Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Νηστεία

ΛΟΓΟΣ τὴν Ε´ ΚΥΡΙΑΚΗ τῶν ΝΗΣΤΕΙΩΝ γιὰ τὴ συνένωση τῆς νηστείας μὲ τὴν εὐσπλαχνία καὶ τὴν προσευχὴ (Ἁγ. Ἰγν. Μπριαντσανίνωφ)–2

Λόγος τν Ε´ Κυριακ τν Νηστειν
γι
τ συνένωση τς νηστείας μ τν εσπλαχνία κα τν προσευχ

ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ,
ἐπισκόπου Καυκάσου καὶ Μαύρης Θάλασσας,
«Ἀσκητικὲς ὁμιλίες Α´» [Ἔργα-7],
ἔκδ. Ἱ. Μονῆς Παρακλήτου,
Ὠρωπὸς Ἀττικῆς 2015, σελ. 171-182

Μέρος Α´: ΛΟΓΟΣ τὴν Ε´ ΚΥΡΙΑΚΗ τῶν ΝΗΣΤΕΙΩΝ γιὰ τὴ συνένωση τῆς νηστείας μὲ τὴν εὐσπλαχνία καὶ τὴν προσευχὴ (Ἁγ. Ἰγν. Μπριαντσανίνωφ)

.           Σὲ δύσκολες περιστάσεις, πρὶν ἀπὸ τὴν ἔναρξη σοβαρῶν ἔργων ἢ στὴ διάρκεια μεγάλων θλίψεων, οἱ ἅγιοί του Θεοῦ διπλασίαζαν τὴ νηστεία τους καὶ τὶς προσευχές τους. Ὁ ἴδιος ὁ Σωτήρας μας, ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, μᾶς ἔδωσε τὸ σχετικὸ παράδειγμα. Πρὶν ἀρχίσει τὸ σωτήριο κήρυγμά Του, ἀποσύρθηκε στὴν ἔρημο, ὅπου, προκειμένου ν’ ἀντιμετωπίσει τοὺς πειρασμοὺς τοῦ διαβόλου, νήστεψε σαράντα μέρες καὶ σαράντα νύχτες. «Νήστεψε», λέει ὁ μακάριος Θεοφύλακτος, «γιὰ νὰ μᾶς δείξει πὼς ἡ νηστεία εἶναι μεγάλο ὅπλο ἐναντίον τῶν πειρασμῶν, ὅπως, ἀπεναντίας, ἡ τρυφὴ εἶναι ἡ ἀρχὴ κάθε ἁμαρτίας».
.           Πρὶν ἀπὸ τὴν ἐκλογὴ τῶν δώδεκα ἀποστόλων, ποὺ θὰ ὁδηγοῦσαν τὴν οἰκουμένη στὴν πίστη καὶ στὴ σωτηρία, ὁ Κύριος ἀνέβηκε σ’ ἕνα βουνό, ὅπου ἔμεινε μίαν ὁλόκληρη νύχτα προσευχόμενος στὸν Θεό. Πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνάσταση τοῦ Λαζάρου, εὐχαρίστησε προσευχητικὰ τὸν Πατέρα Του γιὰ τὴν ἀποδοχὴ τῆς προσευχῆς Του: «Πατέρα, Σ’ εὐχαριστῶ ποὺ μὲ ἄκουσες. Ἐγώ, βέβαια, τὸ ἤξερα ὅτι πάντοτε μὲ ἀκοῦς» –γιατί τὸ θέλημα τοῦ Πατέρα καὶ τὸ θέλημα τοῦ Υἱοῦ εἶναι τὸ ἕνα καὶ μοναδικὸ θεῖο θέλημα. «Εἶπα, ὅμως, τὸ “εὐχαριστῶ” γιὰ χάρη τοῦ πλήθους ποὺ στέκει ἐδῶ γύρω, γιὰ νὰ πιστέψουν πὼς Ἐσὺ μὲ ἔστειλες». Ὅπως σ’ αὐτὴ τὴν περίσταση, ἔτσι καὶ πρὶν ἀπὸ τὴν ἐκλογὴ τῶν δώδεκα ἀποστόλων ὁ Κύριος δὲν εἶχε ἀνάγκη τὴν προσευχή. Ὡστόσο, προσευχόταν πάνω στὸ βουνὸ γιὰ μίαν ὁλόκληρη νύχτα, προκειμένου νὰ μᾶς δείξει, σύμφωνα μὲ τοὺς ἅγιους πατέρες, ἀφ᾽ ἑνός, ὅτι πρέπει νὰ κάνουμε προσευχὲς ἐκτενεῖς, ὄχι σύντομες, καὶ μάλιστα στὴ μόνωση, ὄχι ἀνάμεσα σὲ πολλοὺς ἀνθρώπους, ἀλλὰ καί, ἀφ᾽ ἑτέρου, ὅτι πρέπει νὰ προσευχόμαστε πάντοτε πρὶν προχωρήσουμε σὲ κάποιο σοβαρὸ ἐγχείρημα.
.           Τέλος, πρὶν ἀπὸ τὸν σταυρικό Του θάνατο, ὁ Κύριος πῆγε στὸν κῆπο τῆς Γεθσημανῆ, ἐκεῖ ὅπου θὰ γινόταν ἡ σύλληψή Του, προκειμένου νὰ θυσιαστεῖ γιὰ τὴ λύτρωση τῆς ἀνθρωπότητας, σύμφωνα μὲ τὸ ἕνα καὶ ἀδιαίρετο θέλημα τοῦ Πατέρα καὶ τοῦ Υἱοῦ. Ἔτσι, μᾶς ἔδειξε ὅτι ὀφείλουμε νὰ δεχόμαστε ὁποιαδήποτε συμφορά, ποὺ παραχωρεῖται ἀπὸ τὸν Θεό, σὰν ἀπαράγραπτο χρέος, νὰ τὴ δεχόμαστε μὲ αὐταπάρνηση, μὲ ὑποταγὴ καὶ πίστη στὸν παντοδύναμο Θεό, ὁ ὁποῖος ἀγρυπνᾶ, φροντίζει γιά μᾶς, ὁ ὁποῖος «ἔχει μετρημένες καὶ τὶς τρίχες τῆς κεφαλῆς μας», ὁ ὁποῖος ἔβλεπε «τὰ ὀστᾶ μας, ὅταν τὰ ἔπλαθε κρυφὰ (στὴ μήτρα τῆς μητέρας μας), καὶ τὴν ὕπαρξή μας, ὅταν διαμορφωνόταν ὡς ἔμβρυο, σὰν νὰ ἦταν στὰ ἔγκατα τῆς γῆς». Ὁ Κύριός μας ἔδειξε τὸ μέσο μὲ τὸ ὁποῖο μποροῦμε καὶ ὀφείλουμε νὰ ἐνισχύουμε τὴν ἀδύναμη ἀνθρώπινη φύση μας, ὅταν μᾶς βρίσκει μία συμφορὰ ἢ ἕνας πειρασμός. Ὁ Ἴδιος ἀφοσιώθηκε σὲ θερμὴ προσευχή. Καὶ στοὺς μαθητές Του, ποὺ εἶχαν νικηθεῖ ἀπὸ τὸν ὕπνο, εἶπε: «Μένετε ἄγρυπνοι καὶ προσεύχεστε, γιὰ νὰ μὴ σᾶς νικήσει ὁ πειρασμός».
.           Γιὰ νὰ μὴν κυριέψει καὶ νὰ μὴν καταπιεῖ τὸν ἄνθρωπο μία συμφορά, εἶναι ἀναγκαία ἡ προσευχή. Γιὰ νὰ νικηθεῖ μία συμφορά, εἶναι ἀναγκαία ἡ πνευματικὴ δύναμη ἤ, ἀλλιῶς, ἡ ἀδιασάλευτη ψυχικὴ εἰρήνη ποὺ χαρίζει ἡ προσευχή. Γιὰ νὰ νικηθεῖ ὁ σατανᾶς, ποὺ ἐπιχειρεῖ μὲ λογισμοὺς λύπης καὶ ἀπελπισίας νὰ ἀναστατώσει καὶ νὰ καταστρέψει τὸν ἄνθρωπο, ὅταν τὸν βρεῖ μία συμφορὰ μὲ παραχώρηση τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἀναγκαία ἡ προσευχή. Γιὰ νὰ μὴν κλονιστεῖ ἡ πίστη τοῦ ἀνθρώπου στὸν καιρὸ μίας συμφορᾶς, εἶναι ἀναγκαία ἡ προσευχή· εἶναι ἀναγκαία, ὥστε, μέσα στὴ θλίψη, νὰ μπορέσει ὁ ἄνθρωπος, σύμφωνα μὲ τὴν παραγγελία τοῦ ἀποστόλου, νὰ χαίρεται, ἀκριβῶς ἐπειδὴ δοκιμάζεται ἀπὸ πολλοὺς καὶ διάφορους πειρασμούς. Τὴ θεόσταλτη παρηγοριὰ ἀπὸ τὴν προσευχὴ μπορεῖ νὰ τὴ νιώσει μόνο ὅποιος καθαρθεῖ πρῶτα μὲ τὴ νηστεία, καὶ μπορεῖ νὰ τὴ διαφυλάξει μόνο ὅποιος συντηρεῖ τὴν καθαρότητά του μὲ τὴ νηστεία.
