Ἄρθρα σημειωμένα ὡς παιδί

ΠΑΙΔΙ ΚΑΙ ΒΥΖΑΝΤΙΝΗ ΕΙΚΟΝΑ (Δ. Νατσιός)

Παιδ κα βυζαντιν εκόνα

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιὸς
Δάσκαλος-Κιλκὶς

.                 Τὸ ἔχουμε τονίσει ἐπανειλημμένως ὅτι ἀπὸ τὰ σχολικὰ ἐγχειρίδια, τὰ βιβλία Γλώσσας, τὰ Ἀναγνωστικὰ τοῦ Δημοτικοῦ -ὅπως τὰ ὀνομάζαμε παλαιότερα-εἶναι τὰ κρισιμότερα καὶ ἀπὸ πλευρᾶς συγγραφῆς, τὰ δυσκολότερα. (Μία διευκρίνηση. Τὰ βιβλία Γλώσσας, ὀνομάζονταν Ἀναγνωστικά, ὄχι μόνο γιατί μέσῳ τῶν βιβλίων αὐτῶν μάθαινε ὁ μαθητὴς ἀνάγνωση, νὰ συλλαβίζει, νὰ διαβάζει. Αὐτὸ τελειώνει στὴν Α´ Δημοτικοῦ. Μὲ τὰ παλιά, ὡραῖα Ἀναγνωστικά, γινόταν ἀνάγνωση τοῦ πολιτισμοῦ μας. Ξεφυλλίζοντάς τα ὁ μαθητὴς περιδιάβαινε καὶ οἰκειωνόταν τά, καθ’ ἡμᾶς, τιμαλφῆ. Τὰ βιβλία περιεῖχαν γνώσεις ἱστορικές, γεωγραφικές, λαογραφικές. Τὰ μυρίπνοα ἄνθη τῆς Ὀρθοδοξίας καὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἀρωμάτιζαν τὰ «φυλλώματά» τους. Γι’ αὐτὸ καὶ συγγραφ τος νατίθετο σ τρανος κα σπουδαίους λογοτέχνες κα πιστήμονες κα χι, ς εθισται σήμερα, σ σκύβαλα κα περιτρίμματα τς θνοαποδόμησης). Τὰ βιβλία, λοιπόν, Γλώσσας, ἀλλὰ καὶ ὁ δάσκαλος ἀποτελοῦν γιὰ τὸν μικρὸ μαθητὴ ἐνσάρκωση τῆς κοινωνίας, στὴν ὁποία τὸ σχολεῖο τὸν ὁδηγεῖ. Στ βιβλία ντικατοπτρίζεται τ ποιν τς κοινωνίας στν ποία καλεται μικρς μαθητς ν νηλικιωθε κα ν προκόψει. Ἔχουμε ἀναφερθεῖ πολλὲς φορὲς στὰ ἀνούσια καὶ ἐπικίνδυνα κείμενα ποὺ περιέχουν τὰ βιβλία Γλώσσας. Τὰ βιβλία ὅμως ἔχουν καὶ εἰκαστικὴ διάσταση. Καὶ μέσῳ τῆς εἰκόνας περνοῦν μηνύματα, κάποτε δραστικότερα ἀπὸ τὸν λόγο. (Ἡ λέξη εἰκόνα προέρχεται ἀπὸ τὸ ρῆμα εἴκω, ποὺ σημαίνει ὁμοιάζω, ἐξ οὗ καὶ ὁ σύγχρονος ὅρος «εἰκαστικὲς τέχνες»).
.                 Πρὶν ὅμως ἀκροθίξουμε τὸ περιεχόμενο τῶν βιβλίων, μία ἀναφορὰ στὸν εἰκαστικὸ καλλωπισμὸ τῶν τάξεων. Θυμᾶμαι πρὶν ἀπὸ ἀρκετὰ χρόνια, ὑπηρετοῦσα στὸ σχολεῖο τῶν Ἄνω Σουρμένων, χωριὸ σκαρφαλωμένο στοὺς πρόποδες τοῦ καταπράσινου καὶ πανέμορφου ὅρους Μπέλλες, στὰ σύνορα μὲ τὰ Σκόπια. Συνηθίζω νὰ ἔχω ἀναρτημένα, στοὺς τοίχους τῆς αἴθουσας, κάδρα τῶν ἡρώων τῆς ἱστορίας μας, καθὼς καὶ λίγες εἰκόνες, βυζαντινὲς ἁγιογραφίες. Ἐπισκέπτεται τὸ διθέσιο σχολεῖο -ἔκλεισε πιὰ- σχολικὸς σύμβουλος, «προοδευτικῆς» κοπῆς. (Ἦταν τὰ χρόνια τῆς σοσιαληστρικῆς λαίλαπας καὶ φαυλοπραξίας). Μοῦ ζήτησε νὰ κατεβάσω τὶς εἰκόνες καὶ τὰ κάδρα τῶν ἡρώων, διότι δὲν δημιουργοῦν «παιδαγωγικὴ ἀτμόσφαιρα», τρομάζουν τὰ παιδιὰ καὶ νὰ ἀναρτήσω τοπία, ζῶα καὶ λοιπὲς χαζοχαρούμενες παραστάσεις.
.                 Πρῶτον, τοῦ ἀπάντησα, ἡ αἴθουσα δὲν εἶναι προέκταση τοῦ παιδικοῦ δωματίου, πρέπει ὁ χῶρος νὰ ἀναδίδει σοβαρότητα. Δεύτερον, ἂν στρέψουν τὸ βλέμμα τους τὰ παιδιὰ ἀριστερὰ ἀντικρίζουν τὸ Μπέλλες καί, ἂν κοιτάξουν δεξιά, τὴν ὡραιότατη λίμνη Δοϊράνη. Τί δουλειὰ ἔχουν τὰ τοπία, ὅταν ἔχεις, ζωντανὸ μπροστὰ στὰ μάτια σου τὸν… τόπο. Τρίτον, οἱ ἥρωες, οἱ ἀνέσπερες μορφές τους, δὲν «κατεβαίνουν», γιατί αὐτοὶ μᾶς ἐλευθέρωσαν, τὰ παιδιὰ τοὺς συνήθισαν, ἔγιναν «φίλοι» τους. Δὲν κατάλαβε, σηκώθηκε καὶ ἔφυγε. Δν μπορ ν καταλάβω, γιατί μία φωτογραφία μ γατάκια πο παίζουν, εναι παιδαγωγικς τελεσφερότερη π τν παράσταση, γι παράδειγμα, τς ξόδου το Μεσολογγίου. Ἀντίθετα ἡ δεύτερη διδάσκει μία πολὺ ὑψηλὴ ἔννοια, τὴν θυσία, ἐνῶ ἡ πρώτη εἶναι ἕνα ρηχὸ «μπακλαβούργημα», ποὺ θὰ ἔλεγε καὶ ὁ Κόντογλου. Δὲν θυμᾶμαι ποῦ τὸ ἐντόπισα, ἀλλὰ σημείωσα ἕνα σπουδαῖο κείμενο τοῦ Παλαμᾶ, γι’ αὐτὴν τὴν ὑποτίμηση οὐσιαστικά τοῦ μαθητῆ, τοῦ παιδιοῦ.
.                 «Ἔχω γιὰ τοῦ παιδιοῦ τὸν νοῦ μία ἰδέα κάπως διαφορετικὴ ἀπὸ ἄλλους. Πιστεύω πὼς τὸ μυαλό του μπορεῖ νὰ χωνέψει τροφὴ πιὸ λεπτὴ καὶ πιὸ βαθιὰ ἀπ’ ὅση συνηθίζουμε νὰ τοῦ προσφέρουμε. Μέσα στὸν μικρόκοσμο τῆς ψυχῆς του γίνονται πράγματα πιὸ πολλὰ κι ἀπ’ ὅσα φαντάζονται τοῦ κόσμου οἱ ψυχολόγοι. Οἱ πιὸ μεγάλοι ἄνθρωποι μοῦ φαίνεται πὼς εἶν’ ἐκεῖνοι ποὺ ἀπὸ τὰ πρῶτα χρόνια τους γρικούσανε κουβέντες καὶ ἀναστρεφότανε μὲ ἰδέες πιὸ ψηλὲς ἀπὸ τὸ παιδακίσιο μπόι τους». (Σοφὲς κουβέντες. Γιατί γιὰ παράδειγμα, νὰ μὴν ὑπάρχουν στὰ βιβλία Γλώσσας ἀποσπάσματα ἀπὸ τὰ ἐξαίσια ἔργα τοῦ Πλούταρχου, τοῦ Μεγ. Βασιλείου -σὲ στρωτὴ νεοελληνική- τοῦ Παπαδιαμάντη καὶ βρίσκεις ἀνοητολογήματα τοῦ τύπου «ἡ Φρικαντέλα ἡ μάγισσα»;).
.                 Εἶναι γνωστὸ πὼς τὰ τελευταῖα χρόνια τὰ γνωστά, σκοτεινὰ κέντρα τῶν Χριστομάχων, χρησιμοποιώντας τὸ ἐπιχείρημα τοῦ λεγόμενου οὐδετερόθρησκου σχολείου, βάλθηκαν νὰ ἀποκαθηλώσουν ἀπὸ τὶς σχολικὲς τάξεις τὶς εἰκόνες. Στὰ σχολικὰ βιβλία Γλώσσας, οἱ σύγχρονοι αὐτοὶ Εἰκονομάχοι σχεδὸν πέτυχαν τὸν ἐξοβελισμὸ τῆς ὀρθόδοξης ἁγιογραφίας. Μετὰ βίας σ’ ὅλα τὰ βιβλία Γλώσσας τοῦ Δημοτικοῦ θὰ συναντήσεις 5-6 εἰκόνες. (Ἀκόμη καὶ στὶς ἑορταστικὲς ἑνότητες -Χριστούγεννα, Πάσχα- παρελαύνουν οἱ φραγκοζωγραφιές, κάρτες, αὐγὰ καὶ χιονάνθρωποι ἐνῶ δὲν θὰ βρεῖς, γιὰ παράδειγμα, εἰκόνα τῆς Γέννησης τοῦ Χριστοῦ στὸ κεφάλαιο γιὰ τὰ Χριστούγεννα τῆς Ε´ Δημοτικοῦ). Κατ’ αὐτοὺς τὸ λιτό, «ἀνεξίκακον καὶ ἀθεάτριστον» τῆς βυζαντινῆς ἁγιογραφίας δὲν συνάδει μὲ τὴν παιδικὴ ἡλικία. Εἶναι ὅμως ἔτσι τὰ πράγματα; Χρησιμοποιώντας τὴν ἐξαίρετη ἔκδοση τῆς Ι. Μ. Τιμίου Προδρόμου Καρέας, «τί ξέρεις ἐσὺ γιὰ τὶς εἰκόνες» σημειώνουμε τὰ ἑξῆς:
.                 Ἂν βάλουμε τὸ παιδὶ νὰ ζωγραφίσει π.χ. ἕνα δέντρο, ἐκεῖνο θὰ ἀκολουθήσει φυσικότατα τὴ βυζαντινὴ ζωγραφική. Θὰ ζωγραφίσει τὸ δέντρο μὲ κάθε του φύλλο χωριστά, εὐδιάκριτα, τὸν κάθε καρπὸ ὁλόκληρο, συγκεκριμένο. Διότι τὸ παιδὶ ἔχει ἔμφυτη τὴν αἴσθηση τῆς ἑνότητας, ἐνῶ ἡ δυτικὴ τέχνη, ποὺ ἔχει ὡς κύριο χαρακτηριστικό της τὴν ἀποσπασματικότητα, τοῦ δημιουργεῖ διλήμματα. Τὸ παιδὶ δηλαδὴ δὲν μπορεῖ νὰ δημιουργήσει κάτι μισό, π.χ. ἕνα σπίτι ἢ ἕνα βουνὸ μισὸ καὶ τὸ ἄλλο μισὸ νὰ χάνεται μέσα στὴ σκιά. Στὸ παιδικὸ σχέδιο, ὅπως καὶ τὸ βυζαντινό, ὅλα φαίνονται, ὅλα παρατίθενται. Ὅλα τὰ φύλλα εἶναι πάνω στὰ δέντρα, τίποτε δὲν εἶναι πεσμένο κάτω.
.                 Ἐπίσης τὸ παιδὶ δὲν δεσμεύεται ἀπὸ τοὺς νόμους τῆς ὀπτικῆς καὶ τῆς προοπτικῆς. Ἂν τοῦ πεῖς νὰ ζωγραφίσει τὴν οἰκογένειά του, θὰ ζωγραφίσει μεγαλύτερο τὸν πατέρα, λίγο μικρότερη τὴ μητέρα καὶ τὰ παιδιὰ ἀκόμη μικρότερα. Θὰ ζωγραφίσει δηλαδὴ ἀξιολογικά, ὅπως κάνει καὶ ἡ βυζαντινὴ τέχνη. Ἔχουμε δεῖ εἰκόνες στὶς ὁποῖες τὸ πρόσωπο ποὺ κυριαρχεῖ, ζωγραφίζεται μεγαλύτερο. (Ἡ Θεοτόκος στὴν εἰκόνα τῆς Γέννησης τοῦ Χριστοῦ, ὁ Παῦλος καὶ ὁ Πέτρος στὴν εἰκόνα τῆς Πεντηκοστῆς). Ζωγραφίζονται μεγαλύτεροι ἀξιολογικά, σύμφωνα μὲ τὴν πνευματικὴ προοπτική. Ἀπ’ αὐτὰ γίνεται κατανοητὸ ὅτι στὸ παιδὶ ἡ βυζαντινὴ ζωγραφικὴ ταιριάζει περισσότερο, διότι δὲν τὸ βάζει σὲ διλήμματα σκιοπλαστικά, ἀνταγωνισμοὺς στὸ θέμα ὅλου καὶ μέρους, στὸ προοπτικὸ βάθος καὶ τὸ βοηθᾶ νὰ ἐκφράσει αὐτὸ ποὺ ἔχει μέσα του.
.                 Ἕνα ἄλλο σημεῖο ταυτίσεως παιδικοῦ σχεδίου καὶ βυζαντινοῦ, εἶναι ἡ θέα τῶν ἀθεάτων. Ἡ βυζαντινὴ εἰκόνα ἱστορεῖ, ὄχι μόνο τὰ θεατά, ἀλλὰ καὶ τὰ ἀθέατα ἀκόμη, πράγμα ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ κάνει ἡ δυτικὴ φαινομενοκρατικὴ τέχνη. Π.χ. στὴν εἰκόνα τῆς ἰάσεως τοῦ Παραλυτικοῦ τοῦ Εὐαγγελίου, εἰκονίζονται ἔξω ἀπὸ τὸ σπίτι ὅσα διαδραματίζονται μέσα στὸ σπίτι τοῦ ὁποίου οἱ ἄνθρωποι, ποὺ μετέφεραν τὸν Παραλυτικό, διέρρηξαν τὴ στέγη. Ἐπειδὴ δὲν ἦταν δυνατὸν νὰ παρουσιαστοῦν καταλεπτῶς τὰ γεγονότα, ἂν ζωγραφίζονταν μέσα στὸ σπίτι καὶ θὰ παρέμεναν ἀθέατα, ἡ βυζαντινὴ τέχνη βρίσκει αὐτὴ τὴ λύση, τὰ παρουσιάζει σὰν νὰ διαδραματίζονται ἔξω. Ἢ σὰν νὰ γίνονται διάφανοι οἱ τοῖχοι καὶ νὰ ἀποκαλύπτονται ὅλα. Τὸ ἴδιο κάνει καὶ τὸ παιδὶ στὴ ζωγραφική του. Ἡ θέα τῶν ἀθεάτων εἶναι πολὺ φυσικὴ γιὰ τὸ παιδί, γιατί μέσα του ἔχει μία ὁλοκληρωμένη θεώρηση τοῦ κόσμου, ποὺ δὲν δεσμεύεται ἀπὸ τοὺς νόμους τῆς προοπτικῆς. Ἔτσι, ἂν τὸ βάλεις νὰ ζωγραφίσει τὸ σπίτι του, τὸ ζωγραφίζει σὰν διάφανο. Οἱ ἄνθρωποι, τὰ ἔπιπλα, τὰ λουλούδια, εἶναι θεατά. Οἱ τοῖχοι δὲν ἐμποδίζουν τὴ θέα καὶ τῆς πιὸ μικρῆς λεπτομέρειας. Ἢ ἂν τοῦ πεῖς νὰ ζωγραφίσει τὴ θάλασσα, θὰ τὴ ζωγραφίσει ἔτσι ὥστε τὰ ψάρια ὅλα νὰ εἶναι ὁρατά, ὅπως τὸ κάνει καὶ ἡ βυζαντινὴ τέχνη, στὴν εἰκόνα τῆς Βάπτισης.
.                 Εἶναι φανερὸ λοιπὸν ὅτι τέχνη ατ εναι πολ οκεία στ παιδί, δν το δημιουργε διλήμματα, δν τ κοντράρει κα τ ριμάζει μ τ μυστικ μηνύματα πο το μπνέει ασθητική της: τι δηλαδ λη κτίση εναι δρο το Δημιουργο. λα εναι καμωμένα «καλ λίαν». Ὅλα εἶναι συμφιλιωμένα μεταξύ τους, καὶ τὸ ὅλο καὶ τὸ ἐπὶ μέρους, ἡ ἠρεμία, ἡ εἰρήνη καὶ ἡ ἁρμονία ξεχύνονται ἀπὸ τὴ συνύπαρξή τους. Καὶ ἔτσι τὸ δοξολογικὸ βίωμα κτίζεται μυστικὰ καὶ ὑπαρξιακὰ στὴν παιδικὴ ψυχή.
.                 Καί, συνοψίζοντας, τ παιδι ντικρίζουν τς ξίες σαρκωμένες σ πρόσωπα. τσι μαθαίνει κα χι μ τς ερόπλαστες δεολογίες κα τιποτολογίες

