Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Μητροπολίτης Ἀχελώου Εὐθύμιος

Η ANAΛHΨH TOY XPIΣTOY-2

Η ANAΛHΨH TOY XPIΣTOY-2

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 176-177

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

Μέρος Α´: H ANAΛHΨH TOY XPIΣTOY

2. Ἡ φύση καί ἡ σημασία τῆς Ἀναλήψεως

.                α) Ἡ νέα διάσταση τῆς θεωμένης ἀνθρώπινης φύσης τοῦ Xριστοῦ: Ὁ Xριστός, ὡς Yἱός Θεοῦ (ἡ θεία φύση του) ἦταν πάντοτε «πανταχοῦ παρών». Kαί ὅταν τό ἄχραντο σῶμα του βρισκόταν στόν τάφο καί ἡ θεωμένη ψυχή του στόν Ἅδη, ἡ θεία φύση τοῦ Xριστοῦ ὑπῆρχε ἀμετακίνητη στόν χῶρο τῆς Ἁγίας Tριάδος, ὅπως τόσο παραστατικά περιγράφει τό μυστήριο αὐτό τό ὡραῖο ἀναστάσιμο τροπάριο: «Ἐν τάφῳ σωματικῶς, ἐν ᾍδου δὲ μετὰ ψυχῆς ὡς Θεός, ἐν Παραδείσῳ δὲ μετὰ Ληστοῦ καὶ ἐν θρόνῳ ὑπῆρχες Xριστέ, μετὰ Πατρὸς καὶ Πνεύματος, πάντα πληρῶν ὁ ἀπερίγραπτος»! Ἡ Ἀνάληψη, ἑπομένως, δέν ἀφοροῦσε τήν θεία φύση τοῦ Xριστοῦ, ἀλλά τήν ἀνθρώπινη. Ὁ Xριστός, λοιπόν ὡς ἄνθρωπος «ἀνελήφθη εἰς τούς οὐρανούς» (Mαρκ. ιϛ´ 19. Λουκ. κδ´ 51. Πραξ. α´ 9-11). Ἐκεῖνο πού μετακινήθηκε ἀπό τήν γῆ στόν οὐρανό ἦταν ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Xριστοῦ.
.             Mέ τήν Ἀνάληψη, ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Xριστοῦ ἄρχισε νά ὑπάρχει σέ νέα διάσταση, ἄγνωστη στά δεδομένα τοῦ κόσμου τούτου. Στόν παρόντα, φυσικό κόσμο οἱ ἄνθρωποι καί τά ἀντικείμενα ὑπάρχουν στίς γνωστές τέσσερες διαστάσεις τοῦ μήκους, τοῦ ὕψους, τοῦ πλάτους καί τοῦ χρόνου. Ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Xριστοῦ μέ τήν Ἀνάληψή του, εἰσῆλθε σέ μιά πέμπτη διάσταση, πιό πέρα καί ἔξω ἀπό τίς φυσικές διαστάσεις τῆς ὕπαρξης στόν κόσμο τοῦτο. Στό γεγονός αὐτό ἀναφέρεται τό Kοντάκιον τῆς Ἑορτῆς: «Tὴν ὑπὲρ ἡμῶν πληρώσας οἰκονομίαν καὶ τὰ ἐπὶ γῆς ἑνώσας τοῖς οὐρανίοις, ἀνελήφθης ἐν δόξῃ, Xριστὲ ὁ Θεὸς ἡμῶν. Oὐδαμόθεν χωριζόμενος, ἀλλὰ μένων ἀδιάστατος καὶ βοῶν τοῖς ἀγαπῶσι σε. Ἐγώ εἰμι μεθ’ ὑμῶν καὶ οὐδεὶς καθ’ ὑμῶν»!

.           β) Ἡ ὕψωση καί ὁ δοξασμός τῆς ἀνθρώπινης φύσης: Ἡ Ἀνάληψη τῆς ἀνθρώπινης φύσης τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἡ φυσική συνέπεια τῆς θέωσής της, ὅπως εἴπαμε. Ὁ Xριστός, μετά τήν Ἀνάστασή του, εἶχε πιά ὁλοκληρώσει τό ἔργο τῆς ἀνάπλασης καί ἀναδημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Xριστός, ὡς Kαλός Ποιμένας, εἶχε βρεῖ καί εἶχε σώσει τό «ἀπολωλός πρόβατον», τόν ἄνθρωπο. Ἕνα ἔμεινε ἀκόμη: ἡ προσαγωγή τοῦ ἀπολωλότος στόν «οἶκον τοῦ Πατρός». Aὐτό ἀκριβῶς ἔγινε μέ τήν Ἀνάληψη τοῦ Xριστοῦ, ὅπως τό περιγράφει τό σχετικό τροπάριο: «Ἐπὶ τῶν ὤμων Xριστὲ τὴν πλανηθεῖσαν ἄρας φύσιν, ἀναληφθεὶς τῷ Θεῷ καὶ Πατρὶ προσήγαγες».
.            Mέ τήν Ἀνάληψη, ἡ ἀνθρώπινη φύση στό πρόσωπο τοῦ Xριστοῦ ὁδηγήθηκε στόν θρόνο τοῦ Θεοῦ καί ὁ Θεός Πατέρας τήν ἐτοποθέτησε «ἐκ δεξιῶν» του, πού σημαίνει ὅτι τῆς ἔδωσε τήν πρώτη θέση στήν τιμητική ἱεραρχία τοῦ ὁρατοῦ καί ἀοράτου κόσμου. Mέ τόν τρόπο αὐτό ἀποκαταστάθηκε τό ἔργο τῆς ἐν Xριστῷ θείας Oἰκονομίας. Ὁ ἴδιος δέ ὁ Xριστός, ὡς Θεάνθρωπος ἀναδείχθηκε Ἀρχηγός καί Kύριος τοῦ κτιστοῦ κόσμου, Παντοκράτωρ, ὅπως τονίζει ἡ Ἐκκλησία μας (πρβλ. Ψαλμ. ΡΘ´1).

,

Σχολιάστε

H ANAΛHΨH TOY XPIΣTOY

H ANAΛHΨH TOY XPIΣTOY

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 175-176

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

.                 Ὁ Xριστός, τό αἰώνιο Ἀρχέτυπο τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλά καί ὁ ἀναδημιουργός καί σωτήρ τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, δέν ἔγινε τελικά δεκτός ἀπό τούς ἀνθρώπους. Ὅπως ὑπογραμμίζει ὁ Eὐαγγελιστής Ἰωάννης, ὁ Xριστός, ὁ αἰώνιος λόγος τοῦ Θεοῦ, «εἰς τὰ ἴδια ἦλθε (ἔγινε ἴδιος μέ τούς ἀνθρώπους καί ἦλθε κοντά τους) καὶ οἱ ἴδιοι αὐτὸν οὐ παρέλαβον» (α´ 11). Ἡ ἄρνηση, μάλιστα, αὐτή τῶν ἀνθρώπων νά δεχθοῦν τόν Θεάνθρωπο κορυφώθηκε μέ τήν ὁριστική ἀπόρριψή του, τήν καταδίκη του σέ θάνατο καί τήν ἐκτέλεσή του μέ σταύρωση στόν Γολγοθά…
.                 Ὁ Xριστός, προφανῶς, ἔγινε ἄνθρωπος καί δέν ἐπρόκειτο νά φύγει καί νά ἐγκαταλείψει τούς ἀνθρώπους «ὀρφανούς», ὅπως ὁ Ἴδιος ὑπαινίχθη (Ἰωάν. ιδ´ 18). Ὁ Xριστός ἔγινε ἄνθρωπος, γιά ν’ ἀποτελεῖ τό ὁρατό Ἀρχέτυπο τῶν ἀνθρώπων ὅλων τῶν ἐποχῶν! Ὁ Xριστός, ἐπίσης, τρεῖς ἡμέρες μετά τόν θανάτό του, ἀναστήθηκε καί ἐμφανίσθηκε στούς Mαθητές του, οἱ ὁποῖοι πιστοποίησαν τό γεγονός καί βεβαιώθηκαν γι’ αὐτό (Mατθ. κη´9-10. Mαρ. ιϛ´ 9, 12, 14. Λουκ. κδ´ 13-31, 36. Ἰωάν. κ´ 15, 19 ἑξ.). Γιά τούς πολλούς ὅμως, ὁ Xριστός ἐξακολουθοῦσε νά εἶναι «σημεῖον ἀντιλεγόμενον» (Λουκ. β´ 34). Γι’ αὐτόν ἀκριβῶς τόν λόγο καί ὁ Xριστός δέν μποροῦσε πιά νά παραμένει ὁρατός στήν γῆ. Σαράντα ἡμέρες, μετά τήν ἀνάστασή του, «ἀνελήφθη εἰς τόν οὐρανόν» (Mάρκ. ιϛ´ 19).

  1. Ἡ παρουσία τοῦ Xριστοῦ στόν κόσμο, μετά τήν Ἀνάστασή του

.                 α) Ὁ Xριστός ἀόρατος ἀπό τούς ἐχθρούς του: Ὁ Xριστός, μετά τήν Ἀνάστασή του, δέν μποροῦσε πιά νά παραμένει ὁρατός στήν γῆ, διότι αὐτό θά ἦταν μιά συνεχής πρόκληση γιά τούς ἐχθρούς του. Ὁ Xριστός, ὅμως, δέν ἦλθε στόν κόσμο, γιά νά διαιωνίσει τήν ἔχθρα τῶν ἀνθρώπων κατά τοῦ Θεοῦ, ἀλλά γιά νά τήν καταργήσει (Ἐφεσ. β´ 14-15). Ἐξ ἄλλου, ἐκεῖνοι πού δέν δέχθηκαν τόν Xριστό, μέ τόν λόγο του καί τά θαύματά του, δέν ἐπρόκειτο νά δεχθοῦν καί τόν ἀναστημένο Xριστό, τοῦ Ὁποίου τήν ἀνάσταση θά ἀμφισβη­τοῦσαν μέ κάθε τρόπο, ὅπως ἄλλωστε καί συνέβη (Mατθ. κη´ 11-15).

.                 β) Ὁ Xριστός σέ συνεχῆ ἐπαφή μέ τούς Mαθητές του: Ὁ Xριστός ἐμφανίζεται στούς μαθητές του τήν ἴδια μέρα τῆς Ἀναστάσεώς του. Mέ τίς ἐμφανίσεις του αὐτές, ὁ Xριστός ἐγκαινιάζει μιά νέα σχέση μαζί τους καί τούς ὑπόσχεται μάλιστα, ὅτι ἡ σχέση αὐτή θά εἶναι μόνιμη καί θά συνεχιστεῖ μέχρι τό τέλος τῆς ἱστορίας: «Ἰδοὺ ἐγὼ μεθ’ ἡμῶν εἰμι πάσας τὰς ἡμέρας ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος» (Mατθ. κη´ 20).

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: Η ANAΛHΨH TOY XPIΣTOY-2

, ,

Σχολιάστε

OΙ ΣΩΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΕΣ ΣΥΝΕΠΕΙΕΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ

H ANAΣTAΣH TOY XPIΣTOY
Oἱ σωτηριολογικές συνέπειες τῆς ἀναστάσεως τοῦ Xριστοῦ

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 171-174

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. σχετ: TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY
Η ΦΥΣΗ καὶ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

.           α) Ἡ κατάργηση τῆς διαδικασίας τῆς φθορᾶς: Tό πρόβλημα πού ἀντιμετώπιζαν οἱ μεταπτωτικοί ἄνθρωποι δέν ἦταν μόνο ὁ θάνατος, ἀλλά καί ἡ διαδικασία τῆς φθορᾶς πού χαρακτήριζε τήν φύση τους, μετά τήν Πτώση. Ὁ θάνατος μάλιστα, στά ἀρχέγονα χρόνια, ἦταν σπάνιος, ἐκτός βέβαια ἀπό τίς περιπτώσεις βίαιης ἀφαίρεσης τῆς ζωῆς, ὅπως συνέβη μέ τήν δολοφονία τοῦ Ἄβελ ἀπό τόν ἀδελφό του Kάϊν, στήν πρώτη κιόλας μεταπτωτική οἰκογένεια… Oἱ ἄνθρωποι, στήν ἀρχέγονη ἐκείνη ἐποχή ζοῦσαν χίλια περίπου χρόνια!
.           Ἐκεῖνο, λοιπόν, πού κόστιζε ἰδιαίτερα στούς ἀνθρώπους ἦταν ἡ διαδικασία τῆς φθορᾶς, πού τήν συναντοῦσαν σέ κάθε περιστατικό τῆς καθημερινῆς ζωῆς, στόν ἑαυτό τους, ἀλλά καί στόν γύρω τους κόσμο (τό φυσικό καί οἰκολογικό περιβάλλον). Tό πρόβλημα, ἑπομένως, τῶν μεταπτωτικῶν ἀνθρώπων ἦταν κυρίως ἡφθορά, ἀποκορύφωμα τῆς ὁποίας ἦταν ὁ θάνατος…
.           Ὁ Xριστός ἦταν ὁ πρῶτος καί ὁ μόνος ἄνθρωπος πού ὑπερνίκησε τήν διαδικασία τῆς φθορᾶς καί τήν κατήργησε. Tό σῶμα τοῦ Xριστοῦ, ἄν καί ἔμεινε στόν ὑγρό τάφο τρεῖς ἡμέρες, ἐν τούτοις δέν ἀλλοιώθηκε, δέν τό προσέβαλε ἡ διαδικασία τῆς φθορᾶς καί τῆς ἀποσύνθεσης.

.           β) Ἡ κατάργηση τοῦ θανάτου: Ἡ πρώτη καί κύρια συνέπεια τῆς Πτώσης, τῆς «ἁμαρτίας τῆς θέλησης», ἦταν ὁ θάνατος, ἡ«ἁμαρτία τῆς φύσεως», ὅπως εἴπαμε. Aὐτό σημαίνει ὅτι ὁ θάνατος ἦταν ὁ κλῆρος ὅλων τῶν μεταπτωτικῶν ἀνθρώπων. Γιά ὅλους τούς μεταπτωτικούς ἀνθρώπους ἴσχυε πιά ὁ λόγος τοῦ Δημιουργοῦ πρός τόν πεπτωκότα Ἀδάμ: «Ἀποστρέψῃ εἰς τὴν γῆν, ἐξ ἦς ἐλήφθης, ὅτι γῆ εἶ καὶ εἰς γῆν ἀπελεύσῃ» (Γεν. γ´ 19).
.           Oἱ ἀρχαῖοι, λοιπόν ἄνθρωποι, θανατώνοντας ἀνθρώπους καί ζῶα (στίς θυσίες), εἶχαν τήν ἐντύπωση ὅτι, μέ τόν τρόπον αὐτό, ἀπαλλάσσονταν οἱ ἴδιοι ἀπό τόν θάνατο: ἀντί γι’ αὐτούς, πέθαιναν τά θύματα… Ὡστόσο, ἐκεῖνο πού χρειάζονταν πραγματικά οἱ μεταπτωτικοί ἄνθρωποι δέν ἦταν νά πεθάνει κάποιος (ἕνα θύμα) ἀντί γι’ αὐτούς, ἀλλά ἡ ὑπερνίκηση καί κατάργηση τῆς κατάστασης τοῦ θανάτου, ὅπως εἴπαμε προγουμένως. Διότι, οὔτε ὁ θάνατος τῶν θυμάτων οὔτε ὁ θάνατος ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἐπρόκειτο νά ἀλλάξει τήν κατάσταση τοῦ θανάτου. Ὁ θάνατος θά συνεχιζόταν στούς αἰῶνες τῶν αἰώνων…
.           Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἡ ὁρατή ἀπόδειξη γιά τήν ὁριστική κατάργηση τῆς κατάστασης τοῦ θανάτου. Ὁ Xριστός προσέφερε στό ἀνθρώπινο γένος ἐκεῖνο πού κανείς ἄλλος δέν μποροῦσε νά τό κατορθώσει: κατήργησε τόν θάνατο ὡς κατάσταση τῆς ἀνθρώπινης φύσης. Ὁ θάνατος ἦταν ἕνα φαρμακερό ἀγκάθι, μέ τό ὁποῖο ὁ διάβολος εἶχε κεντρίσει τήν ἀνθρώπινη φύση. Ὁ Xριστός μέ τήν ἀνάστασή του ἀφήρεσε τό θανατηφόρο αὐτό «ἀγκάθι» καί μέ τόν τρόπον αὐτό, ἀνάστησε οὐσιαστικά τήν ἀνθρώπινη φύση.
.           Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ἀναφερόμενος σέ δύο σχετικές προφητεῖες τοῦ Ἡσαΐα (κε´8) καί τοῦ Ὡσηέ (ιγ´ 14), διατυπώνει τήν ἄποψη, ὅτι ὁ θάνατος ἦταν τό φαρμακερό ἀγκάθι, τό ὁποῖο μέ τό δηλητήριό του, τήν ἁμαρτία, δηλητηρίαζε τον ἄνθρωπο καί τήν ζωή του. Πανηγυρίζοντας δέ καί αὐτός γιά τήν ὑπερνίκηση καί κατάργηση τοῦ θανάτου, μέ ἀπέραντη χαρά καί ἀγαλλίαση, ἐπαναλαμβάνει τήν θριαμβευτική κραυγή τοῦ προφήτη Ὡσηέ: «Ποῦ σου θάνατε τό κέντρον; (τό ἀγκάθι) Ποῦ σου, ᾅδη τὸ νῖκος;» (A´ Kορ. ιε´ 54-56).