.           Τὸ παράδειγμα τοῦ Κυρίου τὸ ἀκολούθησαν καὶ τὸ ἀκολουθοῦν οἱ ἀληθινοὶ μαθητές Του. Ἤδη στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ὁ ἅγιος προφήτης Δαβίδ, ὁδηγημένος, θαρρεῖς, ἀπὸ τὸν Χριστό, στὶς δύσκολες περιστάσεις τῆς ζωῆς τοῦ ἔκανε πιὸ αὐστηρὴ νηστεία καὶ πιὸ πολλὴ προσευχή. Παρόμοια καὶ ὁ ἅγιος προφήτης Δανιήλ, ὅταν, διαβάζοντας τὸ βιβλίο τοῦ προφήτη Ἱερεμία, κατάλαβε πὼς εἶχε συμπληρωθεῖ ὁ καθορισμένος ἀπὸ τὸν Θεὸ χρόνος τῆς παραμονῆς τῶν αἰχμάλωτων Ἰουδαίων στὴ Βαβυλώνα καὶ πὼς εἶχε φτάσει ὁ καιρὸς τῆς ἐπιστροφῆς τους στὴν Ἱερουσαλήμ, ἐπιδόθηκε σὲ νηστεία καὶ προσευχὴ γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῶν ὁμοεθνῶν του. «Στράφηκα τότε», λέει, «στὸν Κύριο, τὸν Θεό, ἀπευθύνοντάς Του προσευχὴ καὶ ἱκεσίες μὲ νηστεῖες, ντυμένος στὰ πένθιμα κι ἔχοντας ρίξει στάχτη ἐπάνω μου. Προσευχήθηκα, λοιπόν, ἐξομολογητικὰ στὸν Κύριο, τὸν Θεό μου».
.           Ἡ κατάσταση στὴν ὁποία φέρνουν τὸν ἄνθρωπο ἡ νηστεία καὶ ἡ προσευχή, εἶναι κατάλληλη γιὰ τὴ λήψη θείων εὐεργεσιῶν καὶ ἀποκαλύψεων. Ἔτσι, οἱ ἐλεημοσύνες, οἱ προσευχὲς καὶ οἱ νηστεῖες τοῦ ἑκατοντάρχου Κορνηλίου ἀνέβηκαν μπροστὰ στὸν Θεὸ καὶ τοῦ ἔφεραν τὸ πιὸ μεγάλο ἀγαθό: τὴ γνώση τοῦ Χριστοῦ. «Νήστευα», διηγήθηκε ὁ ἴδιος στὸν ἀπόστολο Πέτρο, «καί, στὶς τρεῖς τὸ ἀπόγευμα, προσευχόμουνα στὸ σπίτι μου, ὅταν εἶδα κάποιον νὰ στέκεται μπροστά μου μὲ ροῦχα λαμπερά». Ἦταν ὁ ἄγγελος, ποὺ εἶχε στείλει ὁ Θεός, γιὰ νὰ τοῦ γνωρίσει τὸν Χριστὸ μέσῳ τοῦ ἀποστόλου Πέτρου. Ἀλλὰ καὶ σ’ αὐτὸν τὸν ἀπόστολο, ὅταν προσευχόταν νηστικός, παρουσιάστηκε σὲ ὅραμα ἕνα μεγάλο σεντόνι, ποὺ κατέβαινε ἀπὸ τὸν οὐρανὸ στὴ γῆ. Μέσα στὸ σεντόνι ὑπῆρχαν ὅλα τὰ τετράποδα τῆς γῆς, τὰ θηρία, τὰ ἑρπετὰ καὶ τὰ πουλιά. Αὐτὰ συμβόλιζαν τὸν εἰδωλολατρικὸ κόσμο, ποὺ τὸν δέχτηκε ὁ Θεὸς στὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸν ἀξίωσε τῆς σωτηρίας.
.           Ἐπίσης, ὅταν κάποτε οἱ ἀπόστολοι βρίσκονταν σὲ λειτουργικὴ σύναξη, «λατρεύοντας τὸν Κύριο καὶ νηστεύοντας», τὸ Ἅγιο Πνεῦμα τοὺς ἀποκάλυψε πὼς εἶχε διαλέξει τὸν Βαρνάβα καὶ τὸν Παῦλο γιὰ τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου στοὺς εἰδωλολάτρες. Πρόσταξε, λοιπόν, νὰ Τοῦ τοὺς ξεχωρίσουν καὶ νὰ τοὺς στείλουν σ’ αὐτὴ τὴ διακονία. Οἱ ἀπόστολοι, μολονότι ἔλαβαν τὴν ἐντολὴ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος σὲ ὥρα προσευχῆς καὶ νηστείας, προτοῦ τὴν ἐκτελέσουν, ἐπιδόθηκαν ξανὰ σὲ προσευχὴ καὶ νηστεία. Κι αὐτό, γιὰ νὰ ἐκπληρωθεῖ μὲ τὴ συνέργεια τῆς προσευχῆς καὶ τῆς νηστείας ὅ,τι εἶχε ἀποκαλυφθεῖ μὲ τὴ συνέργεια τῆς προσευχῆς καὶ τῆς νηστείας. «Τότε», λέει ὁ συγγραφέας τῶν Πράξεων, «ἀφοῦ καὶ πάλι νήστεψαν καὶ προσευχήθηκαν, ἔβαλαν τὰ χέρια πάνω σ’ αὐτοὺς καὶ τοὺς ἀπέστειλαν». Σὲ ὅλους εἶναι γνωστὴ ἡ μεγάλη ἐπιτυχία μὲ τὴν ὁποία στεφανώθηκε τὸ ἱεραποστολικὸ ἔργο τοῦ Παύλου καὶ τοῦ Βαρνάβα, ποὺ ἔσπειραν τὸν Χριστιανισμὸ σ’ ὅλη τὴν τότε γνωστὴ οἰκουμένη.
.           Ἀναρίθμητα εἶναι τὰ παραδείγματα ποὺ μᾶς δείχνουν ὅτι οἱ ἄνθρωποι τοῦ Θεοῦ ἀξιώνονται θείων ἀποκαλύψεων, ὅταν ἀκριβῶς ἀπαλλαγοῦν ἀπὸ τὴν ὑλικότητα μὲ τὴ νηστεία καὶ στέκονται σὲ προσευχὴ μπροστὰ στὸν ἀόρατο καὶ ἀκατάληπτο Θεὸ μὲ τὸν νοῦ ἀπαλλαγμένο ἀπὸ κάθε μετεωρισμό, μὲ βαθιὰ εὐλάβεια καὶ μὲ ψυχικὴ εἰρήνη.
.           Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί! Γνωρίζοντας πιὰ τὴ σημασία καὶ τὴ δύναμη τῶν πνευματικῶν ὅπλων στὰ ὁποῖα ἀναφερθήκαμε, δηλαδὴ τῆς εὐσπλαχνίας, τῆς νηστείας καὶ τῆς προσευχῆς, ἂς τὰ ζωστοῦμε χωρὶς χρονοτριβή. Ἂς ἀποκτήσουμε τὴν εὐσπλαχνία καὶ τὴν καλοσύνη, σύμφωνα μὲ τὴν προτροπὴ καὶ τὸ φρόνημα τοῦ ἀποστόλου. Γνώρισμα τοῦ χαρακτήρα μας καὶ τῆς διαγωγῆς μας ἂς εἶναι τὸ ἔλεος. Ἂς μὴ ζητᾶμε δικαιοσύνη ἔξω ἀπὸ τὴν εὐσπλαχνία. Ἡ εὐσπλαχνία, ὡστόσο, ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὴ φθαρμένη ἀνθρώπινη φύση, εἶναι ἐνάντια στὴ θεία δικαιοσύνη. Ἀντίθετα, ἡ εὐσπλαχνία ποὺ ξεχύνεται ἀστείρευτα ἀπὸ τὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου, εἶναι συνυφασμένη μὲ τὴ θεία δικαιοσύνη καὶ ἀποτελεῖ ἔκφρασή της. Ἂς ταπεινώνουμε τὰ σώματά μας μὲ μετρημένη χρήση τροφῆς, καὶ μάλιστα τροφῆς νηστήσιμης, στὶς περιόδους τῶν Νηστειῶν ποὺ ἔχουν ὁριστεῖ ἀπὸ τὴν ἁγία Ἐκκλησία μας. Ἀλλὰ καὶ στὶς ἄλλες περιόδους ἂς χρησιμοποιοῦμε τὴν τροφὴ μὲ διάκριση, ἀνάλογα μὲ τὶς πραγματικὲς ἀνάγκες τῆς ἐνισχύσεως τῶν σωματικῶν μας δυνάμεων καὶ τῆς διατηρήσεως τῆς ὑγείας μας.

