Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Παναγία Σουμελᾶ

ΣΙΓΟYΝ ΟΙ ΚΑΜΠΑΝΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ

ΣΙΓΟYΝ ΟΙ ΚΑΜΠΑΝΕΣ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ

.               Δὲν πρόκειται νὰ γίνει φέτος λειτουργία στὸ ἱστορικὸ μοναστήρι τῆς Παναγίας Σουμελᾶ στὴν Τραπεζούντα. Ἔπειτα ἀπὸ πέντε συνεχῆ χρόνια ποὺ ἐπιτράπηκε ἀπὸ τὶς τουρκικὲς ἀρχὲς ἡ λειτουργία ἀνήμερα τῆς Παναγίας, φέτος ἀνακλήθηκε ἡ σχετικὴ ἄδεια. Ἡ ἐπίσημη αἰτιολογία τὴν ὁποία προέβαλαν οἱ τουρκικὲς ἀρχὲς εἶναι ὅτι στὸ μοναστήρι γίνονται ἐργασίες ἀναστήλωσης καθὼς παρουσιάστηκαν προβλήματα στατικότητας.
.               Κύκλοι τοῦ Πατριαρχείου καθὼς καὶ ἐκπρόσωποι τοῦ ποντιακοῦ ἑλληνισμοῦ θεωροῦν ὅτι ἡ ἐπίκληση προβλημάτων στατικότητας εἶναι προσχηματική. Ὅπως ἀναφέρει ἡ voria.gr, κύκλοι τοῦ Πατριαρχείου καθὼς καὶ ἐκπρόσωποι τοῦ ποντιακοῦ ἑλληνισμοῦ θεωροῦν ὅτι ἡ ἐπίκληση προβλημάτων στατικότητας εἶναι προσχηματική. Ἐκφράζουν, δέ, φόβους ὅτι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτραπεῖ ποτὲ ξανὰ ἡ λειτουργία τῆς μονῆς μετὰ τὴν ἐπιχειρούμενη ἰσλαμοποίηση τοῦ τουρκικοῦ κράτους ἀπὸ τὸ καθεστὼς τοῦ Ταγὶπ Ἐρντογάν.
.           Ἡ ἱστορικὴ μονὴ ἐπαναλειτούργησε τὸν Ἰούνιο τοῦ 2010, ἔπειτα ἀπὸ 88 χρόνια. Τὸ τουρκικὸ κράτος εἶχε δώσει ἄδεια στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, γιὰ νὰ τελεστεῖ στὴν ἱστορικὴ μονὴ πατριαρχικὴ θεία Λειτουργία γιὰ τὴν γιορτὴ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου, μὲ τὴν Τουρκία νὰ προσδοκᾶ τόσο τὴν ἔξωθεν καλὴ μαρτυρία γιὰ σεβασμὸ τῶν θρησκευτικῶν ἐλευθεριῶν ὅσο καὶ σὲ οἰκονομικὰ ὀφέλη ἀπὸ τὴν αὔξηση τῶν τουριστῶν στὴν περιοχὴ τὶς ἡμέρες αὐτές. Ἡ ἄδεια νὰ ἀνοίγει ἡ μονὴ γιὰ μία ἡμέρα τὸ χρόνο ἦταν διαρκής, καθὼς δὲν εἶχε χρονικὸ περιορισμό. Ὡστόσο, στὸ τέλος Μαΐου οἱ τουρκικὲς ἀρχὲς εἰδοποίησαν τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο ὅτι ἀνακαλεῖται ἡ ἄδεια, χωρὶς μάλιστα νὰ διευκρινίζουν ἐὰν ἡ ἀνάκληση θὰ ἰσχύσει μόνον γιὰ φέτος.
.               Ἡ εἴδηση προκάλεσε μεγάλη ἀπογοήτευση σὲ χιλιάδες Πόντιους ἀνὰ τὸν κόσμο καὶ κυρίως Ἕλληνες οἱ ὁποῖοι εἶχαν προγραμματίσει νὰ ταξιδέψουν στὴν Τραπεζούντα τὶς ἡμέρες αὐτές.

Πρόσχημα ἡ ἀναστήλωση

.               Στὸ ἔγγραφό τους οἱ τουρκικὲς ἀρχὲς ἀναφέρουν ὡς αἰτιολογία γιὰ τὴν ἀνάκληση τῆς ἄδειας ὅτι βρίσκονται σὲ ἐξέλιξη ἐργασίες ἀναστήλωσης τῆς μονῆς καθὼς παρουσιάστηκαν προβλήματα στατικότητας. Ὡστόσο, κύκλοι τοῦ Πατριαρχείου Κωνσταντινουπόλεως ἀλλὰ καὶ παράγοντες τῶν Ποντίων ἀναφέρουν ὅτι ἡ ἀλλαγὴ στάσης τῆς τουρκικῆς κυβέρνησης ὀφείλεται σὲ ἄλλους λόγους.
.             Ὁ πρόεδρος τῆς Διεθνοῦς Ὁμοσπονδίας Ποντίων Ἑλλάδος Γιῶργος Παρχαρίδης δήλωσε στὴ Voria.gr ὅτι «ἡ ἀπόφαση αὐτὴ δὲν σχετίζεται μὲ τὸ πρόσφατο ἀποτυχημένο πραξικόπημα στὴν Τουρκία καθὼς εἶχε ληφθεῖ νωρίτερα. Ἡ αἰτιολογία εἶναι ὅτι γίνεται ἀνακαίνιση. Ἐγὼ δὲν πιστεύω ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος. Ἡ Τουρκία δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτρέψει νὰ ξαναλειτουργήσει τὸ ἱστορικὸ μοναστήρι. Στόχος τοὺς εἶναι νὰ ἐξαφανίσουν κάθε στοιχεῖο ποὺ συνδέεται μὲ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Ὀρθοδοξία».

Ὁλοταχῶς πρὸς τὴν ἰσλαμοποίηση

.               Σύμφωνα μὲ τὸν κ. Παρχαρίδη τὸ σχέδιο τῆς τουρκικῆς κυβέρνησης εἶναι νὰ ἀλλάξει ὁ χαρακτήρας τῆς περιοχῆς. «Τὸ σχέδιο ἔχει ξεκινήσει νὰ ὑλοποιεῖται τὰ τελευταία χρόνια. Ἤδη, ἐδῶ καὶ δύο χρόνια ἔχουν μετατρέψει τὴν Ἁγία Σοφία τῆς Τραπεζούντας σὲ τζαμί, ἐνῶ καὶ ἡ Ἅγια-Σοφιὰ τῆς Κωνσταντινούπολης μετατρέπεται κι αὐτὴ σταδιακὰ σὲ τζαμί. Παράλληλα, ὅλες οἱ ὀρθόδοξες ἐκκλησίες τῆς περιοχῆς εἴτε ἔχουν γίνει τζαμιά, εἴτε μετατράπηκαν σὲ στάβλους, εἴτε ἁπλῶς καταρρέουν» ἀναφέρει ὁ κ. Παρχαρίδης.
.               Σύμφωνα μὲ παράγοντα τοῦ ποντιακοῦ ἑλληνισμοῦ ὁ ὁποῖος ἐπισκέπτεται τὴν περιοχὴ ὅλα τὰ τελευταῖα χρόνια καὶ ἔχει παρακολουθήσει ὅλες τὶς λειτουργίες ἀπὸ τὸ 2010 καὶ ἐντεῦθεν, τὸ σχέδιο τῶν τουρκικῶν ἀρχῶν ἄρχισε νὰ ἐκτυλίσσεται ἐδῶ καὶ περίπου τέσσερα χρόνια.
.               «Ἄρχισαν νὰ χτίζονται καινούργια τζαμιά, ἀραβικῆς μάλιστα τεχνοτροπίας καθὼς στόχος τοῦ Ἐρντογὰν εἶναι νὰ προσελκύσει ἰσλαμικὸ πληθυσμὸ ἀπὸ τὰ ἀραβικὰ κράτη». Σύμφωνα μὲ τὸν ἴδιο, τὰ τελευταῖα χρόνια ἄραβες, κυρίως ἀπὸ τὴ Σαουδικὴ Ἀραβία ἔχουν ἀγοράσει ἐκτάσεις, μαγαζιὰ καὶ κατοικίες στὴν περιοχή, ἐνισχύοντας ἔτσι τὸ τουριστικὸ ρεῦμα, σὲ ἀντιστάθμισμα τῶν ἀπωλειῶν ποὺ θὰ ἔχει ἡ περιοχὴ ἐξ αἰτίας τῆς σταδιακῆς ἀπομάκρυνσης τοῦ ποντιακοῦ στοιχείου ποὺ ἐπισκεπτόταν κατὰ χιλιάδες τὴν Τραπεζούντα.
.             Σύμφωνα μὲ πληροφορίες, σύμμαχος στὶς προσπάθειες τῶν τουρκικῶν ἀρχῶν νὰ ἐκριζώσουν κάθε ἑλληνικὸ καὶ ὀρθόδοξο στοιχεῖο ἀπὸ τὴν περιοχὴ εἶναι καὶ ὁ τοπικὸς δήμαρχος, ὁ ὁποῖος ἐξελέγη τὸ 2014. Πρόκειται γιὰ ἕναν φανατικὸ ὀπαδὸ τοῦ Ἐρντογάν, ἰσλαμιστή, ὁ ὁποῖος ἀντικατέστησε τὸν προηγούμενο κεμαλικό, μετριοπαθῆ δήμαρχο.

Χιονοδρομικὸ κοντὰ στὸ μοναστήρι

.             Ὁ ἴδιος παράγοντας ἐπισημαίνει στὴ Voria.gr ὅτι στὰ σχέδια τῶν τουρκικῶν ἀρχῶν εἶναι ἡ κατασκευὴ καὶ λειτουργία στὴν περιοχὴ χιονοδρομικοῦ κέντρου, σὲ ἀπόσταση περίπου πενήντα λεπτῶν ἀπὸ τὸ μοναστήρι. «Θὰ γίνει σὲ ὑψόμετρο 2.800-3.000 μέτρων, σὲ μία φανταστικὴ βουνοκορφὴ στὴν ὁποία ἔχει χιόνι ὁλόκληρο τὸ χρόνο». Τονίζει, πὼς γιὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ χιονοδρομικοῦ οἱ τουρκικὲς ἀρχὲς προχώρησαν τὸ προηγούμενο διάστημα σὲ διάνοιξη δρόμων, ἐργασίες γιὰ τὶς ὁποῖες χρησιμοποιήθηκαν φουρνέλα καθὼς ἡ περιοχὴ εἶναι βραχώδης. «Ἐξ’ αἰτίας αὐτῶν προκλήθηκαν ὄντως ζημιὲς στὴν ἱερὰ μονή, ὅμως ἡ ἀναστήλωση ἀποτελεῖ δικαιολογία».
.             Σύμφωνα μὲ τουριστικὸ πράκτορα ὁ ὁποῖος διοργανώσει ἐκδρομὲς ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια στὴν περιοχὴ τοῦ Πόντου «αὐτὴ τὴν περίοδο ἡ πρόσβαση στὸ μοναστήρι ἀπαγορεύεται. Τὸ ὑπέροχο κόσμημα τῆς Ὀρθοδοξίας δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ δεῖ κανεὶς οὔτε ἀπὸ ἀπόσταση».

 

 

ΠΗΓΗ: zougla.gr (ἀπὸ Voria.gr)

Σχολιάστε

«Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΛΟΓΟΣ ΕΙΝΑΙ ΤΟΥ ΘΕΟΥ» (Οἰκουμεν. Πατριάρχης) «Παρακαλοῦμε μόνον καὶ δεόμεθα ἡ Παναγία μας, κινουμένη μεταξὺ τοῦ Υἱοῦ Της καὶ ἡμῶν, ποὺ εἴμεθα κατὰ χάριν υἱοθεσίας καὶ ἐμεῖς παιδιά της, ἔμψυχος κληρονομία της, ποτὲ νὰ μὴ μᾶς ἐγκαταλείψῃ ἢ λησμονήσῃ!»

Ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου
κ. κ. Βαρθολομαίου
κατὰ τὴν Θείαν Λειτουργίαν
ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ Παναγίας Σουμελᾶ Πόντου
(15 Αὐγούστου 2015)