, , , ,

Σχολιάστε

ΟΣΟΙ ΕΧΟΥΝ ΠΑΙΔΙΑ ΕΙΝΑΙ ΠΙΟ ΑΝΘΕΚΤΙΚΟΙ ΣΤΙΣ ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ

σοι χουν παιδι εναι πιὸ νθεκτικο
σὲ σθένειες καὶ ώσεις

.           Ὅσοι εἶναι γονεῖς, μπορεῖ νὰ κολλᾶνε συχνότερα ἰώσεις καὶ μικρόβια ἀπὸ τὰ παιδιὰ τοὺς ἀλλὰ ὁ ὀργανισμός τους θωρακίζεται καὶ οὐσιαστικὰ ἀρρωσταίνουν πιὸ δύσκολα ἀπὸ ὅσους ἐνήλικες δὲν ἔχουν παιδιά.
.              Αὐτὸ εἶναι τὸ συμπέρασμα ἔρευνας τῶν τμημάτων ψυχολογίας καὶ παιδιατρικῆς τῆς Ἰατρικῆς Σχολῆς τοῦ πανεπιστημίου Carnegie Mellon τῆς Πενσιλβάνια, μὲ ἐπικεφαλῆς τὴν Ροντλέσια Σνίντ, ποὺ δημοσίευσαν τὴ σχετικὴ μελέτη στὸ περιοδικὸ ψυχοσωματικῆς ἰατρικῆς «Psychosomatic Medicine». Οἱ ἐρευνητὲς μελέτησαν περίπου 800 ἐθελοντὲς ἡλικίας 18 ἕως 55 ἐτῶν καὶ κατέληξαν στὸ συμπέρασμα ὅτι οἱ γονεῖς εἶναι γενικὰ πιὸ ἀνθεκτικοὶ στὰ κρυολογήματα καὶ τὴ γρίπη.
.             Οἱ ἐπιστήμονες εἰσήγαγαν ἕνα ἰὸ τῆς γρίπης ἢ ἕνα ρινοϊὸ τοῦ κρυολογήματος στὴ μύτη τῶν ἐθελοντῶν καὶ παρακολούθησαν ποιοὶ ἀρρώστησαν καὶ πόσο. Ὅπως διαπίστωσαν, κατὰ μέσο ὅρο, οἱ γονεῖς ἦσαν 48% λιγότερο πιθανὸ νὰ ἀρρωστήσουν, σὲ σχέση μὲ ὅσους δὲν εἶχαν παιδιά.
.             Ὅσα περισσότερα παιδιὰ ἔχει μία οἰκογένεια, τόσο πιὸ προστατευμένοι φαίνεται νὰ εἶναι οἱ γονεῖς ἀπὸ τέτοιες μολύνσεις. Ἡ προστασία αὐτὴ διαρκεῖ ἀκόμα καὶ ὅταν πιὰ τὰ παιδιὰ ἔχουν μεγαλώσει καὶ ἔχουν φύγει ἀπὸ τὸ σπίτι. Οἱ γονεῖς ποὺ ζοῦσαν πιὰ μόνοι τους, εἶχαν 27% λιγότερες πιθανότητες νὰ κολλήσουν κάποιο ἰό, σὲ σχέση μὲ ὅσους ποτὲ δὲν ὑπῆρξαν γονεῖς.
.             Ὅμως τὸ πιὸ ἀξιοσημείωτο εἶναι ὅτι τὸ ἐπίπεδο τῶν ἀντισωμάτων στὸ αἷμα τῶν γονιῶν καὶ ὅσων δὲν ἔχουν παιδιά, εἶναι γενικὰ παρόμοιο, ὅποτε τίθεται τὸ ἐρώτημα: ποιὸς εἶναι ὁ παράγων ποῦ δρᾶ προστατευτικὰ στὴν περίπτωση τῶν γονιῶν; Σύμφωνα μὲ τοὺς ἐρευνητές, ἡ ἐξήγηση ἀνάγεται μᾶλλον στὸ ἐπίπεδο τῆς ψυχολογίας καὶ τῆς ψυχοσωματικῆς ὑγείας, καθὼς οἱ γονεῖς νιώθουν συνήθως πιὸ εὐτυχισμένοι ἀπὸ τὴν ζωή τους καὶ λιγότερο ἀγχωμένοι, μὲ συνέπεια τὸ ἀνοσοποιητικὸ σύστημά τους νὰ εἶναι πιὸ ἀνθεκτικό.
.             Ἐκτός, βέβαια, καὶ οἱ γονεῖς δὲν ἀρρωσταίνουν τόσο συχνά, πολὺ ἁπλὰ ἐπειδὴ δὲν ἔχουν χρόνο ἐξ αἰτίας τῶν παιδιῶν τους!

ΠΗΓΗ: iatropedia.gr

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΟΥ ΟΚΤΑΧΡΟΝΟΥ

Tὸ μυστικὸ τοῦ 8χρονου…

.          Ἄφωνη ἄφησε δασκάλα σὲ Δημοτικὸ Σχολεῖο κοινότητας τῶν Κοκκινοχωρίων ἕνας ὀκτάχρονος μαθητής, ὅταν τυχαία, αὐτὴ ἀνακάλυψε τὸ «μυστικό» του πρὶν λίγες μέρες. Μέχρι ἐκείνη τὴ μέρα, τὸ ὑπέροχο μυστικὸ μοιραζόταν ὁ ὀκτάχρονος μὲ συνομήλικο συμμαθητὴ καὶ φίλο του.
.          Ὁ φίλος τοῦ ὀκτάχρονου, ἀνέφερε ἡ δασκάλα του μὲ τὴν παράκληση νὰ τηρηθεῖ ἀπόλυτη ἐχεμύθεια, εἶχε πατέρα ἄνεργο καὶ φαίνεται ὅτι μία μέρα, εἶπε στὸν ὀκτάχρονο φίλο του, πὼς σὲ λίγες μέρες, τοῦ εἶπε ἡ μαμά του πὼς δὲν θὰ εἶχε ὑλικὰ νὰ τοῦ φτιάχνει σάντουιτς γιὰ τὸ σχολεῖο καὶ ἦταν στεναχωρημένη. Ὁ ὀκτάχρονος, ὅπως εἶπε στὴ δασκάλα του, χωρὶς νὰ πεῖ στὴ μητέρα του τὸ γιατί, τῆς ζήτησε νὰ τοῦ κόβει τὸ σάντουιτς στὴ μέση, γιὰ νά… μπορεῖ νὰ τὸ τρώει πιὸ εὔκολα.
.          Στὴν πραγματικότητα ὅμως, ἐδῶ καὶ βδομάδες, κάθε μέρα ὁ ὀκτάχρονος ἔδινε τὸ μισό του σάντουιτς στὸν φίλο του. Κάθονταν στὸ παγκάκι στὴν πίσω μεριὰ τοῦ σχολικοῦ γηπέδου τὸ διάλειμμα, μοίραζαν τὸ σάντουιτς καὶ ἔτρωγαν μαζί.
.          Μιὰ μέρα ἡ δασκάλα τους τὸ πρόσεξε καὶ τὶς ἑπόμενες δύο μέρες τὰ παρακολούθησε. Τὴν τρίτη μέρα, τὴν περασμένη Δευτέρα, δὲν κρατήθηκε. Τοὺς πλησίασε καὶ ἁπλά τοὺς ἕσφιξε στὴν ἀγκαλιά της.
.          Ἡ δασκάλα κράτησε τὸ μυστικὸ τῶν δύο ὀκτάχρονων καί, ὅπως εἶπε, νιώθει μεγάλη χαρὰ ποὺ ἔχει στὴν τάξη της ἕνα τέτοιο μαθητή.

ΠΗΓΗ: thebest.gr

,

Σχολιάστε

Η ΠΟΙΜΑΝΤΙΚΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΟΥ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΠΟΡΦΥΡΙΟ [ε´] («Νὰ συνηθίζουμε τὰ παιδιὰ μὲ τὶς ἐμπειρίες καὶ μὲ τὶς προοπτικὲς ποὺ ἔχει θεσμοθετήσει ἡ Ἐκκλησία μας, μὲς στὸ σπίτι νὰ ὑπάρχει ἕνα καντηλάκι»)

«Ἡ ποιμαντικ προσέγγιση το συγχρόνου νθρώπου
π τ
ν Γέροντα Πορφύριο». [Ε´, τελευταῖο]

μιλία Ἀρχιμ. π. Σαράντη Σαράντου
(21.01.2012)


Ἠχητικὸ Ἀρχεῖο: Ἱστοσελίδα Ἱ. Ν. Ἁγ. Ἀναργύρων Ἁγ. Παρασκευῆς Ἀττικῆς

Ἀπομαγνητοφωνημένο κείμενο: «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/25/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρόν/

Β´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/25/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρό-2/

Γ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/27/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρό/

Δ´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/02/28/ἡ-ποιμαντικὴ-προσέγγιση-τοῦ-συγχρ-4/