.           Καλλιεργώντας μὲ τὴ νηστεία τοῦ σώματος τὸ πνεῦμα καὶ κάνοντας τὸ ἀγγελικὸ ὡς πρὸς τὴν ἀγαθότητα, ἂς τὸ φτερώσουμε μὲ τὴν προσευχή. Ἂς ἀποκτήσει τὸ πνεῦμα μας τὴν εὐλογημένη συνήθεια νὰ πετᾶ γρήγορα καὶ συχνὰ πρὸς τὸν Θεό, ζητώντας τὴν εὐλογία καὶ τὴ βοήθειά Του σὲ ὅλα ὅσα κάνουμε. Θὰ Τὸν δοῦμε νὰ ἔρχεται κοντά μας, νὰ μᾶς βοηθάει καὶ νὰ μᾶς κατευθύνει. Ἐπιπλέον, ἀνεβάζοντας συχνὰ τὴ σκέψη μας στὸν Θεό, βαθμιαία θὰ καθαρίσουμε τὴν ψυχὴ καὶ τὴ διαγωγή μας ἀπὸ κάθε ἀνομία, μεγάλη ἢ μικρή, ποὺ θὰ μποροῦσε νὰ διαπραχθεῖ ὄχι μόνο μὲ ἔργα, ἀλλὰ καὶ μὲ λογισμοὺς καὶ μὲ αἰσθήματα. Ποιός θὰ τολμήσει νὰ καλέσει τὸν Θεὸ σὲ βοήθεια, γιὰ νὰ κάνει ἔργο ἐφάμαρτο; Ποιός θὰ τολμήσει νὰ ὑποβάλει στὸν Βασιλέα τῶν βασιλέων κάποιο αἴτημα, ἂν αὐτὸ δὲν εἶναι ἄξιο γιὰ τὸ βασιλικὸ καὶ θεϊκὸ βλέμμα, ποὺ εἰσχωρεῖ στὰ βάθη τῆς καρδιᾶς καὶ βλέπει μὲ μοναδικὴ εὐκρίνεια τὸ καθετί; «Ἂν Τοῦ ζητήσουμε κάτι σύμφωνο μὲ τὸ θέλημά Του», τότε μόνο «μᾶς ἀκούει», σύμφωνα μὲ τὸν ἀπόστολο. Ποιός, τέλος, ἀτενίζοντας ἀκατάπαυστα τὸν Θεό, δὲν ἀποκτᾶ τὴν πεποίθηση καὶ τὴν αἴσθηση ὅτι ζεῖ καὶ κινεῖται μπροστὰ στὰ μάτια Του, ὅτι Ἐκεῖνος, ὁ «πανταχοῦ παρὼν» Κύριος, παρακολουθεῖ καὶ γνωρίζει κάθε πράξη, κάθε σκέψη, κάθε αἴσθημά του; Αὐτῆς τῆς πεποιθήσεως καὶ αὐτῆς τῆς αἰσθήσεως φυσικὸ ἐπακόλουθο εἶναι ἡ πνευματικὴ πρόοδος. Ἂς μᾶς τὴ χαρίσει ὁ πολυέλεος Κύριος γιὰ τὴ δόξα τοῦ ὀνόματός Του καὶ γιὰ τὴ σωτηρία μας. Ἀμήν.

Διαφημίσεις

, ,

Σχολιάστε

ΛΟΓΟΣ τὴν Ε´ ΚΥΡΙΑΚΗ τῶν ΝΗΣΤΕΙΩΝ γιὰ τὴ συνένωση τῆς νηστείας μὲ τὴν εὐσπλαχνία καὶ τὴν προσευχὴ (Ἁγ. Ἰγν. Μπριαντσανίνωφ)

Λόγος τν Ε´ Κυριακ τν Νηστειν
γι
τ συνένωση τς νηστείας μ τν εσπλαχνία κα τν προσευχ

ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ,
ἐπισκόπου Καυκάσου καὶ Μαύρης Θάλασσας,
«Ἀσκητικὲς ὁμιλίες Α´» [Ἔργα-7],
ἔκδ. Ἱ. Μονῆς Παρακλήτου,
Ὠρωπὸς Ἀττικῆς 2015, σελ. 171-182

«Ἀγαθὸν προσευχὴ μετὰ νηστείας καὶ ἐλεημοσύνης καὶ δικαιοσύνης» (Τωβὶτ 12:8)