.               Ἡμέρα χαρμόσυνη, γεμάτη ἀπὸ ἑόρτια εὐφροσύνη, ἀνέτειλε ἡ σημερινή, Ἱερώτατοι ἀδελφοὶ καὶ εὐλαβέστατοι λοιποὶ συλλειτουργοί, ἐντιμότατοι ἐκπρόσωποι τῶν ἀρχῶν, ἐντεῦθεν καὶ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ τέκνα τῆς Ἐκκλησίας εὐλογημένα καὶ πεφιλημένα!
.               Ἡμέρα πασχάλιος, ἡμέρα νίκης τῆς Ζωῆς κατὰ τοῦ θανάτου, ἡμέρα συναντήσεως τοῦ οὐρανοῦ μὲ τὴν γῆν, ἡμέρα θείας καὶ ἀνθρωπίνης πανηγύρεως! Ἡ πάνδημος ἑορτὴ τῆς Κοιμήσεως καὶ εἰς οὐρανοὺς Μεταστάσεως τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου, τῆς Μητρὸς τοῦ Εὐλογητοῦ, τῆς Μητρὸς τῶν Χριστιανῶν, τῆς Κυρίας τῶν Ἀγγέλων, τῆς προστάτιδος τοῦ εὐσεβοῦς ἡμῶν Γένους, τῆς Ἀρχόντισσας τοῦ ὄρους Μελᾶ καὶ ὅλου τοῦ εὐάνδρου καὶ ἁγιοτόκου Πόντου!
.               Λοιπόν, «ἐν κυμβάλοις ἠχήσωμεν, ἐν ὠδαῖς ἀλαλάξωμεν, ἑορτὴν ἐξόδιον προεξάρχοντες καὶ ἐπιτύμβια ἄσματα φαιδρῶς ἐκβοήσωμεν» πρὸς τὴν Παναγία μας, τὴν Μητέρα μας, μαζὶ μὲ τὰς ἁγίας οὐρανίους δυνάμεις καὶ τὰ ἀνὰ πᾶσαν τὴν οἰκουμένην συστήματα τῶν εὐσεβῶς συνεορταζόντων ἀδελφῶν μας! Δὲν εἶναι «ξόδι» πρὸς τὸν θάνατο τὸ σημερινό. Εἶναι ἐξόδιος πομπὴ παγχαρμόσυνη, ποὺ καταλήγει στὴν Πηγὴ τῆς ζωῆς καὶ τῆς χαρᾶς, στὴν Πηγὴ τοῦ φωτὸς καὶ τῆς αἰωνίου μακαριότητος, δηλαδὴ στὸν Ἰησοῦ Χριστό.
.               Πορευθήκαμε καὶ ἐμεῖς σήμερα ἐν κατανύξει πρὸς τὴν γλυκυτάτη Μητέρα μας, συνελθόντες εἰς τὸν Πόντον ἀπὸ τὴν Πόλι, ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἀπὸ τὴν Ρωσσίαν, ἀπὸ τὴν Οὐκρανίαν καὶ ἄλλας Παρευξεινίους χώρας, ἀπὸ τὴν Κύπρον, ἀπὸ τὴν Ἐσθονίαν καὶ ἀπὸ κάθε σχεδὸν γωνίαν τῆς γῆς, καὶ ἀνεβήκαμε, μετὰ ἀπὸ νηστεῖες καὶ ψυχικοὺς καθαρμοὺς καὶ Παρακλήσεις δύο ἑβδομάδων, εἰς τὸ ἐπίγειον τοῦτο ἀνάκτορόν της, τὴν ἱστορικὴν Μονὴν Σουμελᾶ, τὴν τόσο ἐκκωφαντικὰ σιωπηλὴν εἰς τὰς ἡμέρας μας! Τὸ Μοναστήρι ποὺ ὁ ποιητὴς «ἀροθυμῶν καὶ τραγωδῶν, ἀροθυμῶν καὶ κλαίγων» τὸ βλέπει «πρῶτον σὴν πίστιν, σὴν χαράν, σὸν πόνον τῆ πατρίδας». Τὸ Σεμνεῖον ποὺ ὑπῆρξε μέγα σέβασμα τόσον τοῦ πιστοῦ λαοῦ, ὅσον καὶ τῶν εἰς τὰ ὕψιστα ἀξιώματα εὑρισκομένων. Σέβασμα τῶν ἡμετέρων εὐσεβῶν Αὐτοκρατόρων, ἀλλὰ καὶ ἀρκετῶν Ὀθωμανῶν Σουλτάνων καὶ ἀξιωματούχων, τοὺς ὁποίους εἶχεν εὐεργετήσει καὶ αὐτοὺς θαυμαστῶς ἡ φιλάνθρωπος «Ἀννὲ Μαριάμ», ἡ Meryem -ana, ἡ Σουμελιώτισσα.
.               Ἀνεβήκαμε μὲ τὴν καρδίαν καὶ τὴν ψυχὴν γεμάτη ἀπὸ ἱερὸν πόθον καὶ μυστικὸν φῶς, μὲ τὰ μάτια ὑγρὰ ἀπὸ τὸ παράπονον, ἀλλὰ καὶ μὲ αἴσθησιν ἰσχυρὰν ὅτι πάντοτε ὁ τελευταῖος λόγος εἶναι τοῦ Θεοῦ, καὶ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι πάντοτε δίκαιος καὶ λυτρωτικὸς διὰ τοὺς πιστοὺς καὶ σωτήριος! Ἐφέραμε μαζί μας κανίσκι εὐλαβὲς τὸ μελισσοκέρι τῆς Ὑπομονῆς, τὸ πρόσφορο τῆς Πίστεως, τὸ νάμα τῆς Ἐλπίδος, τὸ μοσχολίβανο τῆς Ἀγάπης! Γιὰ τὸν Κύριο, μὰ καὶ γιὰ τὴν Κυρία! Γιὰ τὸν ἐν Τριάδι προσκυνητὸν Ἕνα Θεόν, Αὐτὸν ποὺ ἐλάτρευσαν μὲ συνέπειαν ζωῆς οἱ πατέρες καὶ πρόγονοί μας. Καὶ γιὰ Ἐκείνην ποὺ ἔχει «τὰ δευτερεῖα τῆς Τριάδος», μᾶς ἐστάθη καὶ μᾶς στέκεται πάντοτε Μητέρα φιλόστοργος καὶ Προστάτις, καὶ τὴν ἀγάπησεν εἰς τέλος ὁ λαὸς τοῦ Πόντου καὶ ὅλη ἡ εὐσεβοῦσα Ὀρθοδοξία! Κατ᾿ ἀκρίβειαν, ἀπὸ χθὲς «ἀρχίνησε τῶν νηστεμένων ἡ πορεία, σὰν μιὰ ἡρωϊκὴ κοινὴ ἀνάβαση, μὲ τὸ ρυθμὸ τῆς πίστης στὴ καρδιά καὶ μὲ τοῦ προσκυνήματος τὴν προσδοκία», ὅπως ἐσημείωνε ποιητὴς Ἱεράρχης τοῦ Θρόνου (Μητροπολίτης Πέργης Εὐάγγελος) γιὰ τὸν πρῶτο πρὸ ἐξαετίας Πατριαρχικὸν ἑορτασμὸ τῆς Κοιμήσεως σὲ τοῦτο τὸ πανίερον πανορθόδοξο Σέβασμα, καὶ ἤδη «ἀντιλάλησε τὸ θεῖο ἔλεος ἀπὸ τῶν νηστεμένων τὸ ἱκέτευμα, τὸ κερωμένο στὴν εἰκόνα Της», ποὺ μπορεῖ μὲν αὐτὴ νὰ μὴ εὑρίσκεται πρωτοτύπως ἐδῶ, καθὼς προσωρινῶς φιλοξενεῖται εἰς τὸ Ἑλλαδικὸν Βέρμιον, παρηγοροῦσα καὶ στηρίζουσα ἐκεῖ τὰ πρὸ 90 τόσων ἐτῶν ἐκριζωθέντα ἐντεῦθεν, εἰς τὰ πλαίσια τῆς τότε ἀποφασισθείσης ὀδυνηρᾶς ἀνταλλαγῆς τῶν πληθυσμῶν, τέκνα καὶ ἔκγονα τοῦ Πόντου, ἀλλὰ ἐν ἀντιγράφῳ ἱερῷ εὑρίσκεται καὶ ἐδῶ ἡ «Ξενητεμέντσα Παναΐα» καὶ δίδει ἥσυχα καὶ κατανυκτικὰ τὸ «παρών» εἰς τὴν προσφιλῆ της γῆν τοῦ Πόντου, εὐλογεῖ τὰ ἀγαπημένα χώματα ποὺ μοσχοβολοῦν ἀκόμη τὴν ἀρχαίαν εὐσέβειαν, στέλλει εὐλογίας καὶ χαιρετισμοὺς εἰς τὸν Βαζελῶνα καὶ τὸν Περιστερεῶτα, ἁγιάζει τὸν ἀέρα, τὰ ραχία, τὰ παρχάρια, τὰ δάση, τοὺς ποταμούς, τὴν ὅλην φύσιν, καὶ φιλοδωρεῖ ἁπλόχερα μὲ μητρικὰ χαρίσματα τοὺς «ἐν πνεύματι καὶ ἀληθείᾳ» προσκυνητάς.
.               Εἶναι ἡ ἕκτη φορὰ πού, τοῦ Θεοῦ θελήσαντος καὶ ἰσχυρῶς συνεργήσαντος, ἀξιούμεθα νὰ τελέσωμεν Πατριαρχικὴν Θείαν Λειτουργίαν εἰς τὸ μέγα τοῦτο Μοναστήρι, κατόπιν ἀδείας τῶν Ἀρχῶν τῆς Χώρας καὶ μὲ τὴν πρόφρονα καὶ εὐγενῆ συμπαράστασιν καὶ διευκόλυνσιν τῶν τοπικῶν Ἀρχῶν τῆς περιοχῆς, πρὸς τὰς ὁποίας καὶ ἐκφράζομεν πρὸς τοῦτο θερμὰς καὶ εἰλικρινεῖς εὐχαριστίας. Ἕκτη ἐπανάληψις ἑνὸς πραγματικοῦ καὶ μεγάλου θαύματος! Μυριάκις ἑξάκις δόξα τῷ Θεῷ, ποὺ ἐγείρει τοὺς νεκροὺς καὶ ἀνιστᾶ ἐκ ταπεινώσεως τοὺς συντετριμένους! Καὶ εἶναι ἡ Λειτουργία μας αὐτὴ λειτουργία Εὐχαριστίας τοῦ Θεοῦ δι᾿ ὅλα ὅσα μᾶς συνέβησαν καὶ μᾶς συμβαίνουν. Καὶ τὰ γλυκὰ καὶ τὰ πικρά. Καὶ τὰ εὐχάριστα καὶ τὰ ὀδυνηρά. Καὶ τὰ εἰρηνικὰ καὶ τὰ θυελλώδη. Διὰ τὰς φανερὰς εὐεργεσίας Του καὶ διὰ τὰς ἀφανεῖς. Τὰς ἀριδήλους καὶ τὰς συγκεκαλυμμένας. Δι᾿ ὅλας! Δὲν γνωρίζομεν ποῖαι εἶναι μεγαλύτεραι καὶ σπουδαιότεραι. Ἐκεῖνος γνωρίζει καὶ αὐτὸ μᾶς ἀρκεῖ… Καὶ εἶναι ἀκόμη ἡ Λειτουργία μας αὐτὴ λειτουργία εἰρήνης καὶ καταλλαγῆς καὶ συμφιλιώσεως καὶ ἀγάπης. Λειτουργία καθάρσεως τοῦ παρελθόντος, ἁγιασμοῦ τοῦ παρόντος καὶ κατὰ Θεὸν προσανατολισμοῦ τοῦ μέλλοντος, ὥστε νὰ δυνάμεθα νὰ συγχωροῦμε, νὰ χωροῦμε δηλαδὴ μαζί, νὰ εὑρισκώμεθα ὁμοῦ, νὰ συνυπάρχωμεν, ὡς ἐγκάρδιοι φίλοι, οἱ πρώην καὶ οἱ σήμερον κάτοικοι αὐτοῦ τοῦ εὐλογημένου τόπου καὶ ὅσοι, ἀκόμη, τρίτοι τὸν ἀγαποῦν καὶ τὸν ἐπισκέπτονται. Δύο μεγάλοι ἡγέται τοῦ παρελθόντος, ὁ Μουσταφᾶ Κεμὰλ Ἀτατοὺρκ καὶ ὁ Ἐλευθέριος Βενιζέλος εἶχαν ὁραματισθῆ μίαν Ἑλληνο-Τουρκικὴν φιλίαν. Καὶ εἰς τὰ πλαίσια ἐκείνου τοῦ ὁράματος, ὁ παλαιὸς Πρωθυπουργὸς τῆς Τουρκίας Ἰσμὲτ Ἰνονοῦ ἔδωσε τὴν ἄδειαν νὰ παραληφθοῦν ὑπὸ τῶν προσφύγων πατέρων τῆς Μονῆς καὶ νὰ μεταφερθοῦν εἰς τὴν Ἑλλάδα τὰ τρία τιμαλφέστατα κειμήλια τῆς Μονῆς: Ἡ πάνσεπτος εἰκὼν τῆς Σουμελιώτισσας, ὁ τίμιος Σταυρὸς Μιχαὴλ τοῦ Κομνηνοῦ καὶ τὸ χειρόγραφον Εὐαγγέλιον τοῦ Ὁσίου Χριστοφόρου, τὰ ὁποῖα πλέον θησαυρίζονται εἰς τὴν Νέαν Σουμελᾶ εἰς τὴν Καστανιὰν τῆς Βεροίας. Εἰς ὅλας τὰς πλευρὰς συμφέρει ἡ ἀναβίωσις τοῦ ὡραίου ἐκείνου ὁράματος τῶν μεγάλων ἡγετῶν τῶν δύο γειτόνων χωρῶν καὶ συνεπῶς δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἔχῃ ἡ Λειτουργία μας ἡ σημερινὴ καὶ τὸν χαρακτῆρα ἑνὸς βήματος, μικροῦ ἴσως, ἀλλὰ οὐσιαστικοῦ καὶ ἁγίου, πρὸς αὐτὴν τὴν κατεύθυνσιν. Παραλλήλως, ἡ Λειτουργία μας εἶναι μία ὁλόθερμος καὶ ὁλοκάρδιος προσευχὴ διὰ τὴν καταστολὴν τῶν παθῶν καὶ τὴν εἰρήνευσιν τῶν πληθυσμῶν ἐν δικαιοσύνῃ, τόσον εἰς τὴν σπαρασσομένην Ἐγγὺς Ἀνατολὴν καὶ διάφορα σημεῖα τῆς Ἀφρικῆς, ὅπου εἰς τὸ ὄνομα δῆθεν τοῦ Θεοῦ διαπράττονται ἀνήκουστα καὶ θηριώδη ἐγκλήματα φανατισμοῦ, ὅσον καὶ εἰς τὴν Οὐκρανίαν, ὅπου ὁ τάραχος καὶ ἡ σύγκρουσις εἶναι, ὡς μὴ ὤφελε, μεταξὺ Χριστιανῶν, καὶ ἀλλαχοῦ ἀσφαλῶς, ὅπου δυστυχῶς ἐπικρατοῦν ἐντάσεις μεταξὺ συνοίκων πληθυσμιακῶν στοιχείων. Εἶναι ἀκόμη μία θερμὴ ἱκεσία δι᾿ ὅλους τοὺς συνανθρώπους μας, οἱ ὁποῖοι ταλανίζονται ἀπὸ τὰς δραματικὰς συνεπείας τῆς σοβούσης ὄχι μόνον οἰκονομικῆς, ἀλλὰ καὶ πνευματικῆς καὶ ἠθικῆς κρίσεως εἰς πλείστας χώρας, τῆς Ἑλλάδος καὶ τῆς Κύπρου συμπεριλαμβανομένων. Εἴθε ὁ Θεός, διὰ πρεσβειῶν τῆς Θεοτόκου, νὰ εἰσακούσῃ τὰς ἱκεσίας μας καὶ νὰ ἐπέμβῃ κατὰ περίπτωσιν δυναμικῶς, ὅπως Ἐκεῖνος γνωρίζει!
.               Ἀλλὰ εἶναι προφανές, ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, ὅτι ζοῦμε στιγμάς, τὰς ὁποίας γενεαὶ ὁλόκληροι Ὀρθοδόξων, καὶ ἰδιαιτέρως Ποντίων, πατέρων καὶ ἀδελφῶν μας σφοδρότατα ἐπεθύμησαν νὰ βιώσουν καὶ ὅμως ἀνεχώρησαν ἀπὸ αὐτὴν τὴν ζωὴν χωρὶς νὰ ἀξιωθοῦν νὰ τὰς ζήσουν, παραπονεμένοι, μὲ πνιγμένη εἰς τὰ στήθη των τὴν λαχτάρα καὶ τὸν πόθον! «Κι ἂν ἒν Δεκαπενταύγουστον, κι ἂν ἒν τῆ Παναΐας, ς σὸν Ἀεσὲρ κὶ ἀχπάσκουμες, ς σὴν Σουμελᾶν κὶ πᾶμε! Κὶ ἔχουμε τὰ παρχάρα μουν καὶ τ᾿ ἅγια Μοναστήρα, κὶ ἔχουμε τὰ ψηλὰ ραχὰ καὶ τὰ νερὰ τὰ κρῦα», ἐπαραπονοῦντο ἀπαρηγόρητοι. Ἂς συγχαίρουν λοιπὸν σήμερα ἐξ οὐρανοῦ καὶ ἂς ἀγάλλωνται μαζί μας τὰ πνεύματά των! Ἄλλωστε, τοὺς ἐμνημονεύσαμεν ἤδη, ἀναφέραμε τὰ ὀνόματά των περιληπτικῶς εἰς τὴν Προσκομιδήν. Τοὺς ἔχουμε ἔτσι μυστικῶς ὅλους ἐδῶ. Εἰς τὸ ἱερὸν τοῦτο καὶ κορυφαῖον παλλάδιον τοῦ Πόντου. Εἰς τὸν ἀρραγῆ πύργον τῶν ἐλπίδων κάθε Ποντιακῆς καρδίας! Ἔχουμε τοὺς Σουμελιώτας ἡγουμένους, ἱερομονάχους καὶ μοναχούς. Τοὺς μακαριστοὺς ἀρχιερεῖς καὶ ἱερεῖς τοῦ Πόντου. Τοὺς παπποῦδες καὶ τὶς γιαγιάδες, τοὺς γονεῖς, τοὺς τρανοὺς καὶ τοὺς ταπεινούς, τοὺς λογίους καὶ τοὺς ἁπλουστέρους! Τοὺς ἐδῶ τελευτήσαντας καὶ τοὺς εἰς χώρας διασπορᾶς μετὰ τὸ 1924. Ὅλους! Ὁλους μαζί μας, ἐπάνω εἰς τὸ ἱερὸν Δισκάριον τῆς Λειτουργίας, μετ᾿ ὀλίγον δὲ καὶ εἰς τὸ ἅγιον Ποτήριον, εἰς τὸ Αἷμα τοῦ Χριστοῦ, ὅπου καὶ οἱ δικές μας μερίδες βαπτίζονται, μαζὶ μὲ τὶς μερίδες ὅλων τῶν Ἁγίων, ἐξαιρέτως δὲ τῆς «Παναγίας, Ἀχράντου, Ὑπερευλογημένης, Ἐνδόξου, Δεσποίνης ἡμῶν, Θεοτόκου καὶ Ἀειπαρθένου Μαρίας». Ὅλοι μαζί, ζῶντες, κεκοιμημένοι ἐν Κυρίῳ, Ἅγιοι καὶ δίκαιοι πάσης φυλῆς καὶ κάθε γλώσσης, ἀποτελοῦμε ἕνα ἑνιαῖον καὶ ἀχώριστον χορὸν ἱερῶς ἑορταζόντων τὴν πάνσεπτον Κοίμησιν, μαζὶ μὲ ὅλας τὰς ἁγίας Ἀγγελικὰς δυνάμεις, γύρω ἀπὸ τὸν Θρόνον τῆς Χάριτος, μὲ Κορυφαίαν πάντοτε καὶ προεξάρχουσαν τῆς ὅλης μυσταγωγίας καὶ πανηγύρεως αὐτὴν τὴν ἱερῶς σήμερον μεθισταμένην Ὑπεραγίαν Θεοτόκον καὶ Μητέρα τοῦ Φωτός. Δόξα τῷ Θεῷ διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν εὐλογίαν! Δόξα τῷ Θεῷ διὰ τὴν μεγάλην αὐτὴν χαράν! Παρακαλοῦμε μόνον καὶ δεόμεθα ἡ Παναγία μας, κινουμένη μεταξὺ τοῦ Υἱοῦ Της καὶ ἡμῶν, ποὺ εἴμεθα κατὰ χάριν υἱοθεσίας καὶ ἐμεῖς παιδιά της, ἔμψυχος κληρονομία της, ποτὲ νὰ μὴ μᾶς ἐγκαταλείψῃ ἢ λησμονήσῃ! Αὐτὴν θεωροῦμε ἁγίαν Σκέπη μας! Αὐτὴν ἀναγνωρίζουμε κραταιὰν Προστασία μας! Ἀποδεδειγμένα εἶναι ἡ Γοργοεπήκοος τῶν προσευχῶν μας, ἡ Ὑπέρμαχος Στρατηγός μας, ἡ Παυσολύπη μας καὶ ἡ Παντοχαρά μας! Μὲ τὶς διαρκεῖς, τὶς θερμές, τὶς ἐπίμονες, ὅσον καὶ πεπαρρησιασμένες μητρικὲς πρεσβεῖες της πρὸς τὸν Χριστόν, κρατᾶ τὸν κόσμο, στηρίζει τὴν οἰκουμένη, βαστάζει τὰ ἀσθενήματά μας καὶ λυτρώνει ἀπὸ τὸν θάνατο τὶς ψυχὲς τῶν πιστῶν, ἡ Κοσμοσώτειρα!
.               Ἂς εἶναι εὐλογημένη ἡ σύναξίς μας! Ἂς εἶναι εὐλογημένο τὸ ἱερό μας ἀντάμωμα! Ἂς ἀνέλθῃ ἡ προσευχή μας, ἡ λογικὴ λατρεία μας, ἡ ἀναίμακτος θυσία μας, ἡ νηστεία μας, ἡ παράκλησις, τὸ δάκρυ καὶ ὁ ἀλάλητος στεναγμὸς τῆς καρδιᾶς μας ὡς θυμίαμα εὐῶδες καὶ εὐπρόσδεκτον ἐνώπιον τοῦ Θρόνου τοῦ Θεοῦ! Νὰ ἐπιστρέψετε ὅλοι σας, ἀγαπητοὶ προσκυνηταί, εἰς τὰ σπίτια σας χαρούμενοι, ἱλαροί, ὁλόφωτοι, πλούσιοι εἰς ἱερὰ βιώματα καὶ θεῖες εὐλογίες. Εἰς χάριτας καὶ δωρεὰς καὶ τοῦ Υἱοῦ καὶ τῆς Μητρός! Καὶ τοῦ Σωτῆρος, καὶ τῆς Παναγίας! Χρόνια πολλὰ εἰς ὅλους, ἰδιαιτέρως δὲ εἰς ὅσας καὶ ὅσους ἄγουν τὰ ὀνομαστήριά των. Καὶ τοῦ χρόνου πάλιν ἐδῶ, πάλιν εἰς τὸν Πόντον καὶ τὴν προσκυνητὴν Βασίλισσά του τὴν Σουμελιώτισσα! Γένοιτο!

