΟΙ ϛ´ Περί Προσευχῆς, σελ. 86, 87, ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχαστηρίου «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος», Σουρωτή Θεσσαλονίκης, 2012)

ΠΗΓΗ: aganargyroi.gr

 

,

Σχολιάστε

Η ΕΠΙΣΚΕΨΗ ΤΩΝ ΜΥΡΟΦΟΡΩΝ ΣΤΟΝ ΤΑΦΟ, Ο ΛΑΜΠΡΟΦΟΡΕΜΕΝΟΣ ΑΓΓΕΛΟΣ ΚΑΙ Η ΑΝΑΓΓΕΛΙΑ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ

 Θεοφάνους Κεραμέως,
ΟΜΙΛΙΑ ΣΤΟ ΔΕΥΤΕΡΟ ΕΩΘΙΝΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΟ

Ἀπὸ τὸ βιβλίο Πρεσβ. Σταύρου Τρικαλιώτη,
«Τὰ Ἕνδεκα Ἑωθινὰ Εὐαγγέλια»,
ἐκδ. «Τῆνος», Ἀθῆναι 2007,
σελ. 79-87

Ἡ ἐπίσκεψη τῶν Μυροφόρων στὸν Τάφο.
(Μάρκ. ιϛ´ 2-4)

.           Ὅταν πλέον πέρασε ἡ λύπη τοῦ Σαββάτου καὶ ἐνεργήθηκε τὸ μυστήριο τῆς ἀναστάσεως καὶ ὁ Ἥλιος τῆς δικαιοσύνης σὰν ἀπὸ κάποιο ὁρίζοντα ἀνέτειλε, τότε ἡ τριάδα τῶν ἱερῶν γυναικῶν ποὺ μετέφεραν τὰ ἀρώματα ἔφθασε στὸ ζωηφόρο μνῆμα. «Καὶ πολὺ πρωί, τὴν πρώτη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδας, ἔρχονται στὸ μνῆμα, μόλις ἀνέτειλε ὁ ἥλιος». Γιατί ἡ Εὕα, ἐπειδὴ ἀπατήθηκε κατὰ τὸ δειλινό, ἐξορίζεται ἀπὸ τὸν τόπο τῆς ἀπολαύσεως (παράδεισο). Ἀντίθετα ὅμως, οἱ ἀπόγονοί της σπεύδουν πολὺ πρωὶ νὰ μάθουν τὴν ἀποκατάσταση τῆς πρώτης μητέρας τοῦ ἀνθρωπίνου γένους (Εὔας), ποὺ ἔγινε μέσῳ τῆς ἀναστάσεως.
.           Σπεύδουν λοιπόν, καθὼς ἀνέτειλε ὁ ἥλιος. Γιατί ὁ ἥλιος σὰν νὰ ἀνέτειλε ἀπὸ τὰ κατώτερα μέρη τῆς γής, δημιούργησε μιὰ καινούργια ἡμέρα γιὰ τοὺς ζωντανοὺς καὶ τοὺς νεκρούς. Καὶ ἐπειδὴ τὸ ἀρχικὸ φῶς, ποὺ δημιουργήθηκε τὴν πρώτη ἡμέρα τῆς ἑβδομάδας, ἡ ἁμαρτία τὸ ἀμαύρωσε, τὴν ἴδια ἀκριβῶς ἡμέρα ἀφοῦ ἀναστήθηκε ὁ Κύριος, δημιούργησε μιὰ παρατεταμένη πρωία. Πράγμα τὸ ὁποῖο, ὅπως ἐγὼ νομίζω, ὁ εὐαγγελιστὴς ἔχει φανερώσει μὲ τὴν ἔκφραση· «καὶ πολὺ πρωί». Γιατί μὲ τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ οἱ ψυχὲς δὲν βρίσκονται πλέον φυλακισμένες στὶς σκοτεινὲς κρυψῶνες τοῦ ἅδη. Καὶ ἔλεγαν μεταξύ τους· «Ποιός θὰ μᾶς κυλίσει τὴν πέτρα ἀπὸ τὴν εἴσοδο τοῦ μνήματος»; Ἡ Μαρία λοιπὸν ἡ Μαγδαληνὴ καὶ ἡ ἄλλη Μαρία, ἡ ὁποία πιστεύουμε ὅτι εἶναι ἡ ὑπέραγνη Δέσποινα (αὐτὴν δηλαδὴ ὀνομάζουν τὰ Εὐαγγέλια μητέρα Ἰακώβου καὶ τοῦ Ἰωσῆ), εἶχαν πάει ἀπὸ πρὶν στὸν τάφο, καὶ δὲν ἦταν ἐντελῶς ἄπειρες ἀπὸ τὸ γεγονὸς τῆς ἀναστάσεως, καὶ μάλιστα, ἐπειδὴ ἦταν μὲ πάρα πολὺ φλογερὸ πόθο ἐνισχυμένες, ἔτρεχαν νὰ πάρουν μεγαλύτερη ἐπιβεβαίωση. Ἡ Σαλώμη δέ, ἐπειδὴ ἦλθε στὸν τάφο γιὰ πρώτη φορὰ πρὶν ἀπὸ λίγο χρόνο, γνώριζε ὅτι μία μεγάλη πέτρα ἐμπόδιζε τὴν εἴσοδο τοῦ μνήματος. Γιατί ἦταν καὶ αὐτὴ μαζὶ μὲ τὸν κύκλο τῶν γυναικῶν ποὺ ἀκολουθοῦσαν τὴν Θεοτόκο τὴν ὥρα ποὺ τοποθετοῦσαν τὸ Δεσποτικὸ σῶμα στὸν τάφο καὶ ἔβλεπε ποῦ ἔχει τοποθετηθεῖ, ὅπως ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Μάρκος μᾶς ἀνέφεραν. Ὁ μὲν Ματθαῖος τὴν γνώριζε ἀπὸ τὰ παιδιά της, ὁ δὲ Μάρκος ἀπὸ τὸ ὄνομά της. Ἐπειδὴ ἀγνοοῦσε τί ἐπακολούθησε, ἀπορεῖ σχετικὰ μὲ τὴν πέτρα· γιατί δικός της ἦταν ὁ λόγος· «Ποιός θὰ μᾶς κυλίσει τὴν πέτρα». Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ Μαρίες, ἐπειδὴ πράγματι γνώριζαν ὅτι ἡ πέτρα εἶχε ἀποκυλιστεῖ, λύνουν τὴν ἀπορία της μὲ τὸ γνέψιμο τῶν ματιῶν· «Καὶ ὅταν σήκωσαν τὰ μάτια τους, βλέπουν ὅτι ἡ πέτρα εἶχε κυλιστεῖ»· γιατί μὲ τὸ «ὅταν σήκωσαν τὰ μάτια τους», δήλωσε τὸ δείξιμο μὲ τὸ γνέψιμο (νεῦμα) τῶν ὀφθαλμῶν. Φανερώνεται ἐπίσης καὶ τὸ μέγεθος τῆς πέτρας, ὅταν λέει· «ἦταν δὲ (ἡ πέτρα) πάρα πολὺ μεγάλη», καὶ ἀποδεικνύοντας ὅτι τὴν πέτρα δὲν τὴν κύλισαν τυμβωρύχοι καὶ κλέφτες, προσπαθώντας νὰ κλέψουν τὸ νεκρό, σύμφωνα μὲ τοὺς συκοφάντες ἀρχιερεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔλεγαν στὸν Πιλάτο· «Μήπως ἀφοῦ ἔλθουν οἱ μαθητές του κατὰ τὴν διάρκεια τῆς νύχτας, τὸν κλέψουν». Πρέπει δὲ νὰ γνωρίζουμε ὅτι ὁ τάφος ἐκεῖνος ἦταν σπηλιὰ κατασκευασμένη μὲ ἀνθρώπινα χέρια, τῆς ὁποίας τὴν εἴσοδο ὁ Ἰωσὴφ εἶχε κλείσει μὲ τὴ μεγάλη ἐκείνη πέτρα, ποὺ τὴν ἔσυρε μὲ τὴν βοήθεια πολλῶν ἀνθρώπων, οὕτως ὥστε νὰ μὴν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ πολλοὺς εὔκολα νὰ μετακινηθεῖ. Ἐπιπλέον ἦταν σημαδεμένος καὶ μὲ τὶς σφραγίδες. Ἀλλὰ ἦταν ἀληθινὰ πάρα πολὺ μεγάλος αὐτὸς ποὺ εἶχε μετακινήσει τὴν πέτρα· γιατί τίποτε δὲν μπορεῖ νὰ ἐμποδίσει τὸ «Ἦταν πάρα πολὺ μεγάλη» νὰ τὸ ἐκλαμβάνεις καὶ ἔτσι.