.           «Εἶναι καλὸ πράγμα ἡ προσευχή, ὅταν συνοδεύεται ἀπὸ τὴ νηστεία, τὴν ἐλεημοσύνη καὶ τὴ δικαιοσύνη», εἶπε ὁ ἀρχάγγελος Ραφαὴλ στὸν Τωβίτ. Μεγάλο, πράγματι, καλὸ εἶναι μία τέτοια νηστεία! Εἶναι μεγάλο καλὸ γιὰ τοὺς ἁμαρτωλούς, καθὼς ἀποτελεῖ τὴ μοναδικὴ θύρα ἐξόδου ἀπὸ τὴ σαρκικὴ κατάσταση καὶ εἰσόδου στὴ σωτήρια μετάνοια. Εἶναι μεγάλο καλὸ καὶ γιὰ τοὺς δικαίους, καθὼς ἀποτελεῖ τὸ πιὸ ἰσχυρὸ πνευματικό τους ὅπλο. Μ’ αὐτὸ τὸ ὅπλο στὰ χέρια διατηροῦν τὴν ψυχικὴ καὶ σωματική τους ἁγνότητα ὣς τὸ τέλος τῆς ἐπίγειας διατριβῆς τους. Θεμέλιο τῆς προσευχῆς τους εἶναι ἡ νηστεία καὶ θεμέλιο τῆς νηστείας τους ἡ εὐσπλαχνία. Προσεύχονται μὲ πίστη καὶ λαμβάνουν ὅλα ὅσα ζητοῦν. Ἡ σάρκα μας, ὅπως ἐπισημαίνει ὁ ὅσιος Μάρκος ὁ Ἀσκητής, προέρχεται ἀπὸ τὴ γῆ. Ὅπως ἡ γῆ, λοιπόν, ἔτσι κι αὐτὴ χρειάζεται καλλιέργεια. Οἱ σπόροι, ποὺ σπέρνονται σ’ ἕνα χωράφι ἀκαλλιέργητο, πᾶνε χαμένοι, μὴ δίνοντας κανέναν καρπό. Ἔτσι ἄκαρπη μένει καὶ ἡ προσευχὴ τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ δὲν ἔχει ὀργώσει καὶ τὸ σῶμα του καὶ τὴν καρδιά του μὲ τὴ νηστεία. περιπλάνηση κα τ βάρος τν λογισμν, ψυχρότητα κα σκληρότητα τς καρδις, ο μάταιες κα μαρτωλς φαντασίες ξουδετερώνουν τν προσευχ το χορτασμένου. Ἐπίσης, ὅπως σ’ ἕνα χωράφι ποὺ ἔχει μὲν ὀργωθεῖ ἀλλὰ δὲν ἔχει σπαρεῖ μὲ καλοὺς σπόρους, φυτρώνουν ἀγριόχορτα, ἔτσι καὶ στὴν καρδιὰ ἐκείνου ποὺ νηστεύει, φυτρώνουν τὰ ἀγριόχορτα τῆς ὑπερηφάνειας καὶ τῆς ὑψηλοφροσύνης, ἂν ἡ σωματικὴ ἄσκηση τῆς νηστείας δὲν συνοδεύεται ἀπὸ τὴν πνευματικὴ ἄσκηση τῆς προσευχῆς. Ἡ ὑπερηφάνεια καὶ ἡ ὑψηλοφροσύνη εἶναι πάντοτε ἑνωμένες μὲ τὴν περιφρόνηση καὶ τὴν κατάκριση τοῦ πλησίον, μὲ τὴν αὐταπάτη καὶ τὴν πλάνη, οἱ ὁποῖες ὁδηγοῦν στὴν καταστροφή. νηστεία εναι να σχυρ πνευματικ πλο ναντίον τν παθν κα τν δαιμόνων. ταν, μως, γίνεται ατοσκοπς , πολ χειρότερα, μέσο κενοδοξίας, τότε μεταβάλλεται σ πλο ψυχικς ατοκτονίας. Τέτοια ἦταν ἡ νηστεία τῶν Φαρισαίων, νηστεία αὐστηρὴ ἀλλὰ ἐπιζήμια.
.           «Ἐγώ», λέει ὁ Θεὸς μὲ τὸ στόμα τοῦ προφήτη Ἠσαΐα, «δὲν τὴ θέλω αὐτὴ τὴ νηστεία μὲ τὴν ὁποία κάποια μέρα ὁ ἄνθρωπος ταπεινώνει τὸν ἑαυτό του. Μὰ κι ἂν λυγίσεις τὸν τράχηλό σου σὰν τὸν κρίκο καὶ καθήσεις μὲ πένθιμο ροῦχο πάνω στὴ στάχτη, μὴ νομίσεις πὼς ἡ νηστεία σου εἶναι δεκτὴ ἀπὸ μένα. Δὲν ὅρισα ἐγὼ νὰ νηστεύεις ἔτσι, λέει ὁ Κύριος, ἀλλὰ κόβοντας κάθε δεσμὸ μὲ τὴν ἀδικία, ἀκυρώνοντας τὶς ἄνομες συμφωνίες ποὺ ἔκλεισες μὲ τρόπο βίαιο, ἀφήνοντας ἐλεύθερους τοὺς καταπιεσμένους καὶ σχίζοντας κάθε συμβόλαιο ἀθέμιτης συναλλαγῆς. Νὰ μοιράζεσαι τὸ ψωμί σου μὲ τὸν πεινασμένο καὶ νὰ βάζεις στὸ σπίτι σου τοὺς ἄστεγους φτωχούς. Ὅταν βλέπεις γυμνό, νὰ τὸν ντύνεις. Μὴν παραβλέψεις ποτὲ κανέναν συνάνθρωπό σου. Τότε θὰ λάμψεις σὰν τὸ φῶς τῆς αὐγῆς, οἱ πληγές σου γρήγορα θὰ γιατρευθοῦν, ἡ ἀρετή σου θὰ βαδίζει μπροστά σου καὶ ἡ δόξα τοῦ Θεοῦ θὰ σὲ περιβάλλει. Τότε θὰ φωνάξεις στὸν Θεό, κι Ἐκεῖνος θὰ σὲ ἀκούσει. Πρὶν ἀκόμα τελειώσεις τὴν προσευχή σου, θὰ ἀποκριθεῖ: “Ἐδῶ εἶμαι”». Ὁ προφήτης ζητάει τὴν εὐσπλαχνία πρὶν ἀπὸ τὴ νηστεία ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴ νηστεία. Βεβαιώνει πὼς προσευχ το νθρώπου πο χει συνενώσει τ νηστεία μ τν εσπλαχνία, εσακούεται σύντομα π τν Θεό, ὁ ὁποῖος δίνει τὴ χάρη Του σὲ κάθε τέτοιον ἀγωνιστή.
.           Τὸ Ἅγιον Πνεῦμα νομοθετεῖ γενικὰ τὴν ἕνωση τῆς νηστείας μὲ τὴν προσευχή. «Ἐπιστρέψτε σ’ ἐμένα μ’ ὅλη σας τὴν καρδιά», λέει ὁ Κύριος στοὺς ἁμαρτωλοὺς μὲ τὰ χείλη ἑνὸς ἄλλου προφήτη. «Νηστέψτε, κλάψτε καὶ θρηνῆστε! Σκίστε τὶς καρδιές σας καὶ ὄχι τὰ ροῦχα σας. Ἐπιστρέψτε στὸν Κύριο, τὸν Θεό σας… Σαλπίστε στὴ Σιών! Ἀφιερῶστε μέρες στὴ νηστεία, κηρύξτε ἱερὴ σύναξη!».
.           Ἕνα παράδειγμα τῆς ἀποτελεσματικότητας τῆς νηστείας καὶ τῆς προσευχῆς μᾶς ἔδωσαν οἱ μετανοημένοι Νινευΐτες. Ἡ καταστροφὴ τῆς πόλης τους, ἀποφασισμένη ἀπὸ τὸν Θεό, τοὺς εἶχε ἀναγγελθεῖ ἀπὸ τὸν προφήτη Ἰωνᾶ. Ἀφοῦ ἀπομακρύνθηκε ὁ προφήτης, κοίταζε ἐπίμονα πρὸς τὴ Νινευή, περιμένοντας κάθε στιγμὴ τὴν πραγματοποίηση τῆς τρομερῆς θείας ἀποφάσεως. Ἀλλὰ μάταια. Γιατί οἱ Νινευΐτες μετανόησαν εἰλικρινὰ καὶ τὸ ἀπέδειξαν μὲ τὴν ἐγκατάλειψη τῶν ἁμαρτωλῶν τους ἔργων, μὲ αὐστηρὴ νηστεία καὶ μὲ ἐκτενῆ προσευχή. «Καὶ ὁ Θεὸς ἄλλαξε ἀπόφαση γιὰ τὴν τιμωρία, τὴν ὁποία εἶχε πεῖ ὅτι θὰ τοὺς ἐπέβαλλε, καὶ δὲν τοὺς τιμώρησε».
.           Στὴν Καινὴ Διαθήκη ὁ Κύριος γνωστοποίησε ὅτι ἡ νηστεία θὰ γινόταν κοινὴ ἄσκηση ὅλων τῶν μαθητῶν Του, ὅταν θὰ ἔπαιρναν ἀπὸ κοντὰ τοὺς τὸν Νυμφίο, ὅταν δηλαδὴ ὁ Ἴδιος θὰ ἀναλαμβανόταν στοὺς οὐρανούς. Καὶ πῶς, ἀλήθεια, νὰ μὴ νηστεύουν στὴ γῆ οἱ μαθητές Του, πῶς νὰ μὴν κλαῖνε, πῶς νὰ μὴν πενθοῦν, ὅταν ὁ μοναδικὸς θησαυρὸς τοὺς εἶναι μακριά τους καὶ ὅταν ὁ δρόμος, ποὺ ὁδηγεῖ σ’ Αὐτόν, εἶναι γεμάτος δυσκολίες, γεμάτος ληστὲς φοβεροὺς καὶ μοχθηρούς;
.           Ὅλοι οἱ ἅγιοι τοῦ Θεοῦ πέρασαν τὴν ἐπίγεια ζωή τους μὲ νηστεία καὶ προσευχή. Ἔτσι, σύμφωνα μὲ τὴ μαρτυρία τοῦ Εὐαγγελίου, ἡ ἁγία προφήτιδα Ἄννα, θυγατέρα τοῦ Φανουήλ, «δὲν ἔφευγε ἀπὸ τὸν Ναό, ἀλλὰ λάτρευε τὸν Θεὸ νύχτα καὶ μέρα μὲ νηστεῖες καὶ προσευχές». Ἡ μεγάλη Ἰουδίθ, ὅπως διηγεῖται ἡ Ἁγία Γραφή, «νήστευε ὅλες τὶς μέρες τῆς χηρείας της», «τρία χρόνια καὶ τέσσερις μῆνες», γνώρισε ἐμπειρικὰ τὴ δύναμη τῆς προσευχῆς, μὲ τὴν προσευχὴ ἔφτασε στὴ ζωντανὴ πίστη καὶ μὲ τὴ ζωντανὴ πίστη πραγματοποίησε ἕναν θαυμαστὸ ἆθλο.
.           «Περιφρούρησα μὲ τὴ νηστεία τὴν ψυχή μου», λέει ὁ θεόπνευστος Δαβὶδ –τόσο ἰσχυρὸς εἶναι αὐτὸς ὁ ἀγώνας! «Ταπείνωνα μὲ τὴ νηστεία τὴν ψυχή μου»– τόσο ἐναντιώνεται αὐτὸς ὁ ἀγώνας στὴν αὐταρέσκεια καὶ τὴν ἔπαρση, ποὺ γεννιοῦνται ἀπὸ τὸν χορτασμὸ τῆς κοιλιᾶς. Μὲ τὴ νηστεία «ἡ προσευχή μου (θ’ ἀνέβει στὸν Κύριο καὶ) θὰ ἐπιστρέψει σ’ ἐμένα». Χωρὶς τὴ νηστεία ἡ προσευχή μου εἶναι μία θλιβερὴ θυσία στὸν μετεωρισμὸ τοῦ νοῦ, τὸν ἀχώριστο σύντροφο τοῦ χορτασμοῦ τῆς κοιλιᾶς.
.           Ὁ ἅγιος ἀπόστολος Παῦλος ἀναφέρει ἀνάμεσα στὰ γνωρίσματα τῶν ἀληθινῶν χριστιανῶν τὴν ἐπιμονὴ στὴ νηστεία καὶ τὴν προσευχή. Γιὰ τὸν ἑαυτό του ἀποκαλύπτει ὅτι πέρασε ὅλη του τὴ ζωὴ μὲ συνεχεῖς ἀγῶνες, στερήσεις καὶ θλίψεις. Κάνει λόγο τόσο γιὰ τὴν ἀκούσια πείνα, τὴν ὁποία ὑπέμενε λόγῳ τῶν περιστάσεων, ὅσο καὶ γιὰ τὴ συνεχῆ ἑκούσια νηστεία, μὲ τὴν ὁποία ταλαιπωροῦσε καὶ ὑποδούλωνε τὸ σῶμα του. Καὶ ὁ εὐαγγελιστὴς Λουκᾶς, περιγράφοντας στὶς Πράξεις τῶν Ἀποστόλων τὴν κοινὴ ζωὴ στὰ Ἱεροσόλυμα, μετὰ τὴν Ἀνάληψη τοῦ Χριστοῦ, τῶν μαθητῶν Του, τῆς Ὑπεραγίας Θεοτόκου καὶ τῶν ἄλλων γυναικών, ποὺ ἀκολουθοῦσαν τὸν Κύριο κατὰ τὴν ἐπίγεια παρουσία Του, λέει: «Ὅλοι αὐτοί, μὲ μία ψυχή, ἦταν ἀφοσιωμένοι στὴν προσευχὴ καὶ τὴ δέηση πρὸς τὸν Θεό». Ἀπ’ αὐτὰ τὰ λόγια φαίνεται ὅτι οἱ προσευχὲς τοὺς ἦταν πολὺ ἐκτενεῖς, πράγμα ποὺ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ κάνει κανεὶς χωρὶς τὴ βοήθεια τῆς νηστείας.
.           Τέτοια ἦταν ἡ βιοτὴ τῶν ἀποστόλων! Τέτοια ἦταν ἡ βιοτὴ τῶν μαρτύρων! Τέτοια ἦταν ἡ βιοτὴ τῶν ὁσίων! Τέτοια ἦταν ἡ βιοτὴ τῶν ἁγίων, τῶν ἀληθινῶν χριστιανῶν —σύζευξη τῆς ἀδιάλειπτης προσευχῆς μὲ τὴ διαρκῆ νηστεία. Μ’ αὐτὲς συνένωναν καὶ τὴν εὐσπλαχνία πρὸς τοὺς ἀδελφούς, τόσο ἐκείνους ποὺ τοὺς ἀγαποῦσαν ὅσο καὶ ἐκείνους ποὺ τοὺς μισοῦσαν. Ἡ εὐσπλαχνία τους ξεπερνοῦσε σὲ βάθος καὶ πλάτος τὰ ἀνθρώπινα μέτρα, ἦταν, θὰ λέγαμε, θεία, καθὼς τὴν ἀντλοῦσαν ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κύριο. Ὄχι μόνο συμπονοῦσαν ὅλους ὅσοι εἶχαν ὁποιεσδήποτε σωματικὲς ἢ ψυχικὲς ἀνάγκες, ὄχι μόνο συγχωροῦσαν ὅλες τὶς κακολογίες καὶ τὶς προσβολές, ἀλλὰ καὶ μὲ χαρὰ θυσίαζαν ἀκόμα καὶ τὴ ζωή τους γιὰ τὴ σωτηρία φίλων καὶ ἐχθρῶν.