ΠΗΓΗ: ec-patr.org

, , ,

Σχολιάστε

ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ, ποὺ ἦρθε πάλι στὸ φῶς, ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΔΕΟΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ

ΤΟΙΧΟΓΡΑΦΙΑ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ ΣΟΥΜΕΛΑ,
ΠΟΥ ΗΡΘΕ ΣΤΟ ΦΩΣ,
ΠΡΟΚΑΛΕΙ ΔΕΟΣ ΣΤΟΥΣ ΤΟΥΡΚΟΥΣ

 Γράφει ὁ Νίκος Χειλαδάκης

ΠΑΝΑΓΙΑ.             Γιὰ πρώτη φορὰ μετὰ ἀπὸ πολλὰ χρόνια ἐργασιῶν ἀνακίνησης καὶ ἀναστύλωσης τῆς ἱστορικῆς μονῆς τῆς Παναγιᾶς Σουμελᾶ τοῦ Πόντου, μὲ τὴν ξεχωριστὴ σημασία της γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία, οἱ Τοῦρκοι ἄνοιξαν τὶς πύλες τοῦ Βαπτιστηρίου καὶ τοῦ λεγόμενου, Cile Odasi, (Κελὶ Δοκιμασίας). Ἐκεῖ, μόλις εἰσῆλθε τὸ φῶς τοῦ ἥλιου, ἔμειναν ἔκθαμβοι ἀπὸ τὴν ἀνακάλυψη μίας μοναδικῆς περίτεχνης τοιχογραφίας τῆς Παναγιᾶς μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ στὴν στοργικὴ ἀγκαλιά της.
.             Ὅπως ἀναφέρει ἡ ἀνακοίνωση τοῦ τουρκικοῦ Ὑπουργείου Πολιτισμοῦ, ποὺ ἐποπτεύει τῶν ἐργασιῶν τῆς ἀνακαίνισης τῆς ἱερᾶς ἑλληνορθόδοξης σταυροπηγιακῆς μονῆς τῆς Παναγιᾶς Σουμελᾶ, μετὰ ἀπὸ 16 χρόνια τῶν ἐργασιῶν ἀνακαίνισης οἱ εἰδικοὶ ἐρευνητὲς εἰσῆλθαν γιὰ πρώτη φορὰ στὸ Βαπτιστήριο τῆς μονῆς καὶ στὸ Cile Odasi. Ἐκεῖ ἔκθαμβοι ἀνακάλυψαν μία περίτεχνη τοιχογραφία τῆς Παναγίας ποὺ εἶχε μείνει μέχρι σήμερα στὸ σκοτάδι ἀπὸ τότε ποὺ οἱ Πόντιοι ἐγκατέλειψαν τὸν Πόντο, μέσα στὸ αἷμα τῆς φρικτῆς γενοκτονίας τῶν Ποντίων. Ἡ τοιχογραφία αὐτὴ προκάλεσε τὸ δέος τῶν Τούρκων, ποὺ ἐργάζονταν σὲ αὐτὴ τὴν πτέρυγα τῆς μονῆς, ἡ ὁποία ἐπιφυλάσσει συνεχῶς καὶ καινούργιες ἐκπλήξεις γιὰ τὰ σημάδια τῆς παρουσίας τῆς Παναγίας, ἡ ὁποία ποτὲ δὲν ἐγκατέλειψε τὴν ἱστορικὴ καὶ ἱερὴ μονὴ τῆς παρά του ὅτι ἐπὶ πολλὲς δεκαετίες δὲν ἀκούγονταν οἱ ὕμνοι καὶ οἱ δοξολογίες πρὸς τὴν μεγάλη της Χάρη.

.             Ἡ ἱστορία τῆς ἱερᾶς σταυροπηγιακῆς μονῆς τῆς Παναγιᾶς Σουμελᾶ τοῦ Πόντου, σύμβολο τῆς ὀρθοδοξίας γιὰ ὅλο τὸν ἑλληνισμό, πέρασε πολλὲς φάσεις μετὰ τὴν τραγικὴ ἀνταλλαγὴ τῶν πληθυσμῶν τὸ 1922. Στὶς 9 Ἰουνίου τοῦ 2001, ὁ γνωστὸς ἀρθογράφος τῆς τουρκικῆς ἐφημερίδας, Μιλιέτ, Γκιουνγκιὸρ Ἀράς, σὲ μία ἐπίσκεψη ποὺ ἔκανε τότε στὸ ἱστορικὸ μοναστήρι καὶ ἐντυπωσιάστηκε ἀπὸ τὸν ἱερὸ χῶρο, ἄφησε τὴν πένα του νὰ περιγράψει τὴν γοητεία τοῦ μοναστηριοῦ καὶ τὴν περίοδο ἀπὸ τὴν ἐγκατάλειψη τοῦ τὸ 1922 καὶ μετά.
.             Ἀπὸ τὸ 1923 καὶ μετὰ τὴν ἀναχώρηση τῶν μοναχῶν ἀπὸ τὴν Παναγία Σουμελᾶ, ὅπως ἀναφέρει ὁ Γκιουνγκιὸρ Οὐρὰς στὴν Μιλιέτ, ἔπεσε νεκρικὴ σιγὴ στὸ ἱστορικὸ μοναστήρι. Μονάχα τὰ πουλιὰ καὶ κάποιοι Ἄγγλοι περιηγητὲς ἔδιναν σημεῖα ζωῆς στὸ ἀπότομο καὶ μαρτυρικὸ τοπίο ποὺ κάποτε οἱ χιλιάδες πιστοὶ συνέρρεαν γιὰ νὰ πανηγυρίσουν τὴν δόξα τῆς Παναγίας. Τὸ 1931 ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας, ποὺ εἶχε κρυφτεῖ σὲ κάποιο μυστικὸ μέρος, μεταφέρθηκε στὴν Ἑλλάδα. Ἀπὸ τότε, μέχρι τὴν δεκαετία τοῦ πενήντα, τὸ ἱστορικὸ μοναστήρι εἶχε ἀφεθεῖ στὴν τύχη του. Ποῦ καὶ ποῦ ὅμως, ὅπως λένε καὶ οἱ μαρτυρίες, κάποια μοναχικὴ φιγούρα συνήθως μὲ τὴν χαρακτηριστικὴ μαντίλα, ἀνέβαινε τὸ ἐγκαταλελειμμένο πιὰ μονοπάτι πρὸς τὴν Μονὴ καὶ κάποια φλόγα ἀπὸ κάποιο κερὶ μέσα στὰ ἐρείπια τοῦ μοναστηριοῦ, προέδιδε ὅτι ἡ ἑλληνορθόδοξη πίστη δὲν εἶχε χαθεῖ ἐντελῶς ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ Πόντο.
.             Τὸ 1953 μετὰ τὴν εἴσοδο τῆς Τουρκίας στὸ ΝΑΤΟ, κάποιοι Ἀμερικανοὶ ἀξιωματικοὶ ἔδειξαν μεγάλο ἐνδιαφέρων καὶ θέλησαν νὰ ἐπισκεφτοῦν τὸ μοναστήρι. Τελικά, παρά τὸ ὅτι ἡ περιοχὴ ἦταν σχεδὸν ἀπαγορευμένη, τοὺς δόθηκε ἡ ἄδεια καὶ οἱ Ἀμερικανοὶ ἔφτασαν στὸ μοναστήρι μέσα ἀπὸ τὸ γνωστὸ μονοπάτι ποὺ τώρα τὸ σκέπαζαν χόρτα καὶ σκόρπιοι θάμνοι. Τὸ κλειδὶ ὅμως τῆς εἰσόδου στὸ μοναστήρι τὸ ἔχει ὁ σταθμὸς τῆς τοπικῆς δασοφυλακῆς καὶ γιὰ νὰ τὸ πάρουν οἱ Ἀμερικανοὶ χρειάστηκε ἐπέμβαση ἀπὸ τὴν Ἄγκυρα. Οἱ ξένοι αὐτοὶ ἐπισκέπτες μόλις εἰσῆλθαν στὸ μοναστήρι ἔμειναν ἄφωνοι ἀπὸ τὴν μεγαλοπρέπεια τῶν τοιχογραφιῶν καὶ τὴν ἱερότητα ποὺ ἀνέδιδε ὁ χῶρος, ἀρκετὲς δεκαετίες μετὰ τὴν πλήρη ἐγκατάλειψή του. Ἀφοῦ κάθισαν ἐπὶ ὧρες νὰ κοιτάζουν ἐκστασιασμένοι τὶς εἰκόνες, τὰ κτίσματα καὶ τὸ μαγευτικὸ τοπίο τῆς πανέμορφης χαράδρας, συνέταξαν μία ἀναφορὰ πρὸς τὸ τουρκικὸ ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ τονίζοντας τὸν μεγάλο αὐτὸ θησαυρὸ ποὺ βρίσκεται στὰ τουρκικὰ χέρια καὶ ὅτι θὰ πρέπει νὰ γίνουν τὰ ἀπαραίτητα ἔργα γιὰ τὴν διάσωσή του.
.             Πέρασαν πολλὰ χρόνια ἀπὸ τότε καὶ μόνο τὸ 1972 τὸ τουρκικὸ ὑπουργεῖο Πολιτισμοῦ ἀποφάσισε νὰ ἐνδιαφερθεῖ γιὰ πρώτη φορὰ ἐπίσημα γιὰ τὴν Παναγία Σουμελᾶ, ἡ ὁποία ἤδη εἶχε ἀρχίσει νὰ γίνετε πόλος ἕλξης πολλῶν ἐπισκεπτῶν καὶ προσκυνητῶν κυρίως ἀπὸ τὴν Εὐρώπη καὶ τὴν Ἀμερική. Τὸ 1986 γιὰ πρώτη φορὰ καθιερώθηκε εἰσιτήριο γιὰ τὴν εἴσοδο στὴν ἱστορικὴ μονή. Ἀπὸ τότε κάθε χρόνο τὸ τουριστικὸ συνάλλαγμα ρέει ὅλο καὶ περισσότερο στὰ τουρκικὰ ταμεῖα. Ἡ Παναγία Σουμελᾶ ἄρχισε νὰ τραβάει ἐπισκέπτες ἀπὸ τὰ τέσσερα σημεῖα τοῦ ὁρίζοντα καὶ ἡ φήμη της ἄρχισε νὰ φτάνει στὰ πέρατα τῆς γῆς. Ὁ Τοῦρκος ἀρθογράφος, τελειώνοντας τὴν πολὺ ἐνδιαφέρουσα ἀναφορὰ-ὁμολογία του γιὰ τὴν Παναγία Σουμελά, ἀποκάλυψε ὅτι πολλὰ ἱερὰ βιβλία ἀλλὰ καὶ ἄλλα ἱερὰ ἀντικείμενα ποὺ βρέθηκαν στὸ μοναστήρι, φυλάγονται σήμερα στὴν Ἄγκυρα.
.             Σήμερα ἡ Παναγία Σουμελᾶ φανερώνει ξανὰ τὴν παρουσία τῆς ἴδιας τῆς Παναγίας μὲ πολλὰ σημάδια, ὅπως αὐτὴ ἡ προσφάτως ἀνακαλυφθεῖσα περίτεχνη τοιχογραφία της, ποὺ προκάλεσε τὸ δέος στοὺς ἴδιους τους Τούρκους.

ΝΙΚΟΣ ΧΕΙΛΑΔΑΚΗΣ
Δημοσιογράφος-Συγγραφέας-Τουρκολόγος

ΠΗΓΗ: nikosxeiladakis.gr

,

Σχολιάστε

Η ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΟΙΚΟΥΜ. ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΤΗΝ ΠΑΝΑΓΙΑ ΣΟΥΜΕΛΑ (15.08.13) «Ἡ κοιμηθεῖσα καί μεταστᾶσα εἰς τήν Ζωήν Παναΐα, εὐχόμεθα νά δίδῃ εἰς ὅλους τούς φυλάσσοντας θ ε ρ μ ά ς π ύ λ α ς, αὐτήν τήν χ α ρ ά ν καί τήν εἰρήνην τοῦ Υἱοῦ της».

Ἡ Ὁμιλία τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Βαρθολομαίου
ἐν τῇ Ἱερᾷ Μονῇ Παναγίας Σουμελᾶ
(Τραπεζοῦς, 15 Αὐγούστου 2013)

Πατέρες, ἀδελφοί καί εὐλογημένα τέκνα ἐν Κυρίῳ,

Ἠγαπημένοι ὅπου γῆς Πόντιοι,

«Ξυπνᾶ κι᾿ ὁ γερο γούμενος, τόν ὄρθρο του σημαίνει
καί μουρμουρίζοντας σιγά, στήν ἐκκλησιά πηγαίνει,
τήν ἅγια Εἰκόνα τῆς Κυρᾶς σκυφτά νά προσκυνήσει.
Κι᾿ ἐκεῖ πού ἐτέντων ὁ παπᾶς τά χείλη νά φιλήσει
τοῦ κάστηκε πώς ἔλειπε –παράδοξη ἱστορία-
ἀπ᾿ τό θρονί της τό χρυσό ἡ Δέσποινα Μαρία…
Ἐτρόμαξ΄ ὁ καλόγερος… Στήν πλάκα γονατίζει,
χτυπᾶ τό μέτωπο στή γῆ, παρακαλεῖ, δακρύζει…
Μέ μιᾶς ἀστράφτ᾿ ἡ ἐκκλησιά κι᾿ αἰσθάνετ᾽ ἕνα χέρι
ὅπου τόν ἀνασήκωνε…Μοσχοβολάει τ᾿ ἀγέρι…
Τά μάτια του ἄνοιξ᾿ ὁ παπᾶς…Στό κάτασπρό του γένι
τό δάκρυ του ἔσταζε βροχή. Κοιτάζει…καθισμένη
στό Θρόνο βλέπει τήν Κυρά, πού τοῦ χαμογελοῦσε
καί τό Παιδί πού ἐχαίρετο καί πού τόν εὐλογοῦσε.
-Σέ ποιό καλύβι ἀγνώριστο, σέ ποιά καρδιά θλιμμένη
νά πέρασες τή νύχτα Σου, Κυρά Φανερωμένη;»,

 θά ἐτραγουδοῦσε καί θά ὑμνοῦσε μαζί μέ ὅλους μας σήμερα ἐδῶ, σήν Σουμελᾶν τήν Παναΐαν, ὁ Λευκαδίτης ποιητής Ἀριστοτέλης Βαλαωρίτης.
.          Μεγαλύνει, λοιπόν, ἡ ψυχή μας τόν Κύριον μέ πολλήν εὐγνωμοσύνην, διότι διά τετάρτην φοράν μᾶς ἀξιώνει νά συναχθῶμεν πανταχόθεν τῆς οἰκουμένης, ὅπως τότε ἐκ τῶν τῆς οἰκουμένης περάτων, ἐν νεφέλαις, οἱ Ἅγιοι Ἀπόστολοι, διά νά ἀποδώσωμεν τήν ὀφειλετικήν τιμήν εἰς τήν πάναγνον Μητέρα τοῦ Ἐμμανουήλ, εἰς τόν ἡγιασμένον τοῦτον τόπον τῆς περιπύστου Ἱερᾶς Αὐτοκρατορικῆς Πατριαρχικῆς καί Σταυροπηγιακῆς Μονῆς τοῦ Ὄρους Μελᾶ, τοῦ συμβόλου τῆς βαθείας πίστεως τῶν ὀρθοδόξων Ποντίων.

 «Φῶς σ᾿ ὀμμάτια μας», λοιπόν!

 .          Ὅμως, τί τό ἰδιαίτερον ἔχει ὁ τόπος αὐτός, ἀφοῦ τοῦ Κυρίου πᾶσα ἡ γῆ καί τό πλήρωμα αὐτῆς, καί μάλιστα μετά ἀπό μίαν ἑκατονταετίαν περίπου σιωπῆς;
.          Τό ἰδιαίτερον εἶναι ὅτι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ ἔχει ἁγιάσει τόν χῶρον τοῦτον διά τῆς ἀσκήσεως καί τῆς χαρισματικῆς ἀκτινοβολίας τῶν Ἁγίων, οἱ ὁποῖοι ἔζησαν καί ἐλάτρευσαν εἰς αὐτόν τόν Κύριον καί τήν Θεοτόκον ἀπό τῶν ἡμερῶν τῶν ἐνθέων Σωφρονίου καί Βαρνάβα τῶν ἱδρυτῶν μέχρι τοῦ Φεβρουαρίου τοῦ 1923, ὁπότε καί ἠναγκάσθησαν νά ἐγκαταλείψουν τόν ἱερόν βράχον οἱ τελευταῖοι Σουμελιῶται μοναχοί.
.          Τό ὄρος τοῦτο τοῦ Σουμελᾶ, τό ὁποῖον ἐπί αἰῶνας ἐφιλοξένησε τό μέχρι σήμερον διασωθέν ἱερόν καί θαυματουργόν Εἰκόνισμα τῆς Παναγίας μας, καί ἡγιάσθη καί ἐχαριτώθη ἀπό αὐτήν, ἀποτελεῖ, διά σύμπασαν τήν Ἐκκλησίαν καί τό Γένος τῶν Ρωμαίων, διαχρονικόν σύμβολον καί προσκύνημα, εἰς τό ὁποῖον ἀμέτρητα πλήθη μακαρίων προγόνων μας κατέθεσαν τά δάκρυα, τούς στεναγμούς, τά προβλήματα, τάς εὐχαριστίας καί τούς μυχιαιτάτους πόθους των.
.          Βεβαίως δέν ἔχομεν σήμερον, ὅπως θά εὐχόμασταν, συνεχῆ τήν ἐδῶ ἀνθρωπίνην παρουσίαν, μίαν ζωντανήν δηλαδή μοναστικήν ἀδελφότητα, ὅπως πρίν ἀπό ἕνα αἰῶνα. Ζοῦν ὅμως ἐν χερσί Κυρίου αἱ ψυχαί τῶν πολυπληθῶν Σουμελιωτῶν Ἁγίων πατέρων, αἱ ὁποῖαι ἀοράτως συνεχίζουν, μέχρι τῆς συντελείας τῶν αἰώνων, τήν ἀέναον λατρευτικήν δοξολογίαν των μετά τῶν ἀγγελικῶν χορῶν, καί τοῦ πλήθους τῶν Ἁγίων καί τῶν Μαρτύρων τοῦ Πόντου καί ὅλης τῆς Ἐκκλησίας, καί μετά πάντων ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι σήμερα λατρεύουμε ἐδῶ τόν Θεόν τῶν πατέρων μας ἐν ἑνί στόματι καί μιᾷ καρδίᾳ.
.          Ὑπέρ πάντα, ὅμως, ζῇ καί ἐνεργεῖ ἐδῶ ἡ Κυρία τοῦ Τόπου τούτου, ἡ ὑπέραγνος καί κεχαριτωμένη Θεομήτωρ, ἡ ὁποία ἐπέλεξεν ὡς κατοικητήριόν της αὐτόν τόν πελώριον κατακόρυφον βράχον, τό εὐλογημένον τοῦτο Ὄρος, καί τό κατέστησε μυστικόν κῆπον καί θαυμαστόν περίβολόν της, ὅπως καί τό Ἅγιον Ὄρος τοῦ κλεινοῦ Ἄθωνος.
.          Ἡ Δέσποινα Παναγία, «θρονιασμένη εἰς τήν καρδιάν μας», πηγάζει πολυτρόπως, ἀοράτως καί μυστικῶς, ἀλλ᾿ ὅμως καί πραγματικῶς, τάς χάριτάς της καί ἐνεργεῖ τάς θαυματουργίας της εἰς τούς πρός αὐτήν καταφεύγοντας ἐν πίστει.