«Οἱ Μυροφόρες ἀντικρύζουν τὸν λαμπροφορεμένο ἄγγελο»
(Μάρκ. ιϛ´ 5)

.           «Καὶ ὅταν μπῆκαν στὸ μνῆμα, εἶδαν ἕνα νέο μὲ λευκὴ στολὴ νὰ κάθεται στὰ δεξιά, καὶ τὶς κατέλαβε φόβος καὶ ἔκπληξη». Ὅταν εἶδαν οἱ γυναῖκες τὴν πέτρα μετατοπισμένη ἀπὸ τὸ ζωηφόρο μνῆμα, μπαίνουν ἀμέσως πρὸς τὰ μέσα· καὶ ὅταν ἀντίκρυσαν ἕνα ἀπροσδόκητο θέαμα ποὺ τὶς ἔφερε σὲ ἀμηχανία, τὶς κατέλαβε τρόμος καὶ ἔκπληξη, γιατί εἶδαν ἕνα λευκοφορεμένο νέο στὰ δεξιὰ τοῦ τάφου καὶ σάστισαν ἀπὸ τὴν ἐκπληκτικὴ μορφή του. Σημαίνει δὲ «θάμβος» κάποιο φόβο ποὺ προκαλεῖται ἀπὸ ἕνα ἀσυνήθιστο θέαμα. Τὸ ὅτι ὁ ἄγγελος παρουσιάστηκε στὰ δεξιὰ τοῦ τάφου, ἦταν ἐνδεικτικὸ ἑνὸς αἴσιου γεγονότος καὶ μηνύματος. Κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο καὶ ὁ Γαβριήλ, ὅταν ἀναγγέλλει στὸ Ζαχαρία τὴν εὐχάριστη εἴδηση τῆς γεννήσεως τοῦ Προδρόμου, παρουσιάζεται στὸ δεξιὸ μέρος τοῦ θυσιαστηρίου. Ὅσον ἀφορᾶ στὸ λευκὸ χρῶμα τῆς στολῆς (τοῦ ἀγγέλου), αὐτὸ φανερώνει τὴν λαμπρὴ καὶ ὁλοφώτεινη ἀνάσταση. Ἡ δὲ νεανικότητα τῆς ἀγγελικῆς μορφῆς φανέρωνε ὅτι ἡ μορφὴ τῶν ἀγγέλων βρίσκεται πάντοτε καὶ μὲ τὸν ἴδιο τρόπο στὴν ἄνθισή της. Γιατί τὰ θεῖα τὰ χαρακτηρίζει πάντοτε ἡ νεανικότητα, μιὰ καὶ δὲν συμμετέχουν στὴν διαδικασία τῆς γήρανσης καὶ βιώνουν τὴν θεϊκὴ μακαριότητα.

«Ὁ ἄγγελος ἀναγγέλλει τὴν ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ»
(Μάρκ. ιϛ´ 6-7)

