Ἄρθρα σημειωμένα ὡς παιδαγωγία

ΓΙΑΤI ΛEΜΕ ΟΧΙ ΣΤΗ ΣΕΞΟΥΑΛΙΚH ΔΙΑΠΑΙΔΑΓΩΓΗΣΗ ΣΤΟ ΣΧΟΛΕΙΟ

Σχολιάστε

ΝΕΟ ΧΤΥΠΗΜΑ: ΣΕΞΟΥΑΛΙΚΗ ΑΓΩΓΗ ἢ ΒΑΡΒΑΡΗ ΕΠΙΘΕΣΗ ΚΑΤΑ… «ΝΗΠIΩΝ»; (Δ. Νατσιός)

Νέο χτύπημα: σεξουαλικ γωγ
βάρβαρη πίθεση κατά… «νηπίων»;

Δ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

«Ἀνάθεμα τὴν ὥρα ποιὸς ὁρίζει ἐδῶ
Τὸ ἀνάποδο βαφτίζει καὶ τὸ λέει σωστὸ»
Ὀδ. Ἐλύτης, «ὁ Ἥλιος ὁ Ἠλιάτορας»

.                       «Πάλιν Ἡρωδιὰς μαίνεται, πάλιν ταράσσεται, πάλιν ὀρχεῖται, πάλιν τὴν κεφαλὴν Ἰωάννου ζητεῖ λαβεῖν ἐπὶ πίνακι». Θέλω νὰ ρωτήσω; Ποτὲ στὰ τριάντα χρόνια ποὺ εἶμαι δάσκαλος, κυρίως Ε´ καὶ Ϛ´ δημοτικοῦ, δὲν ἄκουσα γονέα νὰ ἀναφέρει κάτι, νὰ διαμαρτύρεται, γιὰ ἀπουσία τῆς σεξουαλικῆς ἀγωγῆς στὸ δημοτικὸ σχολεῖο. Ποτέ! Μάλιστα, ὅταν στὶς ἐνημερώσεις γονέων γινόταν συζήτηση γι’ αὐτὸ τὸ τόσο λεπτὸ θέμα, ὅλοι οἱ γονεῖς συμφωνοῦσαν ὅτι οἱ μόνοι ἁρμόδιοι νὰ καθοδηγήσουν τὰ παιδιά τους εἶναι οἱ ἴδιοι καὶ δὲν ἔχει καμμιὰ δουλειὰ τὸ ὑπουργεῖο νὰ ἐμπλέκεται σ’ αὐτὴν τὴν κρίσιμη  διαδικασία. Γιατί λοιπὸν καὶ πάλιν «ἡ Ἡρωδιάδα», ἢ καλύτερα ὁ Ἡρώδης, ταράσσεται; Τὸ 2008, ἡ ἀπόπειρα εἰσαγωγῆς τοῦ μαγαρισμοῦ ἁγνῶν ψυχῶν ποὺ ὀνομάζεται «Σεξουαλικὴ Ἀγωγὴ» ἀπέτυχε, χάρις στὴν σθεναρὴ ἀντίσταση Συλλόγων Γονέων, τῆς Ὁμοσπονδίας Πολυτέκνων, τῆς Ἐκκλησίας. Τώρα τί ἄλλαξε; Μᾶς ταλαιπώρησαν οἱ προηγούμενοι, οἱ ἐθνομηδενιστές, πολέμιοι τῆς οἰκογένειας μὲ τὶς «θεματικὲς -(ἐμετικὲς)- «ἑβδομάδες» τους, μὲ τὶς «διαφορετικότητες» καὶ ὅλες τὶς διαστροφὲς τῆς οἰκουμένης, τώρα γιατί «οἱ νοικοκυραῖοι τῆς Νέας Δημοκρατίας» ἐπανέρχονται;
.                       Τὸ 2008 εἶχα δημοσιεύσει ἕνα κείμενο μὲ τίτλο; «Τὰ τσίσα τοῦ Ἀσκητῆ στὸ δημοτικὸ σχολεῖο». Τὰ τότε βιβλία γιὰ τὴν Σεξουαλικὴ Ἀγωγὴ  τὰ εἶχε γράψει ὁ γνωστὸς τηλεσεξολόγος Θ. Ἀσκητὴς καὶ ἀπὸ κάποιες φράσεις τῶν βιβλίων του εἶχα «ἐμπνευστεῖ» τὸν τίτλο. (Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ χρησιμοποιηθοῦν τὰ δύο βιβλία τοῦ Ἀσκητῆ. Ἂν ἰσχύει θὰ δημοσιεύσουμε ἀποσπάσματα γιὰ νὰ γνωρίζουμε τὰ μέσα καταμόλυνσης ἀθώων, ἁγνῶν καὶ ἀνύποπτων παιδικῶν ψυχῶν).
Ἀπὸ τὸ παλαιότερο κείμενο ἀποσπῶ κάποια ἐρωτήματα ποὺ καὶ σήμερα νομίζω ἰσχύουν:

.                  Πρῶτον: Δὲν θὰ ἔπρεπε πρῶτα νὰ ἐφαρμοστεῖ πειραματικὰ ἡ σεξουαλικὴ ἀγωγὴ σὲ κάποια σχολεῖα, νὰ ἐξαχθοῦν συμπεράσματα, νὰ ἀνιχνευτοῦν ἀντιδράσεις μαθητῶν καὶ γονέων καὶ νὰ διαπιστωθεῖ ἡ καταλληλότητα τῶν ἐγχειριδίων ἢ τοῦ μαθήματος καὶ ἡ ὡριμότητα τῶν μαθητῶν νὰ τὴν ἀποδεχτοῦν;
.                 Δεύτερον: Ὁ Εὐάγγελος Παπανοῦτσος, ὁ σοφὸς παιδαγωγός, μιλώντας κάποτε γι’ αὐτὸ τὸ θέμα εἶχε πεῖ: «Δὲν εἶναι εὔκολο πράγμα νὰ μιλήσεις στὰ παιδιὰ γιὰ τὸ σέξ, χωρὶς τὸν κίνδυνο νὰ τὰ φοβίσεις, νὰ τὰ γεμίσεις μὲ ἀηδία ἢ τὸ χειρότερο νὰ τὰ ὁδηγήσεις σὲ ἐκτραχηλισμούς». Μπορεῖ μία τόσο λεπτὴ καὶ σοβαρὴ διαπαιδαγώγηση νὰ φύγει ἀπὸ τὰ χέρια τῶν κατ’ ἐξοχὴν ἁρμοδίων, τῶν γονέων καὶ νὰ περάσει στὰ χέρια ἀνθρώπων ποὺ μπορεῖ νὰ εἶναι -ποιὸς τοὺς γνωρίζει;- ἀκατάλληλοι ἢ ἀκόμη καὶ ἀνήθικοι ἢ διεστραμμένοι;
.                Τρίτον: Κανεὶς δάσκαλος δὲν ἔχει τὶς γνώσεις καὶ τὴν ἐμπειρία ποὺ ἀπαιτεῖ ἕνα τόσο κρίσιμο θέμα. Πῶς θὰ τὸ διδάξει; Εἶναι ἕτοιμοι οἱ γονεῖς νὰ ἐμπιστευτοῦν σὲ ἀναρμόδιους καὶ ἀκατάρτιστους, σ’ αὐτὸ τὸ εἶδος τῆς ἀγωγῆς, ἐκπαιδευτικούς, ὅταν ὁ φυσικός του χῶρος εἶναι τὸ σπίτι;
.               Τέταρτον: Ἔχουμε ὡς λαὸς τὸ προνόμιο νὰ εἴμαστε πίσω ἀπὸ τὰ εὐρωπαϊκὰ δεδομένα. Ἔτσι μᾶς δίνεται ἡ δυνατότητα νὰ ἐπωφεληθοῦμε ἀπὸ τὴ λάθη καὶ τὶς ἀστοχίες ποὺ ξεβράζονται. (Εἴδαμε πῶς κατέρρευσαν τὰ λαμπρὰ κατὰ τὰ ἄλλα συστήματα ὑγείας τους. Μία ροπή, ἕνας ἰός, καὶ ταῦτα πάντα ὀνείρων ἀπατηλότερα).
Ὅμως ὡς μειονεκτικοὶ Βαλκάνιοι χάσκουμε ἔκθαμβοι  ἀπὸ τὶς «ἐπιδόσεις» τῆς Βαβυλώνιας Δύσης, τὶς μιμούμαστε ἄκριτα καὶ ἀλόγιστα. Εἶχα διαβάσει παλαιότερα πὼς στὴ Σουηδία, χώρα ποὺ διδάσκεται ἡ σεξουαλικὴ ἀγωγή, ἔχουν αὐξηθεῖ κατακόρυφα οἱ ἐγκυμοσύνες σὲ δεκατριάχρονα καὶ δεκατετράχρονα κορίτσια, μὲ παράλληλη αὔξηση τῶν ἀφροδίσιων νοσημάτων.
Ἔχω κρατήσει μία εἴδηση ποὺ δημοσιεύτηκε στὴν ἐφ. «Ἐλευθεροτυπία», τῆς 24ης Μαΐου 2005. Συνέβη στὴν Ἀγγλία. «Τρεῖς ἀδελφὲς 16, 14 καὶ 12 ἐτῶν εἶναι κιόλας μητέρες. Δύο ἀπ’ αὐτὲς δὲν ἔχουν καμμία σχέση μὲ τοὺς μπαμπάδες τῶν παιδιῶν τους. Ἡ μητέρα τους κ. Ἄτκιν εἶπε στὴν ἐφημερίδα «Sunday Mercury» ὅτι τὰ κορίτσια της καταστρέψανε τὴ ζωή τους καὶ τὴν δικιά της ζωή, ἐξ αἰτίας τῆς κακῆς ἐκπαίδευσης σὲ θέματα σὲξ ποὺ λαμβάνουν τὰ παιδιὰ στὰ δημόσια σχολεῖα τῆς χώρας».
.           Ἤδη ἡ τάση διεθνῶς εἶναι νὰ φύγει ἀπὸ τὸ σχολεῖο ἡ σεξουαλικὴ ἀγωγὴ καὶ νὰ ξαναγυρίσει στὸ σπίτι.
.           Γιατί, λοιπόν, αὐτὴ ἡ σπουδή; γιατί καὶ πάλι οὐραγοὶ τῶν ἐξελίξεων; μήπως γιὰ ἐμπορικοὺς σκοπούς; Μήπως γιὰ ἀκόμη ταπεινότερους σκοποὺς ὁδηγηθοῦμε στὸν ἐξευτελισμὸ μίας τόσο ἱερῆς λειτουργίας, τοῦ ἔρωτα, ποὺ ὅπως λέει ὁ ἅγιος Χρυσόστομος, «ὁ Θεὸς τὴν ἐγκατέσπειρε στὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου». «Πρῶτον μὲν οὖν αὐτὸ (τὸ παιδὶ) θεαμάτων αἰσχρῶν καὶ ἀκουσμάτων ἀπάγωμεν», νὰ ἀπομακρύνουμε τὰ παιδιὰ ἀπὸ αἰσχρὰ θεάματα καὶ ἀκούσματα, λέει ὁ ἴδιος ἅγιος στὴν ἔξοχη πραγματεία του «Περὶ κενοδοξίας καὶ ἀνατροφῆς τέκνων», ἡ ὁποία θὰ ἔπρεπε νὰ διδάσκεται στὰ παιδαγωγικὰ τμήματα, ποὺ παραμένουν αἰχμάλωτα στὴν νεοταξική…παρανόηση.
.               Ὅπως εὔστοχα ἔχει εἰπωθεῖ ὅλη αὐτὴ ἡ βιασύνη νὰ διδαχτοῦν τὰ παιδιὰ τὴν σεξουαλικὴ ἀγωγὴ εἶναι ἕνας πυρήνας ἀπο-ἀθωοποιήσεως. Ἐὰν ὅλα τὰ μυστήρια τῶν ψυχῶν καὶ τῶν σωμάτων μας ξεγυμνωθοῦν, ἡ σημαντικὴ γοητεία τοῦ «ζῆν» καὶ τοῦ «ἀναπτύσσεσθαι» ἔχει ἀποκλειστεῖ. Κάθε πράμα στὸν καιρό του, λέει ὁ σοφὸς λαός μας. Ἡ δυναμικὴ ἀντίδραση νὰ ἐπαναληφθεῖ. Νὰ μὴν περνοῦν ἀντουφέκιστα ὅλα τὰ ἐθνοκτόνα νομοθετήματα. Μᾶς ἔκλεισαν τοὺς ναούς, νὰ μὴν μᾶς «κλείσουν» καὶ τὰ σπίτια μας. Ἡ οἰκογένεια εἶναι τὸ ἔσχατο ὀχυρὸ ποὺ μᾶς ἀπέμεινε καὶ ὡς κοινωνία καὶ ὡς ἔθνος. Ἂς μείνει καὶ κάτι ὄρθιο…

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΑΛΗΤΙΚΟ ΠΝΕΥΜΑ

Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου
Λόγοι Α´- Μὲ πόνο καὶ ἀγάπη γιὰ τὸν σύγχρονο ἄνθρωπο,
ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχαστήριον «Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος»,
Σουρωτὴ Θεσ/νίκης 1998, σελ. 265-266

.               Ἡ Γραφὴ λέει «ἔλεγξον τὸν ἀδελφόν σου», δὲν λέει «ἔλεγξον τὸν πατέρα σου». Οἱ σημερινοὶ νέοι ἔχουν λόγο, ἔχουν τὸ ἀντάρτικο, δίχως νὰ τὸ καταλαβαίνουν. Τὴν θεωροῦν φυσιολογικὴ αὐτὴν τὴν συμπεριφορά. Μιλοῦν μὲ ἀναίδεια καὶ σοῦ λένε: «Τὸ εἶπα ἁπλά». Ἔχουν ἐπηρεασθῆ ἀπὸ αὐτὸ τὸ πνεῦμα τοῦ κόσμου τὸ ἀλήτικο, ποὺ δὲν σέβεται τίποτε. Δὲν ὑπάρχει σεβασμὸς στὴν συμπεριφορὰ τοῦ μικροῦ πρὸς τὸν μεγάλο καὶ δὲν τὸ καταλαβαίνουν πόσο κακὸ εἶναι αὐτό. Ὅταν ὁ μικρὸς λέη κατεστημένο τὸν σεβασμὸ στὸν μεγάλο, γιὰ νὰ ἔχη δῆθεν προσωπικότητα, τί περιμένεις; Χρειάζεται πολλὴ προσοχή. Τὸ κοσμικὸ πνεῦμα, τὸ σύγχρονο, λέει: «Μὴν ἀκοῦτε τοὺς γονεῖς, τοὺς δασκάλους κ.λπ.». Γι’ αὐτὸ τὰ μικρότερα παιδιὰ γίνονται χειρότερα τώρα. Μεγαλύτερη ζημιὰ παθαίνουν ἰδίως ἐκεῖνα τὰ παιδιὰ ποὺ οἱ γονεῖς τους δὲν καταλαβαίνουν τί κακὸ τὰ κάνουν μὲ τὸ νὰ τὰ θαυμάζουν καὶ νὰ τὰ θεωροῦν σπουδαῖα, ὅταν μιλοῦν μὲ ἀναίδεια.
.             Εἶχαν ἔρθει στὸ Καλύβι δυὸ ξαδελφάκια ὀκτὼ-ἐννιὰ χρονῶν μὲ τὸν πατέρα τους. Τὰ πῆρα τὸ ἕνα δεξιά, τὸ ἄλλο ἀριστερά. Ἦταν ἐκεῖ καὶ ἕνας γνωστός μου ζωγράφος, πολὺ καλὸ παιδὶ καὶ καλλιτέχνης· σὲ ἕνα λεπτό, τὰκ-τάκ, τὸν ζωγραφίζει τὸν ἄλλον. «Διονύση, τοῦ λέω, ζωγράφισε τὰ παιδιὰ ἔτσι, ὅπως καθόμαστε μαζί». «Γιὰ νὰ δοῦμε, λέει, ἂν τὰ καταφέρω, γιατί κουνιοῦνται». Ἔβγαλε μία κόλλα καὶ ἄρχισε νὰ ζωγραφίζη. Πετιέται τὸ ἕνα καὶ λέει: «Γιὰ νὰ δοῦμε, βρὲ βλάκα, τί θὰ φτιάξης!», καὶ νὰ εἶναι κόσμος μπροστά! Ὁ νέος δὲν ταράχτηκε καθόλου. «Αὐτὰ  εἶναι τὰ σημερινὰ παιδιά, Πάτερ!», μοῦ λέει καὶ συνέχισε νὰ ζωγραφίζη. μένα μο νέβηκε τ αμα στ κεφάλι. Καὶ ὁ πατέρας του σὰν νὰ μὴ συνέβαινε τίποτε! Νὰ λένε ἔτσι σὲ ἄνθρωπο τριάντα χρονῶν καὶ ὁ ἄνθρωπος νὰ κάθεται καὶ νὰ ζωγραφίζη! Ἀναίδεια, ἀσέβεια καὶ πόσα ἄλλα!… Φοβερό! Ἄντε τώρα κάποιο ἀπὸ αὐτὰ τὰ παιδιὰ νὰ θελήση νὰ γίνη καλόγερος. Πόση δουλειὰ χρειάζεται, γιὰ νὰ γίνη αὐτὸ τὸ παιδὶ σωστὸς μοναχός! ταν ο μανάδες δν τ προσέχουν, καταστρέφονται τ παιδιά. λη βάση εναι ο μανάδες. Στὴν Ρωσία, ἂν ἄλλαξε κάτι, εἶναι γιατί οἱ μανάδες κρυφὰ κράτησαν τὴν πίστη, τὴν εὐλάβεια καὶ βοήθησαν τὰ παιδιά. Εὐτυχῶς ποὺ ὑπάρχει καὶ λίγο προζύμι ἀπὸ χριστιανικὲς οἰκογένειες, ἀλλιῶς θὰ ἤμασταν χαμένοι.