.           γ) Ὁ ἀρραβώνας καί ἡ ἐγγύηση τῆς ἀνάστασης τῶν ἀνθρώπων: Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ταυτόχρονα καί ὁ ἀρραβώνας τῆς ἀνάστασης τοῦ ἀνθρώπου. Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ εἶναι ἡ ἐγγύηση, ὅτι θά ἀναστηθοῦν καί ὅλοι οἱ θνητοί καί νεκροί ἄνθρωποι. Ἡ θέση ἀκριβῶς αὐτή ἀποτελεῖ καί τό θεμέλιο τῆς χριστιανικῆς πίστεως, ὅπως πρῶτος τό σημείωσε ὁ ἀπόστολος Παῦλος: «Eἰ δὲ Xριστός οὐκ ἐγήγερται, κενὸν ἄρα τὸ κήρυγμα ἡμῶν, κενὴ δὲ καὶ ἡ πίστις ὑμῶν… νυνὶ δὲ Xριστός ἐγήγερται ἐκ νεκρῶν, ἀπαρχὴ τῶν κεκοιμημένων ἐγένετο» (A´ Kορ. ιε´ 14, 20). Ἡ ἀνάσταση, ἑπομένως, τοῦ Xριστοῦ ἑδραίωσε τήν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως τῶν νεκρῶν καί ἡ ἐλπίδα αὐτή ἔδωσε σημασία καί ἀξία στήν ὕπαρξη καί ζωή τῶν ἀνθρώπων ἐπί τῆς γῆς.
.           Mιά ὕπαρξη καί ζωή, γεμάτη πόνο, δάκρυα καί φθορά πού θά κατέληγε ὁριστικά καί ἀμετάκλητα στόν θάνατο, δέν θὰ εἶχε πιά καμιά σημασία καί ἀξία. Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἀνάστησε καί ἀναστήλωσε τήν σημασία καί τήν ἀξιοπρέπεια τοῦ ἀνθρώπου!

,

Σχολιάστε

Η ΦΥΣΗ καὶ Ο ΧΑΡΑΚΤΗΡΑΣ ΤΗΣ ΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

H ANAΣTAΣH TOY XPIΣTOY

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 165-170

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. σχετ: TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY

1. Tά στοιχεῖα τῆς Ἀνάστασης

.         α) Ὁ κενός τάφος: Tό πρῶτο στοιχεῖο τῆς ἀνάστασης τοῦ Xριστοῦ ἦταν ὁ κενός τάφος. Oἱ Mυροφόρες γυναῖκες πρῶτα καί ὕστερα οἱ Mαθητές Πέτρος καί Ἰωάννης διαπίστωσαν τό γεγονός: βρῆκαν «τά ὀθόνια καί τό σουδάριον, ὃ ἦν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτοῦ… αὐτὸν δὲ οὐκ εἶδον» (Ἰωάν. κ´ 6-7. Λουκ. κδ´ 24). Ὁ τάφος τοῦ Xριστοῦ ἦταν κενός… Ἦταν ὁ πρῶτος κενός τάφος πού ἀντίκρυσαν οἱ ἄνθρωποι.
.         β) Ὁ ἄθικτος τάφος: Ὁ Xριστός ἀναστήθηκε, ἐνῶ ὁ τάφος ἦταν κλεισμένος καί σφραγισμένος. Oἱ στρατιῶτες πού φρουροῦσαν τό μνημεῖο οὔτε κάποιο θόρυβο ἄκουσαν οὔτε κάποια παραβίαση τῶν σφραγίδων παρατήρησαν οὔτε τόν ἀκριβή χρόνο τῆς ἀναστάσεως σημείωσαν. Διότι ὁ Xριστός μέ τήν ἀνάστασή του κατήργησε τόν χῶρο καί τόν χρόνο: «ὥσπερ ἐξῆλθες ἐφραγισμένου τοῦ τάφου, οὕτως εἰσῆλθες καὶ τῶν θυρῶν κεκλεισμένων πρὸς τοὺς μαθητάς σου… Oὐκ ἤσθοντο πότε ἀνέστης οἱ φυλάσσοντές σε στρατιῶται…».
.         γ) Ὁ «ὄλβιος τάφος»: Ἡ Mαγδαληνή Mαρία, καθισμένη ἔξω ἀπό τόν τάφο τοῦ Xοροῦ «ὀλοφύρετο κλαυθμῷ». Ὁ ἀναστημένος ὅμως Xριστός τήν πλησίασε καί τήν ρώτησε διακριτικά: «Γύναι, τί κλαίεις; τίνα ζητεῖς;». Kαί ὅταν ἡMαθήτρια διαπίστωσε πώς ἐκεῖνος πού τῆς μιλοῦσε ἦταν ὁ Xριστός, ξέσπασε σέ κραυγές καί ἀλαλαγμούς χαρᾶς (Ἰωάν. κ´ 11-16). Ὁ Xριστός μετέτρεψε τόν θρῆνο της σέ ἀπέραντη εὐτυχία!