.            Ἰδιαιτέρως ὁ Γέροντας ἐπιστρέφει στὴν παιδαγωγικὴ ποὺ θὰ πρέπει νὰ ὑφίσταται καὶ ἡ μητέρα κατὰ τὴ διάρκεια τῆς κυοφορίας καὶ ἑπομένως τὸ κυοφορούμενο νὰ βρίσκεται σὲ καλὲς συνθῆκες. Ποιὲς εἶναι οἱ καλὲς συνθῆκες; Ἡ ἁρμονία τῶν δύο συζύγων, ὁ εἰρηνικὸς τρόπος ζωῆς ποὺ γίνεται ἀντιληπτὸς ἀπὸ τὸ κυοφορούμενο ἔβρυο. Πολὺ περισσότερο βέβαια ἡ προσευχή, ὁ εἰρηνικὸς τρόπος τῆς κυοφορούσης καὶ ὅλες οἱ εἰρηνικὲς συνθῆκες προετοιμάζουν τὸν ἄνθρωπο τοῦ ὁποίου τὸ πρῶτο στάδιο τῆς ζωῆς εἶναι πάρα πολὺ σημαντικό, αὐτοὶ οἱ ἐννέα μῆνες καὶ αὐτὴ ἡ περίοδος κυοφορίας, εἶναι περίοδος πολὺ καταξιωμένη καὶ πολὺ σημαντικὴ καὶ αὐτὸ φαίνεται καὶ ἀπὸ τὴν ἐπικοινωνία τοῦ ἐμβρύου Κυρίου μας μὲ τὸ ἔμβρυο τοῦ Τιμίου Προδρόμου, ἐσκίρτησε τὸ βρέφος ἐν ἀγαλλιάσει τῆς μητέρας, ἐνῶ ἀκόμα δὲν εἶχαν ἔρθει στὸ φῶς τῆς ζωῆς. Πλέον μὲ τὴν πρόοδο τῆς ἐπιστήμης καὶ μὲ τοὺς ὑπερήχους ἔχει γίνει πιὸ ἀντιληπτὸ καὶ πιὸ ἐποπτικὴ ἡ κατανόηση τῆς ζωῆς τοῦ ἐμβρύου καὶ ἑπομένως δὲν ὑπάρχουν πλέον ἀμφιβολίες ὅτι εἶναι τὸ πρῶτο στάδιο τῆς ζωῆς, τὸ δεύτερο εἶναι ἡ παροῦσα ἡ ζωὴ – ὅση μᾶς χαρίζει ὁ Θεὸς – καὶ τὸ τρίτο εἶναι ἡ αἰώνια ζωὴ κι ἑπομένως ἡ περίοδος τῆς κυοφορίας εἶναι πάρα πολὺ σημαντικὴ καὶ κρίσιμη καὶ προετοιμάζει γιὰ τὸ δεύτερο στάδιο τῆς ζωῆς.
.            Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος κάνει ἀρκετὸ λόγο γιὰ τὰ τρία αὐτὰ στάδια τῆς ζωῆς μὲ κορυφαῖο καὶ ἀπώτατο τὸ τελευταῖο στάδιο ποὺ εἶναι πλέον αἰώνια ζωή. Ἑπομένως κι ὁ πατέρας κι ἡ μητέρα θὰ πρέπει νὰ ἔχουνε πάντοτε τὴν αἴσθηση καὶ τὴν βεβαιότητα ὅτι φέρνοντας ἕναν ἄνθρωπο στὸν κόσμο δὲν θὰ ἔχει τὴν διάρκεια κάποιων χρόνων ζωῆς ἀλλὰ ἔρχεται ἕνας ἄνθρωπος ποὺ θὰ εἶναι αἰώνιος καὶ ἔτσι μὲ αὐτὴ τὴν ὀπτικὴ καὶ προοπτικὴ θὰ πρέπει νὰ συμπεριφερόμαστε, ὅσο ἔχουμε μαζί μας, ὅσο ἔχουμε κοντά μας τὰ παιδιά. Καὶ δὲν εἶναι πλέον κτῆμα μας τὰ παιδιά. Αὐτὸ φρόντιζε ὁ Γέροντας νὰ τὸ λέει στοὺς γονεῖς, γι’ αὐτὸ ἔχουμε τὶς ρητὲς καθοδηγήσεις του «Γίνετε Ἅγιοι ἐσεῖς οἱ γονεῖς, γιὰ νὰ γίνουν καὶ τὰ παιδιὰ Ἅγιοι» ἢ «Αὐτὰ ποὺ θέλετε ἐσεῖς νὰ διδάξετε στὸν παιδί, πέστε τα στὸν Χριστὸ» – ὅτι ἐμεῖς θέλουμε τὰ παιδιά μας ἔτσι νὰ γίνουν κι ὁ Χριστός, ποὺ ξέρει τί ἀκριβῶς πρέπει νὰ γίνει τὸ κάθε παιδί, θὰ τοῦ ἀνοίξει τὶς προοπτικές, τὸν νοῦ, τὴν καρδιά, τὴν ζωὴ γιὰ νὰ ἀποκωδικοποιήσει τὴν ἀγαθὴ βούληση τῶν γονέων καὶ καθαρμένη πλέον ἡ βούληση τῶν γονέων ἀπὸ τὸν ἐγωισμὸ καὶ ἀπὸ τὶς μικρότητες τὶς ἐνδοκοσμικὲς καὶ τὰ παιδιὰ βλέποντας ὅτι οἱ γονεῖς εἶναι κι αὐτοὶ ἄνθρωποι ἀγωνιζόμενοι, εἶναι ἁγιαζόμενοι, εἶναι ταπεινούμενοι καὶ προσευχόμενοι καὶ ἐμπιστευόμενοι στὴν Θεία Χάρη θὰ εἰσπνέουν καὶ θὰ ἀπορροφοῦν αὐτὸ τὸ κλίμα τῆς ἐμπιστοσύνης τῶν γονέων  πρὸς τὸν Κύριο. Καὶ ἔτσι θὰ ἐκπαιδεύονται.
.             Γι’ αὐτὸ ἔλεγε ὁ Γέροντας ν συνηθίζουμε τ παιδι μ τς μπειρίες κα μ τς προοπτικς πο χει θεσμοθετήσει κκλησία μας, μς στ σπίτι ν πάρχει να καντηλάκι, τ φς το καντηλιο εναι παρ πολ παρηγορητικ στν ψυχή, στὴν καρδιά, παιδαγωγικ κα ναγωγικό, δηλαδ τ φς το καντηλιο νάγει τ παιδ στὴν Θεία Λατρεία, δη χει δεχθε τ χάρισμα, τ μυστήριο τ Βαπτίσματος κα το Χρίσματος, μεταλαμβάνει τν χράντων Μυστηρίων κα λη ατ ν Χριστ πνευματικ ζω γίνεται μεθεκτ στ παιδί. Κατὰ τὴν διάρκεια τοῦ θηλασμοῦ, πρότεινε ὁ Γέροντας, ἡ μητέρα, μαζὶ μὲ τὸ γάλα ποὺ προσφέρει, νὰ λέγει τὴν εὐχὴ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστὲ ἐλέησόν με», ὥστε νὰ μὴν δίνει μόνον μία ὑλικὴ τροφὴ –ἀξιόλογη εἶναι κι αὐή– ὄχι μόνο τὴν στοργὴ τὴν συναισθηματικὴ καὶ τὴν ἀνθρώπινη ἀλλὰ ταυτοχρόνως καὶ διὰ τῆς εὐχῆς νὰ ἔρχεται ἡ Θεία Χάρις. Ὁ Γέροντας ἐπίσης ἀντιλαμβανόταν μὲ τὸν Θεῖο Φωτισμὸ ὅτι ἡ σχέση τῶν δύο γονέων θὰ πρέπει νὰ εἶναι σχέση ἁρμονικὴ σὲ ὅλα τὰ ἐπίπεδα. Θυμᾶμαι, ὅταν ἐγὼ πρωτοέγινα πνευματικός, ἦρθε ἕνα ζεῦγος καὶ μοῦ εἶπε πρὶν παντρευτοῦν, ἀρραβωνιασμένοι ἀκόμα «ἔχουμε ἀποφασίσει νὰ ζήσουμε ἐν παρθενίᾳ, νὰ εἴμαστε σὰν ἀδέλφια». Τοὺς εἶπα ὅτι δὲν ξέρω ἂν αὐτὸ εἶναι κατορθωτό, ἂν θὰ τὸ κατορθώσετε κι ἂν πράγματι ἔτσι πρέπει νὰ γίνει, ἀλλὰ θὰ ἤθελα νὰ τὸ συζητήσετε λίγο μὲ τὸν Πατέρα Πορφύριο. Ἐπειδὴ πήγαιναν, «πέστε του αὐτὴ τὴν σκέψη σας» καὶ πραγματικά, ὅταν πῆγαν στὸν Γέροντα, ὁ Γέροντας διέκρινε ὅτι ὑπῆρχε μία ψυχρότητα καὶ στοὺς δύο ἀνθρώπους, μία ἐπιφύλαξη δηλαδή. Οἱ γονεῖς τους ἑκατέρωθεν τοὺς εἶχαν φοβίσει γιὰ τὶς σχέσεις γενικῶς τῶν ἀνθρώπων, ὅτι πρέπει νὰ προσέχετε πάρα πολύ τους ἀθρώπους ἀλλὰ καὶ εἰδικότερα γιὰ τὴν σχέση τὴν σαρκική. Κι ὁ Γέροντας μὲ τὸν κατάλληλο τρόπο τους συνεβούλεψε ὅτι αὐτὸ θὰ τὸ ἀποφασίσετε, ἀλλὰ ἀφοῦ προηγουμένως αἰσθανθεῖτε ὁ ἕνας ὅτι εἶναι μοναδικὸς ἄνθρωπος γιὰ τὸν ἄλλον καὶ δὲν μποροῦμε ἔτσι ἀκαδημαϊκά, ἀοριστολογικά, δεοντολογικὰ νὰ βάλουμε κάποια ἐκ τῶν προτέρων τοποθέτηση. Στὴ συνέχεια βέβαια ἔγινε ὁ γάμος καὶ οἱ ἄνθρωποι ἔζησαν ὡς πάρα πολὺ καλοὶ σύζυγοι κάνοντας ὀχτὼ παιδιά.
.        Ἐν συνεχείᾳ κατὰ τὴν περίοδο τῆς ὡριμότητος  ἀντιμετωπίζονται στὸν ἄνθρωπο τὰ μεγάλα προβλήματα ἐπάγγελμα, οἰκονομικά, ἀμοιβές, χτίσιμο σπιτιῶν καὶ ὅ, τί ἕνας οἰκογενειάρχης – ὄχι καλεῖται – ἀλλὰ ὅ, τί βρίσκεται στὴν ἀνάγκη νὰ κάνει. Ὁ Γέροντας καταλάβαινε ὅτι θὰ πρέπει νὰ δώσει κάποια ἐναύσματα, ὁ Γέροντας δὲν ἔλεγε ἀμέσως αὐτὸ ποὺ καταλάβαινε ὁ ἴδιος αὐτοφωτίστως ὅ, τι ἔπρεπε νὰ πεῖ ἀλλὰ ὑπέβαλλε διάφορες ἐρωτήσεις. Ρωτοῦσε λοιπόν, πόσα χρήματα ἔχετε, ἐκεῖ μπορεῖτε πραγματικὰ νὰ ἀγοράσετε τὸ οἰκόπεδο ποὺ λέτε, ἔχετε τὴν δυνατότητα; Καὶ ἀνάλογα μὲ τὴν ἀντίληψη τῶν ἀνθρώπων τοὺς βοηθοῦσε νὰ καταλάβουν ὅτι τὸ ἐγχείρημά τους ἦταν πάνω ἀπὸ τὶς δυνάμεις τους ἢ ὅτι θὰ μποροῦσαν νὰ κάνουν αὐτὸ τὸ ἐγχείρημα, μία ἀγορά, ἢ κατὰ τὴν διάρκεια ποὺ χτιζόταν ἕνα σπίτι τοὺς ἐφιστοῦσε τὴν προσοχή, ὅτι θὰ πρέπει νὰ δεῖτε πῶς θὰ βάλετε τὰ δωμάτια, ἀπὸ ποῦ φωτίζονται ἡλιακά, ποιά θὰ εἶναι ἡ ὕδρευση τοῦ σπιτιοῦ καὶ πολλὲς ἄλλες λεπτομέρειες, τὶς ὁποῖες ὁ ἴδιος κατὰ τὴν κατασκευὴ τοῦ ἡσυχαστηρίου εἶχε ἐπιβλέψει, εἶχε προβλέψει καὶ πραγματικὰ εἶχε δώσει λύσεις. σχολούμενος μ τέτοιες λεπτομέρειες λικν πραγμάτων  μς πιβεβαιώνει ατ πο λέγαμε στν ρχ τι πάρχουν νθρωποι ο ποοι δν βρίσκονται σ μία σορροπία κα χοντας μία γνωσμένη παθογένεια ψυχολογικν προβλημάτων μία λλη κατάσταση, χι ρμονικ πάντως, χι σορροπίας, διαγγέλουν κα ξαγγέλουν τι μες θ πρέπει ν ζομε τ πνευματικ κα τ λλα δν μς νδιαφέρουν. Κα συσσωρεύονται προβλήματα μέσα στν οκογένεια, ἄπειρα, τόσα ὅσα δὲν θὰ εἶχαν συσσωρευτεῖ ἴσως καὶ σὲ κοσμικοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸν κοινὸν νοῦ καὶ τὴν κοινὴ πρόνοια γιὰ τοὺς οἰκείους τους. Ὡς ἱστορικοὶ «εἰ δέ τις τῶν ἰδίων καὶ μάλιστα τῶν οἰκείων οὐ προνοεῖ, τὴν πίστιν ἤρνηται καὶ ἔστιν ἀπίστου χείρων», μᾶς λέει ἡ Ἁγία Γραφὴ [Α´Τιμ. ε´ 8] καὶ ἑπομένως ὁ Γέροντας καθοδηγοῦσε τοὺς ἀνθρώπους ἔτσι, γιὰ νὰ μὴν μονοφυσιτίζουν καὶ φυσικὰ γιὰ νὰ μὴν μπατάρουν στὴν ὅλη τους πορεία τῆς ζωῆς.
.          Ἀκόμα καὶ στὰ οἰκονομικὰ πρόσεχε πάρα πολύ, ὅταν ἂς ποῦμε ἕνας ἱερέας ἔλεγε ὅτι ἐγὼ Γέροντα δὲν θέλω νὰ πάρω τυχερά, τὸν ἔφερνε ἀπὸ δῶ, τὸν ἔφερνε ἀπὸ κεῖ, τοῦ ἔλεγε μερικὰ παραδείγματα ἀλλὰ ξέρεις λέει εἶχα γνωρίσει ἕναν Ἅγιο ἄνθρωπο, πραγματικά, ὁ ὁποῖος λέει στὴν ζωή του δὲν πῆρε τυχερά, ἀλλὰ ξέρεις πρέπει νὰ ἔχεις ὑπ᾽ ὄψη σου αὐτὸ ἢ ἕνας ἄλλος ὁ ὁποῖος, λέει, ἔπαιρνε, τά ᾽κανε ἐλεημοσύνη ἢ ἕνας ἄλλος… καὶ ἀφοῦ ἔλεγε 5-6 τέτοιες περιπτώσεις ἔτσι, ἀπομυθοποιοῦσε ἀπὸ τὸν εὐσεβῆ μὲ εἰσαγωγικὰ ἢ χωρὶς εἰσαγωγικὰ ὑποψήφιο ἱερέα ἤδη χειροτονημένο, ἀπομυθοποιοῦσε μία ἰδεατή, μία ἰδανικὴ κατάσταση ὅτι δὲν θὰ πρεπε νὰ παίρνει χρήματα καὶ τυχερὰ ἢ ὅτι θὰ πρέπει νὰ παίρνει. Αὐτὸ γινόταν καὶ σὲ ἄλλα ἐπαγγέλματα. Ἂς ποῦμε, κάποιος εἶχε τάσεις, θὰ λέγαμε, ἔντονης κερδοσκοπίας. Ὁ Γέροντας μὲ διαφόρους τρόπους προσπαθοῦσε νὰ τὸν φέρει σὲ μία ἰσορροπία ἀνάμεσα στὴν σωστὴ ἐπαγελματικὴ δράση καὶ στὴν ἀντίστοιχη ἰσόρροπη ἀμοιβά, ἔτσι ὥστε καὶ ὁ ἴδιος νὰ μὴ φτάσει νὰ παραμελεῖ τὴν οἰκογένειά του χάριν τοῦ ἐπαγγέλματος ἀλλὰ καὶ ἡ οἰκογένεια νὰ μὴ στερεῖται τῶν ἀπαραιτήτων ἀμοιβῶν τῶν οἰκονομικῶν.
.         Αὐτὰ τὰ μεγάλα προβλήματα, τὰ κύρια προβλήματα ἦταν τὰ ψυχολογικὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα τὰ ἀντιμετώπιζε ὁ Γέροντας καθὼς καὶ τὰ προβλήματα τῶν αἱρέσεων μ’ ἕναν ἰδιάζοντα τρόπο. Πήγαιναν παιδιὰ ποὺ εἶχαν ἐπηρεαστεῖ ἀπὸ τὶς ἀνατολικὲς θρησκεῖες, μιλοῦσε μαζί τους ἁπλὰ καὶ τὰ ἄφηνε νὰ ἐκφράζονται καὶ πάλι μὲ τὸ δικό του διακριτικὸ τρόπο τοὺς ἔλεγε ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ προσευχὴ ἄλλος εἶναι ὁ διαλογισμὸς καὶ τοὺς ἔφερνε στὸ σημεῖο ἐκεῖνο ποὺ καταλάβαιναν πλέον μετὰ ἀπὸ κάποιες συναντήσεις ὅτι τὰ παιδιὰ δὲν θὰ πρέπει νὰ ἀσχολοῦνται μὲ πράγματα καὶ μὲ ὑποθέσεις ποὺ εἶναι ἀδοκίμαστες πνευματικά.
.         Ὅσον ἀφορᾶ στὶς πνευματικὲς ἀσθένειες, ἄλλοτε ὁ Γέροντας συνιστοῦσε ἀνεπιφύλακτη ἐμπιστοσύνη στοὺς γιατροὺς καὶ ἄλλοτε, ὅταν ἡ διόρασή του τοῦ ἔδινε τὴν πληροφορία ὅτι ὁ γιατρὸς δὲν ἔχει κάνει σωστὴ διάγνωση ἢ σωστὴ θεραπεία, ἔλεγε: «δὲν βλέπεις ἕναν ἄλλον γιατρό»; Ἢ μὲ κάποιους ἄλλους τρόπους ὁ Γέροντας προσπαθοῦσε νὰ δώσει μία σωστὴ πνευματικὴ ἀγωγή, ὥστε καὶ ἡ σωματικὴ κατάσταση τοῦ ἀνθρώπου νὰ μπορεῖ νὰ ἐξυγιαίνεται. Ἔτσι δύο δεῖκτες τῆς καθημερινότητος ἦταν γνωστοὶ καὶ τοὺς ἀνέφερε ὁ Γέροντας. Ἔλεγε ὅτι θὰ πρέπει νὰ εἶναι ἔτσι δημιουργημένη ἡ ψυχολογία μας, ὥστε μέσα σὲ δύο δεῖκτες νὰ καταλαβαίνουμε κι ἐμεῖς τὸν ἑαυτό μας. Ὁ ἕνας δείκτης εἶναι:  ὑπάρχει σωστὴ λειτουργία τοῦ ἐντέρου; Ὑπάρχει ἕνα βιολογικὸ ρολόι, τὸ ὁποῖο λειτουργεῖ σωστά; Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε αὐτὴ ἡ σωστὴ βιολογικὴ λειτουργία ἔλεγε ὅτι κάτι σημαίνει. Σὲ κάποιον τρίτο εἶπε, ξέρεις, εἶχα γνωρίσει κάποιον ἢ κάποιαν ποὺ ἦταν «στριμμένο ἄντερο», ξέρεις τί σημαίνει, λέει, «στριμμένο ἄντερο»; Ἕνας ἄνθρωπος ποὺ εἶναι πολὺ νευρικός, ποὺ δὲν ἔχει καμιὰ ἠρεμία καὶ ἑπομένως τὸ ἔντερό του δὲν κάνει τὶς σωστὲς λειτουργίες καὶ μπορεῖ νὰ παραμένει δύο – τρεῖς μέρες χωρὶς νὰ ἐνεργεῖται καὶ καταλαβαίνεις τί γίνεται μέσα του, τί νεῦρα ἔχει κι ἦταν αὐτὸς ὁ ἴδιος, ὁ συγκεκριμένος ἄνθρωπος. Ἢ ὁ ἄλλος δείκτης ἦταν στὰ γυναικεῖα θέματα ὅπου ὁ Γέροντας πίστευε ἀπὸ τὴν ἐπειρία καὶ ἀπὸ τὸν Θεῖο Φωτισμὸ ὅτι ὁ σταθερὸς κύκλος τῆς περιόδου εἶναι ἕνα κριτήριο τῆς ἰσορροπίας τῆς γυναικείας ψυχολογίας καὶ γενικότερα τῆς γυναικείας προσωπικότητος. Κι ἔτσι καθοδηγοῦσε καὶ μέσα ἀπ’ αὐτὴν τὴν εὐαίσθητη λειτουργία, καθοδηγοῦσε τὶς νέες κοπέλες καὶ τὶς μεγαλύτερες γυναῖκες νὰ προσέχουν τὴν ψυχολογία τους.

, , , , , , ,

Σχολιάστε

Η ΑΤΜΟΣΦΑΙΡΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΟΥ ΣΠΙΤΙΟΥ

Ἡ ἀτμόσφαιρα τοῦ Χριστιανικοῦ σπιτιοῦ

Ἀπόσπασμα ἀπό τό βιβλίο 
τῆς Ἀδελφῆς Μαγδαληνῆς

«Σκέψεις γιά τά παιδιά 
στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία σήμερα»
ἔκδ. 
Ἱ. Μ. Τιμίου Προδρόμου,
Ἔσσεξ Ἀγγλίας 1999,
 σελ. 32-47. 