, , , , ,

Σχολιάστε

Η ΕΞΑΡΧIΑ ΤΩΝ ΕΞΑΡΧΕIΩΝ (Δ. Νατσιός)

Ἡ ἐξαρχία τῶν Ἐξαρχείων

γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

«Ὁ σημερινὸς ἄνθρωπος, ἕνας νομάς, ἕνα παράσιτο ποὺ κατοικεῖ στὶς μεγάλες πόλεις, ἄτομο ὠμοῦ ρεαλισμοῦ, ναυάγιο μέσα στὴν τρικυμία τῆς ἄμορφης μάζας, ἄνθρωπος ἄθρησκος, ἔξυπνος καὶ στεῖρος». [Ὄσβαλντ Σπένγκλερ, «Ἡ παρακμὴ τῆς Δύσης»]

.           Ἐν πρώτοις νὰ ἐξηγήσουμε τὸν τίτλο τοῦ ἄρθρου. Τὰ Ἐξάρχεια ἦταν κάποτε ἀθηναϊκὴ συνοικία. Κτίτωρ καὶ νουνός της ἦταν κάποιος ταπεινὸς παντοπώλης, ὀνόματι Ἔξαρχος, ὁ ὁποῖος ἔκτισε ἐκεῖ σειρὰ -ἁλυσίδα θὰ λέγαμε σήμερα- καταστημάτων, τὰ ὁποῖα βάφτισε Ἐξάρχεια.
.           Ἐξαρχία εἶναι ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ ἀξίωμα τοῦ Ἐξάρχου. Αὐτὸς ἔχει ὑπὸ τὴν δικαιοδοσία του μία ἐδαφικὴ περιοχή. Γνωστὴ στὴν ἱστορία μας εἶναι ἡ βουλγαρικὴ ἐξαρχία, ποὺ ἱδρύθηκε τὸ 1870 μὲ σουλτανικὸ φιρμάνι, πονήρευμα τῶν κομιτατζήδων, μὲ σκοπό, ἐν εὐθέτῳ χρόνῳ, τὴν κατάληψη τῆς Μακεδονίας καὶ τὸν διὰ πυρὸς καὶ σιδήρου ἐκβουλγαρισμό της.
.           Κάτι παρόμοιο συμβαίνει καὶ σήμερα μὲ τὰ Ἐξάρχεια, ποὺ δὲν εἶναι πιὰ συνοικία τῆς Ἀθήνας, ἀλλὰ μία ἰδιότυπη ἐξαρχία, ἡ ὁποία ὑπάγεται στὴν ἀπόλυτη δικαιοδοσία δεκάδων ἔξαρχων-ἔξαλλων νεαρῶν.
.               Οἱ δὲ νεαροὶ αὐτοὶ ἔξαρχοι καὶ ἄρχοντες τῆς ἐξαρχίας τῶν Ἑξαρχείων κατὰ καιροὺς λαμβάνουν ποικίλες ὀνομασίες, ὅπως: «γνωστοὶ-ἄγνωστοι», «μπαχαλάκηδες», «κουκουλοφόροι ἢ κουκουλοφλῶροι», «ἀναρχικοί», «ἀνένταχτοι», «ἀριστεριστές», «ἀντάρτες τῶν πόλεων». Τὰ λημέρια τους, ὅπου κρύβουν τὰ φυσέκια καὶ τὰ μπαρουτόβολά τους -τὶς βόμβες μολότωφ- τὰ ἔχουν μὲς στὸ πανεπιστήμιο, τὸ πάλαι ποτὲ Καποδιστριακό. Καὶ καλὸ θὰ ἦταν, γιὰ νὰ μὴν μαγαρίζουμε τὸ σεπτὸ ὄνομα τοῦ πρώτου καὶ μοναδικοῦ κυβερνήτη τοῦ Γένους ἢ τῶν ἐθνικῶν εὐεργετῶν ἀπὸ τὸ Μέτσοβο, νὰ καταργηθεῖ ὁ τίτλος καὶ νὰ μετονομαστεῖ σὲ σκέτο «ἄσυλο». Νὰ ρωτᾶς τὸν νεαρὸ φοιτητὴ “ποῦ σπουδάζεις” καὶ νὰ ἀπαντᾶ στὸ ἄσυλο τῆς Νομικῆς ἢ τῆς Φιλοσοφικῆς. Θὰ ἐκτιμηθεῖ ἡ πράξη αὐτὴ κι ἀπὸ τὸ “ρωμαλέο φοιτητικὸ κίνημα”, ποὺ μνημόνευσε ὁ… μειλίχιος, κατὰ τὸν ἀρχιεπίσκοπο, ὑπουργὸς παιδείας.
.           Τὸ θέμα μας ὅμως εἶναι ἄλλο. Ὁ Γκαῖτε ἔγραφε ὅτι ἡ ἐφηβικὴ ἡλικία εἶναι ἡ ἡλικία ἀπὸ τὴν ὁποία ἐξαρτᾶται ἡ τύχη ὁποιουδήποτε ἔθνους. Καὶ ὁ Ντοστογιέφσκι θεωροῦσε κάθε γενιὰ στὴν ἱστορία ἑνὸς λαοῦ μία εἰκόνα τῆς νεολαίας του. Διαρρηγνύουμε τὰ ἱμάτιά μας γιὰ τὴν συμπεριφορὰ τῶν νέων τῆς ἐποχῆς μας. Ὅταν δικαίως καταδικάζουμε αὐτὴ τὴν συμπεριφορά, διαπράττουμε ταυτόχρονα ἕνα βαρὺ ἀδίκημα κατὰ τῆς ἀλήθειας. Γιατί περιγράφουμε ἕνα ἀντικοινωνικὸ γεγονὸς ἑξαιρώντας ἀπὸ αὐτό, ἐκεῖνο ποὺ δὲν πρέπει νὰ ἑξαιροῦμε: Τὴν ἠθικὴ αὐτουργία.
.           Τὰ παιδιά μας εἶναι παιδιὰ τῆς ἐποχῆς μας. Ἡ ἐποχή μας εἶναι δική μας κατάκτηση, δική μας εὐθύνη, δική μας λογοδοσία, δική μας ἀλαζονεία καί, κυρίως, δική μας «παιδεία». Ποιά «παιδεία» προσφέρουμε στὰ παιδιά μας, ὄχι μόνο σὰν σχολεῖα, ἀλλὰ κυρίως σὰν κοινωνικὸ μοντέλο. Μήπως θερίζουμε σήμερα, ὅ,τι σπείραμε χθές; Ποιός τροφοδοτεῖ τὰ Ἐξάρχεια; Ποιός «διδάσκει» στὰ παιδιά, ἀπὸ τὴν πρώτη μέρα ποὺ θυμοῦνται τὸν κόσμο ὅτι ὁ σκοπὸς ἁγιάζει τὰ μέσα; Ποιός τὰ ἐφοδιάζει, ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων, μὲ τὰ παντοειδῆ ἠλεκτρονικὰ ἀποβλακωτικά; Ποιός τὰ ἐθίζει στὴν καταναλωτικὴ μανία καὶ τὸν πιθηκισμό; Ποιός ἔδιωξε τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ ἔλεον τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὸ σχολεῖο, τὴν οἰκογένεια καὶ τὴν κοινωνία; Ποιός ἀνέχεται τὶς καταλήψεις σχολικῶν κτιρίων ἀπὸ 12χρονους μαθητές; Ποιός ἐπιτρέπει τὴν ἀποαθωοποίησή τους μέσῳ τῶν τηλεοπτικῶν ἀναθυμιάσεων, ὅλα αὐτὰ τὰ λύματα ποὺ ὀνομάζονται παιχνίδια καὶ καλλιεργοῦν τὸν κανιβαλισμό; Ποιός ἄφησε μία δράκα ἐθνομηδενιστῶν νὰ πειραματίζονται στὰ σχολεῖα μας, ποινικοποιώντας τὰ τιμαλφῆ μας, πίστη, γλῶσσα καὶ παράδοση, ποὺ στάθηκαν τὰ προσανάμματα ποὺ φώτισαν τὴν οἰκουμένη; Ποιός τοὺς δίδαξε ὅτι, ὅπως λέει ὁ Καλιόρης στὸ “ἐξ ἐπαφῆς”, ὁ ὑστερῶν σὲ κακοποιὸ εὑρεσιτεχνία νιώθει ὅτι κοροϊδοπιάνεται καὶ αὐτοαδικεῖται, μ’ ἕνα λόγο τὸ κλίμα σκυβαλοκρατίας καὶ σαλταδορισμού, ποὺ ἡ λαϊκὴ θυμοσοφία συνόψισε εὐθύβολα στὸ ἀπόφθεγμα: “τὰ λίγα βγαίνουν μὲ κόπο, τὰ πολλὰ μὲ κόλπο”; Ποιός ἀφήνει νὰ κυκλοφοροῦν σχολικὰ βιβλία-πανέρια μὲ ὀχιὲς ἢ νὰ συνεχίζoνται οἱ “παρδαλὲς” παρελάσεις στὶς σχολικὲς αἴθουσες;
.             Ἐπαναλαμβάνω: Ποιός τὰ προετοίμασε ἢ τὰ ἀνέχτηκε ὅλα αὐτά; Μὰ ἐμεῖς. «Καταγγέλοντας συνεπῶς τοὺς νέους ποὺ ἐκπαιδεύσαμε, εἶναι σὰν νὰ καταδικάζουμε τὸ ἀντίγραφο, ἀθωώνοντας τὸ πρωτότυπο. Εἶναι θράσος καὶ ὑποκρισία νὰ κατακρίνουμε προϊόντα τῆς δικῆς μας μαγειρικῆς συνταγῆς. Ἡ «κουζίνα» μας…. μᾶς ὁδήγησε στὰ Ἐξάρχεια. Τὰ παιδιὰ τῶν Ἐξαρχείων δὲν εἶναι ὑποχρεωτικὰ “κακὰ παιδιά”. Εἶναι ἁπλῶς τὰ πιὸ ἰδανικὰ θύματα τῆς “παιδείας” μας. Μίας παιδείας μίσους, βίας, ἀνταγωνισμοῦ, μίας παιδείας μονοσήμαντων διεκδικήσεων, δικαιωμάτων καὶ αὐτολατρείας, (Τ. Λιγνάδης, Καταρρέω, σελ. 35, ἔκδ. Ἀκρίτας).
.             Τί σκεφτόμαστε ὅλοι μας τώρα γιὰ νὰ «πολεμήσουμε» τὴν ἐξαρχία τῶν Ἐξαρχείων; Νὰ γίνει ἕνα… ντοὺ καὶ νὰ τοὺς σπάσουμε στὸ ξύλο. Λαμπρὴ ἰδέα!! Ὁ Δεκέμβριος τοῦ 2008 μὲ τὸν φόνο τοῦ ἄτυχου νεαροῦ Γρηγορόπουλου, θὰ φαντάζει μὲ φασαρία σχολικοῦ αὐλόγυρου. Τίποτε δὲν καταλάβαμε οὔτε κἂν μετανιώνουμε γιὰ τὴν ἠθική μας αὐτουργία. «Τὸ μεταβουλεύεσθαι Ἐπιμηθέως ἔργον οὐ Προμηθέως», ἔλεγε ὁ Λουκιανός. Προμηθεϊκὴ καὶ προληπτικὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ στάση μας, ἂν συνειδητοποιοῦμε τὸ χάλι ποὺ βρισκόμαστε.
.             Τί νὰ πῶ, δὲν ξέρω. Ὁ ἀσκὸς τοῦ Αἰόλου εἶναι ἀνοιχτὸς ἐδῶ καὶ δεκαετίες καὶ τὴν πατρίδα μας τὴν δέρνει «ὑδρολαίλαψ ταλανταῖος». Θέλει δουλειὰ πολλὴ καὶ πρῶτα ἀπὸ τὸν ἐπιμηθεϊκὸ ἑαυτό μας νὰ ξεκινήσουμε. Μοῦ ἔρχονται συνέχεια στὸ νοῦ κάποιοι στίχοι τοῦ Κ. Οὐράνη ἀπὸ τὸ ποίημά του «πάψετε πιά»:
«Πάψετε πιὰ νὰ ἐκπέμπετε τὸ σῆμα τοῦ κινδύνου
τοὺς γόους τῆς ὑστερικῆς σειρήνας σταματῆστε
κι ἀφῆστε τὸ πηδάλιο στῆς τρικυμίας τὰ χέρια:
τὸ πιὸ φρικτὸ ναυάγιο θὰ ἦταν νὰ σωθοῦμε».
.             Δὲν χάνουμε τὴν ἐλπίδα μας. Ὄχι. Ἂς πιάσουμε τὸ νῆμα ἀπὸ τὴν ἀρχή. Νὰ ξαναγίνουμε πάλι δάσκαλοι τῶν παιδιῶν μας, ἐμεῖς καὶ ὄχι τὸ γελοῖο κράτος καὶ ν διδάξουμε στ παιδιά μας τί θ πε νθρωπος μ κεφαλαο τ λφα, ὅπως γράφει ὁ Τ. Λιγνάδης: «Ἄνθρωπος θὰ πεῖ μία πληγὴ ἀπὸ λόγχη, δύο καρφιὰ στὶς παλάμες, ἕνα Γολγοθὰς στὸ πνεῦμα καὶ στὸ κορμί, ἕνας σταυρὸς ποὺ λάμπει στὴν καρδιὰ σὰν μαρτύριο καὶ μαρτυρία τῆς Ἀγάπης. Αὐτὸς ποὺ εἶναι ἡ μόνη ἀγάπη ἡ ἐξόριστη, ἡ κυνηγημένη στοὺς δρόμους, ἡ λιθοβολημένη, ποὺ κυκλοφορεῖ μέσα στὶς ἀρτηρίες μας, μέσα στὸν αἷμα μας, ποὺ τελετουργεῖ τὰ πάθη μας καὶ τὴν ἀνάστασή μας: ὁ Χριστός».

