Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Παράδοση

ΜΕ ΕΛΛΗΝΟ-ΟΡΘΟΔΟΞΗ ΠΑΙΔΕΙΑ ΣΤΗΝ ΕΥΡΩΠΗ! «Ὅσοι ζητοῦν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα νὰ διαγράψει τὴν παράδοσή της θέλουν μία Ἑλλάδα χωρὶς αὔριο». (Κ. Χολέβας)

Μὲ ἑλληνο-ὀρθόδοξη παιδεία στὴν Εὐρώπη! 

Κωνσταντῖνος Χολέβας

ἐφημ. «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ», 10.09.2013

.                Ἐνοχλημένος ὁ πρωθυπουργὸς Ἀντώνης Σαμαρᾶς ἀπὸ τὶς ἐπιθέσεις ἀριστερῶν βουλευτῶν ἐναντίον τῆς ἐθνικῆς μας ταυτότητας, ἀφιέρωσε μία σχετικὴ παράγραφο κατὰ τὴν ὁμιλία του στὴ Διεθνῆ Ἔκθεση Θεσσαλονίκης (7/9/2013). Τόνισε ὅτι ὁρισμένοι, δῆθεν εὐρωπαϊστές, βάλλουν κατὰ τῆς Ἱστορίας ποὺ διδάσκεται στὰ σχολεῖα καὶ θέλουν νὰ τὴν ξαναγράψουν. Θύμισε ὅτι οἱ ἴδιοι κύκλοι ἀμφισβητοῦν τὴ θρησκευτική μας παράδοση. Διακήρυξε ὅτι, γιὰ νὰ εἶσαι καλὸς Εὐρωπαῖος, δὲν ὑπάρχει κανένας λόγος νὰ ἐγκαταλείψεις τὴν ἐθνικὴ καὶ τὴ θρησκευτικὴ κληρονομιά σου. Καὶ δείχνοντας τὴν ἀπόφασή του νὰ ἐμποδίσει τὴν ἀλλοίωση τῆς παιδείας μας, ἐστράφη πρὸς τὸν μητροπολίτη Θεσσαλονίκης κ. Ἄνθιμο λέγοντας: «Παναγιώτατε, αὐτὰ τελείωσαν». Πρόσθεσε δὲ ὅτι οἱ εὐρωπαϊκοὶ λαοὶ σέβονται τὴν ἐθνική τους ταυτότητα, ἐνῶ, ὅποτε ἀποκόπηκαν ἀπὸ τὶς ρίζες τους, δὲν ὠφελήθηκαν.
.                Πράγματι οἱ ὀπαδοὶ τοῦ ἐθνομηδενισμοῦ, τοῦ ἀφελληνισμοῦ καὶ τῆς ἀποχριστιανοποιήσεως χρησιμοποιοῦν πολὺ συχνὰ τὴν Εὐρώπη ὡς πρόσχημα γιὰ τὸ γκρέμισμα τῶν ἱερῶν καὶ τῶν ὁσίων τοῦ ἔθνους μας. Ἀλλὰ τὶς περισσότερες φορὲς ἔχουν ἄδικο. Ἡ Εὐρώπη οὐδέποτε ζήτησε νὰ σβήσουμε τὸ θρήσκευμα ἀπὸ τὰ δημόσια ἔγγραφα, οὔτε νὰ ξαναγράψουμε τὴν Ἱστορία μὲ φιλοτουρκικὸ πνεῦμα, οὔτε βεβαίως ζήτησε νὰ μετατρέψουμε τὰ Θρησκευτικὰ σὲ ἕνα ἀνούσιο πολυπολιτισμικὸ συνονθύλευμα θρησκειολογικῶν πληροφοριῶν. Στὴν Εὐρώπη ἐπικρατεῖ τὸ ὁμολογιακὸ καὶ ὄχι τὸ θρησκειολογικὸ μάθημα Θρησκευτικῶν. Στὰ σχολεῖα ποὺ ἡ ἴδια ἡ Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση ἱδρύει καὶ χρηματοδοτεῖ γιὰ τὰ παιδιὰ τῶν ὑπαλλήλων της τὰ Ἑλληνόπουλα διδάσκονται ἀπὸ τὴν Α´ δημοτικοῦ τὰ ὀρθόδοξα Θρησκευτικὰ καὶ μὲ ὕλη πλουσιότερη ἀπὸ αὐτὴ τῶν δημοσίων σχολείων μας.
.                Μιλώντας γιὰ τὴν Εὐρώπη, κρίνω σκόπιμο νὰ μεταφέρω τὶς ἀπόψεις ἑνὸς σπουδαίου Ἕλληνα μελετητῆ τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πνεύματος. Ὁ ἀείμνηστος Παναγιώτης Κανελλόπουλος, φιλόσοφος καὶ πολιτικός τοῦ προηγούμενου αἰῶνος, ὑπογράμμιζε ὅτι ἡ ἀποκοπή μας ἀπὸ τὶς χριστιανικὲς ρίζες μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει σὲ ἀκρότητες, βία καὶ ὁλοκληρωτισμούς. Ἔγραφε σχετικά: «Ἡ πιὸ προγραμματισμένη καὶ τραγικότερη ἄρνηση τῆς ἀνεκτικότητας σημειώθηκε στὶς ὧρες ἐκεῖνες τῆς Ἱστορίας τοῦ κόσμου ποὺ ἔκαναν τὸν ἄνθρωπο νὰ ἀγνοήσει ἢ καὶ νὰ ἀρνηθεῖ, νὰ χλευάσει καὶ νὰ κατατρέξει τὴ θρησκεία… ἀντικαθιστώντας την εἴτε μὲ τὴν ὑπερφυσικὴ δική του Λογική, ὅπως στὴ μεγάλη Γαλλικὴ Ἐπανάσταση, εἴτε μὲ τὴν ὑπερφυσικὴ δική του Διαλεκτική, ὅπως στὰ κομμουνιστικὰ καθεστῶτα, εἴτε μὲ τὸ ὑπερφυσικὸ ἐγκόσμιο Ἐγὼ ἑνὸς λαοῦ, ὅπως στὴ Γερμανία τοῦ Χίτλερ».
.                Ἡ συζήτηση περὶ παιδείας καὶ Εὐρώπης μᾶς μεταφέρει στὴ γειτονική μας Ἰταλία. Ὅταν πρὸ ὀλίγων ἐτῶν μία μητέρα ζήτησε νὰ κατέβει ὁ Ἐσταυρωμένος ἀπὸ τὶς σχολικὲς αἴθουσες, διότι ἐνοχλοῦνται τὰ ἄθεα παιδιά της, τότε σύσσωμες ἡ κοινωνία, ἡ διανόηση καὶ ἡ πολιτικὴ ἡγεσία τῆς Ἰταλίας διαμαρτυρήθηκαν καὶ ἀπαίτησαν τὴν παραμονὴ τοῦ χριστιανικοῦ συμβόλου στὶς σχολικὲς τάξεις. Ἀκόμη καὶ ἡ κομμουνίστρια βουλευτὴς Νατάλια Γκίνσμπουργκ συνυπέγραψε μὲ τὸ ἐπιχείρημα ὅτι ὁ Ἐσταυρωμένος ἐκφράζει τὴν ταυτότητα τοῦ ἰταλικοῦ λαοῦ. Μνημειώδης εἶναι ἡ ἀπόφαση τοῦ ἰταλικοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας γιὰ τὸ ἴδιο θέμα (13/2/2006). Ἀναφέρει μεταξὺ ἄλλων:
.                «Σὲ ἕναν χῶρο μὴ θρησκευτικὸ ὅπως εἶναι τὸ σχολεῖο, ποὺ ἔχει στόχο τὴν ἐκπαίδευση τῶν νέων, ὁ Ἐσταυρωμένος μπορεῖ πάλι γιὰ τοὺς πιστοὺς νὰ παραμένει σύμβολο θρησκευτικῶν ἀξιῶν, ἀλλὰ γιὰ τοὺς μὴ πιστοὺς ἡ ἀνάρτησή του δὲν μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ σύμβολο θρησκευτικῶν διακρίσεων. Σὲ ἕναν βαθμὸ ἀντιπροσωπεύει μὲ τρόπο συνθετικὸ καὶ εὐκόλως ἀντιληπτὸ καὶ διδακτικό, περισσότερο ἀπὸ κάθε ἄλλο σύμβολο, ὁρισμένες ἀξίες τῆς κοινωνίας, οἱ ὁποῖες ἐμπνέουν τὴ συνταγματική μας τάξη, ποὺ ἀποτελεῖ θεμέλιο τῆς κοινωνικῆς συμβιώσεως. Ὑπὸ αὐτὴ τὴν ἔννοια ὁ Ἐσταυρωμένος ἀποτελεῖ ἀκόμη καὶ στὸ πλαίσιο τοῦ ἐκκοσμικευμένου μὴ θρησκευτικοῦ κράτους σύμβολο κατ᾽ ἐξοχὴν παιδαγωγικό, ἀσχέτως τῆς θρησκευτικῆς πίστης τῶν μαθητῶν».
.                Ὅσοι ζητοῦν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα νὰ διαγράψει τὴν παράδοσή της θέλουν μία Ἑλλάδα χωρὶς αὔριο.

, , , ,

Σχολιάστε

ΕΝ ΟΝΟΜΑΤΙ ΤΗΣ “ΠΡΟΣΤΑΣΙΑΣ” ΔΙΕΥΚΟΛΥΝΟΥΝ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΗ ΤΟΥΣ!

 

ΟΙ ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΙ ΕΙΣ ΤΗΝ ΥΠΗΡΕΣΙΑΝ ΤΗΣ ΚΑΤΑΡΡΕΥΣΕΩΣ
ΤΩΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΩΝ ΜΝΗΜΕΙΩΝ

Τοῦ πρωτ. π. Διονυσίου Τάτση

ἐφημ. «Ὀρθόδοξος Τύπος» 05.07.2013

 EIΣ. ΣΧ. ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Ἡ ἀντίληψη πολὺ συχνὰ τῶν ἀρχαιολόγων γιὰ τὰ ἐκκλησιαστικὰ μνημεῖα [«στὸ ὄνομα τῆς προστασίας τῶν μνημείων, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα διευκολύνει τὴν κατάρρευσή τους»μοιάζει μὲ τὴν …«φορμόλη» (βλ. σχετ.: https://christianvivliografia.wordpress.com/2013/05/31/παράδοση-βεβαιότητα-ἤ-αὐτοσχεδιασμ/) τῶν εἰδημόνων τῆς … “παραδόσεως”, ἐκείνων ποὺ γνωρίζουν… πολὺ καλὰ καὶ κατέχουν …“αὐθεντικὰ” καὶ κατ᾽ ἀποκλειστικότητα τὴν παράδοση! Ἐν ὀνόματι τῆς «ἀναγεννήσεως» τῆς Ἱ. Παραδόσεως διευκολύνουν τὴν ἀποδόμηση καὶ τὸν “ἐνταφιασμό” της μὲ «σάβανα».

.         Πρόσφατα διάβασα μία εἴδηση, ποὺ μὲ προκάλεσε. Ἀθωώθηκε Μητροπολίτης στὸ Ἐφετεῖο γιὰ ἐργασίες, ποὺ εἶχε κάνει σὲ μοναστήρι τῆς περιφέρειάς του, χωρὶς τὴν ἄδεια τῆς ἀρχαιολογικῆς ὑπηρεσίας. Πρωτοδίκως εἶχε καταδικαστεῖ σὲ φυλάκιση ὀκτὼ μηνῶν. Ἡ τελικὴ ἀπόφαση ἐκδόθηκε μετὰ ἀπὸ ὀκτὼ χρόνια!
.         Ἀπὸ τὴν ἱστορία αὐτὴ -ἡ ὁποία δὲν εἶναι μοναδική- ἀναδεικνύεται ὅτι καὶ στὸν χῶρο τῆς Ἐκκλησίας ἡ ἀρχαιολογικὴ ὑπηρεσία δημιουργεῖ προβλήματα, στὸ ὄνομα τῆς προστασίας τῶν μνημείων, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα διευκολύνει τὴν κατάρρευσή τους, ἀφοῦ δὲν διαθέτει ἡ ἴδια τὰ ἀπαιτούμενα ποσὰ καὶ ἐμποδίζει τοὺς Μητροπολίτες, τοὺς κληρικοὺς καὶ τοὺς μοναχοὺς νὰ προβαίνουν σὲ διάφορες ἐργασίες.
.         Ὑπάρχουν πολλὰ σημεῖα ἀσυνεννοησίας μὲ τοὺς ἀρχαιολόγους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ δικά τους κριτήρια καὶ εἶναι προσκολλημένοι στὸ παρελθόν. Πιστεύουν ὅτι μόνο αὐτοὶ προστατεύουν τὰ μνημεῖα. Ἡ πραγματικότητα ὅμως εἶναι διαφορετική. Οἱ προθέσεις τους δὲν εἶναι πάντα ἁγνές.
.         Βέβαια, ἔχουν τὸ νόμο μὲ τὸ μέρος τους καὶ μποροῦν νὰ ἐλέγχουν τὰ ἔργα, ποὺ κάνει ἡ Ἐκκλησία. Ἐκεῖνο ποὺ τοὺς διακρίνει εἶναι ἡ βραδύτητα στὶς ἐνέργειες. Δὲν βιάζονται, γιὰ νὰ διασωθοῦν τὰ μνημεῖα, ποὺ κινδυνεύουν. Θεωροῦν ὅτι εἶναι καλύτερο νὰ καταρρεύσουν παρὰ νὰ παρέμβουν οἱ κληρικοί. Οἱ ὑποδείξεις τους εἶναι ὑπερβολικὲς καὶ στοιχίζουν δύο καὶ τρεῖς φορὲς περισσότερο. Εἶναι ἀδύνατο νὰ τὶς ἀκολουθήσουν οἱ κληρικοί, οἱ ὁποῖοι συγκεντρώνουν τὰ χρήματα μὲ πολλὴ δυσκολία.
.         Ἔχει παρατηρηθεῖ ὅτι πολλὲς φορὲς οἱ κληρικοὶ γνωρίζουν καλύτερα μερικὰ πράγματα ἀπ᾽ ὅ,τι οἱ ἀρχαιολόγοι, κυρίως σὲ θέματα λειτουργικότητας τῶν Ἱ. Ναῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν συντηροῦνται ἁπλῶς, γιὰ νὰ τοὺς ἐπισκέπτονται οἱ περίεργοι τουρίστες, ἀλλὰ γιὰ νὰ τελεῖται ἡ θεία Λειτουργία καὶ νὰ ἐξυπηρετοῦνται οἱ πνευματικὲς ἀνάγκες τῶν πιστῶν. Αὐτὸ ὅμως δὲν ἐνδιαφέρει τοὺς ἀρχαιολόγους. Γι᾽ αὐτοὺς μέγιστη ἀξία ἔχει ἡ συντήρηση τοῦ παλαιοῦ μνημείου, ἀλλὰ καὶ τῶν κακοτεχνιῶν, ποὺ ἐνδεχομένως ἔχει.
.         Ὅσες φορὲς τοὺς μιλᾶνε οἱ κληρικοὶ γιὰ τὴ λειτουργικότητα τῶν Ἱ. Ναῶν, αὐτοὶ δὲν ἀκοῦν καὶ μιλοῦν ἀπαξιωτικά. Εἶναι φυσιωμένοι καὶ ὡς «εἰδήμονες» δὲν μποροῦν νὰ συνεννοηθοῦν μὲ τοὺς λειτουργοὺς τοῦ Ὑψίστου. Δυστυχῶς, οἱ περισσότεροι ἀρχαιολόγοι εἶναι ἄσχετοι περὶ τὴ θρησκεία, ἂν ὄχι καὶ ἐχθρικοί. Ἄλλοι πάλι εἶναι ἰδιοτελεῖς καὶ θέλουν τὰ ἱερὰ χρήματα τῆς Ἐκκλησίας νὰ πηγαίνουν στὰ δικά τους συνεργεῖα…
.         Ὁ ρυθμὸς μὲ τὸν ὁποῖο κινοῦνται οἱ ἀρχαιολογικὲς ὑπηρεσίες καὶ ἡ πτωχεία, ποὺ συνήθως τὶς διακρίνει, συμβάλλουν στὴ γρηγορότερη καταστροφὴ τῶν ἐκκλησιαστικῶν μνημείων. Καὶ αὐτὸ εἶναι ἕνα πρόβλημα, ποὺ δὲν πρέπει νὰ ἀγνοεῖ ἡ Διοίκηση τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ δὲ κληρικοὶ ποὺ ὁδηγοῦνται στὴ δικαιοσύνη γιὰ «παραβάσεις» τοῦ νόμου περὶ προστασίας τῶν μνημείων δὲν πρέπει νὰ ἀνησυχοῦν. Τέτοιες διώξεις εἶναι πρὸς ἔπαινόν τους. Ὁ Θεὸς θὰ ἀναγνωρίσει τὸ ἔργο τους καὶ θὰ τοὺς ἀμείψει ἀνάλογα. Ἀλλὰ καὶ ὁ πιστὸς λαὸς δὲν θὰ τοὺς ἀφήσει μόνους. Θὰ ἐκδηλώσει μὲ πολλοὺς τρόπους τὴν ἀγάπη του στὸ πρόσωπό τους, προσφέροντας συγχρόνως καὶ τὰ ἀπαιτούμενα ποσὰ γιὰ νὰ ὁλοκληρώσουν τὸ θεοφιλὲς ἔργο τους.

 ΠΗΓΗ ἠλ. κειμένου: thriskeftika.blogspot.gr

, ,

Σχολιάστε

ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΒΕΒΑΙΟΤΗΤΑ ἢ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΣ; Παρατεινόμενη ἡ ἐκκλησιολογική ἐκτροπή τοῦ περιοδικοῦ “ΣΥΝΑΞΗ”-“Σάβανα” καὶ “φορμόλες”! ! ! («Θέλουμε τή βεβαιότητα τῆς Ἐκκλησίας, ὄχι τούς αὐτοσχεδιασμούς τῆς θολοκουλτούρας», πρωτ. Ἰω. Φωτόπουλος)

Παράδοση: βεβαιότητα ἤ αὐτοσχεδιασμός;
Παρατεινόμενη ἡ ἐκκλησιολογική ἐκτροπή τοῦ περιοδικοῦ ΣΥΝΑΞΗ

Πρωτ. Ἰωάννου Φωτοπούλου

.           Ὁ λόγος γιά τήν Ἐκδήλωση – συζήτηση στό Μέγαρο Μουσικῆς πού προκάλεσε ὁ ἀρχισυντάκτης τοῦ περιοδικοῦ ΣΥΝΑΞΗ Θανάσης Παπαθανασίου τή Δευτέρα 1η Ἀπριλίου 2013 μέ θέμα: «Παράδοση: κίνδυνος ἤ ἐλπίδα;». Τρεῖς οἱ ὁμιλητές. Ὁ π. Βασίλειος Γοντικάκης, Προηγούμενος τῆς Ἱ. Μ. Ἱβήρων, ὁ κοσμήτωρ τῆς Θεολ. Σχολῆς κ. Μάριος Μπέγζος καί ὁ κ. Θ. Παπαθανασίου. Ὁ κ. Παπαθανασίου μίλησε τελευταῖος γιά 19 λεπτά καί, νομίζω, ἦταν ἐκεῖνος πού ἔδωσε τό στίγμα τῆς ἐκδηλώσεως στέλνοντας συγκεκριμένα μηνύματα στούς συγκεντρωμένους.
.            Τό περιοδικό «Σύναξη» ἔχει ὡς ὑπότιτλο τή φράση «Σπουδή στήν Ὀρθοδοξία». Ἔτσι κάθε ἔκφραση τοῦ περιοδικοῦ προφορική ἤ γραπτή θά ἔπρεπε νά ἀπηχεῖ καί νά σπουδάζει αὐτό τό στόχο, τήν Ὀρθοδοξία. Κατ᾽ ἀρχάς δέν ἔχω ἀκόμη καταλάβει ποιά ἦταν ἡ ἀφορμή γιά τό θέμα τῆς ἐκδηλώσεως, τήν ἀξιολόγηση τῆς Παραδόσεως. Τί εἶναι αὐτό πού ἀπασχολεῖ τούς ἀνθρώπους τῆς «Συνάξεως»; Ἴσως βασανίζονται ἀπό τήν ἀποτυχία «ἀναγεννήσεως» τῆς Παραδόσεως μέ τήν ἀναπάντεχη διακοπή τῆς προηγουμένης ἀρχιεπισκοπίας καί τήν ἀνακοπή τῶν θεσμικῶν ἀλλαγῶν πού ἐπεδίωκαν σέ ὅλο τό φάσμα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς. Καί ἴσως γι΄ αὐτό προσπαθοῦν νά κρατοῦν τό θέμα «Παράδοση» στήν ἐπικαιρότητα προσδοκώντας καλλίτερες μέρες γιά τήν ἐπιτυχία τῶν σκοπῶν τους.