 .          Ἀδελφοί καί Πατέρες καί φίλτατα τέκνα ἁπανταχοῦ τῆς δεσποτείας Κυρίου Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί,
.          «Πάσχα ἱερόν ἡμῖν σήμερον ἀναδέδεικται». Αὐτό τό καλοκαιρινό Πάσχα, ἡ Κοίμησις τῆς Θεοτόκου. Καί εἶναι ὄντως π ά σ χ α. Εἶναι ἀ ν ά σ τ α σ ι ς. Μετέστη πρός τήν Ζωήν, ἡ Μήτηρ τῆς Ζωῆς, ἡ κατά σάρκα Μήτηρ τοῦ Ἀναστάντος Κυρίου. Καί ἀντί λύπης διά τήν κοίμησίν της, τά πάντα πεπλήρωται χαρᾶς καί φωτός καί ἀναστάσεως.
.          Διαχρονικῶς ἀσπαζόμεθα ἀλλήλους εἰς τάς συναναστροφάς μας μέ τόν χαροποιόν χαιρετισμόν «Χαίρετε». Τόν ἴδιον χαιρετισμόν ἀπηύθυνε καί ὁ Ἀρχάγγελος Γαβριήλ ὅταν ἀπεκάλυψεν εἰς τήν Ἁγνήν Παρθένον τό εὐαγγέλιον τῆς χαρᾶς λέγων πρός αὐτήν «Χαῖρε, Κεχαριτωμένη». Καί ὁ Υἱός της, ὁ Ἀναστάς Κύριος, ἐμφανισθείς εἰς τάς Μυροφόρους μετά τήν Ἀνάστασίν Του, ἀπηύθυνε πρός αὐτάς καί τόν κόσμον μίαν λέξιν, ἕνα β ί ω μ α, τό «Χαίρετε» καί τό «Εἰρήνη». Εἰρήνη ὑπάρχει ἐφ᾿ ὅσον ὑπάρχει χαρά. Καί χαράν ἔχομεν ὅταν εἴμεθα ἱκανοποιημένοι μέ τά «δῶρα» τοῦ Θεοῦ, καί δέν ζητοῦμε συνεχῶς. Χαρά καί εἰρήνη, εἰρήνη καί χαρά, βιώματα καί καταστάσεις ἀλληλένδετοι καί ἀλληλοσυμπληρούμεναι καί ἀλληλοπεριχωρούμεναι.
.          Εἶναι, λοιπόν, ὅλα τά γεγονότα τῆς ἐκκλησιαστικῆς μας ζωῆς πρόξενα μόνον χ α ρ ᾶ ς. Κάθε ἄνθρωπος εἶναι κεκλημένος νά μετάσχῃ εἰς τήν χ α ρ ά ν αὐτήν, γινόμενος μέλος τῆς οὐρανίου βασιλείας. Θάνατος οὐκέτι κυριεύει.
.          Εἰς τήν ε ἰ κ ό ν α τῆς σημερινῆς ἑορτῆς τῆς Κοιμήσεως εἰκονίζεται ἡ Παναγία, περιστοιχιζομένη ὑπό τῶν θείων Ἀποστόλων, καί τοῦ Υἱοῦ της παραλαμβάνοντος τήν ψυχήν της. «Σήν κορφήν κάθεται ὁ Χριστός, ἡ Παναγιά σή᾽ ρίζαν, σ᾽ ἄκρας κάθουν οἱ Ἄγγελοι, σά φύλλα οἱ Προφητάδες». Καί ὅπως ἡ φυσική μητέρα μας προσπαθεῖ νά ἐκπληρώσῃ κάθε ἐπιθυμίαν τοῦ παιδιού της, ἔτσι καί ἡ Παναγία ἀπό ἐκεῖ, ἀπό τούς οὐρανούς, ἐκπληρώνει πᾶσαν καλήν ἐπιθυμίαν μας.
.          Ἰδιαιτέρως ὅταν αὐτή ἡ ἐπιθυμία μας καί αὐτή ἡ προσευχή μας τῆς ἀπευθύνεται ὅπως σήμερα ἀπό τόν ἀγαπημένον της αὐτόν τόπον, ἀπό ἐδῶ πού εὑρισκόμεθα μεταξύ ούρανοῦ καί γῆς, ἀπό τά βοσκοτόπια τῆς Μονῆς Σουμελᾶ, μέσα ἀπό τά δάση τῆς μαυροπεύκης καί τῆς ἀζαλέας τῆς ποντικῆς, τίς κρανιές καί τά ροδόδενδρα καί τά χλοερά λιβάδια τοῦ Πόντου πού περιγράφει τόσο ὄμορφα ἡ Μαριάννα Κορομηλᾶ: ὅταν ἀναπέμπωνται οἱ προσευχές μας μέσα εἰς τό θρόϊσμα τῶν φύλλων καί τόν παφλασμόν τῶν ὑδάτων πού ρέουν νύκτα καί ἡμέραν, χειμῶνα-καλοκαίρι, ἐδῶ εἰς τάς παρυφάς τοῦ Ὄρους Μελᾶ, εἰς τόν Πυξίτην, τό ποτάμι τῆς Παναγίας, τό Χρυσοπόταμο, τό Altındere.
.          Ἡ «ἐν πρεσβείαις ἀκοίμητος Θεοτόκος καί ἐν προστασίαις ἀμετάθετος ἐλπίς» μας, ἡ Σουμελιώτισσα, ἡ κοιμηθεῖσα καί μεταστᾶσα εἰς τήν Ζωήν Παναΐα, εὐχόμεθα νά δίδῃ εἰς ὅλους τούς φυλάσσοντας θ ε ρ μ ά ς  π ύ λ α ς, αὐτήν τήν χ α ρ ά ν καί τήν εἰρήνην τοῦ Υἱοῦ της.
.          Ἡ Παναγία μ ε τ έ σ τ η πρός τήν Ζωήν! Καί πρεσβεύει καί μεσιτεύει καί ἱκετεύει καί παρακαλεῖ τόν Υἱόν Της ὑπέρ ἡμῶν!
.          Καί ᾄδεται παντοῦ καί πάντοτε ὁ νικητήριος π α ι ά ν τῆς Σοφίας, τῆς Δυνάμεως καί τῆς Εἰρήνης τοῦ Θεοῦ, τό Χριστός Ἀνέστη
.          Καί εἰς τό ὄρος Μελᾶ, οἱ «προσδοκῶντες ἀνάστασιν» κεκοιμημένοι τῆς ἱερᾶς αὐτῆς γῆς, ἀνώνυμοι καί ἐπώνυμοι, γνωστοί καί ἄγνωστοι, καί μαζί τους τά σύμπαντα, ἀντηχοῦν καί ἀπαντοῦν: Ἀληθῶς Ἀνέστη!  Ἡ Μήτηρ τῆς Ζωῆς πρεσβεύει καί νικᾷ διά τῆς μητρικῆς ἀγάπης καί στοργῆς της!
.          Ἄς μιμηθοῦμε κατά τό ἀνθρωπίνως δυνατόν τό παράδειγμά της καί τήν Εἰκόνα της, παραδιδούσης τό πνεῦμα εἰς τόν Κύριον καί Θεόν της, διά νά εὕρωμεν χάριν καί ἔλεος ὅταν θά συναντηθοῦμε εἰς τήν οὐράνιον Γαλιλαίαν καί θά ἰδοῦμε τό Πρόσωπον τοῦ ἀπροσωπολήπτου Κυρίου, «καθώς ἐστι» δίκαιος καί ἀληθινός καί κρίνων καί ἀγαπῶν καί σώζων.

.           Εἴθε ὅλοι νά ἀξιωθῶμεν αὐτῆς τῆς μοναδικῆς χ α ρ ᾶ ς «ἐν τῇ Χώρᾳ τῶν ζώντων».
.          Μέχρι τότε, ἀπευθύνουμε εἰς τήν Παναγίαν, σήμερα καί πάντοτε, μέ ἕνα στόμα καί μία καρδιά, τήν «Μυστική Παράκλησι» τοῦ Μεσολογγίτου ποιητοῦ Κωστῆ Παλαμᾶ:

 «Δέσποινα,
κανένα φόρεμα τή γύμνια μου
δέ φθάνει νά σκεπάσει,

Πρόστρεξε, Μυροφόρα,
μονάχα ἐσένα πίστεψα,
καί λάτρεψα μονάχα ἐσένα,
ἀπό τά πρωτινά γλυκοχαράματα
κι᾿ ὥς τώρα στά αἱματοστάλαχτα
μιᾶς ὠργισμένης δύσης.

Δέσποινα, στήριξέ με ἐσύ
καί μή μ᾽ ἀφήσεις…….». Ἀμήν.

ΠΗΓΗ: ec-patr.org

, , , ,

Σχολιάστε

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΒΑΡΝΑΒΑΣ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ 
ΟΙ ΚΤΙΤΟΡΕΣ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ -3 «Γονάτισε ὕστερα καὶ μόνος, μὲ συγκίνηση ἱερή, ἀφοῦ οἱ ἄλλοι συνοδοί του μὲ δέος εἶχαν ἀποτραβηχτεῖ, ξεκαθάρισε τὰ χώματα καὶ ἀνέσυρε τὸ κιβώτιο. Σήκωσε τὸ κάλυμμα … Τὰ κειμήλια ἦσαν ἀνέπαφα ἐκεῖ».

Παναγιώτη Σ. Μαρτίνη, ΔρΘ.,
ρχοντος ερομνήμονος τς γίας το Χριστο Μεγάλης κκλησίας

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΒΑΡΝΑΒΑΣ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ
ΟΙ ΚΤΙΤΟΡΕΣ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ

[Γ´]

π τν π᾿ρ. 268 νέκδοτο κώδικα τς Μονς Διονυσίου – γίου ρους,
«
συγγραφέντα παρ
 ετελος κα ταπεινο μοναχοῦ κακίου το Σαββαΐτου»

κδ. «ΤΑΩΣ», Πάτρα, 2012

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/08/22/οἱ-ἅγιοι-βαρνάβας-καὶ-σωφρόνιος-οἰ-κ/

Β´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/08/27/οἱ-ἅγιοι-βαρνάβας-καὶ-σωφρόνιος-οἱ-κ2/

.           Ἀλλὰ καὶ οἱ Πατριάρχες τῆς Κωνσταντινουπόλεως μὲ πολλὰ σιγίλλια ἀναγνώρισαν τὰ προνόμια ποὺ εἶχαν δοθεῖ στὴν Μονὴ ἀπὸ τοὺς αὐτοκράτορες καὶ ἡ δικαιοδοσία ποὺ εἶχε σὲ πολλὰ χωριὰ τῆς περιοχῆς. Ἔτσι, ἀνακηρύσσεται ἡ Μονὴ «Ἐξαρχία» καὶ τὰ παραχωρηθέντα ἀπὸ τοὺς αὐτοκράτορες χωριά, περίπου 24 ἢ κατ᾿ ἄλλους 40, ἐκκλησιαστικῶς τελοῦν ὑπὸ τὴν δικαιοδοσία τῆς Μονῆς, οἱ μοναχοὶ τῆς ὁποίας ἐκτελοῦσαν καθήκοντα ἐφημερίων σ᾿ αὐτά.
.           «Ὁ ἡγούμενος τῆς Μονῆς κατεῖχε θέσιν ἀρχιερέως εἰς τὴν Ἐξαρχίαν, πλὴν τῆς περιπτώσεως χειροτονίας ἱερέως». Πατριαρχικὰ σιγίλλια, ποὺ ἐπεκύρωσαν τὸ προνόμιο τῆς Μονῆς ὡς Ἐξαρχίας, ἐκδόθηκαν ἀπὸ τοὺς Πατριάρχες Παχώμιο Α´ (1505), Διονύσιο Β´ (1545), Ἰωάσαφ Β´ (1551) καὶ Θεόληπτο Β´ (1585). Τοῦ προνομίου τῆς Ἐξαρχίας, πού, ὅπως ἦταν φυσικό, δημιουργοῦσε προστριβὲς μὲ τοὺς ὅμορους αὐτῆς ἐπισκόπους καὶ ἰδίως μὲ τὸν Μητροπολίτη Τραπεζοῦντος, τὸ ἔτος 1902 σταμάτησε ἡ ἰσχύς του.
.           Ἀλλὰ καὶ οἱ ἡγεμόνες τῆς Μολδοβλαχίας καὶ Οὑγγροβλαχίας ἐξέδιδαν ὑπέρ τῆς Μονῆς χρυσόβουλλα μὲ τὰ ὁποῖα δίνονταν ἐπιχορηγήσεις σ᾿ αὐτή. «Κατὰ τὸν ΙΗ´ αἰῶνα ὁ ἡγεμών τῆς Μολδοβλαχίας Σκαρλᾶτος (1755), οἱ ἡγεμόνες τῆς Οὑγγροβλαχίας Στέφανος (1764) καὶ Ἰωάννης Ὑψηλάντης (1775) ἐξέδωκαν ὑπέρ τῆς Μονῆς χρυσόβουλλα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπεχορηγεῖτο ἡ Μονή. Ἐκ τῶν χρυσοβούλλων τούτων τὰ δύο πρῶτα ἦσαν γεγραμμένα ρουμανιστί, τὸ δὲ τρίτο ἑλληνιστί».

.           Μετὰ τὴν διάλυση τῆς Βυζαντινῆς αὐτοκρατορίας (1453) καὶ τὴν κατάληψη τῆς Τραπεζοῦντος ἀπὸ τοὺς Τούρκους (1461), οἱ Σουλτάνοι ἀνεγνώρισαν τὰ προνόμια τῆς Μονῆς μὲ φιρμάνια ποὺ ἐξέδιδαν. Πρῶτος ὁ σουλτάνος Σελὴμ Α´ (1512-20) ἐπικύρωσε μὲ φιρμάνι τὰ προνόμια τῶν Κομνηνῶν καὶ μὲ πλάκες χαλκοῦ στέγασε τὸν θόλο τοῦ Ναοῦ καὶ δώρισε πέντε μεγάλες λαμπάδες «κεκοσμημένας διὰ χρυσῶν ἐπιγραφῶν». Ἀλλὰ καὶ ὁ σουλτάνος Σελὴμ Β´ (1566-74), μεταξὺ ἄλλων, δώρισε στὴ Μονὴ ἀντίγραφο τοῦ περίφημου «Ἀχταναμέ», ποὺ φυλασσόταν στὸ ἀρχεῖο τῆς μονῆς τοῦ Σινᾶ.
.                Τὴν ἴδια τακτικὴ ἀκολούθησε καὶ ὁ διάδοχός του Μουρὰτ Γ´ (1574-95), «ὅστις, μάλιστα, ἐξεδήλωσε τὴν ἐπιθυμίαν νὰ στεγάσῃ τὸν ναὸν τῆς Θεοτόκου δι᾿ ἀργύρου, ἐμποδισθεὶς ὑπ᾿ αὐτῶν τούτων τῶν μοναχῶν, οἱ ὁποῖοι ἐφοβήθησαν μήπως ἐξεγερθῇ οὕτως ἔτι περισσότερον ἡ ἔναντι τῆς Μονῆς ἁρπακτικότης τῶν ληστῶν». Ἀλλὰ καὶ ἄλλοι Σουλτάνοι μὲ φιρμάνια ἀναγνώριζαν τὰ προνόμια τῆς Μονῆς καὶ παραχωροῦσαν καὶ ἄλλες ἀπαλλαγές, ὅπως ἀπὸ τὸ φόρο τῆς δεκάτης, τὸν κτηματικὸ φόρο κ.ἄ.
.           Στὸ σημεῖο αὐτὸ πρέπει νὰ ἐξαρθεῖ ὁ ρόλος τῆς μονῆς Σουμελᾶ κατὰ τὴν περίοδο τῆς Τουρκοκρατίας. Ἡ Μονὴ ὑπῆρξε κέντρο παιδείας καὶ λόγιοι μοναχοὶ δίδασκαν τοὺς νέους τῶν γύρω περιοχῶν μὲ σκοπὸ νὰ κρατήσουν ζωντανὴ τὴν πίστη καὶ τὴ γλῶσσα. Ἡ Μονὴ ὑπῆρξε σύμβολο παρηγοριᾶς καὶ ἐλπίδας γιὰ τοὺς ὑπόδουλους Ποντίους Χριστιανούς. Λόγιοι μοναχοὶ ἐκλέγονταν Μητροπολίτες Τραπεζοῦντος.
.           Ἡ ἱστορικὴ Μονὴ τοῦ Πόντου κατὰ τὴν μακραίωνη πορεία της εἶχε καὶ τὶς δικές της περιπέτειες. Δέχτηκε πολλὲς ἐπιθέσεις, λεηλασίες, πυρκαγιές, ἀκόμη καὶ ἐρημώσεις. Πλήρη καταστροφὴ καὶ ἐρήμωση ὑπέστη κατὰ τὸν 7ο αἰ., κατὰ τοὺς Καυσοκαλυβίτη – Μεταξόπουλο, τὸν 9ο αἰ. κατ᾿ ἄλλους ἐρευνητές, ἀπὸ τὴν ἐπίθεση Σαρακηνῶν πειρατῶν. Ἡ ἐρήμωση τῆς Μονῆς ἦταν τέτοια, «ὥστε οὔτε ἴχνος κἂν νὰ εὑρίσκεται ὅτι ὑπῆρχε ποτὲ ἐκεῖ μοναχῶν ἀσκητήριον».
.           Ὅμως, μὲ τὴν βοήθεια τῆς Παναγίας δέν ἔμεινε τὸ «Ἀνάκτορόν» Της, ὅπως ἡ ἴδια ἡ Θεοτόκος ἀποκαλοῦσε τὸ Μοναστήρι Της, ἔρημο. Ἡ ἴδια φρόντισε καὶ ἀποκαταστάθηκε μὲ τὴν ἴδια αἴγλη καὶ ἀκμή, ὅπως ἦταν τὰ προηγούμενα χρόνια. Ἕνας χωρικός, ἀμόρφωτος καὶ ἀγροῖκος, σύμφωνα μὲ τὸ κείμενο, «ἡρπάγη» καὶ ἀνέλαβε τὴν ἀποκατάσταση τῆς Μονῆς. Πρόκειται γιὰ τὸν ἱερὸ Χριστοφόρο. «Τοῦτον ἐκ τοῦ ἐν ᾧ ἠροτρία ἀγροῦ εἰς τὴν Μονὴν μετέστησεν ἡ Παρθένος, ἀνοικιστὴν αὐτῆς καὶ γεωργὸν καὶ προστάτην ἀναδείξασα … ὥστε νὰ πληθυνθῶσιν πάλιν δι᾿ αὐτοῦ τὰ σπουδαῖα τῆς ἀρετῆς γεννήματα».