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

, ,

Σχολιάστε

ΑΝΑIΔΕΙΑ καὶ ΑΤΙΜΩΡΗΣIΑ: ΟΙ ΓAΓΓΡΑΙΝΕΣ ΤΗΣ (πρώην) ΕΛΛΑΔΑΣ-1 (Δ. Νατσιός) «Οἱ κολοκυθολογοῦντες “προοδευτικοὶ” οἰκογενειακοὶ σύμβουλοι καὶ οἱ ἀξιοθρηνητοι μαΐστορες τῆς ἀνοησίας»

ναίδεια κα τιμωρησία:
Ο
γάγγραινες τς Πατρίδας

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

«Παισὶ δ’ αἰδῶ χρὴ πολλήν, οὐ χρυσὸν καταλείπειν»
«Πρέπει κανεὶς ν’ ἀφήνει στὰ παιδιά του τὴν ἀρετὴ τῆς αἰδοῦς καὶ ὄχι χρυσάφι» (Πλάτων)

Μέρος 1ο

.               Πρὶν ἀπὸ μερικὰ χρόνια στάλθηκε στὰ σχολεῖα μία ἐγκύκλιος σχολικοῦ συμβούλου τῆς δευτεροβάθμιας ἐκπαίδευσης, διὰ τῆς ὁποίας στιγματιζόταν καὶ περιγραφόταν μὲ μελανὰ χρώματα ἡ ὁλοένα αὐξανόμενη κακὴ συνήθεια τῶν μαθητῶν νὰ αἰσχρολογοῦν καὶ νὰ βωμολοχοῦν, ἐντὸς καὶ τοῦ σχολικοῦ αὐλόγυρου, στὰ διαλείμματα, καὶ νὰ αἰσχρολογοῦν στοὺς τοίχους τῶν σχολικῶν κτιρίων. Δυστυχῶς, ἀκόμη καὶ στὸ δημοτικὸ σχολεῖο, γινόμαστε αὐτήκοοι μάρτυρες τῆς σιχαμερῆς καὶ ἐπιβλαβοῦς αὐτῆς ἕξεως!
.               Μὲ περισσὴ ἀναίδεια, μικροὶ μαθητές, ἐκστομίζουν τὸ «ἐθνικὸ προσωνύμιο» μὲ τὰ «τρία ἄλφα», ποὺ ὅσο ἀνεβαίνεις τὶς σχολικὲς βαθμίδες τείνει νὰ ἀντικαταστήσει τὸ βαφτιστικὸ ὄνομα! Τὸ κακὸ εἶναι πὼς δὲν μποροῦμε ἐμεῖς οἱ δάσκαλοι νὰ λάβουμε δραστικὰ μέτρα. Ἀπὸ τὴν μία καραδοκεῖ ἡ νεοφανὴς αὐτὴ «ἀσθένεια» τῆς ἐνδοσχολικῆς βίας, τὸ λεγόμενο bullying, νεοταξικὸ ἐφεύρημα-πονήρευμα ἐν πολλοῖς, τὸ ὁποῖο σκοπὸ ἔχει νὰ τρομοκρατήσει καὶ νὰ φιμώσει τὸν δάσκαλο, νὰ μὴν νουθετεῖ, ἔστω καὶ αὐστηρά, τοὺς μαθητές του, καθὼς ὁ ἀνουθέτητος νέος, ὁ ἀκαθοδήγητος, εἶναι εὐχειραγώγητος καὶ καταντᾶ ἄθυρμα κάθε τσαρλατάνου.
.               Ἀπὸ τὴν ἄλλη ἔχουμε τοὺς μοσχοαναθρεμμένους μοναχογιοὺς καὶ μοναχοκόρες-παιδιὰ κακομαθημένων γονέων. Οἱ γονεῖς αὐτοὶ ἀνατρέφουν στὰ σπίτια τοὺς ἐγωκεντρικοὺς τυραννίσκους. Καὶ εἶναι γονεῖς ποὺ ποτὲ δὲν εἶπαν τὸ εὐλογημένο «ὄχι» στὰ παιδιά τους, ποὺ ποτὲ δὲν τιμώρησαν τὰ βλαστάρια τους.
.               Νὰ πῶ κάτι παρενθετικὰ γιὰ τὴν παρεξηγημένη λέξη «τιμωρία». Ὡς δάσκαλος, ὅταν παραλαμβάνω μία νέα τάξη, λέω, στὴν πρώτη συνάντησή μου μὲ γονεῖς καὶ μαθητές, κάτι ποὺ τοὺς ξαφνιάζει: «εἶμαι δάσκαλος τῆς τιμωρίας!». Τί σημαίνει ὅμως τιμωρία; Πῶς ἐτυμολογεῖται ἡ λέξη; Παράγεται ἀπὸ τὴν «τιμὴ» καὶ τὴν λέξη «ρα» (μὲ ψιλή). Μὲ δασεία (ἡ ὥρα) σημαίνει χρονικὴ διάρκεια, μὲ ψιλὴ ὅμως σημαίνει φροντίδα, πρόνοια, ἐπίβλεψη, ἐξ οὗ καὶ θυρωρὸς (=ὁ ἐπιβλέπων τὴν θύρα), ὀλιγωρία (=λίγη φροντίδα, ἄρα ἀδιαφορία) κλπ. Ἄρα, τιμωρὸς εἶναι αὐτὸς ποὺ προνοεῖ καὶ φροντίζει γιὰ τὴν τιμή, τὴν ἀξιοπρέπεια κάποιου. (Ἔτσι γίνεται κατανοητὸ καὶ περὶ τοῦ τιμωροῦ Θεοῦ μας. Δυστυχῶς, μὲ τὴν ἐγκληματικὴ ἀπόφαση μιᾶς δράκας γλωσσοκτόνων βουλευτῶν, χάσαμε τὴν «μαγεία» τοῦ ἐτυμολογικοῦ πλούτου τῆς γλώσσας μας. Ἡ κατάργηση τῆς ἱστορικῆς ὀρθογραφίας, τὴν κατέστησε περίπου ἀνάπηρη. Καὶ ἀνάπηρη γλώσσα σημαίνει καὶ ἀνάπηρη σκέψη!).
.           Ἐξ αἰτίας, λοιπόν, γιὰ νὰ ἐπανέλθουμε στὸ θέμα μας, τῆς περιρρέουσας ἀτιμωρησίας, πολλοὶ γονεῖς ἐνοχλοῦνται καὶ ἀπειλοῦν, πολλὲς φορές, τοὺς ἐκπαιδευτικούς, ἂν κάποιος χρησιμοποιήσει… «λεκτικὴ βία» -ἔτσι τὸ ὀνομάζουν- κατὰ τῶν ὑπερευαίσθητων παιδιῶν τους! Χαρακτηριστικὸ εἶναι καὶ τὸ παρακάτω ἀνέκδοτο, ποὺ μᾶς ἔρχεται ἀπὸ τὴν Ἀμερική. Ἕνας πιτσιρίκος πηγαίνει μὲ τὴν μαμά του σ’ ἕνα πολυκατάστημα. Ψωνίζει ἐκείνη κάτι εὐτελὲς καὶ ἀπαραίτητο γιὰ τὸ σπίτι, μὰ ὁ μικρὸς ἔχει χωθεῖ σ’ ἕνα αὐτοκινητάκι (παιδικό), καὶ ἀρνεῖται νὰ βγεῖ ἀπ’ αὐτό. Μὲ γοερὲς κραυγὲς καὶ τσιρίδες ἀπαιτεῖ νὰ τοῦ τὸ ἀγοράσει. Ἡ μάνα δὲν ἔχει χρήματα, τρέμει ὅμως μήπως ἡ ἄρνησή της δημιουργήσει στὸ παιδὶ ψυχολογικὰ προβλήματα. Εἶναι ἀπεγνωσμένη. Τὸ κατάστημα ὅμως ἔχει παιδοψυχολόγο, ὅπως ὅλα τὰ καλὰ πολυκαταστήματα παιδικῶν εἰδῶν στὴν Ἀμερική. Ζητεῖ ἀπελπισμένη βοήθεια, τοῦ ἐξηγεῖ τὸ πρόβλημα. Ὁ ψυχολόγος, πρόθυμα, πῆγε δίπλα στὸν μικρό, τοῦ ψιθυρίζει κάτι στὸ αὐτί, καὶ ἀμέσως –ὢ τοῦ θαύματος!– ὁ νεανίσκος σωφρονισμένος τὸν ἀκολούθησε, σὰν ἀρνάκι, πηγαίνοντας στὴ μητέρα του. Ἡ μάνα ἔμεινε ἔκθαμβη ἀπὸ τὴν ἐπιστημονικὴ ἐπάρκεια τοῦ ψυχολόγου. «Τί τοῦ εἴπατε καὶ πείστηκε;», ρωτάει. Ὁ παιδοψυχολόγος χαμογελᾶ καὶ τῆς λέει: «Τοῦ εἶπα, κατέβα ἀμέσως, γιατί θὰ φᾶς δύο σφαλιάρες, ποὺ θὰ δεῖς τὸν οὐρανὸ σφοντύλι!!». Λένε πὼς ἦταν Ἕλληνας, τῆς παλιᾶς σχολῆς!
.               Δυστυχῶς, καὶ στὰ καθ’ ἡμᾶς, ἡ ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν βρίσκεται γιὰ περισσότερο ἀπὸ ἕναν αἰώνα στὸ ἔλεος τῶν ἑτεροχρονισμένων σχετικῶν δυτικῶν συρμῶν, ποὺ μᾶς τοὺς ἔφεραν οἱ προτεστάντες μισσιονάριοι ἢ οἱ φραγκογκουβερνάντες ἢ οἱ «διαφωτισμένοι εἰς τὰς Εὐρώπας» ἡμέτεροι. Τελευταία μάλιστα τὸ γενικὸ πρόσταγμα τὸ ἔχουν κάποια νεαρὰ ἄτομα μὲ κάποιο ἀμερικανικὸ δίπλωμα Master (καὶ εἶναι γνωστὸ ὅτι ὑπάρχει κάποιο ἀμερικανικὸ πανεπιστήμιο ἀπ’ τὸ ὁποῖο μπορεῖ νὰ πάρει κανεὶς κάποιο Master, ὅποιος κι ἂν εἶναι ὁ δείκτης νοημοσύνης του!), ποὺ κατακλύζουν τὶς περίφημες σχολὲς γονέων καὶ τὰ ἄλλα σχετικὰ προγράμματα (ἰδίως τηλεοπτικά, στὰ ὁποῖα «διδάσκουν οἱ κολοκυθολογοῦντες «προοδευτικοὶ» οἰκογενειακοὶ σύμβουλοι), ὅπου οἱ κυρὰ-Κατίνες τῆς συνοικίας μαθαίνουν ὅτι πρέπει ν’ ἀφήνουν τὰ παιδιά τους νὰ κάνουν ὅ,τι θέλουν, γιὰ νὰ μὴν γίνουν «κομπλεξικά»! Ἔτσι, οἱ ταλαίπωροι νέοι γονεῖς, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν κρίση τοῦ ἀρχοντοχωριατισμοῦ (νόσημα ἐθνικὸ κι αὐτό, τὸ ὁποῖο «θεραπεύει» ἡ οἰκονομικὴ κρίση), ταλαιπωροῦνται κι ἀπὸ τὴν ἀξιοθρήνητη, τὶς πολλὲς φορές, ἀνωριμότητα ὅλων αὐτῶν τῶν μαϊστόρων τῆς ἀνοησίας, γιὰ νὰ κατασκευάσουν τελικὰ τὶς ἐξαμβλωτικὲς προσωπικότητες ποὺ θὰ ἀποτελέσουν τὶς μέλλουσες γενεές.
.             Ρίζα, λοιπόν, τοῦ κακοῦ, ἡ ἀτιμωρησία, ἡ ὁποία γεννᾶ τὴν ἀναίδεια, ἡ ὁποία στὴ συνέχεια τίκτει τὴν βωμολοχία, τὴν χυδαιότητα, τὴν ἠθικὴ ἀποχαλίνωση, τὴν ἀσωτία.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: ΑΝΑIΔΕΙΑ καὶ ΑΤΙΜΩΡΗΣIΑ: ΟΙ ΓAΓΓΡΑΙΝΕΣ ΤΗΣ (πρώην) ΕΛΛΑΔΑΣ-2 (Δ. Νατσιός) «Θὰ δοῦμε καὶ θὰ ζήσουμε τὰ Σόδομα καὶ τὰ Γόμορα στὸν τόπο μας. Χρόνια πολλά, λοιπόν, καὶ τοῦ χρόνου …. χωρὶς (Σ)κοι(υ)λιά…»

, ,

Σχολιάστε

ΜΑΚΡYΣ Ο ΔΡOΜΟΣ ΤΗΣ ΑΝΑΤΡΟΦHΣ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ (Δ. Νατσιός)

Μακρὺς ὁ δρόμος τῆς ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

.                 Ὁ μεγάλος μας ποιητὴς Κωνσταντῖνος Καβάφης στὸ περίφημο ποίημά του «Ἰθάκη» σημείωνε τοῦτα τὰ σπουδαῖα:

«Πάντα στὸ νοῦ σου νά ᾽χεις τὴν Ἰθάκη
τὸ φθάσιμο ἐκεῖ εἶν’ ὁ προορισμός σου.
Ἀλλὰ μὴ βιάζεις τὸ ταξίδι διόλου
καλύτερα χρόνια πολλὰ νὰ διαρκέσει·
Καὶ γέρος πιὰ ν’ ἀράξεις στὸ νησί,
Πλούσιος μὲ ὅσα κέρδισες στὸν δρόμο».

.                 Ἕνα ταξίδι ὡραῖο εἶναι ὁ γονικὸς ρόλος. Ἕνα ταξίδι, πάνω σὲ μία σχεδία, ποὺ περιπλανᾶται ἐδῶ κι ἐκεῖ, ποὺ συναντᾶ τοὺς Λαιστρυγόνες, τοὺς Κύκλωπες καὶ τὸν ἄγριο Ποσειδώνα, ἀναλαμβάνουν οἱ γονεῖς. Ὁ πηγαιμὸς εἶναι τὸ μεγάλωμα τῶν παιδιῶν, στὸν πηγαιμὸ αὐτὸν ἀποκτᾶς πείρα καὶ σοφία, φτάνεις γέρος πιὰ στὴν Ἰθάκη. Εἶναι τὸ ταξίδι αὐτὸ γεμάτο χαρές, προκλήσεις, θύελλες, λύπες, ὅλα ὅμως τὰ λησμονεῖ ὁ γονέας, ὅταν φτάσει στὴν Ἰθάκη του. Ὅταν ἀντικρίσει τὰ παιδιά του, ν’ ἀνοίγουν τὰ δικά τους φτερά, νὰ ἑτοιμάζονται γιὰ τὸν δικό τους γοητευτικὸ πηγαιμό.
.                 Οἱ περισσότεροι γονεῖς σκεφτόμαστε πῶς θὰ κάνουμε αὐτὸ τὸ συναρπαστικὸ καὶ συνάμα δύσκολο ταξίδι μὲ ἐπιτυχία, ἀνατρέφοντας σωστὰ τὰ παιδιά μας.
.                 Οἱ περισσότεροι αἰσθανόμαστε ὅτι δὲν εἴμαστε καλοὶ πλοηγοὶ καὶ κυβερνῆτες, αἰσθανόμαστε ἐνοχές, δὲν ἀνατρέφουμε ὀρθὰ τὰ παιδιά μας. Ἀναζητοῦμε κανόνες, μαγικὲς συνταγές, συμβουλές. Δὲν ὑπάρχουν δυστυχῶς. Γιατί; Γιατί κάθε παιδὶ εἶναι διαφορετικό. Ὑπάρχει ὁ δικός του δρόμος, ὁ δικός του τρόπος, ἡ δική του στιγμή, ὁ δικός του χαρακτήρας. Ὅπως δὲν ὑπάρχουν δύο ἴδια δακτυλικὰ ἀποτυπώματα, ἔτσι δὲν ὑπάρχουν δύο ἴδια παιδιά. Τί ἀπομένει λοιπὸν στὸν γονέα; Τί μπορεῖ νὰ κάνει; Εἶναι ἄοπλος, ἕρμαιο τῆς τύχης του. Ὄχι. Ἔχει στὰ χέρια του δύο ἰσχυρὰ ὄπλα. Τὸ πρῶτο εἶναι ἡ ἀγάπη. Αὐτὸ τὸ μυστήριο, ἡ μοναδική, ἡ ἀσύγκριτη ἀγάπη. «περ φύσις ο δύναται, γάπη δύναται». Αὐτὸ ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ πετύχει ἡ φύση, ὁ ἄνθρωπος, δηλαδή, μὲ τὶς φυσικές του δυνάμεις, τὸ κατορθώνει ἡ ἀγάπη, σημειώνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος.
.                 Τὸ δεύτερο εἶναι ἡ ἴδια ἡ ζωή μας, τὸ παράδειγμά μας. Αὐτὴ διδάσκει, ἡ ζωή μας, καὶ ὄχι τὰ λόγια, τὰ «πρέπει». Ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ μπαίνει τὸ πρέπει, τὸ παιδὶ γίνεται ἀρνητικό. Νὰ πιάσω τὸ πρέπει ἀπὸ τὸ «ι» καὶ νὰ τὸ γδάρω μέχρι τὸ πί», ἔλεγε ὁ ποιητής μας, ὁ Ἐλύτης. «Οὐ γὰρ ὁ λόγος τοσοῦτον, ὅσον ὁ βίος στὴν ἀρετὴ ἄγει». Δὲν ὁδηγοῦν τὰ λόγια, ἡ ἴδια ἡ ζωὴ στὴν ἀρετή, θὰ σημειώσει καὶ ὁ ἀρχαῖος φιλόσοφος Πλούταρχος.
.           Ὑπάρχει ὅμως κι ἕνα τρίτο ὅπλο ποὺ ἔχει στὰ χέρια του ὁ Ἕλληνας γονέας. Εἶναι ἡ παράδοσή μας. Τὸ χρυσοφόρο αὐτὸ κοίτασμα ποὺ ἔπλασαν τόσες γενεὲς προγόνων, ἀπὸ τὸ ὁποῖο μποροῦμε νὰ ἀντλοῦμε καὶ νὰ ξεδιψοῦμε. Νὰ δανειζόμαστε τιμαλφεῖς ἀξίες καὶ ἀξιοθαύμαστα πρότυπα καὶ νὰ διδασκόμαστε. Τὸ εἶχε πεῖ μὲ τὸ δικό του ἄφθαστο τρόπο ὁ Παλαμᾶς.

«Δὲν θέλω ᾽γὼ καινούργια ἢ ξένα δῶρα
παλιὰ δικά μου πλούτη σου ζητῶ».