.           «Αὐτὸς ὅμως τοὺς εἶπε·  μὴν τρομάζετε·  ξέρω ὅτι ψάχνετε τὸν Ἰησοῦ ἀπὸ τὴ Ναζαρέτ, τὸν ἐσταυρωμένο». Πρῶτα ὁ ἄγγελος καταπραΰνει τὸν φόβο, ἀπαλλάσσοντας τὶς γυναῖκες ἀπὸ τὸν τρόμο ποὺ εἶχε καταλάβει τὶς ψυχές τους. Ἔπειτα, ἐπειδὴ γνώριζε πολὺ καλὰ καὶ τὴν αἰτία, γιὰ τὴν ὁποία εἶχαν πάει στὸ μνῆμα, τοὺς λέγει· «Ξέρω ὅτι ψάχνετε τὸν Ἰησοῦ ἀπὸ τὴν Ναζαρέτ, τὸν ἐσταυρωμένο». Ἀλλὰ γιὰ ποιό λόγο, ἀφοῦ ἄφησε τὶς ὑψηλὲς σκέψεις ποὺ ἁρμόζουν στὸν Θεό, μὲ τὶς ὁποῖες φανερώνεται ἡ Θεότητα τοῦ Λόγου, χρησιμοποίησε τὰ ταπεινὰ αὐτὰ λόγια; Ἴσως γιὰ νὰ ἀποδοκιμάσει τὶς σκέψεις τῶν γυναικῶν. Γιατί δὲν τὸν ἀντιμετώπιζαν ὁλοκληρωτικὰ ὡς Θεό. Ἐὰν συνέβαινε αὐτό, δὲν θὰ εἶχαν ἔλθει νὰ τὸν ἀλείψουν μὲ ἀρώματα. Αὐτὸ ποὺ τοὺς λέγει, σημαίνει τοῦτο· αὐτὸν ποὺ ἐσεῖς θεωρεῖτε ὡς ἁπλὸ ἄνθρωπο προσέχοντας μόνο ὅ,τι φαίνεται -δηλαδὴ τὸν Ἰησοῦ ἀπὸ τὴν Ναζαρέτ, αὐτὸν ποὺ δέχθηκε σταυρικὸ θάνατο γιὰ τὴν σωτηρία μας- αὐτὸς ἀναστήθηκε. Δὲν εἶναι τέτοιου εἴδους, ὅπως τὸν θεωρεῖτε. Γιατί τὸ “ὧδε” πρέπει νὰ νοηθεῖ ὡς “οὕτως”, γιὰ νὰ σημαίνει: δὲν εὑρίσκεται μεταξὺ τῶν θνητῶν κατὰ τέτοιο τρόπο, ποὺ ἐσεῖς νομίζετε. Γιατί ὑπῆρχε σὲ κάθε τόπο, χωρὶς νὰ περιορίζεται σ’ ἕνα τόπο ὡς Θεὸς ποὺ ἦταν καὶ κάλυπτε μὲ τὴν παρουσία του τὰ πάντα. Ὅταν πλέον τὶς μύησε στὸ μυστήριο τῆς ἀναστάσεως, τὶς ἔστειλε στοὺς ἀποστόλους μὲ τὴν ἀποστολὴ νὰ μεταφέρουν σ’ αὐτοὺς τὴν χαρούμενη εἴδηση.

«Ἡ ἀποκατάσταση τοῦ Πέτρου»
(Μάρκ. ιϛ´ 7)

«Πηγαίνετε καὶ πεῖτε στοὺς μαθητές του καὶ στὸν Πέτρο». Γιατί ἀφοῦ εἶπε· «πεῖτε στοὺς μαθητές του», προσέθεσε, «καὶ στὸν Πέτρο»; Ἐπειδὴ ὁ ἀκλόνητος ἐκεῖνος στύλος, ὅταν ταλαντεύτηκε γιὰ λίγο, ἀρνήθηκε τὸν Δεσπότη· ὅταν ὅμως κατανόησε τὴν πτώση του, ἔκλαψε πικρά. Καὶ τὴν συνείδησή του βασάνιζαν τέτοιου εἴδους τύψεις καὶ ἦταν ταραγμένος ἀπὸ τὴν λύπη κι ὁ νοῦς του ἦταν γεμάτος ἀπὸ ἔννοιες, ἐπειδὴ δὲν γνώριζε ἂν τὸν συγχώρησε ὁ Θεός. Ἐπειδὴ ὅμως εἶχε αὐτὴ τὴν ἀμφιβολία, δὲν θεωροῦσε τὸν ἑαυτό του ἄξιο νὰ συναριθμεῖται στὸν κύκλο τῶν ἀποστόλων. Γι’ αὐτὸ ἀφοῦ ἀνέφερε τοὺς μαθητὲς ὁ ἄγγελος, προσθέτει καὶ τὸ ὄνομα τοῦ Πέτρου, γιὰ νὰ πληροφορηθεῖ ὁ Πέτρος τὸ κέρδος ἀπὸ τὰ δάκρυα ποὺ ἔχυσε, ἐξ αἰτίας τῶν ὁποίων δὲν ἔχασε τὴν θέση του μεταξὺ τῶν μαθητῶν.