.         «Ἀδιαλείπτως προσεύχεσθε» (Α´ Θεσ. ε´ 17). Ἕνα σπίτι εἶναι εὐλογημένο, ὅταν οἱ καθημερινές δουλειές γίνονται μέ προσευχή. Φαγητό μαγειρεμένο μέ ἀγάπη καί προσευχή εἶναι εὐλογία γιά ὅσους τό μοιράζονται. Ὅταν ντύνεσαι, μπορεῖς νά προσεύχεσαι: «Κύριε, ντύσε με μέ τή δικαιοσύνη σου». Ὅταν φεύγεις ἤ ἔρχεσαι στό σπίτι μπορεῖς νά λές: «Κύριε, εὐλόγησε τήν εἴσοδο καί τήν ἔξοδό μου». Παρόμοιες προσευχές μποροῦμε νά χρησιμοποιοῦμε καί γιά κάθε ἄλλη ἐργασία. Συνηθίζεται ἐπίσης νά κάνουμε τό σημεῖο τοῦ σταυροῦ καί νά προσευχόμαστε κάθε φορά πού ξεκινᾶμε γιά ταξίδι.
.         
Νά ἕνα ἀκόμα ἀπόσπασμα ἀπό τόν πατέρα (Ἅγιο) Ἰωάννη τῆς Κρονστάνδης: «Προσπάθησε νά εὐαρεστεῖς στόν Θεό σέ ὅλα καί πάντοτε καί νά σκέπτεσαι τή σωτηρία τῆς ψυχῆς σου ἀπό τήν ἁμαρτία καί τό διάβολο καί τήν υἱοθεσία της ἀπό τόν Θεό. Ὅταν σηκώνεσαι ἀπό τό κρεβάτι, κάνε τό σημεῖο τοῦ σταυροῦ καί λέγε: “Εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος». Ἐπίσης: “Καταξίωσον, Κύριε, ἐν τῇ ἡμέρᾳ ταύτῃ ἀναμαρτήτους φυλαχθῆναι ἡμᾶς· καί, δίδαξόν με τοῦ ποιεῖν τό θέλημά σου”. Ὅταν πλένεσαι, εἴτε στό σπίτι σου εἴτε στά λουτρά, λέγε: “Ραντιεῖς μέ ὑσσώπῳ καί καθαρισθήσομαι· πλυνεῖς με καί ὑπέρ χιόνα λευκανθήσομαι”. Ὅταν ντύνεσαι, σκέψου τήν καθαρότητα τῆς καρδιᾶς καί ζήτησε ἀπό τόν Θεό καθαρή καρδιά: “Καρδίαν καθαράν κτίσον ἐν ἐμοί ὁ Θεός”. Ἄν ἔραψες καινούργια ροῦχα, ὅταν τά φορᾶς, σκέψου τήν πνευματική ἀνακαίνιση καί λέγε: “Πνεῦμα εὐθές ἐγκαίνισον ἐν τοῖς ἐγκάτοις μου”. Ὅταν βγάζεις τά παλιά ροῦχα καί τά παρατᾶς μέ περιφρόνηση, θυμήσου μέ μεγαλύτερη περιφρόνηση τήν παραίτηση τοῦ παλαιοῦ, τοῦ ἁμαρτωλοῦ, τοῦ ἐμπαθοῦς, τοῦ σαρκικοῦ ἀνθρώπου. Ὅταν γεύεσαι τή γλυκύτητα τοῦ ψωμιοῦ, θυμήσου τόν ἀληθινό Ἄρτο, ὁ ὁποῖος δίνει στήν ψυχή τήν αἰώνια ζωή, τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ, καί νά αἰσθάνεσαι πεῖνα γι᾽ αὐτόν τόν Ἄρτο —δηλαδή, νά ἐπιθυμεῖς νά κοινωνεῖς ἀπ᾽ Αὐτόν συχνότερα. Πίνοντας νερό, τσάϊ, γλυκό κρασί ἤ ἄλλο ποτό, θυμήσου τό ἀληθινό ποτό, τό ὁποῖο σβήνει τή δίψα τῆς ψυχῆς πού φλέγεται ἀπό τά πάθη—  τό πανάχραντο καί ζωοποιό Αἷμα τοῦ Σωτῆρος. Ὅταν ἀναπαύεσαι τήν ἡμέρα, θυμήσου τήν αἰώνια ἀνάπαυση, τήν ἑτοιμασμένη γιά ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἀγωνίζονται καί παλεύουν κατά τῆς ἁμαρτίας, κατά τῶν ἀερίων πνευμάτων τοῦ κακοῦ, κατά τῆς ἀνθρωπίνης ἀδικίας ἤ τραχύτητας καί ἀμάθειας. Ὅταν ξαπλώνεις γιά νά κοιμηθεῖς τή νύχτα, σκέψου τόν ὕπνο τοῦ θανάτου, ὁ ὁποῖος ἀργά ἤ γρήγορα ὁπωσδήποτε θά ἔρθει σέ ὅλους μας, καί τή σκοτεινή ἐκείνη, αἰώνια, φοβερή νύκτα, στήν ὁποία θά ριχθοῦν ὅλοι οἱ ἀμετανόητοι ἁμαρτωλοί. Ὅταν ἀντικρύζεις τό φῶς τῆς ἡμέρας, σκέψου τήν ἀνέσπερη μέρα, τήν αἰώνια, τή λαμπρότατη —τή λαμπρότερη κι ἀπό τήν πιό λαμπρή γήινη μέρα— τήν ἡμέρα τῆς βασιλείας τῶν Οὐρανῶν, κατά τήν ὁποία θά χαροῦν ὅλοι ὅσοι προσπάθησαν νά εὐαρεστήσουν στόν Θεό ἤ μετανόησαν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ γιά ὅλα ὅσα ἔκαναν κατά τή διάρκεια τῆς πρόσκαιρης αὐτῆς ζωῆς. Ὅταν πηγαίνεις κάπου, θυμήσου τή δίκαιη πνευματική πορεία ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ καί λέγε: “Τά διαβήματά μου κατεύθυνον κατά τό λόγιόν Σου καί μή κατακυριευσάτω μου πᾶσα ἀνομία”. Ὅταν κάνεις κάτι, προσπάθησε νά τό κάνεις μέ τή σκέψη τοῦ Θεοῦ, τοῦ Δημιουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἔκανε τά πάντα μέ τήν ἄπειρη σοφία, χάρη καί παντοδυναμία Του καί σέ δημιούργησε κατ᾽ εἰκόνα καί ὁμοίωσή Του. Ὅταν παίρνεις ἤ ἔχεις χρήματα ἤ θησαυρό, θυμήσου ὅτι ὁ ἀκένωτος θησαυρός μας, ἀπό τόν ὁποῖο ἀντλοῦμε ὅλους τούς θησαυρούς τῆς ψυχῆς καί τοῦ σώματός μας, ἡ ἀνεξάντλητη πηγή κάθε εὐλογίας, εἶναι ὁ Θεός. Εὐχαρίστησέ Τον μέ ὅλη τήν καρδιά σου, καί μήν κλείνεις τούς θησαυρούς σου μέσα σου, μήπως ἔτσι κλείσεις τήν εἴσοδο τῆς καρδιᾶς σου στόν ἀνεκτίμητο καί ζωντανό θησαυρό, τόν Θεό· ἀλλά μοίρασε μέρος τῆς περιουσίας σου σ᾽ αὐτούς πού ἔχουν ἀνάγκη, στούς ἄπορους, στούς φτωχούς ἀδελφούς σου, οἱ ὁποῖοι ἔχουν μείνει σ᾽ αὐτήν τή ζωή γιά νά φανερώσεις σ᾽ αὐτούς τήν ἀγάπη καί τήν εὐγνωμοσύνη σου στόν Θεό, καί νά ἀμειφθεῖς γι᾽ αὐτό στήν αἰωνιότητα ἀπό τόν Θεό. Ὅταν βλέπεις τή λευκή λάμψη τοῦ ἀργύρου, μή δελεασθεῖς ἀπό αὐτήν ἀλλά σκέψου ὅτι ἡ ψυχή σου ὀφείλει νά εἶναι λευκή καί νά λάμπει μέ τίς ἀρετές τοῦ Χριστοῦ. Ὅταν βλέπεις τή λάμψη τοῦ χρυσοῦ, μή σαγηνεύεσαι ἀπό αὐτήν ἀλλά θυμήσου ὅτι ἡ ψυχή σου πρέπει νά καθαρίζεται μέ τή φωτιά ὅπως ὁ χρυσός, καί ὅτι ὁ Κύριος ἐπιθυμεῖ νά σέ κάνει νά λάμπεις κι ἐσύ ὅπως ὁ ἥλιος, στήν αἰώνια, λαμπρή βασιλεία τοῦ Πατέρα Του. Θυμήσου ὅτι θά δεῖς τόν Ἥλιο τῆς Δικαιοσύνης, τόν Θεό, τήν Ἁγία Τριάδα, τήν Ὑπεραγία Παρθένο καί Μητέρα τοῦ Θεοῦ καί ὅλες τίς ἐπουράνιες δυνάμεις καί τούς ἁγίους νά λάμπουν πλημμυρισμένοι ἀπό τό ἀνέκφραστο φῶς τό ὁποῖο ξεχύθηκε ἐπάνω τους».1

.         Σέ ἕνα ἀπό τά Ἀποφθέγματα τῶν Πατέρων τῆς Ἐρήμου διαβάζουμε ὅτι ἡ μαγειρική ἑνός μοναχοῦ ἦταν πολύ δημοφιλής. Οἱ ἄλλοι πατέρες τόν ρώτησαν κάποτε τί τό ἰδιαίτερο εἶχε ἡ συνταγή ἤ τά ὑλικά ἀλλά ἐκεῖνος ἀπάντησε ὅτι δέν ἦταν τίποτε ἄλλο παρά ἕνα πιάτο βραστές φακές. Μετά ἀπό πολλές πιέσεις ὁμολόγησε τό μυστικό του, ὅτι σέ κάθε στάδιο τῆς προετοιμασίας τοῦ φαγητοῦ εἶχε τή συνήθεια νά λέει μία προσευχή μετανοίας.
.         
Μιά μητέρα στό σπίτι μπορεῖ νά εἶναι πολυάσχολη, ἀλλά παρ᾽ ὅλα αὐτά εἶναι πιό ἐλεύθερη νά προσεύχεται ἀπό κάποιον πού ἐργάζεται ἔξω ἀπό τό σπίτι. Γενικά, μιά μητέρα πρέπει νά ἐργάζεται ἔξω ἀπό τό σπίτι μόνο γιά σοβαρούς λόγους καί πρέπει πάντοτε νά ἔχει τή συναίσθηση ὅτι ἡ οἰκογένεια εἶναι τό πρῶτο της καθῆκον. Νά ἐργάζεται μόνο ἐάν ὁ μισθός της εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖος γιά τήν οἰκογένεια. Μιά ἀλλαγή ἀπό τό περιβάλλον τοῦ σπιτιοῦ ἴσως εἶναι ἀναγκαία σέ ὁρισμένες περιπτώσεις γιά ψυχολογικούς λόγους ἀλλά αὐτό δέν σημαίνει ὅτι μιά μητέρα χρειάζεται μιά πλήρους ἀπασχολήσεως ἐπαγγελματική καριέρα. Πράγματι, ἡ παρουσία τῆς μητέρας στό σπίτι ἔχει θετική ἐπίδραση στό πνεῦμα τῆς οἰκογένειας· αὐτό ἐκφράζεται ὡραῖα στήν παροιμία πού λέει ὅτι «ἡ μητέρα στό σπίτι εἶναι ὅπως ἡ καρδιά στή θέση της». Ὁ πνευματικός ρόλος τῆς μητέρας στόν «ὀργανισμό» τῆς οἰκογένειας εἶναι πολυτιμότερος ἀπό ὁποιαδήποτε οἰκονομική ἐνίσχυση πού μπορεῖ νά προσφέρει, καί εἶναι ἀναντικατάστατος, ἰδίως στή σύγχρονη «πυρηνική» οἰκογένεια.
.         
Μερικές φορές οἱ γονεῖς ἰσχυρίζονται ὅτι εἶναι πολύ ἀπασχολημένοι ἤ κουρασμένοι καί δέν μποροῦν νά τηρήσουν ἕναν κανόνα προσευχῆς. Ὡστόσο ὁ καθένας μπορεῖ σέ ὁρισμένα χρονικά διαστήματα (π.χ. κάθε ὥρα ἤ κάθε μισή ὥρα) νά προσευχηθεῖ, ἔστω καί μιά φορά, ἀργά μέ ὅλη του τήν ὕπαρξη, διώχνοντας ἀπό τό μυαλό του κάθε ἄλλη σκέψη, λέγοντας: «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱέ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με τόν ἁμαρτωλό». Ἡ ἔνταση αὐτῆς τῆς προσευχῆς, ἔστω καί τόσο σύντομης, ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα νά παραμείνει γιά πολλή ὥρα ἡ αἴσθηση τῆς προσευχῆς καί τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ, ἀκόμα κι ἄν εἴμαστε ἀπασχολημένοι μέ ἄλλες δραστηριότητες. Ἔτσι μπορεῖ κανείς νά παραμείνει σέ κατάσταση προσευχῆς μέχρι νά ξαναπροσευχηθεῖ.

.         Οἱ ἄνθρωποι λένε ὅτι ξεχνοῦν τόν Θεό, ὅταν δέν βρίσκονται στήν ἐκκλησία. Ἀλλά ἡ οἰκογένειά μας ἡ ἴδια θά πρέπει νά εἶναι μιά «μικρή ἐκκλησία». Πρέπει νά τελεῖται στό σπίτι μας ὁ ἁγιασμός, νά ἔχουμε εἰκόνες καί νά θυμιάζουμε. Ἴσως μᾶς βοηθήσει ἡ ἀκρόαση λειτουργικῆς μουσικῆς στό σπίτι. Ὡστόσο δέν συνιστᾶται ἡ ἀποφυγή ὅλων τῶν πινάκων ζωγραφικῆς ἐκτός ἀπό τίς εἰκόνες οὔτε κάθε ἄλλου εἴδους μουσικῆς ἐκτός ἀπό τούς ἐκκλησιαστικούς ὕμνους, οὔτε ὅλων τῶν συζητήσεων, πού ἀφοροῦν «κοσμικά θέματα» μέ τήν οἰκογένεια καί τούς φίλους μας. Εἶναι πολύ ἀποτελεσματικότερο νά προσπαθοῦμε νά κρατᾶμε ἀδιαλείπτως στήν καρδιά μας τό πνεῦμα τῆς προσευχῆς καί τήν αἴσθηση τῆς παρουσίας τοῦ Θεοῦ. Κάθε πρωί μποροῦμε νά προσευχόμαστε λέγοντας: «Κύριε, ἄν ἐγώ Σέ ξεχνῶ, Ἐσύ μή μέ ξεχνᾶς» «Κύριε, στρέψε τό βλέμμα Σου στά παιδιά μου, ἀκόμη καί ὅταν αὐτά δέν Σέ θυμοῦνται».

 Τό «ἕν οὗ ἐστι χρεία»

 .         Ὅταν ἀσχολούμαστε μέ τά παιδιά, γονεῖς καί δάσκαλοι, πρέπει νά καθοδηγούμαστε ἀπό τήν προσευχή. Ἀκόμη καί στίς διάφορες συνθῆκες τῆς καθημερινῆς ζωῆς οἱ γονεῖς πρέπει νά στρέφονται πρός τόν Θεό μέ προσευχή, ἔστω σύντομα ἤ χωρίς λόγια, καί μετά νά κάνουν ἤ νά ποῦν, ὅ,τι ἐμπνεύσει στήν καρδιά τους ὁ Θεός. Κάθε ἀπόφαση ἤ ἀντίδραση πρέπει νά προέρχεται ἀπό μιά προσευχομένη καρδιά μᾶλλον, παρά ἀπό λογική σκέψη. Γιά νά ἀπαντήσει στίς ἐρωτήσεις τῶν παιδιῶν ὁ ἐνήλικας πρέπει νά καθοδηγεῖται ἀπό τήν προσευχή, ἀναγνωρίζοντας ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὅτι μόνο Αὐτός γνωρίζει τί συμφέρει σέ μιά δεδομένη περίπτωση ἕνα συγκεκριμένο παιδί. Εἶναι ἀδύνατο νά δίνει κανείς πάντοτε ἐπιτυχημένες λύσεις σέ προβλήμτα τά ὁποῖα εἶναι δυνατόν νά προκύπτουν σέ ὁποιαδήποτε στιγμή, σέ διάστημα πολλῶν ἐτῶν, ἤ σέ καταστάσεις πού δυνατόν νά μεταβάλλονται ἀδιάκοπα. Διότι ὅταν μιλᾶμε γιά τήν ἀνατροφή τῶν παιδιῶν, ἀναφερόμαστε σέ ἀνθρώπινες σχέσεις καί προσωπική ἐλευθερία. Οἱ χριστιανοί γονεῖς δέν μποροῦν νά ἔχουν παρά ἕνα μόνο «κανόνα»: νά ἀπευθύνονται στόν Θεό μέ θερμή προσευχή.