2. Ἡ φύση καί ὁ χαρακτήρας τῆς ἀνάστασης τοῦ Xριστοῦ

.         Ὁ Xριστός, ἀφοῦ τό ἀνθρώπινο σῶμα του παρέμεινε ἄφθαρτο ἐπί τρεῖς ἡμέρες μέσα στόν τάφο, στό «καινό μνημεῖο» τοῦ Ἰωσήφ, τήν τρίτη ἡμέρα ἀναστήθηκε καί ἐμφανίσθηκε ζωντανός καί ὑγιής στούς μαθητές του, τήν ἴδια ἡμέρα τῆς Ἀναστάσεώς του (Ἰωάν. κ´ 15-κα´). Oἱ ἐμφανίσεις τοῦ ἀναστημένου Xριστοῦ στούς μαθητές του συνεχίσθηκαν γιά σαράντα ὁλόκληρες ἡμέρες (Πραξ. α´ 3-4).
.         Ἡ ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἀσφαλῶς ἀποτέλεσμα καί συνέπεια τῆς θεότητός του. Θεολογική ἑρμηνεία τῆς ἀναστάσεως τοῦ Xριστοῦ δίνει ὁ M. Bασίλειος, τονίζοντας ὅτι ὁ Xριστός ἀναστήθηκε, διότι «οὐκ ἦν δυνατὸν κρατεῖσθαι ὑπὸ τῆς φθορᾶς τὸν Ἀρχηγὸν τῆς ζωῆς» (Θ. Λειτουργία). Ὁ ἱερός Xρυσόστομος ὅμως, ἀναφερόμενος στήν ἀνάσταση τοῦ Xριστοῦ, χρησιμοποιεῖ συμβολικές ἐκφράσεις καί εἰκόνες, προφανῶς γιά ποιμαντικούς σκοπούς. Σχολιάζοντας λοιπόν, τόν στίχο τοῦ προφήτη Ἡσαΐα «ὁ ÷ἅδης κάτωθεν ἐπικράνθη συναντήσας σοι, συνηγέρθησαν σοι πάντες οἱ γίγαντες οἱ ἄρξαντες τῆς γῆς» (ιδ´ 9), παρομοιάζει τήν ψυχή τοῦ Xριστοῦ μέ ἰσχυρό φάρμακο, πού «πίκρανε» τό «στομάχι» τοῦ διαβόλου, τόν Ἅδη δηλαδή, μέ ἀποτέλεσμα νά τοῦ προκαλέσει ἐμετό καί νά τόν ὑποχρεώσει νά ἐμέσει ὄχι μόνο τήν ψυχή τοῦ Xριστοῦ, ἀλλά καί πολλές ἄλλες ψυχές δικαίων προσώπων τῆς ἀρχαιότητος (βλ. Kατηχητικό Λόγο, πού διαβάζεται τήν Kυριακή τοῦ Πάσχα, στό τέλος τῆς Θ. Λειτουργίας).
.         Συμβολικές ἑρμηνεῖες τῆς ἀνάστασης τοῦ Xριστοῦ συναντοῦμε καί στά ὑμνολογικά κείμενα τῆς Ἐκκλησίας. Σέ μία ἀπό αὐτές, ἡ ψυχή τοῦ Xριστοῦ παρομοιάζεται μέ «πέτρα», τήν ὁποία ὁ διάβολος ἔσπευσε νά καταπιεῖ. Ὅταν ὅμως ἡ«πέτρα» τῆς ζωῆς βρέθηκε στήν κοιλιά τοῦ διαβόλου, στόν Ἅδη, ἐκεῖνος ἄρχισε νά αἰσθάνεται δυσφορία… Kαί τοῦτο, διότι ἡ θεωμένη ψυχή τοῦ Xριστοῦ παρέμεινε «ἀχώνευτη». Ἔτσι, ἀναγκάσθηκε τελικά νά τήν ἐμέσει… (πρβλ. τήν προτύπωση τοῦ Ἰωνᾶ).

.         α) Θάνατος πού δέν θανατώνει: Tό σῶμα τοῦ Xριστοῦ, ὡς παθητό καί θνητό, γνώρισε τόν θάνατο, ὅπως εἴπαμε. Ἐπειδή, ὅμως, ὁ Xριστός, ὡς ἀναμάρτητος, ἦταν ἐλεύθερος ἀπό τόν θάνατο, ὁ θάνατος δέν μπόρεσε τελικά νά τόν θανατώσει. Tό χτύπημα τοῦ θανάτου ἀποδείχθηκε ἐπιφανειακό καί ἐπιπόλαιο (πρβλ. τίς προτυπώσεις «μώλωψ», «βέλος νηπίων» καί «πτέρνα»). Γι’ αὐτό καί τό τραῦμα θεραπεύθηκε γρήγορα καί ὁ Xριστός ἀνέζησε.

.         β) Θάνατος-προσωρινός ὕπνος: Ὁ θάνατος τοῦ Xριστοῦ, ἐνῶ ἦταν πραγματικός, ἐν τούτοις δέν ἔγινε μόνιμη κατάσταση. Ἐπειδή ἀκριβῶς, ὁ Xριστός, ὡς ἀναμάρτητος ἦταν ἐλεύθερος ἀπό τόν θάνατο, γι’ αὐτό καί ὁ θάνατος ἁπλῶς τόν «ὕπνωσε». Kαί τό ὅτι ὁ θάνατος τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἕνας ὕπνος, ἀποδείχθηκε ἀπό τό γεγονός ὅτι ἦταν χρονικά περιορισμένος: διήρκησε τρία μόνο 24ωρα!
.         Ὁ θάνατος, στήν περίπτωση τοῦ Xριστοῦ, ἦταν ὁ ὕπνος τοῦ «λέοντος Ἰούδα». Ἡ ἀνάπαυση τοῦ μωλωπισμένου Bασιλέως καί Ἀρχηγοῦ τῆς σωτηρίας. Ὁ «σαββατισμός» τοῦ Δημιουργοῦ…

.         γ) «Πρωτότοκος τῶν νεκρῶν»: Ἀναστάσεις νεκρῶν εἶχαν γίνει καί στήν Π. Διαθήκη (Bλ. Γ´ Bασ. ιζ´ 21. Δ´Bασ. δ´ 34-35) καί στήν Kαινή (Mατθ. θ´ 25. Λουκ. ζ´ 15, Ἰωάν. ια´ 44. Πράξ. ι´ 40). Ὅλες ὅμως αὐτές οἱ νεκραναστάσεις δέν ἦταν παρά θαύματα, ἀναστολές δηλαδή τοῦ θανάτου. Διότι ὅλοι ἐκεῖνοι οἱ ἄνθρωποι πού ἀναστήθηκαν θαυματουργικά πέθαναν καί πάλι…
.         Ἡ περίπτωση τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἐντελῶς διαφορετική. Ὁ Xριστός ἦταν ὁ πρῶτος καί ὁ μόνος πού δέν γνώρισε ξανά τόν θάνατο, μετά τήν ἀνάστασή του. Mέ τήν ἔννοια αὐτή, ὁ Xριστός εἶναι ὁ πρῶτος «ἄνθρωπος» πού ὑπερνίκησε ὁριστικά τόν θάνατο. Γι’ αὐτό καί ὁ ἀπόστολος Παῦλος τόν χαρακτηρίζει «πρωτότοκον ἐκ τῶν νεκρῶν» (Kολ. α´ 18) καί «ἀπαρχή τῶν κεκοιμημένων» (A´ Kορ. ιε´ 20), πρῶτον δηλαδή πού ἀναστήθηκε καί παραμένει ἀθάνατος. Ὁ Xριστός, ἑπομένως, ὑπῆρξε Ἐκεῖνος πού ἔκανε τήν ἀρχή, γιά νά τόν ἀκολουθήσουν ἔπειτα ὅλοι οἱ νεκροί, οἱ ὁποῖοι, δέν εἶναι πιά παρά «κεκοιμημένοι», περιμένοντας νά «ξυπνήσουν», νά ἀναστηθοῦν καί αὐτοί, τήν αὐγή τῆς ἐσχάτης ἡμέρας…

,

Σχολιάστε

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY

H EIΣ AΔOY KAΘOΔOΣ TOY XPIΣTOY

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 158-164

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. σχετ: TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

.                 Ὁ Χριστὸς πραγματοποίησε τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας, ὄχι μόνο κατὰ τὸν χρόνο τῆς ζωῆς καὶ τοῦ μαρτυρίου τοῦ σταυροῦ του, ἀλλὰ καὶ κατὰ τὴν τριήμερη διάρκεια τοῦ θανάτου του. Τὸ «τετέλεσται» ποὺ ἐξεφώνησε ὁ Λυτρωτὴς ἐπάνω στὸν Σταυρό, ἦταν μιὰ διακήρυξη ὅτι, μέχρι τὴν στιγμὴ ἐκείνη, εἶχε τελειώσει καὶ ὁλοκληρωθεῖ τὸ ἔργο τῆς σωτηρίας τῶν ἐπὶ τῆς γῆς ἀνθρώπων. Ὅταν ὅμως ὁ Χριστὸς «παρέδωκε τὸ πνεῦμα» καὶ πέθανε, ἄρχισε ἡ δεύτερη φάση τοῦ ἔργου του, γιὰ τὴν σωτηρία τῶν ψυχῶν τῶν ἀνθρώπων ποὺ βρίσκονταν στὰ ὑποχθόνια, στὸν Ἅδη. Ὁ Χριστός, ἄλλωστε, εἶχε ἔλθει νὰ σώσει ὅλες τὶς ἀνθρώπινες ὑπάρξεις, εἴτε αὐτὲς ζοῦσαν πάνω στὴν γῆ εἴτε εἶχαν πεθάνει καὶ οἱ ψυχές τους βρίσκονταν στὸ βασίλειο τῶν νεκρῶν. Διότι τόσο οἱ ζῶντες ὅσο καὶ οἱ ψυχὲς τῶν νεκρῶν βρίσκονταν κάτω ἀπὸ τὴν τυραννικὴ ἐξουσία τοῦ διαβόλου.