ΣΥΝΕΧΙΖΕTAI: ΛΟΓΟΣ τὴν Ε´ ΚΥΡΙΑΚΗ τῶν ΝΗΣΤΕΙΩΝ γιὰ τὴ συνένωση τῆς νηστείας μὲ τὴν εὐσπλαχνία καὶ τὴν προσευχὴ (Ἁγ. Ἰγν. Μπριαντσανίνωφ)–2

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ. «Η ΑΛΛΗ ΟΨΙΣ»

, ,

Σχολιάστε

ΠΡΟΣΕΥΧΗ καὶ ΝΗΣΤΕΙΑ (Mητροπ. Γόρτυνος Ἰερεμίας)

ΠΡΟΣΕΥΧΗ καί ΝΗΣΤΕΙΑ

τοῦ Μητροπ. Γόρτυνος καὶ Μεγαλοπόλεως Ἰερεμίου

1.Ἡ εὐχή μου καί ἡ προσευχή μου, ἀδελφοί χριστιανοί, γιά σᾶς τό ἱερό ποίμνιο, πού διακονῶ, εἶναι νά προοδεύετε πνευματικά. Ἐπιθυμῶ νά στερεώνεστε ὅλο καί περισσότερο στήν πίστη καί στήν ἀγάπη τοῦ Κυρίου μας Ἰησοῦ Χριστοῦ. Ἔτσι θά κυλάει ὄμορφα ἡ ζωή σας, γιατί θά ἔχετε μέσα σας καί μέσα στήν οἰκογένειά σας τήν εὐλογία τοῦ Χριστοῦ καί τῆς Παναγίας μας. Γιά νά τό πετύχετε ὅμως αὐτό, χριστιανοί μου, χρειάζεται ἐκ μέρους σας νά ἀγαπήσετε δύο πράγματα: Τήν προσευχή καί τήν ἄσκηση. Αὐτά τά δύο πρέπει νά χαρακτηρίζουν τήν ζωή τοῦ χριστιανοῦ καί ὅποιος δέν τά ἔχει αὐτά, εἶναι δεῖγμα αὐτό ὅτι δέν εἶναικαλός χριστιανός, ὅτι δέν γεύεται τόν Θεό καί ἄς φαίνεται κατά τά ἄλλα ὡς ἕνας καλός ἄνθρωπος καί ἕνας ἀξιότιμος κύριος. Ἀπό τούς βίους τῶν ἁγίων μας ὅμως φαίνεται ὅτι αὐτά τά δύο, ἡ προσευχή καί ἡ ἄσκηση, εἶναι πολύ ἀναγκαῖα στό νά βροῦμε καί νά ζοῦμε τόν Θεό μας καί νά πετύχουμε τήν ἕνωση μαζί Του. Γιατί αὐτός εἶναι ὁσκοπός τῆς ζωῆς μας: Ἡ ἕνωσή μας μέ τόν Θεό, πού τό λέμε Θέωση. Ἐπειδή λοιπόν ἡ προσευχή καί ἡ ἄσκηση, εἶναι ἀναγκαῖα, γι ̓ αὐτάτά δύο θά σᾶς μιλήσω μέ λίγα λόγια στό φυλλάδιο αὐτό καί παρακαλῶ νά τά προσέξετε.

2. Γιά τήν προσευχή, πρῶτον, ἔχω νά πῶ, ἀδελφοί, ὅτι πρέπει νά τήν ἀγαπήσουμε πολύ, σάν τό πιό γλυκό πράγμα στήν ζωή μας καί τό πιό ἀναγκαῖο γιά νά σταθοῦμε στά πόδια μας. Ὅταν προσευχόμαστε στήν Παναγία, μιλᾶμε μέ τήν Παναγία! Πεῖτε μου, ὑπάρχει τίποτε ἀνώτερο καί γλυκύτερο ἀπ ̓ αὐτό; Ὄχι, δέν ὑπάρχει. Πραγματικά, ὅταν στεκόμαστε μπροστά σέ μιά εἰκόνα τῆς Παναγίας μας καί προσευχόμαστε σ ̓ αὐτήν, πρέπει νά νοιώθουμε ὅτι εἶναι παροῦσα ἡ Παναγία στήν εἰκόνα αὐτή καί μᾶς βλέπει καί μᾶς ἀκούει. Καί ὅταν λέμε ἀπό τήν καρδιά μας τά λίγα λόγια τῆς προσευχῆς μας, νοιώθουμε ἔπειτα χαρούμενοι καί δυναμωμένοι στήν καρδιά. Αὐτό εἶναι πραγματική χαρά, πού δέν συγκρίνεται μέ καμιά χαρά τοῦ κόσμου, οὔτε μέ σαρκικούς ἔρωτες οὔτε μέ κοσμικές προβολές καί δόξες καί τιμές. Χριστιανοί μου, νά προσεύχεστε! Ἄν καταφέρω κάποιον πού δέν προσευχόταν ἤ προσευχόταν ρηχά καί ἐπιπόλαια καί ὄχι ἐγκάρδια, ἄν τόν καταφέρω, λέγω, αὐτόν νά προσεύχεται, τότε πέτυχα καί ἐγώ στήν ἀποστολή μου ὡς ἱερέας καί ἀρχιερέας. Διαφορετικά εἶμαι ἀποτυχημένος ὡς ποιμένας καί ἄς φαντάζομαι ὅτι κάτι κάνω. Νά προσεύχεστε, χριστιανοί μου! Νά ἀνοίγετε τήν καρδιά σας καί νά μιλᾶτε στόν Θεό ἐλεύθερα. Ἕνας μεγάλος ἅγιος, ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, μᾶς λέγει ὅτι παράδειγμα προσευχῆς πρέπει νά παίρνουμε τά μικρά παιδιά.Τά παιδάκια μιλᾶνε ἐλεύθερα στόν πατέρα τους καί τοῦ λένε ἀπαιτητικά ὅτι θέλουν καραμέλλες! Ἔτσι πρέπει νά προσευχόμαστε καί  ̓μεῖς: Μέ παιδικότητα καί μέ ἐμπιστοσύνη στόν Θεό καί νά τοῦ λέμε ἐλεύθερα ὅ,τι θέλουμε. Μάθετε ὅμως, χριστιανοί μου, νά λέτε καί αὐτές τίς δύο σύντομες προσευχές, τό ΚΥΡΙΕ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΕ ΕΛΕΗΣΕ ΜΕ καί τήν ἄλλη προσευχή στήν Παναγία μας, ΥΠΕΡΑΓΙΑ ΘΕΟΤΟΚΕ ΣΩΣΟΝ ΗΜΑΣ.

3. Μαζί μέ τήν προσευχή, ἀδελφοί, πρέπει νά κάνουμε καί ἄσκηση. Πρέπει ὅλοι νά γίνουμε ἀσκητές, ἄν θέλουμε νά προοδεύσουμε πνευματικά. Εἴδατε; Οἱ ἀθλητές ἀσκοῦνται. Τά παιδιά στά σχολεῖα κάνουν ἀσκήσεις γιά νά μάθουν μαθηματικά καί ξένες γλῶσσες. Καί οἱ χριστιανοί πρέπει νά ἀσκούμαστε σέ ἀσκητικά παλαίσματα. Δηλαδή: Νά κάνουμε μετάνοιες, ὅσοι μποροῦμε. Νά πηγαίνετε μέ τά πόδια στό τάδε ἐξωκκλήσι προσευχόμενοι στό δρόμο καί λέγοντας τά αἰτήματα πού ἔχει ἡ καρδιά σας. Ἄσκηση σημαίνει γενικά νά μήν ἀγαπᾶμε τήν καλοπέραση καί τήν ἄνεση, ἀλλά νά ζοῦμε λιτά καί νά προτιμᾶμε τά ταπεινότερα καί τά πτωχότερα στήν ζωή μας. Ἄσκηση πάλι, πού εὐαρεστεῖ πολύ τόν Θεό, εἶναι τό νά βάλουμε κανόνα τό νά μήν κατηγοροῦμε κανένα. Ἀλλά ἡ καλύτερη ἔκφραση τῆς ἀσκητικότητάς μας σάν χριστιανοί εἶναι ἡ Νηστεία. Νά νηστεύετε, χριστιανοί μου! Καί ἰδιαίτερα νά μάθετε τά παιδιά σας νά νηστεύουν. Δέν θά πάθουν τίποτε, τίποτε δέν θά πάθουν, ἄν δέν φᾶνε τό κρέας ἤ τό παγωτό τήν Παρασκευή ἡμέρα. Φτάνει αὐτό σάν νηστεία γιά τά παιδιά.

–Αὐτά τά δύο, ἀδελφοί, γιά τά ὁποῖα σᾶς μίλησα, τήν νηστεία καί τήν προσευχή εἶναι πολύ δυνατά φάρμακα: Διώχνουν καί δαιμόνια. Ἔτσι μᾶς εἶπε ὁ Κύριος: «Τοῦτο τό γένος (= τῶν δαιμόνων τό γένος) ἐν οὐδενί δύναται ἐξελθεῖν εἰ μή ἐν προσευχῇ καί νηστείᾳ» (Μάρκ. 9,29).