.                 Θὰ ταξιδέψω λοιπόν, σήμερα μαζί σας, πίσω στὸ χρόνο. Θὰ σκάψω στὴν παράδοσή μας. Θὰ ἀποκαλύψω, κατὰ τὸν δυνατόν, τὸν χρυσὸ τῶν προγόνων μας, ποὺ καλύφθηκε ἀπὸ τὴν κρούστα τῆς λήθης καὶ μπαζώθηκε ἀπὸ τὶς τσιρίδες τῶν φραγκογραικύλων τῆς σήμερον. Θὰ ξεκινήσω ἀπὸ τὸν παππού μας, τὴν ἀρχαία Ἑλλάδα, θὰ ἀνηφορίσω στὶς ἀτραποὺς τῆς ἱστορίας καὶ θὰ συναντήσω τὸν πατέρα μας, τὸ Βυζάντιο, τὴν ἀειθαλῆ Ρωμανία – πάντα ἀνθεῖ καὶ μᾶς φέρνει κι ἄλλα τζιβαϊρικά. Θὰ καταλήξω στὴν νεότερη, στὴν σύγχρονη ἐποχή, σὲ μᾶς τοὺς γιούς, τὰ ἐγγόνια, ποὺ ἀλλοιωθήκαμε ἀπὸ τὸν θαυμαστό, καινούργιο κόσμο μας. Στὸ τέλος θὰ προσπαθήσω νὰ συνταιριάσω τὴν παράδοση καὶ τὸ σύγχρονο. Νὰ διαπιστώσουμε τί εἴχαμε, τί χάσαμε καὶ τί μᾶς πρέπει. « Ἄρξομαι δὲ ἀπὸ τῶν προγόνων πρῶτον»….

.                 Σὲ κάθε σπίτι, σὲ κάθε σχολὴ στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα ὑπῆρχε ὁ Ὅμηρος. «Τὴν Ἑλλάδα ὅλην πεπαίδευκεν οὗτος ὁ ἀνὴρ», θὰ πεῖ ὁ Πλάτων. Οἱ γονεῖς ἀναθρέφουν τὰ παιδιά τους γιὰ νὰ γίνουν καλοὶ κἀγαθοὶ πολίτες. Σκοπός τους ν’ ἀποκτήσουν τὰ παιδιὰ τὴν ἀρετή, λέξη ποὺ δὲν ἐξηγεῖται, ἀλλὰ βιώνεται. «Οὐκ ἔστιν ἀρετῆς νόημα τιμιώτερον». Δὲν ὑπάρχει τίποτε πιὸ πολύτιμο ἀπὸ τὴν ἀρετή. Ὅ,τι κι ἂν γίνουν τὰ παιδιά, πρέπει νὰ τὰ διακρίνει ἡ ἀρετή, γιατί «πᾶσα ἐπιστήμη (τέχνη) χωριζομένη ἀρετῆς πανουργία τις καὶ οὐ σοφία φαίνεται», λέει ὁ Πλάτων στὸ πασίγνωστο ρητό του. Ἀρετὴ μᾶλλον ἐννοοῦσαν οἱ ἀρχαῖοι τὴν ὑστεροφημία. Τὸ νὰ φεύγει κάποιος ἀπ’ αὐτὴ τὴ ζωὴ καὶ ν’ ἀφήνει πίσω του μία λαμπρὴ ἀνάμνηση. «Ἡ δὲ ἀρετὴ καὶ θανῶσι λάμπει». Ἡ ἀρετὴ λάμπει ἀκόμη καὶ μετὰ τὸ θάνατο τῶν ἐναρέτων ἀνθρώπων. Πῶς ὅμως παίδευαν οἱ γονεῖς ἐναρέτους ἀνθρώπους; Στὸ ἔργο του «περὶ παίδων ἀγωγῆς» ὁ Πλούταρχος ἀνθολογεῖ, γύρω στὸ 50 μ.Χ., ὅλα τὴν προηγούμενη σοφία. Ἀντιγράφω λίγα θαυμάσια σπαράγματα: «Οἱ γονεῖς», γράφει, «νὰ μὴν παινεύουν ὑπερβολικὰ καὶ φουσκώνουν τὰ παιδιὰ μὲ ἐγκώμια, γιατί μὲ τὶς ὑπερβολὲς τῶν ἐπαίνων γίνονται ματαιόδοξα καὶ κακομαθημένα».
.                 «Νὰ ὁδηγοῦμε», συνεχίζει, «τὰ παιδιὰ πρὸς τὶς σωστὲς ἐνασχολήσεις μὲ συμβουλὲς καὶ λόγους καὶ ὄχι μὲ ξυλοδαρμοὺς καὶ κακοποίηση. Ἀκόμη νὰ μὴν τὰ ὑποβάλλουμε σὲ ὑπέρμετρους κόπους» – σήμερα θὰ λέγαμε φροντιστήρια, ὠδεῖα, γυμναστήρια –«ὅπου ἀπαυδοῦν καὶ διακόπτουν ἢ δὲν δέχονται τὴ μάθηση μὲ ἀνταπόκριση. Ὅπως δηλαδὴ τὰ φυτὰ τρέφονται μὲ λιγοστὸ νερό, ἀλλὰ μὲ πολὺ πνίγονται κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο ἡ παιδικὴ ψυχὴ ἀπὸ τοὺς ὑπερβολικοὺς κόπους καταποντίζεται». Σημειώνει παρακάτω ὁ παπποὺς Πλούταρχος κάτι πολὺ σημαντικό, ἀπευθυνόμενος στοὺς πατέρες. «Νὰ παρακολουθοῦν τὴν πορεία μάθησης τῶν παιδιῶν τους, νὰ πληροφοροῦνται οἱ ἴδιοι, τὴν ἐξέλιξη τῶν παιδιῶν τους ἀπὸ τὸν δάσκαλο». Σήμερα οἱ πατέρες εἶναι ἀπόντες ἀπὸ τὸ σχολεῖο. Εἶναι ὅμως πλάνη γιὰ τὸν ἄντρα νὰ πιστεύει ὅτι μπορεῖ, χωρὶς συνέπειες, νὰ διοχετεύει ὅλη του τὴν ἐνέργεια στὴν δουλειά του, ὅπως εἶναι πλάνη γιὰ τὴ γυναίκα νὰ πιστεύει ὅτι μπορεῖ νὰ μεγαλώσει μόνη της τὰ παιδιά της. Στὸ τέλος καταλήγουν καὶ οἱ δύο μὲ ἄδεια χέρια. Ἰδιαίτερη σημασία δίνει ὁ Πλούταρχος στὸ ψέμα. «Νὰ συνηθίζουμε», τονίζει, «τὰ παιδιά μας νὰ λένε τὴν ἀλήθεια. Τὸ ψέμα εἶναι δουλοπρέπεια καὶ ὅλοι οἱ ἄνθρωποι τὸ ἀπεχθάνονται». Ὅταν τὰ παιδιὰ βρίσκονται στὴν ἐφηβικὴ ἡλικία οἱ ἐχέφρονες γονεῖς, πρέπει «νὰ προσέχουν, νὰ ἐπαγρυπνοῦν καὶ νὰ συνετίζουν τοὺς νεαροὺς διδάσκοντας, ἀπειλώντας καὶ παρακαλώντας τους, παρουσιάζοντας παραδείγματα ἀνθρώπων ποὺ ἐξ αἰτίας τῆς ἀγάπης τους γιὰ τὶς ἀπολαύσεις ἔπεσαν σὲ συμφορές. Νὰ ἐμποδίζουν τὰ παιδιὰ ἀπὸ τοῦ νὰ συναναστρέφονται φαύλους ἀνθρώπους, γιατί παίρνουν μέρος στὶς κακίες τους». Ὁ λαὸς σήμερα λέει «πές μου τὸν φίλο σου νὰ σοῦ πῶ ποιὸς εἶσαι». Πολλοὶ νέοι παρασύρθηκαν ἐξ αἰτίας τῆς κακῆς παρέας, ὅπως συνηθίζουμε νὰ λέμε. Στὴν περίπτωση αὐτὴ ὁ γονέας ἐπεμβαίνει δραστικά, χωρὶς τύψεις καὶ ἐνδοιασμούς, πρὶν νὰ εἶναι πολὺ ἀργά. Ὁ γονέας νὰ εἶναι ὑπομονετικός, συνιστᾶ ὁ Πλούταρχος. Νὰ μὴν ἐλέγχει καὶ παρατηρεῖ τὸ παραμικρό. «Ὑπομένουμε», γράφει, «τὰ παραπτώματα τῶν φίλων μας τί τὸ παράδοξο, ἂν ὑπομείνουμε καὶ τῶν παιδιῶν μας;». Τελειώνει ὁ Πλούταρχος τὴν πραγματεία του μὲ κάτι ποὺ θεωρεῖ τὴν κορωνίδα τῆς σωστῆς ἀγωγῆς εἶναι τὸ δεύτερο, μετὰ τὴν ἀγάπη, ὅπως προεῖπα, ὅπλο τοῦ γονέα. «Περισσότερο ἀπ’ ὁτιδήποτε ὀφείλουν οἱ γονεῖς νὰ μὴν πέφτουν σὲ σοβαρὰ σφάλματα, ἀλλὰ νὰ κάνουν ὅλα ὅσα πρέπει, προσφέροντας τοὺς ἑαυτούς τους παράδειγμα στὰ παιδιά τους, ὥστε ν’ ἀποτρέπονται ἀπὸ ἄσχημα λόγια καὶ ἔργα». «Παράδειγμα τοῖς τέκνοις παρέχειν», αὐτὴ εἶναι ἡ βασιλικὴ ὁδὸς γιὰ μία σωστὴ ἀνατροφή. Αὐτὸ προβάλλει ἡ ἀρχαία παράδοσή μας. Πολλοὶ παραστρατημένοι νέοι εἶναι συνήθως ἄνθρωποι ποὺ πρῶτα ἀπογοητεύτηκαν ἀπὸ τοὺς γονεῖς τους καὶ ὕστερα ἀπὸ τὴν κοινωνία. Ἀφήνουμε τὸν παππού μας, τὸν πολιὸ ἀρχαῖο Ἕλληνα καὶ ἀκοῦμε τὸν πατέρα μας, τὸν Ρωμιό, τὸν πονεμένο…

.                 Στὸ Βυζάντιο ἡ ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν κατέχει κυρίαρχο ρόλο. Στόχος πλέον δὲν εἶναι μόνον ὁ καλὸς κἀγαθὸς πολίτης, ἀλλὰ ὁ πολίτης τοῦ οὐρανοῦ, ὁ οὐρανοπολίτης, ὁ ἅγιος. Ἡ ἀνατροφὴ εἶναι ἡ ὑψηλοτέρα τέχνη. «Τῷ ὄντι γὰρ αὕτη μοι φαίνεται τέχνη τις εἶναι τεχνῶν καὶ ἐπιστήμη ἐπιστημῶν, ἄνθρωπον ἄγειν, τὸ πολυτροπώτατον καὶ ποικιλώτατον ὄν», λέει ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας κατανοώντας τὶς δυσκολίες ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν γράφουν πλῆθος συγγραμμάτων, ὅπου παιδαγωγοῦν, συμβουλεύουν, νουθετοῦν γονεῖς καὶ παιδιά. Ἡ δροσιὰ καὶ ἡ ἐπικαιρότητα τῶν παρατηρήσεών τους εἶναι ἐκπληκτική. Θὰ περιοριστοῦμε ἐδῶ σὲ λίγα χρυσὰ ρήματα τοῦ ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Χρυσόστομου, τοῦ «θεμελίου λίθου τοῦ καινοῦ Ἑλληνισμοῦ» κατὰ τὸν ἱστορικὸ τοῦ 19ου αἰώνα Σπ. Ζαμπέλιο. Στὸ ἔργο του «πῶς πρέπει οἱ γονεῖς ν’ ἀναθρέφουν τὰ παιδιά τους» γράφει τὰ ἑξῆς θαυμάσια. Ξεκινᾶ μὲ μία μεγάλη ἀλήθεια: «Δὲν κάνει τὸν ἄνθρωπο γονέα – πατέρα ἢ μητέρα – τὸ γεγονὸς καὶ μόνο ὅτι συνετέλεσε νὰ γεννηθεῖ παιδί, ἀλλὰ νὰ τὸ διαπαιδαγωγήσει σωστά». Τὰ παιδιὰ δὲν εἶναι κτῆμα μας νὰ τὰ κάνουμε ὅ,τι θέλουμε ἢ νὰ βγάζουμε τὶς δικές μας ἀπωθημένες ἐπιδιώξεις. Τὸ μόνο ποὺ μᾶς ἀνήκει εἶναι ἡ διαπαιδαγώγησή τους. Ἡ διαπαιδαγώγηση εἶναι ὅμως δύσκολο πράγμα. Οἱ γονεῖς ἀγχώνονται. Θέλουν νὰ εἶναι τέλειοι. Τέτοιοι δὲν ὑπάρχουν. Πολλὲς φορὲς ὁ γονέας (ἢ ὁ δάσκαλος) πέφτει σὲ σφάλματα ἢ κάνει λάθη ἀπέναντι στὰ παιδιά. Ζητᾶμε συγγνώμη. Ἡ συγγνώμη ἀπὸ τὰ παιδιὰ τὰ διδάσκει τρία πολύτιμα μαθήματα:

Πρῶτον. Ἡ ὁμολογία τοῦ γονέα ὅτι ἔκανε λάθος δίνει στὸ παιδὶ τὴν δυνατότητα νὰ διαπιστώσει ὅτι κανεὶς δὲν εἶναι ἀλάθητος. (Πλὴν τοῦ πάπα τῆς Ρώμης. Παναίρεση ἀλάνθαστη ὄντως).

Δεύτερον. Ὅταν οἱ γονεῖς ἔχουν τὴν δυνατότητα νὰ ζητήσουν συγνώμη ἀπὸ τὰ παιδιά τους, τότε ἐκεῖνα ἀρχίζουν νὰ μαθαίνουν ὅτι ἡ συγγνώμη εἶναι τὸ ὑφάδι τῆς ζωῆς ποὺ συνέχει τοὺς ἀνθρώπους. Μαθαίνουν ὅτι ἕνα λάθος δὲν εἶναι τὸ τέλος μίας σχέσης καὶ ὅτι μπορεῖ νὰ ξεπεραστεῖ καὶ νὰ ἀπαλειφθεῖ μὲ τὴν συγγνώμη καὶ τὴν συμφιλίωση.

Τρίτον. Ἡ συγγνώμη τῶν γονέων ἐνισχύει τὴν δυνατότητα τῶν παιδιῶν νὰ διακρίνουν τὸ καλὸ ἀπὸ τὸ κακό.