.         Ὅσοι ἀσχολοῦνται μέ παιδιά, θά βοηθηθοῦν πολύ, ἄν προσεύχονται κάθε πρωί μέ τόν ἀκόλουθο τρόπο: «Κύριε καί Θεέ μου, μόνον Ἐσύ γνωρίζεις αὐτό τό παιδί πού εἶναι δικό Σου, τήν καρδιά του, τίς ἀνάγκες καί τό μέλλον του. Βοήθησέ με νά μήν πέσω σέ κανένα σφάλμα στίς σχέσεις μου μαζί του σήμερα». Μέ τή λέξη σχέσεις ἐννοοῦμε ὅλα τά λόγια, τίς πράξεις καί τίς ἀντιδράσεις μας —καί ὄχι μόνο τίς συζητήσεις πού ἀναφέρονται στόν Θεό. Πρέπει νά εἴμαστε πεπεισμένοι ὅτι ὁ Θεός εἶναι ἕτοιμος νά φωτίσει τίς καρδιές ὅλων τῶν ἀνθρώπων Του. Πρέπει νά προσπαθοῦμε νά προσευχόμαστε, διότι μόνο μέ τήν προσπάθεια ἀποκτᾶται ἡ πείρα. Αὐτή εἶναι ἡ διδασκαλία τῶν ἁγίων.

 Διάπλαση τοῦ χαρακτήρα

.         Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γράφοντας γιά τή διδασκαλία τῆς ὁμιλίας στά παιδιά, λέει κάτι πολύ σημαντικό ἀπό κάθε ἄποψη γιά τό ρόλο τῶν χριστιανῶν γονέων: ὅτι τό παράδειγμα εἶναι τό πᾶν. Λόγου χάριν, οἱ λέξεις τίς ὁποῖες χρησιμοποιοῦν οἱ γονεῖς καί ὁ τρόπος τῆς ὁμιλίας τους θά ἐπηρεάσουν τήν ὁμιλία τοῦ παιδιοῦ. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης λέει ὅτι, ἄν τά παιδιά ἀκοῦν τούς γονεῖς τους νά μιλοῦν μέ τρόπο προσβλητικό ἤ ἐπιθετικό, θά μάθουν κι αὐτά νά μιλοῦν μέ τόν ἴδιο τρόπο.
.         Καθώς μεγαλώνουν τά παιδιά θά πρέπει νά μαθαίνουν τήν ὑπακοή ἀπό πολύ μικρή ἡλικία. Εἶναι πολύ εὐκολότερο νά ἀσκηθεῖ ἕνα παιδί στήν ὑπακοή ἀπό τήν ἀρχή τῆς ζωῆς του. Κι ἐδῶ τό παράδειγμα τῶν γονέων ἔχει ἐξαιρετικά μεγάλη σημασία: Ἄν τό παιδί δέν τούς βλέπει νά σέβονται ὁ ἕνας τό θέλημα τοῦ ἄλλου, δέν θά μάθει τήν ὑπακοή. Ἡ ὑπακοή εἶναι ζωτικῆς σημασίας ἀπό πνευματική ἄποψη καί, ἄν τά παιδιά δέν τήν ἀποκτήσουν στή μικρή τους ἡλικία, θά δυσκολευθοῦν πολύ νά τή μάθουν ἀργότερα· εἶναι δύσκολο νά ἀλλάξει ἕνας ἐγωιστής ἐνήλικας, ὁ ὁποῖος ἔχει κακομάθει σ᾽ ὅλη του τή ζωή. Παιδιά πού ἔχουν μάθει νά γίνεται τό θέλημά τους ἤ νά χρησιμοποιοῦν διάφορα τεχνάσματα γιά νά πάρουν ὅ, τι θέλουν καί ὅταν τό θέλουν, δέν μποροῦν νά μάθουν νά ἀγαποῦν —γιατί ἡ ὑπακοή εἶναι μιά ἔκφραση ἀγάπης. Ἡ ὑπακοή ἀναπτύσσεται καθώς τό παιδί ὡριμάζει. Στήν ἀρχή ἔχει τήν ἔννοια: «Κάνε ὅ, τι σοῦ λένε»· Γιά ἕναν ἐνήλικα ὅμως σημαίνει: «Προτίμησε τό θέλημα τοῦ ἄλλου ἀπό ἀγάπη».
.         
Ὅταν τά παιδιά παίζουν ἤ ἀσχολοῦνται μέ κάποια δουλειά, τό παιχνίδι ἤ ἡ δουλειά δέν θά πρέπει νά εἶναι πάντα εὔκολα, οὔτε τά προβλήματα νά ἔχουν πάντα εὔκολη λύση. Ἕνα ἀπό τά λάθη τῆς σύγχρονης ζωῆς εἶναι ἡ τάση νά ἀποφεύγεται κάθε δραστηριότητα πού ἀπαιτεῖ προσπάθεια ἤ μόχθο ἤ μᾶς ἀναγκάζει νά ζητήσουμε βοήθεια κάποιου ἄλλου. Ἀκοῦμε παιδαγωγούς νά ἰσχυρίζονται ὅτι, ἄν ἕνα παιδί δέν ἔχει πάντα ἐπιτυχίες, θά ἀποκτήσει κόμπλεξ. Βεβαίως ἡ εὐχαρίστηση καί ἡ ἐπιτυχία εἶναι ἀπαραίτητες γιά τήν ἐνθάρρυνση καί χαλάρωση τοῦ παιδιοῦ. Ἀλλά πρέπει ἐπίσης νά ὑπάρχει πρόκληση, μιά εὐκαιρία νά δοκιμάσει τίς δυνατότητές του καί νά γνωρίσει ἀκόμα καί τήν ἀποτυχία. Εἶναι πνευματικά ἀναγκαῖο νά μάθει τήν ὑπομονή, τήν ἀντοχή στήν ἔλλειψη τῶν ἀνέσεων καί τήν ταπείνωση. Κι ἐδῶ τό παράδειγμα τῶν γονέων παίζει σπουδαῖο ρόλο. Τά παιδιά μαθαίνουν βλέποντας τήν ἀντίδραση τῶν γονέων τους στήν ἀρρώστια, στό πένθος, στά οἰκονομικά προβλήματα κ.λ.π.
.         
Τά παιδιά πρέπει νά ἐνθαρρύνονται νά βοηθοῦν τούς ἐνήλικες στίς δουλειές τοῦ σπιτιοῦ ἀνάλογα μέ τήν ἡλικία καί τίς δυνατότητές τους, ἀκόμα κι ὅταν εἶναι πολύ μικρά γιά νά προσφέρουν πραγματικά χρήσιμο ἔργο, ἀκόμα κι ἄν ἡ δουλειά εἶναι μερικές φορές πολύ δύσκολη γι᾽ αὐτά καί δέν μποροῦν νά τήν ἐκτελέσουν τέλεια. Ἔτσι μαθαίνουν τίς εὐθύνες τίς ὁποῖες θά πρέπει νά ἀναλάβουν, καί ἐπίσης νά μήν εἶναι ἐγωϊστές. Ἀκόμα θά μπορέσουν νά ἐκτιμήσουν περισσότερο ὅσα κάνουν γι᾽ αὐτά οἱ γονεῖς τους.

.         Ἕνα ἀπό τά χαρακτηριστικά τῆς χριστιανικῆς ζωῆς μέσα στόν κόσμο εἶναι ἡ γενναιοδωρία, ἡ φιλοξενία κάι ἡ καλωσύνη πρός ὅλους ἐκείνους πού ἔχουν ἀνάγκη. Αὐτές οἱ ἀξίες μποροῦν νά καλλιεργηθοῦν στά παιδιά ἀπό πολύ μικρή ἡλικία. Μποροῦν νά μάθουν, κυρίως μέ τό παράδειγμα, νά μοιράζονται τά πράγματά τους καί νά συμμετέχουν στή φιλοξενία τῶν ἐπισκεπτῶν.
.         Ὅσον ἀφορᾶ τήν ἐπίπληξη, ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γράφει ὅτι ὁ γονέας ὀφείλει νά τιμωρεῖ τό παιδί του περισσότερο μέ τόν τόνο τῆς φωνῆς του καί μέ τήν προειδοποίηση παρά μέ τήν φυσική βία. Ἡ Ἁγία Γραφή καί οἱ Πατέρες δέ φαίνεται νά ἀπορρίπτουν τή σωματική τιμωρία —ἀντίθετα προειδοποιοῦν νά μή χαλᾶμε τά παιδιά μέ τήν ὑπερβολική μας ἐπιείκεια. Τά λόγια τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοποθετοῦν τή σωματική τιμωρία μέσα στά πλαίσια τῆς ἀγάπης τῶν γονέων: «Ὀργίζεσθε καί μήν ἁμαρτάνετε» (Ἐφεσ. 4,26). Ἄν ὁ γλυκός λόγος δέ φέρει ἀποτέλεσμα, τότε μπορεῖ νά εἶναι ἀναγκαῖος ὁ θυμός, ἀλλά θυμός πού προέρχεται ἀπό τήν ἀγάπη καί ἔχει ὡς κίνητρο ὄχι τήν ἐπιθυμία γιά κυριαρχία, ἀλλά τήν ἐπιθυμία νά μάθουμε στό παιδί νά διακρίνει τό καλό ἀπό τό κακό. Ἡ ὀργή δέν πρέπει νά εἶναι μιά διέξοδος γιά τά πάθη μας ἀλλά παιδαγωγικό ἐργαλεῖο. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος γράφει ἀκόμα: «Ὅταν μέντοι ἴδης ἀπό τοῦ φόβου κερδάναντα, ἄνες· δεῖ γάρ τινος φύσει τῇ ἡμετέρᾳ καί ἀνέσεως».2 (Ὅταν ὄμως δεῖς ὅτι ὁ φόβος ὠφέλησε, ἄφησέ τόν· γιατί ἡ φύση μας ἔχει ἀνάγκη καί ἀπό κάποια ἄνεση).

.         Ἄν ἡ σχέση ἑνός παιδιοῦ μέ τούς γονεῖς του εἶναι στέρεα καί ἄν τό παιδί ἐμπιστεύεται καί σέβεται τούς γονεῖς του, ἀρκεῖ μερικές φορές μιά αὐστηρή ἤ θλιμμένη ἔκφραση τοῦ προσώπου γιά νά ἀναγνωρίσει τό παιδί ὅτι σφάλλει. Στό βίο τοῦ Ἁγίου Σιλουανοῦ διαβάζουμε ὅτι, ὅταν σέ νεαρή ἡλικία ἔπεσε σέ ἁμάρτημα, τοῦ εἶπε ὁ πατέρας του τήν ἑπόμενη μέρα: «Ποῦ ἤσουν χθές, παιδί μου; μέ πονοῦσε ἡ καρδιά μου»3. Οἱ μειλίχιοι αὐτοί λόγοι του ἐντυπώθηκαν στήν ψυχή τοῦ Ἁγίου Σιλουανοῦ. Μιά ἄλλη φορά ὁ Ἅγιος Σιλουανός ἑτοίμασε κρέας γιά τό γεῦμα ἐκείνων πού ἐργάζονταν στούς ἀγρούς ἄν καί ἦταν Παρασκευή. Ὁ πατέρας του περίμενε ἕξι μῆνες γιά νά τοῦ πεῖ: «Θυμᾶσαι, παιδί μου, πού μοῦ ἔβρασες χοιρινό κρέας στό χωράφι; Ἦταν Παρασκευή, ξέρεις, καί τό ἔτρωγα σάν νά ἦταν ψοφίμι». «Καί γιατί δέν μοῦ τό εἶπες τότε;» «Δέν ἤθελα νά σέ συγχύσω, παιδί μου».4 Αὐτό δέν ἦταν ἁπλῶς ἥπια συμπεριφορά —εἶναι τό ἀποτέλεσμα μιᾶς βαθειᾶς σχέσης ἐμπιστοσύνης καί σεβασμοῦ.

.         Ἡ πειθαρχία πρέπει νά εἶναι λογική καί δίκαιη. Σκοπός τῆς πειθαρχίας εἶναι νά μάθουν τά παιδιά νά διακρίνουν τό καλό ἀπό τό κακό. Τά παιδιά εἶναι πολύ εὐαίσθητα ὅσον ἀφορᾶ τή δικαιοσύνη καί ἀναστατώνονται ὅταν οἱ γονεῖς ἐξοργίζονται ὑπερβολικά γιά τό τίποτε, ἤ ὅταν ἡ τιμωρία χρησιμοποιεῖται ἀπροειδοποίητα. Ὅταν προειδοποιοῦμε πρίν ἀπό τήν τιμωρία, ἡ ἀπειλή μας δέ θά πρέπει νά ξεπερνᾶ τά ὅρια αὐτοῦ πού πραγματικά θά κάνουμε. Μετά τήν τιμωρία πρέπει νά δείχνουμε στό παιδί ὅτι εἴμαστε ἕτοιμοι νά τό συγχωρήσουμε. Πολύ συχνά τά παιδιά ἔχουν τήν αἴσθηση ὅτι οἱ γονεῖς τους δέν τά ἀγαποῦν ὅταν κάνουν ἀταξίες. Δέν ἀγαποῦμε τήν ἁμαρτία, ἀγαποῦμε ὅμως τόν ἁμαρτωλό.