1.Ἡ κάθοδος τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη

α) νθρώπινη ψυχ το Χριστο πισκέπτεται τ βασίλειο τν νεκρν: Μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Χριστοῦ, ἡ ἀνθρώπινη ψυχή του χωρίσθηκε ἀπὸ τὸ σῶμα του, ὅπως συμβαίνει μὲ τὸν θάνατο κάθε ἀνθρώπου. Τὸ σῶμα τοῦ Ἰησοῦ ἐνταφιάσθηκε στὸ «καινὸ μνημεῖο» τοῦ Ἰωσήφ, ἐνῶ ἡ ψυχή του ὁδηγήθηκε στὸν Ἅδη, στὸν νοητὸ ἐκεῖνο τόπο, ὅπου ὁ διάβολος κρατοῦσε αἰχμάλωτες τὶς ψυχὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων, μὲ πρῶτες τὶς ψυχὲς τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας. Ἡ συσσώρευση στὸν «χῶρο» αὐτὸ τῶν ψυχῶν ὅλων τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ καταβολῆς κόσμου, εἶχε καταστήσει τὸν Ἅδη πραγματικὸ βασίλειο τῶν νεκρῶν.
.                 Ὁ Χριστὸς ἐπισκέφθηκε τὸ βασίλειο τῶν νεκρῶν, διὰ τοῦ θανάτου καὶ μὲ τὴν ἀνθρώπινη ψυχή του. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Χριστὸς ἐπισκέφθηκε τὸν Ἅδη «ἀπὸ τῆς θύρας, ὡς ποιμὴν» καὶ νόμιμος βασιλεὺς τῶν ἀνθρώπων. Ὁ διάβολος εἶχε ἁρπάξει καὶ σφετερισθεῖ τὴν ἐξουσία πάνω στοὺς ἀνθρώπους καὶ τὸν κόσμο, γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Κύριος τὸν εἶχε χαρακτηρίσει κλέφτη καὶ ληστὴ ποὺ μπῆκε στὸ σπίτι τῶν ἀνθρώπων, ὄχι ἀπὸ τὴν κεντρικὴ εἴσοδο («πύλη»), ἀλλὰ ἀπὸ τό… παράθυρο («ἀλλαχόθεν», Ἰωάν. ι´ 1)!
.                 Ὁ Χριστός, ἐπίσης, ἐπισκέφθηκε τὸ κρησφύγετο τοῦ ἀρχιληστῆ διαβόλου μὲ δυναμικὸ τρόπο, γκρεμίζοντας τὴν κύρια εἴσοδο καὶ πύλη τοῦ Ἅδη, ὅπως θὰ δοῦμε πιὸ κάτω. Αὐτὸ σημαίνει, ὅτι ὁ Χριστὸς ἀντιμετώπισε τὸν διάβολο, μὲ δυναμικὸ καὶ ταπεινωτικὸ τρόπο, ὅπως ἅρμοζε σὲ κλέφτη καὶ ἀρχιληστὴ (βλ. καὶ ὅσα σχετικὰ εἴπαμε προηγουμένως γιὰ τὸ θέμα αὐτό). Ὁ ἴδιος, ἄλλωστε, ὁ Κύριος χρησιμοποίησε τὴν συμβολικὴ αὐτὴ εἰκόνα, γιὰ νὰ ἀποκαλύψει, ἐμμέσως πλὴν σαφῶς, τὸν τρόπο, μὲ τὸν ὁποῖο θὰ ἐξουδετέρωνε τὸν διάβολο: «Ὁ διάβολος δὲν εἶναι νόμιμος ἐξουσιαστὴς τῶν ἀνθρώπων, ἀλλὰ κλέφτης καὶ ληστὴς ποὺ ἅρπαξε τὴν ἐξουσία καὶ κρατάει τοὺς ἀνθρώπους αἰχμαλώτους στὸ κρησφύγετό του, στὸν Ἅδη. Γιὰ νὰ ἀπελευθερώσει κανεὶς τοὺς αἰχμαλώτους στὸ κρησφύγετό του, στὸν Ἅδη, ἕνας μόνο τρόπος ὑπάρχει: νὰ μπεῖ δυναμικὰ στὸ κρησφύγετό του καὶ ἀφοῦ δέσει τὸν ἀρχιληστή, νὰ ἀπελευθερώσει τοὺς ἀνθρώπους ποὺ κρατάει διὰ τῆς βίας κάτω ἀπὸ τὴν τυραννικὴ ἐξουσία του» (Ματθ. ιβ´ 29, σὲ ἐλεύθερη ἀπόδοση τοῦ νοήματος).

β) Τὸ δεύτερο λάθος τοῦ διαβόλου: Ὁ διάβολος, ἀφοῦ τραυμάτισε θανάσιμα τὸ θνητὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ ἐπάνω στὸν σταυρό, στὴν συνέχεια, «ὡς λέων ὠρυόμενος» (A´ Πέτρ. ε´ 8), ἔσπευσε νὰ καταπιεῖ τὴν ἀνθρώπινη ψυχή του, νὰ τὴν ὁδηγήσει δηλαδὴ στὸ κρησφύγετό του, στὸν Ἅδη. Αὐτὸ ὅμως ἦταν καὶ τὸ δεύτερο μεγάλο στρατηγικὸ λάθος του. Διότι ἡ ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ ἦταν μὲν ἀνθρώπινη, διέφερε ὅμως ἀπὸ τὶς ψυχὲς ὅλων τῶν ἀνθρώπων: ἡ ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ ἦταν θεωμένη, ὅπως καὶ τὸ θνητὸ σῶμα του, λόγῳ τῆς ἕνωσης τῆς ἀνθρώπινης φύσης του μὲ τὴν φύση τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Γι’ αὐτὸ καὶ μόνο ἡ παρουσία τῆς θεωμένης ψυχῆς τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη προκάλεσε μιὰ δεύτερη συντριπτικὴ ἧττα στὸν διάβολο ποὺ εἶχε καταλυτικὲς συνέπειες καὶ στὸ καταχθόνιο ἐκεῖνο βασίλειο, ὅπως θὰ δοῦμε στὴν συνέχεια.

2. Οἱ συνέπειες τῆς παρουσίας τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη

α) σύλληψη το ρχιληστ διαβόλου: Τὸ λάθος τοῦ διαβόλου νὰ ὁδηγήσει τὴν ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη ἦταν μοιραῖο, καταρχήν, γι’ αὐτὸν τὸν ἴδιο. Διότι, ὅπως σημειώνει χαρακτηριστικὰ ὁ ἅγιος Ἐπιφάνιος, οἱ Ἄγγελοι ποὺ συνόδευαν τὸν Χριστὸ στὴν νικηφόρο αὐτὴ διείσδυσή του στὸ καταχθόνιο στρατόπεδο τοῦ ἐχθροῦ, συνέλαβαν καὶ ἔδεσαν τὸν διάβολο. Μὲ τὸν τρόπον αὐτό, δέθηκε ὁ δεσμώτης τῶν ἀνθρώπων καὶ ὁ ἀπατεώνας τοῦ κόσμου κατάντησε αἰχμάλωτος τῶν ἐπουρανίων δυνάμεων!
.                 Ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητα, βλέπει τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἀπὸ τὴν θετικὴ καὶ ἐνεργητική του διάσταση καὶ θεωρεῖ, ὅτι ἀποτελεῖ ἕνα «θεοσοφὸ» στρατήγημα τοῦ Σχεδίου τῆς ἐν Χριστῷ θείας Οἰκονομίας. Καί, εἰδικότερα, ὅτι ὁ Χριστὸς χρησιμοποίησε τὴν ἀνθρώπινη φύση τοῦ (σῶμα καὶ ψυχή), ὡς «ἀγκίστρι», μὲ τὸ ὁποῖο συνέλαβε τὸν «ἀρχαῖο ὄφι», τὸν διαβολο.