.               Στηλιτεύει παρακάτω ὁ ἅγιος τὴν ἀδικαιολόγητη ἀνοχὴ τῶν γονέων στὰ παραπτώματα τῶν παιδιῶν. «Πολλοὶ γονεῖς», γράφει, «ἐπειδὴ δὲν θέλουν νὰ μαλώσουν ἢ νὰ λυπήσουν τὰ παιδιά τους, γιὰ τὴν ἄτακτη ἢ ἀπρεπῆ συμπεριφορά τους, τὰ εἶδαν ἀργότερα πολλὲς φορὲς νὰ συλλαμβάνονται ἐπειδὴ ὑπέπεσαν σὲ μεγάλα ἐγκλήματα».
.                 Δυστυχῶς σήμερα οἱ πιὸ πολλὲς οἰκογένειες ἔχουν σὰν κέντρο τῆς ζωῆς τους τὶς ἐπιθυμίες καὶ τὰ κέφια τοῦ παιδιοῦ. Ἱκανοποιοῦν κάθε του ἐπιθυμία. Γίνεται τὸ παιδὶ ἕνας κακομαθημένος τυραννίσκος, γιατί δὲν τὸ παιδαγωγοῦν οἱ γονεῖς του.
.                 Χαρακτηριστικὸ εἶναι τὸ παρακάτω ἀνέκδοτο. Τὸ γεγονὸς συνέβη στὴν Ἀμερική. Ἕνας πιτσιρίκος πηγαίνει μὲ τὴν μαμά του σ’ ἕνα πολυκατάστημα. Ψωνίζει ἐκείνη κάτι εὐτελὲς καὶ χρειαζούμενο, μὰ ὁ μικρὸς ἔχει χωθεῖ σ’ ἕνα αὐτοκινητάκι καὶ ἀρνεῖται νὰ βγεῖ ἀπ’ αὐτό. Μὲ γοερὲς κραυγὲς καὶ τσιρίδες ἀπαιτεῖ νὰ τοῦ τὸ ἀγοράσουν. Ἡ μάνα δὲν ἔχει τόσα χρήματα. Τρέμει ἀκόμη μήπως ἡ ἄρνησή της δημιουργήσει στὸ παιδὶ τραύματα, ψυχικές, ἀνεπανόρθωτες ζημιές, ποὺ ἴσως γίνουν κάποτε ἡ αἰτία γιὰ νὰ γίνει τὸ παιδὶ κομπλεξικὸ ἤ… Ἂλ Καπόνε. Τὸ πολυκατάστημα ὅμως ἔχει παιδοψυχολόγο, ὅπως ὅλα τὰ καλὰ πολυκαταστήματα παιδικῶν εἰδῶν στὴν Ἀμερική. Ἡ μαμὰ καταφεύγει ἀπελπισμένη σ’ αὐτόν. Γιατρέ, τοῦ ἐξηγεῖ, καὶ τρέμει ἡ φωνή της, τοῦ μίλησα λογικά, τοῦ ἐξήγησα πὼς δὲν ἔχω χρήματα, τὸ παρακάλεσα, τοῦ ἔταξα λαγοὺς μὲ πετραχήλια. Μὰ τίποτε, δὲν σηκώνεται ἀπὸ τὸ παιχνίδι. Μπορεῖτε νὰ βοηθήσετε; Ὁ ψυχολόγος πρόθυμα πῆγε δίπλα στὸν μικρό, τοῦ ψιθύρισε κάτι στὸ αὐτὶ καὶ ἀμέσως – ὢ τοῦ θαύματος– ὁ μικρὸς ἀκολούθησε σὰν ἀρνάκι τὴν μητέρα του. Ἡ μαμὰ συγκινήθηκε, θαύμασε τὴν παιδαγωγικὴ κατάρτιση τοῦ γιατροῦ. «Αὐτὸ θὰ πεῖ μοντέρνα ἀντίληψη παιδαγωγικῆς», κραύγασε. «Τί εἴπατε στὸ παιδί μου, γιατρέ, καὶ πείστηκε», ρωτᾶ νὰ μάθει. Ὁ ψυχολόγος χαμογέλασε: – Τοῦ εἶπα: «κατέβα ἀμέσως γιατί θὰ φᾶς δύο σφαλιάρες ποὺ θὰ δεῖς τὸν οὐρανὸ σφοντύλι». Ἐδῶ τελειώνει τὸ ἀνέκδοτο. Λέγεται πὼς ὁ γιατρὸς ἦταν Ἕλληνας…
.                 Στὴν Ἀμερικὴ ὁ μεγαλύτερος παιδαγωγὸς Σπὸκ ζήτησε συγγνώμη ἀπὸ τὸν ἀμερικανικὸ λαὸ γιατί, ὅπως εἶπε, κατέστρεψε μία ὁλόκληρη γενιὰ ποὺ μεγάλωσε μὲ τὴν παιδαγωγική του, ποὺ συμπυκνώνεται στὴ φράση. «Ἄσε τὸ παιδὶ νὰ κάνει ὅ,τι θέλει γιὰ νὰ ἐκτονωθεῖ, νὰ βγάλει τὰ ἀπωθημένα ποὺ ἔχει μέσα του». Συγκλονίστηκε καὶ ἀφυπνίστηκε ὁ Σπόκ, ὅταν ὁ γιός του πέθανε ἀπὸ ναρκωτικά.
.                 Θίγει ἀκόμη ὁ ἅγιος ἕνα ἰδιαίτερο σοβαρὸ θέμα: Γράφει: «Γιὰ τὰ κτήματα ποὺ ἔχουν δοθεῖ στὰ παιδιὰ φροντίζουμε, ὄχι ὅμως καὶ γιὰ τὰ παιδιά. Βλέπεις γονέα τὴν ἀνοησία; Ἄσκησε τὴν ψυχὴ τοῦ παιδιοῦ σου πρῶτα καὶ κατόπιν θὰ ἔλθουν ὅλα τὰ ἄλλα: Ὅταν ἡ ψυχὴ τοῦ παιδιοῦ δὲν εἶναι ἐνάρετη, καθόλου δὲν τὸ ὠφελοῦν τὰ χρήματα καὶ ὅταν εἶναι, καθόλου δὲν τὸ βλάπτει ἡ φτώχεια. Θέλεις νὰ τὸ ἀφήσεις πλούσιο, μάθε το νὰ εἶναι σωστὸς ἄνθρωπος». Οἱ παρατηρήσεις αὐτὲς εἶναι πολὺ ἐπίκαιρες. Ἡ μεγάλη πλειοψηφία τῶν γονέων σήμερα φροντίζει νὰ προσφέρει στὰ παιδιά, ὑλικὲς ἀνέσεις καὶ ἀγαθὰ καὶ συχνά, γιὰ νὰ τὸ ἐπιτύχει αὐτό, στερεῖ ἀπὸ τὰ παιδιά της, αὐτὸ ποὺ ἐκεῖνα χρειάζονται περισσότερο ἀπ’ ὁτιδήποτε ἄλλο, δηλαδὴ αὐτοὺς τοὺς ἴδιους τοὺς γονεῖς τους. Στὴ συνέχεια οἱ γονεῖς προσπαθοῦν νὰ τὰ ἀποζημιώσουν μὲ ἐξωφρενικὲς παροχές. Τὰ δωροδοκοῦν, δηλαδή, γιὰ νὰ ἀγοράσουν τὸ ἐνδιαφέρον καὶ τὴν ἀγάπη τους. Ἢ δείχνουν αὐτὴν τὴν ἀποπνικτικὴ ἀγάπη, κυρίως οἱ μάνες, ποὺ ὀνομάστηκε προσφυῶς, «σύνδρομο τῆς κλώσας». Ἔτσι δὲν μεγαλώνουμε ἐλεύθερους ἀνθρώπους, ἀλλὰ ἄβουλα ὄντα.
.                 Θίγει ἀκόμη ὁ ἅγιος ἕνα πολὺ σημαντικὸ θέμα. Αὐτὸ τῆς γλώσσας: «Ρήματα παιδεύοντες τὸ παιδίον φθέγγεσθαι σεμνὰ καὶ εὐσεβῆ», νὰ μαθαίνουμε στὸ παιδὶ νὰ χρησιμοποιεῖ λέξεις ὡραῖες. Ἢ τουλάχιστον νὰ μὴν ἀκούει αἰσχρολογίες. Δυστυχῶς σήμερα καὶ στὰ δημοτικὰ ἀκόμη σχολεῖα ἀκοῦμε μαθητὲς στὰ διαλείμματα νὰ βωμολοχοῦν. Ποιός φταίει; «Ὅταν τὰ μῆλα εἶναι ξινά, ποιὸν πρέπει νὰ κατηγορήσουμε τὰ μῆλα ἢ τὴ μηλιά;», ἔλεγε ὁ ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. «Ὁ ἄνθρωπος εἶναι τὸ μιμητικότατον τῶν ὄντων», ἔλεγε ὁ Ἀριστοτέλης. Τὸ παιδὶ μιμεῖται ὅ,τι βλέπει καὶ ὅ,τι ἀκούει. Σ’ αὐτὸν τὸν τομέα περισσότερη προσοχὴ χρειάζονται οἱ πατεράδες, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὴν νοσηρὴ ἐντύπωση πὼς ἀποτελεῖ χρέος τους ἡ διδασκαλία καὶ ἡ ἀποκάλυψη στὸν νεαρὸ γιό τους κάποιων «ἀντρικῶν» μυστικῶν ἢ ἡ ἐκμάθηση βρισιῶν ποὺ ἁρμόζει σὲ πραγματικοὺς ἄντρες. Ἀποαθωποιοῦνται ἔτσι τὰ παιδιὰ σὲ πολὺ ἀκατάλληλη ἡλικία καὶ ὁδηγοῦνται πολλὲς φορὲς στὴ διαφθορά, γιατί «φθείρουσι ἤθη χρηστὰ ὁμιλίαι κακαί». Καταστρέφονται χρηστὰ ἤθη ἀπὸ κακὲς συναναστροφὲς καὶ ὁμιλίες, σημειώνει ὁ Μέγας Βασίλειος. Τὰ παιδιὰ πολὺ συχνὰ γνωρίζουν, πόσο τὰ βαρύνουν τὰ λάθη καὶ οἱ ἁμαρτίες τῶν γονέων. Τὰ ἀκόλουθα ἀποτελοῦν μία πολὺ εὔγλωττη μαρτυρία. Σὲ μία πρόσφατη σχετικὰ ἔρευνα σὲ παιδιὰ τοῦ Δημοτικοῦ μὲ θέμα «πῶς θὰ θέλατε τοὺς γονεῖς σας», ἕνα παιδὶ Δ´ Δημοτικοῦ ἔγραψε: «Ἐγὼ θέλω τοὺς γονεῖς μου νὰ εἶναι καλοί, νὰ μὴν λένε κακὰ λόγια, γιατί ἀλλιῶς θὰ μάθουν καὶ σὲ μᾶς τὰ λόγια αὐτά». Ἕνα ἄλλο Ε´ τάξης ἔγραψε: «Ἐγὼ θέλω τοὺς γονεῖς μου νὰ εἶναι καλοί, εὐγενικοὶ καὶ νὰ μὴν μαλώνουν μεταξύ τους».
.                 Μίλησε τὸ δεύτερο παιδὶ γιὰ τὴν συζυγικὴ ἀγάπη. Αὐτὴ ἡ εὐλογημένη ἀγάπη εἶναι ἀληθινὴ εὐεργεσία γιὰ τὰ παιδιά, τὸ ὡραιότερο μάθημα. Ὅλοι οἱ τόμοι τῆς παιδαγωγικῆς ἐπιστήμης ὠχριοῦν μπροστὰ στὸ ἀνεπανάληπτο μάθημα ποὺ λέγεται συζυγικὴ ἀγάπη. Αὐτὴ ἀρωματίζει τὰ παιδιά, ὥστε νὰ μοσχοβολοῦν κι αὐτὰ στὴ ζωή τους. Τελειώνοντας μὲ τὸ Βυζάντιο θὰ ἀναφέρουμε τὴν κορωνίδα τῶν παιδαγωγικῶν συμβουλῶν τῆς ρωμέηκης παράδοσής μας, ἡ ὁποία ἐπαναλαμβάνει τὴν ἀρχαία ἑλληνική: «Δὲν θὰ χρειάζονταν λόγια στὰ παιδιά μας, ἂν ἔλαμπε ἀληθινὰ ἡ ζωή μας, δὲν θὰ ἦταν ἀπαραίτητοι οἱ δάσκαλοι τῆς ἀρετῆς, ἂν παρουσιάζαμε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι στὰ παιδιά μας ἔργα ἀρετῆς». Ἡ ἀξία τοῦ παραδείγματος εἶναι ἀνεπανάληπτη. Εἶναι ἡ βασιλικὴ ὁδὸς γιὰ μία ὑγιῆ ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν μας.

.             Ἐρχόμαστε τώρα στὴν σύγχρονη ἐποχή, στὴν νεότερη Ἑλλάδα, ὅπου εἴχαμε κοσμογονικὲς ἀλλαγές. Μία κλειστὴ κοινωνία ὅπως ἦταν, ἔρχεται σὲ ἐπαφὴ μὲ τὴν Δύση. Θαμπώνεται, γοητεύεται, ξιπάζεται, προσπαθεῖ μὲ τὶς εὐλογίες τῆς φωταδιστικῆς- κοραϊκῆς διανόησης νὰ γίνει καὶ αὐτὴ «πεπολιτισμένο» ἔθνος τῆς Εὐρώπης. Τὸ Βυζάντιο ἀμαυρώνεται, εἶναι σκοταδισμός, ἀνούσιες διενέξεις παπάδων καὶ διεφθαρμένων αὐτοκρατόρων. Οἱ μεγάλοι παιδαγωγοί του, οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας, περιφρονοῦνται. Ἡ ἀρχαία Ἑλλάδα ἀσκεῖ γοητεία. Παραμορφωμένη ὅμως, μὲ ρομαντικὸ πνεῦμα, σὰν ἕνα καλὸ παραμύθι. Ἡ ἐξέλιξη τῆς τεχνικῆς καὶ τῆς ἐπιστήμης, ὁδηγεῖ σὲ οὐτοπίες καὶ παραλογισμούς. Ὅλα θὰ τὰ λύσει ἡ τεχνική. Ὁ ἄνθρωπος περιθωριοποιεῖται. Ἀξίζει μόνο ὁ ἐγκέφαλός του, ψυχὴ δὲν ὑπάρχει, «ὁ Θεὸς πέθανε». Ἡ ἐξέλιξη τῆς ἐπιστήμης θὰ τὰ λύσει ὅλα. Πείνα, ἀρρώστιες, πόλεμοι ἀκόμη κι ὁ θάνατος, θὰ νικηθοῦν. Ἀπὸ κοντὰ καὶ οἱ παιδαγωγικὲς ἐπιστῆμες διαγράφουν τὴν πολυαίωνη πείρα καὶ ἀναζητοῦν «μοντέρνες» μεθόδους ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν. Τὰ παιδιὰ πλέον δὲν εἶναι παιδιά, ποὺ ἀνθίζουν καὶ βγάζουν τὸ καθένα τὸν δικό του μοναδικὸ καὶ ἀνεπανάληπτο ἀνθό. Εἶναι μικρογραφίες τῶν μεγάλων. Δὲν ἔχουν δικό τους χαρακτήρα, εἶναι ὅλα ἴδια. Ἂν τὰ ἐκπαιδεύσουμε στρατιωτικά, μὲ σιδερένια πειθαρχία, θὰ γίνουν καλοὶ μεγάλοι. Ἄριστοι πολίτες, ἄριστοι στρατιῶτες. Ἔτσι φτάσαμε στὸν Χίτλερ. Μετὰ τὸν πόλεμο πέρασε ἡ Δύση στὸ ἄλλο ἄκρο. Κανένας περιορισμός, καμμιὰ ἄρνηση, ἀφῆστε τὰ παιδιὰ νὰ κάνουν ὅ,τι θέλουν, γιὰ νὰ μὴν φτάσουμε στὸν Χίτλερ. Τὰ παιδιὰ ἔγιναν παιδιὰ τῶν λουλουδιῶν. Ἀπὸ τοὺς φασισμοὺς καταλήξαμε στὰ ναρκωτικά. Ἀφοῦ δὲν μποροῦμε νὰ σκοτώσουμε τὸν πλησίον, ἂς σκοτώσουμε τὸν ἑαυτό μας. Καὶ στὶς δύο περιπτώσεις οἱ γονεῖς ἀπόντες. Περιφρονήθηκε ἡ πρωτόθρονος ἀξία τοῦ γονεϊκοῦ ρόλου, τῆς ἀγάπης, τοῦ παραδείγματος καὶ καταλήξαμε σὲ παγκόσμιες τραγωδίες. Χωρὶς τὸ ἀπαραίτητο λίπασμα τῆς ἀγάπης τοῦ γονέα, ἀνατράφηκαν γενεές, δολοφόνων καὶ ἐγκληματιῶν, γενεὲς ποὺ ἀναζήτησαν τὴν ἀγάπη καὶ τὴν παρηγοριὰ στὶς οὐσίες. Χωρὶς τὸ παράδειγμα τοῦ γονέα, χωρὶς φραγμὸ καὶ ἰδανικά, χωρὶς πρότυπα, μπούκωσαν ἀπὸ τὶς ἀπολαύσεις καὶ ἀναζήτησαν τὴν τελειότητα, τὴν ἀρετή, τὴν ἡδονὴ στὴν παραίσθηση, στὴν ἀπόδραση ἀπὸ τὴν σκληρὴ πραγματικότητα, στὸν λευκὸ θάνατο. Σήμερα ἡ Δύση, ἀπὸ τὴν ὁποία εἰσάγουμε ἄκριτα προϊόντα καὶ ἰδέες, βιώνει τὸ τρίτο στάδιο τῆς ἀποχαλίνωσής της. Ὀνομάζεται μεταμοντέρνο. Τὰ πάντα «ἀποδομοῦνται», κατεδαφίζονται ἀξίες, πατρίδες, παραδόσεις, θρησκεῖες, ὅλα ἀναθεωροῦνται. Μοναδικὴ ἀξία τὸ χρῆμα. Σκοπὸς ἡ πάσῃ θυσίᾳ καλοπέραση, ἡ εὐδαιμονοθηρία καὶ ἡ κατανάλωση. Ἀπὸ τὸν homo sapiens περάσαμε στὸν ἄνθρωπο καταναλωτή. Ὁτιδήποτε ἀντιστέκεται στὸν καταναλωτισμὸ πρέπει νὰ χτυπηθεῖ. Ἡ Οἰκουμένη ἑξαμερικανίζεται. «Φάγωμεν, πίωμεν, αὔριο γὰρ ἀποθνήσκομεν», «νὰ εἶσαι ὁ ἐαυτός σου». Ἰδοὺ τὰ συνθήματα τῆς Νέας Ἐποχῆς. Αὐτὸ ὀνομάζεται παγκοσμιοποίηση. Ὄνειρό της νὰ περιοριστεῖ ὁ ἄνθρωπος σὲ δύο ἀντανακλαστικὲς κινήσεις. Νὰ παρακολουθεῖ τὶς διαφημίσεις τῶν προϊόντων στὴν τηλεόραση καὶ στὴ συνέχεια νὰ πηγαίνει στὸ ψυγεῖο καὶ νὰ καταναλώνει τὰ διαφημιζόμενα προϊόντα. Ψυγεῖο καὶ τηλεόραση, ἰδοὺ τὰ σύμβολα τῆς Νέας Ἐποχῆς. Θύματα ἀθῶα αὐτὴ τῆς ὕπουλης πολιορκίας καὶ μᾶλλον ἅλωσης, τὰ πλέον ἀνώριμα καὶ ἀνυπεράσπιστα μέλη τῆς κοινωνίας, τὰ παιδιά. Νὰ σημειώσω ἐδῶ, παρενθετικά, αὐτὸ ποὺ ἔγραψε ὁ μεγάλος μας ζωγράφος Γιάννης Τσαρούχης. «Παρατηρῆστε πῶς τρώει τὸ Ἑλληνόπουλο. Τρώει τὸ πρωὶ στὸ σπίτι του. Παίρνει χρήματα γιὰ νὰ φάει στὸ διάλειμμα τοῦ σχολείου. Φεύγει σχολώντας καὶ πηγαίνει στὸ περίπτερο νὰ φάει τὰ ἀπαγορευμένα στὸ σπίτι διαφημιζόμενα ἐδέσματα. Φτάνει στὸ σπίτι καὶ ξανατρώει. Τρώει ὅπως οἱ πεινασμένοι Σουλιῶτες ἢ οἱ Μεσολογγίτες, εἰς μνήμην αὐτῶν. Τρώει ἀναδρομικῶς». Σήμερα οἱ στατιστικὲς λένε πὼς τὰ Ἑλληνόπουλα εἶναι τὰ πιὸ παχύσαρκα παιδιὰ στὴν Εὐρώπη.