.           Ἔτσι, μετὰ ἀπὸ πολλὲς διακυμάνσεις, θετικὲς καὶ ἀρνητικές, φτάνουμε στὴν τελευταία περιπέτεια τῆς Μονῆς, ποὺ τὴν ὁδήγησε στὴν πλήρη καὶ ὁριστική της ἐρήμωση. Δέχτηκε κι αὐτὴ τὰ δεινὰ τῆς Μικρασιατικῆς καταστροφῆς καὶ φυσικὰ τῶν Ποντίων εὐλαβῶν προσκυνητῶν της. Ὁ γνωστὸς ξερριζωμὸς τῶν Ποντίων ἦταν καὶ γιὰ τὸ ἱστορικὸ Μοναστήρι «ἡ χαριστικὴ βολή». Τὸ 1924 θὰ τὸ ἐγκαταλείψουν καὶ οἱ τελευταῖοι ἐναπομείναντες μοναχοί, ἀφοῦ πρῶτα θὰ φροντίσουν μὲ πολλὲς προφυλάξεις νὰ κρύψουν τὰ σπουδαιότερα κειμήλια καὶ ἰδιαίτερα τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας. «Ἔκρυψαν, ἔκρυψαν τὰ πάντα οἱ πιστοὶ μοναχοί. Στὸ τέλος ἔμειναν μόνο τρία κειμήλια νὰ κρύψουν, τὰ πιὸ πολύτιμα. Τὴ σεπτὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας, τὸ χειρόγραφο Εὐαγγέλιο, πάνω σὲ πολύτιμη μεμβράνη, τοῦ ἁγίου Χριστοφόρου καὶ τὸν βαρύτιμο Σταυρὸ τῶν Κομνηνῶν μὲ τὸ Τίμιο Ξύλο … Σκέφτηκαν τὸ μικρὸ ἐκκλησάκι, τὸ ἀπόμακρο, τῆς Ἁγίας Βαρβάρας … Ἕνα χιλιόμετρο ἀπεῖχε ἀπὸ τὸ Μοναστήρι … Μιὰ νύχτα τρέμοντας ἀπὸ συγκίνηση οἱ μοναχοί, βαθειὰ πονεμένοι, κουβάλησαν ἐκεῖ, ἀσφαλισμένους καλὰ σὲ σιδερένια κιβώτια τοὺς θησαυροὺς … καὶ τοὺς ἔθαψαν σὲ μέρος ποὺ θἆταν δύσκολο ν᾿ ἀνακαλύψουν οἱ ἐχθροί … Σταυροκοπήθηκαν καὶ δάκρυα κύλησαν ἀπὸ τὰ θλιμμένα τους μάτια. Δέν ἦταν σὰ νἄθαβαν τὴν ψυχή τους μονάχα. Ἀλλὰ σὰ νἄθαβαν χίλιες χιλιάδες, ἑκατομμύρια, τὶς ψυχὲς ὅλων τῶν Χριστιανῶν Ἑλλήνων. Τέλος φαίνονταν ὅλα βουβά, σβησμένα. Οἱ μοναχοὶ δίπλωσαν τὰ χρυσᾶ τους ἄμφια. Προσκύνησαν τὴν γυμνωμένη ἐκκλησιά. Ἀποχαιρέτησαν μὲ τὸ δακρύβρεκτο βλέμμα τους τὸν εὐλογημένο τόπο. Ἔρριξαν στερνὴ ματιὰ στὸ ἐκκλησάκι τῆς Ἁγίας Βαρβάρας μὲ τὸν κρυμμένο θησαυρό. Καὶ κίνησαν στὸ ἀγύριστο ταξίδι…».
.           Καὶ πάλιν, ὅμως, ἡ Σουμελιώτισσα Παναγία δέν ἤθελε νὰ βρίσκεται κρυμμένη. Ἤθελε νὰ εἶναι ἐξόριστη, παρηγοριὰ στὰ ἐξόριστα παιδιὰ της. Τὸ 1931, δηλαδὴ μετὰ ἀπὸ ἑπτὰ χρόνια ταφῆς στὸ ἐκκλησάκι τῆς Ἁγίας Βαρβάρας, συμφωνήθηκε μεταξὺ τῶν δύο κυβερνήσεων, Ἑλληνικῆς καὶ Τουρκικῆς, Ἐλευθερίου Βενιζέλου καὶ Ἰσμέτ Ἰνονοῦ, νὰ δοθεῖ ἡ ἄδεια γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ τῆς εἰκόνας τῆς Παναγίας. Ἀμέσως ὁ Μητροπολίτης Τραπεζοῦντος Χρύσανθος, ἐξόριστος κι αὐτὸς στὴν Ἀθήνα, ἀνέθεσε στὸ Σουμελιώτη μοναχὸ Ἀμβρόσιο, ποὺ γνώριζε τὸν κρυψῶνα τῶν ἱερῶν κειμηλίων, νὰ φέρει εἰς πέρας τὴν τόσο δύσκολη ἀποστολή.
.           Ὅταν ὁ μοναχὸς Ἀμβρόσιος, μετὰ ἀπὸ τὶς σχετικὲς διατυπώσεις, ἔφτασε στὸ ἱστορικό, ἀλλὰ ἐρημωμένο Μοναστήρι, μὲ τὴ συνοδεία πάντοτε καὶ Τούρκων ἀξιωματούχων, κατευθύνθηκε στὸν κρυψῶνα τῶν ἱερῶν κειμηλίων. «Γονάτισε ὕστερα καὶ μόνος, μὲ συγκίνηση ἱερή, ἀφοῦ οἱ ἄλλοι συνοδοί του μὲ δέος εἶχαν ἀποτραβηχτεῖ, ξεκαθάρισε τὰ χώματα καὶ ἀνέσυρε τὸ κιβώτιο. Σήκωσε τὸ κάλυμμα … Τὰ κειμήλια ἦσαν ἀνέπαφα ἐκεῖ. Ἔσκυψε καὶ ἀσπάστηκε τὴν Εἰκόνα, τὸν Σταυρό, τὸ Εὐαγγέλιο. Ἡ ψυχὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ Πόντου ξαναζοῦσε…».
.           Ὅταν, τέλος, ὁ μοναχὸς Ἀμβρόσιος ἔφτασε στὴν Ἀθήνα, παρέδωσε τὰ ἱερὰ κειμήλια στὸν ἀείμνηστο Μητροπολίτη Τραπεζοῦντος Χρύσανθο Φιλιππίδη, λόγιο ἱεράρχη, ἀκαδημαϊκό, μετέπειτα Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν (1938-41). Τότε «ὁ σεπτὸς ἱεράρχης τ᾿ ἀγκάλιασε δακρύζοντας, τὰ προσκύνησε καὶ μὲ ἀνακούφιση ψιθύρισε: Νῦνἀπολύεις…”».
.           Ἡ Εἰκόνα, ὁ Τίμιος Σταυρὸς καὶ τὸ ἱερὸ Εὐαγγέλιο παραδόθηκαν στὸ Μουσεῖο Μπενάκη. Στὸ Μουσεῖο παρέμεινε ἡ Εἰκόνα μέχρι τὸ 1951. «Τότε ὁ ἰατρὸς Φίλων Κτενίδης (Πόντιος) συνέλαβε τὴν ἰδέαν τῆς ἐπανιδρύσεως τῆς μονῆς Σουμελᾶ ἐν Ἑλλάδι. Τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1951 ἱδρύεται Σωματεῖον, τὸν Μάϊον δὲ τοῦ αὐτοῦ ἔτους κατόπιν μελέτης καὶ ἐρεύνης ὑποδεικνύεται ὡς πλέον κατάλληλος τοποθεσία τῆς μελλούσης Μονῆς ἡ περιφέρεια τοῦ χωρίου Καστανιὰ – Βεροίας. Τὴν 12ην Αὐγούστου 1951 ἡ Εἰκών παραλαμβάνεται ἐκ τοῦ Βυζαντινοῦ Μουσείου καὶ λαμπρύνει διὰ τῆς παρουσίας της τὴν τελετὴν τῆς καταθέσεως τοῦ θεμελίου λίθου τοῦ ναοῦ τῆς μελλούσης Μονῆς. Ἔκτοτε ὠκοδομήθηκαν καὶ ὁ ναὸς καὶ ὁ ξενὼν ὡς καὶ ἄλλα κτίρια, τὰ ὁποῖα προορίζονται νὰ ἐξυπηρετοῦν τοὺς εὐλαβεῖς προσκυνητὰς καθ᾿ ὅλον τὸ ἔτος, ἰδιαιτέρως ὅμως κατὰ τὸν ἑορτασμὸν τῆς 15ης Αὐγούστου».
.           Ὅμως τὸν Αὔγουστο τοῦ 2010 τὸ θαῦμα συμπληρώθηκε! Μὲ ἀπόφαση τῆς τουρκικῆς κυβέρνησης δόθηκε ἄδεια στὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαῖο νὰ μεταβαίνει κάθε χρόνο στὶς 15 Αὐγούστου στὸ ἱστορικὸ Μοναστήρι τῆς Τραπεζοῦντος καὶ νὰ τελεῖ τὴ θεία Λειτουργία. Ἔτσι, τὴν ἡμέρα ποὺ τιμᾶται ἡ Κοίμηση τῆς Θεοτόκου, γίνονται λατρευτικὲς ἐκδηλώσεις καὶ στὰ δύο «Ἀνάκτορά» Της: στὸ παλαιό, τὸ σφηνωμένο στοὺς ἀπόκρημνους βράχους τοῦ ὄρους Μελᾶ, καὶ στὸ νέο, στὴ δασωμένη περιοχὴ τοῦ ὄρους Βερμίου.

.           Καὶ ἀπὸ τὰ δύο αὐτὰ Μοναστήρια ἡ Σουμελιώτισσα Παναγία ἀτενίζει ἀπὸ ψηλὰ τὰ διωγμένα ἀπὸ τὸν τόπο τους παιδιά Της, τοὺς Ποντίους, βρίσκεται κοντά τους καὶ τὰ προστατεύει στὶς νέες τους πατρίδες, στὴν ἀγκαλιὰ τῆς μητέρας Ἑλλάδας, ἀλλὰ καὶ «ὅπου γῆς» βρίσκονται…

,

Σχολιάστε

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΒΑΡΝΑΒΑΣ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ 
ΟΙ ΚΤΙΤΟΡΕΣ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ -2

Παναγιώτη Σ. Μαρτίνη, Δρ. Θ.,
ρχοντος ερομνήμονος τς γίας το Χριστο Μεγάλης κκλησίας

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΒΑΡΝΑΒΑΣ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ
ΟΙ ΚΤΙΤΟΡΕΣ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ

[Β´]

π τν π᾿ρ. 268 νέκδοτο κώδικα τς . Μονς Διονυσίουγίου ρους,
«
συγγραφέντα παρ
ετελος κα ταπεινο μοναχοῦ κακίου το Σαββαΐτου»

κδ. «ΤΑΩΣ», Πάτρα, 2012

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/08/22/οἱ-ἅγιοι-βαρνάβας-καὶ-σωφρόνιος-οἰ-κ/

  .        Στὴ συνέχεια εἶναι ἀπαραίτητο να δοῦμε πῶς προέκυψε ἡ μετονομασία τοῦ ὄρους Μελέα ἢ Μελᾶ σὲ Σουμελᾶ, ὅπως συνήθως ἀποκαλεῖται. Κατ᾿ ἀρχὴν ἡ ὀνομασία τοῦ ὄρους Μελέα ἢ Μελᾶ εἶναι ἀρχαιοτάτη, ἀφοῦ κατὰ τὸν Ἀκάκιο ὡς ὄρος τοῦ Μελέα τὸ ὀνομάζει καὶ ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος Κύπρου (4ος αἰ.). Γράφει: «Ἄγε δὴ καὶ τρίτην μαρτυρίαν περὶ τῆς κλήσεως ταύτης, τὸν ἐν ἁγίοις λέγω Ἐπιφάνιον, κατὰ τὴν χάριν τὴν δοθεῖσαν αὐτῷ… Μετὰ πάντων οὖν, φησὶ οὕτως, τὸ ὄρος τοῦ Μελέα, τῷ ὑποκειμένῳ τῷ πάγχαρει ὄρει τῷ μεγάλῳ…».
.           Κατὰ τὸν ἴδιο βιογράφο, στὴ γλωσσικὴ συνήθεια τῶν Ποντίων ἀποδίδεται ἡ μετονομασία τοῦ ὄρους Μελᾶ σὲ Σουμελᾶ. Δηλαδὴ ἀντὶ νὰ χρησιμοποιοῦν τὸ ἄρθρο «τοῦ», χρησιμοποιοῦν τὸ «σοῦ». Ἀντὶ νὰ ὁμιλοῦν ἢ νὰ γράφουν τὸ ὄρος τοῦ Μελᾶ λένε ἢ γράφουν τὸ ὄρος Σου-μελᾶ. Διερωτᾶται ὁ μοναχὸς Ἀκάκιος: «Πόθεν ἡ κλῆσις τοῦτο γέγονεν καὶ πῶς ἐγχωρίως λέγεται τὸ σοῦ ἀντὶ τοῦ…», φέρνοντας στὴ συνέχεια ἀρκετὰ παραδείγματα.
.           Ἀλλὰ καὶ στὸ λῆμμα «Σουμελᾶ μονή», στὴ Θρησκευτικὴ Ἐγκυκλοπαίδεια ἀναφέρονται τὰ ἑξῆς: «Ἐτυμολογικῶς ἡ ὀνομασία τῆς Μονῆς ἑρμηνεύεται ἐκ τοῦ ὀνόματος τοῦ ὄρους “Στοῦ Μελᾶ” (εἰς τὸ ποντιακὸν ἰδίωμα “Σοῦ-Μελᾶ”). Ὑπάρχει ἡ πληροφορία ὅτι οἱ Πόντιοι ἀντὶ τοῦ ἄρθρου “τοῦ” χρησιμοποιοῦν τὸ “σοῦ”». Ἄλλη ἐκδοχὴ ποὺ μᾶς μεταφέρει ὁ ἀρχιμ. Παρθένιος Μεταξόπουλος εἶναι: «Μελᾶ ὄρος ἐλέγετο παρὰ τὸ εἶναι αὐτὸ μέλαν τὸ χρῶμα. Τὸ αὐτὸ καὶ Σουμελᾶ ὕστερον παρὰ τὸ λέγειν τοὺς πιστοὺς πρὸς τὸ ὄρος τοῦτο τῆς Θεομήτορος εἰκόνος ἕνεκα: “Σύ, ὦ Μελᾶ”, χαῖρε. Ὅθεν κατὰ μετάθεσιν στοιχείων “Σωϋμελᾶ” καὶ τροπὴ τοῦ ω εἰς ο καὶ κράσει “Σουμελᾶ”». Ἐπίσης, ὁ ἱστορικὸς τῆς μονῆς, Πόντιος τὴν καταγωγή, Ἐπ. Κυριακίδης ἀναφέρει: «Ὁ φίλος Κερασούντιος καθηγητὴς καὶ φιλόλογος Ἰωάννης Βαλαβάνης, τῆς ἐγχωρίου διαλέκτου ἐρευνητής δόκιμος … ἐτυμολογεῖ τὸ ὄνομα Σουμελᾶ ὡς προελθὸν ἐκ τοῦ ᾿σσοῦ Μελᾶ (ἤτοι εἰς τοῦ Μελᾶ) ὅπερ κατήντησεν εἶτα κύριον ὄνομα».
.           Ὅπως προαναφέρθηκε, τὸ ἀντίγραφο χειρόγραφο τοῦ Ἀκακίου ἔχει ἰδιαίτερη ἀξία, ἀφοῦ εἶναι τὸ μόνο ποὺ διασώθηκε, ἔστω καὶ μὲ τὶς ὅποιες παρεμβάσεις, ποὺ ἴσως προέρχονται ἀπὸ τὸν ἀντιγραφέα, τὰ πολλὰ ὀρθογραφικὰ καὶ λοιπὰ σφάλματα. Τὸ κείμενο αὐτὸ περιέχει ὁλόκληρη τὴ βιογραφία, τὴν περιπλάνηση καὶ τὴν ἵδρυση τῆς Μονῆς, ποὺ «σποράδην» περιέχουν τὰ ἄλλα χειρόγραφα ποὺ χάθηκαν.

Τέτοια χειρόγραφοι κώδικες τῆς Μονῆς ἀναφέρονται ἀπὸ τοὺς Καυσοκαλυβίτη – Μεταξόπουλο:

1) Τοῦ ἐκ τῆς Τραπεζοῦντος Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου Ἰωάννου Ξιφιλίνου (11ος αἰ.).
2) Δοσιθέου, Πατριάρχου Ἱεροσολύμων (17ος-18ος αἰ.).
3) Ἀθανασίου, Μητροπολίτου Τραπεζοῦντος, τοῦ ἐπικαλουμένου «Δαιμονοκαταλύτη» (17ος αἰ.).
4) Διονυσίου, Ἀρχιεπισκόπου Χαλδίας (18ος αἰ.).
5) Ἀκακίου, μοναχοῦ Σαββαΐτη, «τοῦ ἐκ τῆς σεβασμίας Μονῆς τοῦ ἐν Ἱεροσολύμοις ὁσίου Σάββα, ἐπὶ Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου κατὰ τὸ 680 ἀπὸ Χριστοῦ ἀκμάσαντος, συντάξας δὲ … ἱστορίαν τῆς Μονῆς Σουμελᾶ καὶ ἀκολουθίαν τῶν ὁσίων Πατέρων… Καὶ τούτου κώδιξ χειρόγραφος ἐσώζετο κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐκδόσεως τοῦ Κτιτορικοῦ (πιθανὸν τοῦ Καυσοκαλυβίτη) τῆς Μονῆς Σουμελᾶ, ἀλλ᾿ οὔτε οὗτος … γινώσκεται σήμερον. Φαίνεται πιθανὸν ὅτι τὰ χειρόγραφα ταῦτα ἀποσταλέντα πρὸς τὸν Καυσοκαλυβίτην δέν ἐπεστράφησαν ἔκτοτε», σημειώνει ὁ ἱστορικὸς Ἐπ. Κυριακίδης στὸ ἔργο του.