.                  Παρακολουθώντας μέ ἰδιαίτερη προσοχή τήν εἰσήγηση τοῦ κ. Παπαθανασίου ἐντόπισα κάποια σημεῖα, τά ὁποῖα θά ἤθελα νά σχολιάσω.

α) Ὅρισε τήν παράδοση ὡς «ρεῦμα συνέχειας ζωῆς, ἐννόησης καί βίωσης τῆς ζωῆς», ὡς κάτι πού «δέν εἶναι ἕνα πρᾶγμα, μιά συμπαγής μᾶζα, ἀλλά ρεύματα ζωντανά, φωτεινά καί σκοτεινά πού συχνά ἀνταμώνονται καί συγκρούονται» καί πρόσθεσε σέ δεύτερο πρόσωπο : «ἔχεις εὐθύνη νά διακρίνεις». Τώρα, ἐπειδή ἡ Θεολογία ἔχει ὅρους σαφεῖς, περιέχοντας σαφῆ νοήματα, πού μέ τή σειρά τους ἀνταποκρίνονται σέ ὀντολογικές ἀλήθειες, σωστικές γιά τόν ἄνθρωπο καί τόν κόσμο, θά ἔπρεπε ὁ κ. Παπαθανασίου νά ἐξηγήσει τί ρεύματα εἶναι αὐτά. Ρεύματα ἰδεολογικά, θρησκευτικά, ρεύματα κάποιας ἐνέργειας, ἱστορικά μορφώματα πού πᾶνε κι ἔρχονται, φεύγουν καί ξανάρχονται. Καί μετά νά μᾶς ἐξηγήσει ποιά ἀπό αὐτά τά ρεύματα εἶναι «φωτεινά» καί ποιά εἶναι «σκοτεινά». Ποῦ, πῶς πότε συγκρούονται καί τέλος πῶς ἐγώ θά διακρίνω.

β) Μίλησε γιά παράδοση πού «κομίζει ἀνάσταση καί ἔχει νά ἀντιπαλαίψει τό θάνατο» καί γιά παράδοση πού «εἶναι φορμόλη σέ πτώματα πού δέν ἔχουν κανένα ρόλο στό σήμερα», γιά τήν «ἀνατριχιαστική ἰδέα μιᾶς ἀπολιθωμένης παράδοσης ἑνός κειμένου κλεισμένου» καί γιά «παράδοση μιᾶς ζωντανῆς Ἐκκλησίας» πού «εἶναι ἕνα κείμενο πού… συνεχίζεται καί φτιάχνεται καί θά φτιάχνεται μέχρι τό τέλος τῆς ἱστορίας». Καί ἐδῶ δέν μᾶς ἐξήγησε πῶς ἐννοεῖ τήν παράδοση.

γ) Ὁ κ. Παπαθανασίου πρόβαλε μιά παράδοση ἑνός, ὅπως λέει «ζωντανοῦ Θεοῦ», τό ὁποῖο προτείνει νά ἀκολουθήσουμε, ἑνός -ἄλλος χαρακτηρισμός- «ἀνυπότακτου», ἑνός Θεοῦ «ἐλεύθερου». Καί ἐδῶ δυσκολεύτηκα νά καταλάβω περί τίνος μιλοῦσε.

δ) Σέ κάποιο σημεῖο τοῦ λόγου του ὁ κ. Π. ἔκανε ἀναφορά στόν κανόνα τῆς λατρείας δηλ. στήν παράδοση τῆς λατρείας καί στόν κανόνα τῆς πίστεως δηλ. στά δόγματα τῆς πίστεως. Εἶπε πώς αὐτά εἶναι πολυτιμότατα, ἀλλά ἐμεῖς συχνά «τά πολύτιμα τά μετατρέπουμε σέ ἀντίσκηνα καί σέ σάβανα». Σιγά-σιγά ἀρχίζω νά καταλαβαίνω. Καί θά ἤθελα ἐδῶ νά συσκεφθῶ ἐξ ἀποστάσεως μέ τόν κ. Παπαθανασίου, δηλ. νά διαλεχθῶ μέ τίς ἐκπεφρασμένες σκέψεις του καί νά καταλάβω καλά-καλά ποιά εἶναι γι᾽ αὐτόν ἡ ἀπολιθωμένη» ἤ ἀλλιῶς «ἐκπνευματισμένη» παράδοση τήν ὁποία ὁ κ. Π. ἀποστρέφεται διά τῶν χαρακτηρισμῶν του αὐτῶν, ποιά εἶναι ἡ «φορμόλη» καί τά «πτώματα» πού φέρουν στό νοῦ μας ἀτμόσφαιρα νεκροτομείου μιά καθολική νέκρωση. Καί ἀπό τήν ἄλλη ποιά ἡ παράδοση τοῦ «ἀνυπότακτου», «ζωντανοῦ» Θεοῦ, ἡ ὁποία, ὅπως λέει, «φτιάχνεται».

.             Μᾶς λέει ὁ κ. Π., ἀναφερόμενος στό παραδεδομένο δόγμα καί τήν παραδοθεῖσα Θεία Λατρεία, ὅτι κάποιοι – ὄχι ἐκεῖνος βέβαια – ἀλλά ἡ πλειονότητα ἡμῶν τῶν κληρικῶν, τήν τέλεση τῆς διαμορφωμένης ἐν φόβῳ Θεοῦ Λατρείας, ὅλες τίς Ἀκολουθίες (τό Μεσονυκτικό, τόν Ὄρθρο, τίς Ὧρες, τόν Ἑσπερινό, τό Ἀπόδειπνο) καί αὐτή τή Θ. Λειτουργία καί τά Μυστήρια, τά μετατρέπουμε σέ «σάβανα». Μέ τά σάβανα ἀσφαλῶς τυλίγουμε τά πτώματα. Πῶς μετατρέπουμε τή Θ. λατρεία σέ σάβανα; Μᾶς τό λέει ἀλλοῦ, δανειζόμενος τή γλῶσσα τῶν ὑπολογιστῶν. Κάνοντας «ἀντιγραφή καί ἐπικόλληση». Καί ἐννοεῖ μ᾽ αὐτό τήν τέλεση τῆς Θ. ἐκκλησιαστικῆς Λατρείας, κατά τή διάρκεια τῆς ζωῆς τῆς Ἐκκλησίας, ὅπως παραδἰδεται καί παραλαμβάνεται ὑπό τῶν ἁγίων Πατέρων ἀπό γενιά καί γενιά! Δι᾽ αὐτῆς τῆς συγκεκριμένης, δοκιμασμένης λατρείας ὄχι μιᾶς αὐτοσχέδιας ἤ ἐπιστημονικῶν προδιαγραφῶν προσευχητικῆς διαδικασίας, οἱ ἱερεῖς ὡς «οἰκονόμοι τῶν μυστηρίων τοῦ Θεοῦ» καί οἱ λαϊκοί μετέχουμε στή Θεία Χάρη καί συγκροτοῦμε ἐν τῇ Θείᾳ Εὐχαριστίᾳ τό Σῶμα τῆς Έκκλησίας. Αὐτή ἡ παράδοση κατά τόν κ. Θ. Π γίνεται σάβανο πού τυλίγει πτώματα ἤ «φορμόλη» πού συντηρεῖ πτώματα. Τί ἐννοεῖ; Ἐννοεῖ τή λειτουργική χρήση τῶν κειμένων τῆς ἁγίας Γραφῆς στήν πρωτότυπη γλῶσσα, τά ἱερά Κείμενα τῆς Λατρείας, τούς ὑμνους, τίς εὐχές τίς ἐκφωνήσεις τῶν κληρικῶν, τή θεσπέσια καί κατανυκτική μουσική καί τήν τάξη πού τελοῦνται. Ὁ ζῆλος μας καί ἡ ἐπιμονή μας λοιπόν εἶναι τἀ σάβανα καί ἡ φορμόλη καί τό ὅλον τῆς Θ. Λατρείας, τά πτώματα πού «δέν ἔχουν κανένα ρόλο στό σήμερα».
.                  Ἄς δοῦμε τώρα ποιά εἶναι ἡ παράδοση τοῦ «ἀνυπότακτου», «ἐλεύθερου» Θεοῦ τοῦ κ. Παπαθανασίου. Γιά νά ἀκυρώσει στή συνείδηση τῶν ἀκροατῶν του τήν ἀξία τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως εἶπε ὅτι «στόν παλιό κόσμο τόν Θεό ὅριζε τό ἱερό, ἕνας ἱερός ναός, ἤ ἕνα ἱερό ὄρος, πού σημαίνει ὅτι ἡ παράδοση ὅριζε τό Θεό. Ὁ Χριστός τό ἀντέστρεψε. Ὁ Θεός ὁρίζει τήν παράδοση».
.            Ποιά εἶναι ἡ ἀλήθεια; Πράγματι ὁ Θεός πάντοτε ὅριζε καί ὁρίζει τήν Παράδοση καί στόν παλιό καί τό νέο κόσμο. Γιατί δηλαδή; Ὁ Θεός δέν προσέταξε τό Μωϋσῆ νά κατασκευάσει τήν σκηνή τοῦ Μαρτυρίου ὑποδεικνύοντάς του καί τόν τρόπο; Ὁ Θεός δέν προσέταξε τό Σολομῶντα νά χτίσει τόν Ναό; Δέν ἦταν ὁ Χριστός πού ἐξέβαλε τούς ἐμπόρους μέ τή βία ἀπό τόν «Οἶκο τοῦ Πατρός» Του; Καί ἐπειδή ὁ κ. Π. ἐπικαλεῖται τό διάλογο μἐ τἠ Σαμαρείτιδα χρειάζεται νά θυμηθεῖ ὅτι ὁ Χριστός, ὁ ἀληθινός Θεός καί νομοθέτης εἶναι καί πάλι ἐκεῖνος πού καθορίζει τήν ὑπέρβαση τῆς παλαιᾶς λατρείας διά τῆς Θ. Λατρείας ἐν τῇ Ἐκκλησίᾳ. Καί καθόλου δέν ἦταν ἀνυπότακτος ὁ Χριστός, τηρώντας τὀν Νόμο, συμπληρώνοντάς τον καί ὑπερβαίνοντάς τον ὅπου ἔκρινε χάριν τῆς σωτηρίας μας. Καθόρισε δή τή νέα Λατρεία παραδίδοντας τήν τέλεση τῶν Μυστηρίων τοῦ Θείου Βαπτίσματος καί Χρίσματος τῆς Θείας Εὐχαριστίας, τῆς Ἱερᾶς Ἐξομολογήσεως, τοῦ Εὐχελαίου τοῦ Γάμου καί τῆς Ἱερωσύνης στούς ἁγίους Ἀποστόλους. Οἱ ἀπόστολοι μέ τους μαθητές τους σύχναζαν γιά προσευχή στό Ναό (σ᾽ αὐτό τό ἱερό τοῦ «παλαιοῦ κόσμου» κατά τόν κ. Παπαθανασίου) καί στή συνέχεια κατ᾽ οἶκον τελοῦσαν τή Θεία Εὐχαριστία. Τέλος οἰκοδομήθηκαν ναοί γιά τή Λατρεία καί σταδιακά διαμορφώθηκε ἡ τωρινή λατρεία.
.           Ὅλα αὐτά μυρίζουν φορμόλη στόν κ. Παπαθανασίου, ἴσως καί σέ κάποιους ἄλλους πού συμμερίζονται τίς ἰδέες του. Θέλει «καινούργιες σελίδες» Ἡ τελουμένη κατά τήν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας λατρεία, ἡ ἀνέκαθεν καί τώρα καί πάντοτε παρέχουσα εἰρήνη καί εὐφροσύνη, κοινωνία μέ τόν Κύριο μας Ἰησοῦ Χριστό καί τούς ἀδελφούς, ἡ ζωογονοῦσα καί τρέφουσα τήν ψυχή μας τοῦ μυρίζει νέκρα. Ἐξ αἰτίας της νιώθει σαβανωμένος, τήν αἰσθάνεται σάν ἕνα σκοτεινό ρεῦμα πού τόν βασανίζει. Τελικά πάσχει ἀπό πλήξη! Γι᾽ αὐτό ψάχνει γιά νά ἀκολουθήσει τόν «ζωντανό Κύριο τῶν ἐκπλήξεων καί τῶν ἀνατροπῶν». Τῶν ἐκ-πλήξεων, γιά νά ἀπαλλαγεῖ ἀπό τήν βασανιστική πλήξη. Βέβαια τέτοιος Κύριος δέν εἶναι ὁ Χριστός. Ἴσως…κάποιος Ἄλλος!
.             Ὁ Χριστός ἀνέτρεψε τήν ἁμαρτία, τόν διάβολο, τή φθορά καί τόν Θάνατο. Ἀντεισήγαγε τή ζωή τῆς Θείας Χάριτος. Ἀνέτρεψε καί τήν ἀπολυτότητα τοῦ παλαιοῦ Νόμου, τόν συμπλήρωσε καί τοῦ ἔδωσε τό ἀληθινό του νόημα καί ἔδωσε τόν δικό Του νόμο, πνευματικώτερο καί ἀπαιτητικώτερο. Παρέδωσε τά ἱερά Μυστήρια στούς Οἰκονόμους τῶν μυστηρίων Του, τούς ἁγίους Ἀποστόλους, καί ἐκεῖνοι ἀρχικά καί οἱ διάδοχοί τους ἅγιοι Πατέρες διαμόρφωσαν ἐν φόβῳ Θεοῦ ἀβίαστα τή Θ. Λατρεία.
.             Μήπως καί οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι ἀθετοῦν τόν «ἀνυπότακτο» Χριστό «τῶν ἐκπλήξεων καί τῶν ἀνατροπῶν», ὅταν παρακινοῦν τούς χριστιανούς μέ τά λόγια «στήκετε καί κρατεῖτε τάς παραδόσεις, ἅς ἐδιδάχθητε εἴτε διά λόγου εἴτε δι᾽ ἐπιστολῆς ἡμῶν» (Β´ Θεσ. β´15) ἤ ὅταν τούς ἐπαινοῦν μέ τά λόγια «ἐπαινῶ δέ ὑμᾶς ἀδελφοί, ὅτι…καθώς παρέδωκα ὑμῖν τάς παραδόσεις κατέχετε» (Α´ Κορ. ια´ 2). Μήπως μυρίζουν φορμόλη τά λόγια τοῦ Μ. Βασιλείου: «Ἀπό τά δόγματα καί τάς ἀληθείας πού φυλάσσει ἡ Ἐκκλησία ἄλλα μέν τά ἔχομεν πάρει ἀπό τήν γραπτήν διδασκαλίαν, ἀλλά δέ, πού μυστικῶς ἔφθασαν μέχρις ἡμῶν, ἐκ τῆς παραδόσεως τῶν Ἀποστόλων, τά ἐκάμαμεν δεκτά….ἄν ἐπιχειρούσαμεν νά ἐγκαταλείψωμεν ὅσα ἐκ τῶν ἐθῶν εἶναι ἄγραφα, διότι δῆθεν δέν ἔχουν μεγάλην σημασίαν, χωρίς νά τό καταλάβουμε θἀ ἐζημιώναμεν τόΕὐαγγέλιον εἰς τήν οὐσίαν του…( Περί Ἁγίου Πνεύματος); Μήπως νοιώθει ἀνατριχιαστικά καί ἀπολιθωμένα τά λόγια τοῦ Συνοδικοῦ τῆς Ὀρθοδοξίας : Οἱ προφῆται ὡς εἶδον, οἱ Ἀπόστολοι ὡς ἐδίδαξαν, ἡ Ἐκκλησία ὡς παρέλαβεν, οἱ Διδάσκαλοι ὡς ἐδογμάτισαν, ἡ Οἰκουμένη ὡς συμπεφρόνηκεν, ἡ Χάρις ὡς ἔλαμψεν…οὕτω πιστεύομεν…»;
.               Τά ἰδεολογήματα τοῦ κ. Παπαθανασίου μοῦ θυμίζουν κάποια πλουσιόπαιδα, πού χωρίς νόημα στή ζωή τους καταφεύγουν δικαιολογημένα στίς «ἀνατροπές» στόν «κόπο» καί τή «διακινδύνευση» κάνοντας ἐπικίνδυνα σπόρ ὀρειβασίας, rafting, surfing, BASE jumping κλπ. γιά νά ἀποφύγουν μέ τίς «ἐκπλήξεις» τήν θανατερή τους πλήξη. Παρόμοια μοῦ φαίνεται, σκέφτεται καί ὁ κ. Παπαθανασίου, ὁ ὁποῖος ὄχι ἀπό ἔλλειψη νοήματος ζωῆς, ἀλλά ἀπό κάποια παράδοξη ἀγωνία ἀντιτάσσει στήν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας τὁ «γράψιμό» του, τή «σύνθεσή» του τό «φτιάξιμό» του καί τή «διακινδύνευσή» του. Ζητάει νά φτιάχνεται ἡ παράδοση «μέ νέες σελίδες», ὄχι μέ ἀντιγραφή καί ἐπικόλληση.
.              Τό βασικό του, κατά τήν ἐκτίμησή μας, σφάλμα ἔγκειται στό γεγονός ὅτι παρομοιάζει τήν ἐκκλησιαστική Παράδοση μέ κάποιο «κείμενο πού φτιάχνεται». Ἅμα δέν φτιάχνεται, εἶναι νεκρή. Μά, ἡ Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας δέν εἶναι γραμμένα χαρτιά καί βιβλία. Εἶναι ὁ Ζῶν Χριστός μεταδιδόμενος εἰς ἕκαστον πιστόν καί σέ ὅλη τήν Ἐκκλησία διά τῆς ἀκτίστου Χάριτος. Ὅμως τήν Ἐκκλησία Του δέν τήν ἄφησε χωρίς ὅρια καί Κανόνες. «Καί φραγμόν αὑτῇ περιέθηκεν…». Διά νά μετάσχει κάποιος τῆς ἀκενώτου ἀκτίστου Χάριτος, ὀφείλει νά δεχθεῖ τήν ἀκριβῆ πίστη σ’ Αὐτόν καί τόν Πατέρα καί τό ἅγιο Πνεῦμα. Ὀφείλει νά δεχθεῖ τήν διδασκαλία καί τίς ὑποθῆκες τῶν ἁγίων Ἀποστόλων καί τῶν ἁγίων Πατέρων. Καί ἐκεῖ προκύπτουν τά κείμενα τῆς Ἱερᾶς Παραδόσεως. Αὐτά παρέχουν ἀσφάλεια καί βεβαιότητα στήν πορεία μας, στήν ἐν Χριστῷ ζωή.
.               Ὁ κ. Παπαθανασίου μοιάζει νά ἀπεχθάνεται τίς βεβαιότητες. Ὑποτιμώντας ὅσους ἀκολουθοῦμε κατά δύναμη τήν Παράδοση εἶπε: «Ἡ μαγεία καί ὁ φανατισμός εἶναι εὔκολες παραδόσεις μέ βεβαιότητες πού δέν ἔχουνε ἐκπλήξεις». Ποιά εἶναι ἡ «μαγεία»; Ἡ πίστις ὅτι τελουμένης τῆς Θείας Εὐχαριστίας, ἀκριβῶς ὅπως μᾶς παρεδόθη ὑπό τῆς Ἐκκλησίας, μεταλαμβάνουμε αὐτοῦ τοῦ Σώματος καί Αἵματος τοῦ Χριστοῦ; Ἤ ἡ βεβαιότητα ὅτι στερούμεθα τῆς Χάριτος, ὅταν τελεῖται ἡ παραμορφωμένη Λειτουργία τοῦ π. Μπέη, πού μέσα στήν ἀρχαιοτάτη εὐχή τῆς Ἁγίας Ἀναφορᾶς παρενέβαλε ἀτιμωρητί λόγια τοῦ Ὁμήρου καί τοῦ Πλάτωνος; ἤ ὅτι εἶναι ἀμφίβολο, ἄν λαμβάνουμε τή Χάρη τοῦ Μ. Ἁγιασμοῦ, ὅταν στή θἐση τῶν καθιερωμένων εὐχῶν τῶν Θεοφανείων διαβάζονται τά φαιδρά καί βλάσφημα τερατουργήματα τοῦ κοιμηθέντος Μητροπολίτου Μελετίου;
.               Καί τί εἶναι «φανατισμός»; Τό ὅτι δέν δεχόμαστε τίς συμπροσευχές μέ τούς αἱρετικούς, ὅπως ἐπιτάσσει ὁ Ευαγγελιστής Ἰωάννης καί οἱ Κανόνες τῶν Οἰκουμενικῶν Συνόδων;
.            Μάλιστα σέ μιά ἔξαρση ἀγάπης (;) πρός τούς αἱρετικούς εἶπε ὁ κ. Παπαθανασίου ὅτι «στόν 21ο αἰῶνα ἐκκλησιαστικοί ἄνδρες θά ὀνειρεύονταν κατάβαση φωτιᾶς ἀπό τόν οὐρανό κατά μίμηση τοῦ Προφήτη Ἠλία (sic) κατά τῶν ἑτεροδόξων». Θά ἦταν ἴσως καλό πρίν ἐκδηλώσει τή συμπάθειά του πρός τούς αἱρετικούς νά ἰδεῖ τούς ἐν Χριστῷ ὀρθοδόξους ἀδελφούς του μέ ἀγάπη, στίς πραγματικές τους διαστάσεις καί προθέσεις καί ὄχι σάν ἐπικίνδυνα καταστροφικά ὄντα.
.         Ἄς εἶναι. Μόνο πού πρέπει νά γνωρίζει ὁ κ. Θ.Π. ὅτι ἡ ὑπό τῆς Παραδόσεως παρεχομένη βεβαιότητα δέν σημαίνει γιά τόν Χριστιανό ἐπανάπαυση. Ὄχι, ὁ κάθε Χριστιανός «δέν βάζει τό Θεό στό τσεπάκι», ὅπως εἶπε. Πατᾶ σταθερά στή βεβαιότητα τῆς πίστεως καί τῆς Παραδόσεως γιά νά ἀγωνισθεῖ τόν καλόν ἀγῶνα. Καί διατρέχει πολλούς κινδύνους στόν ἀγῶνα αὐτό, ὅπως μᾶς διδάσκουν οἱ θεοφόροι Πατέρες μας. Τέλος δέν λείπει ἡ «ἔκπληξη» στούς ἐν Κυρίῳ ἀσκουμένους ἀδελφούς, ὅταν ὁ Κύριος τούς ἐπισκέπτεται διά τῆς Χάριτος καί τούς προσφέρει τά οὐράνια δῶρα Του…
.           Μπορεῖ νά ὑπάρξουν καί Χριστιανοί πού ἀρκοῦνται στήν τήρηση κάποιας νηστείας στήν παρακολούθηση τῆς Θ. Λειτουργίας καί σέ κάποιες ἐλεημοσύνες νομίζοντας ὅτι αὐτά εἶναι ἀρκετά καί παρέχουν βέβαιη σωτηρία. Ἀσφαλῶς εἶναι σέ λάθος δρόμο, ἀλλά γιά ὅλους ἔχει ὁ Θεός.
.                 Ἤθελα τώρα νά ἐπιστρέψω στόν τελικό στόχο τῆς ἐκδηλώσεως, δηλαδή στό «γράψιμο» τῆς παραδόσεως «μέ νέες σελίδες», πού μέ ἀγωνία ἐπιθυμεῖ ὁ ἀρχισυντάκτης τοῦ περιοδικοῦ ΣΥΝΑΞΗ κ. Θανάσης Παπαθανασίου. Ὁ λόγος μου θά φανεῖ σκληρός, ἀλλά ὅσα ἀναφέρονται στή συνέχεια δέν εἶναι ἄλλο ἀπό ἀκριβῆ παραθέματα καθηγητῶν καί συγγραφέων πού σχετίζονται μέ τή ΣΥΝΑΞΗ, ὡς στενοί συνεργάτες της. Τά παραθέματα αὐτά εἶναι οἱ «νέες σελίδες» πού «φτιάχνονται» καί πού κατά τόν κ. Παπαθανασίου, θά ἀφαιρέσουν τά «σάβανα»τῆς Παραδόσεως, θά ζωογονήσουν τήν «ἀπολιθωμένη παράδοση», καί θά νεκραναστήσουν «τά πτώματα» τῆς Παραδόσεως πού συντηρεῖ ἡ «φορμόλη» τοῦ φανατισμοῦ μας.