.         Ἡ ἀγάπη μας γιά τά παιδιά μας πρέπει νά εἶναι γι᾽ αὐτά μιά εἰκόνα τῆς ἀγάπης τοῦ Θεοῦ γιά τόν ἄνθρωπο. Αὐτό σημαίνει ὅτι, ἄν τό παιδί ὁμολογήσει ἕνα σφάλμα του ἤ δείξει εἰλικρινῆ μετάνοια, θά πρέπει νά ἐλαφρύνουμε ἀνάλογα τήν ἐπίπληξη ἤ τήν τιμωρία, τουλάχιστον ὅσον ἀφορᾶ τήν ψυχική μας διάθεση. Αὐτό δέ σημαίνει ὅτι δικαιολογοῦμε τό σφάλμα ἤ ὅτι δείχνουμε πώς ἔστω τό δικαιολογοῦμε· ἐνθαρρύνουμε ὅμως μέ αὐτόν τόν τρόπο τά παιδιά μας νά μήν ἐπιχειροῦν νά κρύβουν τά σφάλματά τους ἤ νά μή «προφασίζονται προφάσεις ἐν ἁμαρτίαις» (Ψαλμ. ΡΜ´4). Ἐπιθυμοῦμε νά δώσουμε στά παιδιά μιά γεύση τῆς χαρᾶς τοῦ ἀσώτου υἱοῦ πού ἐπιστρέφει στόν πατέρα του, ἐπειδή αὐτή εἶναι ἡ εἰκόνα καί τῆς δικῆς μας σχέσεως μέ τόν Θεό. Ἡ ἀπάτη εἶναι πολύ σοβαρότερο σύμπτωμα ἀπό ὁποιαδήποτε ἀταξία· ἄν ὑπάρχει ἀπάτη μεταξύ παιδιοῦ καί γονέων, θά εἶναι πολύ δύσκολο νά διατηρήσουν τήν ἐπικοινωνία τους.
.         
Δέν πρέπει ποτέ νά τιμωροῦμε ἤ νά φοβερίζουμε τά παιδιά χρησιμοποιώντας τό ὄνομα τοῦ Χριστοῦ. Νά μήν ὑποβάλλουμε ποτέ στό παιδί τήν ἰδέα ὅτι ὁ Χριστός δέν τό ἀγαπᾶ ὅταν κάνει ἀταξίες, ἤ ὅτι ἡ ἀρρώστιά του εἶναι τιμωρία ἀπό τόν Χριστό. Θά πρέπει νά ἔχουμε ἐμεῖς οἱ ἴδιοι ἀρκετό κῦρος καί νά μή χρειάζεται νά μετατρέπουμε τόν Χριστό σέ χωροφύλακα. Τά παιδιά θά μισήσουν τόν Χριστό, ἄν, ὅταν ἀρρωσταίνουν, ἤ βλέπουν ἄλλους ἀρρώστους, νομίζουν ὅτι τά τιμωρεῖ γιά τήν ἁμαρτία τους, ἤ ἄν νομίζουν ὅτι ὁ Χριστός δέν τά ἀγαπᾶ ὅταν κάνουν ἀταξίες. Ἄλλωστε αὐτό δέν εἶναι ἀλήθεια· ὁ Χριστός ἀγαπᾶ τούς ἁμαρτωλούς καί πέθανε γι᾽ αὐτούς.
.         
Ὅταν διδάσκουμε στό παιδί πειθαρχία καί ὑπακοή, πρέπει νά ἀφήνουμε περιθώρια γιά τήν προσωπική ἀνάπτυξη καί τό χαρακτήρα του. Ὁ παιδαγωγικός μας στόχος δέν εἶναι νά συντρίψουμε τή θέληση τοῦ παιδιοῦ οὔτε νά τό «δαμάσουμε» σάν ἕνα μικρό ἄλογο, ὥστε νά ὑποτάξουμε τήν προσωπικότητά του στή δική μας. Ἄν καί τό μικρό παιδί πρέπει νά μάθει νά κάνει χωρίς ἀντιρρήσεις ὅ,τι τοῦ ζητοῦν, ὅμως ὁ ἀπώτερος σκοπός μας εἶναι νά ἀναπτυχθεῖ μέ τρόπο ὥστε νά μήν εἶναι ἐγωιστής, ἀλλά νά ὑπολογίζει τούς ἄλλους. Ἄν συντρίψουμε τή θέληση τοῦ παιδιοῦ, τοῦ στεροῦμε κάτι πού εἶναι ἀπαραίτητο γιά τή διαμόρφωσή του ὡς ἐλεύθερου ἀνθρώπινου προσώπου καί πού εἶναι ἐπίσης ἀπαραίτητο ὅπλο γιά τήν ἐπιβίωσή του στό χριστιανικό ἀγώνα. Ἡ βούληση εἶναι ἀπαραίτητη γιά νά βροῦμε τό δρόμο μας σ᾽ αὐτόν τόν κόσμο, ὥστε νά μή μένουμε τελείως ἐξαρτημένοι ἀπό τό περιβάλλον τοῦ σπιτιοῦ —καί αὐτή ἡ ὑπερβολική ἐξάρτηση συνήθως φαίνεται τή στιγμή πού τό παιδί φεύγει ἀπό τό σπίτι, ὅταν ἐνηλικιωθεῖ. Αὐτό δέν πρέπει νά τό ξεχνᾶμε ὅταν, γιά παράδειγμα, προσπαθοῦμε νά ἐπιβληθοῦμε σ᾽ ἕνα ἰσχυρογνῶμον βρέφος. Ἐπίσης πρέπει νά ἀκολουθοῦμε μερικές φορές τίς ἀπόψεις τῶν παιδιῶν, ἀκόμη κι ὅταν εἶναι μικρά.
.         
Δέν εἶναι φρόνιμο, ἀπό παιδαγωγική ἄποψη, νά ἀπαγορεύουμε πάντοτε· συχνά πρέπει νέ γίνονται παραχωρήσεις, ὄχι μόνο ἀπό τά παιδιά ἀλλά καί ἀπό τούς γονεῖς. Ἰδιαίτερα καθώς τά παιδιά μεγαλώνουν, οἱ αἰτίες γιά τίς ὁποῖες ἀπαγορεύουμε κάτι θά πρέπει νά εἶναι κατανοητές ἀπό αὐτά. Μποροῦμε ἀκόμα νά βροῦμε ἐναλλακτικές λύσεις ἤ νά κάνουμε συμβιβασμούς.
.         
Ἕνα πολύ μικρό παιδί, εἶναι προτιμότερο νά τό ἀπομακρύνουμε ἀπό ἕνα ἀπαγορευμένο ἀντικείμενο ἤ νά στρέφουμε τήν προσοχή του κάπου ἀλλοῦ, παρά νά τό μαλώνουμε συνεχῶς χωρίς νά ἀπομακρύνουμε τόν πειρασμό. Ἴσως στήν περίπτωση ἑνός ἐξαιρετικά ἀνυπότακτου παιδιοῦ θά ὠφελοῦσε περισσότερο, ἄν τό ἀφήναμε νά ἔχει προσωπική ἐμπειρία ὁρισμένων πραγμάτων. Μερικές φορές ἡ ἀπαγόρευση ἔχει τό ἀντίθετο ἀποτέλεσμα ἀπό αὐτό πού ἐπιδιώκουμε: τό παιδί ἐπιθυμεῖ κάτι ἀπαγορευμένο περισσότερο ἀπό πρίν καί δέν μπορεῖ νά πάψει νά τό σκέπτεται. Ἡ ἀπαγόρευση, ὅταν εἶναι ἀναγκαία, θά εἶναι πολύ ἀποτελεσματική, ἄν τά παιδιά μας ἔχουν μάθει ἀπό τήν ἐμπειρία τους νά ἐμπιστεύονται καί νά σέβονται τή γνώμη μας. Δέν πρέπει νά περιμένουμε ὅτι τά παιδιά μας θά εἶναι πάντα ἱκανοποιημένα ἀπό τίς ἀπαντήσεις μας στά αἰτήματά τους, ἀλλά ἄς μήν ἀφήσουμε τή μνησικακία νά γίνει μόνιμο στοιχεῖο στή σχέση τους μαζί μας. Μερικές φορές εἶναι ἀνάγκη νά ἐπιμένουν οἱ γονεῖς, ἀλλά αὐτό ἀπαιτεῖ διάκριση καί προσευχή. Μερικές φορές οἱ γονεῖς προτείνουν στά παιδιά τους νά ζητοῦν τήν εὐλογία τοῦ πνευματικοῦ τους πατέρα πρίν κάνουν κάτι· σ᾽ αὐτήν τήν περίπτωση καί οἱ γονεῖς πρέπει νά ἐνεργοῦν σύμφωνα μέ τό λόγο τοῦ ἱερέα.
.         
Εἶναι σημαντικό γιά τά παιδιά νά αἰσθάνονται καί νά βλέπουν ὅτι οἱ γονεῖς συμφωνοῦν μεταξύ τους. Σέ πρακτικό ἐπίπεδο αὐτό σημαίνει ὅτι, ἄν ὁ πατέρας καί ἡ μητέρα ἔχουν μιά διαφωνία, θά πρέπει, ὅσο εἶναι δυνατόν, νά φαίνεται ὅτι λύνουν τή διαφορά τους εἰρηνικά. Δέν πρέπει νά μαλώνουν, καί μάλιστα μπροστά στά παιδιά, ἤ νά ἀντιμιλοῦν ὁ ἕνας στόν ἄλλο παρά μέ εὐγενικό τρόπο. Ἄν τά παιδιά τούς δοῦν νά καυγαδίζουν ἤ νά διαφωνοῦν, θά πρέπει νά τούς δοῦν καί νά συμφιλιώνονται. Τά παιδιά αἰσθάνονται, ἀκόμα καί χωρίς λόγια, τήν ἔνταση ἀνάμεσα στούς γονεῖς τους καί ὑποφέρουν. Δέν εἶναι δυνατόν νά περιμένουμε ἀπόλυτη ὁμοφωνία γιά ὅλα τά ζητήματα μεταξύ δύο ἀνθρώπων. Ὅμως δέν πρέπει τά παιδιά νά αἰσθάνονται ὅτι οἱ διαφορές μεταξύ τῶν γονέων τους χωρίζουν τόν ἕνα ἀπό τόν ἄλλο. Ἐπίσης δέν πρέπει ποτέ νά χρησιμοποιοῦνται ὡς ἐνδιάμεσοι συμφιλιωτές μεταξύ τῶν γονέων τους. Ἡ ὁμοφωνία μεταξύ τῶν γονέων εἶναι ζωτικῆς σημασίας γιά τήν ἀσφάλεια τῶν παιδιῶν καί ἕνα ὑπόδειγμα γιά τό δικό τους γάμο ἀργότερα.

 Σημειώσεις:

1. My Life in Christ (Jordanville Holy Trinity Monastery, 1984), σελ. 155.

2. Ἱ. Χρυσοστόμου ἔργα, Ε.Π.Ε., τόμος 30, σελ. 650-651.

3. Ἀρχιμ. Σωφρονίου, Ὁ Ἅγιος Σιλουανός ὁ Ἀθωνίτης, Ἱ. Μ. Τιμίου       Προδρόμου, Ἔσσεξ Ἀγγλίας 1990, σελ. 10.

4. Ὅπ. π. σελ. 11.

 ΠΗΓΗ Διαδικτύου: imkby.gr

, , , , , ,

Σχολιάστε

«Ο ΛΑΟΣ ΜΑΣ ΧΡΕΙΑΖΕΤΑΙ ΕΠΕΙΓΟΝΤΩΣ ΜΙΑ ΝΕΑ ΜΕΓΑΛΗ ΙΔΕΑ»

Γι μία νέα Μεγάλη δέα

 Κωνσταντῖνος Χολέβας,
Πολιτικὸς Ἐπιστήμων

.         Διάβαζα προσφάτως γνωστὸ ἀρθρογράφο ἐφημερίδας, ἡ ὁποία στηρίζει φανατικὰ τὸ Μνημόνιο καὶ τὴν ἐξάρτηση. Τὸ συγκεκριμένο ἄρθρο προσπαθοῦσε νὰ μᾶς πείσει νὰ ξεχάσουμε τοὺς «ψευδοπατριωτισμοὺς» καὶ μὲ χαρὰ νὰ δεχθοῦμε τοὺς τεχνοκράτες, τοὺς ὁποίους στέλνει ἡ τρόϊκα γιὰ νὰ … μεταρρυθμίσουν τὸ ἑλληνικὸ κράτος. Πάντα στὴν ἑλληνικὴ ἱστορία ὑπῆρχαν μειοψηφίες εὐδιάκριτες, οἱ ὁποῖες καλλιεργοῦσαν τὴν ἐθνικὴ μειονεξία καὶ τὴν ἡττοπάθεια καὶ καλοῦσαν τὸν Ἑλληνισμὸ νὰ ὑπακούσει πειθήνια στὰ κελεύσματα τῶν ξένων … γιὰ τὸ καλό του. Μὲ ἐκπλήσσει, ὅμως, ἡ πρόταση νὰ δεχθοῦμε ξένους τεχνοκράτες, ἐνῶ εἶμαι βέβαιος ὅτι στὸν τόπο μας καὶ μορφωμένους ἔχουμε καὶ ταλαντούχους καὶ ἔμπειρους σὲ πολλὰ πεδία διοίκησης καὶ ἐπιστήμης. Γιατί τέτοια ξενομανία καὶ τέτοια ἀπόρριψη τῶν Ἑλλήνων ποὺ μποροῦν καὶ ξέρουν;
.         Στὴ νεώτερη ἱστορία μας ἀναδείξαμε πολλὰ σοφὰ καὶ ἔξυπνα μυαλά. Κάναμε καὶ συνεχίζουμε νὰ κάνουμε ἐξαγωγὴ ἐγκεφάλων. Ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας χρησιμοποιήθηκε ἐπιτυχῶς ὡς διπλωμάτης ἀπὸ τὴν Ρωσία καὶ τὴν Ἑλβετία τοῦ 19ου αἰῶνος. Ὁ μαθηματικὸς Κων. Καραθεοδωρὴς διέπρεψε διεθνῶς καὶ βοήθησε τὸν Ἀϊνστάιν νὰ διατυπώσει τὶς θεωρίες του. Ὁ Γεώργιος Παπανικολάου ἦταν ἰατρὸς μὲ παγκόσμια φήμη καὶ μὲ ἐπιτυχῆ ἀποτελέσματα στὴν διάγνωση τοῦ καρκίνου τοῦ μαστοῦ. Ὁ Κωνσταντῖνος Δοξιάδης ὑπῆρξε πρὸ ὀλίγων δεκαετιῶν διεθνοῦς κλάσεως πολεοδόμος καὶ ἐκαλεῖτο νὰ σχεδιάσει πόλεις σὲ ὅλη τὴν Ὑφήλιο. Στὶς ΗΠΑ σήμερα οἱ περισσότεροι «εἰσαγόμενοι» καθηγητὲς Πανεπιστημίου εἶναι Ἕλληνες. Κάθε χρόνο ἐπιστρέφουν στὴ χώρα μας δεκάδες ἀγόρια καὶ κορίτσια μὲ λαμπρὰ διδακτορικὰ ἀπὸ κορυφαῖα ξένα Πανεπιστήμια, ἀλλὰ δὲν τοὺς ἀξιοποιοῦμε!
.         Δὲν μᾶς λείπουν, λοιπόν, οἱ Ἕλληνες τεχνοκράτες καὶ δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ ἐκλιπαροῦμε ἀναξιοπρεπῶς τοὺς δανειστές μας νὰ μᾶς … φωτίσουν. Οὔτε δέχομαι τὴν διαδεδομένη ἄποψη ὅτι, λόγῳ ἰδιοσυγκρασίας, εἴμαστε λαὸς ἀνοργάνωτος, ἀπρογραμμάτιστος καὶ χρειαζόμαστε τοὺς ψυχροὺς Βορειοευρωπαίους νὰ μᾶς συντονίσουν. Ὅταν ὑπῆρχε σοβαρὸς σκοπός, ἱερὸ ἰδανικὸ καὶ κίνητρο βασισμένο σὲ ἀνώτερες ἀξίες, τότε ὁ Ἑλληνισμὸς ἀπέδειξε ὅτι μπορεῖ νὰ ὀργανώνει καὶ νὰ ὑλοποιεῖ μὲ ἐπιτυχία δύσκολα ἔργα. Θυμίζω τὸν Μακεδονικὸ Ἀγώνα, μὲ τὴν ἀφορμὴ τοῦ ἑορτασμοῦ του τὴν δεύτερη Κυριακὴ τοῦ Ὀκτωβρίου. Μόλις δέκα χρόνια ἀπὸ τὴν πτώχευση τοῦ Χ. Τρικούπη (1893) καὶ πέντε χρόνια μετὰ ἀπὸ τὴν ἐπιβολὴ τοῦ πολυεθνικοῦ Διεθνοῦς Οἰκονομικοῦ Ἐλέγχου (ΔΟΕ- ἡ τρόικα τῆς ἐποχῆς), οἱ ἐντόπιοι Ἕλληνες τῆς Μακεδονίας καὶ οἱ ἐλεύθεροι τῆς Νοτίου Ἑλλάδος κατόρθωσαν νὰ συντονισθοῦν ἐπιτυχῶς καὶ νὰ ἀπομακρύνουν τὸν Βουλγαρικὸ καὶ Πανσλαβιστικὸ κίνδυνο ἀπὸ τὴν τότε τουρκοκρατούμενη Μακεδονία. Λίγοι σὲ ἀριθμὸ ἀσχολήθηκαν, ἀλλὰ τὸ ἔκαναν μὲ πίστη στὸν Θεὸ καὶ τὴν Πατρίδα. Κληρικοί, διπλωμάτες, στρατιωτικοί, ἐκπαιδευτικοί, ὁπλαρχηγοί,, ἐθελοντές, γυναῖκες, παιδιά. Κατόρθωσαν μὲ σωστὸ προγραμματισμὸ καὶ μὲ θαυμαστὴ ὀργάνωση νὰ προετοιμάσουν τὸ ἔδαφος γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Μακεδονίας ποὺ ἦλθε τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1912. Συντονίσθηκαν χωρὶς παρέμβαση ξένων … τεχνοκρατῶν. Διότι ὑπῆρχε μία Ἰδέα, ἕνα ἰδανικό. Ἡ ἐλευθερία καὶ ἡ ἑλληνικότητα ἑνὸς πανάρχαιου καὶ αἱματοβαμμένου τόπου.
.         Σήμερα πιστεύω ὅτι τὸ πρόβλημά μας δὲν εἶναι ἡ ἔλλειψη τεχνογνωσίας ἢ συντονισμοῦ. Εἶναι ἡ ἔλλειψη ἀξιῶν καὶ ἰδανικῶν ποὺ θὰ σταθοῦν ἱκανὰ νὰ κινητοποιήσουν τὸ ἀνεξάντλητο καὶ ἀναξιοποίητο δυναμικὸ τοῦ Ἔθνους μας. Ὡραῖοι στόχοι εἶναι ἡ οἰκονομικὴ εὐημερία, ἡ εὐρωπαϊκή μας πορεία, ἡ ἐμπορική μας διείσδυση σὲ γειτονικὲς χῶρες, ἀλλὰ δὲν παύουν νὰ ἀποτελοῦν καθαρὰ ὑλιστικὲς ἐπιδιώξεις. Ἡ ψυχὴ καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Ἕλληνα θέλει κάτι ἄλλο πιὸ σημαντικό, γιὰ νὰ ἀφυπνισθεῖ καὶ νὰ μεγαλουργήσει. Οὐκ ἐπ’ ἄρτῳ μόνον ζήσεται ἄνθρωπος, διαβάζουμε στὸ Εὐαγγέλιο. Καὶ εὐστόχως ὁ Μητροπολίτης Μεσογαίας κ. Νικόλαος τόνισε σὲ ραδιοφωνική του συνέντευξη ὅτι τὴν μεγαλύτερη εὐθύνη γιὰ τὴν κρίση τὴν ἔχει ἡ κατάντια τῆς παιδείας μας. Κατὰ τὶς τελευταῖες δεκαετίες τὰ σχολικά μας ἐγχειρίδια συμβάλλουν στὴν ἔλλειψη προτύπων καὶ ἰδανικῶν. Ἔχουν διαγράψει τὸν Θεό, τὸν πατριωτισμό, τὸν ἡρωισμὸ καὶ προβάλλουν τὸν ὠφελιμισμό. Συντείνουν στὴν ἐθνικὴ κατάθλιψη ποὺ ἔχει ἐξαπλωθεῖ ἐπικινδύνως. Ὁ λαός μας χρειάζεται ἐπειγόντως μία Νέα Μεγάλη Ἰδέα. Μόνον ἔτσι θὰ ξεδιπλώσει τὰ τάλαντά του. Μία Ἰδέα ποὺ θὰ βασίζεται στὴν οἰκουμενικότητα τῆς ἑλληνορθόδοξης παιδείας καὶ θὰ μετατρέψει τὴν Ἑλλάδα σὲ παγκόσμιο Κέντρο Μελέτης τοῦ Ἀρχαιοελληνικοῦ καὶ τοῦ Ὀρθοδόξου Πολιτισμοῦ
.         Ἔγραψε σχετικὰ ὁ διακεκριμένος δοκιμιογράφος μας Κώστας Τσιρόπουλος στὸ δοκίμιό του μὲ τίτλο «Ἡ Νέα Μεγάλη Ἰδέα»: «Γιὰ νὰ πραγματοποιηθοῦν ὅλα αὐτά, τὸ Ἔθνος χρειάζεται νὰ ἀπαλλαγεῖ ἀπὸ ἕνα παράδοξο σύμπλεγμα ποὺ τὸ βασανίζει, μίγμα ἀνωτερότητας καὶ κατωτερότητας. Ἀνωτερότητας γιὰ τοὺς προγόνους, γιὰ τὴν ἑλληνικὴ συνεισφορὰ στὴν ὑπόθεση τοῦ πολιτισμοῦ. Κατωτερότητας γιὰ τὴ φτώχειά μας, τὴν ἀνέχειά μας, τὴν οἰκονομικὴ καὶ τεχνικὴ ἢ ἐπιστημονική μας βραδυπορία. …. Καὶ ἡ Νέα Μεγάλη Ἰδέα; Εἶναι ἡ προσπάθεια νὰ δώσει ὁ νέος Ἑλληνισμὸς στὸν σημερινὸ κόσμο ἕνα ΤΥΠΟ ΖΩΗΣ ἀνθρώπινο, μεσογειακό, φωτεινό, ἰσορροπημένο ἀνάμεσα στὸ πνεῦμα καὶ στὴν ὕλη, ἐλεύθερο καὶ συζητητικό, τύπο ζωῆς ποὺ νὰ συνδιαλέγεται μὲ τὸ μυστήριο, ποὺ νὰ ἔχει μία ἔξαρση ἱεραποστολῆς καὶ ὑπερβατικότητας, τύπο ποὺ ἐκφράζει ἔντονα ἡ Ἑλληνικὴ Ὀρθοδοξία».
.         Μποροῦμε, ἀρκεῖ νὰ τὸ θελήσουμε. Στὴ νεώτερη ἱστορία μας ἔχουμε ξεπεράσει δυσκολοτέρες κρίσεις. Ἂς ἀλλάξουμε τοὺς στόχους τῆς παιδείας καὶ τὰ σχολικὰ βιβλία ποὺ στεροῦν ἀπὸ τὰ παιδιά μας τὴν αἰσιοδοξία τοῦ ἑλληνορθόδοξου τρόπου σκέψης καὶ ζωῆς. Ἂς ξεκινήσουμε τώρα, πρὶν νὰ εἶναι ἀργά.