Ἐπίσης, κατὰ τὸν Ὀδ. Λαμψίδη, «κατὰ τὴν χρονικὴν περίοδον 1768-1775 ἐκδίδονται τὰ παρακάτω κείμενα:

1) Τὸ 1768 ἐν Βουκουρεστίῳ ἐκτυποῦται εἰς ἑλληνικὴν καὶ τουρκικὴν γλῶσσαν χριστιανικὴ κατήχησις ὑπὸ τὸν ἑλληνικὸν τίτλον: Διδασκαλία Χριστιανικὴ τῆς ὀρθοδόξου ἡμῶν πίστεως. Συγγραφεὺς τοῦ ἔργου εἶναι ὁ Παρθένιος Μεταξόπουλος.
2) Ἐν Βουκουρεστίῳ καὶ πάλιν, τὸ ἑπόμενον ἔτος, 1769, ἐκτυποῦται: «Ἡ θεία καὶ ἱερὰ Ἀκολουθία τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων Πατέρων ἡμῶν Βαρνάβα καὶ Σωφρονίου τῶν ἐξ Ἀθηνῶν καὶ ἱεροῦ Χριστοφόρου, τῶν ἐν τῷ Μελᾷ Ὄρει ἀσκησάντων … Ἐπιμελείᾳ τε καὶ ἐπιστασίᾳ τοῦ ἐν ἱερομονάχοις ταπεινοῦ Παρθενίου Σουμελιώτου Τραπεζουντίου τοῦ Μεταξοπούλου».
3) Τέλος, τὸ 1775 ἐν Λειψίᾳ τύποις ἐδημοσιεύθη ὑπὸ τὸν τίτλον: «Ἡ θεία καὶ ἱερὰ Ἀκολουθία τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων ἡμῶν Πατέρων Βαρνάβα καὶ Σωφρονίου τῶν ἐξ Ἀθηνῶν, καὶ τοῦ ἱεροῦ Χριστοφόρου τῶν ἐν Μελᾷ ὄρει ἀσκησάντων. Ἐν ᾗ καὶ ἡ ἱερὰ Ἱστορία τῆς Βασιλικῆς Μονῆς τοῦ Σουμελᾶ, Βίος τε καὶ πολιτεία τῶν ἄνωθεν ὁσίων Πατέρων καὶ περὶ ἧς ὁ Εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς ἱστόρησε σεβασμίας τρίτης Εἰκόνος τῆς Θεοτόκου, ὅθεν τε καὶ ὅπως εἰς τὸ τοῦ Μελᾶ ὄρος μετηνέχθη. Συσταθεῖσα μὲν παρὰ τοῦ σοφωτάτου διδασκάλου κυρίου Νεοφύτου, ἱεροδιακόνου Πελοποννησίου τοῦ Καυσοκαλυβίτου εἰς Ἑλληνικὴν διάλεκτον…». Σημειωτέον ὅτι ἐν τούτῳ … ὑποσημειώσεις καὶ αἱ μαρτυρίαι ἐγράφησαν ὑπὸ Παρθενίου Μεταξοπούλου».

.           Πρέπει, ἐπίσης, νὰ μνημονεύσουμε καὶ τὴν ἔκδοση τοῦ ἁγίου Μακαρίου Νοταρᾶ, πρ. ἐπισκόπου Κορίνθου, ὁ ὁποῖος στὸ Νέον Λειμωνάριον περιλαμβάνει «τὸν Βίον καὶ τὴν Πολιτείαν τῶν ὁσίων καὶ θεοφόρων ἡμῶν Πατέρων Βαρνάβα καὶ Σωφρονίου καὶ τοῦ ἱεροῦ Χριστοφόρου».
.           Ὁ ἅγιος Μακάριος ἦταν σύγχρονος τῶν Καυσοκαλυβίτη – Μεταξόπουλου (18ος αἰ.), γι᾿ αὐτὸ τὸ ἔργο του εἶναι μιὰ παράφραση τοῦ ἔργου τῶν πιὸ πάνω συγγραφέων σὲ ἁπλούστερη γλῶσσα. Καὶ τὸν τίτλο τοῦ ἔργου του τὸν δανείστηκε βασικὰ ἀπὸ τοὺς τίτλους τῶν παραπάνω βιογράφων.
.           Τὰ τρία κείμενα Ἀκακίου, Καυσοκαλυβίτη καὶ Μακαρίου διαφέρουν ὡς πρὸς τὴ γλῶσσα. Τὸ Ἀκακιανὸ κείμενο εἶναι δύσληπτο, μὲ ἀρχαιοπρεπεῖς ἐκφράσεις καὶ ἀρκετὰ ὀρθογραφικὰ ἰδίως σφάλματα· τοὐλάχιστον ὅπως μᾶς τὸ διέσωσε ὁ ἀντιγραφέας του Συμεών. Τὸ κείμενο τοῦ Καυσοκαλυβίτη τυπώθηκε σὲ δύο μορφές: Στὴν «κατὰ πλάτος» καὶ περιέχει τὴν ὅλη διήγηση τοῦ Κτιτορικοῦ τῆς μονῆς, σὲ γλῶσσα καθαρεύουσα, καὶ στὴν «κατ᾿ ἐπιτομήν», δηλαδὴ σὲ σύντομο τρόπο καὶ σὲ γλῶσσα ἁπλοελληνική. Τέλος, σὲ ἁπλούστερο γλωσσικὸ ἰδίωμα εἶναι τὸ κείμενο τοῦ ἁγίου Μακαρίου. Τὸ παραφράζει ὁ Ματθαῖος Λαγγῆς στὸν Μ. Συναξαριστὴν τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας (τ. Η´).
.           Τελικὰ τὸ Ἀκακιανὸ ἁγιολογικὸ κείμενο, μετὰ τὴν ἐξαφάνιση τῶν ἄλλων χειρογράφων, παραμένει τὸ μοναδικὸ κείμενο γιὰ τήν, μετὰ τὸ 1965, ἔρευνα. Ἔτσι, ὄχι μόνον ὁ Ὀδ. Λαμψίδης, ποὺ δέν βασίζεται πλέον μόνο στὴν ἔρευνα τοῦ Ἐπ. Κυριακίδου, ἡ ὁποία, ὅσον ἀξιόλογη κι ἂν εἶναι, ἔχει ὡς βάση της τὸν Καυσοκαλυβίτη, ἀλλὰ καὶ ὁ Γερμανὸς ἐρευνητὴς Weigel στὴν ἀρχὴ τοῦ ἄρθρου του, ποὺ προαναφέραμε, σημειώνει: «Ἡ παλαιότερη σὲ μᾶς σωζόμενη πηγὴ γιὰ τὴν ἵδρυση τῆς ἄλλοτε μονῆς Παναγίας Σουμελᾶ εἶναι ὁ ἀθωνίτικος κώδικας 3802.268, ΙΕ΄ αἰ., τῆς βιβλιοθήκης τῆς μονῆς Διονυσίου. Στὰ φύλλα 423α-517α περιέχει τὴν ἀνέκδοτη ἕως σήμερα ἁγιολογία, βιογραφία τῶν ἱδρυτῶν μοναχῶν τοῦ Σουμελᾶ Βαρνάβα καὶ Σωφρονίου καὶ τοῦ διαδόχου τους ὁσίου Χριστοφόρου».
.           Ἔτσι, ὅλοι οἱ τελευταῖοι ἐρευνητὲς γύρω ἀπὸ τὴν ἵδρυση τῆς μονῆς Σουμελᾶ καὶ τὴ βιογραφία τῶν δύο ἱδρυτῶν της, συγκλίνουν στὴν ἄποψη ὅτι ὁ Καυσοκαλυβίτης μοναδικὴ καὶ βασικὴ πηγὴ ἔχει τὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου. Γι᾿ αὐτὸ σὲ πολλὰ σημεῖα τοῦ κειμένου του ἀντιγράφει ἢ παραφράζει τὸν Ἀκάκιο, ὅπως π.χ. στὴν πορεία τῶν μοναχῶν πρὸς τὸν Πυξίτη ποταμὸ δέν ἀποκλίνει καθόλου ἀπὸ τὸν Ἀκάκιο, ἀλλὰ τὸν χρησιμοποιεῖ αὐτολεξεί .

.           Στὴ συνέχεια θὰ μπορούσαμε νὰ προχωρήσουμε σὲ μερικὲς παρατηρήσεις στὸ δημοσιευόμενο κείμενο τοῦ Ἀκακίου, ὅπως μᾶς τὸ παρέδωσε ὁ μοναχὸς Συμεών:

1) Ὡς πρὸς τὴ γλῶσσα τὸ κείμενο αὐτὸ εἶναι δύσληπτο, ἀφοῦ χρησιμοποιοῦνται πολλὲς μεσαιωνικές, ἀκόμη καὶ ὁμηρικὲς λέξεις καὶ ἔχει πολλὰ ὀρθογραφικὰ σφάλματα.
2) Διακόπτουν συχνὰ τὴν ἑνότητα τοῦ κειμένου πολλὲς παρεμβάσεις ἐν πολλοῖς ἄσχετες πρὸς τὸ κείμενο. Πιθανολογεῖται ὅτι πολλὲς ἀπ᾿ αὐτὲς εἶναι τοῦ ἀντιγραφέα. Καὶ αὐτὴ ἡ πιθανότητα ἐνισχύεται καὶ ἀπὸ τὴ φράση, ὅταν γράφει ὁ Συμεών: «Οὐκ ἦσαν γὰρ τοιοῦτοι (Βαρνάβας καὶ Σωφρόνιος) χαῦνοι καὶ ῥάθυμοι, οἷος κἀγὼ ὁ ἐλεεινὸς Συμεών. Ὅτι μικρὸν τῆς ὁδοῦ ἐὰν κοπιάσω μὴ μόνον περὶ τῶν ὡρῶν, ἀλλὰ οὐδὲ αὐτὸ τὸ στόμα δύναμαι ἀνοῖξαι».
.           Ἐπιπλέον, θὰ μποροῦσε κανεὶς νὰ ὑποθέσει, ὅτι ἡ ὅλη γλωσσικὴ μορφὴ τοῦ κειμένου προέρχεται ἀπὸ τὴ γραφίδα τοῦ ἀντιγραφέα.
.           Ἐπίσης, ὅπως φαίνεται, πῆρε ὁ Συμεὼν τὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου καὶ παρενέβαλε στὴ διήγηση, ὅσον ἀφορᾶ στὸ βίο, τὴν ὁδοιπορία καὶ τὴν ἵδρυση τῆς Μονῆς ἀπὸ τοὺς δύο μοναχούς, ὅλα τὰ στοιχεῖα ποὺ θεωροῦνται ἐμβόλιμα, τὰ ὁποῖα, ὅσο καὶ ἂν παρουσιάζουν ἐνδιαφέρον, μὲ τὸ μάκρος τους ζημιώνουν τὴν ἑνότητα τοῦ κειμένου. Τέτοια στοιχεῖα εἶναι: Ἡ μακρὰ διήγηση περὶ τοῦ ἁγίου Βαρβάρου, τοῦ ὁσίου Λαζάρου τοῦ Γαλισιώτου, τοῦ ὁσίου Ἀθανασίου τοῦ Ἀθωνίτη καὶ ἄλλες.

3) Ὅπως ἤδη ἀναφέρθηκε, στὸ ἀκακιανὸ κείμενο δέν γίνετια καμιὰ ἀναφορὰ γιὰ τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας. Οὔτε ὅτι τὴν μετέφεραν οἱ δύο μοναχοὶ στὸ ὄρος Μελᾶ, οὔτε, ἐπίσης, ὅτι μετέστη ἡ εἰκόνα θαυματουργικὰ ἀπὸ τὴν Ἀθήνα στὸ ὄρος καὶ ἐκεῖ ἀνέμενε τοὺς δύο ἱδρυτὲς τῆς Μονῆς Της, ὅπως ὑποστηρίζουν οἱ Παρθένιος Μεταξόπουλος καὶ Νεόφυτος ὁ Καυσοκαλυβίτης. Ἔχουμε, ὅμως, στὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου συχνὲς ἐμφανίσεις, καθώς καὶ διαλόγους τῆς Θεοτόκου κυρίως μὲ τὸν Βαρνάβα, ἀλλὰ καὶ μὲ ἄλλα πρόσωπα, ὅπως ἡγουμένους καὶ ἀρχιερεῖς. Ἐμφανίζονται ἀκόμη στὸ κείμενο Ἄγγελοι, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος, οἱ ὁποῖοι στὰ ὄνειρα ἢ σὲ ὀράματα συνομιλοῦν μ᾿ αὐτοὺς στοὺς ὁποίους ἐμφανίζονται.

4) Περιλαμβάνονται θαύματα ποὺ ἐπετέλεσε ὁ ὅσιος Βαρνάβας κατὰ τὴ διάρκεια τῆς πορείας πρὸς τὸ ὄρος τοῦ Μελᾶ.

5) Ἄφθονο μύρο ἐκχέεται ἀπὸ λείψανα καὶ τάφους Ἁγίων.

6) Ἡ διήγηση διακόπτεται ἀπὸ πολλὰ ἁγιογραφικὰ χωρία, κυρίως ἀπὸ τὴν Π. Διαθήκη καὶ τοὺς ψαλμούς, ἀφοῦ σημειώνεται ἐνδεικτικὰ ὅτι «μοναχός ἐστι Ψαλτήριον».

.           Μετὰ ἀπ᾿ ὅλους αὐτοὺς τοὺς σχολιασμοὺς καὶ τὶς παρατηρήσεις, τὸ βέβαιον εἶναι ὅτι τὸ μοναστήρι τοῦ Πόντου γρήγορα ἔγινε γνωστὸν ὄχι μόνο στὴν περιοχὴ τῆς Τραπεζοῦντος καὶ γενικώτερα τοῦ Πόντου, ἀλλὰ σ᾿ ὁλόκληρη τὴν Ἀνατολή. Ἔγινε κέντρο προσκυνήματος, ὄχι μόνο τῶν Ποντίων, ἀλλὰ καὶ πλήθους πολλῶν ἄλλων Χριστιανῶν. Ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας, ὡς ἔργο τοῦ Εὐαγγελιστὴ Λουκᾶ, σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση, ποὺ τὴν ταυτίζει μ᾿ αὐτὴ τῆς Παναγίας τῆς Ἀθηνιώτισσας, θεωρεῖται ὡς θαυματουργὴ καὶ τῆς ἀποδίδονται πολλὰ θαύματα, ἀκόμη καὶ μεταξὺ τῶν μουσουλμάνων. Ἀκόμη καὶ ἡ ἀρχαιότητα τῆς Μονῆς, ὡς ἔργο τοῦ 4ου αἰ., ποὺ ἱδρύθηκε ἐπὶ Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου, ἄρχισε νὰ προσελκύει τὸ σεβασμὸ καὶ τὸ ἐνδιαφέρον Αὐτοκρατόρων, Πατριαρχῶν, Ἡγεμόνων, ἀλλὰ καὶ Σουλτάνων τῆς Ὀθωμανικῆς αὐτοκρατορίας.

.           Αὐτοκρατορικὰ χρυσόβουλλα, Πατριαρχικὰ σιγίλλια καὶ Τουρκικὰ φιρμάνια φυλάσσονταν στὸ ἀρχεῖο τῆς Μονῆς, ἀφοῦ μ᾿ αὐτὰ ἀναγνωρίζονταν τὰ προνόμιά της. Ὅμως, στὴν ἀκμὴ καὶ τὴν αἴγλη του ἔφτασε τὸ Μοναστήρι κατὰ τὴν περίοδο τῆς αὐτοκρατορίας τῆς Τραπεζοῦντος (1204-1461 μ.Χ.), ἐπὶ τῶν Κομνηνῶν βασιλέων. Σχεδὸν ὅλοι οἱ Κομνηνοὶ αὐτοκράτορες τὸ τίμησαν ἰδιαίτερα μὲ χρυσόβουλλα, μὲ τὰ ὁποῖα τοῦ παραχωροῦσαν πολλὰ καὶ ἀξιόλογα προνόμια..           «Πρῶτος ἐκδώσας χρυσόβουλλον ὑπέρ τῆς Μονῆς ἦν ὁ ἀπὸ τοῦ 1280 μέχρι τοῦ 1298 βασιλεύσας Ἰωάννης Κομνηνός, εἶτα ὁ υἱὸς αὐτοῦ Ἀλέξιος Β´ (1298-1330) καὶ μετ᾿ αὐτὸν ὁ τούτου υἱὸς Βασίλειος (1332-38). Καὶ οἱ τρεῖς οὗτοι ἀλληλοδιαδόχως παρεχώρουν τῇ Μονῇ τεσσαράκοντα φρουρούς, οὓς ἐκάλουν παροίκους· οἱ ὁποῖοι πάροικοι κατῴκουν παρὰ τὴν Μονὴν μετὰ τῶν οἰκογενειῶν αὐτῶν φρουροῦντες τὰ περὶ αὐτὴν καὶ ὄντες ἕτοιμοι νὰ ἐκδιώξουν δι᾿ ὅπλων πάντα κατὰ τῆς Μονῆς ἐπιδρομέα».
.           Ὁ ἐπιφανέστερος τῶν Κομνηνῶν βασιλέων Ἀλέξιος Γ´ (1349-90) ὑπῆρξε καὶ ὁ μεγαλύτερος τῆς Μονῆς εὐεργέτης. Σὲ θαῦμα διασώσεώς του ἀπὸ σφοδρὴ θαλασσοταραχὴ ἀποδίδονται τὰ ἐπιπλέον προνόμια ποὺ παραχώρησε στὸ Μοναστήρι. Ἔκτισε κελλιά, τὸ ὀχύρωσε καὶ ἐξασφάλισε ὅλα τὰ ὑπὸ τῶν προγόνων του παραχωρηθέντα προνόμια.