1) Ὁ κοσμήτωρ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Μ. Μπέγζος, ὁ ἕνας ἐκ τῶν τριῶν εἰσηγητῶν τῆς ἐκδηλώσεως «Παράδοση : Κἰνδυνος ἤ ἐλπίδα;» καί τακτικός συνεργάτης τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ ἔχει δηλώσει σέ δημοσιογράφο ὅτι δέν εἶναι σίγουρο ὅτι ὑπῆρξε ὁ Χριστός(!!)», καί ὅτι «δέν ἀποδεικνύεται μαθηματικῶς ἡ ὕπαρξη τοῦ Χριστοῦ» (Φρόντισε ὅμως νά ἐξαφανίσει τό σχετικό video..)

2) Ὁ καθηγητής τῆς Θεολ. Σχολῆς τοῦ Ἀριστ. Παν. /θες/νικης κ. Π. Βασιλειάδης, στενός συνεργάτης τοῦ περιοδικοῦ ἔγραψε : «Ἡ Ἐκκλησία δέν ἀντλεῖ τήν ὕπαρξή της καί τήν ὑπόστασή της…ἀπό τό παρόν ἤ ἀπό τό παρελθόν (ἀ κ ό μ η  κ α ί  ἀ π ό  τ ό  γ ε γ ο ν ό ς  Χ ρ ι σ τ ό ς) ἤ ἀπό αὐτό πού τῆς δόθηκε ὡς θεσμός, ἀλλά …ἀπό τά ἔσχατα. (Ἐπετηρίδα Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Ἀριστ. Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, Τόμ. 11, σελ. 25-32).

3) Ὁ καθηγητής κ. Χ. Γιανναρᾶς στό βιβλίο του ”Ἐνάντια στή θρησκεία” ἐκφράζοντας τόν παλαιό πόθο του γιά σεξουαλική ἀπελευθέρωση τῶν χριστιανῶν χλευάζει τήν ἀειπαρθενία τῆς Παναγίας γράφοντας : «Ὅτι ἡ λειτουργία τῆς μητρότητας συνιστᾶ ἀκαθαρσία βεβαιώνεται ὄχι μόνο μέ τίς εὐχές πού διαβάζονται στή λεχώ, ὄχι μόνο μέ τήν ἀπαγόρευση μετοχῆς στήν Εὐχαριστία (ἤ καί εἰσόδου στό ναό) τῶν γυναικῶν κατά τήν περίοδο τῶν ἐμμήνων. Βεβαιώνεται καί στίς ἐπίμονες ἐπαναλήψεις τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὑμνολογίας ὅτι ἡ Παναγία Θεοτόκος ἔμεινε καί μετὰ τόκον Παρθένος, ὅτι εἶναι ἀειπάρθενος, ὅτι ὁ τόκος (τοκετός) οὐκ ἐλυμήνατο τὰς κλεῖς τῆς Παρθένου, δέν κατέλυσε τή σωματική (ἀνατομική) της παρθενία» (σ. 200, 2001).

.         Μέ τά τρία παραπάνω παραθέματα καθίσταται σαφές ὅτι ἡ ΣΥΝΑΞΗ φτιάχνοντας διά τῶν συνεργατῶν της «νέες σελίδες» στό κείμενο τῆς Παραδόσεως ἔχει ξεσχίσει τίς σελίδες τῆς ἀληθινῆς Παραδόσεως, ἔχει διαγράψει τόν Χριστό καί τήν Παναγία. Δέν ἀφαιρεῖ «σάβανα», ἀλλά σαβανώνει τόν Χριστό καί τόν πετᾶ στό χρονοντούλαπο τῆς Ἱστορίας.
.         Ἄς συνεχίσουμε παραθέτοντας ἀποσπάσματα ὅσων εἶπε ὁ μόνιμος συνεργάτης τοῦ περιοδικοῦ ΣΥΝΑΞΗ π. Βασίλειος Θερμός κατά τήν παρουσίαση τοῦ βιβλίου τοῦ π. Γεωργίου Μπασιούδη «Ἡ δύναμη τῆς λατρείας. Ἡ συμβολή τοῦ π. Ἀλεξάνδρου Σμέμαν στή λειτουργική θεολογία» πού ἔγινε στή «Στοά τοῦ Βιβλίου», καί κατά τήν ὁποία μίλησαν ὁ συγγραφέας τοῦ βιβλίου, ὁ π. Βασίλειος Θερμός καί ὁ κ. Θανάσης Παπαθανασίου.
.           Μέ τίς μηδενιστικές του τοποθετήσεις στήν ὁμιλία του ὁ π. Β. Θερμός, άκυρώνει τήν καθιερωμένη Θεία Λειτουργία, θεωρεῖ αἴτιο τό Βυζάντιο γιά τή «φθορά»(;;;) τῆς λατρείας, πετάει στά σκουπίδια τήν Ὑμνογραφία τῆς Ἐκκλησίας, τή λειτουργική θεολογία τῶν ἁγίων Πατέρων καί προτείνει γενικό ξεκαθάρισμα ἀκόμα καί στή Λατρεία τῶν 3 πρώτων αἰώνων. «Φτιάχνει» κι αὐτός τίς ρυπαρές του σελίδες γιά τήν… παράδοση, ἀκολουθώντας τόν ὑποτιθέμενο «ἀνυπότακτο Χριστό τῶν ἐκπλήξεων καί τῶν ἀνατροπῶν».

.           Προσεκτική ἀνάγνωση τῶν παρακάτω παραθεμάτων ἀπό τήν ὁμιλία του θά πείσει τόν καλοπροαίρετο ἀναγνώστη γιά τήν ἀλήθεια τῶν ἰσχυρισμῶν μας.

α) «…μέσα στή Λειτουργία, ἀλλά καί στίς ἄλλες ἀκολουθίες ἔχουν εἰσβάλει ἔνθετα τά ὁποῖα ἐκφράζουν τό βυζαντινό παλάτι. Καμμία σχέση· ἡμέρα μέ τή νύκτα· “μίξις ἄμικτος καί τέρας ἀλλόκοτον’”.

β) .. Ἠ μεγάλη φθορά στή λατρεία ἔγινε στά βυζαντινά χρόνια, ἐπειδή τό Βυζάντιο κράτησε πάρα πολύ-1100 χρόνια- καί προσφερόταν γιά νά γίνουν πάρα πολλές ἀλλοιώσεις καί φθορές. Καί ὑπ᾽ αὐτήν τήν ἔννοια συμμερίζομαι τίς ἐπικριτικές τοποθετήσεις τοῦ π. Ἀλεξάνδρου Σμέμαν σχετικά μέ τό ρόλο τοῦ Βυζαντίου…Νομίζω ὅτι ἐκεῖ ἄρχισε ἡ φθορά καί ὁ ἐκφυλισμός πού δέν εἶναι ὁρατός λόγῳ τῆς μεγάλης ἄνθισης τῆς Ὑμνογραφίας, τῆς θεολογικῆς γραμματείας, τῶν Ὑπομνημάτων πάνω στή λατρεία. Ἐπεκράτησε πλέον τό φαινόμενο τῆς λειτουργικῆς εὐσέβειας, ἡ ὁποία ἐπεκάλυψε τίς παραφθορές…Ὁ π. Σμέμαν φθάνει στό σημεῖο νά πεῖ ὅτι ἡ λειτουργική εὐσέβεια εἶναι ὁ κυριώτερος ἀντίπαλός μας…Ἐπίσης πρέπει νά ποῦμε ὅτι αὐτά [ἐννοεῖ ὁ π. Βασίλειος τίς ἀλλοιώσεις στή λατρεία] ὀφείλονταν στό γεγονός ὅτι… σέ ἀντίθεση μέ τούς βυζαντινολιγούρηδες πού εὐδοκιμοῦν πάρα πολύ στήν Ἐκκλησία μας, τό Βυζάντιο δέν ἦταν μιά κοινωνία ἁγίων. Ἦταν ἕνας πολιτισμός πού ἤθελε νά ἐμπνέεται ἀπό τό Εὐαγγέλιο καί τόν Χριστό, ἕνας πολιτισμός ὅπως ὅλοι μέ τά ἐλαττώματα τῶν ἀνθρώπων καί γι᾽ αὐτό ἔσβησε».

γ) «Ἡ βασική φθορά πού συνέβη ἐδῶ, καί ὁ μοναχισμός ὑπῆρξε ὁ βασικός μοχλός γι᾽ αὐτήν- πού τοῦ χρωστᾶμε τόσα τοῦ μοναχισμοῦ καί τώρα καί τότε ἐννοεῖται- ἦταν ἡ εἰσαγωγή τῆς θεραπευτικῆς πνευματικότητος ἀντί τῆς ἐκκλησιολογικῆς πνευματικότητος πού ὑπῆρχε προηγουμένως μέ ὅλα τά στοιχεῖα τοῦ ἀτομισμοῦ τοῦ αἰσθητισμοῦ…».

δ) «Δέν εἶναι ἡ ἀλήθεια μόνο στό ἀπώτατο παρελθόν. Δέν εἶναι ἡ καθαρή λατρεία αὐτή πού ἦταν στούς πρώτους αἰῶνες».

ε) «Παρατηροῦμε μιά πολύ μεγάλη ἀτολμία γύρω ἀπό τή διόρθωσή τους [τῶν ἀλλοιώσεων], πού ὑπάρχει ἐπείγουσα ἀνάγκη νά γίνει καί νά ἀποκατασταθεῖ ἡ λατρεία, ὄχι σ’ αὐτό πού ἦταν πρίν εἰσέλθουν τά ἄλλα στρώματα. Δέν εἶναι ἡ ἀλήθεια μόνο στό ἀπώτατο παρελθόν, δέν εἶναι ἡ καθαρή λατρεία αὐτή πού ἦταν στούς πρώτους αἰῶνες. Χρειάζονται κριτήρια μέ τά ὁποῖα θά ξεκαθαρίσουμε τί θά μείνει. Τί ἀπό τά παλιά τί ἀπ’ τά νεώτερα…».

.           Στή συνέχεια παραθέτουμε ἰδέες καί τοποθετήσεις συνεργατῶν τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ, ὅπως τίς ἐκθέτουν σ’αὐτό τό ἴδιο τό περιοδικό. Δέν λέω, καί τό τονίζω αὐτό, ὅτι ὅλοι οἱ συνεργάτες ἐκφράζουν αἱρετικές ἤ λανθασμένες ἀπόψεις καί θεωρίες. Ὅμως ἡ διαρκής ἀνάμιξη ἀληθείας καί πλάνης καί τό διαρκές καί ἔμμονο πρόταγμα τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ γιά στοχαστική θεολογία δημιουργεῖ σύγχυση στούς ἀναγνῶστες πού ἐμπιστεύονται τό περιοδικό. Ἐξ ἄλλου καί ὅλες οἱ αἱρέσεις ἔχουν τό χαρακτηριστικό νά παρεμβάλουν στή διδασκαλία τους τό δηλητήριο τοῦ ψεύδους.