Μέ πολλές εὐχές,
† Ἐπίσκοπος Ἰερεμίας

ΠΗΓΗ: imgortmeg.gr

, , ,

Σχολιάστε

«ΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΟΠΩΣ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ» γιὰ τὴν ὑπακοή

ἀπὸ τὸ «ΛΕΙΜΩΝΑΡΙΟΝ»
κεφάλαιο 65
Γιὰ τὸν ἀββά Στέφανο,
πρεσβύτερο τῆς λαύρας τῶν Αἰλιωτῶν

(P.G. 87)

ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

Ὁ ἀββᾶς Ἰωάννης ἐπίκλην Μολυβάς, διηγήσατο ἡμῖν περὶ τοῦ γέροντος, λέγω δὴ τοῦ ἀββᾶ Στεφάνου, λέγων, ὅτι χαλεπῶς ἐν ἀσθενείᾳ καὶ νόσῳ ὑπῆρχεν· τοῦτον ἰατροὶ ἠνάγκασαν θύματος μεταλαβεῖν. Εἶχε δὲ ὁ μακάριος οὗτος ἀδελφὸς κοσμικὸν πάνυ εὐλαβῆ, καὶ κατὰ Θεὸν ζῶντα. Ἐγένετο δὲ ἐν τῷ ἐσθίειν τὸν πρεσβύτερον τὸ θῦμα, ἐλθεῖν τὸν ἀδελφὸν αὐτοῦ τὸν κοσμικόν, καὶ ἰδὼν αὐτὸν ἐσκανδαλίσθη, καὶ ἐλυπήθη πάνυ, ὅτι, φησίν, ἀπὸ τῆς τοσαύτης ἀσκήσεως καὶ ἐγκρατείας, εἰς τὴν τελευτὴν αὐτοῦ θυτοῦ μετέλαβεν. Καὶ εὐθέως γίνεται ἐν ἐκστάσει, καὶ θεωρεῖ τινα λέγοντα αὐτῷ· Τί ἐσκανδαλίσθης εἰς τὸν πρεσβύτερον, ὅτι εἶδες αὐτὸν ἐσθίοντα θυτοῦ; Οὐκ οἶδας ὅτι δι’ ἀνάγκην μετέλαβεν καὶ δι’ ὑπακοήν; Ὄντως οὐκ ὤφειλες σκανδαλισθῆναι. Εἰ δὲ θέλεις ἰδεῖν ἐν ποίᾳ δόξῃ ἐστὶν ὁ ἀδελφός σου, στράφηθι εἰς τὰ ὀπίσω, καὶ βλέπε. Καὶ στραφείς, φησίν, εἶδεν τὸν πρεσβύτερον ἐσταυρωμένον, ὡς ἐπὶ τοῦ Χριστοῦ, καὶ λέγει, φησίν, ὁ φανείς· Ἰδὲ ἐν ποίᾳ δόξῃ ἐστίν. Δόξαζε οὖν τὸν δοξάζοντα τοὺς ἀγαπῶντας αὐτὸν ἐν ἀληθείᾳ.

Ὁ ἀββάς Ἰωάννης ὁ ὀνομαζόμενος Μολυβάς μᾶς διηγήθηκε γιὰ τὸν γέροντα -λέω δηλαδὴ τὸν ἀββά Στέφανο- ὅτι εἶχε πέσει σέ βαριὰ ἀδυναμία καί ἀρρώστια. Τὸν ἀνάγκασαν λοιπόν οἱ γιατροὶ νὰ φάει σφαχτό. Εἶχε ὁ μακάριος ἕνα ἀδελφὸ κοσμικὸ πολὺ εὐλαβῆ καὶ ποὺ ζοῦσε σύμφωνα μὲ τὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἔτυχε λοιπόν, ὅταν ἔτρωγε ὁ πρεσβύτερος τὸ κρέας, νὰ ἔλθει ὁ ἀδελφός του ὁ κοσμικός, ὁ ὁποῖος, ὅταν τὸν εἶδε, σκανδαλίστηκε πολύ, γιατί -λέει- μετὰ ἀπὸ τόση ἄσκηση καὶ ἐγκράτεια στὰ τελευταῖα του γεύτηκε κρέας. Κι ἀμέσως ἔρχεται σὲ ἔκσταση καὶ βλέπει κάποιο νὰ τοῦ λέει: «Γιατί σκανδαλίσθηκες ἀπὸ τὸν πρεσβύτερο, ποὺ τὸν εἶδες νὰ τρώει κρέας; Δὲν τὸ ξέρεις ὅτι γεύθηκε ἀπὸ ἀνάγκη καὶ γιὰ τὴν ὑπακοή; Ἀναμφισβήτητα δὲν ἔπρεπε νὰ σκναδαλισθεῖς. Ἂν ὅμως θέλεις νὰ δεῖς σὲ ποιὰ δόξα βρίσκεται ὁ ἀδελφός σου, γύρνα πίσω καὶ βλέπε». Καὶ μὲ τὸ ποὺ γύρισε πίσω, -λέει- εἶδε τὸν πρεσβύτερο σταυρωμένο ὅπως ὁ Χριστός. Καὶ τοῦ λέει αὐτὸς ποὺ τοῦ φανερώθηκε: «Δὲς σὲ ποιὰ δόξα βρίσκεται. Δόξαζε λοιπὸν αὐτὸν ποὺ δοξάζει ὅσους Τὸν ἀγαποῦν ἀληθινά».

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΘΕΟΠΝΕΥΣΤΟΝ ΔΙΑΓΓΕΛΜΑ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ

Ἰδιόμελον τῶν Ἀποστίχων
τοῦ Ἑσπερινοῦ Τετάρτης τῆς Τυρινῆς ἑβδομάδος

Περιχαρῶς δεξώμεθα πιστοί, τὸ θεόπνευστον διάγγελμα τῆς Νηστείας, ὡς πρῴην οἱ Νινευῖται, καὶ αὖθις πόρναι καὶ τελῶναι, τὸ τῆς μετανοίας κήρυγμα, παρὰ τοῦ Ἰωάννου, δι᾽ ἐγκρατείας ἑτοιμασθῶμεν πρὸς μετουσίαν, τῆς ἐν τῇ Σιὼν δεσποτικῆς ἱερουργίας, διὰ δακρύων προκαθαρθῶμεν τοῦ ἐν αὐτῇ θείου Νιπτῆρος, προσευξώμεθα ἰδεῖν τὴν τοῦ τυπικοῦ ἐνταῦθα, Πάσχα τελείωσιν, καὶ τοῦ ἀληθινοῦ ἀνάδειξιν, παρασκευασθῶμεν εἰς προσκύνησιν τοῦ Σταυροῦ, καὶ τῆς Ἐγέρσεως Χριστοῦ τοῦ Θεοῦ, βοῶντες πρὸς αὐτόν· Μὴ καταισχύνῃς ἡμᾶς, ἀπὸ τῆς προσδοκίας ἡμῶν φιλάνθρωπε!

Σχολιάστε

ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΝΗΣΤΕΙΑΣ ΤΗΣ ΠΑΝΑΓΙΑΣ (τοῦ Δεκαπενταυγούστου) [Ἅγ. Νικόδημος Ἁγιορείτης]

Περὶ τῆς Νηστείας τοῦ Δεκαπενταυγούστου
(τῆς Παναγίας)

Ἁγ. Νικοδήμου Ἁγιορείτου
Ἑρμηνεία εἰς τὸν ΞΘ´ κανόνα τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων,
Πηδάλιον, ἐκ τοῦ τυπογρ. Βαρβαρρήγου,
Ἐν Ἀθήναις 1886, σελ. 85-87

ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογρ.»

[…] Διὰ τοῦτο πρέπει ὅλοι καὶ ἱερωμένοι καὶ λαϊκοί, κοντὰ εἰς τὴν νηστείαν τῆς μεγάλης μ´ (Τεσσαρακοστῆς) νὰ φυλάττουν καὶ τὰς τρεῖς ταύτας νηστείας, τὴν τοῦ σαρανταημέρου, λέγω, εἰς τιμὴν τοῦ γεννηθησομένου Χριστοῦ γενομένην καὶ εἰς τὴν τῶν ἡμετέρων ἁμαρτημάτων ἐξάλειψιν. Τὴν τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καλουμένην […] καὶ τρίτην τὴν τοῦ Αὐγούστου εἰς τιμὴν τῆς Θεοτόκου, ἥτις μάλιστα ἐνήστευεν ἐν τῷ καιρῷ τῆς κοιμήσεώς της. Πρέπει δὲ νὰ φυλάττουν ταύτας ὄχι μὲ ξηροφαγίαν, καθὼς τὴν μεγάλην μ´, ἀλλὰ μὲ οἰνέλαιον καὶ ἰχθυοφαγίαν, ἔξω μόνον τῶν Τετράδων καὶ Παρασκευῶν ὁποῦ τυχαίνουν ἀναμεταξὺ εἰς τὰς νηστείας αὐτάς, καὶ ἔξω τῆς νηστείας τοῦ Αὐγούστου, κατὰ τὴν ὁποίαν ἅπαξ μόνον ἐν τῇ ἑορτῇ τῆς Μεταμορφώσεως ἰχθύος μεταλαμβάνομεν. Διότι αἱ νηστεῖαι αὗται, ἀγκαλὰ καὶ ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων δὲν εἶναι διωρισμέναι, ὅμως χρέος ἔχομεν νὰ φυλάττωμεν καὶ τὰς τῶν Πατέρων παραδόσεις διὰ τὴν μακρὰν συνήθειαν, τὴν ἀντὶ νόμου κρατοῦσαν. […]
…Τὰς τρεῖς νηστείας τῶν τοῦ Χριστοῦ γεννῶν, τῶν Ἁγίων Ἀποστόλων καὶ τοῦ Αὐγούστου ἐπικυροῦν ἀκόμη καὶ Συμεὼν ὁ Θεσσαλονίκης καὶ αἱ ἀπαρχῆς Διατάξεις καὶ τὰ κοινὰ τυπικὰ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν καὶ Στουδιτῶν, καὶ πάντα ἁπλῶς τὰ ἴδια τυπικὰ τῶν βασιλικῶν Μονῶν τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸ τοῦτο, τὸ νὰ ὀνομάζηται ἡ Τεσσαρακοστὴ μεγάλη, φανερώνει ὅτι εἶναι καὶ ἄλλαι νηστεῖαι, αὐτὴ ὅμως ὑπερέχει καθὼς τοῦτο κομψῶς συνάγει Συμεὼν ὁ Θεσσαλονίκης […]