«Γιατί οἱ μυροφόρες ἀποσιωποῦν τὴν ἀποκάλυψη τῆς ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ;»
(Μάρκ. ιϛ´ 7-8)

.           Γιὰ νὰ γίνει πιστευτὴ ἡ ἀλήθεια τῆς ὀπτασίας καὶ νὰ ἐπιβεβαιωθεῖ ἡ ἀνάσταση τοῦ Κυρίου, τὶς προτρέπει ὁ ἄγγελος νὰ ἀναγγείλουν τὴν εὐχάριστη εἴδηση, κάτι ποὺ μόνοι οἱ μαθητὲς γνώριζαν. Γιατί τοὺς λέει· «ὅτι πηγαίνει πρὶν ἀπὸ σᾶς στὴ Γαλιλαία· ἐκεῖ θὰ τὸν δεῖτε, ὅπως σᾶς εἶπε.». Γιατί ὁ Σωτήρας εἶχε ὑποσχεθεῖ στοὺς μαθητὲς πρὶν τὸ πάθος, ὅτι θὰ τὸν δοῦν στὴν Γαλιλαία μετὰ τὴν ἀνάστασή Του. Ἐκεῖνο ποὺ ἀξίζει νὰ ἐξετασθεῖ εἶναι τὸ ἑξῆς ἐρώτημα: πῶς ὁ θεόπνευστος Λουκᾶς λέει ὅτι οἱ γυναῖκες ἀνήγγειλαν ὅλα αὐτὰ στοὺς μαθητές; ἐνῶ ὁ εὐαγγελιστὴς Μάρκος ἀνέφερε ὅτι ἡ Μαγδαληνὴ πῆγε νὰ τὰ ἀναγγείλει σ’ αὐτοὺς ποὺ εἶχαν μείνει μαζί Του καὶ ποὺ πενθοῦσαν καὶ ἔκλαιγαν; Ἐδῶ ὅμως ἀναφέρει: «ἔφυγαν ἀπὸ τὸ μνῆμα, καὶ δὲν εἶπαν σὲ κανέναν τίποτε, γιατί φοβόντουσαν». Οἱ μαθητές, ὅταν ἄκουσαν τὶς πρῶτες ὁράσεις τῶν γυναικῶν -τὶς ὁποῖες ἐξιστόρησαν ὁ Ματθαῖος καὶ ὁ Ἰωάννης καὶ ὁ Λουκᾶς- δὲν πίστεψαν. Γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Κύριος, ἀφοῦ ἐμφανίσθηκε στοὺς ἕνδεκα, ἐνῶ καθόντουσαν στὸ τραπέζι, ἔψεξε τὴν ἀπιστία τους. Γι’ αὐτὸ τὸν λόγο, ἐπειδὴ οἱ γυναῖκες φοβόντουσαν, μὴ φανοῦν πάλι οἱ μαθητὲς ἄπιστοι, ὅπως ἀκριβῶς καὶ πρίν, ἀποσιωποῦν τὴν ἀποκάλυψη. Φοβόντουσαν μήπως γίνονταν αἰτία μεγαλύτερης καταδίκης γιὰ τοὺς μαθητές, ἀφοῦ γιὰ ὁράσεις ὁλοκάθαρες καὶ ἐπαναλαμβανόμενες δυσπιστοῦσαν.

«Οἱ μυροφόρες πρότυπα μιμήσεως τῶν πιστῶν»
(Μάρκ. ιϛ´ 2. 5. 8.)