.                 Ἡ μεγαλύτερη ὅμως ἀλλαγὴ ποὺ συνέβη τὶς τελευταῖες δεκαετίες στὴν ἑλληνικὴ κοινωνία εἶναι στὸ ρόλο τῆς μητέρας καὶ γενικότερα στὴν γυναίκα τοῦ τόπου μας. Τὸ φεμινιστικὸ κίνημα καὶ οἱ μεγάλοι πόλεμοι ἀσκοῦν ἰσχυρὴ ἐπίδραση. Κατὰ τὴν διάρκεια τῶν πολέμων οἱ ἐμπόλεμες χῶρες χρησιμοποίησαν τὴν γυναίκα σὲ ὅλες ἀνεξαιρέτως τὶς δραστηριότητες καὶ τὰ ἐπαγγέλματα, ἀντὶ τῶν ἀνδρῶν ποὺ ἦταν στὸ μέτωπο καὶ διαπιστώνουν, ἔκπληκτοι οἱ πάντες, ὅτι οἱ γυναῖκες εἶναι ἱκανὲς γιὰ ἐπιτυχῆ δράση σὲ ὅλους τοὺς τομεῖς. Ἐγκαταλείπει, λοιπόν, ἡ γυναίκα τὸ σπίτι καὶ ἐργάζεται. Ξεκινᾶ μία ἀδυσώπητη ἐπαγγελματικὴ ἀναμέτρηση μὲ τὸν ἄνδρα. Σήμερα εἶναι ἀναγκασμένη νὰ ἐργαστεῖ, γιατί ἀλλιῶς τὸ σπίτι δὲν τὰ βγάζει πέρα. Τὰ ὡράρια ἐργασίας ἐπιμηκύνονται. Τὸ ἀστικὸ μοντέλο ζωῆς ἐπικρατεῖ. Τὰ χωριὰ ἐρημώνουν καὶ οἱ πόλεις γιγαντώνονται ἀπάνθρωπα. Ἕνα διαμέρισμα ὑποθηκευμένο στὴν τράπεζα, καθημερινὸ λαχάνιασμα γιὰ νὰ προφθάσει τὰ πάντα, ἄγχος, κούραση. Αὐτὰ χαρακτηρίζουν τὴν σύγχρονη Ἑλληνίδα μάνα. Καὶ τὰ παιδιά; Τὰ παιδιὰ φυλακισμένα στὸ θαυμάσιο παιδικό τους δωμάτιο, μὲ τὰ ἄφθονα, φανταχτερὰ παιχνίδια, μὲ τὴν τηλεόραση, τὸ κινητό τους, μὲ τὰ φροντιστήρια, τὰ ὠδεῖα, τὰ γυμναστήρια, τὰ πάντα. Ἀπὸ ἐνοχὲς τὰ προσφέρουμε τὰ πάντα. Τὴν ἀγάπη ὅμως ποὺ θέλει χρόνο, νὰ παίξεις μαζί τους, νὰ ἀστειευτεῖς, νὰ διαβάσεις μαζί τους, τοὺς τὴν ἀποστεροῦμε. Ἐξ ἄλλου σήμερα τὰ παιδιὰ δὲν παίζουν, δὲν ἔχουν οὔτε χρόνο στὸ σπίτι – οὔτε χῶρο στὸ σχολεῖο. «Ἡ πιὸ σοβαρὴ πράξη ἑνὸς παιδιοῦ δὲν εἶναι ἡ μελέτη, εἶναι τὸ παιχνίδι», ἔλεγε ὁ Ἐλύτης. Σήμερα λίγος χρόνος μᾶς ἀπομένει τὸ βράδυ μόνο γιὰ νὰ τὰ φιλήσουμε καὶ νὰ τὰ ποῦμε καληνύχτα. Ἦρθαν καὶ κάποιοι διαφωτισμένοι εἰς τὰς Εὐρώπας παιδαγωγοὶ – φορτωμένοι καὶ μὲ master. Εἶναι γνωστὸ πὼς καὶ κρετίνος νὰ εἶσαι πληρώνοντας τὸ ἐξασφαλίζεις ἀπὸ κάποιο ἀμερικανικὸ ἀνθυποκολέγιο – ποὺ ἔμαθαν στὶς ταλαίπωρες κυρα-Κατίνες τῆς συνοικίας πὼς πρέπει νὰ ἀφήνουν τὰ παιδιά τους νὰ κάνουν ὅ,τι θέλουν, γιὰ νὰ μὴν γίνουν κομπλεξικὰ καὶ ἡ κατάσταση ἐπιδεινώθηκε. Ἄκουσαν καὶ κάποιους ἄλλους νὰ τοὺς λένε πὼς πρέπει νὰ εἴμαστε φίλοι μὲ τὰ παιδιά μας καὶ γίναμε μεταμοντέρνοι. Ἐξηγῶ τὸ τελευταῖο πρὸς ἄρσιν παρεξηγήσεων. Ὁ γονέας ποὺ λέει στὸ παιδί του «μὴ μὲ βλέπεις σὰν πατέρα, ἐγὼ θέλω νὰ εἶμαι φίλος σου» εἶναι ὁ ἴδιος ἕνα ἀνώριμο παιδὶ ποὺ παραιτεῖται ἀπὸ τὴν πατρική του εὐθύνη καὶ δημιουργεῖ στὸ παιδί του αἴσθημα ἀνασφάλειας ποὺ θὰ φθάσει ὣς τὸν πανικό. Τὰ παιδιὰ θὰ βροῦν εὐκαιρίες στὴ ζωή τους νὰ ἀποκτήσουν φίλους, ἄλλο ὅμως πατέρα δὲν πρόκειται νὰ ξαναβροῦν. Εἴμαστε πάνω ἀπ᾽ ὅλα γονεῖς, ποὺ τοὺς σέβονται τὰ παιδιά τους καὶ τὰ σεβόμαστε κι ἐμεῖς. Ἡ γονικὴ σχέση εἶναι μοναδική, ἀνεπανάληπτη καὶ αἰώνια, εἶναι ἀνώτερη ἀπ᾽ ὅλες.
.                 Ὁ νέος τρόπος ζωῆς ἐπέβαλλε στὸ σπίτι κι ἕναν ἀκόμη γονέα, ἀκαταγώνιστο, ἑλκυστικὸ καὶ ἐπικίνδυνο, τὸν τρίτο γονέα, ὅπως προσφυῶς ὀνομάστηκε, τὴν τηλεόραση. Ὡς ἐκπαιδευτικὸς ποτὲ δὲν ἄκουσα μέσα στὴν τάξη νὰ μεταφέρει κάποιος μαθητὴς ἐξωσχολικὲς γνώσεις, χωρὶς νὰ ἀρχίζει τὸν λόγο του μὲ τὴν ἑξῆς στερεότυπη φράση: «Κύριε εἶδα στὴν τηλεόραση». Ποτὲ δὲν ἄκουσα νὰ λένε, τὸ διάβασα ἤ μοῦ τὸ διηγήθηκε ὁ πατέρας ἢ ἡ μητέρα μου ἢ ἡ γιαγιά μου. Ἴσως δὲν ἔχουμε ἀντιληφθεῖ σὲ ὅλο της τὸ μέγεθος τὴν καταστρεπτικὴ ἐπίδραση τῆς ἄθλιας- ὅπως εἶναι σήμερα -τηλεόρασης στὰ παιδιά. Ἀφήσαμε τὰ παιδιὰ μόνα τους μπροστὰ στὴν τηλεόραση καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ πιὸ ἐπικίνδυνο. Μία σειρὰ τελευταίων ἐρευνῶν ἔδειξαν ὅτι γιὰ τὰ παιδιὰ 8-12 ἐτῶν τὸ μεγαλύτερο μέρος τοῦ φόβου τους πηγάζει ἀπὸ τὴν τηλεοπτικὴ ὀθόνη καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν πραγματικὴ ζωή, ὅπως συνέβαινε ἄλλοτε. Ὑπολογίστηκε ὅτι κατὰ μέσο ὅρο ἕνα παιδὶ μέχρι νὰ τελειώσει τὸ Λύκειο ἔχει ἀφιερώσει στὴ λατρεία τῆς μικρῆς ὀθόνης 18.000 ὧρες. Ποὺ σημαίνει 750 μέρες ἢ χονδρικότερα 2,5 χρόνια τηλεοπτικῆς αἰχμαλωσίας. Ἔχει ἀκόμη ὑπολογιστεῖ στὴν Ἀμερικὴ – εἶναι γνωστὴ ἡ ρήση πὼς ἂν θὲς νὰ δεῖς τὴν Ἑλλάδα τοῦ μέλλοντος, ταξίδεψε στὴν σημερινὴ Ἀμερικὴ – πὼς ἕνα παιδί, μετέχει ἐτησίως σὲ 10.000 φόνους! Ὅταν κάποτε οἱ κάμερες τῆς τηλοψίας στράφηκαν ἀδηφάγες στὸ πρόσωπο ἑνὸς νεαροῦ ἐγκληματία ὁ σκυλευτὴς δημοσιογράφος τὸν ρώτησε:
– Ἐσὺ τὸ ἔκανες τὸ ἔγκλημα;
– Ὄχι, ἐσεῖς, ἀποκρίθηκε ὁ νεαρός.
.                 Ἡ ἀπάντηση δείχνει κι ἐμᾶς. Τὸ παιδὶ ἔρχεται στὸν κόσμο χωρὶς τηλεόραση. Τὴν τηλεόραση τὴν προσφέρει ὁ γονιός. Τὰ παιδιὰ μὲ ἀδιαμόρφωτη ἀκόμη προσωπικότητα βομβαρδίζονται ἀπὸ μία ἐμπειρία, ποὺ σχεδὸν καταργεῖ τὰ ὅρια τοῦ πραγματικοῦ καὶ τοῦ μὴ πραγματικοῦ. Οἱ ἀντικοινωνικὲς πράξεις εἶναι πολλὲς φορὲς ἀντιγραφὴ τῆς τηλεοπτικῆς βίας. Τὰ παιδιὰ ὁδηγοῦνται νὰ μεταχειρίζονται τοὺς πραγματικοὺς ἀνθρώπους, σὰν νὰ ἦταν στὴν τηλεοπτικὴ ὀθόνη. Ἔχουμε ἀποκοίμιση τῶν ἠθικῶν τους ἀνακλαστικῶν, τὸ ὑπονοούμενο σὲ κάθε περίπτωση εἶναι σαφές: Ἀπολαῦστε, ψυχαγωγηθεῖτε μὲ τοὺς φόνους καὶ τὶς ἀδικίες. Ἡ τηλεόραση δυστυχῶς χρησιμοποιεῖται ἀπὸ πολλοὺς γονεῖς σὰν ἠρεμιστικὸ γιὰ τὰ παιδιά. Ὁ γονέας μπορεῖ νὰ ξεκουράζεται ἀπὸ τὴν ἀνησυχία τοῦ παιδιοῦ, αὐτὸ ὅμως ἀνυπεράσπιστο γεύεται τὰ τηλεοπτικὰ ἀποφάγια. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι ἀδύνατον νὰ πετάξουμε τὶς συσκευές, γιατί καὶ ἐμεῖς οἱ γονεῖς εἴμαστε ἐθισμένοι καὶ οἱ φραστικὲς παραινέσεις στὰ παιδιὰ δὲν ἔχουν ἀποτέλεσμα, κάποιες πρακτικὲς λύσεις εἶναι ἀναγκαῖες. Ὅπως τὸ νὰ παρακολουθοῦμε μαζὶ μὲ τὰ παιδιὰ ἐπιλεγμένα ἀπὸ πρὶν προγράμματα. Νὰ σχολιάζουμε, νὰ συζητοῦμε μὲ τὰ παιδιὰ τὶς περίεργες σκηνές, τονίζοντας τὴν ἀρνητικὴ πλευρά τους. (Οἱ συμβουλὲς θὰ εἶναι τὸ τελευταῖο στάδιο μίας συζήτησης). Ἀμφισβητοῦμε τὶς διαφημίσεις καὶ τὴν χρησιμότητά τους. Ἔχει ὑπολογιστεῖ πὼς κάθε μέρα ἐκπέμπονται ἀπὸ τὰ ΜΜΕ 5.000 διαφημίσεις, μία πραγματικὴ πλύση ἐγκεφάλου. Νὰ γνωρίζουμε πὼς ἡ ἀπαγόρευση εἶναι πόλος ἕλξης, γι’ αὐτὸ χρειάζεται λεπτότητα καὶ συνεχὴς προσπάθεια. Νὰ μᾶς δοῦν τὰ παιδιὰ κάποτε καὶ μὲ ἕνα βιβλίο στὸ χέρι. Ἂς συζητήσουμε κάποτε καὶ γιὰ τὸ περιεχόμενο ἑνὸς καλοῦ βιβλίου καὶ ὄχι μόνο γιὰ τὰ βδελυρὰ περιεχόμενα τῆς τηλοψίας. Ἔτσι θὰ φιλοτιμηθεῖ κι αὐτό. Νὰ μὴν μάθει τὸ παιδὶ πὼς μπορεῖ νὰ μαθαίνει βλέποντας μόνο τηλεόραση. Τὰ παιδιὰ ρουφοῦν σὰν σφουγγάρι αὐτὸ ποὺ εἴμαστε ἐμεῖς καὶ ὄχι αὐτὸ ποὺ θέλουμε νὰ δείξουμε ἢ νὰ ποῦμε.