.          Τό τεῦχος 71 τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ σηματοδότησε μιά μανιώδη καμπάνια κατά τῆς παραδεδομένης λατρείας. Τούς συνεργάτες τοῦ τεύχους αὐτοῦ ἐνοχλεῖ ὅλη ἡ τάξη τῆς Θ. Λειτουργίας. Γιατί ἡ προετοιμασία τῆς Θείας Εὐχαριστίας λέγεται «Πρόθεση» ἤ «Προσκομιδή», γιατί γίνεται ἡ Μικρά Εἰσοδος, γιατί ὑπάρχουν αὐτοί καί αὐτοί οἱ συμβολισμοί, γιατί ὑπάρχουν τά Εἰρηνικά καί τά Πληρωτικά, γιατί ἀναγινώσκονται μυστικῶς οἱ εὐχές, γιατί διαβάζουμε τίς εὐχές τῆς Θείας μεταλήψεως κλπ, κλπ.(σ. 22-37) . Κάποιον ἐνοχλεῖ ὁ ἀσπασμός τοῦ χεριοῦ τῶν κληρικῶν (σ. 41), ἄλλον ὁ θυσιαστικός χαρακτήρας τῆς θείας Λειτουργίας (σ. 41). Τό θέμα τῆς λειτουργικῆς γλώσσας εἶναι ἐπίσης σέ πρώτη διάταξη, δηλ. οἱ μεταφράσεις τῶν λειτ. κειμένων στή δημοτική καί ἡ συγγραφή νέων τροπαρίων στή Δημοτική (σ. 52) ὅπως καί ἡ ἀλλαγή τοῦ Τυπικοῦ (σ. 48-54). Προτείνεται μιά καινούργια Ἀκολουθία γάμου, ὅπου μαζί μέ ἄλλες αὐθαίρετες καινοτομίες δἐν διαβάζεται ἡ εὐαγγελική περικοπή περί τοῦ ἐν Κανᾷ γάμου, ἀλλά περικοπή ἀπό τήν ἀρχιερατική προσευχή τοῦ Κυρίου!(72-81). Ἀλλος πάλι συνεργάτης γιά τό γάμο ἰσχυρίζεται ὅτι δέν χρειάζεται ἡ ἀκολουθία τοῦ ἀρραβῶνος, ὅτι οἱ δύο μεγάλες εὐχές τοῦ γάμου πρέπει νά γίνουν μία, ὅτι καποιες εὐχές καί δεήσεις δέν χρειάζονται καί πρέπει νά καταργηθοῦν, ἐνῶ μέ τό ζόρι δέχεται νά διατηρηθεῖ στήν Ἀκολουθία τό «Πάτερ ἡμῶν», ὅπως λέει «γιατί εἶναι μιά πολύ γνωστή καί ἀγαπητή προσευχή», ἐνῷ καταλήγει ὅτι ἡ Ἀκολουθία τοῦ γάμου «θά μποροῦσε νά τελεῖται στή Δημοτική»(σ. 86) Ἀκολουθεῖ καί ἄλλη πρόταση ἄλλης πάλι Ἀκολουθίας Γάμου (σ. 87). Ἀκόμη καί ὁ πολιτικός γάμος προτείνεται ὡς ὑποχρεωτικός ἀπό στέλεχος τῆς Ἀκαδημίας Θεολ. Σπουδῶν τοῦ Βόλου! (σ. 92). Ὅλο τό τεῦχος παρουσιάζει θεολόγους πού ἔχουν τή μανία τῆς ἀναμορφώσεως τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ περισσότεροι μιλοῦν μέ τέτοια ἄνεση σάν νά τούς δόθηκε ἐξουσία νά γκρεμίσουν ὅ, τι ὑπάρχει στή ζωή τῆς Ἐκκλησίας κατά τίς ἀπόψεις τους, τίς σπουδές τους καί τήν ὄρεξή τους. Ἀπουσιάζει ὁ στοιχειώδης σεβασμός πρός τήν Παράδοση τῆς Ἐκκλησίας.
.             Στό τεῦχος 72 (σσ. 38-41) ὁ προμνημονευθείς κ. Πέτρος Βασιλειάδης διακηρύσσει ὃτι μετά τή χρυσῆ περίοδο τοὺ Χριστιανισμοῦ τῶν 8 πρώτων αἰώνων ὑπάρχει «ἔλλειψη ὑ γ ι ο ῦ ς θεολογικοῦ προβληματισμοῦ» καί ζητεῖ «τήν κατάργηση τοῦ τέμπλου στή σημερινή του μορφή». Ζητεῖ ἡ λατρεία «νά πραγματοποιεῖται στήν καθομιλουμένη γλῶσσα». Προτείνει «ἐναλλακτικές λύσεις στήν ἀρχιτεκτονική καί διαρρύθμιση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ χώρου». Ἀμφισβητεῖ τό ρόλο τῶν ψαλτῶν καί τῶν χορῶν στή διευκόλυνση τῆς συμμετοχῆς τοῦ ἐκκλησιάσματος καί ἀμφιβάλλει γιά τό ἄν «τό εἶδος τῆς μουσικῆς πού χρησιμοποιεῖται εἶναι τό καταλληλότερο γιά νά ἀποδώσει τά νοήματα τοῦ κειμένου». Τό χειρότερο -γιατί ὑπάρχει καί χειρότερο- μᾶς…προειδοποιεῖ ὅτι ἄν δέν ὑλοποιηθοῦν οἱ προτεινόμενες αὐτές μεταρρυθμίσεις του, ἡ λειτουργία «μπορεῖ πολύ εὔκολα νά ἐκτραπεῖ στήν καλύτερη περίπτωση σέ μιά ἄχρηστη καί περιττή τυπολατρία καί στή χειρότερη σέ μαγική, σακραμενταλιστική (ἀκόμη καί δαιμονική) εκδήλωση, πού ἀντί νά κατευθύνει τή χριστιανική κοινότητα πρός τό ὅραμα τῆς Βασιλείας, νά τήν ἀποπροσανατολίζει ὁδηγώντας την σέ ἀτομιστικές μυστικῆς ὑφῆς ἀτραπούς….καί τελικά στό θάνατο, στήν κόλαση.»(σ.40- 41).
.          Πᾶμε στό τεῦχος 112 τῆς ΣΥΝΑΞΗΣ. Ἐκεῖ διαβάζουμε στό ἄρθρο «Περί μεταφράσεων τῶν λειτουργικῶν κειμένων» τά λόγια τοῦ κοιμηθέντος Μητροπολίτου Μελετίου : «Προτιμῶ νά ἀκολουθῶ τόν ἀντίθετο δρόμο ἀπό τόν ἅγιο Γρηγόριο τόν Θεολόγο καί τόν ἅγιο Ἰωάννη τόν Δαμασκηνό! Ἐκεῖνοι λόγιοι κολοσσοί, γιά ἕνα πεῖσμα, νά δείξουν στούς εἰδωλολάτρες λόγιους καί σέ κάποιους νοσηρά ἑλληνολάτρες βυζαντινούς, ὅτι ξέρουν καί αὐτοί ἑλληνικά, ἔφτιαξαν τά περίφημα ἀρχαιοελληνικοῦ τύπου ποιήματα καί ἄσματά τους» (σ. 101). Νά μιά… ὡραία σελίδα, τῆς παραδόσεως, ἀπ᾽ αὐτές πού ὀρέγεται ὁ ἀρχισυντάκτης τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ, στήν ὁποία οἱ ἅγιοι Πατέρες ἀπό πεῖσμα καί κόμπλεξ («γιά νά δείξουν στούς εἰδωλολάτρες ὅτι ξέρουν καί αὐτοί ἑλληνικά») συνέθεσαν τά θεόπνευστα ὑμνογραφήματα πού τά ἔχει ἡ Ἐκκλησία πάνω ἀπό χίλια χρόνια στή λατρεία Της.
.          Κάνουμε ἕνα μεγάλο ἅλμα καί πᾶμε στά τεύχη 121 καί 122 τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ, πού εἶναι ἀφιερωμένα στήν «Κόλαση καί αἰωνιότητα». Σκοπός τους ἡ σὐγχυση καί ἀβεβαιότητα γιά τήν ὕπαρξη καί αἰωνιότητα τῆς Κολάσεως. Ἐνδεικτικά σταχυολογοῦμε ἀπό τό τεῦχος 121: ὁ κ. Γιανναρᾶς φοβούμενος τόν «κλαυθμό καί βρυγμό τῶν ὁδόντων» τῆς Καινῆς Διαθήκης διερωτᾶται «ἄν τά περί θεοπνευστίας τῆς Βίβλου, ἐφεύρημα τῶν προτεσταντῶν …ὁρίζουν τήν ἐκκλησιαστική ἐμπειρία» καί μετά ἕνα ἀκροβατικό στοχασμό μέ τά ἀναμασήματα περί «σχέσεως» καταλήγει στήν πλάνη περί ἀνυπαρξίας τοῦ ἁμαρτωλοῦ ἀνθρώπου μετά θάνατον, ἀφοῦ «καμιά λογική…δέν μπορεῖ νά συμβιβάσει τή μαρτυρία «ὁ Θεός ἀγάπη ἐστί» μέ τό ἐνδεχόμενο αὐτός ὁ Θεός ἀγάπη νά παγιδεύει στήν ὕπαρξη τόν ἀρνητή τῆς σχέσης μαζί του, μόνο γιά νά τόν βασανίζει σαδιστικά καί ἀτελεύτητα»( σ. 81, 83-84). Ἡ κ. Αἰκ. Τσαλαμπούνη ἀναμιγνύει τή διδασκαλία τῆς Βίβλου περί Κολάσεως μέ ἀπόκρυφα ἐξωβιβλικά κείμενα, γιά νά πεῖ ὅτι «ἡ κόλαση καί τό πρόβλημα τῆς Θεοδικίας πού συνδέεται μέ αὐτήν ἐξακολουθοῦν νά ἀπασχολοῦν τόν σύγχρονο ἄνθρωπο καί νά ἀπαιτοῦν μέ τόν ἕνα ἤ τόν ἄλλο τρόπο τήν ἐπίλυσή του» καί νά καταλήξει στήν πρόταση γιά ἀτομική τοποθέτηση στό θέμα: «Ἐναπόκειται λοιπόν στή διακριτική εὐχέρεια τοῦ κάθε ἀναγνώστη νά δώσει τή δική του ἀπάντηση…» (σ. 8- 19). Ὁ κ. Ἰω. Πλεξίδας ἐπικαλεῖται τίς ἀνοησίες περί γονιδίων τῆς βίας, τήν κληρονομικότητα καί τό περιβάλλον ὡς αἴτια τῆς ἐγκληματικῆς συμπεριφορᾶς, γιά νά δείξει τό ἀνεύθυνο τοῦ ἁμαρτάνοντος καί νά καταλήξει στήν «ἀδυνατότητα (sic) τῆς Κόλασης» ἐπικαλούμενος καί τόν ἀμφιβόλου ὀρθοδοξίας Berdyaev πού γράφει : «…ἡ ἰδέα περί τῆς αἰωνίου κολάσεως εἶναι ἀκατανόητος, μοχθηρά καί κακόβουλος» (σ.88-89).
.          Ἀπό τό τεῦχος 122: ἡ κ. Βάσω Κουντουμᾶ βρίσκει «πολλαπλές ἀντιφάσεις, παραλλαγές, διανοητικές περιπλανήσεις καί ἐνοράσεις τῆς βυζαντινῆς σκέψης σχετικά μέ τό ἐπέκεινα». Μέ βάση τούς λόγους τοῦ Κυρίου πρός τόν ληστή «Ἀμήν σοι λέγω, σήμερον μετ᾽ ἐμοῦ ἔσῃ ἐν τῷ παραδείσῳ», βρίσκει «ἑρωτήματα…ἀπό δογματική ἄποψη ἀναπάντητα» (σ.44-45). Γράφει ὅτι «στή λαϊκή φαντασία, οἱ θεοί αὐτοί» -τῶν εἰδώλων- ἦταν δαίμονες» καί στήν ὑποσημείωση 22 γράφει ὅτι αὐτό ἰσχυρίζεται καί ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Δαμασκηνός (σ. 48), ὑποχείριος ἴσως καί αὐτός τῆς λαϊκῆς φαντασίας! Γράφει ὅτι «οἱ Διάλογοι» τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Διαλόγου «βρίθουν ἀνεκδοτολογικῶν περιστατικῶν μέ πρωταγωνιστές φαντάσματα» καί συνεχίζει λέγοντας ὅτι «ὁ Μ. Φώτιος τούς γνωρίζει [τούς Διαλόγους] καί τούς ἐγκωμιάζει στή Μυριόβιβλο» (σ. 50) .Ἴσως κι αὐτός νά ἦταν ὑποχείριος παραμυθιῶν καί φαντασμάτων! Χαρακτηριστικό τῆς κυρίας αὐτῆς εἶναι ἡ ἀρνητική καί περιφρονητική ἀναφορά στούς ἁγίους Πατέρες καί ἡ ὑποταγή της στίς γνῶμες τοῦ τελευταίου δυτικοῦ «στοχαστῆ» καί ἑρευνητῆ» στίς ὁποῖες παραπέμπει.
.            Τά τεύχη 122(σσ. 67-81) καί 123 (σσ. 33-48) δημοσιεύοντας ὁ κ. Παπαθανασίου δύο κείμενα γιά τήν Ἱεραποστολή κάνει λόγο γιά τή δράση τοῦ ἁγίου Πνεύματος καί ἔξω ἀπό τά κανονικά ὅρια τῆς Ἐκκλησίας δηλ. στούς ἀθέους, τούς ἀβαπτίστους καί παντός εἴδους αἱρετικούς. Στό 123 δημοσιεύει θετικῶς ἀποσπάσματα κειμένων διαφόρων «ὀρθοδόξων» θεολόγων σύμφωνα μέ τούς ὁποίους «ἡ Ἐκκλησία δέν εἶναι ἰδιοκτήτης τῆς σωτηρίας, ἀλλά ὁ διάκονος τοῦ Θεοῦ…καί ὀ μάρτυρας τῆς ἀξιοπρέπειας τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου…».
.           Ίδού μερικά ἀποσπάσματα : «Εἶναι δυνατόν οἱ Χριστιανοί νά βλέπουν τίς παραδόσεις, τίς γραφές καί τίς πρακτικές τῶν ἄλλων θρησκειῶν ὑπό ἕνα πολύ θετικό φῶς, πού ἀντανακλᾶ τήν πανανθρώπινη ἀναζήτηση γιά τό (καί τήν ἀνταπόκριση στό) Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ» (τεῦχ. 122 σ. 42 ). «Ὅσοι βρίσκονται ἔξω ἀπό τή χριστιανική πίστη…δέν παύουν νά κινοῦνται μέσα στή μυστική ἀκτινοβολία τῆς δόξας του» (σ. 43). «μικρές ὁμάδες ἡμι-εὐαγγελικῶν ψυχῶν πού σέ κάποιο βαθμό ἀκολουθοῦν τά ἠθικά πρότυπα τῆς ἐπί τοῦ Ὄρους Ὁμιλίας συγκροτοῦν ἕνα εἶδος Ἐκκλησίας extra muros, ἔξω ἀπό τή θεσμική ἱστορική Ἐκκλησία [….] Τό «κατ᾽ εἰκόνα» μπορεῖ νά δουλέψει πολύ δυναμικά σέ ἕνα μή Χριστιανό. Ὁ κοσμικός (συμπαντικός) Χριστός, στόν ὁποῖο μπορεῖ νά μετέχει κάποιος χωρίς νά τόν κατονομάζει, εἶναι πολύ ἀληθινός» (σ. 44).

.            Παρατείναμε τήν παράθεση ἀποσπασμάτων ἀπό τεύχη τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ γιά νά φανεῖ τό πνεῦμα τοῦ περιοδικοῦ, πού δέν εἶναι καθόλου Σπουδή στήν Ὀρθοδοξία, νά κατανοηθοῦν οἱ…συνθετικές γιά τήν Παράδοση ἱκανότητες τῶν Συναξιτῶν καί οἱ στόχοι τους στό χῶρο τῆς Ἐκκλησίας.
.           Καταλαβαίνω τήν ἀγωνία τους καί τήν ἀνάγκη τους γιά δημιουργία, γιά «σύνθεση», γιά «φτιάξιμο», γιά «κόπο» καί ἀκροβατικές «διακινδυνεύσεις». Ἀλλά δέν εἶναι ἡ Ἐκκλησία καί ἡ ἁγία Της Παράδοση ὀ κατάλληλος χῶρος γιά τή δράση τους. Θά μποροῦσαν νά ἀσχοληθοῦν μέ τή φιλοσοφία, τήν ποίηση τή λογοτεχνία καί τίς εἰκαστικές τέχνες. Καί δέν τό λέω εἰρωνικά. Ἐξ ἄλλου, τό λιγώτερο ἀπ᾽ ὅ,τι φαίνεται, βαριοῦνται τήν Παράδοση στό σύνολό της καί τό περισσότερο τήν περιφρονοῦν τήν ἀπεχθάνονται ἤ καί τήν μισοῦν. Καί αὐτό νομίζω ἔγινε φανερό ἀπό τά προαναφερθέντα παραθέματα.
.               Ἄν παρά ταῦτα ἐπιμένουν στίς ἰδεοληψίες τους- μιλῶ γιά ἰδεοληψίες ἐπειδή ὅσα γράφουν καί λένε πηγάζουν ἀπό τό μυαλό τους, τίς συζητήσεις καί τά ξενόγλωσσα διαβάσματά τους καί τίς ἀτέλειωτες παραπομπές τους στούς ξένους συγγραφεῖς πού τίς καταπίνουν ἀμάσητες- πρέπει νά κατανοήσουν ὅτι οἱ ἀπόψεις τους καί οἱ θεωρίες τους, τά ὄνειρά τους γιά ἀλλαγές δέν γίνονται δεκτά ἀπό τό Σῶμα τῆς Ἐκκλησίας. Ἡ Παράδοση εἶναι Ζωή καί μεταγγίζει Ζωή. Ἡ Θεία Λατρεία εἶναιἡ ἀναπνοή τῆς Ἐκκλησίας. Κι ὅπως δέν ἀλλάζει ἡ διαδικασία ἀναπνοῆς πού ζωογονεῖ τόν ἀνθρώπινο ὀργανισμό, ἔτσι δέν ἀλλάζει ἡ τἀξη, ἡ γλῶσσα, ἡ ποίηση καί τά νοήματα τῆς ὀρθοδόξου λατρείας. Τή γλεντᾶμε καί τή χαιρόμαστε τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Κι ὅταν διαβάζουμε τίς «καινούργιες σελίδες» πού προτείνουν οἱ Συναξίτες ὡς συμπλήρωση τῆς Παραδόσεως μᾶς πνίγει ἡ φορμόλη καί ἡ πτωμαΐνη πού ἀποπνέει ἡ σκέψη τους, σκέψη οὐσιαστικά τοῦ ταλαίπωρου δυτικοῦ ἀνθρώπου πού ψάχνει ἀκόμη 2000 καί πλέον χρόνια μετά τή γέννηση τοῦ Χριστοῦ νά βρεῖ τό δρόμο του. «Πηγαίνω στήν Εὐρώπη» ἔγραφε ὁ Ντοστογιέφσκυ «καί ξέρω πώς πηγαίνω σέ νεκροταφεῖο».

.        Οὕτως ἐχόντων τῶν πραγμάτων προτείνουμε στό κατεστημένο τῆς ΣΥΝΑΞΕΩΣ νά ἀκολουθήσει τό δικό του δρόμο. Ἔτσι κι ἀλλιῶς οἱ ἀπόψεις τῶν περισσοτέρων συνεργατῶν τοῦ περιοδικοῦ ἔχουν χαρακτηριστικά σέκτας. Ἔχουν μιά δική τους ἰδέα περί Ἐκκλησίας, πού ἐκτείνεται ἔξω ἀπό τά κανονικά της ὅρια. Ἄς διαλεχθοῦν λοιπόν μέ τίς ἄλλες θρησκεῖες καί αἱρέσεις, ἄς συμπροσεύχονται μαζί τους, ἀφοῦ ὅλοι οἱ ἀλλόθρησκοι «κινοῦνται μέσα στήν ἀκτινοβολία τῆς δόξας» τοῦ Θεοῦ. Ἄς ἀγκαλιάσουν ἕνα «συμπαντικό Χριστό» πού μπορεῖ νά μήν ὑπάρχει κιόλας! Ἔχουν τούς δικούς τους «Πατέρες», ὅλους τούς ξένους στοχαστές. Ἔχουν στό νοῦ τους μιά ἄλλη λατρεία, μέ διαφορετικούς ναούς χωρίς τέμπλα, μέ ἄλλα τροπάρια στή δημοτική γλώσσα, μέ ἄλλη μουσική, μέ ἀράσωτους παπάδες, μέ ψυχοθεραπευτές στή θέση τῶν πνευματικῶν. Ἔχουν καί τή δική τους θεολογία πού ἀμφισβητεῖ τή θεοπνευστία τῆς Ἁγίας Γραφῆς, πού διαθέτει μιά περίεργη ἐσχατολογία καί Βασιλεία πού ἔχει εἰσβάλει στό ἐνθάδε, μέ ἀμφίβολη τήν ὕπαρξή μας μετά θάνατο καί μέ ἀμφιλεγόμενο Παράδεισο καί «ἁδυνατότητα» Κολάσεως. Τούς φαίνεται πολύ ἀληθινός καί σοβαρός ὁ Τέρυ Ἤγκλετον -πού κανείς δέν τόν ξέρει- καί τό ἔργο του «Πίστη λογική καί ἐπανάσταση» (τευχ. 123) καί πολύ παραμυθᾶς καί φαντασιόπληκτος ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Διάλογος! Ἄς φτιάξουν λοιπόν τή δική τους «ἐκκλησία».
.          Στήν Ἐκκλησία μας ἀρκεῖ ἡ ἁγιωτάτη Πίστη καί Παράδοσή Της. Ὅσα διδάσκει ἡ Ἁγία Γραφή καί Παράδοση μᾶς εἶναι ἀρκετά. Θέλουμε τή βεβαιότητα τῆς Ἐκκλησίας, ὄχι τούς αὐτοσχεδιασμούς τῆς θολοκουλτούρας. Μᾶς ἀρέσουν, μᾶς τέρπουν καί μᾶς ὁδηγοῦν πρός τόν Κύριό μας οἱ ναοί μας μέ τά ἱερά τέμπλα, τήν τέλεια ὑμνογραφία καί τήν ἀσύλληπτα κατανυκτική μουσική. Μᾶς χαροποιεῖ οἱ ἱερεῖς νά εἶναι ἐνδεδυμένοι ὅπως ὁ ἅγιος Νεκτάριος ὁ ἅγιος Νικόλαος ὁ Πλανᾶς ὁ π. Παΐσιος καί ὁ π. Πορφύριος. Τά θεολογικά καί ἀσκητικά συγγράματα τῶν ἁγίων Πατέρων παρέχουν σέ ὅλους ἀσφαλῆ τήν ὁδό τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Σεβόμεθα τούς ἱερούς Κανόνες τῶν Οἰκουμενικῶν καί τοπικῶν Συνόδων πού ρυθμίζουν ὅλη τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας. Ἀποστρεφόμεθα τίς καταστροφικές καινοτομίες πού ἔχουν κυριολεκτικά διαλύσει καί τά τελευταία ὑπολείμματα ἐκκλησιαστικότητος στή Δύση. Δέν μεταίρουμε «ὅρια ἅ ἔθεντο οἱ Πατέρες ἡμῶν».

.      Ἀγαπητοί ἀδελφοί συνεργάτες, φανατικοί φίλοι καί ὁμοϊδεάτες τοῦ περιοδικοῦ “ΣΥΝΑΞΗ” εἶστε ἐλεύθεροι νά ἀκολουθήσετε τόν δρόμο σας!