.           Αὐτὲς λοιπὸν τὶς ἔνθεες καὶ μακάριες γυναῖκες, ἂς μιμηθοῦμε κι ἐμεῖς μὲ ζέση. Καὶ ἄλλος μὲν ἂς ἐπιδεικνύει ζῆλο μιμούμενος τὴν Μαρία τὴν Μαγδαληνὴ ὅσον ἀφορᾶ στὴν πράξη. Καὶ ὅπως ἐκείνη ὅλη τὴν νύκτα παρέμενε μὲ εὐχαρίστηση στὸν τάφο, ἐρευνώντας ἀπὸ κοντὰ τὴν ἀνάσταση τοῦ Κυρίου, ἔτσι κι ἐκεῖνος ἂς ἐπιζητεῖ σὲ ὅλη του τὴν ζωὴ τὴν ἀνάσταση τοῦ λόγου ποὺ βρίσκεται μέσα του πεθαμένος. Αὐτὸς ὅμως ποὺ θέλει νὰ μιμηθεῖ τὴν Μαρία τοῦ Ἰακώβου, ἂς προσηλώνει τὸν νοῦ του στὸ θεωρητικὸ μέρος. Αὐτὸς ἂς ἀσχοληθεῖ σ’ ὅλη του τὴν ζωὴ μὲ τὴν μελέτη τῶν θείων ἐννοιῶν, καὶ μέσα ἀπὸ τὴν ἀληθινὴ γνώση ἂς γεννήσει μέσα του τὸν λόγο καὶ ἂς καρπώνεται τὴν συγγένεια ποὺ ἔχουμε μὲ τὸν Θεὸ κατὰ χάρη. Γιατί ὁ Σωτήρας μας, μᾶς λέει· «Μητέρα καὶ ἀδελφοί μου εἶναι ὅσοι ἐφαρμόζουν τὸ θέλημά μου». Τέλος ἂς μιμηθεῖ τὴν Σαλώμη ἐκεῖνος ποὺ ὡς πρὸς τὴν ἀναζήτηση τοῦ καλοῦ ἀποδείχθηκε ράθυμος στὴν νεανική του ἡλικία, γιατί ἦταν βυθισμένος στὸν ὕπνο τῆς ραθυμίας. Αὐτὸς λοιπόν, ὅταν ἀνατείλει ὁ ἥλιος, δηλαδὴ ὅταν θὰ τὸν φωτίσει τὸ θεῖο φῶς, ἂς ἀποδιώξει τὴν ραθυμία καὶ ἂς συγκαταριθμήσει τὸν ἑαυτό του στὴν χορεία ἐκείνων ποὺ ἔχουν ἤδη ἐντρυφήσει στὸ ἀγαθό. Τὸ ὄνομα Σαλώμη ἑρμηνεύεται «εἰρηνικὴ» καὶ δηλώνει τὴν ἀγαθὴ ψυχὴ ποὺ νίκησε τὰ πάθη καὶ εἰρηνεύει, ὅσο μπορεῖ. Αὐτὲς λοιπὸν ἀφοῦ μιμηθοῦμε σχετικὰ μὲ τὴν γνώση τοῦ λόγου, ἂς ζητήσουμε ὁλοπρόθυμα, ὅταν ἀνατείλει ὁ ἥλιος, ὅταν φωτιστεῖ δηλαδὴ τὸ ἡγεμονικὸ τῆς ψυχῆς μας, καὶ διασκορπιστεῖ σὰν τὸ σκοτάδι ἡ ἄγνοια τῶν λογισμῶν. Ἐὰν λοιπὸν συμπεριφερθοῦμε ἔτσι, θὰ δοῦμε τὴν καρδιά μας νὰ ἀπαλλάσσεται ἀπὸ τὴν σκλήρυνσή της, σὰν νὰ σηκώνεται μία πέτρα. Ὅταν δὲ μαλακώσει ἡ καρδιά μας, θὰ φανεῖ σὲ μᾶς ὁ ἄγγελος, ἡ κίνηση δηλαδὴ τῆς συνειδήσεως, ποὺ θὰ μᾶς ἀναγγέλλει τὴν ἀνάσταση τοῦ λογιστικοῦ μέρους τῆς ψυχῆς, ποὺ εἶχε νεκρωθεῖ μέσα μας. Ἂς γίνουμε λοιπὸν στοὺς ἄλλους διδάσκαλοι τοῦ καλοῦ, σὲ ὅσων ἡ ἀκοὴ πείθεται στὴν ἀκρόαση τῶν θείων λόγων. Σὲ ὅσους ὅμως θεωροῦν ὅτι ἡ θεία διδασκαλία εἶναι ἀνοησίες, ἂς μὴν ποῦμε σὲ κανέναν τίποτα. Γιατί δὲν εἶναι θεμιτὸ νὰ ἀποκαλύπτουμε τὰ θεῖα μυστήρια στοὺς ἀπίστους, αὐτὰ ποὺ ἐμεῖς ἀξιωθήκαμε νὰ δοῦμε. Ἔτσι θὰ ἀποφύγουμε καὶ ὁ λόγος νὰ εἶναι ἀνώφελος καὶ μεῖς νὰ γίνουμε γι’ αὐτοὺς αἴτιοι μεγαλύτερης καταδίκης. Καὶ ὁ Χριστός, ὁ Θεός μας, ποὺ μᾶς ζωοποίησε μὲ τὴν ἀνάστασή του ἀπὸ τοὺς νεκρούς, αὐτὸς ἂς μᾶς ἀναστήσει καὶ ἀπὸ τὸν θάνατο ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὶς ἁμαρτίες, κι ἂς μᾶς ἀξιώσει νὰ κληρονομήσουμε τὴν βασιλεία του. Ἀμήν.

, , ,

Σχολιάστε