, ,

Σχολιάστε

«ΑΚΡΑΙΟ “ΚΑΙΡΙΚΟ” ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ»: ΒΡΑΔΥΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ! –[1]

«ΑΚΡΑΙΟ “ΚΑΙΡΙΚΟ” ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ»:
ΒΡΑΔΥΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ!
[1]

.               Μέσα στὴν γενικὴ θεομηνία ποὺ μαστίζει τὴν χώρα, καιρική, πολιτική, οἰκονομική, κοινωνική, πνευματική (ἰδίως αὐτή) ἔχουμε καὶ ἀλλιώτικα “ἀκραῖα” καιρικὰ φαινόμενα μὲ χαρακτήρα πλέον «πανδημίας»: περιοδεῖες ἀντιγράφων ἱερῶν εἰκόνων (στὰ πρόθυρα τῆς εἰκονολατρίας!- λὲς καὶ ἡ κάθε Εἰκόνα ἀπὸ μόνη της δὲν εἶναι ἱερὴ Εἰκόνα, παρὰ μόνον ἂν εἶναι «ἀντίγραφο» συγκεκριμένης θαυματουργοῦ!, ὑποδοχὲς πρωτοτύπων Εἰκόνων μὲ «τιμὲς ἀρχηγοῦ Κράτους»!, [ὑπάρχουν πόλεις ποὺ σὲ μηνιαία σχεδὸν βάση ὑποδέχονται πρωτότυπες -αὐτὴ τὴ φορά- εἰκόνες, οἱ ὁποῖες «γιὰ πρώτη φορά» «ἐξέρχονται» — δηλαδὴ “βγαίνουν”, ἀλλὰ ἐπὶ τὸ… ἱεροπρεπέστερον «ἐξέρχονται»!!!— ], περιοδεῖες ἱ. Λειψάνων, καὶ δὲν συμμαζεύεται). Μέσα σὲ ὅλ᾽ αὐτὰ καὶ ἕνα νέο φροῦτο: οἱ βραδυνὲς Θ. Λειτουργίες (ὄχι Ἀγρυπνίες), δηλ. τέλεση τῆς Θ. Λειτουργίας ἀπὸ 8 μέχρι 10 τὸ βράδυ!
.               Μπορεῖς κάλλιστα, μὲ τὸ νέο διαφημιζόμενο προϊόν, νὰ ζεῖς ξεχωριστὲς κατανυκτικὲς ἐμπειρίες, χωρὶς νὰ χρειάζεται νὰ σηκώνεσαι νωρὶς τὸ πρωί. Τελειώνεις τὸ πρόγραμμά σου τῆς ἡμέρας  καὶ τὶς πρωταρχικὲς προτεραιότητές σου καὶ μετὰ φαγωμένος -γιατί ἀσφαλῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχεις ἀντέξει ἀπὸ τὸ μεσονύκτιο τῆς προηγουμένης νὰ παραμείνεις νηστικός!- πηγαίνεις καὶ στὴν Ἐκκλησία γιὰ μιὰ ὡραία βραδυνὴ Θ. Λειτουργία.
.               Δὲν εἶναι ὅτι ἔχουμε κυριολεκτικῶς παραφρονήσει ὡς κοινωνία, ἔχουμε «λαλήσει» καὶ ὡς ἐκκλησιαστικὸ φρόνημα. Δὲν μᾶς φτάνουν ὅλα τὰ ἄνομα καὶ ἀνώμαλα καὶ ἀφύσικα καὶ ἀπάνθρωπα, ποὺ ἐπὶ καθημερινῆς βάσεως νομοθετοῦνται, ἔχουμε ἐντελῶς παραλελυμένα καὶ τὰ πνευματικὰ-ἐκκλησιαστικὰ ἀντισώματα καὶ θεολογικὰ κριτήρια. Ἀλλὰ θὰ ἐρωτήσει κάποιος: «ἐδῶ ἔχουμε κατασκευάσει θεολογικὸ προγεφύρωμα στὴν ἀποδοχὴ τῆς ὁμοφυλοφιλίας ὡς «ἀνθρωπολογικοῦ καθεστῶτος», ἔχουμε ἀποδεχθεῖ τὴν ἀλλαγὴ φύλου, στὶς βραδυνὲς λειτουργίες θὰ κολλήσουμε;»
.               Ἐν πάσῃ περιπτώσει ἡ «ΧΡΙΣΤ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.» ἀνασύρει τὴν παλαιότερη θεολογικὴ ἀπάντηση (σὲ σχετικὸ ἐρώτημα) τοῦ ἀειμνήστου καθηγ. Ἰω. Φουντούλη, γιὰ νὰ εἶναι διαθέσιμη σὲ ὅποιον φιλοτιμηθεῖ νὰ ἀναρωτηθεῖ. Οἱ ὑπόλοιποι μποροῦν ἀνενόχλητοι νὰ συνεχίσουν τὸν καταποντισμό τους.

Εἶναι ἆραγε δυνατὴ καὶ μὲ ποιές προϋποθέσεις ἡ τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας κατὰ τὸ ἀπόγευμα ἢ τὸ βράδυ τῶν Κυριακῶν, τῶν ἑορτῶν ἢ ἄλλων ἡμερῶν τοῦ ἔτους, ὅταν οἱ ποιμαντικὲς ἀνάγκες τὸ ἐπιβάλλουν;  (Ἀπαντήσεις εἰς Λειτουργικὰς Ἀπορίας, τ. Ε´ [565], Ἀθῆναι 2003, ἐκδ. «Ἀποστολικῆς Διακονίας», σελ. 256-265)