ΠΗΓΗ: orthros.eu

, , , ,

Σχολιάστε

TΟ ΑΓΙΟΝ ΟΡΟΣ ΚΑΙ Η ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ «Ἡ τραγικότητά μας συνίσταται στὸ ὅτι ἀδυνατοῦμε σήμερα νὰ κατανοήσουμε τὶς μεταβολές, γιατί ζοῦμε μέσα σ’ αὐτὲς καὶ συνυπάρχουμε μὲ ὅλες τὶς ἀδυσώπητες συνέπειές τους». (π. Γ. Δ. Μεταλληνός)

Τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ ἡ συνέχεια τῆς παραδόσεως

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Πρωτ. Γεωργίου Δ. Μεταλληνοῦ,
 «Ἡ Ἐκκλησία μέσα στὸν κόσμο»,
ἐκδ. Ἀποστ. Διακονίας,
Ἀθῆναι 1988, σελ. 231-243 

.            Εἶναι γεγονός, ὅτι στὴ χριστιανικὴ ἀρχαιότητα ὑπῆρξαν διάφορα μεγάλα μοναστικὰ κέντρα, στὴν Αἴγυπτο, τὴν Παλαιστίνη, τὴν Μικρασία, τὴν Μεγάλη Ἑλλάδα. Μὲ τὸν καιρὸ ὅμως παρήκμασαν. Ἀπὸ τὸν 10ο αἰώνα τὸ Ἅγιον Ὄρος ἀναζωογόνησε τὸν μοναχικὸ βίο τῶν ἄλλων παρηκμασμένων κέντρων καὶ ἀπέβη αὐτὸ μοναστικὸς χῶρος πανορθόδοξος καὶ ἐπισημότατος, ποὺ ἐφείλκυε τὸ θαυμασμὸ ὄχι μόνο τῶν Ρωμηῶν, ἀλλὰ καὶ «τῶν γύρωθεν ἐθνῶν», ὅπως παρατηρεῖ ὁ Ἀλέξιος Α´ ὁ Κομνηνός, τὰ ὁποῖα «ἐσεμνύνοντο διὰ τὸ μοναδικὸν εἰς τὰ ὅρη τῆς οἰκουμένης ἅγιον Ὄρος». Δίκαια, ἔτσι, σημειώνει ὁ π. Γεώργιος Καψάνης: «Εἶναι μεγάλη εὐλογία, ὅτι ἐν μέσῳ τῆς Ἐκκλησίας ὁ Παντελεήμων Κύριος ἐφύτευσε τὸν παράδεισο τοῦ περιβολιοῦ τῆς Παναγίας, τὸ ἅγιον Ὄρος, γιὰ νὰ ζωογονεῖ ὅλη τὴν Ἐκκλησία μὲ τὴ μυστικὴ ἀκτινοβολία τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ, ποὺ σκηνώνει στοὺς παλαιοὺς καὶ νέους ἁγίους του, στὰ ἱερὰ θεομητοροβάδιστα σκηνώματά του, στὴν ἀδιάκοπο καὶ ζῶσα μέχρι σήμερα ἁγιοπατερικὴ παράδοσή του».
.            Ἔτσι συνδέθηκε στενότατα τὸ Ἅγιον Ὄρος μὲ τὴ ζωὴ καὶ τοὺς πνευματικοὺς ἀγῶνες τῆς Ἑλληνορθόδοξης Ρωμανίας (Βυζαντίου) καὶ συνέχισε τὴν πνευματικὴ ἀκμή της. Γιατί ἰδανικὸ τῆς Ρωμηοσύνης δὲν εἶναι ἡ κατὰ κόσμον σοφία, ἀλλ’ ἡ θεία. Ὄχι ὁ κατὰ κόσμον σοφός, ἀλλὰ ὁ κατὰ Θεὸν σοφός, δηλαδὴ ὁ Ἅγιος. Δεῖγμα δὲ ἀκμῆς τῆς Ρωμηοσύνης εἶναι τὸ ἐπίπεδο τῆς πνευματικότητός της, δηλαδὴ οἱ Ἅγιοί της. Τὸ Ἅγιον Ὄρος ἔγινε τὸ θερμόμετρο τῆς πνευματικότητος τοῦ Γένους μας, ποὺ δὲν κυριεύθηκε ἀπὸ τὸ σκότος, οὔτε καὶ στοὺς αἰῶνες τῆς δουλείας, γιατί ποτὲ δὲν ἔλειψαν σ’ αὐτὸ οἱ θεούμενοι καὶ τὰ θαυματουργὸ λείψανα, δηλαδὴ οἱ φορεῖς τῆς Χάριτος.
.            Περαιτέρω ὁ κοινοβιακὸς μοναχισμὸς τοῦ Ἁγίου Ὄρους διέσωσε τὸ ὑπαρκτικὸ πλαίσιο καὶ πρότυπο (modellο) τῆς ἑλληνορθόδοξης κοινωνίας. Τόπος καταφυγῆς, ἀνανεώσεως καὶ ἀναγεννήσεως ἀρχόντων καὶ ἀρχομένων, κληρικῶν καὶ λαϊκῶν, ἀπέβη κανόνας στοιχήσεως τῶν ἐν κόσμῳ κοινοτήτων – ἐνοριῶν καὶ πνευματικὸς τροφοδότης τῆς ὅλης ζωῆς τους. Κι αὐτὸ σ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς βυζαντινῆς καὶ μεταβυζαντινῆς περιόδου.
.            Ὁ τρόπος αὐτὸς λειτουργίας τοῦ Ἁγίου Ὄρους κατέστη δυνατός, διότι τὸ «Περιβόλι τῆς Παναγίας» διασώζει τὴν ἑνότητα καὶ ὀργανικὴ διασύνδεση πνευματικότητας καὶ κοινωνικότητας. Σ’ αὐτὸ ἡ πνευματικότητα δὲν ὁδηγεῖται ποτὲ σὲ ἄσαρκο σπιριτουαλισμό, οὔτε ἡ πράξη σὲ ἀπνευμάτιστο ἀκτιβισμό. Μέσα στὰ μοναστικὰ κοινόβιά του συνειδητοποιεῖται ἀπόλυτα τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Χριστὸς δὲν καταργεῖ τὴ βιωτική μας διάσταση, ἀλλὰ τὴν ἁγιάζει καὶ τὴν καταξιώνει σὲ ζωὴ τοῦ Σώματός Του. πνευματικότητα διαφοροποιεται, τσι, π τν ξαΰλωση, τν δυαλισμ (τὴν «δαιμονοποίηση» τοῦ σώματος), τὴν ρεμβώδη ἀπραξία καὶ κάθε εἶδος «νιρβάνα». Ὁ Χριστὸς μᾶς ἕνωσε ὁλόκληρους στὸ Σῶμα Του, γιὰ νὰ μεταμορφωθεῖ σὲ «πνεῦμα»-προσευχὴ καὶ λατρεία ὅλη ἡ ζωή μας. Καὶ αὐτὸ γίνεται, ὅταν καὶ τὶς θεωρούμενες ὡς ὑλικὲς-βιωτικὲς πλευρὲς τῆς ζωῆς μας, ἐντάσσουμε μέσα στὴν ἀλήθειά Του, τὶς ἀπελευθερώνουμε δηλαδὴ μὲ τὴ Χάρη καὶ ἐνίσχυσή Του ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. συχαστικ παράδοση τς ρθοδοξίας, πο εναι χριστιανικ πνευματικότητα στν αθεντικότητά της, εναι ατ πο διέσωσε κα διασώζει τ γιον ρος.
.            Ὅπως γράψαμε κάπου παλαιότερα, «ὁ ἡσυχασμὸς δὲν νοεῖται στὴν ὀρθοδοξία ὡς κατάσταση ἀνενεργοῦ ἀπραξίας. Οἱ ἡσυχαστὲς εἶναι κυριολεκτικὰ πνιγμένοι στὴ δράση. Ὁ ἡσυχαστὴς ἀγωνίζεται νὰ ἐπιτύχει τὴν ὑπέρβαση τῆς ἀναγκαιότητας καὶ τοῦ δαιμονικοῦ καὶ νὰ φθάσει στὴν ἐλευθερία τῆς Χάρης, μὲ τὴν ἀπελευθέρωση ἀπὸ τὰ πάθη καὶ μὲ τὸν ἁγιοπνευματικὸ φωτισμό. Ὁ κεκαθαρμένος ἡσυχαστὴς δὲν ζεῖ πιὰ γιὰ τὸν ἑαυτό του, ἀλλ’ εἶναι ὅλος ἀγάπη. Αὐτὸ φαίνεται στὴν δομὴ τοῦ κοινοβιακοῦ μοναστηριοῦ. Μέσα σ’ αὐτὸ δὲν ἀποκλείονται οἱ καθαρὰ ὑλικοβιωτικὲς δραστηριότητες. Καὶ ἐκεῖ θὰ βροῦμε τὸν γιατρό, τὸν οἰκονόμο (τὸν διαχειριστὴ τῶν ὑλικῶν ἀγαθῶν), τὸν τσαγκάρη, τὸν φούρναρη, τὸν ράφτη, τὸν μουλαρά. Στὴν μοναστικὴ ὅμως ἀδελφότητα ὅλ’ αὐτὰ δὲν εἶναι κερδοσκοπικὰ ἐπαγγέλματα, ἀλλὰ προσφορὰ διακονίας ἀγάπης. Γι’ αὐτὸ ὅλες αὐτὲς οἱ «ἐργασίες» ὄχι μόνο δὲν γίνονται ἐμπόδιο στὴν «ἀδιάλειπτη» προσευχή, ἀλλὰ μετουσιώνονται καὶ αὐτὲς σὲ προσευχή, ἀφοῦ στοχεύουν στὴ λειτουργία τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ σώματος, λειτουργοῦν τὸ μυστήριο τῆς ἀγάπης. Προσευχὴ κάνει ὁ μοναχὸς καὶ ὡς τσαγκάρης, φούρναρης ἢ μουλαράς. Ἡ βιωτικὴ ἀπασχόληση ἀλλοιώνεται πνευματικὰ σὲ «λογικὴ λατρεία», (Ρωμ. ιβ´ 1). Τὸ μοναστικὸ κοινόβιο δείχνει σὲ τελευταία ἀνάλυση πὼς εἶναι δυνατὸν ἡ κοινωνικοπολιτικὴ διακονία νὰ ἀναχθεῖ σὲ ἐκκλησιαστικὴ πράξη, λειτουργία».
.            Τὴν μεγαλύτερη μάλιστα κοινωνικὴ προσφορά, παρὰ τὰ ἀντιθέτως πιστευόμενα, δεχόμαστε ἐμεῖς οἱ ἐν τῷ κόσμῳ ἀπὸ τοὺς ἐρημίτες καὶ ἀσκητὲς τοῦ Ἁγίου Ὄρους, ποὺ ἀγρυπνοῦν στὴν ἐρημιά τους, ἑνωμένοι πνευματικὰ μὲ τὸ κοινόβιό τους, καὶ προσεύχονται ἀδιάλειπτα καὶ γι’ αὐτό, ἀλλὰ καὶ γιὰ ὅλο τὸν κόσμο.
.            Ἡ Ρωμηοσύνη στὰ χρόνια τοῦ Βυζαντίου καὶ τῆς δουλείας εἶχε τὸ Ἅγιον Ὄρος ὡς πνευματική της κολυμβήθρα, στὴν ὁποία βαπτιζόταν ἀδιάκοπα ὅλη ἡ ζωή της. Μόνο μετὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 καὶ κυρίως ἀπὸ τὴν ἵδρυση τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους (1828/ 1833) ἡ πορεία τοῦ Ἑλληνισμοῦ θὰ δένεται ὅλο καὶ στενότερα μὲ τὴ Δύση – Εὐρώπη σὲ ὅλο τὸ φάσμα τῆς ἐθνικῆς ζωῆς. Στὸ σημεῖο δὲ αὐτὸ ἀκριβῶς ἀναδύεται ἡ σημασία τοῦ Ἁγίου Ὄρους γιὰ τὴν ἐποχή μας.

 Τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ ἡ σύγχρονη ἀλλοτρίωση.

.            Ὁ μέγιστος κίνδυνος τοῦ Νεωτέρου Ἑλληνισμοῦ εἶναι ἡ ἀπώλεια τῆς ταυτότητάς του, ἡ ἀλλοίωση δηλαδὴ τῆς οὐσίας του, ποὺ ἐπέρχεται μὲ τὴν ἀναίρεση τῆς ἰδιαιτερότητάς του. Καμμιὰ δὲ ἀπολύτως σημασία δὲν μπορεῖ νὰ ἔχει ἡ ὕπαρξη Ἑλληνικοῦ Κράτους χωρὶς Ἕλληνες…
.            Ἡ ἀλλοτρίωση πραγματοποιεῖται ἐθνικὰ μὲ τὴν ἀποσύνθεση τοῦ πολιτισμοῦ μας καὶ τὴν ἀπορρόφησή του ἀπὸ κάποιον ἄλλο. Σ’ ὅλη τὴν διάρκεια τῆς Ἀραβοκρατίας καὶ Τουρκοκρατίας ὁ ρωμαίικος πολιτισμὸς δὲν ἀλλοτριώθηκε. Ἀντίθετα, ἀνανεώθηκε καὶ ἀνασυντάχθηκε. Ὁ κίνδυνος παρουσιάσθηκε ἀδυσώπητος στὴν συνάντησή του μὲ τὸν φράγκικο πολιτισμὸ τῆς Εὐρώπης. Ἡ συνάντηση αὐτὴ ἄρχισε ἤδη τὸν 14ο αἰώνα νὰ λαμβάνει ἐπικίνδυνο χαρακτήρα. Εἶναι δὲ γεγονὸς ὅτι ἀνάμεσα στοὺς δύο αὐτοὺς πολιτισμοὺς καμμιὰ σύμπτωση δὲν εἶναι δυνατή, παρὰ τὶς γνωστὲς θεωρίες περὶ «μετακενώσεως» καὶ «συγγενείας» ἑλληνικοῦ καὶ φράγκικου πολιτισμοῦ. Ἀνάμεσά τους ὑπάρχει διαμετρικὴ ἀντίθεση. Εἶναι «ἄλλο καὶ ἄλλο», γιὰ νὰ ἐπαναλάβουμε μία προσφιλῆ διατύπωση τοῦ Μεγάλου Ἁγιορείτη Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Ὁ πρῶτος εἶναι πολιτισμὸς θεοκεντρικὸς – θεόνομος, κοινοτικός, ἁρματοδρόμος, ἀφοῦ στοχεύει στὴ θέωση. δεύτερος ντίθετα εναι νθρωποκεντρικός, τομοκρατικς κα ρατσιστικός, ἐγκοσμιοκρατικὸς μὲ στόχο τὴν ἐγκόσμια ἐπιτυχία ὡς ἐνδοκοσμικὸ εὐδαιμονισμό.
.            Ἡ ἀνάμειξη τοῦ ἑλληνορθοδόξου μὲ τὸν φραγκικὸ πολιτισμό, ποὺ ἐπὶ αἰῶνες τώρα συνεχίζεται, ὁδηγεῖ ἁλματωδῶς στὴν ἀλλοίωση τοῦ πρώτου καὶ τὴν ἐκφράγκευσή του, κυρίως λόγ τν ασθημάτων μειονεξίας κείνων τν λλήνων, πο πρτοι ρχονται σ παφ μ τὸν δυτικ πολιτισμό, δηλαδ τν διανοουμένων, τν πολιτικν κα κπροσώπων τν οκονομικ ερωστοτέρων τάξεων. Ὅσοι ἀπὸ αὐτοὺς κατέχονται ἀπὸ αἰσθήματα κατωτερότητας λόγῳ ἄγνοιας τῆς πολιτιστικῆς Κληρονομιᾶς τοῦ Γένους, ὁδηγοῦνται στὴν «ξενομανία» καὶ «ξενοδουλεία», ποὺ τὴν μεταδίδουν σ’ ὅλους τοὺς χώρους τῆς ἐθνικῆς ζωῆς, γιατί αὐτοὶ ὡς ἐθνικὴ ἡγεσία διαμορφώνουν τὴν κοινωνική μας πραγματικότητα.
.            ποδεικνυόμεθα δ τελείως οπλοι πέναντι στν εσβολ τν ξένων πολιτισμικν στοιχείων, γιατί μάθαμε ν δεχόμασθε ναντίρρητα τ κριτήρια τν ξένων γι τν ξιολόγηση το δικο μας πολιτισμο. Ἡ «γιββωνικὴ» θεώρηση τοῦ Βυζαντίου συνεχίζεται ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Κοραῆ μέχρι σήμερα καὶ ἔπρεπε πρῶτοι οἱ Εὐρωπαῖοι (Κ. Krumbacher κ.λπ.), νὰ ἀποτιμήσουν θετικὰ τὸ Βυζάντιο, γιὰ νὰ ἀρχίσουμε καὶ μεῖς νὰ προσέχουμε τὰ δημιουργήματά του, μολονότι μέχρι σήμερα ὁ κοραϊκὸς ἀντιβυζαντινισμὸς ἐπηρεάζει τὴν λεγομένη «προοδευτικὴ» παράταξη σὲ σημεῖο, ποὺ νὰ μὴ μπορεῖ νὰ δεῖ τὸ Βυζάντιο / Ρωμανία περισσότερο ἀπὸ ἕνα μουσεῖο, ποὺ ἔχει κάποια ἀξία, ἀφοῦ τὸ θαυμάζουν οἱ ξένοι καὶ πληρώνουν, γιὰ νὰ δοῦν τὰ ἐκθέματά του!
.            Ἡ ἀποσύνθεση τοῦ πολιτισμοῦ συντελεῖται μὲ τὴν ὑποκατάσταση τῶν ἐπὶ μέρους στοιχείων τοῦ (π.χ. ἐγκατάλειψη τοῦ παραδοσιακοῦ ἀρχιτεκτονικοῦ ρυθμοῦ μὲ τὴ λύση τοῦ τσιμέντου καὶ τῆς τσιμεντούπολης). Ὑπάρχει δὲ ἕνα ἀξίωμα στὴ διαπάλη τῶν πολιτισμῶν: ταν πηλυς πολιτισμς καταπίνει κα φομοιώνει τν γχώριο, πώλεια τς ταυτότητος εναι πληρέστερη. Εἶναι δὲ γνωστὴ καὶ ἡ ἀποσυνθετικὴ διαδικασία. Ὁ πολιτισμός, ὡς πλαίσιο ζωῆς, εἶναι συνισταμένη πολλῶν παραμέτρων. Ὅλα δὲ τὰ συστατικὰ στοιχεῖα του συνδέονται μεταξύ τους καὶ συνιστοῦν μίαν ἁλυσίδα. Ἂν λοιπὸν χαθεῖ κάποιος κρίκος, διασπᾶται ἡ ἁλυσίδα καὶ χάνεται ἡ καθολικότητα. Ἕνας δὲ νοθευμένος πολιτισμὸς εἶναι νεκρός, γιατί χάνει πιὰ κάθε δυνατότητα αὐτοσυνειδησίας.
.            Ὑπάρχουν σημαντικὰ παραδείγματα μιᾶς τέτοιας διασπάσεως τῆς πολιτισμικῆς ἁλυσίδας στὸ δικό μας χῶρο, ποὺ τὰ ἀναλύει ὁ Arnold Toynbee. Π.χ. ἡ ἀλλαγὴ τοῦ ἀλφαβήτου σὲ λατινικό, ποὺ ἔκαμε ὁ Κεμὰλ Ἀτατούρκ, ἦταν τὸ ἀποφασιστικὸ βῆμα γιὰ τὸν ἐκδυτικισμὸ τῆς γείτονος Τουρκίας. Ἕνα Νοσοκομεῖο γιὰ τοὺς ξένους τεχνικοὺς στὴν Αἴγυπτο τοῦ 19ου αἰώνα ἔγινε ἡ εἴσοδος τῆς Δύσεως στὴν ἀνατολικὴ αὐτὴ Χώρα. Κατὰ τὸν Toynbee «Ὁ θρίαμβος τῆς δυτικοποιήσεως καὶ ὄχι ὁ θρίαμβος τοῦ βαρβαρισμοῦ καὶ τῆς θρησκείας ἦτο ἐκεῖνος, ποὺ τελικῶς ἐπεξειργάσθη τὴν κατάρρευσιν τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας» Εἰδικότερα δὲ γιὰ τὴ δική μας κοινωνία θὰ δηλώσει· «Εἰς τὴν ἱστορίαν τῆς ὀρθοδόξου χριστιανικῆς κοινωνίας ἡ τελευταία πρᾶξις ὑπῆρξεν ὄχι ὁ θρίαμβος τοῦ βαρβαρισμοῦ καὶ τῆς θρησκείας, ὅπως διατεινόταν ὁ Γίββων, ἀλλὰ ὁ θρίαμβος τοῦ ξένου πολιτισμοῦ, ὁ ὁποῖος κατέπιε τὴν ἑτοιμοθάνατον κοινωνίαν ὁλόκληρον καὶ ἐνεσωμάτωσε τὴν ὑφήν της εἰς τοὺς ἰδικούς του κοινωνικοὺς ἱστούς». Αὐτὸ ποὺ ἰδιαίτερα ἐνδιαφέρει ἐδῶ εἶναι ἡ ἐπισήμανση τῆς ἀλλοτριωτικῆς διαδικασίας στὸν δικό μας χῶρο ἀπὸ ἕνα εἰδικὸ μελετητὴ τῶν πολιτισμῶν καὶ μάλιστα εὐρωπαῖο.
.            τραγικότητά μας συνίσταται στ τι δυνατομε σήμερα ν κατανοήσουμε τς μεταβολές, γιατί ζομε μέσα σ’ ατς κα συνυπάρχουμε μ λες τς δυσώπητες συνέπειές τους. Αἰσθητότερα ὅμως κατανοοῦσαν καὶ τὴν μικρότερη μεταβολὴ οἱ σύγχρονοι, ὅπως ἄλλωστε καὶ οἱ σημερινοὶ Ἁγιορεῖτες, ὅταν μετὰ ἀπὸ μακρὰ ἐγκαταβίωση στὸ Ὄρος τους ἀναγκάζονται νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν Ἀθήνα ἢ ἄλλα ἀστικὰ κέντρα.
.            Οἱ πατέρες μας ὅμως τοῦ 19ου αἰώνα ζοῦσαν τὴν ἀλλοτρίωση σὲ κάθε της βῆμα. Ὀπτικά, βλέποντας τὴ νέα ζωγραφικὴ καὶ «ἁγιογραφία» ἢ τὴ νέα Ἀρχιτεκτονικὴ τῶν πόλεών μας. Ἀκουστικά, ἀκούοντας τὴ νέα μουσική, ποὺ εἰσέδυε καὶ σ’ αὐτοὺς τοὺς Ναοὺς ὡς «κανταδιστικὴ τετραφωνία». (Ο Κ. Οἰκονόμος θὰ ὑπογραμμίσει ἐδῶ τὸ πρόβλημα τῶν τραγουδιῶν τῶν Μισσιοναρίων, ποὺ μὲ τὰ κατηχητικά τους μεταδίδονταν στὴν ἑλληνικὴ νεολαία). Ὑπαρξιακά, ζώντας καθημερινὰ τὴν ἐντεινόμενη ἀλλαγὴ σ’ ὅλο τὸ κλίμα τῆς κοινωνίας. Ἡ εἰσβολὴ τῆς Δύσεως στὴ Χώρα μας τὸν 19ο αἰώνα ἦταν καταλυτική, ὥστε νὰ μποροῦμε νὰ μιλοῦμε γιὰ τὴν «κατ’ ἀνατολὰς Δύσιν».
.            ρισμένοι κοινωνικο χροι λειτούργησαν ς κέντρα ατς τς λλοτριώσεως, μὲ πρῶτο τὸ βασιλικὸ παλάτι. Τὸ ὀθωνικὸ παλάτι θὰ διαμορφώσει τὴ νέα ἑλληνικὴ κοινωνία στὰ πλαίσια τῆς ἀστικῆς τάξης. Οἱ θυγατέρες τοῦ βαυαροῦ πρωθυπουργοῦ Ἄρμανσπεργκ εἰσάγουν τὸ πρῶτο πιάνο στὴν μικρὴ ναυπλιώτικη καὶ ἀθηναϊκὴ κοινωνία καὶ μεταδίδουν στὴν δική μας «ἀριστοκρατία» τὴν ἐντύπωση ὅτι λίγο πιάνο καὶ λίγα γαλλικὰ στοιχειοθετοῦν τὰ προσόντα μίας κόρης καλῆς οἰκογενείας. Ἡ κ. Ἄρμανσπεργκ ἐξ ἄλλου πρωτοστατοῦσε στὴν δυτικοποίηση τῆς ὑψηλῆς κοινωνίας, μεταδίδοντας τὴν τάση γιὰ ἐπίδειξη καὶ πολυτέλεια. «Πάντα ταῦτα συμβαίνουν εἰς μίαν κοινωνίαν μὲ πλαίσιον δημοκρατικόν, ὡς εἶναι ἡ ἑλληνική», γράφει ὁ Σπ. Μαρκεζίνης. Οἱ δεξιώσεις τῶν Ἀνακτόρων μετέβαλαν σὲ Εὐρώπη τὴ μετεπαναστατικὴ ἑλληνικὴ κοινωνία, σὲ σημεῖο, ποὺ ὁ θρυλικὸς Γέρος τοῦ Μωριὰ νὰ πεῖ ἀγανακτισμένος, ὅταν εἶδε τὸ πρῶτο βὰλς νὰ χορεύεται στὴν καταφώτιστη αἴθουσα: «Αὐτὸ εἶναι μισὴ ἁμαρτία»… Ἔτσι ἄνοιξε ἡ νεογέννητη Ἑλλάδα τὶς πύλες της στὴν Εὐρώπη.