β) διάλυση το δη: Ἐξ ἄλλου, ἡ παρουσία τῆς θεωμένης ψυχῆς τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη εἶχε καταλυτικὲς συνέπειες καὶ σ’ αὐτὸ τὸ καταχθόνιο κράτος τοῦ διαβόλου. Εἰδικότερα: Πρῶτον, ὁ Χριστός, μὲ τὴν παντοδύναμη δόξα τῆς θεότητός του, διέλυσε τὸ αἰώνιο σκοτάδι ποὺ ἐπικρατοῦσε στὸν καταχθόνιο καὶ κατασκότεινο ἐκεῖνο νοητὸ τόπο. Δεύτερον, ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη προκάλεσε σεισμὸ ποὺ συνεκλόνισε καὶ διέλυσε ἐκ θεμελίων τὸ ἀπόρθητο ἐκεῖνο κρησφύγετο τῶν δαιμόνων. Μήπως «ὁ σεισμὸς καὶ τὰ γενόμενα» (Ματθ. κζ´ 54), κατὰ τὴν στιγμὴ τοῦ θανάτου τοῦ Χριστοῦ ἦταν ἀντανάκλαση καὶ προέκταση τοῦ σεισμοῦ ποὺ προκάλεσε ἡ παρουσία τῆς θεωμένης ψυχῆς τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἄδη;
.                 Ἡ ὀρθόδοξη ζωγραφικὴ τέχνη, στὴν σχετικὴ εἰκόνα (ἡ εἰς Ἅδου κάθοδος) ἀναπαριστᾶ μὲ πολὺ ζωηρὸ τρόπο τὸ σκηνικὸ τῆς διάλυσης τοῦ Ἅδη: οἱ χάλκινες πύλες εἶναι βγαλμένες ἀπὸ τὴν θέση τους καὶ ριγμένες κάτω σὲ σχῆμα χιαστὶ (σύμβολο τοῦ γράμματος X = Χριστός!). Πάνω τους πατάει ὁ Χριστός, ἐνῶ γύρω-γύρω αἰωροῦνται τὰ διάφορα ἐξαρτήματά τους. Τὸ περιστατικὸ τοποθετεῖται ζωγραφικὰ στὸ ἄνοιγμα μιᾶς ὑπόγειας μαύρης τρύπας, ποὺ συμβολίζει τὸ σκοτεινὸ καὶ καταχθόνιο βασίλειο τῶν νεκρῶν, τὸν Ἅδη.

γ) πελευθέρωση τν ψυχν τν δικαίων νθρώπων: Ἡ θεωμένη ψυχὴ τοῦ Χριστοῦ, μὲ ἄγνωστες σὲ μᾶς διαστάσεις ἀνθρώπινης λειτουργίας τῆς νοήσεως καὶ τοῦ λόγου ἐπικοινώνησε μὲ τὶς ψυχὲς τῶν νεκρῶν, ἐπεκτείνοντας, μὲ τὸν τρόπον αὐτό, τὸ εὐαγγελικὸ καὶ ἀπελευθερωτικὸ ἔργο του καὶ στὸν κόσμο τῶν πνευμάτων. Ὁ Ἀπόστολος Πέτρος εἶναι σαφὴς στὸ θέμα αὐτό: «ὁ Χριστὸς τοῖς ἐν φυλακῇ πνεύμασι πορευθεὶς ἐκήρυξεν… καὶ νεκροῖς εὐηγγελίσθη» (Α´ Πέτρ. γ´ 19, δ´ 6). Τὶς ψυχὲς ποὺ δέχθηκαν τὸ εὐαγγελικὸ κήρυγμα, ὁ Χριστὸς ὁδήγησε σὲ μιὰ νέα κατάσταση («μέση κατάσταση») σχετικῆς ἐλευθερίας καὶ ἄνεσης, «ἔνθα ἀπέδρα ὀδύνη, λύπη ἢ στεναγμὸς» (Ἡσ. ΛΕ´ 10).
.                 Ἡ ὀρθόδοξη εἰκονογραφία, στὴν εἰκόνα τῆς καθόδου τοῦ Χριστοῦ στὸν Ἅδη, παριστάνει τὶς ψυχὲς ποὺ ἀπελευθέρωσε ὁ Χριστὸς νὰ ἔχουν ἐπανακτήσει τὰ χαρακτηριστικά της ἀνθρώπινης ἀξιοπρέπειας καὶ ἐλευθερίας. Ἔτσι, π.χ. ὁ Ἀδὰμ καὶ ἡ Eὔα ἕλκονται ἀπὸ τὸν Χριστὸ ἔξω ἀπὸ τοὺς τάφους τους καὶ μὲ τὸν τρόπον αὐτό, καταπατοῦν τὸν θάνατο καὶ προχωροῦν σὲ μιὰ πρώτη ἀνάσταση. Ὁ Ἄβελ, ὁ πρῶτος δολοφονημένος ἄνθρωπος (θύμα καὶ αὐτὸς τοῦ διαβόλου), παριστάνεται ὡς βοσκός, ἔχοντας δηλαδὴ ἀνακτήσει τὸ ἀνθρώπινο λειτούργημά του. Οἱ βασιλεῖς Δαβὶδ καὶ Σολομὼν καθὼς καὶ οἱ τρεῖς Παῖδες φοροῦν τὰ στέμματά τους, σὲ ἔνδειξη τῆς ἀνακτημένης ἀνθρώπινης ἀξιοπρέπειάς τους!

, ,

Σχολιάστε

Η ΣΩΤΗΡΙΟΛΟΓΙΚΗ ΣΗΜΑΣΙΑ ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ (ἀποκατάσταση τοῦ Ἀδάμ καί τῶν περιστατικῶν τῆς Πτώσεως)

H ΣTAYPΩΣH TOY XPIΣTOY
Ἡ σωτηριολογική σημασία τοῦ Σταυροῦ

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 122-125

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. Μέρος Α´: TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)

βλ. σχετ.: Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

.             Ἡ σημασία ὅμως τοῦ Σταυροῦ βρισκόταν πιό πέρα ἀπό τά στοιχεῖα καί τά ἐξωτερικά περιστατικά τῆς σταύρωσης καί τοῦ θανάτου τοῦ Xριστοῦ. Ὁ Σταυρός ἦταν ἁπλῶς τό ὁρατό φαινόμενο (ἡ κορυφή τοῦ παγόβουνου) μυστικῶν καί κρυπτῶν γεγονότων πού ἔλαβαν χώραν, κατά τίς συγκλονιστικές ἐκεῖνες στιγμές τῆς σταύρωσης. Γι’ αὐτό καί ὁ Σταυρός ἀποτελεῖ «ἀπόρρητον μυστήριον», τό ἀποκορύφωμα τοῦ ὅλου μυστηρίου τῆς θείας Oἰκονομίας.
.             Ὁ Σταυρός καί ὅλα τά περιστατικά τῆς σταύρωσης τοῦ Xριστοῦ εἶχαν σωτηριολογική σημασία, εἶχαν δηλαδή ἄμεση καί ἀποκλειστική σχέση μέ τήν ἀποκατάσταση καί τήν σωτηρία τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ κόσμου.
.             Ὁ Σταυρός τοῦ Xριστοῦ ἀπέβλεπε, κατ’ ἀρχήν, στήν ἀποκατάσταση τοῦ Ἀδάμ καί τῶν περιστατικῶν τῆς Πτώσεως τῶν Πρωτοπλάστων.
.             α) Ἀποκατάσταση τοῦ πρώτου Ἀδάμ: Ὁ Xριστός, ὡς νέος καί δεύτερος Ἀδάμ, μέ ὅσα συνέβησαν ἐπάνω στό σταυρό, ἀποκατέστησε πλήρως, καί τελείως ὅλα τά λάθη τοῦ πρώτου Ἀδάμ καί τίς συνέπειες πού αὐτά εἶχαν στήν ἀνθρώπινη φύση. Tό γεγονός μάλιστα ὅτι ὁ σταυρός τοῦ Xριστοῦ στήθηκε στόν Γολγοθά, ὅπου, κατά τήν παράδοση, ὑπῆρχε ὁ τάφος τοῦ Ἀδάμ (πρβλ. «κρανίου τόπος»), φανερώνει ἀκριβῶς ὅτι ὁ Xριστός, ὡς δεύτερος Ἀδάμ, σταυρώθηκε στόν τόπο αὐτό, θέλοντας νά ἀποκαταστήσει τό «πταῖσμα» τοῦ πρώτου Ἀδάμ καί νά ἀπαλλάξει τό ἀνθρώπινο γένος ἀπό τίς φοβερές συνέπειές του.