Κ.Χ. 1.10.2011

 ΠΗΓΗ: antibaro.gr

ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Πρὸ ἐτῶν ἡ πρώην Πρόεδρος τῆς Βουλῆς εἶχε «προφητεύσει» ὅτι ζυγώνει ἡ ὥρα ποὺ θὰ χρειασθεῖ νὰ ἐκχωρήσουμε κυριαρχικὰ ἐθνικὰ δικαιώματα μέσα στὶς διεθνεῖς ζυμώσεις καὶ ἀνακατατάξεις. Οἱ προφητεῖες της «βγῆκαν»!Ἐξαιρέτως ὅμως ἐπαληθεύθηκαν στὴν περίπτωση τῶν κυριαρχικῶν δικαιωμάτων ΕΝΤΟΣ τῆς πατρίδος, μὲ τὴν ἐκχώρηση δικαιωμάτων στοὺς Ἐργολάβους τῆς Ἀλλοτριώσεως οἱ ὁποῖοι διέφθειραν καὶ διαφθείρουν τὸ Σχολεῖο, τὰ σχολικὰ βιβλία, ἐν γένει τὴν Παιδεία, τελικῶς τὰ παιδιά μας. Ἡ μεγαλύτερη Ἰδέα σήμερα εἶναι ἡ Κατάληψη τῶν Σχολείων. Μετὰ βλέπουμε! 

, , , ,

Σχολιάστε

«Η ΠΡΟΑΓΩΓΗ ΤΗΣ ΝΟΗΜΟΣΥΝΗΣ ΤΟΥ ΑΝΘΡΩΠΟΥ ΕΙΝΑΙ ΕΠΙΤΕΥΓΜΑ ΤΗΣ ΓΛΩΣΣΗΣ» (Γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς ξένης γλώσσας στὸ δημοτικό)

Γι τὴν διδασκαλία τς ξένης γλώσσας στ δημοτικ
Κωνσταντνος Ι. Δεσποτόπουλος 

.        Ὑπῆρξα δύο φορὲς Ὑπουργὸς Παιδείας, τὸ 1989 καὶ τὸ 1990. Εὔλογο εἶναι ἄρα τὸ ὑπεύθυνο κάπως ἐνδιαφέρον μου γιὰ τὶς σπουδαῖες ἀποφάσεις σὲ θέματα παιδείας.
.        Πληροφοροῦμαι ἀπὸ δημοσίευμα ὅτι προγραμματίζεται διδασκαλία ξένης γλώσσας ἀπὸ τὴν πρώτη ἤδη τάξη τοῦ Δημοτικοῦ, μὲ πρόσφορη ἔστω μέθοδο γιὰ τὴν δεκτικότητα μαθητῶν ἡλικίας μικρότερης καὶ τῶν δέκα ἐτῶν. Ἀνησυχῶ, λοιπόν, μήπως ἡ πρόωρη αὐτὴ διδασκαλία ἔχει ὡς ἀποτέλεσμα ὄχι τὸ ἐλπιζόμενο ἀγαθὸ τῆς διγλωσσίας, ἄλλα μᾶλλον τὸ ἐλάττωμα τῆς δυσγλωσσίας, καὶ ὄχι αὐτὸ μόνο.
.        Τὸ Δημοτικὸ Σχολεῖο, ὑπενθυμίζω, σπουδαῖο σκοπὸ μεταξὺ ἄλλων ἔχει τὴν ἀνάπτυξη τῆς νοημοσύνης τῶν μικρῶν μαθητῶν καὶ σύνδρομα τῆς ἐκφραστικῆς των ἱκανότητας. Καὶ συντελεῖται ἡ ἀνάπτυξη τῆς ἐκφραστικῆς των ἱκανότητας μὲ ὑποβοήθηση τῶν πρὸς βελτιωμένη χρήση τῆς μητρικῆς των γλώσσας.
.        Ἡ γλώσσα ὅμως, ὑπενθυμίζω ἐπίσης, δὲν εἶναι ἁπλῶς ὄργανο πνευματικῆς ἐπικοινωνίας μεταξὺ τῶν ἀνθρώπων, ἀπαραίτητη γιὰ τὴ λειτουργία τῆς κοινωνίας, ἄρα καὶ γιὰ τὴν ὕπαρξη τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ εἶναι καὶ τὸ κατ᾽ ἐξοχὴν ὄργανο παιδείας, καθὼς εἶναι ὄχι ἁπλῶς φωνὴ «τοῦ λυπηροῦ καὶ τοῦ ἡδέος σημεῖον», κάτι καὶ στὰ ζῶα ὑπαρκτό, ἀλλὰ εἶναι φωνὴ ἐκφραστικὴ νοημάτων, ἄρα καὶ θελήσεων καὶ ὀντοτήτων καὶ ἀξιῶν· εἶναι λοιπὸν μύχιο ἀγαθο τοῦ ἀνθρωπίνου πνεύματος, εἶναι, κατὰ μεταφορικὴ ἔκφραση «τὸ αἷμα τῆς ψυχῆς», εἶναι δηλαδὴ γιὰ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου ὅ,τι εἶναι τὸ αἷμα γιὰ τὸ σῶμα του.
.        προαγωγ το νθρώπου π τν κατάσταση νοημοσύνης το νηπίου στν κατάσταση νοημοσύνης το παιδιο εναι σ μέγα βαθμ πίτευγμα τς γλώσσας. Καὶ ἀποτελεῖται ἡ «γλώσσα» κάθε λαοῦ ἀπὸ σύστημα λέξεων ἀντιστοίχων πρὸς νοηματισμένα πράγματα εἴτε γεγονότα ἢ καὶ ὄντα ἐκτὸς χρόνου, ἀλλὰ καὶ σύστημα κανόνων συνειρμοῦ τῶν λέξεων. Καὶ μὲ τέτοια συγκρότηση βοηθεῖ πολύτιμα ἡ γλώσσα τὴν συνείδηση τοῦ ἀνθρώπου γιὰ στερεὴ πνευματικὴ διακατοχή, ἔστω κατὰ μέρος μόνο, τῶν συστατικῶν τῆς ζωῆς του καὶ τοῦ γύρω του κόσμου, ἀλλὰ καὶ γιὰ περαιτέρω διερεύνησή των.
.        Ἐμπεδώνεται, λοιπόν, στὴν συνείδηση τοῦ μικροῦ παιδιοῦ ἡ γνώση κάθε πράγματος εἴτε γεγονότος, καθὼς αὐτὸ κατονομάζεται μὲ ὁρισμένη λέξη καὶ ἡ λέξη αὐτή, ἀφοῦ ἀκουσθεῖ ἀπὸ τὸ μικρὸ παιδὶ γιὰ τὴ σήμανσή του, παραμένει θησαυρισμένη στὴν παιδικὴ συνείδηση, ἀγαθό της ἤδη ἕτοιμο πρὸς χρήση. Ἐξ ἄλλου, τὸ μικρὸ παιδὶ καὶ οἰκειώνεται μὲ τὶς μεταβολὲς τῶν μὴ ἄκλιτων λέξεων στὶς καταλήξεις τῶν, καὶ μὲ τὸν συνειρμὸ τῶν λέξεων γιὰ σχηματισμὸ προτάσεων καὶ μὲ τὸν πρόσθετο αὐτὸ καταρτισμὸ ἀποκτάει τὴν ἱκανότητα γιὰ χρήση τῶν ἐκμαθημένων ἤδη μονοσήμαντων λέξεων.
.        Ποιό θ εναι, λοιπόν, τ ποτέλεσμα, ἐὰν κτς π τν ρισμένη λέξη τς μητρικς γλώσσας, τ σημαίνουσα ρισμένο πράγμα γεγονς προσφέρεται πρς τ μικρ παιδ γι σήμανση το διου ατο πράγματος γεγονότος κα μία λέξη λλη προερχόμενη π τ λεξιλόγιο ξένης γλώσσας, κα ταν προβάλλονται σύνδρομα στ συνείδηση το μικρο παιδιο, μ τ διδασκαλία ξένης γλώσσας κα συνειρμο λέξεων λλότροποι, κα συμβίβαστοι πρς τος μόλις οκείους του π τ μητρική του γλώσσα; Εναι βέβαιο, σχεδόν, τι θ περιέρχεται τ μικρ παιδ σ δυσυπέρβλητη σύγχυση, ὡς πρὸς τὴν ὀνομασία πραγμάτων καὶ γεγονότων καὶ σὲ ἀμηχανία ὡς πρὸς τὸν συνειρμὸ τῶν λέξεων γιὰ τὴν ἔκφραση διανοημάτων, ἐφ᾽ὅσον περιάγεται σὲ δυσχέρεια ταυτισμοῦ λέξεων καὶ σημαινομένων των, ἀλλὰ καὶ ριπτάζεται μεταξὺ διαφορετικῶν τρόπων συνειρμοῦ τῶν λέξεων.
.        Ὡς Ὑπουργὸς Παιδείας πρὶν εἴκοσι χρόνια εἶχα παρεμποδίσει τὴν εἰσαγωγὴ στὰ Δημοτικὰ Σχολεῖα ὑπολογιστῶν πρὸς χρήση τῶν μικρῶν μαθητῶν, γιατί διέβλεψα κίνδυνο ἐθισμοῦ των σὲ πνευματικὴ ραστώνη, ἐπιβλαβέστατη γιὰ τὴν ἀνάπτυξη τῆς νοημοσύνης των. Παρόμοια, τώρα, μὲ τὸ δικαίωμα καὶ τῶν πρεσβείων τῆς ἡλικίας ἐπισημαίνω τὴν ἐπιζήμια γιὰ τὴν παιδεία παρασυνέπεια τῆς διδασκαλίας ξένης γλώσσας ἀπὸ τὴν πρώτη ἤδη Τάξη τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου. Ἀδιαφορῶ ἄν μοῦ καταλογισθεῖ ἀπὸ τοὺς ἀντιφρονοῦντες ὑπέρμετρη σωφροσύνη.
.        Εὔχομαι τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας νὰ σεβαστεῖ τὸν κύριο σκοπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Σχολείου, τὴν ἀνάπτυξη τῆς νοημοσύνης τῶν μικρῶν μαθητῶν, καὶ σύνδρομα τῆς ἐκφραστικῆς των ἱκανότητας πρὸς σαφήνεια καὶ ἀκρίβεια, ἐπιτεύξιμη, πιστεύω, μὲ τὴν διδασκαλία σ᾽ αὐτοὺς μόνης τῆς μητρικῆς των γλώσσας καὶ νὰ προγραμματίσει τὴν διδασκαλία τῆς ξένης γλώσσας γιὰ μαθητὲς προχωρημένης κάπως ἡλικίας ἀλλὰ καὶ προπάντων νὰ σεβασθεῖ τὴν ἑλληνικὴ γλώσσα, μητρικὴ γλώσσα τῆς φιλοσοφίας καὶ τῆς ἐπιστήμης, χορηγὸ πλείστων λέξεων στὶς ξένες γλῶσσες γιὰ τὴν ἔκφραση τῶν ἐννοιῶν τοῦ πολιτισμοῦ.

 ΠΗΓΗ: «Νέα Εὐθύνη» Σεπτ. – Ὀκτ. 2011
Διαδίκτυο: alopsis.gr 

.        ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Τί νὰ σεβασθοῦν; Ποιοί νὰ τὸ σεβασθοῦν; Τί σημαίνει σεβασμὸς γιὰ τοὺς Ἐργολάβους τῆς Ἀλλοτριώσεως; Ὑπάρχει ἆραγε τέτοια λέξη; .
 .        Τελικῶς δὲν πρόκειται γιὰ διαφορὰ ἀντιλήψεων ἢ μεθόδων. Πρόκειται γιὰ διαφορὰ στόχων καὶ ἐπιδιώξεων. Ὁ Ἀκαδημαϊκὸς Κ. Δεσποτόπουλος, πρώην ὑπουργὸς Παιδείας, στοχεύει στὴν ἑλληνικὴ ἀγωγὴ καὶ παιδαγωγικῶς ὀρθὴ μόρφωση. Καὶ καταδεικνύει πὼς γιὰ χάρη τῆς δῆθεν ΔΙΓΛΩΣΣΙΑΣ θὰ καταντήσουμε στὴν ΔΥΣΓΛΩΣΣΙΑ. (π.χ. “μηδὲν εἰς τὸ …πηλίκιον”!) Οἱ Ἐργολάβοι τῆς Ἀλλοτριώσεως ἀντιθέτως στοχεύουν στὴν ἐξυπηρέτηση τῶν ἐπαγγελματικῶν τους ὑποχρεώσεων, τὴν Ἀλλοτρίωση, τὸν ἀφελληνισμό, τὴν ἀπαξίωση τῶν παραδοσιακῶν δομῶν, τὸν ἐξανδραποδισμὸ τοῦ φρονήματος, τὴν ἐξάλειψη τῆς ἱστορικῆς μνήμης, τὴν καταρράκωση τῆς γλωσσικῆς ἀξιοπρέπειας καὶ τὸν ἐξολοθρεμὸ τῆς αὐτοσυνειδησίας. Πολὺ ἁπλό. Μὴν κουραζόμαστε ἄλλο!