.           «Τοῦ Ἀλεξίου ὁ μέγας πρὸς τὴν μονὴν Σουμελᾶ σεβασμὸς καταφαίνεται ἐκ τοῦ χρυσοβούλλου αὐτοῦ λόγου, τὸν ὁποῖον κατὰ τὸ 1365 ἐξέδωκεν ὑπέρ τῆς Μονῆς … Μέχρι δὲ τὸ 1650 ἦσαν ἔξωθεν ἐπὶ τῆς πύλης τοῦ ναοῦ στίχοι ἰαμβικοί, τὴν ἀνακαίνισιν ταύτην τῆς Μονῆς βεβαιοῦντες: Κομνηνὸς Ἀλέξιος ἐν Χριστῷ σθένων, / πιστὸς Βασιλεύς, Στερρός, Ἔνδοξος, Μέγας, / Ἀεισέβαστος, Εὐσεβής, Αὐτοκράτωρ / Πάσης Ἀνατολῆς τε καὶ Ἰβηρίας / Κτίτωρ πέφυκε τῆς μονῆς ταύτης νέος. / Χ(ριστο)ῦ, ΑΤΞ´ (1360 μ.Χ.), Ἰνδ. ιγ´ ».
.           Τέλος, ὁ διάδοχός του Μανουὴλ Γ΄ (1390-1417) προίκισε τὴ Μονὴ μὲ πολλὲς δωρεὲς ἀπὸ τὸ αὐτοκρατορικὸ θησαυροφυλάκιο καὶ τῆς δώρισε ἕνα μεγάλο τεμάχιο Τιμίου Ξύλου.
.           «Ἐπὶ τῆς ἀργυρᾶς θήκης τοῦ περιέχοντος τὸ Τίμιον Ξύλον Σταυροῦ ὑπῆρχε ἡ ἑξῆς ἰαμβικὴ ἐπιγραφή: Ἐνθάδε κεῖται τὸ τρισόλβιον ξύλον / ἐν ᾧ Χριστὸς ἡγίασε τὴν κτίσιν / Ὁ Ἐμμανουὴλ τοῦ Ἀλεξίου Γόνος / Κομνηνὸς Ἄναξ εὐσεβής Αὐτοκράτωρ / ὡς Δῶρον ἁγνὸν τῇ Πανάγνῳ προσφέρει / ἐν τῷδε Ναῷ τοῦτο, τοῦ Μελᾶ Ὄρους / Ἔτ(ει) ϚΩϞΗ´ (1390 μ.Χ.) ».

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/08/30/οἱ-ἅγιοι-βαρνάβας-καὶ-σωφρόνιος-οἱ-κ3/

,

Σχολιάστε

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΒΑΡΝΑΒΑΣ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ ΟΙ ΚΤΙΤΟΡΕΣ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ -1

Παναγιώτη Σ. Μαρτίνη, Δρ. Θ.,
Ἄρχοντος Ἱερομνήμονος τῆς Ἁγίας τοῦ Χριστοῦ Μεγάλης Ἐκκλησίας

ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΒΑΡΝΑΒΑΣ ΚΑΙ ΣΩΦΡΟΝΙΟΣ 
ΟΙ ΚΤΙΤΟΡΕΣ ΤΗΣ Ι. ΜΟΝΗΣ ΣΟΥΜΕΛΑ

[Α´]

πὸ τὸν ὑπ᾿ ἀρ. 268 ἀνέκδοτο κώδικα τῆς Ἱ. Μονῆς ΔιονυσίουἉγίου Ὄρους,
«συγγραφέντα παρὰ εὐτελοῦς καὶ ταπεινοῦ μοναχοῦ Ἀκακίου τοῦ Σαββαΐτου»

Ἐκδ. «ΤΑΩΣ», Πάτρα, 2012

 ΠΡΟΛΟΓΟΣ
(Ἀπόσπασμα)

 .           Ἀφορμὴ γιὰ τὴν ἔκδοση καὶ δημοσίευση τοῦ ὑπ’ ἀρ. 268 χαρτώου κώδικα τῆς ἱερᾶς Μονῆς Διονυσίου – Ἁγίου Ὄρους ἔδωσε ἡ, μετὰ 88 χρόνια, προσκυνηματικὴ – λατρευτικὴ ἐπίσκεψη τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη κ.κ. Βαρθολομαίου στὸ μοναστήρι τῆς Παναγίας Σουμελᾶ τοῦ Πόντου. Ὁ κώδικας αὐτὸς περιέχει τὴν βιογραφία τῶν δύο ὁσίων μοναχῶν Βαρνάβα καὶ Σωφρονίου, κτιτόρων τῆς ἱστορικῆς Μονῆς τοῦ Πόντου.
.           Τὸ ἐρειπωμένο πιὰ Μοναστήρι, στὶς 15 Αὐγούστου τοῦ 2010, ἄνοιξε τὶς πύλες του γιὰ νὰ ὑποδεχθεῖ τὴν πατριαρχικὴ συνοδεία καὶ ν’ ἀντιλαλήσουν στὸν ἁγιασμένο χῶρο του καὶ πάλι οἱ θεομητορικοὶ ὕμνοι. Ἡ πατριαρχικὴ θεία Λειτουργία ὑπῆρξε τὸ κορυφαῖο γεγονὸς τοῦ προσκυνήματος, ποὺ συμμετεῖχαν ὄχι μόνο οἱ «ὅπου γῆς Πόντιοι», ἀλλὰ καὶ πλῆθος ἄλλων πιστῶν.

[…]

.           Τὸ ἁγιολογικὸ κείμενο, ποὺ ἐκδίδεται γιὰ πρώτη φορά, φέρει τὸν τίτλο: «Βίος καὶ πολιτεία καὶ μερικὴ περιήγησις τῶν ἐν ἁγίοις πατέρων ἡμῶν Βαρνάβα καὶ Σωφρονίου, τῶν κειμένων  ἐντῷ ὄρει τοῦ Μελᾶ, συγγραφεὶς παρὰ τοῦ εὐτελοῦς καὶ ταπεινοῦ μοναχοῦ Ἀκακίου τοῦ Σαββαΐτου». Δυστυχῶς κι αὐτὸς ὁ κώδικας, ποὺ περιέγραφε τὸ Κτιτορικὸ τῆς Μονῆς Σουμελᾶ, εἶχε χαθεῖ μὲ τοὺς ἄλλους χειρόγραφους κώδικες, ποὺ περιεῖχαν τὴν ἱστορία τῆς ἵδρυσης τῆς Μονῆς. Ὅμως, τὸ ἔτος 1965, βρέθηκε, στὸ ἀρχεῖο τῆς ἱερᾶς κοινοβιακῆς Μονῆς Διονυσίου – Ἁγίου Ὄρους, ὁ ὑπὸ ἔκδοση χειρόγραφος ἀνέκδοτος κώδικας τοῦ μοναχοῦ Ἀκακίου τοῦ Σαββαΐτη. Τὸ ἁγιολογικὸ αὐτὸ κείμενο διέσωσε ὁ μοναχὸς Συμεών, ποὺ τὸ ἀντέγραψε τὸ ἔτος 1446 μ.Χ., ὅπως ὁ ἴδιος ἀναφέρει: «Τὸ ἁγιολογικὸν τοῦτο κείμενονἀντεγράφη ὑπὸ μοναχοῦ Συμεὼν ἐν ἔτει 1446».
.           Τὸ ἀνέκδοτο αὐτὸ κείμενο τοῦ μοναχοῦ Ἀκακίου, ποὺ ἀντέγραψε ὁ μοναχὸς Συμεών, θὰ ἐκδώσουμε.  […]

ΕΙΣΑΓΩΓΗ

.           Μὲ τὸ παρὸν βιβλίο προβαίνουμε στήν ἔκδοση, ὅπως καί προλογικὰ ἀναφέρθηκε, τοῦ ἀριθ. 268, φύλλα 423-517, χαρτώου χειρογράφου ἀνέκδοτου κώδικα, ποὺ φυλάσσεται στὸ Ἀρχεῖο τῆς Ἱ. Μονῆς Διονυσίου – Ἁγίου Ὄρους. Σ᾿ αὐτὸν τὸν κώδικα περιέχεται ὁ Βίος καί ἡ Πολιτεία, καθώς καί ἡ μερικὴ Περιήγησις τῶν πατέρων Βαρνάβα καί Σωφρονίου, ποὺ ὑπῆρξαν οἱ κτίτορες τῆς Ἱ. Μονῆς τῆς Παναγίας τοῦ ὄρους Σουμελᾶ τῆς Τραπεζοῦντος.
.           Συγγραφέας τοῦ Βίου τῶν δύο κτιτόρων μοναχῶν εἶναι ὁ Ἀκάκιος, μοναχὸς τῆς Ἱ. Μονῆς τοῦ ὁσίου Σάββα τῆς Παλαιστίνης, γι᾿ αὐτὸ φέρει τὴν ἐπωνυμία «Σαββαΐτης».
.           Τὸ ἔργο τοῦ Ἀκακίου ἀντέγραψε ὁ μοναχὸς Συμεών, ἀγνώστου Μονῆς, τὸ ἔτος 1446 μ.Χ., ὅπως ὁ ἴδιος ἀναφέρει στὸ τέλος τοῦ κώδικα. Τὸ κείμενο αὐτὸ βρέθηκε, ὅπως ἤδη ἀναφέρθηκε, στὸ Ἀρχεῖο τῆς Ἱ. Μονῆς Διονυσίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους, τὸ ἔτος 1965. Μέχρι τὴν ἀνεύρεση αὐτοῦ τοῦ κειμένου, ἡ ἔρευνα περὶ τῆς ἱδρύσεως τῆς Μονῆς Σουμελᾶ, βασιζόταν στὸ Κτιτορικὸ κείμενο τοῦ ἱεροδιακόνου Νεοφύτου Καυσοκαλυβίτη (18ος αἰ.).
.           Ἡ νεώτερη ἔρευνα ἀπέδειξε, μετὰ τὴν ἀνακάλυψη τοῦ «Ἀκακιανοῦ» κειμένου, ὅτι ὁ Νεόφυτος Καυσοκαλυβίτης εἶχε ὡς βάση τοῦ ἔργου του τὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου.
.           Εἶναι ἀλήθεια ὅτι ὁ Ἀκάκιος ἀποφεύγει στὴ βιογραφία ποὺ ἔγραψε τὴν ἀναγραφὴ προσώπων καὶ ἱστορικῶν γεγονότων. Ὁ ἴδιος ἐκφράζει στὴν ἀρχὴ τοῦ ἔργου του τὴν ἀδυναμία του γι᾿ αὐτὴ τὴν προσπάθεια ποὺ τοῦ ἐπιφόρτισαν οἱ συνασκητές του μοναχοί, ἀφοῦ, ὅπως γράφει, δέν γνωρίζει ἀκόμη καὶ τὰ ὀνόματα τῶν δύο κτιτόρων μοναχῶν. Σημειώνει χαρακτηριστικά: «Διὸ καὶ ἀνεβαλλόμην εἰδὼς ὅτι μεγάλης εἶναι τοῦτο διανοίας καὶ θείῳ πνεύματι φωτισμένης τὸν τοσούτοις χρόνοις σεσιγημένοιςκαὶ μή τε τούτοις ἐπωνυμίαις προσῆν…».
.           Τὸ μόνο ἱστορικὸ στοιχεῖο ποὺ ἀναφέρεται στὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου, ποὺ ἡ ἔρευνα τὸ θεωρεῖ ἐμβόλιμο, εἶναι ὅτι οἱ δύο μοναχοὶ Βαρνάβας καὶ Σωφρόνιος ἔζησαν «ἐν τοῖς χρόνοις Θεοδοσίου τοῦ Μεγάλου» (379-395 μ.Χ.). Γι᾿ αὐτὸ καὶ ὁ Νεόφυτος ὁ Καυσοκαλυβίτης, ποὺ χρησιμοποιεῖ ὡς βάση του τὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου, ἀναφέρει ὅτι, πράγματι, οἱ δύο μοναχοὶ ἔζησαν τὸν 4ο αἰ. καὶ ὁ βιογράφος τους μοναχὸς Ἀκάκιος τὸν 7ο αἰ. ἐπὶ αὐτοκράτορος Κωνσταντίνου τοῦ Πωγωνάτου (648-685).
.           Ἦταν φυσικὸ ἡ ἔρευνα μέχρι τὸ 1965 νὰ βασίζεται στὸ μοναδικὸ Κτιτορικὸ τῆς Μονῆς Σουμελᾶ ποὺ κυκλοφοροῦσε· κι αὐτὸ ἦταν τοῦ Νεόφυτου Καυσοκαλυβίτη. Ἄλλωστε σ᾿ αὐτὸν ἔστειλε ὅλους τοὺς χειρόγραφους κώδικες τῆς Μονῆς ὁ Σουμελιώτης ἀρχιμ. Παρθένιος Μεταξόπουλος, σύγχρονος τοῦ Καυσοκαλυβίτη (18ος αἰ.) καὶ μαζὶ ἔγραψαν τὸ ἱδρυτικὸ τῆς Μονῆς. Ὅμως, ὅπως φαίνεται, ὁ Νεόφυτος δέν ἐπέστρεψε στὴ Μονὴ τοὺς κώδικες καὶ ἔκτοτε χάθηκαν καὶ μαζί τους καὶ τὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου.
.           Ἂν θὰ τολμούσαμε μιὰ πρώτη σύγκριση τῶν δύο κειμένων, τοῦ 4ου καὶ τοῦ 18ου αἰ., θὰ παρατηρούσαμε κατ᾿ ἀρχὴν δυὸ μεγάλες διαφορές. Ὁ Καυσοκαλυβίτης δέν περιλαμβάνει στὸ κείμενό του ὅλες τὶς χρονολογικὰ μεταγενέστερες τοῦ 4ου αἰ. πληροφορίες, ὅπως ἀναφέρονται στὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου. Ἀντιθέτως περιλαμβάνει ἄλλα στοιχεῖα, ὅπως γιὰ τὴν εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Ἀθηνιώτισσας, ποὺ θαυματουργικὰ βρέθηκε στὸ μοναστήρι τοῦ Μελᾶ, ποὺ δέν βρίσκονται στὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου.
.           Σχετικὰ μὲ τοὺς κτίτορες τῆς Μονῆς ὁ φιλόλογος-ἐρευνητὴς Ὀδυσ. Λαμψίδης σημειώνει: «…Τὸ 1965 εἰς δημοσίευμα περὶ τοῦ ἀκακιανοῦ κειμένου διὰ τὸν ἅγιον Βάρβαρον ἐγράφομεν ὅτι ὁ βίος τῶν ἱδρυτῶν τῆς μονῆς Σουμελᾶ ὑπὸ Ἀκακίου Σαββαΐτου συνετέθη μετὰ τὸν 11ο αἰῶνα καὶ πρὸ τῶν ἀρχῶν τοῦ 14ου αἰῶνος… Μὴ ὑπάρχοντος πλέον δισταγμοῦ διὰ τὴν χρονολόγησιν τῆς ἀκμῆς τοῦ συγγραφέως Ἀκακίου, δυνάμεθα ἀνενδοιάστως νὰ συμπεράνωμεν ὅτι οὗτος ἤκμασε κατὰ τὸ δεύτερον ἥμισυ τοῦ 12ου αἰῶνος … τὸ δὲ ἔργον: Βίος τῶν ἱδρυτῶν τῆς μονῆς Σουμελᾶ, κατὰ τάς δύο πρώτας δεκαετίας τοῦ 13ου αἰῶνος».

.           Ἐπίσης, ὁ Γερμανὸς ἐρευνητής Günter Evangelos Weigel, ποὺ ἰδιαίτερα ἀσχολήθηκε μὲ τὸ ἀκακιανὸ κείμενο, σὲ ἄρθρο του βεβαιώνει ὅτι ἡ μονὴ τοῦ Πόντου πρέπει νὰ κτίστηκε τὸν 11ο αἰ. καὶ ὅτι ὁ Ἀκάκιος, ὁ βιογράφος τῶν ἱδρυτῶν, πρέπει νὰ ἔζησε στὸ τέλος τῆς λατινικῆς κυριαρχίας τῆς Κωνσταντινουπόλεως (1261), δηλαδὴ στὸ τέλος τοῦ 13ου αἰῶνος. Τὴν ἴδια περίοδο ἔγραψε καὶ τὸ κείμενο γιὰ τοὺς δύο ἱδρυτὲς τῆς Μονῆς, ποὺ φέρει τὸ ὄνομά του.
.           Ὁ Δ. Καμπούρογλου στὸ ἔργο του: Ἀναδρομάρης, ΒαρνάβαςκαὶΣωφρόνιος, ἀναφέρει ὅτι ἡ ἵδρυση τῆς Μονῆς πρέπει νὰ ἔγινε τὸν Θ´ αἰῶνα, διότι ἡ ὑπὸ τῶν Σαρακηνῶν καταστροφὴ συνέβη τὸ 896 μ.Χ.. Βέβαια δέν εἶχε ἀνευρεθεῖ κατὰ τὴν περίοδο ποὺ γράφει ὁ Δ. Καμπούρογλου τὸ ἀκακιανὸ κείμενο. Ὁπωσδήποτε ὅμως κι αὐτὸς ἐκφράζει τὴν ἀντίθεσή του ὅτι οἱ δύο μοναχοὶ ἔζησαν τὸν 4ο αἰ. καὶ ὁ μοναχὸς Ἀκάκιος τὸν 7ο αἰ.
.           Μὲ τὰ τελευταῖα δεδομένα γιὰ τὸ χρόνο ποὺ ἔζησαν οἱ δύο μοναχοὶ (11ος αἰ.) καὶ ὅτι ὁ μοναχὸς Ἀκάκιος ἔγραψε τὸ κείμενό του τὸν 13ο αἰ., ἐξηγοῦνται οἱ μεταγενέστερες ἀναφορὲς τοῦ κειμένου περὶ τοῦ Μ. Φωτίου (9ος αἰ.), ὁσίου Ἀθανασίου τοῦ Ἀθωνίτου (11ος αἰ.) καὶ πολλὲς ἄλλες, ποὺ φυσικὰ παραλείπονται ἀπὸ τὸ κείμενο τοῦ Καυσοκαλυβίτη, ἀφοῦ θεωρεῖ ὅτι οἱ δύο ἱδρυτὲς μοναχοὶ ἔζησαν τὸν 4ο αἰ. καὶ ὁ συγγραφέας τοῦ βίου τους τὸν 7ο αἰ.
.           Ὁπωσδήποτε τὸ κείμενο τοῦ Καυσοκαλυβίτη συμφωνεῖ σχεδὸν ἀπόλυτα μὲ τὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου ὡς πρὸς τὸν βίο καὶ τὴν περιπλάνηση τῶν δύο μοναχῶν, καθώς καὶ ὡς πρὸς τὴν ἵδρυση τῆς ἱστορικῆς μονῆς τοῦ Πόντου, μάλιστα στὴ βιογραφία τοῦ Καυσοκαλυβίτη ἀπὸ τὴ σελίδα 9 (Εἰσαγωγή) φαίνεται ὅτι χρησιμοποιεῖ ὡς παλαιότερη καὶ μοναδικὴ πηγὴ τὸν Ἀκάκιο.
.           Ἐκεῖνο ποὺ κρίνεται ἀπαραίτητο νὰ ἐπαναληφθεῖ εἶναι ὅτι στὸ κείμενο τοῦ Ἀκακίου δέν γίνεται μνεία περὶ τῆς εἰκόνας τῆς Παναγίας, ὅπως στὸ ἀντίστοιχο τοῦ Καυσοκαλυβίτη. Ἐνῶ ὁ Ἀκάκιος ἀναφέρει λεπτομερῶς πῶς ὁ Εὐαγγελιστής Λουκᾶς φιλοτέχνησε τὶς τρεῖς εἰκόνες τῆς Παναγίας (Ὁδηγήτριας – Αἰγυπτίας – Ἀθηνιώτισσας), στὴ συνέχεια τοῦ ἔργου του δέν κάνει μνεία περὶ τῆς Εἰκόνας τῆς Παναγίας τῆς Ἀθηνιώτισσας, ποὺ μετέφεραν οἱ δύο μοναχοὶ στὴ Μονὴ ποὺ ἵδρυσαν, ἢ ὅπως θέλει ὁ Καυσοκαλυβίτης «μετέστη» ἡ εἰκόνα θαυματουργικὰ ἀπὸ τὸ ναό της στὴν Ἀθήνα στὴ μονὴ τοῦ ὄρους Μελᾶ καὶ ἀνέμενε ἐκεῖ τοὺς δύο μοναχούς.
.           Πρῶτος ὁ Καυσοκαλυβίτης ἀναφέρει τὴν ταυτότητα τῆς Ἀθηνιώτισσας Παναγίας μ᾿ αὐτὴν τοῦ ὄρους Μελᾶ, ποὺ μετονομάστηκε Παναγία ἡ Σουμελιώτισσα. Σύμφωνα μὲ τὴν παράδοση, ἡ εἰκόνα τῆς Παναγίας τῆς Σουμελιώτισσας εἶναι ἔργο τοῦ Εὐαγγελιστῆ Λουκᾶ καὶ τιμᾶται ἰδιαίτερα ὡς θαυματουργή, ἀφοῦ ἀναφέρονται πολλὰ θαύματα, ἀκόμη καὶ μεταξὺ τῶν μουσουλμάνων. Ὁ Γερμανὸς ἐρευνητής τὴ θεωρεῖ ἔργο τοῦ 17ου αἰῶνος.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