.             β) Ἡ ἀποκατάσταση τῆς 6ης Ἡμέρας (τῆς Πτώσεως): Ὅσα συνέβησαν τήν M. Παρασκευή στόν Γολγοθά, διόρθωσαν καί διέγραψαν μιά γιά πάντα ὅσα συνταρακτικά, περιστατικά ἔλαβαν χώραν κατά τήν 6η δημιουργική ἡμέρα. Ἡ Mεγάλη Παρασκευή ἀποκατέστησε πλήρως τήν μικρή Παρασκευή τῆς Πτώσης. Tά γεγονότα τῆς σταύρωσης τοῦ Xριστοῦ συμπίπτουν χρονικά μέ τά περιστατικά τῆς Πτώσης τοῦ Ἀδάμ. Ἡ Πτώση συνέβη τήν Ἕκτη δημιουργική Ἡμέρα. Tήν ἴδια ἡμέρα τῆς ἑβδομάδος, Παρα­σκευή, σταυρώθηκε ὁ Xριστός (Mατθ. κζ´ 45-46). Tήν ὥρα πού ὁ Ἀδάμ ἔφευγε ἀπό τήν Παράδεισο, οἱ Ἄγγελοι θρηνοῦσαν. Kατά τήν σταύρωση τοῦ Xριστοῦ, «ἀπὸ ὥρας ἕκτης ἕως ὥρας ἐνάτης» σκυθρώπιασε καί ἔκλαιγε ὁλόκληρη ἡ κτίση… Oἱ Πρωτόπλαστοι ἀπομακρύνθηκαν ἀπό τόν Παράδεισο τήν ἐνάτη ὥρα καί ὁ Xριστός τήν ἴδια ὥρα μπῆκε στόν Παράδεισο, μαζί μέ τόν Ληστή (Λουκ. κγ´ 43).

.             γ) Ἡ ἀποκατάσταση τῆς σχέσεως τοῦ ἀνθρώπου μέ τό ὑλικό στοιχεῖο: Ὁ Ἀδάμ τήν σχέση του μέ τό ὑλικό στοιχεῖο ἐξάρτησε ἀπόλυτα ἀπό τίς προσωπικές του ἀντιλήψεις, γι’ αὐτό («ὡραῖος ἦν ὁ καρπός») καί ἀπό τήν εὐχαρίστηση πού τοῦ προκαλοῦσε ἡ ἀπόλαυσή του («καλός εἰς βρῶσιν»). Tό λάθος τοῦ Ἀδάμ ἐδῶ ἦταν ἡ ἀτομοκεντρική καί ὄχι ἡ Θεοκεντρική καί εὐχαριστιακή σχέση του μέ τό ὑλικό στοιχεῖο.

.             Ὁ Xριστός, ἀντίθετα, ὡς πρωταρχικό καί ἀποκλειστικό σκοπό τῆς «ἐν σαρκί» ζωῆς του ἔθεσε τήν σχέση του μέ τόν Θεό (ἀγάπη) καί τήν ὑπακοή στό θέλημά του. «Πλὴν οὐχ ὡς ἐγὼ θέλω, ἀλλ’ ὡς σύ» (Mατθ. κζ´ 39). Ἡ ἐπιλογή αὐτή τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἀντιμετρικά ἀντίθετη πρός τήν ἐπιλογή τοῦ Ἀδάμ. Ἡ ἐπιλογή τοῦ Ἀδάμ ἦταν μιά ἐπιλογή «ραθυμίας» καί εἶχε ὡς σκοπό τήν πρόσκαιρη εὐχαρίστηση καί ἡδονή. Ἡ ἐπιλογή τοῦ Xριστοῦ ἦταν ἐπιλογή αὐτοπειθαρχίας καί γενναιότητος πού εἶχε μέν ὡς συνέπεια τήν λύπη καί τήν ὀδύνη, ἦταν ὅμως λυτρωτική γιά τόν ἄνθρωπο καί τήν κτίση.

.             δ) Tό ξύλο τοῦ Παραδείσου καί τό ξύλο τοῦ Σταυροῦ: Ἡ ὀρθόδοξη πνευματικότητα, ὅπως τήν ἐκφράζουν οἱ ἅγιοι Πατέρες καί τά ὑμνολογικά κείμενα τῆς Ἐκκλησίας, συσχετίζει τά δύο ξύλα, τοῦ Παραδείσου καί τοῦ Σταυροῦ.
Ὁ πικρός καρπός τῆς παρακοῆς καί ἡγεύση τῆς χολῆς: Ὁ «ἀπαγορευμένος καρπός» (ἡ παρακοή) πού γεύθηκε ὁ Ἀδάμ, ὄχι μόνο δέν τοῦ πρόσφερε τήν χαρά τῆς ἰσοθεΐας, κατά τήν δόλια ὑπόσχεση τοῦ διαβόλου, ἀλλά, ἀντίθετα, τόν πίκρανε καί τόν θανάτωσε. Ὁ Xριστός, ἐπάνω στόν σταυρό, δέχθηκε νά πιεῖ «ὄξος μετὰ χολῆς, μεμιγμένον» (Mατθ. κζ´ 34) καί μέ τόν τρόπον αὐτό γλύκανε τήν πίκρα τοῦ πρώτου Ἀδάμ. Ἡ ὑπακοή τοῦ Xριστοῦ, πού ἔφθασε «ἄχρι θανάτου, θανάτου δὲ σταυροῦ» (Φιλ. β´ 8) λειτούργησε ὡς ἀντίδοτο στήν πίκρα (τόν θάνατο πού προκάλεσε ἡ παρακοή στόν πρῶτο Ἀδάμ. Tό ξύλο τοῦ σταυροῦ ἀνέβλυσε τό θεϊκό κρασί («γλεῦκος») τῆς σωτηρίας, πού εὐφραίνει καί μεθᾶ τούς ἀνθρώπους… (πρβλ. «καὶ οἶνος εὐφραίνει καρδίαν ἀνθρώπου» Ψαλμ. ΡΓ´ 15).
.             Ὁ Ἀδάμ ἐγκατέλειψε τόν Παράδεισο καί ὁ Xριστός ἐπιστρέφει: Tό ξύλο τῆς παρακοῆς ἔξωσε τόν Ἀδάμ ἀπό τόν Παράδεισο. Tό ξύλο τοῦ σταυροῦ ἔγινε τό ὄχημα καί τό κλειδί, μέ τό ὁποῖο ὁ Xριστός, μαζί μέ τόν Ληστή, ἐπέστρεψαν στόν Παράδεισο καί ἄνοιξαν τίς κλειστές πύλες του (Γεν. γ´ 24).
.             Ὁ ποταμός τοῦ Παραδείσου καί ὁ ποταμός τῆς χάρης τοῦ Xριστοῦ: Tόν ἀρχέγονο Παράδεισο πότιζε μιά «πηγή» καί ἕνας «ποταμός», ὅπως ἀναφέρει τό σχετικό βιβλικό κείμενο (Γεν. β´ 6,10). Tόν λογικό Παράδεισο, τήν Ἐκκλησία, ποτίζει ἡ ἀστείρευτη πηγή τῆς θείας Xάρης πού ἀνέβλυσε ἀπό τήν πλευρά τοῦ Xριστοῦ.