.            Τὸ Ἅγιον Ὄρος ὅμως ἀνθίσταται ρωμαλέα στὴν διείσδυση κάθε ξένου στοιχείου. Ὑψώνει τὸ τεῖχος τῆς δικῆς του παραδόσεως καὶ διασώζει τὶς προϋποθέσεις τοῦ ἑλληνορθόδοξου πολιτισμοῦ. Ὁ ἀγώνας αὐτὸς  –ἀπέναντι στὴ Δύση– συνεχίζεται ἀδιάπτωτος ἀπ’ τὸν 12ο αἰώνα, γιὰ νὰ μὴ εἰσέλθουν στὴν ὀρθόδοξη ἀνατολὴ οἱ φραγκικὲς διαφοροποιήσεις στὸ χῶρο τῆς θεολογίας καὶ πνευματικότητας, οἱ ρίζες δηλαδὴ τοῦ νεωτέρου δυτικοῦ πολιτισμοῦ. Ὁ Ἀγώνας θὰ κορυφωθεῖ τὸν 14ο αἰώνα, ὅταν ὁ Ἡσυχασμὸς μὲ πρωταγωνιστὴ τὸν Ἅγιο Γρηγόριο Παλαμᾶ θὰ ἀποκρούσει γενναία τὴ Φραγκιὰ καὶ τὰ πνευματικὰ θεμέλια τοῦ πολιτισμοῦ της. Ἀντίβαρο στὸν δυτικότροπο διαφωτισμὸ θὰ ἀναδειχθεῖ ἡ νέα φιλοκαλικὴ ἀναγέννηση τῶν «Κολλυβάδων», τῶν Ἁγιορειτῶν δηλαδὴ Ἡσυχαστῶν Πατέρων τοῦ 18ου αἰώνα σὲ μία κρίσιμη καμπὴ τῆς ἱστορίας μας.
.            Τὸ Ἅγιον Ὄρος προβάλλει ἀδιάκοπα τὴ σθεναρότερη ἀντίσταση στὴν προσπάθεια τῆς Δύσεως νὰ ὑποτάξει τὴν Ἀνατολή. Καὶ δὲν πρόκειται γιὰ κάποια ἀφελῆ ἐπιχείρηση τοῦ δυτικοῦ κόσμου χωρὶς συγκεκριμένη στοχοθεσία, ἀλλὰ γιὰ ἄρτια ὀργανωμένη –κάθε φορά– ἐκστρατεία στὰ πλαίσια τοῦ δυτικοῦ πολιτικοῦ ἐπεκτατισμοῦ. Ἡ μετάδοση τοῦ πολιτισμοῦ ὡς τρόπου ζωῆς εἶναι ἄλλωστε ἡ οὐσιαστικὴ προϋπόθεση τῆς πολιτικῆς ὑποδουλώσεως–ἐξαρτήσεως. Θὰ ἐπιτραπεῖ στὸ σημεῖο αὐτὸ μία σύντομη παρενθετικὴ διασάφηση.
.            ερωπαϊκ ποικιοκρατία πεδίωξε πάντα ν μεταβάλει τν ποικία σ πιστ εκόνα – ντίγραφο τς μητροπόλεως, γι ν μπορε ν φαρμόζει καθολικ ρχ «τν συγκοινωνούντων δοχείων» νάμεσά τους. Ὁ ἰμπεριαλισμός, ὡς διάδοχος κατάσταση τῆς ἀποικιοκρατίας, πάλι ἐπιδιώκει νὰ καταστήσει τὶς ἐξαρτώμενες χῶρες περιφέρεια τοῦ κέντρου ἐξαρτήσεως, δηλαδὴ μεταπρατικὸ χῶρο, ὄχι μόνο οἰκονομικά, ἀλλὰ καὶ πνευματικό. Ἡ καθολικὴ ἐξομοίωση διευκολύνει τὴν ἐπέκταση τῆς μητροπόλεως στὴ μικρὴ χώρα καὶ τὴ δυνατότητα ἀπόλυτης ἐπιρροῆς. Ἡ οἰκονομικὴ ἅλωση εἶναι γι’ αὐτὸ ἀνάγκη νὰ συμπληρωθεῖ ἀπὸ τὴν πνευματική. Ἔτσι ἐξηγεῖται, γιατί καὶ στὶς ἡμέρες μας μία οἰκονομικὴ ἕνωση κρατῶν ἀπαιτεῖ προσαρμογὴ σύνολης τῆς νομοθεσίας καὶ ζωῆς τῶν μικρότερων ἑταίρων στὰ πλαίσια τῶν ἰσχυροτέρων μελῶν της. Τὸ ἐρώτημα ὅμως εἶναι τί θὰ προσφέρουν τὰ μικρὰ ἔθνη σὲ μία τέτοια ἕνωση, ἂν ἀφομοιωθοῦν πολιτιστικὰ- πνευματικά, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν ὁλοτελῆ ὑποδούλωσή τους; Ἀλλὰ στὸ σημεῖο αὐτὸ χρειάζεται μία ἄλλου εἴδους ἐξήγηση.
.            «Ὁ φαινομενικὸς ἀντιδυτικισμὸς τοῦ συγγραφέα δὲν σημαίνει, ὅτι εἶναι καὶ πραγματικὴ ἀποστροφὴ ἀπέναντι στὴν (ὁποιαδήποτε) Δύση. Δὲν σημαίνει, περισσότερο, ἄρνηση καὶ ἀπόρριψη τῆς Εὐρώπης ‘ἄνευ ἑτέρου’, ἀφοῦ πιστεύει, πὼς ἡ συνάντηση λαῶν καὶ πολιτισμῶν καὶ ἡ διασταύρωσή τους εἶναι ἱστορικὴ ἀναγκαιότητα. Τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι ἡ συνάντηση καὶ συνεργασία μὲ τὴν Εὐρώπη, ἀλλὰ τὸ πῶς, μ ποις δηλαδ σωτερικς προϋποθέσεις κα μ ποιος στόχους συναντόμασθε μ τν Ερώπη καὶ τὸν ὑπολοιπο κόσμο καὶ τί περιμένουμε ἀπὸ τὴ συνάντηση αὐτή. Ποιὰ δυνατότητα κριτικῆς ἐπιλογῆς ἔχουμε διασώσει μέσα μας, ποὺ σημαίνει πόσο εἴμαστε ἑνωμένοι μὲ τὶς πνευματικὲς καὶ πολιτιστικές μας ρίζες».
.            Μετὰ τὰ παραπάνω μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε καὶ ἐνέργειες τῶν Ἁγιορειτῶν, οἱ ὁποῖες φαίνονται στοὺς ἀνυποψίαστους ὡς πεῖσμα καλογήρων καὶ σκοταδισμός. Π.χ. ἡ ἀντίδραση στὸ ἠλεκτρικὸ φῶς, ποὺ θὰ ὁδηγοῦσε ἀναπόφευκτα στὴν τηλεόραση, στὰ αὐτοκίνητα καὶ τὰ ἄλλα παράγωγα τῆς σύγχρονης τεχνολογίας, ὅπως καὶ μμον στ φυσικ ζωή, πο διασώζει τς δυνατότητες ρθόδοξης μπειρίας, μ τν μεση σχέση κα νότητα νθρώπου κα κτίσεως, ς φυσικο περιβάλλοντος.
.            Ἔτσι καὶ μόνο μπορεῖ τὸ Ἅγιον Ὄρος νὰ κηρύττει προσφέροντας ὄχι λόγια, ἀλλὰ τὸν Θεῖο Λόγο ὡς ζωὴ καὶ ἐμπειρία. Νὰ μὴ λέγει ἁπλῶς «μετανοεῖτε», ἀλλὰ νὰ ὁδηγεῖ στὴν πράξη τῆς μετανοίας μὲ τὸν κατάλληλο ὁδηγό, τὸν Πνευματικὸ–Γέροντα. Ἡ ἴδια ἡ πράξη του γίνεται διδασκαλία. Καὶ πρέπει ἐδῶ νὰ τονισθεῖ, ὅτι στὰ τελευταῖα χρόνια πολλοὶ κληρικοί, ποὺ κατηχοῦν ἑτεροδόξους ἢ ἀλλοθρήσκους, ποὺ θέλουν νὰ γίνουν ὀρθόδοξοι, τοὺς στέλνουν γιὰ ἕνα διάστημα σὲ κάποιο μοναστήρι κατὰ προτίμηση ἁγιορείτικο, γιὰ νὰ γνωρίσουν τὴν ζῶσα ὀρθοδοξία καὶ ὄχι ἁπλὰ σχολαστικὰ σκαριφήματα μιᾶς διανοητικῆς κατηχήσεως – διδασκαλίας.
.            Στὸ Ἅγιον Ὄρος ζεῖ κανεὶς τὴν ἑνότητα τῆς ζωῆς ὡς Χριστοζωῆς καὶ Θεοκοινωνίας. Καθολικὰ  τράπεζα – ἐργόχειρο – κανόνας στὸ κελλὶ γίνονται μία συνεχὴς προσευχὴ καὶ ζωή, στὴν ὁποία «τὰ πάντα καὶ ἐν πᾶσι Χριστὸς» (Κολ. γ´11) Ὁ θεολογικὸς λόγος, ποὺ εἶναι καὶ ἐκκλησιαστικός, διασώζει ἀκόμη στὸ Ἅγιον Ὄρος ἀκέραιο καὶ ἀναλλοίωτο τὸ ἁγιοπατερικό του φορτίο. Δὲν ἔχει χάσει τὴ σωτηριολογικὴ σημαντική του. Π.χ. φῶς σημαίνει ἐκεῖ «ἄκτιστο φῶς» τῆς Χάριτος καὶ ὄχι τὴ γνώση ἢ τὴν κοσμικὴ παιδεία. Γέροντας εἶναι ὁ Πνευματοφόρος (Πνευματικὸς) καὶ ὄχι ὁ ἠθικολογῶν ἐξομολόγος. Π ν ευματικὸς εἶναι ὁ ἔχων Πνεῦμα Ἅγιον, «λαλοῦν καὶ ἐνεργοῦν» ἐν ἑαυτῷ καὶ ὄχι ὁ ἠθικὸς μὲ τὴν κοσμικὴ ἔννοια τοῦ ὄρου. Κάθαρση εἶναι ἡ διὰ τῆς τηρήσεως τῶν θείων ἐντολῶν χαρισματικὴ θεραπεία τῆς καρδίας καὶ ὄχι ἡ βελτίωση τῶν τρόπων συμπεριφορᾶς. Ἄσκηση, τέλος, εἶναι ἡ ἐν ταπεινώσει ἄρση τοῦ σταυροῦ τοῦ ἑκουσίου πάθους καὶ ὄχι ἡ διανοητικὴ ἐνασχόληση μὲ τὴν πίστη καὶ ἡ εὐσεβιστικὴ θεολόγηση. Ἔτσι, σημαῖνον καὶ σημαινόμενον στὴν ἁγιορείτικη γλώσσα ταυτίζονται σὲ μία σημαντική, ποὺ σώζει ἀκέραια τὰ ὅρια τοῦ ὀρθοδόξου ἤθους.

 

ΠΗΓΗ ἀνεπεξ. ἠλ. κειμ. «ΠΕΜΠΤΟΥΣΙΑ»

, , ,

Σχολιάστε

ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΤΡΟΦΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ [Β´] (Δ. Νατσιός) «Ἂν δὲν ὑπάρχει σ᾽ ἐσᾶς ἀρετή, ὑπάρχει ἡ δικαιοσύνη τοῦ μεγάλου Θεοῦ, τοῦ ἀληθινοῦ βασιλέα. Ὅτι ἐκείνου ἡ δικαιοσύνη μᾶς ἔσωσε καὶ θέλει μᾶς σώσει· κι ὅλοι οἱ τίμιοι Ἕλληνες δὲν θέλει κανένας οὔτε νὰ σᾶς ἀκούσει οὔτε νὰ σᾶς ἰδεῖ, ὅτι μᾶς φαρμάκωσε ἡ κακία σας»

Β´ μέρος 

Παράδοση: τροφὸς τοῦ μέλλοντος

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΤΡΟΦΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ [Α´] (Δ. Νατσιός) «Βουλιάξαμε σ’ αὐτὸ τὸ ὕπουλο ποτάμι μὲ γλῶσσα ἀνάπηρη, ἀφιλόπατροι καί, κυρίως, χωρὶς τὴν ἀμώμητο πίστη μας, χωρὶς Χριστό»