,

Σχολιάστε

«ΔΕΝ ΗΛΘΑΜΕ ΝΑ ΘΡΗΝΗΣΩΜΕ, ΑΛΛΑ ΔΙΑ ΝΑ ΑΝΑΝΕΩΣΩΜΕ ΤΗΝ ΕΛΠΙΔΑ ΚΑΙ ΤΗΝ ΠΙΣΤΙΝ»»

ΑΠΟ ΤΟΝ ΛΟΓΟ ΤΟΥ  ΟΙΚ. ΠΑΤΡΙΑΡΧΟΥ ΣΤΗΝ ΣΟΥΜΕΛΑ

ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Πρόκειται γιὰ ἕνα “μνημεῖο’’ πνευματικότητος, θεολογικῆς περιεκτικότητος, ἱστορικῆς εὐαισθησίας, θεομητορικῆς εὐλαβείας, ὑψηλοῦ φρονήματος,  πίστεως καὶ ἀκαταμάχητης ἐλπίδος.

.      «Ἀνήλθαμε ἐκπληροῦντες τὴν μύχιον ὑπόσχεσίν μας, ἡ ὁποία μετεποιήθη εἰς καρδιακὴν προσευχήν, νὰ μᾶς ἀξιώση ἡ Ὑπεραγία Θεοτόκος, ἡ Παναγία ἡ Σουμελιώτισσα, νὰ τὴν πανηγυρίσουμε καὶ πάλιν εἰς τὸν ἱερὸν  βράχον της, εἰς τὸν στενὸν τοῦτον ἀλλ᾽ ὄντως εὐρύχωρον, ὅπως αὐτή, καὶ ἡλιοστάλακτον θρόνον της, εἰς τὸν ὁποῖον κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐψάλαμε διὰ πρώτην φορὰν μετὰ πολυετῆ σιωπήν, καὶ μὲ βαθυτάτην συγκίνησιν, τὸ “νενίκηνται τῆς φύσεως οἱ ὄροι”, καὶ ἠκούσαμε νὰ ἠχοῦν μυστικῶς «τὰ τριανταπέντε σήμαντρα καὶ οἱ δεκαοχτὼ καμπάνες» τῆς Σουμελιώτισσας. Καὶ ἰδού, ἀδελφοὶ καὶ τέκνα, ”πεποικιλμένη τῇ θείᾳ δόξῃ”, μᾶς ὑποδέχεται καὶ ἐφέτος ἡ πανύμνητος Θεοτόκος, παλαιοὺς καὶ νέους προσκυνητάς, ἐξ Ἑλλάδος καὶ Ρωσίας καὶ Γεωργίας καὶ Οὐκρανίας καὶ Κύπρου καὶ ἐκ τῆς βασιλίδος τῶν Πόλεων, καὶ ἐκ τῶν τῆς οἰκουμένης περάτων, Ποντίους καὶ φιλοποντίους, καὶ ὅλα τὰ πιστὰ τέκνα της, καὶ μᾶς ἀσπάζεται ὅλους μητρικῶς, χαίρουσα διὰ τὸ προσκύνημά μας, καὶ ἐπισκιάζουσα ἠμᾶς μὲ “τὴν φωτοφόρον καὶ θείαν» αὐτῆς χάριν”, εἶπε, στὴν ὁμιλία του, ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Βαρθολομαῖος καὶ προσέθεσε:
.      «Μαζί της μᾶς ὑποδέχονται πανηγυρίζοντες οἱ κτίτορες τῆς ἱερᾶς ταύτης Μονῆς Βαρνάβας, Σωφρόνιος καὶ Χριστοφόρος, καὶ οἱ μετὰ τῶν ἀποστόλων παρεπιδημοῦντες σήμερον ἐνταῦθα οὐράνιοι ἔνοικοι τῆς Τραπεζοῦντος καὶ τῆς Κερασοῦντος, τῆς Σινώπης καὶ τῆς Ματσούκας, τοῦ Βαζελῶνος καὶ τοῦ Περιστερεώτα. Μαζί της καὶ ἡ χορεία τῶν εὐλαβῶν τέκνων της, τὰ ὁποῖα ἀνὰ τοὺς αἰῶνας ἐστήριξαν, ἐνίσχυσαν, ἐκραταίωσαν καὶ ἐμεγάλυναν τὸ ἱερὸν αὐτὸ Σταυροπήγιον. Μαζί της καὶ τὰ πλήθη τῶν Ποντίων, τὰ ὁποῖα ἐπὶ δεκαὲξ αἰῶνας ἄναβαν ἐνώπιον τῆς θαυματουργοῦ εἰκόνος της τὴν λαμπάδα τῆς προσκυνήσεως καὶ τῆς ἀγάπης των πρὸς τὴν Δέσποιναν τοῦ Κόσμου, τὴν Πλατυτέραν τῶν οὐρανῶν, τὴν ἰδικήν των Παναγίαν, τὴν Σουμελιώτισσαν».
.      «Ὅσοι προσήλθαμε ἐδῶ, ἤλθαμε διὰ νὰ γίνουμε καὶ ἠμεῖς θεαταὶ τοῦ θαύματος τῆς Θεομήτορος· θεαταὶ τοῦ θαύματος τῆς μεταλλαγῆς τοῦ θανάτου εἰς ζωήν, τῆς μεταλλάξεως τῶν λυπηρῶν ἐπὶ τὰ θυμηδέστερα. Ἐδῶ “σὲ πιάνουν κλάματα – καὶ ὅποιος δὲν τό  ᾽χεῖ αἰσθανθεῖ, δὲν ξέρει ἀπὸ θαύματα”. σοι προσήλθαμε δ, δν λθαμε δι ν θρηνήσωμε πωλείας, λλ δι ν νανεώσωμε τν λπίδα κα τν πίστιν τι κα κ το θανάτου εναι δυνατν ν δηγηθομε ες τν ζωήν, ἀρκεῖ νὰ πιστεύσουμε εἰς τὴν Παναγίαν Μητέρα μας εἰλικρινῶς καὶ ἀκραδάντως· ἀρκεῖ νὰ ἐμπιστευθοῦμε, ἐν ἑνότητι πίστεως καὶ πνεύματος, “ἑαυτοὺς καὶ ἀλλήλους καὶ πᾶσαν τὴν ζωὴν ἠμῶν» εἰς τὴν μητρικήν της ἀγάπην, καὶ εἰς τὴν ἀνύστακτον πρὸς τὸν Πανοικτίρμονα Υἱόν της μεσιτείαν της», ἐπεσήμανε ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης.
.      «Ὅσοι προσήλθαμε ἐδῶ», συνέχισε, «ἂς μὴ περιορισθοῦμε νὰ τὴν ἀτενίζουμε “αἰρομένην πρὸς ὕψος”, ἂς μὴ ἀρκεσθοῦμε εἰς τὸ φυσικὸν αὐτὸ ὕψος, τὸ ὅρος Μελᾶ, εἰς τὸ ὁποῖον ἀνεβήκαμε σήμερα διὰ νὰ προσκυνήσουμε τὴν Χάριν της καὶ νὰ ἑορτάσουμε τὴν ἔνδοξον Κοίμησίν της. ς ξιοποιήσουμε τν περαγίαν Θεοτόκον ς ντως κλίμακα, δι ν νέλθουμε κα μες πρς ορανόν. Ἂς μὴ ἀρκεσθοῦμε μόνον εἰς τὴν ἄνοδόν μας πρὸς “τὸ θεῖον τοῦτο ὅρος καὶ ἅγιον” τῆς Θεομήτορος, ἀλλὰ ς φροντίσουμε ν παραμερίσουμε “πν ρος κα βουνόν”, τ ποον παρακωλύει τν πικοινωνίαν μας μ τν Θεν κα τν Παναγίαν Μητέρα μας. Ἂς ἀπαλλαγοῦμε ἀπὸ τὰ δεσμεύοντα τὴν ψυχήν μας ποικιλώνυμα πάθη, ς ποκηρύξωμε τν γωϊσμν κα τν φιλαυτίαν, τ ποῖα δημιουργον μν ες τν νθρωπον προσωρινς τν ψευδαίσθησιν τς σχύος κα τς αταρκείας, δηγον μως ατν τελικς ες τν ατοκαταστροφήν. Ἂς προκρίνουμε ἀντ᾽ αὐτῶν τὴν ἀνυπέρβλητον δύναμιν τῆς ἀνιδιοτελοῦς ἀγάπης καὶ τὴν ἀκατανίκητον ἰσχὺν τῆς ὑψοποιοῦ ταπεινώσεως, αἱ ὁποῖαι ἐστόλιζαν τὴν Παναγίαν Παρθένον εἰς τοιοῦτον βαθμόν, ὥστε νὰ ἀξιωθῆ νὰ γίνη ἡ Χώρα τοῦ ἀχωρήτου Θεοῦ, καὶ νὰ μακαρίζεται ὡς ἡ Πλατυτέρα τῶν οὐρανῶν καὶ ὡς Κυρία τῶν ἀγγέλων καὶ τῶν ἀνθρώπων».
.      «Εἰς αὐτὴν τὴν ἐπιλογὴν καλοῦμεν μὲ πολλὴν ἀγάπην ὅλους ἐσᾶς, εὐλαβεῖς προσκυνηταί, ὥστε ἡ συγκίνησις ἐκ τῆς ἱερᾶς αὐτῆς ἀποδημίας εἰς τὴν Μονὴν τῆς Παναγίας Σουμελᾶ, νὰ μὴ ἀποτελέση προσωρινὸν μόνον συναίσθημα συντόμως ἐξατμιζόμενον, ἀλλὰ ἀφορμὴν ριζικῆς ἀλλαγῆς καὶ μεταστροφῆς τοῦ ἔσω ἡμῶν ἀνθρώπου σὲ κατὰ Θεὸν κτισθέντα καινὸν ἄνθρωπον», σημείωσε στὴν ὁμιλία του ὁ Πατριάρχης Βαρθολομαῖος καὶ συνέχισε:
.      «Τοιουτοτρόπως, θὰ ζήσουμε καὶ ἐμεῖς τὸ θαῦμα, τὸ ὁποῖον ἐβίωσαν οἱ ἀπόστολοι, καὶ θὰ αἰσθανθοῦμε τὸ στοργικὸ χέρι τῆς πανυπερευλογημένης Θεοτόκου νὰ σφογγίζη τὰ δάκρυά μας, καὶ νὰ μᾶς ἐνθαρρύνη διὰ νὰ ἀγωνισθοῦμε ἔτι πλέον τὸν καλὸν ἀγώνα, ν διατηρομεν σβεστον τν κανδήλαν τῆς πρς ατν γάπης κα πίστεως καὶ εἰς τὸ μέγα αὐτὸ Μοναστήρι της τοῦ Πόντου ἀλλὰ καὶ εἰς τὰς ψυχάς μας».

 ΠΗΓΗ: amen.gr

, , , ,

Σχολιάστε

ΤΙ ΧΑΣΑΜΕ;

Ὁ Τοῦρκος Πρωθυπουργός Ρετζέπ Ταγίπ Ἐρντογάν, ἀναφερόμενος στὴν ἱστορικἠ Θεία Λειτουργία ποὺ τελέσθηκε στὴν Ἱ. Μ. Παναγίας Σουμελᾶ στὴν Τραπεζούντα τοῦ Πόντου εἶπε ὅτι «Σήμερα στὴ Σουμελᾶ ἦρθαν οἱ Χριστιανοὶ καὶ τέλεσαν τὴν Θεία Λειτουργία σύμφωνα μὲ τὴν παράδοσή τους». Καὶ συνέχισε λέγοντας: «Φίλοι μου, τί ἔγινε; Ἦρθαν, τέλεσαν τὴν Θεία Λειτουργία τους καὶ ἀναχώρησαν. Πόσοι ἄνθρωποι; 1500 – 2000. Τί χάσαμε; Στὴν πραγματικότητα κερδίζουμε. Τί κερδίζουμε; Νὰ σᾶς πῶ. Αὐτὸς ποὺ εἶναι βέβαιος γιὰ τὴν πίστη του δὲν φοβᾶται».
Πηγή: amen.gr
  • Σχόλιον «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»: Μέσα στὸ ὅλο κλίμα συλλογικῆς εὐφορίας καὶ πραγματικῆς συγκινήσεως γιὰ τὴν ἐπιτυχία τοῦ Οἰκουμεν. Πατριάρχου, μὲ πολὺ δισταγμό καὶ μετριοπάθεια θὰ μποροῦσε νὰ ἀναρωτηθεῖ χαμηλόφωνα κάθε καλόπιστος ὀρθόδοξος, ποὺ «διαβάζει» πέραν τῶν ἐντυπώσεων, ἂν ἦταν ἀπαραίτητη ἡ στροφὴ τοῦ ἱερουργήσαντος Πατριάρχου πρὸς τὸν λαό κατὰ τὴν τέλεση τῆς Θ. Λειτουργίας. Πιθανότατα νὰ ἦταν πρὸς τὰ ἐκεῖ ἡ ἀνατολή καὶ ἡ στροφὴ αὐτὴ νὰ ὑπαγορεύθηκε ἀπὸ λόγους χωροταξικούς. Πάντως κατ᾽ αὐτὸν τὸν ἐπικοινωνιακὸ τρόπο, τῶν ἐντυπώσεων καὶ τῶν “τηλεοπτικῶν εἰκόνων’’, θὰ εἶναι κρίμα νὰ ἀρχίσει νὰ καταλύεται κατ᾽ ὀλίγον μιὰ ἀρχαία καὶ θεμελιώδης παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ( βλ. σχετ. ἐμπεριστατωμένη μελέτη http://www.alopsis.gr/alopsis/prosanat.pdf) [1] καὶ νὰ χτίζεται ἴσως ἕνα δειλὸ προγεφύρωμα μὲ τὴν παπικὴ συνήθεια.
    Μήπως ἔτσι κάτι κινδυνεύουν νὰ χάσουν οἱ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί;

    [1] Ὁ προσανατολισμὸς ἐν τῇ Λατρείᾳ (ὑπὸ τοῦ ἀρχιμανδρίτου Νικοδήμου Μπαρούση).
    Τὸ πρόβλημα τῆς θέσεως τοῦ λειτουργοῦ καὶ τῶν πιστῶν κατὰ τὴν τέλεσιν τῆς θείας Εὐχαριστίας δύναται νὰ εὕρῃ ἱκανοποιητικὴν ἀπάντησιν, ὅταν αὐτὸ τεθῇ ἐντὸς τοῦ γενικωτέρου πλαισίου τῆς λατρευτικῆς τοποθετήσεως τῶν χριστιανῶν.

Σχολιάστε

ΟΥΡΑΝΟΣ ΚΑΙ ΓΗ ΣΤΗ ΣΟΥΜΕΛΑ

«Ἡνώθη καὶ πάλιν, μετὰ ἀπὸ ἐννέα περίπου δεκαετίας, ἡ ἁγιοτόκος καὶ ἁγιοτρόφος γῆ τοῦ Πόντου μὲ τὸν οὐρανόν! Ἄγγελοι καὶ Ἀρχάγγελοι, Ὅσιοι καὶ Μάρτυρες καὶ Ἱεράρχαι, πνεύματα δικαίων τετελειωμένα, ψυχαὶ εὐσεβῶς κεκοιμημένων πατέρων μας ἀναρίθμητοι, συμπροσεύχονται σήμερον μαζί μας, ἄδοντες καὶ ἄδουσαι ἐν εὐφροσύνῃ ἐξαίσιον ὕμνον πρὸς τὴν Ἀρχοντοδέσποιναν τοῦ Πόντου, τῆς Σουμελᾶ τὴν Παναγίαν!»
Καὶ μόνον αὐτὲς οἰ λίγες πατριαρχικὲς λέξεις ἀρκοῦν γιὰ νὰ μεταδώσουν τὸν χτύπο τῆς ρωμέϊκης καρδιᾶς καὶ τὴν ἱστορικὴ σημασία τῆς χθεσινῆς Θ. Λειτουργίας στὴν Παναγία Σουμελᾶ στὸν Πόντο.

,

Σχολιάστε