, , ,

1 Σχόλιο

Η ΑΓΩΓΗ ΤΩΝ ΠΑΙΔΙΩΝ ΚΑΙ ΟΙ ΑΣΠΑΛΑΚΕΣ ΤΗΣ ΑΠΑΙΔΕΙΑΣ

Ἡ ἀγωγὴ τῶν παιδιῶν
Γράφει μοναχς Μωυσς, γιορείτης

 .     Ἡ σύγχρονη ἐποχὴ θεωρεῖται ἀρκετὰ προοδευμένη καὶ μιλᾶ συνεχῶς γιὰ δικαιώματα, κατακτήσεις καὶ ἐλευθερίες. Ἀρκετοὶ ψυχολόγοι μιλοῦν γιὰ πλήρη ἀπελευθέρωση τῶν παιδιῶν, ν’ ἀφήνονται νὰ κάνουν ὅ,τι θέλουν, νὰ μὴν περιορίζονται καθόλου, νὰ μὴν πιέζονται ποτέ. Ἔτσι, ἂν θέλετε τὸ παιδί σας νὰ τὸ καταστρέψετε γιὰ πάντα, ἀκολουθῆστε τὶς ἑξῆς ὁδηγίες:
.     Μὴ θελήσετε νὰ τοῦ ἀρνηθεῖτε κάτι ἀπὸ πολὺ μικρό. Ὅ,τι σᾶς ζητᾶ, ἀμέσως νὰ τοῦ τὸ προσφέρετε ἁπλόχερα, δίχως κανέναν μὰ κανένα δισταγμό. Ἐκεῖνο γνωρίζει καλὰ νὰ καταφέρνει αὐτὸ ποὺ θέλει, μὲ κλάματα, φωνές, πείσματα καὶ μουτρώματα. Μεγαλώνοντας θὰ πιστέψει δυνατὰ πὼς ὅλοι εἶναι ὀφειλέτες του. Ὅταν ἀρχίζει νὰ αἰσχρολογεῖ καὶ σεῖς γελᾶτε χαρούμενα γιὰ τὸ κατόρθωμά του, θὰ τοῦ δείξετε ὅτι εἶναι ἀρκετὰ εὐφυές. Ὅταν τοῦ ἐφιστᾶτε τὴν προσοχή του σὲ κάτι ποὺ εἶναι κακό, μᾶλλον δὲν κάνετε καλά, γιατί, λένε, ἔτσι τὸ φοβίζετε καὶ τὸ ἀγχώνετε. Ἔτσι ἔκαναν οἱ στενόμυαλες γιαγιάδες. Ὅταν ἀργότερα θὰ συναντηθεῖ μὲ τὸ μυριόμορφο κακό, θὰ νομίζει ὅτι ἡ ἄδικη κοινωνία τὸν καταδιώκει.
.     Μὴν τὸ ἀφήνετε νὰ κουρασθεῖ καὶ νὰ συμμαζέψει τὰ προσωπικά του εἴδη. Ἔτσι μετὰ θὰ θεωρεῖ ὅτι εἶναι ὅλοι ὑποχρεωμένοι νὰ τὸν ὑπηρετοῦν. Ἀφῆστε νὰ βλέπει, ν’ ἀκούει καὶ νὰ διαβάζει τὰ πάντα ἀνενόχλητος. Μὴν εἶσθε τόσο βέβαιος γιὰ τὴν διάκριση καὶ τὴν κρίση του νὰ ἐπιλέγει, νὰ κρίνει καὶ νὰ ἀνθολογεῖ ὅ,τι τὸ πιὸ ὡραῖο. Μὴν τοῦ μιλᾶτε γιὰ τίποτε τὸ ἱερὸ καὶ μάλιστα συνεχίστε μπροστά του νὰ τὸ εἰρωνεύεστε καὶ νὰ εἶστε σίγουροι ὅτι μεγαλώνοντας θὰ διαλέξει τὸ καλύτερο ἀπὸ μόνο του. Φροντίστε καλὰ νὰ μὴν τοῦ λείψει τίποτε καὶ μάλιστα σὲ ἀφθονία, νὰ μὴ στερηθεῖ κάτι ὅπως ἐσεῖς καὶ ἀποκτήσει μειονεξίες, συναισθήματα κατωτερότητας καὶ κενοῦ. Ὅταν μεγαλώσει, μὲ τὸ καλό, θὰ ὑπολογίζει μόνο τὸ χρῆμα. Μὴν τοῦ ὑποδεικνύετε τί θὰ κάνει, γιατί θὰ τοῦ δημιουργήσετε ἀνεπίτρεπτα ψυχικὰ τραύματα. Θὰ πρέπει νὰ σέβεστε ἀπόλυτα τὴν προσωπική του ἐλευθερία. Ὡς μεγάλος θά ’χει ὑπερβολικὲς ἀπαιτήσεις καὶ μόνο θὰ διατάζει δίχως νὰ ἀκούει κανένα. Ἂν οἱ γονεῖς καθημερινὰ γκρινιάζουν, καβγαδίζουν, παραπονιοῦνται, φωνάζουν καὶ εἰρωνεύονται, τὰ ἴδια θὰ κάνει καὶ αὐτὸ στὸν γάμο του. Ὅταν μπλεχτεῖ στὰ δίχτυα τῆς φιληδονίας, ἀφῆστε νὰ ξεμπλεχτεῖ μόνο του. Μὴν ἀσχολεῖσθε μαζί του καὶ τὸ κουράζετε. Αὐτὸ γνωρίζει νὰ λύνει τὰ προβλήματα μόνο του. Ποτὲ μὴν πιστέψετε δασκάλους, συγγενεῖς καὶ φίλους, ἂν σᾶς τὸ παρατηρήσουν. Ὑποστηρίξτε το μπροστά του καὶ κατατροπῶστε τους. Νὰ νομίζετε ὅτι ἡ παιδαγωγική σας αὐτὴ θὰ εἶναι ἄριστη. Ὅταν θὰ μάθετε ἀργότερα γιὰ σοβαρὲς στραβοτιμονιές του, θὰ ἐπιμένετε ὅτι τοῦ δώσατε τὴν καλύτερη ἀγωγή, ὅτι τοῦ προσφέρατε πλουσιοπάροχα ὅ,τι πάντοτε σᾶς ζητοῦσε, ὅτι δὲν τοῦ εἴπατε οὔτε ἕνα ὄχι… Τὰ παραπάνω εἶναι παραλλαγὴ “ἀφορισμῶν” ποὺ διάβασα πρόσφατα.
.     Μὴν ἀκοῦτε, παρακαλῶ, σειρῆνες μ’ εὔκολες συνταγὲς ἀδιαφορίας. Τὰ γράφουμε γιὰ νὰ μὴν γεμίσετε ἀπὸ πόνους καὶ τύψεις. Τὰ γράφουμε ἀπὸ ἀγάπη. Τὰ παιδιὰ ἀξίζει ὑπομονετικὰ καὶ ἐπιμελημένα νὰ τὰ μάθουμε νὰ ἀκοῦν, νὰ σέβονται, νὰ εἶναι εὐγενικά, νὰ μιλοῦν ὡραῖα, νὰ τὰ ρίχνουμε στὸ φιλότιμο, νὰ τὰ ἀγαπᾶμε ἀληθινὰ καὶ ὄχι ἀρρωστημένα. Τὰ παιδιὰ ἀξίζουν τὴν ἀγάπη μας. Νὰ φᾶμε ἀρκετὴ ὥρα μαζί τους, νὰ κουβεντιάσουμε, νὰ παίξουμε, νὰ ἀστειευτοῦμε καὶ κάποτε νὰ ἀπαντήσουμε ὑπεύθυνα καὶ μὲ τρόπο ἁπλὸ γιὰ τὰ μεγάλα τους ἐρωτήματα, τὴν ζωὴ καὶ τὸν θάνατο, τὸν ἄνθρωπο καὶ τὸν Θεό, τὸν σκοπὸ τῆς ζωῆς καὶ τὸ βαθὺ νόημά της.

 ΠΗΓΗ: ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 31.07.11

.     ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Μὰ ἀκριβῶς ἐπειδὴ ἡ ζωὴ δὲν ἔχει σκοπὸ καὶ νόημα οὔτε βαθὺ οὔτε ρηχό, κι ἐπειδὴ αὐτὸ τὸ χαρμόσυνο μήνυμα μετὰ πάθους εὐαγγελίζεται τὸ Διαβίου Προδοτουργεῖο, γι᾽ αὐτὸ ἀκριβῶς τὸν λόγο κάθε ἄλλο παρὰ σειρῆνες εἶναι οἱ ἀνωτέρω παιδαγωγικὲς συνταγές τῆς ἀδιαφορίας. Ἀντιθέτως συστοιχοῦν μὲ τὸ ἀνθρωπομοντέλο ποὺ χρόνια ἀγωνίζεται καὶ ἐπὶ τέλους καταφέρνει στὶς μέρες μας νὰ χτίσει τὸ «Νέο Σχολεῖο» καὶ ἡ γραμμὴ τῶν Ἀσπαλάκων τῆς Ἀπαιδείας. Τῶν ἀσπαλάκων ποὺ μεθοδικὰ καὶ συστηματικὰ διαφθείρουν καὶ ἀπονευρώνουν τὶς νέες γενιές ποτίζοντάς τες μὲ ἠθικὰ βρωμόνερα καὶ ταϊζοντάς τες μὲ παιδαγωγικὰ-πολιτιστικὰ λύματα.
.     Ἂς μὴ γελιόμαστε. Ἡ ἐκδίκηση τῶν Ἀντιθέων, Ἀνθελληνικῶν, Ἀντεθνικῶν, Ἀντιανθρωπίνων ἐπιλογῶν τῆς «συντεταγμένης» κοινωνίας μας θὰ ἐπέλθει σφοδρὴ καὶ ἀλύπητη ἀπὸ τὰ προϊόντα τῆς ἴδιας τῆς κοινωνίας: τὰ παιδιά!

, , ,

Σχολιάστε

«ΠΕΣ ΣΤΟ ΠΑΙΔΑΚΙ ΣΟΥ ΤΟ ΚΑΛΟ»

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸν «Λόγο περὶ νήψεως»
τοῦ Ἀρχιμ. Αἰμιλιανοῦ Σιμωνοπετρίτου

(σελ. 89, Ἐκδ. «ΙΝΔΙΚΤΟΣ»)

.      Τὸ σκοτάδι, ὡς συνέπεια τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου, δὲν βγάζει ποτὲ στὸ φῶς. Τὸ φῶς διαλύει τὸ σκοτάδι, διότι τὸ σκοτάδι εἶναι ἀνυπόστατο, δὲν ἔχει οὐσία. Ὑπάρχει ὅμως μία περίπτωσις τὴν ὁποία πανσόφως ἐκμεταλλεύεται ὁ παντουργὸς Θεὸς γιὰ τὸ καλό μας, βγάζοντας καὶ ἀπὸ τὸ κακὸ καλό, ἀπὸ τὸ σκοτάδι φῶς. Πῶς; Διὰ τῆς μετανοίας. Βλέπω τὴν κακία μου, τὴν ἁμαρτία μου, μετανοῶ, κλαίω, θρηνῶ, ὁδηγοῦμαι στὸν Θεόν, ἀναλαμβάνω τὶς εὐθύνες μου, νήφω, καρτερῶ, καὶ μέσα μου καλλιεργεῖται ὁ καινούργιος ἄνθρωπος ποὺ βγαίνει ἀπὸ τὴν μετάνοια. ρα, τ καλ δν βγαίνει π τ κακό, λλ π τν μετάνοια, πο εναι λλος νος, νος πο τν παρέχει Θες μέσα στν καρδιά.
.    Ὅταν ἀνησυχῆ, λόγου χάριν, ὁ πατέρας ἢ ἡ μητέρα, ἐπειδὴ ἁμαρτάνει τὸ παιδί, καὶ τὸ κτυπᾶ, ὁπωσδήποτε θὰ βγάλη ἀντίθετο ἀποτέλεσμα. Διότι, ἐὰν τὸ παιδὶ κάνη ἁμαρτίες, σημαίνει ὅτι ζητάει τὴν ἁμαρτία καὶ θὰ τὰ βάλη μὲ σένα, ποὺ γίνεσαι κήρυξ τῆς ἀρετῆς. Καὶ τώρα μν φοβται ν μαρτήση, λλ μόλις πελευθερωθ π σένα, θ δηγηθ μέσως στ κακό. βία, τ κακό, δν μπορε ν βγάλη καλό.

.   Πὲς λοιπὸν στὸ παιδάκι σου τὸ καλό, μάθε του τί εἶναι ὁ Θεός. Μίλησέ του ἀπὸ τὸ πλήρωμα τῆς δικῆς σου καρδιᾶς, φώτισέ του λίγο τν συνείδησι μ τν δική σου λαχτάρα κα θεία μπειρία, καὶ μπαίνοντας μέσα του ὁ Θεός, θὰ τὸν ἀγαπήση. Μπορεῖ νὰ βρίζη, μπορεῖ νὰ κάνη ἁμαρτίες, ἀλλὰ ἔχοντας τὰ σπέρματα τοῦ Θεοῦ, ποὺ εἶναι τόσο ἰσχυρά, ὁ Θεὸς τὰ καλλιεργεῖ καὶ βγαίνει ἡ καινούργια φύτρα, τὸ καινούργιο βλαστάρι, τὸ ὁποῖο δίδει καινούργια ζωή. Αὐτὴ εἶναι ἡ μετάνοια.
.   Τ παιδ δηλαδ ατό, πειδ τ φήνεις λεύθερο, πειδ τ σέβεσαι, πειδ το επες τν λήθεια, πειδ το πεκάλυψες τί χει καρδούλα σου κα τί κόσμοι πάρχουν μέσα σ ατήν, λέγει μετά: Μά, τί φρικτ ζω πο κάνω! Τί εναι ατ μαρτία! «ναστήσομαι κα πιστρέψω ες τν Πατέρα» (Λουκ. ιε´ 18). Κα βλαστς τς μετανοίας βγάζει τν καρπ τς καινς ζως. Ἔτσι τὰ καταφέρνει ὁ Θεὸς νὰ βγάζη καὶ ἀπὸ τὸ στόμα τοῦ λύκου τὴν σωτηρία.
.    Ὁ Ἰώβ, ἀπὸ τὴν κατάρα στὴν ὁποία εἶχε πέσει, ἔβγαλε τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ καὶ ἀνεκαινίσθη. Ὁ Μωυσῆς ὁ Αἰθίοψ ἀπὸ τὰ ἐγκλήματα καὶ τὶς ληστεῖες ἔβγαλε τὴν καινούργια ἀσκητικώτατη ζωὴ καὶ ἔγινε ἀγνώριστος. Δὲν τὸν γνώρισαν κὰν οἱ παλαιοὶ σύντροφοί του καὶ οἱ ἄλλοι ληστὲς· τόσο «ἀνεκαινίσθη ὡς ἀετοῦ ἡ νεότης τοῦ» (Ψαλμ. Ρβ´ 5), ἔγινε καινούργια ἡ ζωή του.
.    Ἑπομένως, μποροῦμε νὰ ποῦμε: ποιος εναι θυμώδης, ς στρέψη λον τν θυμό, λη τν σωτερικ ντασί του πρς τὴν γάπη το Θεο, πρς τν ερήνη, πρς τ σωτήρια λόγια, πρς τ «Κύριε ησο Χριστέ, λέησον μέ, τν μαρτωλόν», χρησιμοποιώντας ὅποιον τρόπο τὸν βοηθεῖ. Κάποιος τὸ ἔλεγε κτυπώντας τὰ χέρια του. Τὸν εἶδα καὶ τὸν ρώτησα: Τί κάνεις ἐκεῖ; Καὶ μοῦ ἀπήντησε: Εἶχα μάθει μὲ τὰ μηχανήματα νὰ κουνῶ τὰ χέρια μου καὶ δὲν μπορῶ τώρα νὰ κάνω ἀλλοιῶς. Μπράβο, τοῦ λέγω, συγχαρητήρια. Βλέπετε πῶς τὸ κακό, ὁ θόρυβος, ποὺ εἶναι τὸ χειρότερο κακό, μπορεῖ νὰ βγάλη καὶ καλό; Κάποιος θαλασσινὸς τὸ ἔλεγε ἔχοντας τὴν ἐντύπωσι ὅτι ἔπιανε τὰ κουπιά, γι᾽ αὐτὸ καὶ κουνοῦσε τὰ χέρια του. Πραγματικὰ ἔπιανε τὸ κουπί, τὸν Χριστόν.
.      Ἄρα, τὸ πᾶν μποροῦμε νὰ χρησιμοποιήσωμε. Ὅ,τι μᾶς δίνει ὁ Θεός, ὅ,τι μᾶς κάνουν οἱ ἄλλοι, ὅ,τι παθαίνομε μέσα μας καὶ γύρω μας, λα εναι μεταγωγικ πρς τν Θεόν. Τόσο ἀπέραντη εἶναι ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ. Μόνον τὰ ἀποβράσματα τοῦ ἐγώ μας δὲν εἶναι σωτήρια. Αὐτὰ μᾶς ἀπομακρύνουν ἀπὸ τὸν Θεόν.

, , ,

Σχολιάστε