.               «Ἤμασταν 400-500 χρόνια σκλάβοι, κάτω ἀπὸ τὴν πιὸ φρικτὴ καὶ βάρβαρη δουλεία ποὺ γνώρισε ποτὲ ὁ κόσμος. Καὶ ὅμως «ἰδοὺ ζῶμεν» Ἀλλὰ πῶς; Στὰ μέσα τοῦ 17ου αἰ. ἕνας Γάλλος Ἰησουίτης ὀνόματι Ρισάρντ, περιηγεῖται τὴν σκλαβωμένη Ἑλλάδα. Ἐπιστρέφοντας στὴ χώρα του ἔγραψε ἕνα βιβλίο. Ἀποσπῶ μία ἐντύπωσή του.
.               «Πολλὲς φορὲς ἀπορῶ πῶς κατόρθωσε νὰ ἐπιβιώση ἡ χριστιανικὴ πίστη στὴν Τουρκία καὶ πῶς ὑπάρχουν στὴν Ἑλλάδα 1.200.000 Ὀρθόδοξοι. Καὶ νὰ σκεφτῆ κανεὶς ὅτι οὐδέποτε ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Νέρωνος, τοῦ Δομητιανοῦ καὶ τοῦ Διοκλητιανοῦ ἔχει ὑποστῆ ὁ Χριστιανισμὸς διωγμοὺς σκληρότερους ἀπὸ αὐτούς, ποὺ ἀντιμετωπίζει σήμερα ἡ ἀνατολικὴ Ἐκκλησία… Καὶ ὅμως οἱ Ἕλληνες εἶναι εὐτυχισμένοι ποὺ παραμένουν Χριστιανοί. Νομίζω πς ατ φείλεται στν λατρεία πο τρέφουν στν Παναγία… Σ λα τ σπίτια βλέπεις εκόνες τς Παναγίας. Εἶναι ὁ φρουρὸς ἢ καλύτερα ἡ νοικοκυρὰ τοῦ σπιτιοῦ. Σ’ αὐτὴν τὴν εἰκόνα στρέφουν τὸ βλέμμα, ὅταν τοὺς συμβῆ κάτι κακό, ἱκετεύοντας τὴν βοήθειά της. Σ’ αὐτὴν ἀπευθύνονται γιὰ νὰ εὐχαριστήσουν τὸν Θεό, ἂν μὲ τὴ δική της μεσολάβηση ἔλθη κάτι καλὸ στὸ σπιτικό τους…Ὁ ἴδιος διαπίστωσα μὲ πόση φυσικότητα, μὲ πόση εὐγλωττία καὶ συγκίνηση μιλοῦν στὶς οἰκογενειακές τους κουβέντες γι’ αὐτὴ τὴ βασίλισσα τῶν Οὐρανῶν».
.               Θαῦμα τῆς Θεομάνας μας ἦταν ἡ σωτηρία τοῦ Γένους. Ταῖς πρεσβείας τῆς Θεοτόκου Σῶτερ σῶσον ἡμᾶς, ἔψαλλαν οἱ ἡρωικοὶ ραγιάδες. Μόνο αὐτὸ τὸ ρουσφέτι μᾶς ἐπιτρέπεται. Ἡ Ἐκκλησία μας, ὁ Κυρηναῖος τοῦ Γένους, στάθηκε ἑλληνοσώτειρα στὰ χρόνια τῆς σκλαβιᾶς. «…Σωστὰ τόπανε, πὼς σὲ πολλὲς κρίσιμες ὧρες τὸ ράσο στάθηκε ἡ ἐθνικὴ σημαία τῆς Ἑλλάδας στὰ χρόνια της σκλαβιᾶς. ν πάρχουμε σήμερα σν λληνικ φυλή, εναι γιατί κρατηθήκαμε π τ μφιο τς θρησκείας μας λα ατ τ χρόνια», διαλαλεῖ ὁ λογοτέχνης Στρατὴς Μυριβήλης. Καὶ στὰ σπίτια τῶν Ρωμηῶν ἔστεκαν ὁλόρθες οἱ μάνες. Ἀπ’ ὅλα τὰ λαλούμενα / κάλλιο λαλεῖ ἡ καμπάνα / κι ἀπὸ ὅλα τὰ μυρωδικὰ / κάλλιο μυρίζει ἡ μάνα», λέει ὁ λαός μας. Σήμερα στὰ βιβλία γλώσσας τοῦ Δημοτικοῦ – τὰ περιοδικὰ ποικίλης ὕλης, ὅπως ἀπροκάλυπτα τὰ ὀνομάζω – ζητοῦν ἀπὸ τὰ παιδιὰ νὰ γράψουν, νὰ βροῦν ἕνα νανούρισμα γιά… χταπόδια. Λέει ἕνας πατὴρ τῆς Ἐκκλησίας μας «ἕκαστος ἑρμηνεύει τὰ πράγματα κατὰ τὸ ἴδιον νόσημα». Ἡ παράδοσή μας δὲν περιέχει τέτοιες ἐξοργιστικὲς ἀνοησίες. Μεταφέρω ἕνα ὡραῖο νανούρισμα ἀπὸ τὰ χρόνια της Τουρκοκρατίας.
.               «Κάμε, Χριστὲ καὶ Παναγιὰ / καὶ θρέψε τὸ παιδί μου / νὰ μεγαλώση νὰ θραφῆ / καλὸ παιδὶ νὰ γίνη. / Τύχη χρυςῆ ἂς τοῦ δίνεται / καὶ φώτιση μεγάλη / νὰ μάθη γράμματα πολλὰ /καὶ φρόνιμο νὰ γίνη / γιὰ νὰ κερδίζη χρήματα / παντοῦ καλὰ νὰ κάμνη / ἕνα καὶ εἴκοσι σχολειὰ / μ’ ἀληθινοὺς δασκάλους / νὰ μάθουν γράμματα οἱ φτωχοὶ / ἀνθρῶποι νὰ γενοῦνε / νὰ μάθουν πὼς ὀρφανέψαμε / ἀπὸ τοὺς ἄρχοντάς μας / νὰ μάθουν πὼς ξεχάσαμεν τοῦ γένους μας τὰ φρένα / πὼς ὁ καθείς μας χρεωστεῖ / βοήθειαν νὰ δίνη / εἰς τὰ σχολειά, στὶς ἐκκλησιὲς / καὶ τὰ ὀρφανεμένα». Στ σπίτι παιρναν τ παιδι γωγ γιότητας. Εἶναι εὐαγγελικὴ ἐπιταγή: «Ἅγιοι γίνεσθε», λέει ὁ Κύριος. Καὶ μετὰ πηγαίνανε στὰ «Κρυφὰ Σχολειά», «ὅπου μέσα τους χιονισμένο, βρεγμένο συνάζονταν ὅλο τὸ Ἔθνος. Καὶ τὸ κιτρινισμένο ράσο τοῦ παπαδάσκαλου, μύριζε σμύρνα ἀπὸ κείνη ποὺ οἱ μάγοι ὁδοιποροῦντες ἐπῆγαν καὶ φιλέψανε τὸν Ἰησοῦ», γράφει ὄμορφα ὁ Νικηφ. Βρεττάκος. Κι ἂν πᾶμε σὲ ἐκείνη τὴν ἔσχατη γωνιὰ τῆς Ρωμηοσύνης, τὴν Κύπρο, θὰ βροῦμε γύρω στὰ 1600 τὸν Νεόφυτο Ροδινὸ νὰ γράφει λόγια σπουδαῖα καὶ ἐπίκαιρα: «Δύο πράγματα ἀπὸ ὅλα περισσότερον μοῦ φαίνεται καὶ εἶναι ὁ ἄνθρωπος χρεώστης εἰς τὴν ζωήν του, νὰ ἀγαπᾶ, νὰ τιμᾶ καὶ νὰ διαφενδεύει· ἤγουν τὴν πίστιν του καὶ τὴν πατρίδα του. Τὴν πίστιν του, διότι διὰ μέσου αὐτῆς τῆς πίστεως ὅπου κρατεῖ ἐβγαίνοντας ἀπὸ τούτην τὴν ζωήν, ἐλπίζει νὰ ἔχει ἀνταμοιβὴν καὶ πλερωμήν, καθότι ἔζησεν εἰς ἐκείνην. Τὴν πατρίδα χρεωστεῖ κάθε εἰς νὰ τὴν ἀγαπᾶ καὶ νὰ τὴν τιμᾶ καὶ νὰ πολεμᾶ διὰ ἐκείνην, διότι ἐβγάζοντας τὴν παλαιὰν παραγγελίαν ὅπου νουθετᾶ καὶ λέγει μάχου ὑπὲρ πατρίδος, πολέμα διὰ τὴν πατρίδα σου, εἶναι ἀκόμη καὶ ἠθικὸς μάλιστα φυσικὸς νόμος, κάθε ἕνας νὰ ἀντιστέκεται καὶ νὰ ὑπερμαχεῖ τῆς πατρίδος του, κἄν τε καλὴ καὶ ὀνομαστὴ εἶναι, κἄν τε ἀχαμνὴ (= ἀδύνατη) καὶ εἰς τοὺς πολλοὺς ἀγνώριστη». Ἡ πατρίδα μας σήμερα εἶναι «ἀχαμνὴ καὶ ἀγνώριστη», ἀλλὰ τὴν ἀγαπᾶμε, ἂς φτώχυνε, δὲν φτύνουμε τὴ μάνα μας, ὅταν εἶναι ἀναγκεμένη. «Φίλει τὴν πατρίδα κἂν ἄδικος ᾖ», ἔλεγε ὁ Πλάτων. Καὶ ὁ πατριδοφύλακας στρατηγὸς Μακρυγιάννης, ποὺ ἔγραφε μὲ τὸ σπαθί του καὶ ὄχι μὲ τὸ κοντύλι, μᾶς κανοναρχεῖ ὅλους ἐμᾶς ποὺ λιποψυχήσαμε, γιατί ἔπεσε τὸ κατὰ κεφαλὴν εἰσόδημα: «Ὅταν μοῦ πειράζουν τὴν πατρίδα μου καὶ θρησκεία μου, θὰ μιλήσω, θὰ ᾽νεργήσω κι ὅ,τι θέλουν ἄς μοῦ κάμουν».
.           Καὶ μιὰ καὶ εἴμαστε στὸ ’21, τὴν “ἁγιασμένη Ἐπανάσταση”, ποὺ ἔλεγε ὁ Κόντογλου, θὰ ἀναφερθῶ καὶ σ’ ἄλλο ἕνα λιοντάρι, στὸν θρυλικὸ «Γέρο τοῦ Μοριᾶ», τὸν Θοδωρῆ Κολοκοτρώνη. Τὸ 1838, μετὰ ἀπὸ πρόσκληση τοῦ Δασκάλου τοῦ Γένους, Γ. Γεννάδιου, ἀνεβαίνει στὴν Πνύκα καὶ μιλᾶ στοὺς νέους τῶν Ἀθηνῶν, στοὺς νέους τῆς Ἑλλάδας καὶ τότε καὶ τώρα. Ἂς ἀκούσουμε τὸν γερο-καπετάνιο. Ἀφοῦ προτάσσει τὴν μεγάλη ἀλήθεια, ποὺ δὲν μποροῦν νὰ χωνέψουν οἱ τωρινοὶ ἐκκλησιομάχοι, «πρέπει νὰ φυλάξετε τὴν πίστι σας, καὶ νὰ τὴν στερεώνετε, διότι, ὅταν ἐπιάσαμε τ’ ἅρματα, εἴπαμε πρῶτα, ὑπὲρ Πίστεως καὶ ἔπειτα ὑπὲρ Πατρίδος», λέει: «Παιδιά μου, νὰ μὴν ἔχετε πολυτέλεια, νὰ μὴν πηγαίνετε εἰς τοὺς καφενέδες καὶ εἰς τὰ μπιλιάρδα. Νὰ δοθῆτε εἰς τὰς σπουδάς σας καὶ καλλίτερα νὰ κοπιάσετε ὀλίγον δύο καὶ τρεῖς χρόνους ζωῆς σας, παρὰ νὰ περάσετε τέσσαρους πέντε χρόνους τὴ νεότητά σας, καὶ νὰ μείνετε ἀγράμματοι. Νὰ σκλαβωθῆτε εἰς τὰ γράμματά σας. Νὰ ἀκούετε τὰς συμβουλὰς τῶν διδασκάλων καὶ γεροντοτέρων, καί, κατὰ τὴν παροιμία, μύρια ἤξευρε καὶ χίλια μάθαινε. Ἡ προκοπή σας καὶ ἡ μάθησή σας νὰ μὴν γίνη σκεπάρνι μόνο διὰ τὸ ἄτομό σας, ἀλλὰ νὰ κυττάζη τὸ καλό τῆς κοινότητος, καὶ μέσα εἰς τὸ καλὸ αὐτὸ εὑρίσκεται καὶ τὸ δικό σας». Ἡ μόνη σκλαβιὰ ποὺ μᾶς ἀξίζει εἶναι στὰ γράμματα. Ἀλλὰ στὰ «γράμματα» ποὺ διαβάζουν οἱ ἀγράμματοι κι ἁγιάζουνε, στὰ γράμματα τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν, τῶν ἁγίων, τῶν ἡρώων. Ὁ ἀγράμματος, ἀλλὰ βαθιὰ μορφωμένος Κολοκοτρώνης, μὲ τὰ τελευταῖα του λόγια ἐπαναλαμβάνει ἕναν ἀπὸ τοὺς γοναίγους τῆς ἀνθρωπότης, τὸν Θουκυδίδη. Γράφει στὸ Β´, 60. «Καλῶς μὲν γὰρ φερόμενος ἀνὴρ τὸ καθ’ ἑαυτόν διαφθειρομένης τῆς πατρίδος, οὐδὲν ἧσσον ξυναπόλλυται, κακοτυχὼν δέ ἐν εὐτυχούσῃ πολλῷ μᾶλλον διασώζεται». Μεταφράζει ὁ Ἐλ. Βενιζέλος. «Διότι ὁ ἄνθρωπος ποὺ εὐδοκιμεῖ εἰς τὰ ἰδιωτικάς του ὑποθέσεις, ἐὰν ἡ πατρίς του καταστραφεῖ, χάνεται κι αὐτὸς μαζί της, ἐνῶ εἶναι πολὺ πιθανὸν ὅτι θὰ σωθεῖ, ἐὰν κακοτυχεῖ μὲν ὁ ἴδιος, ἡ πατρίς του ὅμως εὐτυχεῖ». Μεγάλα λόγια. Τὸ «ἐμεῖς μᾶς σώζει», τὸ «ἵνα ὦσιν ἓν καθὼς ἡμεῖς» τῆς ἀρχιερατικῆς προσευχῆς. Ἔλεγε χαριτωμένα ὁ ἅγιος Γέροντας Παΐσιος ὁ Ἁγιορείτης. «Κλείνουμε λάθος τὴν ἀντωνυμία. Λέμε ἐγώ, ἐσὺ αὐτός. Νὰ λέμε αὐτός, ἐσύ, ἐγώ». «Ξέρετε πότε νὰ λέμε “ἐγώ”;», λέει ἕνας ἄλλος γέροντας, «ὅταν ἐξομολογούμαστε τὴν ἁμαρτία, “ἐγὼ φταίω”, καὶ ὅταν ὁμολογοῦμε Χριστό, τὴν πίστι μας. «Χριστιανὸς εἰμί», ἔλεγαν οἱ Μάρτυρες. Καὶ πίστη εἶναι, λέει ἕνας ἄλλος ποιητής, ποὺ ὕμνησε τὸν Ποιητὴ τῶν ὅλων, ὁ Γεώργιος Δροσίνης, «Πίστη εἶναι ὅταν / ὅσο ἀλόγιστο καὶ πλάνο / ὁ νοῦς κι ἂν τὸ ξέρη. / Ἥλιο προσμένει τὰ μεσάνυχτα / κι ἀστροφεγγιὰ τὸ μεσημέρι». Ναί, νὰ ὁμολογοῦμε τὴν ἀμώμητο πίστη μας. Σήμερα ἡ πατρίδα, ἡ Ἐκκλησία δὲν θέλει δεινοὺς συζητητές, ἀλλὰ ἀτρόμητους ὁμολογητές. Νὰ ὁμολογοῦμε τὴν πίστη μας, νὰ ὁμολογοῦμε τὴν φιλοπατρία μας. Ἦταν νέο παιδί, 18 χρονῶν δροσιὰ ὁ Εὐαγόρας Παλληκαρίδης, προτείνουν οἱ Ἄγγλοι στὴ μάνα του νὰ προδώσει νὰ τὸν πείσει. Ἀπαντᾶ ἡ ἀγέρωχη Ρωμηά. «Ἐγὼ δὲν ἐγέννησα παιδὶν νὰ τὸ λαλοῦν προδότην. Χαλάλι τῆς πατρίδας μου τὸ γαῖμαν τοῦ παιδιοῦ μου». Ἔτσι ἔγινε, πῆρε, ὁ ἀντρειωμένος Εὐαγόρας, τὴν ἀνηφοριά, τὰ σκαλοπάτια, ποὺ πᾶν στὴν λευτεριά. Σήμερα ποὺ φτώχυνε ἡ πατρίδα μας, ποὺ παρέπεσε ἡ μάνα μας, θέλει νὰ τὴν σηκώσουμε στὰ χέρια. Δὲν ἡττηθήκαμε. «Ἡμεῖς νικῶμεν, νικώντων τῶν ἄλλων», λέει ὁ ἅγιος Ν. Καβάσιλας. Μᾶς ποδοπατοῦν οἱ Φράγκοι ἡγεμόνες μᾶς λοιδοροῦν, μᾶς πομπεύουν. Τὰ ἴδια ἔλεγαν καὶ γιὰ ἐκεῖνα τὰ λιοντάρια, μὲ τὰ λερὰ ροῦχα καὶ τὰ σκελετωμένα κορμιά, τοῦ Εἰκοσιένα. Καὶ τοὺς ἀπαντοῦσε ὁ γερο-Μακρυγιάννης «…τοῦ κάκου κοπιάζετε. Ἂν δὲν ὑπάρχει σ᾽ ἐσᾶς ἀρετή, ὑπάρχει ἡ δικαιοσύνη τοῦ μεγάλου Θεοῦ, τοῦ ἀληθινοῦ βασιλέα. Ὅτι ἐκείνου ἡ δικαιοσύνη μᾶς ἔσωσε καὶ θέλει μᾶς σώσει· κι ὅλοι οἱ τίμιοι Ἕλληνες δὲν θέλει κανένας οὔτε νὰ σᾶς ἀκούσει οὔτε νὰ σᾶς ἰδεῖ, ὅτι μᾶς φαρμάκωσε ἡ κακία σας».
.               Ὅταν ἐγίναμε κράτος, ὅταν ἡ οἰκονομία τοῦ Θεοῦ τὸ ἐπέτρεψε – ἡ οἰκονομία τῶν σημερινῶν χαλασοχώρηδων, πάει νὰ ἀκυρώσει τὸ ’21 – οἱ πατέρες μας ἀποφάνθηκαν, στὴν Γ´ Ἐθνοσυνέλευση τῆς Τροιζήνας: «Κάλλιον νὰ μὴν ὑπάρχει Ἕλλην εἰς τὸν κόσμον, παρὰ νὰ ἀτιμάζει τὸ κατ’ εἰκόνα Θεοῦ καὶ ὁμοίωσιν». Τὸ πρόβλημά μας εἶναι ἀποκλειστικὰ πνευματικό. Δηλαδὴ πρόβλημα ποὺ ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴ στάση ἀπέναντι στὸ Θεὸ καὶ κατὰ συνέπεια τοὺς ἀνθρώπους καὶ τὰ πράγματα. Δὲν ἔχει ἀπολύτως κανένα νόημα νὰ μιλῶ γιὰ ἐλευθερία, πατρίδα, πολιτισμό, ἂν δὲν ξεκαθαρίσω ἐπιτέλους ὡς ληστὴς ποὺ ὑφίσταται τὶς συνέπειες τῆς βιοτῆς του, τί θὰ πῶ στὸν Ἐσταυρωμένο Κύριο, ποὺ ἑκουσίως μαρτυρεῖ δίπλα μου: Θὰ πῶ «μνήσθητί μου, Κύριε» ἢ «ἑαυτὸν οὐ δύναται σῶσαι». Μὲ τὸ «μνήσθητι» ὑπάρχω καὶ σώζομαι μὲ τὴν διαβολή, ἀτιμάζω τὸ κατ’ εἰκόνα.
.               Ἂς μὴν ἀκοῦμε τὸν μάταιο αὐτὸ κόσμο. Ὁ κόσμος σήμερα πλανᾶται. Ἕνας ἀπὸ τοὺς τελευταίους Γεροντάδες τοῦ Γένους, ὁ μακαριστὸς Ἰωσὴφ ὁ Βατοπαιδινὸς ἔλεγε ὅτι ἄκουσε μία μάνα νὰ λέει στὴν κόρη της: «Ἄκουσε, κόρη μου, ἐγὼ σὰν μεγαλύτερη θὰ πεθάνω, καὶ οἱ μέρες ποὺ ἔρχονται εἶναι πολὺ δύσκολες. Μπορεῖ νὰ ἔρθει μία περίοδος ὅπως τότε στοὺς Ἑβραίους τῆς Π.Δ. καὶ νὰ χαθοῦν οἱ γραφὲς καὶ τὰ Εὐαγγέλια. Ὅπως καὶ ἦρθε αὐτὴ ἡ περίοδος ἐπὶ Ἰωσίου τοῦ εὐσεβοῦς Βασιλέως. Ἂν λοιπὸν ἔλθει μία περίοδος τέτοια, τῆς λέει, καὶ δεῖς ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ Εὐαγγέλιο καὶ ἔτσι δὲν θὰ ξέρετε τί νὰ κάνετε, τότε νὰ κοιτᾶς τί κάνει ὁ κόσμος κι ἐσὺ νὰ κάνεις τὸ ἀντίθετο. Καὶ αὐτὸ θὰ εἶναι τὸ Εὐαγγέλιο». Μὲ ἄλλα λόγια αὐτὸ εἶναι ἡ Ἐπανάσταση…

 

,

Σχολιάστε

ΠΑΡΑΔΟΣΗ: ΤΡΟΦΟΣ ΤΟΥ ΜΕΛΛΟΝΤΟΣ [Α´] (Δ. Νατσιός) «Βουλιάξαμε σ’ αὐτὸ τὸ ὕπουλο ποτάμι μὲ γλῶσσα ἀνάπηρη, ἀφιλόπατροι καί, κυρίως, χωρὶς τὴν ἀμώμητο πίστη μας, χωρὶς Χριστό».