.                 Τὸ θέμα τῆς ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν εἶναι τεράστιο καὶ δὲν ἐξαντλεῖται σὲ μία εἰσήγηση. Προσπάθησα νὰ καταδείξω πὼς ἡ ἀναζήτηση τῆς τελειότητας εἶναι μάταιο πράγμα. Μπορεῖ ὅμως ὁ γονέας νὰ προσφέρει ἁπλόχερα στὰ παιδιά του τρία πράγματα. Τὴν ἀγάπη, ποὺ τὰ πάντα ὑπομένει, τὰ πάντα στέγει καὶ πάντοτε ἐλπίζει, τὸ ζωντανό του παράδειγμα ποὺ εἶναι τὸ ὡραιότερο μάθημα καὶ ν’ ἀντλήσει ἀπὸ τὴν παράδοσή μας, τὴν ἐκλεκτὴ πείρα τῶν προγόνων μας. Νὰ πῶ ἕνα ἁπλὸ παράδειγμα. Οἱ παραδοσιακοὶ ἄνθρωποι, οἱ παπποῦδες μας ποτὲ δὲν διανοήθηκαν νὰ κρύψουν ἀπὸ τὸν ἑαυτό τους ἢ ἀπὸ τὰ παιδιὰ τοὺς τὶς ὑλικὲς στερήσεις ποὺ ἀντιμετώπιζαν. Ἀντίθετα μάλιστα μιλοῦσαν συνέχεια γι’ αὐτές, μπροστὰ στὰ παιδιά, καὶ καμάρωναν πὼς παρὰ τὶς στενάχωρες συνθῆκες κατόρθωναν νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ ἀπαραίτητα. Ὁ Παπαδιαμάντης καμάρωνε γιὰ τὴν «ἔντιμον πτωχείαν» του. Σήμερα ἀρνούμαστε νὰ ὁμολογήσουμε μὲ γενναιότητα τὴν κατάστασή μας, ἐπιδιδόμαστε σ’ ἕνα μανιῶδες κυνήγι πλουτισμοῦ, καὶ περνᾶμε στὰ παιδιά μας, ἐκτός τοῦ σπάταλου ἤθους καὶ «μίαν ἀρρωστιάρικη ἀνησυχία γιὰ τὸ πῶς θὰ βγάλουν τὸ ψωμί τους μονάχα». Ἕνα χαρούμενο γεγονός, μία συναρπαστικὴ ἐμπειρία, ἕνα θαυμάσιο ταξίδι, τὴν ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν μας τὴν μεταβάλλουμε σὲ μία νευρωτική, ἀγχώδη δουλεία. Θὰ ἀναφέρω ἕνα παράδειγμα σύγχρονης ἡρωίδας μάνας πρὸς παραδειγματισμὸ τῶν νεαρῶν μητέρων ποὺ λιποψυχοῦν, ὅταν βλέπουν τὸ θερμόμετρο λίγες γραμμὲς ἀνεβασμένο ἀπὸ τὸν πυρετὸ τοῦ παιδιοῦ τους.
.             Τὸ γεγονὸς εἶναι πραγματικό, συνέβη στὶς μέρες μας, σ’ ἕνα χωριὸ τῶν Γρεβενῶν. Τὸ διάβασα καὶ σᾶς τὸ μεταφέρω: ἡ ἁπλοϊκὴ κ. Στέλλα ἀφοῦ πάντρεψε τὰ τέσσερα παιδιά της ἔχασε τὸν ἄνδρα της ἀπὸ τὴν νόσο «χορεία Χάντιγκτον», ποὺ φέρνει καθολικὴ παράλυση καὶ ἀργὸ θάνατο καὶ εἶναι κληρονομική. Ὁ Θεὸς λοιπὸν παραχώρησε νὰ προσβληθοῦν ὅλα τὰ παιδιά της ἀπὸ τὴν νόσο. Καθένα, ποὺ ἀρρώσταινε, τὸ οἰκογενειακό του περιβάλλον τὸ ἀπέβαλλε, τὸ ἔδιωχνε. Τὸ ἔστελναν στὴν ταλαίπωρη μητέρα νὰ τὸ φροντίζει. Ἔτσι ἡ κ. Στέλλα γιὰ χρόνια εἶχε τρία μαζὶ παράλυτα παιδιά. Κάλυπτε τὰ ἔξοδά τους μὲ τὴν δική της πενιχρὴ σύνταξη τοῦ ΟΓΑ καὶ τὶς συντάξεις ἀναπηρίας τῶν παιδιῶν της τὶς ἔστελνε στὶς οἰκογένειές τους. Στὸ μεταξὺ πεθαίνει τὸ παιδὶ τῆς πρώτης κόρης της ἀπὸ καρκίνο καὶ σὲ λίγους μῆνες καὶ ἡ ἴδια ἡ κόρη της. Μετὰ ἀπὸ αὐτὸ πέθαναν καὶ τὰ ἄλλα δύο παιδιά της. Στὸ μεταξὺ ἔφτασε στὸ σπιτικό τῆς κ. Στέλλας τὸ τέταρτο παιδί της, προσβεβλημένο ἀπὸ τὴν ἴδια ἀρρώστια. Τώρα περιορίστηκε νὰ φροντίζει μόνο αὐτὸ καὶ νὰ ἀνάβει σιωπηλὰ τὰ καντήλια στοὺς τάφους τῶν παιδιῶν της. Ὕστερα ἀπ’ ὅλα αὐτὰ δὲν ἔχασε τὰ λογικά της, δὲν γόγγυσε κατὰ τοῦ Θεοῦ, δὲν παρέλυσε ἡ ψυχή της. Ζοῦμε σήμερα σὲ περίεργους καιρούς. Τὸ ἄγχος, ἡ ἀνασφάλεια, ὁ φόβος γιὰ τὰ μελλούμενα, κυριεύουν τὶς καρδιὲς ὅλων μας. Οἱ κίνδυνοι γιὰ τὰ παιδιά μας περίσσεψαν. Ἔσχατη γραμμὴ ἄμυνας, τὸ εὐλογημένο αὐτὸ καταφύγιο ποὺ ὀνομάζεται οἰκογένεια. Οἱ γονεῖς εἶναι οἱ ἀρχιτέκτονες τῆς οἰκογένειας. Ἂς μὴν ἀναζητοῦν τὴν τελειότητα. Ἂς ἐμπιστευτοῦν πρῶτα τὴν καρδιά τους. Ἐκεῖ θὰ συναντήσουν τὴν θερμουργὸ ἀγάπη καὶ τὴν Ἀγάπη. «Τοῖς ἀγαπῶσι καὶ τὰ δύσκολα εὔκολα γίνεται». Σ’ αὐτοὺς ποὺ ἀγαποῦν καὶ τὰ δύσκολα γίνονται εὔκολα, τονίζει ὁ μέγας παιδαγωγὸς τῶν γονέων ἅγ. Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος. Ἂς κλείσουμε τὰ αὐτιά μας στὶς σειρῆνες τῆς λαλίστατης ἐποχῆς μας κι ἂς στραφοῦμε πίσω στὸ λόγο τοῦ Πλούταρχου: «Παράδειγμα τοῖς τέκνοις παρέχειν». Μ τ ργα μας θ ναθρέψουμε σωστ τ παιδι κα χι μ κούφια λόγια. Ἂς ἀντλήσουμε τὸ δροσερὸ νερὸ ἀπὸ τὴ σοφία τῶν προγόνων μας, ὅ,τι ἐκλεκτότερο ἔχει ἡ ἀνθρωπότητα. Ἂς σκύψουμε τὸ κεφάλι κάτω ἀπὸ τὸ πετραχήλι τοῦ ἀπ. Παύλου: ἀνατρέφετε τὰ παιδιὰ «ἐν νουθεσίᾳ καὶ παιδείᾳ Κυρίου». Σιχαθήκαμε, τὸ ξαναλέω, τὶς σειρηνωδίες τῶν διεφθαρμένων ἐκκλησιομάχων καὶ ἐθνομηδενιστῶν. Εἶναι «γεννήματα ἐχιδνῶν καὶ λύκοι βαρεῖς». «Ὅλα τὰ ἔθνη γιὰ νὰ προοδεύσουν πρέπει νὰ στραφοῦν ἐμπρὸς πλὴν τοῦ ἑλληνικοῦ ποὺ πρέπει νὰ στραφεῖ πίσω», ἔγραφε ὁ Δημ. Καμπούρογλου. Μεγάλη κουβέντα, ἂς τὴν φιλοσοφήσουμε λίγο, ὅπως ἔλεγαν οἱ παλιοί.

.                 Εἶναι μακρὺς ὁ δρόμος τῆς ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν μας, γεμάτος περιπέτειες, γεμάτος γνώσεις, γιὰ νὰ θυμηθοῦμε τὸν Καβάφη. Οἱ γέροι πελαργοί, ὅταν γεράσουν, λένε πὼς τὰ νέα πουλιὰ τοὺς παίρνουν στὰ φτερά τους καὶ τοὺς βοηθοῦν στὸ πέταγμα. Ὁ Μέγας Βασίλειος ὀνομάζει αὐτὴν τὴν ἐξαίσια εἰκόνα μὲ μία ὡραιότατη φράση: «εἰς ἀντιπελάργωσιν». Οἱ γονεῖς κάνοντας τὸ χρέος τους, ἔρχεται ἡ στιγμὴ ποὺ τὰ παιδιά τους, ἀνταποδίδοντας τὴν εὐεργεσία τῆς ἀνατροφῆς, τοὺς παίρνουν στὰ φτερά τους, «εἰς ἀντιπελάργωσιν». Καὶ τί πιὸ ὄμορφο νὰ κλείσουν τὰ φτερὰ καὶ τὰ μάτια τοῦ γονέα στὴν ἀγκαλιὰ τῶν εὐγνωμονούντων παιδιῶν του. «Τὸν ἀγῶνα τὸν καλὸν ἠγωνίσαντο, τὸν δρόμον τετελεύκασι»…

, , , ,

Σχολιάστε

«OΠΩΣ ΔΕΙ ΤΟΥΣ ΓΟΝEΑΣ ΑΝΑΤΡEΦΕΙΝ ΤΑ ΤEΚΝΑ»: ΑΓ. ΙΩ. Ο ΧΡΥΣΟΣΤΟΜΟΣ (Δ. Νατσιός)

γιος ωάννης Χρυσόστομος:
«
πως δε τος γονέας νατρέφειν τ τέκνα»