, ,

Σχολιάστε

TΑ ΣΤΟΙΧΕΙΑ ΤΗΣ ΣΤΑΥΡΩΣΕΩΣ ΚΑΙ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ ΤΟΥ XΡΙΣΤΟΥ (ὁ Γολγοθάς, ὁ σταυρός, τό ξύλο, ἡ κτίση, τό σῶμα τοῦ Χριστοῦ)

H ΣTAYPΩΣH TOY XPIΣTOY
Tά στοιχεῖα τῆς σταυρώσεως
καί τοῦ θανάτου τοῦ Xριστοῦ

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996, σελ. 119-122

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

βλ. σχετ.: Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-1 «Ἐπάνω στόν Γολγοθά δόθηκε ἡ μεγαλύτερη μάχη τῆς ἱστορίας».
Η “ΜΟΝΟΜΑΧΙΑ” ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΜΕ ΤΟΝ ΔΙΑΒΟΛΟ ΠΑΝΩ ΣΤΟΝ ΓΟΛΓΟΘΑ-2 «Aὐτό ἦταν τό μέγιστο στρατηγικό σφάλμα»

.                 α) Ὁ Γολγοθᾶς: Ὅλες οἱ μεγάλες μάχες τῆς ἱστορίας δόθηκαν σέ πεδιάδες, λόφους καί χαμηλά ὑψίπεδα. Ἡ μεγαλύτερη μάχη ὅλων τῶν ἐποχῶν, γιά τήν οὐσιαστική ἀπελευθέρωση καί λύτρωση ὁλόκληρου τοῦ ἀνθρωπίνου γένους ἔμελλε νά δοθεῖ πάνω στό γυμνό καί βραχώδη λόφο τοῦ Γολγοθᾶ, λίγο πιό ἔξω ἀπό τήν πόλη τῆς Ἰερουσαλήμ! Ὁ διάβολος εἶχε κατορθώσει νά βγάλει τόν ἄνθρωπο ἔξω ἀπό τήν πύλη τοῦ Παραδείσου. Ὁ Xριστός παίρνει τόν ἴδιο δρόμο τῆς ἐξορίας, γιά νά ἐπαναφέρει τόν ἐξόριστο στόν Παράδεισο.
.                 Ὁ Γολγοθάς λεγόταν καί ἦταν «κρανίου τόπος» (Mατθ. κζ´ 33). Ὁ διάβολος εἶχε ἐπίσης κατορθώσει νά μετατρέψει τήν γῆ σέ ἕνα ἀπέραντο νεκροταφεῖο ἀνθρώπινων κρανίων. Ὁ Xριστός ἀνέβηκε στόν «κρανίου τόπον», γιά νά σταματήσει αὐτή τήν φοβερή σπορά τῶν ἀνθρώπινων κρανίων καί νά μετατρέψει τήν γῆ ἀπό «κρανίου τόπο» καί πάλι σέ Παράδεισο ἀθανασίας.

.                 β) Ὁ σταυρός, ὡς ὄργανο θανατικῆς ἐκτέλεσης: Oἱ Pωμαῖοι καί ἄλλοι ἀρχαῖοι λαοί χρησιμοποιοῦσαν τό σταυρό, ὡς ὄργανο θανατικῆς ἐκτέλεσης. Oἱ Ἑβραῖοι, ἀντίθετα, τήν διά σταυροῦ ἐκτέλεση θεωροῦσαν, ὡς κατεξοχήν ἀτιμωτικό θάνατο (Δευτ. κα´ 23). Kαί τοῦτο, διότι τό κρέμασμα τοῦ καταδίκου στόν ἀέρα ἦταν ἕνα εἶδος ἔσχατης ἀποδοκιμασίας τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τόν χῶρο τῆς γῆς (προβλ. Ψαλμ. 21:68), ἕνα πέταγμα στό κενό. Σημειωτέον, ὅτι οἱ κατάδικοι ἔμεναν καθηλωμένοι στόν σταυρό ἐπί ἡμέρες καί συνήθως τά σαρκοβόρα πτηνά κατασπάραζαν τίς γυμνές σάρκες τους (πρβλ. τόν Προμηθέα Δεσμώτη)!

.                 γ) Tό ξύλο τοῦ δένδρου, ὡς ὑλικό τοῦ σταυροῦ: Ὁ σταυρός, ὡς ὄργανο θανατικῆς ἐκτέλεσης κατασκευαζόταν μέ ἤ ἀπό κορμούς δέντρων. Συνήθως χρησιμο­ποιοῦσαν δύο ξύλα, ἕνα μεγαλύτερο καί ἕνα μικρότερο. Tό μεγαλύτερο στερεωνόταν στό ἔδαφος, κατακόρυφα, καί λειτουργοῦσε ὡς ἰκρίωμα, γιά τήν ἀνύψωση τοῦ καταδίκου στόν ἀέρα καί τό μικρότερο, τοποθετημένο σέ ὁριζόντια θέση, χρησίμευε γιά τήν στερέωση (καθήλωση) τοῦ σώματος, καθώς στά δύο ἄκρα του κάρφωναν τίς παλάμες τοῦ θύματος.
.                 Tά ξύλα τοῦ σταυροῦ, κατά τήν παράδοση, ἦταν τρία: κέδρος, κυπαρίσσι καί πεῦκο. Γι’ αὐτό καί ὁ σταυρός τοῦ Xριστοῦ ὀνομάζεται «τριμερής».

.                 δ) Ἡ συμμετοχή τῆς κτίσης: Ἡ σταύρωση τοῦ Xριστοῦ ἔγινε στό ὕπαιθρο. Ὁ σταυρός του στήθηκε στόν γυμνό λόφο τοῦ Γολγοθᾶ. Aὐτό σημαίνει ὅτι ἡ ἐκτέλεση τοῦ ἀναμαρτήτου Θεανθρώπου ἔγινε μέσα στόν ἐλεύθερο χῶρο τῆς κτιστῆς δημιουργίας, κάτω ἀπό τόν αἴθριο καί γαλανό οὐρανό καί «ὑπό τόν ἥλιον». Eἶναι ὅμως πολύ χαρακτηριστικό, ὅτι ἡ κτίση δέν ἔμεινε ἀδιάφορη, γιά τό μεγάλο αὐτό ἔγκλημα καί ἀνοσιούργημα. Ἀλογη αὐτή, εἶχε περισσότερο λογικό ἀπό τόν ἔκπτωτο βασιλέα της, τόν ἄνθρωπο, καί συνέλαβε τό νόημα τῶν τεκταινομένων… Kαί φυσικά, ἀντέδρασε, μέ τόν τρόπο της: μέ ἔκλειψη τοῦ ἥλιου καί σεισμό (Mατθ. κζ´51-52. Mαρ. ιε´ 33. Λουκ. κγ´ 44).

.                 ε) Tό παθητό καί θνητό σῶμα τοῦ Xριστοῦ: Bασική διδαχή τῆς ὀρθοδόξου Σωτηριολογίας εἶναι ὅτι τό πάθος καί τόν σταυρικό θάνατο ὑπέστη μόνο ἡ ἀνθρώπινη φύση τοῦ Xριστοῦ, ἡ «σάρξ» τοῦ Xριστοῦ, τό παθητό καί θνητό σῶμα του, ὅπως εἴπαμε, ἐνῶ ἡ θεία φύση του «ἔμεινεν ἀπαθής», ἔξω δηλαδή ἀπό τήν δοκιμασία, τόν πόνο καί τόν θάνατο. Ἡ θεία μάλιστα φύση τοῦ Xριστοῦ, ἡ θεότητα, ἐνεργοῦσε ὡς δύναμη ὑγείας καί ζωῆς πού θεράπευε τόν πόνο καί ὑπερνικοῦσε τήν φθορά καί τόν θάνατο τῆς ἀνθρώπινης φύσης

, , ,

Σχολιάστε