Α´ μέρος 

Παράδοση: τροφὸς τοῦ μέλλοντος

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

.            Ἐν ἀρχῇ παραπομπὴ σ’ ἕναν μύθο τοῦ Αἰσώπου, ἂς ἔχουμε πάντοτε ὑπ’ ὄψιν ὅτι «μύθος ἐστὶ λόγος ψευδὴς εἰκονίζων τὴν ἀλήθειαν», ὁ μύθος ἐξεικονίζει, ὑποδηλώνει μία ἀληθινὴ κατάσταση.
.            Πρῶτα τὸ ἀρχαῖο κείμενο, γιὰ νὰ ἀπολαύσουμε τὴν ἀειφεγγῆ προγονικὴ γλῶσσα καὶ κατόπιν ἡ νεοελληνικὴ ἀπόδοση: «Ὄνος ἅλας γέμων ποταμὸν διέβαινεν. Ὀλισθήσας δὲ ὡς κατέπεσεν εἰς τὸ ὕδωρ, ἐκτακέντος τοῦ ἁλός, κουφότερος ἐξανέστη. Ἠσθεὶς δὲ ἐπὶ τούτῳ, ἐπειδὴ ὕστερον σπόγγους ἐμπεφορτισμένος, κατά τινα ποταμὸν ἐγένετο, ὠήθη ὅτι, ἐὰν πάλιν πέση, ἐλαφρότερος διεγερθήσεται. Καὶ δὴ ἑκὼν ὠλίσθησε. Συνέβη δὲ αὐτὸν τῶν σπόγγων ἀνασπασάντων τὸ ὕδωρ, μὴ δυνάμενον ἐξανίστασθαι, ἐν τούτῳ ἀποπνιγῆναι». Δηλαδή: «Ἕνας γάϊδαρος φορτωμένος ἁλάτι περνοῦσε ἕνα ποτάμι, ἀλλὰ γλίστρησε κι ἔπεσε στὸ νερό. Ἐπειδὴ ἔλιωσε τὸ ἁλάτι σηκώθηκε ἐλαφρότερος. Χάρηκε μ’ αὐτὸ κι ἔτσι μία ἄλλη φορὰ ποὺ περνοῦσε φορτωμένος σφουγγάρια ἕνα ποτάμι, σκέφτηκε ὅτι, ἂν πέσει πάλι, θὰ σηκωθεῖ ἐλαφρότερος. Πράγματι γλίστρησε σκόπιμα. Τότε ὅμως τὰ σφουγγάρια ρούφηξαν τὸ νερό, βάρυναν καὶ ὁ γάϊδαρος πνίγηκε».
.            Τὸ πάθημα τοῦ γαϊδάρου, τὸ πάθαμε κι ἐμεῖς ὡς λαὸς καὶ δὲν ἐννοῶ ὅτι ἔχουμε κάποια σχέση μὲ τὸ ἄκακο ζῶο. Ἂν καὶ ὁ Γ. Σουρῆς, ποιητὴς κλαυσιγελώτων, ὅπως τοὺς ὀνόμαζαν οἱ ἀρχαῖοι, λέει γιὰ τοὺς πολιτικούς: «Ὦ Ἑλλὰς ἡρώων χώρα/τί γαϊδάρους βγάζεις τώρα».
.            Κουβαλούσαμε, λοιπόν, ὡς λαὸς στοὺς ὤμους μας ἁλάτι. Τὸ ἁλάτι ἦταν καὶ εἶναι πολύτιμο. Ὁ Ὅμηρος τὸ ἀποκαλεῖ «θεῖον» καὶ χαρακτηρίζει βαρβάρους τοὺς λαοὺς ποὺ δὲν τὸ χρησιμοποιοῦν. «Οὐδὲ θ’ ἅλασσι μεμιγμένον εἶδαν ἕδουσι». (Ὀδ. Λ, 123) «καὶ οὔτε κἂν ἁλατισμένο φαγητὸ τρῶνε». «Ὑμεῖς ἐστὲ τὸ ἅλας τῆς γῆς», ἐσεῖς εἶστε τὸ ἁλάτι τῆς γῆς, λέει ὁ Κύριος στοὺς μαθητές του, ὅλων τῶν αἰώνων. Τὸ ἁλάτι, παλιότερα, τὸ χρησιμοποιοῦσαν ὅπως σήμερα τὸ ψυγεῖο. Μὲς στὸ ἁλάτι ἡ τροφὴ δὲν σαπίζει. Ἔτσι εἶναι καὶ ἡ πίστη τοῦ Χριστοῦ, συντηρεῖ τὸν κόσμο, τὸν σώζει καὶ νοστιμίζει τὴν ζωή, τῆς δίνει νόημα. Ἁλάτι εἶναι ἡ παράδοσή μας. Τί εἶναι παράδοση; Σύμφωνα μὲ τὴν ἐτυμολογία της, παράδοση δὲν εἶναι ὅ,τι παραλαμβάνει κανεὶς (ἀλλιῶς θὰ λεγόταν παραλαβὴ) ἀλλὰ ὅ,τι θὰ παραδώσει. (Ἀπὸ τὸ ρῆμα “παραδίδωμι”). Παράδοση εἶναι ἡ ζωντανὴ φωνὴ τῶν κεκοιμημένων. Δὲν εἶναι στροφὴ πρὸς τὸ παρελθόν, ἀλλὰ τροφὴ γιὰ τὸ μέλλον. «Ἑλλάδα εἶσαι γεννημένη ἀπὸ τοὺς πεθαμένους», λέει ὁ ποιητὴς Τ. Λειβαδίτης, Ποτάμι εἶναι οἱ σειρῆνες τῆς καλοπέρασης, τῆς ὑλοφροσύνης, τοῦ εὔκολου καὶ ἄκοπου πλουτισμοῦ, αὐτὸ ποὺ λέμε Νέα Ἐποχή, ποὺ θέλει τὴν ζωή μας νὰ μοιράζεται μεταξὺ δύο συσκευῶν: τῆς τηλεόρασης καὶ τοῦ ψυγείου. Νὰ βλέπουμε τί θὰ φᾶμε καὶ νὰ τρῶμε βλέποντας. Γι’ ατ κα μς νομάζουν “καταναλωτς” κα χι “πολίτες”. Καταναλωτς εναι τ ζα. Λέει ὁ ἅγιος Χρυσόστομος: «Ἄνθρωπος γὰρ ἐστὶν οὐκ ὅστις χείρας καὶ πόδας ἔχει ἀνθρώπου, οὐδ’ ὅστις ἐστὶ λογικὸς μόνον, ἀλλ’ ὅστις εὐσέβειαν καὶ ἀρετὴν μετὰ παρρησίας ἀσκεῖ». (Ε.Π. 49, 423).
.            Βουλιάξαμε σ’ αὐτὸ τὸ ὕπουλο ποτάμι, ἔλιωσε τὸ ἅλας, χάσαμε καὶ ξεχάσαμε τὴν παράδοσή μας καὶ νιώσαμε ἐλεύθεροι. Μ γλῶσσα νάπηρηλεγε σοφς Ρσος γλωσσολόγος, «ταν ο χθροί σου θ χουν ξεμάθει τν ρθογραφία τους, ν ξέρεις τι νίκη πλησιάζει»φιλόπατροι καί, κυρίως, χωρς τν μώμητο πίστη μας, χωρς Χριστ καὶ «χωρὶς Χριστό, ὅλα ἐπιτρέπονται», κατὰ τὴν ἀειθαλῆ ρήση τοῦ Ντοστογιέφσκι.
.            Φορτωθήκαμε σφουγγάρια, εἴχαμε τζιβαϊρικὸν πολυτίμητο καὶ πήραμε ἀσκιὰ γιομάτ’ ἀγέρα καὶ κούφια καρύδια, ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Μακρυγιάννης.
.            Ὅμως, ἂς μὴν ἀπελπιζόμαστε. Ἕνας σύγχρονος γέροντας, ὁ πατὴρ Ἀνανίας Κουστένης, λέει: «Ἡ Ἑλλάδα ποτὲ δὲν πεθαίνει, μόνο λίγο καιρὸ ξαποσταίνει. Τώρα εἴμαστε στὸ ξαπόσταμα». Ποιὰ εἶναι ἡ λύση. Νὰ γυρίσουμε πίσω: «Ὅλα τὰ ἔθνη γιὰ νὰ προοδεύσουν, πρέπει νὰ βαδίσουν ἐμπρός, πλὴν τοῦ ἑλληνικοῦ ποὺ πρέπει νὰ στραφεῖ πίσω», ἔλεγε ὁ σοφὸς ἀθηναιογράφος Δημήτρης Καμπούρογλου. Σ’ αὐτὸ τὸ διαμαντένιο πέλαγος, τὴν παράδοσή μας, θὰ βουτήξω καὶ θὰ ἀνασύρω λίγα τιμαλφῆ καὶ πολύτιμα γιὰ νὰ δοῦμε τί μᾶς πρέπει. Τώρα εἴμαστε σὰν τὸν ἄρρωστο, ὅμως δὲν εἴμαστε μόνοι μας. «Ἰδού, ὁ Χριστὸς ποὺ γέρνοντας/ σ᾽τοῦ πόνου τὸ κρεββάτι / σοῦ σιάζει τὸ προσκέφαλο / καὶ σὲ παρηγορᾶ», γράφει ὁ Σολωμὸς σ’ ἕνα ἐξαιρετικό του ποίημα.
.            Κατὰ ἐποχὲς κάποιες λέξεις, καταλαμβάνουν πρωτεύουσα θέση στὸ λεξιλόγιό μας. Τώρα ἡ ἐπίζηλη λέξη εἶναι ἡ κρίση. Κατ’ ἐμὲ ἡ κρίση, γιὰ μᾶς τοὺς Ρωμηοὺς τουλάχιστον, εἶναι ἕνα προσωπεῖο πίσω ἀπὸ τὸ ὁποῖο βρίσκεται ἕνα πρόσωπο, ὁ τωρινὸς Ἕλληνας, ἡ σημερινὴ Ἑλληνίδα, ποὺ νοσταλγοῦν. Ἡ κρίση γιὰ μᾶς εἶναι μία πολὺ ὀδυνηρὴ νοσταλγία. Ἡ λέξη νοσταλγία, δὲν εἶναι λέξη ἑλληνική, τὸ σωστότερο εἶναι νὰ ποῦμε ὅτι μιλάει ἑλληνικά. Ὅπως, ἔλεγε ὁ μεγάλο Εὐρωπαῖος φιλόσοφος, Χάιντεγγερ, «αὐτὸ ποὺ χωρίζει τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα ἀπὸ κάθε ἄλλη ἀνθρώπινη γλῶσσα, εἶναι ὅτι οἱ λέξεις δὲν παραπέμπουν στὰ πράγματα, ἀλλὰ εἰκονίζουν τὰ πράγματα. Ἀπαντᾶ ἡ κάθε λέξη στὸ ἐρώτημα «τί ἐστίν». Νόστος εἶναι ἡ ἐπάνοδος, ἡ ἐπιστροφὴ στὴν πατρίδα, ἡ παλιννόστηση. Ἄλγος εἶναι ὁ πόνος. Τὶς «παντρεύει» ὡραιότατα αὐτὲς τὶς δύο λέξεις ἡ γλῶσσα μας, καί… τί τίκτεται; Ἡ νοσταλγία, ὁ πόνος, ὁ πόθος τῆς ἐπιστροφῆς στὴν πατρίδα. Παραπέμπω σ’ ἕνα ἔξοχο κείμενο τοῦ τροπαιούχου νομπελίστα μας ποιητῆ Γιώργου Σεφέρη. «Ὅσο προχωρεῖ ὁ καιρός», ἔλεγε τὸ 1936, «καὶ τὰ γεγονότα, ζῶ ὁλοένα μὲ τὸ ἐντονότερο συναίσθημα πὼς δὲν εἴμαστε στὴν Ἑλλάδα· πὼς αὐτὸ τὸ κατασκεύασμα ποὺ τόσο σπουδαῖοι καὶ ποικίλοι ἀπεικονίζουν καθημερινά, δὲν εἶναι ὁ τόπος μας, ἀλλὰ ἕνας ἐφιάλτης μὲ ἐλάχιστα φωτεινὰ διαλείμματα, γεμάτα μὲ μία πολὺ βαριὰ νοσταλγία. Νὰ νοσταλγεῖς τὸν τόπο σου, ζώντας στὸν τόπο σου, τίποτε δὲν εἶναι πιὸ πικρό…». Ἐμεῖς οἱ Ἕλληνες, οἱ Ρωμηοί, οἱ Γραικοί, καὶ τὰ τρία δικά μας εἶναι –ἕνα μοιρολόι τῆς Ἅλωσης τῆς Πόλης, τοῦ Ματθαίου, Μυρέων, ἔγραφε: «Ἀλλοίμονον, ἀλλοίμονον στὸ γένος τῶν Ρωμαίων / Ὤ! Πῶς ἐκαταστάθηκε τὸ γένος τῶν Ἑλλήνων / Σ’ ἐμᾶς εἰς ὅλους τοὺς Γραικοὺς / νὰ ἔλθη τούτ’ ἡ ὥρα»– τὴν πίκρα, τὴν ὀδύνη αὐτή, τὴν καταργοῦμε μὲ δύο δυνάμεις: τὴν πίστη καὶ τὴν μνήμη. Τὸ ἁγιασμένο πετραχήλι τοῦ Πατροκοσμᾶ δίδασκε ψυχὴ καὶ Χριστό. Τὸ ἴδιο πράγμα εἶναι. Πρέπει νὰ βροῦμε τὴν ψυχή μας – ἂν καὶ δὲν μοῦ ἀρέσουν τὰ «πρέπει», «νὰ γδάρω τὸ πρέπει ἀπὸ τὸ γιώτα καὶ νὰ τὸ φτάσω μέχρι τὸ πῖ» ἔλεγε ὁ Ἐλύτης – ἔχουμε χρέος νὰ ἀνακαλύψουμε πάλι τὸ χρυσοφόρο κοίτασμα τῆς Παράδοσής μας. Κυρίως οἱ νέοι.
.            «Νὰ μὴν βαριέστε τὸ ψάξιμο / καὶ νὰ μὴν κουράζεστε στὸ σκάψιμο». Ἔτσι ἀποκρίθηκε ὁ Παλαμᾶς σὲ φοιτητικὴ συντροφιὰ ποὺ τὸν ἐπισκέφτηκε τὴν μεγάλη ἡμέρα τῆς 28ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1940. Καὶ μέθυσαν ἐκεῖνα τὰ παιδιὰ μὲ τὸ «ἀθάνατο κρασὶ τοῦ ᾽21».
.            Καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ διαμαντοφόρητο πέλαγος τῆς παράδοσής μας, ποὺ φιλοξενεῖ τὰ προσανάμματα ποὺ ἐφώτισαν ὅλη τὴν Οἰκουμένη θὰ βγάλω λίγα κοσμήματα ἀπὸ μία περίοδο τῆς ἱστορίας μας, ποὺ δὲν τὴν πολυτιμοῦμε. Τὴν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας, τότε ποὺ ἔλαμπε τὸ μυστήριον τῆς εὐσεβείας, ἡ Πονεμένη Ρωμηοσύνη. Σήμερα δὲν ζοῦμε μία νέα Τουρκοκρατία, ὕπουλη καὶ δολερή, ὅπως ἔλεγε ὁ Μάνος Χατζηδάκις; Ὅπως καὶ τότε ἔτσι καὶ τώρα οἱ φίλοι μας οἱ Εὐρωπαῖοι μᾶς μέμφονται ὅτι δὲν εἴμαστε ἀπόγονοι Ἑλλήνων. Ὅταν κάποτε ἕνας Φράγκος ρώτησε τὸν Σεφέρη, «μὰ πιστεύετε σοβαρὰ ὅτι εἶστε πραγματικὰ ἀπόγονοι τοῦ Λεωνίδα καὶ τοῦ Θεμιστοκλῆ» ἀπάντησε: «Ὄχι, εἴμαστε ἀπόγονοι μονάχα τῆς μάνας μας, ποὺ μᾶς μίλησε ἑλληνικά, ποὺ προσευχήθηκε ἑλληνικά, ποὺ μᾶς νανούρισε μὲ παραμύθια γιὰ τὸν Ὀδυσσέα, τὸν Ἡρακλῆ, τὸν μαρμαρωμένο βασιλιὰ καὶ τὸν Παπαφλέσσα καὶ ἐνίωθε τὴν ψυχή της νὰ βουρκώνει τὴν Μεγάλη Παρασκευή, μπροστὰ στὸ ξόδι τοῦ Θεανθρώπου».
.            Καὶ νά ᾽ταν μονάχα οἱ ξένοι; Ἔχουμε καὶ τοὺς δικούς μας Γραικύλους τῆς σήμερον, ὅπως θὰ ἔλεγε ὁ Παπαδιαμάντης. Ἕνας παλιὸς θυμόσοφος ἐπίσκοπος ἔλεγε γιὰ κάποιους μεταμοντέρνους ἐκκλησιομάχους «ἂν δώσεις μία ὀδοντογλυφίδα σὲ ἕναν Νεοέλληνα, ἰδίως ἀπ’ αὐτοὺς ποὺ ξεκινᾶ τὸ ἐπίθετό του μὲ τὸ “παπα” [ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: ……! ! !], τότε στὰ δόντια του θὰ ἀνακαλύψεις ψίχουλα ἀπὸ τὰ πρόσφορα, ποὺ ἔφαγε καὶ μεγάλωσε ἡ οἰκογένειά του»

,

Σχολιάστε

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ «Ὅσοι ἀρνοῦνται τήν παράδοση, ἀγνοοῦν τήν πνευματική της ἀξία καί ὁ ἐκκοσμικευμένος νοῦς τους δέν μπορεῖ νά κατανοήσει καί τά ἁπλούστερα τῆς κατά Θεόν ζωῆς.».

Η ΑΞΙΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΗΣ ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ

Τοῦ πρωτ. π. Διονυσίου Τάτση

 ἐφημ. «Ὀρθόδοξος Τύπος», 22.02.2013

.         Ὁ σεβασμὸς στήν ἐκκλησιαστική παράδοση εἶναι ἀπόδειξη ὅτι ὁ ἄνθρωπος ἀγωνίζεται κατά Θεόν καί βρίσκει ἀνάπαυση στίς ἐμπειρίες τῶν Ἁγίων Πατέρων. Ἀπό τήν ἱστορία γνωρίζουμε ὅτι οἱ Ἅγιοι ἦταν φίλοι τῆς παράδοσης καί ἀπέφευγαν κάθε ἐκσυγχρονισμό καί ἀναθεώρηση. Ὅσοι ἀρνοῦνται τήν παράδοση, ἀγνοοῦν τήν πνευματική της ἀξία καί ὁ ἐκκοσμικευμένος νοῦς τους δέν μπορεῖ νά κατανοήσει καί τά ἁπλούστερα τῆς κατά Θεόν ζωῆς.
.         Ἐάν ζούσαμε στόν α´ μ. Χ. αἰώνα, δίκαια μερικοί θά ἀμφισβητοῦσαν κάποιες παραδόσεις, γιατί δέν θά ὑπῆρχαν πολλοί, οἱ ὁποῖοι θά εἶχαν ζήσει σύμφωνα μέ αὐτές, γιά νά ἔδιναν σέ αὐτές τό ἀπαραίτητο κῦρος.
.         Οἱ εἴκοσι αἰῶνες ὅμως χριστιανικοῦ βίου, πού ἔχουν περάσει, διαμόρφωσαν τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας καί ὅλοι οἱ Ἅγιοι τήν ἔχουν ἀναγνωρίσει ὡς ἀναγκαία καί σωτηριώδη.
.         Ἡ παράδοση διαμορφώνει τό μοναδικό ἦθος τῆς Ὀρθοδοξίας, πού στίς ἡμέρες μας εἶναι χαρακτηριστικό τῶν λίγων. Ἡ ἐποχή μας εἶναι δύσκολη καί οἱ ἄνθρωποι ἔχουν ἀπομακρυνθεῖ ἀπό την Ἐκκλησία καί ζοῦν χωρίς τήν παράδοση.
.         Τήν ἀξία τῆς παράδοσης δέν ἔχουν ἐκτιμήσει κυρίως οἱ ἑτερόδοξοι, δηλαδή οἱ παπικοί καί οἱ προτεστάντες, γι᾽ αὐτό καί την ἀπέρριψαν, νομίζοντας ὅτι μέ τόν τρόπο αὐτό ἀποκαθαίρουν τήν πίστη ἀπό τά βλαπτικά στοιχεῖα, ἐνῶ στήν πραγματικότητα ἀπογυμνώνουν τήν πίστη καί τήν ἐκθέτουν σέ πολλούς κινδύνους. Ἔτσι οἱ παπικοί θεοποίησαν τόν Πάπα, ἀναγνωρίζοντάς του ἰδιότητες, πού δέν συναντῶνται στούς κοινούς ἀνθρώπους, οἱ δέ προτεστάντες βασίστηκαν στίς προσωπικές τους ἐπιλογές, καί διαιρέθηκαν σέ ὁμάδες καί ὑποομάδες καί γίνανε ἀγνώριστοι. Οἱ ἑτερόδοξοι μοιάζουν μέ τά μισοξεραμένα δέντρα, πού ἔχουν ἐλάχιστα κλαδιά μέ φύλλα, ἐνῶ τά περισσότερα εἶναι ξερά καί μοιάζουν με τά κέρατα τοῦ διαβόλου. Ἔχουν φτάσει στήν ἔσχατη πτώση, ἀνατρέπουν τή δογματική διδασκαλία τῆς Ἐκκλησίας καί ἀρνοῦνται τό ἦθος της, μέ ἀποτέλεσμα νά διαμορφωθεῖ ἕνας χριστιανισμός χωρίς ἠθική καί δίχως πνευματικότητα.
.         Ὁ Γέροντας Παΐσιος, γιά νά δείξει τή διαφορά πού ὑπάρχει ἀνάμεσα στούς Ὀρθοδόξους καί τούς παπικούς καί προτεστάντες χρησιμοποιοῦσε τήν εἰκόνα τοῦ πετρόκτιστου κτηρίου.Ἔλεγε ὅτι ἄν βγάλουμε τή λάσπη ἀπό τόν τοῖχο, δέν θά στηρίζονται οἱ πέτρες μεταξύ τους. Οἱ παπικοί ἔβγαλαν τή λάσπη καί ἀποσταθεροποίησαν τό οἰκοδόμημα τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ προτεστάντες, ἀκόμα πιό ἔξυπνοι, ἔβγαλαν καί τά πετραδάκια, πού ὑπάρχουν ἀνάμεσα στίς μεγάλες πέτρες καί γι᾽ αὐτούς δέν ὑπάρχει κανένα οἰκοδόμημα.
.         Οἱ Ὀρθόδοξοι εἶναι ἄνθρωποι τῆς παράδοσης καί ἀρνοῦνται τούς ἐκσυγχρονισμούς καί τήν ἐκκοσμίκευση. Ἀκολουθοῦν τό παράδειγμα τῶν Ἁγίων καί δέν ἀμφισβητοῦν τίς ἐμπειρίες τους. Ὅσοι διαφοροποιοῦνται, βαδίζουν τήν ὁδό τῆς ἀπωλείας, χωρίς νά τό πολυκαταλαβαίνουν. Τό κοσμικό τους φρόνημα δέν ἐπιτρέπει νά δοῦν ὅσα ἔζησαν οἱ Ἅγιοι, γι᾽ αὐτό καί θά βρεθοῦν ἐκτός νυμφῶνος.

 ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: thriskeftika.blogspot.gr

,

Σχολιάστε