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

.                 …Πραγματικὴ ἔκπληξη ἀποτέλεσε γιὰ μένα καὶ ταυτόχρονα ὀργὴ μοῦ προκάλεσε ἡ ἀνάγνωση ἔργων τοῦ ποταμοῦ τῆς σοφίας Ἰωάννου τοῦ Χρυσοστόμου. Ἔκπληξη ἀπὸ τὸν πλοῦτο, τὴν εὐγένεια ψυχῆς, τὴν καθαρότητα τῆς σκέψης, μ’ ἕνα λόγο αἰσθάνθηκα ὀσμὴν εὐωδίας πνευματικῆς, ὅταν ἀνέγνωσα τὰ παιδαγωγικὰ συγγράμματα τοῦ Χρυσοστόμου, τοῦ «θεμελίου λίθου τοῦ Καινοῦ Ἑλληνισμοῦ», ὅπως τὸν ὀνομάζει ὁ Σπ. Ζαμπέλιος καὶ ἔνιωσα ὀργή, διότι ὁ ὑπέροχος αὐτὸς διδάσκαλος καὶ παιδαγωγὸς ἀποσιωπᾶται καὶ ἀπ’ αὐτὲς τὶς παιδαγωγικὲς σχολές. Καὶ μόνον ὁ πλοῦτος τῆς γλώσσας του, καταμετρήθηκαν 4.500.000 διαφορετικὲς (παράγωγες) λέξεις στὰ συγγράμματά του, ἀρκοῦσε γιὰ νὰ συσταθεῖ μία ἕδρα χρυσοστομικῶν σπουδῶν στὰ Πανεπιστήμιά μας. Τί νὰ περιμένεις ὅμως ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ εἶναι ἀνίκανοι νὰ σηκώσουν τὴν βαριὰ κληρονομιά. «Δὲν εἴμαστε συνεχιστές, ἀλλὰ ἀχθοφόροι ἔνδοξων ἐρειπίων ποὺ τὰ φορτωθήκαμε, χωρὶς νὰ ἀντέχουμε νὰ τὰ κουβαλήσουμε καὶ χωρὶς νὰ ξέρουμε τί νὰ τὰ κάνουμε», σημειώνει ὁ Σεφέρης. Ὁ τίτλος τοῦ συγγράμματος τοῦ Ἁγίου Ἰωάννη, ποὺ στάθηκε τὸ εὐεργετικὸ ἔναυσμα γιὰ τὴν παρουσίαση τῆς σημερινῆς ὁμιλίας εἶναι τὸ «περὶ κενοδοξίας καὶ ὅπως δεῖ τοὺς γονέας ἀνατρέφειν τὰ τέκνα». Τὸ ἔργο αὐτὸ τοῦ μελιρρύτου Ἁγίου ἀποδεικνύει περίτρανα αὐτὸ ποὺ ὁ δάσκαλος τοῦ Γένους, Εὐγένιος Βούλγαρης ἔλεγε γιὰ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας: «δὲν ξέρει τὶς νὰ διορίσει, ἂν ἡ ἁγιότης ἦτο μεγαλυτέρα τῆς σοφίας ἢ ἡ σοφία τῆς ἁγιότητος». Γιατί ὅμως προτάσσει τῆς ἀνατροφῆς τῶν τέκνων, τὸν λόγο του περὶ κενοδοξίας ὁ Ἅγιος; Σύμφωνα μὲ τοὺς Πατέρες ἡ κενοδοξία, ἡ ὑπερηφάνεια, ὁ ἐγωισμὸς εἶναι μητέρα ὅλων τῶν κακιῶν. «Ἡ ὑπερηφάνεια», λέει ὁ Ἅγιος Ἐφραὶμ ὁ Σύρος «ἀναγκάζει τὸν ἄνθρωπο ἐπινοεῖν καινοτομίες, μὴ ἀνεχόμενη τὸ ἀρχαῖον», δηλαδὴ τὴν παράδοση. Ὅπως τονίζει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης «ἡ κενοδοξία, ὄψιν γὰρ ἔχει μόνην λαμπράν, τὰ δὲ ἔνδον αὐτῆς οὐκέτι κενὰ μόνον, ἀλλὰ καὶ ἀτιμίας ἀνάμεσα καὶ ὠμῆς γέμει τυραννίδας», δηλ. ἔχει ὄμορφη ὄψη, τὸ ἐσωτερικό της ὅμως, δὲν εἶναι μόνο κούφιο, ἀλλὰ καὶ γεμάτο ἀπὸ ἀτιμία καὶ μεστὸ ἀπὸ ὠμὴ τυραννικότητα. Στὸ σημεῖο αὐτὸ θέλω νὰ ὑπογραμμίσω τὸ ἑξῆς: Τὰ παιδιά μας εἶναι ὑπάρξεις, ψυχὲς ἀθάνατες ποὺ μᾶς τὶς χάρισε ὁ Θεός. Εἶναι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι σὲ λίγο καιρὸ θὰ ἀκολουθήσουν τὸν δικό τους δρόμο, θ’ ἀνοίξουν τὰ δικά τους φτερὰ γιὰ τὴν ζωή. Καλὸ θὰ εἶναι νὰ ἔχουμε στὸ νοῦ ὅτι δὲν μποροῦμε νὰ τὰ χρησιμοποιοῦμε γιὰ δικές μας, ναρκισσιστικές, κενόδοξες ἱκανοποιήσεις ἢ γιὰ νὰ πραγματοποιήσουν δικές μας ἀνεκπλήρωτες φιλοδοξίες.
.                   Παράδειγμα: Ἐπιθυμοῦμε πάρα πολὺ τὸ παιδί μας νὰ γίνει γιατρός, δικηγόρος καὶ δὲν σκεφτόμαστε τί θὰ ἤθελε τὸ ἴδιο καὶ τὸ πιέζουμε καὶ ξοδευόμαστε καὶ ταλαιπωρεῖται τὸ ἴδιο ψυχικά, γιὰ νὰ κάνει κάτι τὸ ὁποῖο δὲν τοῦ ἀρέσει, μόνο καὶ μόνο γιὰ νὰ εὐχαριστήσει τοὺς γονεῖς του. Ἄλλο καθημερινὸ παράδειγμα, δεῖγμα σαφὲς μιᾶς ἄστοχης γονικῆς συμπεριφορᾶς. Τὰ παιδιά μας ἐπιστρέφουν κουρασμένα ἀπὸ τὸ σχολεῖο καὶ ἡ πρώτη ἐρώτηση ποὺ τὰ ἀπευθύνουμε εἶναι «πῶς τὰ πῆγες σήμερα;» Μᾶς ἐνδιαφέρει πρωτίστως ἡ σχολική τους ἐπίδοση ἀδιαφορώντας γιὰ τὴν ψυχική τους ὑγεία, ἐνῶ ἡ προϋπάντηση τῶν παιδιῶν στὰ σπίτι πρέπει νὰ εἶναι ἕνα χαρούμενο γεγονὸς μὲ τὴν ἐρώτηση, πραγματικὰ γονική, «πῶς τὰ πέρασες σήμερα;». Αὐτὴ ἡ πρώιμη καὶ ἐπιβαρυντικὴ γιὰ τὰ παιδιά, ἀγωνία γιὰ τὸ μέλλον τους, φανερώνει δική μας χαμηλὴ αὐτοεκτίμηση καὶ ματαιοδοξία ποὺ ἐπιζητεῖ, ὅπως εἴπαμε, κοινωνικὴ ἄνοδο καὶ ἀναγνώριση μέσῳ τῶν ἀθώων παιδιῶν μας. γνοομε ξεχνμε πς ο λέξεις παιδ κα παιχνίδι εναι μόρριζες, ταυτόσημες θ λεγα, κα φτάσαμε στ νοσηρ πίπεδο ν εναι τ παιδιά μας τ πρτα θύματα τς παγκοσμιοποιημένης κα τεχνοκρατούμενης ποχς μας. ντ ν νατρέφουμε ητούς, θαλασσοπούλια πο θ βγαίνουν ψηλ γι ν λέγχουν τ πέλαγος, μες τρέφουμε παπαγάλους σ χρυσ κλουβί. Ἐπιτρέπεται στὴν ὑπερευαίσθητη ἡλικία τῶν 7-12 ἐτῶν νὰ μὴν ὑπάρχει ἐλευθερία, παιχνίδι καὶ ἀνεμελιὰ στὰ παιδιά; Ἔχει διαπιστωθεῖ μὲ μελέτες πὼς οἱ μαθητὲς εἶναι οἱ σκληρότερα ἐργαζόμενοι Ἕλληνες πολίτες, μὲ μέσο ὅρο 70 ὧρες τὴν ἑβδομάδα, ἕνας πραγματικὸς Μεσαίωνας, μία δουλοπαροικία κληροδοτεῖ ἡ περὶ πολλὰ τυρβάζουσα ἐποχή μας, στὰ παιδιά. Μὲ τὰ φροντιστήρια, τὰ ἀθλήματα, τὰ ὠδεῖα, τὰ ἰδιαίτερα, τὴν τηλεόραση, τοὺς ἠλεκτρονικοὺς ὑπολογιστές, πνίγουμε τὰ παιδιά μας καὶ δὲν μᾶς μένει, ἐμᾶς τοὺς γονεῖς, παρὰ μόλις λίγος χρόνος γιὰ νὰ τὰ φιλήσουμε στὸ κρεβάτι τους καὶ νὰ ποῦν «καληνύχτα».
.             Ἂς ἀντλήσουμε τὸ μέλι ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Χρυσοστόμου.
.           Πρῶτα-πρῶτα ὁ ἅγιος τονίζει πὼς «οὐ γὰρ τὸ σπεῖραι ποιεῖν πατέρα μόνον, ἀλλὰ τὸ παιδεῦσαι, οὐδὲ τὸ κυῆσαι μητέρα ἐργάζεται, ἀλλὰ τὸ θρέψαι καλῶς» ἢ ὅπως τὸ γράφει πιὸ ἐπιγραμματικὰ «οὐ τὸ τεκνοποιεῖν ποιεῖν τὸν γονέα ἀλλὰ τὸ τεκνοτροφεῖν». Ἐπισημαίνει ἐδῶ ὁ Ἅγιος τὴν μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια, πὼς γονέας εἶναι αὐτὸς ποὺ ἀναθρέφει σωστὰ τὸ παιδί του καὶ ὄχι αὐτὸς ποὺ ἁπλῶς τὸ γεννάει. Ἐδῶ πρέπει νὰ σημειώσουμε ὅτι δὲν ὑπάρχουν τέλειοι γονεῖς καὶ αὐτὸ ὅμως πολλοὶ γονεῖς δὲν μποροῦν νὰ τὸ δεχτοῦν. Θέλουν μία τέλεια σχέση μὲ τὰ παιδιά τους, ἀλάνθαστη, ἀψεγάδιαστη. Αὐτήν τους τὴν τελειομανία τὴν μεταφέρουν στὰ παιδιά, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ μὴν ἀνέχονται τὶς ἀταξίες τῶν παιδιῶν τους. Αὐτοὶ οἱ γονεῖς δὲν ὁμολογοῦν τὰ λάθη τους, δὲν ζητοῦν συγγνώμη ποὺ εἶναι τὸ ὑφάδι τῆς ζωῆς ποὺ συνέχει τοὺς ἀνθρώπους. Ὑπομένουν τὰ παραπτώματα τῶν φίλων τους καὶ δὲν ἀνέχονται τὰ παραπτώματα τῶν παιδιῶν τους. Ἀπὸ τὴν ἄλλη μεριὰ ἔχουμε γονεῖς ποὺ παραιτοῦνται ἀπὸ τὴν γονική τους εὐθύνη. Ἀκοῦμε νὰ λὲν «μὴ μὲ βλέπεις σὰν πατέρα. Ἐγὼ θέλω νὰ εἶμαι φίλος σου». Σ’ αὐτὴν τὴν περίπτωση καὶ ὁ γονέας εἶναι ἕνα ὥριμο παιδὶ ποὺ παραιτεῖται ἀπὸ τὴν πατρικὴ ἢ μητρική του εὐθύνη καὶ δημιουργεῖ στὸ παιδὶ αἴσθημα ἀνασφάλειας, ποὺ θὰ φτάσει ὣς τὸν πανικό. Τὰ παιδιὰ θὰ βροῦν εὐκαιρίες στὴν ζωή τους ν’ ἀποκτήσουν φίλους, εἶναι ὅμως ἀμφίβολο ἂν θὰ βροῦν κάποιον ἄλλο πατέρα ἢ ἄλλη μητέρα. Ἀγαπᾶμε τὰ παιδιά μας, ἀλλὰ δὲν ξέρουμε πῶς νὰ ἐκφράσουμε αὐτὴν τὴν ἀγάπη. Ὑπάρχει δηλαδή, ἔλλειψη ἐπικοινωνίας. Δὲν εἶναι ψέμα ὅτι οἱ Ἕλληνες γονεῖς ἐπικοινωνοῦν μὲ τὰ παιδιά τους μόνο γιὰ νὰ τὰ μαλώσουν, μόνο ὅταν πρόκειται νὰ τὰ ἐπιπλήξουν, νὰ τὰ κατηγορήσουν γιὰ κάτι. Ἀλλὰ καὶ ὅταν θέλουμε νὰ στήσουμε γέφυρα ἐπικοινωνίας, νὰ τοὺς δείξουμε ὅτι τὰ ἀγαπᾶμε, ἡ ἀγάπη αὐτὴ ἐκφράζεται συνήθως μὲ τὴν παροχὴ ὑλικῶν ἀγαθῶν, διασκεδάσεων καὶ μὲ τὶς λεγόμενες μορφωτικὲς εὐκαιρίες. Τὰ καλὰ σχολεῖα, ἡ πολλὴ τροφή, τὰ ἀκριβὰ ροῦχα, τὰ πανάκριβα καὶ περιττά, πολλὲς φορές, παιχνίδια ἀντικαθιστοῦν τὴν γονικὴ ἀγάπη ἢ εἶναι τρόποι ἐξαγορᾶς αὐτῆς τῆς ἀγάπης. Οἱ ἄμεσες ὅμως μορφὲς ἀγάπης ἀπαιτοῦν χρόνο καὶ κόπο πολύ, ὑπομονὴ ἑκούσια, νὰ ἀστειευόμαστε, νὰ παίζουμε μαζί τους, νὰ συζητοῦμε, νὰ τὰ βοηθοῦμε στὰ μαθήματά τους. Ὅ,τι δώσουμε σὲ χρόνο ἢ κόπο, αὐτὸ θὰ πάρουμε ἀργότερα, ὡς βοήθεια πλέον καὶ ἀγωγὴ ποὺ θὰ ἔχει γίνει στὸ παιδί μας καὶ ἡ ὁποία θὰ ἔχει ἐπιπτώσεις εὐεργετικὲς στὴν ζωή του, πράγμα ποὺ θὰ τὸ χαιρόμαστε καὶ ἐμεῖς.
.           Ὡς ἐκπαιδευτικὸς ποτὲ δὲν ἄκουσα -καὶ τὸ λέω μὲ παράπονο- ἀπὸ μαθητὴ νὰ μεταφέρει στὴν τάξη ἐξωσχολικὲς γνώσεις ἢ ἐμπειρίες, χωρὶς ν’ ἀρχίζει τὸν λόγο του μὲ τὴν στερεότυπη πλέον φράση: «Κύριε εἶδα στὴν τηλεόραση». Ποτὲ δὲν ἄκουσα νὰ λέει ὅτι αὐτό μοῦ τὸ διηγήθηκε ὁ πατέρας μου ἢ ἡ μητέρα μου. Ποῦ βρίσκεται ὁ γονέας καὶ κυρίως ὁ πατέρας, ποὺ ὅπως ἀπέδειξε μία πρόσφατη ἔρευνα στὶς ἐφημερίδες, μόνον ἕνας στοὺς ἕξι μαθητὲς τὸν ἔχει βοηθὸ στὴν μελέτη καὶ στὸ διάβασμα; «Εἶσαι δάσκαλος ὅλου τοῦ σπιτιοῦ καὶ σὲ σένα παραπέμπει ὁ Θεὸς συνέχεια καὶ τὴν γυναίκα καὶ τὰ παιδιά σου», τονίζει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Εἶναι πολὺ ὀδυνηρὸ νὰ ἀναλαμβάνει μόνη ἡ μητέρα τὰ δυσβάστακτα βάρη τῆς τροφῆς καὶ ἀνατροφῆς τῶν παιδιῶν. «Ἀμφοτέρων ἡμῖν ἐπιμελητέον τῶν παιδιῶν», γράφει ὁ Ἅγιος.
.             Ἀναφέρθηκα πρὶν στὸν ψυχοφθόρο καὶ ἄθλιο ρόλο τῆς τηλεόρασης, τοῦ «τρίτου γονέα», ὅπως χαρακτηριστικὰ ὀνομάζεται. Γράφει ὁ Χρυσόστομος μὲ θαυμαστὴ διαύγεια καὶ προορατικότητα γιὰ τὰ σημερινὰ τηλεοπτικά, ἂς μοῦ συγχωρεθεῖ γιὰ τὴ λέξη, κοπροθεάματα: «μηδέποτε εἰς θέατρον πεμπέσθω τὸ παιδίον ἵνα μὴ λύμην (βρωμιά), ὁλόκληρον διὰ τῆς ἀκοῆς καὶ διὰ τῶν ὀφθαλμῶν δέχεται». Ὅ,τι ἦταν ποτὲ τὸ θέατρο εἶναι σήμερα τὰ μέσα μαζικῆς ἐκχαυνώσεως καὶ ἐξαχρειώσεως
.               Συμβουλεύει ὁ Ἅγιος νὰ μιλᾶμε ἔτσι στὰ παιδιά μας: «Ὦ τέκνον, ἀνελευθέρων τὰ θεάματα ἐκεῖνα. Ὑπόσχου μηδὲν ἀκούσειν ἄσχημον μηδὲ ἐρεῖν καὶ ἄπιθι ἀλλ’ οὐ δυνατὸν ἐκεῖ, μηδὲν ἀκοῦσαι αἰσχρόν. Ἀνάξια τῶν σῶν ὀφθαλμῶν τὰ γινόμενα». Καὶ προσθέτει τὰ ἑξῆς συγκινητικά: «μα κα καταφιλμεν ατν λέγοντες κα περιβάλλωμεν τας χερσν κα πισφίγγωμεν, στε τν πόθον δεικνύειν. Τούτοις ἅπασιν αὐτὸν ἀλλάττωμεν». Σήμερα μέσα στὰ σπίτια ζοῦμε ζωὴ παράλληλη, καθόμαστε ὁ ἕνας δίπλα στὸν ἄλλο στὸν καναπέ, καὶ εἰσπνέουμε τὶς τηλεοπτικὲς ἀναθυμιάσεις. Ἀφήσαμε τὰ παιδιὰ μόνα τους μπροστὰ στὴν τηλεόραση καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ πιὸ ἐπικίνδυνο. Μία σειρὰ τελευταίων ἐρευνῶν ἔδειξαν ὅτι γιὰ τὰ παιδιὰ 8-12 ἐτῶν τὸ μεγαλύτερο μέρος τοῦ φόβου τους πηγάζει ἀπὸ τὴν τηλεοπτικὴ ὀθόνη καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν πραγματικὴ ζωή, ὅπως συνέβαινε ἄλλοτε. Ὑπολογίστηκε ὅτι κατὰ μέσο ὄρο ἕνα παιδὶ μέχρι νὰ τελειώσει τὸ Λύκειο ἔχει ἀφιερώσει στὴν λατρεία τῆς μικρῆς ὀθόνης 18.000 ὧρες. Ποὺ σημαίνει 750 μέρες ἢ χονδρικότερα 2,5 χρόνια τηλεοπτικῆς αἰχμαλωσίας. Ἔχει ἀκόμη ὑπολογιστεῖ στὴν Ἀμερικὴ -εἶναι γνωστὴ ἡ ρήση πὼς ἂν θέλεις νὰ δεῖς τὴν Ἑλλάδα τοῦ μέλλοντος, ταξίδεψε στὴν σημερινὴ Ἀμερική- πὼς ἕνα παιδὶ μετέχει ἐτησίως σὲ 10.000 φόνους! Ὅταν κάποτε οἱ κάμερες τῆς τηλοψίας στράφηκαν ἀδηφάγες στὸ πρόσωπο ἑνὸς νεαροῦ ἐγκληματία, ὁ σκυλευτὴς δημοσιογράφος τὸν ρώτησε:
«Ἐσὺ τὸ ἔκανες τὸ ἔγκλημα;
Ὄχι ἐσεῖς, ἀποκρίθηκε ὁ νεαρός».
.             Ἡ ἀπάντηση δείχνει κι ἐμᾶς. Τὸ παιδὶ ἔρχεται στὸν κόσμο χωρὶς τηλεόραση. Τὴν τηλεόραση τὴν προσφέρει ὁ γονιός. Τ παιδι μ διαμόρφωτη κόμη προσωπικότητα βομβαρδίζονται π μία μπειρία, πο σχεδν καταργε τ ρια το πραγματικο κα το μ πραγματικο. Οἱ ἀντικοινωνικὲς πράξεις εἶναι πολλὲς φορὲς ἀντιγραφὴ τῆς τηλεοπτικῆς βίας. Τ παιδι δηγονται ν μεταχειρίζονται τος πραγματικος νθρώπους, σν ν ταν στν τηλεοπτικ θόνη. Ἔχουμε ἀποκοίμιση τῶν ἠθικῶν τους ἀνακλαστικῶν, τὸ ὑπονοούμενο σὲ κάθε περίπτωση σαφές: ἀπολαῦστε, ψυχαγωγηθεῖτε μὲ τοὺς φόνους καὶ τὶς ἀδικίες. Ἡ τηλεόραση δυστυχῶς χρησιμοποιεῖται ἀπὸ πολλοὺς γονεῖς σὰν ἠρεμιστικό. Ὁ γονέας μπορεῖ νὰ ξεκουράζεται ἀπὸ τὴν ἀνησυχία τοῦ παιδιοῦ, αὐτὸ ὅμως ἀνυπεράσπιστο γεύεται τὰ τηλεοπτικὰ ἀποφάγια. Ἐπειδὴ ὅμως εἶναι ἀδύνατο νὰ πετάξουμε τὶς συσκευές, γιατί καὶ ἐμεῖς οἱ γονεῖς εἴμαστε ἐθισμένοι καὶ οἱ φραστικὲς παραινέσεις στὰ παιδιὰ δὲν ἔχουν ἀποτέλεσμα, κάποιες πρακτικὲς λύσεις εἶναι ἀναγκαῖες. Ὅπως τὸ νὰ παρακολουθοῦμε μαζὶ μὲ τὰ παιδιὰ ἐπιλεγμένα ἀπὸ πρὶν προγράμματα. Νὰ σχολιάζουμε, νὰ συζητοῦμε μὲ τὰ παιδιὰ τὶς «περίεργες» ἢ ἀπάνθρωπες σκηνές, τονίζοντας τὴν ἀρνητικὴ πλευρά τους. Οἱ συμβουλὲς θὰ εἶναι τὸ τελευταῖο στάδιο μιᾶς συζητήσεως… Διαβάζουμε βιβλία μπροστὰ στὰ παιδιά, δωρίζουμε συνεχῶς βιβλία φιλοτιμώντας τα, κατ’ ἐξοχὴν ἐθνικὴ ἀρετή. Νὰ μὴν μάθει τὸ παιδὶ πὼς μπορεῖ νὰ μαθαίνει βλέποντας τηλεόραση, ψυχαγωγούμενο. Τ παιδι ρουφον σν σφουγγάρι ατ τ ποο εμαστε μες κα χι ατ πο θέλουμε ν δείξουμε ν πομε. «Οὐ γὰρ ὁ λόγος τοσοῦτον ὅσον ὁ βίος εἰς τὴν ἀρετὴν ἄγει», ἔλεγε ὁ Πλούταρχος. Φτάσαμε στὸ ἐπίπεδο ἡ μητρικὴ γλώσσα τῶν παιδιῶν νὰ εἶναι ἡ γλώσσα τῆς τηλεόρασης καὶ ὄχι τῆς μητέρας. Ἕνας Ἀμερικανὸς συγγραφέας ἔλεγε «δὲν ξέρω, ἀλήθεια, τί θὰ μπορούσαμε ἄλλο νὰ κάνουμε γιὰ τὴν γραπτὴ ἔκφραση τῶν παιδιῶν μας, παρὰ νὰ πετάξουμε ὅλες τὶς τηλεοπτικὲς συσκευές». Ἀνατροφὴ τῶν παιδιῶν δὲν σημαίνει παροχὴ διασκέδασης, ἀλλὰ θωράκιση ψυχικὴ καὶ σωματικὴ τῶν παιδιῶν ποὺ ἀπαιτεῖ κόπο καὶ προσωπικὴ ἐπένδυση τοῦ γονιοῦ. «Νόμισον ἀγάλματα χρυσᾶ ἔχειν ἐπὶ τὰς οἰκίας τὰ παιδία», τονίζει ὁ Ἅγιος Ἰωάννης. Τὰ παιδιά μας εἶναι τὰ χρυσά, ἔμψυχα, ἀγάλματα ποὺ ἀναμένουν στολισμὸ ψυχῆς ἀπὸ μᾶς τοὺς γονεῖς.

 

Ἀπόσπασμα ἀπὸ ὁμιλία στὴν Ἀξιούπολη τὸ 2000

, , , , , ,

Σχολιάστε