.               Κατ’ ἀρχὴν ἡ τέλεση τῆς θείας λειτουργίας δὲν εἶναι συνδεδεμένη πρὸς καμία ἀπὸ τὶς ἐπὶ μέρους χρονικὲς στιγμὲς ἢ περιόδους τοῦ εἰκοσιτετραώρου. Κινεῖται ἐπάνω ἢ πέρα ἀπὸ αὐτές, τρόπον τινὰ μέσα στὴν ἄχρονη σφαίρα τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ, τῆς ὁποίας δὲν εἶναι μόνο εἰκόνα καὶ σύμβολο, ἀλλὰ πραγματικὴ καὶ ἀληθινὴ παρουσία. Εἶναι ἐνδεικτικὸ ὅτι καμιὰ ἀπὸ τὶς εὐχές μας, σ’ ὅλες τὶς παραλλαγὲς τῶν λειτουργικῶν τύπων τῆς οἰκουμένης, δὲν προσδιορίζει συγκεκριμένο χρονικὸ σημεῖο τελέσεώς της, οὔτε στὶς εὐχὲς τῆς συνάξεως (ἀντιφώνων, εἰσόδου, τρισαγίου, εὐαγγελίου, ἐκτενοῦς, κατηχουμένων, πιστῶν), οὔτε στὶς καθ’ αὑτὸ λειτουργικὲς εὐχές, τῆς Ἀναφορᾶς καὶ τὶς πρὸ καὶ μετὰ εὐχὲς ποὺ τὴν περιβάλλουν. Αὐτὸ γίνεται ἐμφανέστερο, ἂν συγκρίνουμε τὴν πρώτη σειρὰ τῶν εὐχῶν μὲ τὶς παράλληλες εὐχὲς ἄλλων ἀκολουθιῶν καὶ συνάξεων, ὅπως τὶς εὐχὲς τοῦ Λυχνικοῦ καὶ τοῦ Ὄρθρου, τῶν Ὡρῶν, τοῦ Ἀποδείπνου καὶ τοῦ Μεσονυκτικοῦ, καθὼς καὶ μὲ τὶς εὐχὲς τῶν ἀρχαίων ἀσματικῶν ἀκολουθιῶν τῆς τριθέκτης καὶ τῆς παννυχίδος. Ὅλες αὐτὲς ἀναφέρονται σὲ συγκεκριμένα χρονικὰ σημεῖα τοῦ εἰκοσιτετραώρου καὶ συνδυάζονται πρὸς σωτηριολογικὰ γεγονότα ποὺ συνέβησαν κατ’ αὐτά, ἀναφέροντας καὶ τὰ ἀνάλογα πρὸς τὶς ὧρες αὐτὲς αἰτήματά μας. Ἰδιαιτέρως χαρακτηριστικὴ εἶναι ἡ περίπτωση τῶν διακονικῶν, ὅπου στὴν ἀκολουθία τοῦ ὄρθρου καὶ τοῦ ἑσπερινοῦ σαφῶς προσδιορίζεται ὁ χρόνος τῆς τελέσεως («ἑωθινὴν» – «ἑσπερινήν», «τὴν ἡμέραν» – «τὴν ἑσπέραν»), ἐνῶ στὴν Θεία Λειτουργία δὲν προσδιορίζεται («πληρώσωμεν τὴν δέησιν ἡμῶν τῷ Κυρίῳ»). Ἐπίσης, ἐνῶ στὶς ἀκολουθίες τῶν ὡρῶν Γ΄, ϛ΄ καὶ Θ΄ γίνεται συγκεκριμένη ἀναφορὰ στὰ γεγονότα ποὺ συνέβησαν κατ’ αὐτὲς (ἐπιφοίτηση τοῦ ἁγίου Πνεύματος, σταύρωση, θάνατος τοῦ Κυρίου), στὴν Θεία Λειτουργία, ἐνῶ γίνεται μνεία τῶν γεγονότων αὐτῶν, δὲν συναρτῶνται πρὸς ἀντίστοιχες ὧρες τοῦ νυχθημέρου. Στὴν ἱστορία δὲ τῶν δύο χιλιάδων ἐτῶν τῆς τελέσεως τῆς Θείας Εὐχαριστίας συναντῶνται ὅλες οἱ δυνατὲς παραλλαγὲς ὡς πρὸς τὸν χρόνο τελέσεως τοῦ μυστηρίου. «Ὁ χρόνος δὲν ἐπιβάλλεται ἐπὶ τῆς Θείας Λειτουργίας, ἀλλὰ ἡ Λειτουργία ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ χρόνου». Σ’ αὐτὸ τὸ συμπέρασμα καταλήγει μετὰ ἀπὸ ἐμπεριστατωμένη ἔρευνα καὶ μελέτη τοῦ θέματος σχέσεως θείας λειτουργίας καὶ χρόνου καὶ μετὰ ἀπὸ τὴν ἀπαραίτητη ἱστορικὴ ἀναδρομὴ στὴν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας ὁ π. Ἀλκιβιάδης Καλυβόπουλος στὴν διατριβή του «Χρόνος τελέσεως τῆς θείας λειτουργίας», Θεσσαλονίκη 1982, σελ. 218.
.           Ἤδη ὅμως ἀπὸ τὸν Δ΄ αἰώνα ὁ χρόνος τελέσεως τῆς Θείας Λειτουργίας σταθεροποιήθηκε σὲ δύο βασικὰ χρονικὰ σημεῖα, χωρὶς νὰ παύσουν ποτὲ νὰ ὑπάρχουν κατὰ τόπους καὶ χρόνους ἢ καὶ νὰ συνυπάρχουν διάφορες παραλλαγὲς καὶ δυνατότητες. Οἱ ἐπιλογὲς τῆς ὥρας δὲν εἶναι τυχαῖες, ὄχι γιὰ τὸ θεολογικὸ νόημα ποὺ δόθηκε ἐκ τῶν ὑστέρων γιὰ νὰ αἰτιολογήσει τὴν προτίμηση τῶν ὡρῶν αὐτῶν, ἀλλὰ γιατί ἐκφράζουν μιὰ σεβάσμια παράδοση αἰώνων, ποὺ εἶναι τὸ γέννημα τῆς ἐμπειρίας καὶ τῆς πνευματικῆς καὶ πρακτικῆς σοφίας τῆς Ἐκκλησίας. Γιὰ τὸ λόγο αὐτὸ ἡ τάξη ποὺ βαθμηδὸν παγιώθηκε ὄχι μόνο δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα αὐθαίρετης ἐπιλογῆς, ἀλλὰ ἔκφραση πίστεως, καὶ γι’ αὐτὸ συναρτᾶται πρὸς τὸ ὅλο σύστημα τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς τῶν πιστῶν. Ὡς πνευματικὴ δὲ τράπεζα ἡ τέλεση τοῦ μυστηρίου τῆς θείας Εὐχαριστίας καὶ ἡ αὐτονοήτως συνδεδεμένη μ’ αὐτὴν κοινωνία, παρέμεινε συνδεδεμένη, ὅπως κατὰ τὸν Μυστικὸ Δεῖπνο καὶ κατὰ τὶς εὐχαριστιακὲς συνάξεις τῶν πρώτων χριστιανῶν, μὲ τὴν ὑλικὴ τράπεζα. Ἡ διαφορὰ συνίσταται, στὸ ὅτι γιὰ λόγους εὐλαβείας ἡ πνευματικὴ βρώση καὶ πόση προηγεῖται τῆς ὑλικῆς καὶ ἡ δευτέρα αὐτὴ τράπεζα δὲν εἶναι πιὰ κοινή, ὅπως στὶς «ἀγάπες» τῆς πρώτης Ἐκκλησίας, οὔτε παρατίθεται στὸν ναό, ἀλλὰ στὰ ἰδιωτικά μας σπίτια. Γιὰ λόγους ἐπίσης εὐλαβείας, ἡ τέλεση τῆς Θείας Εὐχαριστίας καὶ ἑπομένως καὶ ἡ κατ’ αὐτὴν κοινωνία, ἤδη ἀπὸ τὸν Δ´ αἰώνα ἂν μὴ καὶ ἐνωρίτερα, εἶχε ὡς προϋπόθεση τὴν λεγομένη «εὐχαριστιακὴ νηστεία», δηλαδὴ τὴν πλήρη ἀποχὴ τροφῆς καὶ ποτοῦ ἀπὸ τοῦ δείπνου ἢ ἀπὸ τοῦ μεσονυκτίου τῆς προηγουμένης ἡμέρας. «Ὥστε ἅγια θυσιαστηρίου, εἰ μὴ ἀπὸ νηστικῶν ἀνθρώπων, μὴ ἐπιτελεῖσθαι» (κανὼν μη΄ Καρθαγένης καὶ κθ΄ Πενθέκτης). Κατὰ τὴν τάξη αὐτή, ὅταν ἡ ἡμέρα εἶναι νήστιμος καὶ ἡ τράπεζα εἶναι μία, ἡ Θεία Λειτουργία τελεῖται πρὶν ἀπὸ αὐτήν, δηλαδὴ μετὰ τὴν ἐνάτη ὥρα τῆς ἡμέρας (3η μ.μ. μὲ τὸ σύγχρονό μας ὡρολόγιο). Ὅταν ἡ ἡμέρα εἶναι ἑορτάσιμος, ἢ ἐν πάσῃ περιπτώσει μὴ νήστιμος, τότε ἡ Θεία Λειτουργία τελεῖται πρὸ τοῦ γεύματος, δηλαδὴ μεταξὺ τρίτης καὶ ἕκτης ὥρας τῆς ἡμέρας (9ης π.μ. μέχρι 12ης μεσημβρινῆς, κατὰ τὸ ὡρολόγιό μας, περίπου). Ἡ τρίτη μὲ ἕκτη ὥρα τῆς ἡμέρας τελικὰ καθιερώθηκε ὡς ὁ πιὸ πρόσφορος γιὰ τὴν τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας χρόνος καὶ θεολογικὰ δικαιώθηκε ὡς ὁ μόνος κατάλληλος, ἀφοῦ ἡ τέλεσή της προϋποθέτει τὴν ἡμέρα τῆς Πεντηκοστῆς. Νεώτερα μάλιστα βυζαντινὰ κείμενα κακίζουν τοὺς Λατίνους, γιατί λειτουργοῦσαν πρὸ τῆς τρίτης ὥρας «ἐκ πρωΐας… καὶ οὐ κατὰ τὴν νενομισμένην τῆς καθόδου τοῦ ἁγίου Πνεύματος ὥραν». Παρὰ ταῦτα τὸ μοναχικὸ Τυπικὸ τοῦ ἁγίου Σάβα προβλέπει τὴν τέλεση τῆς Θείας Λειτουργίας καὶ ἐνωρίτερα τῆς τρίτης ὥρας, ὅταν προηγεῖται ἀγρυπνία «διὰ τὸν κόπον τῆς ἀγρυπνίας», κατὰ τὶς Κυριακὲς καὶ κατὰ τὶς μεγάλες ἑορτές. Ἔτσι συστέλλεται καὶ ὁ χρόνος τῆς εὐχαριστιακῆς νηστείας, ποὺ γίνεται μεγαλύτερος κατὰ τὶς ἡμέρες τῶν νηστειῶν, μικρότερος κατὰ τὶς ἡμέρες τῶν ἑορτῶν, ποὺ ἔχουν ἀγρυπνία, καὶ ἐνδιάμεσος κατὰ τὶς λοιπὲς μὴ ἑορτάσιμες ἡμέρες τοῦ ἔτους. Πρόκειται γιὰ ἕνα πολὺ σοφὰ διοργανωμένο σύστημα, κατὰ τὸ ὁποῖο ὁ χρόνος τῆς τελέσεως τῆς θείας λειτουργίας καὶ ἡ κατ’ αὐτὴν κοινωνία καὶ τὸ μῆκος τῆς εὐχαριστιακῆς νηστείας συντονίζονται πρὸς τὸ θέμα τῆς ἡμέρας καὶ τὸν ἑορτάσιμο, μὴ ἑορτάσιμο ἢ πένθιμο χαρακτήρα της.
.                Ἀντιθέτως πρὸς τὶς ἡμέρες τῶν ἑορτῶν, κατὰ τὶς ὁποῖες ἔχουμε σύντμηση τῆς εὐχαριστιακῆς νηστείας, κατὰ τὶς ἡμέρες τῶν νηστειῶν ἡ εὐχαριστιακὴ νηστεία ἐπιμηκύνεται.


ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: «ΑΚΡΑΙΟ “ΚΑΙΡΙΚΟ” ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ»: ΒΡΑΔΥΝΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ! –[2]

, , , ,

Σχολιάστε