Ἄρθρα σημειωμένα ὡς μηδενισμός

ΟΙ ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΙΒΑΝ ΚΑΡΑΜΑΖΟΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Οἱ σύγχρονοι Ἰβὰν Καραμάζοφ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Ὅταν διαβάζω ἢ/καὶ ἀκούω μεγάλο μέρος τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας καὶ τοὺς προβαλλόμενους ἐκπροσώπους τῆς ἐπικρατούσας διανόησης, ὅλοι τους μοῦ θυμίζουν τὸν Ἰβὰν Καραμάζοφ. Τοὺς βρίσκω κοινὰ χαρακτηριστικὰ ζωῆς καὶ ἰδεολογίας καὶ μία διαφορά.
.           Τὸ πρῶτο κοινὸ χαρακτηριστικό τους εἶναι πώς, ὅπως ὁ Ἰβάν, μεγάλωσαν σὲ πλούσιες οἰκογένειες. Ἄλλες ἄγονες πνευματικὰ καὶ μὲ ἀρχοντοχωριάτες προγόνους, ὅπως τοῦ Ἰβάν, ἄλλες μὲ μίαν παράδοση εὐπατριδῶν προγόνων, ποὺ σὺν τῷ χρόνῳ αὐτὴ ἑξασθένισε, ἄλλες ποὺ διατηροῦν αὐτή τους τὴν παράδοση, ἀλλὰ ἕνας ἢ περισσότεροι βλαστοὶ τῆς οἰκογένειας τὴν ἀπέρριψαν καί, τέλος ἄλλες, μὲ τὸ παράδοξο, ὅτι ἐνῶ εἶναι μὲ μίαν παράδοση ἄθεη καὶ μαρξιστική, κοινωνικὰ ἀνήκουν στὴν μπουρζουαζία.
.           Τὸ δεύτερο κοινὸ μὲ τὸν Ἰβὰν εἶναι ὅτι διαθέτουν ἐξυπνάδα καὶ κάποιες γνώσεις, συνήθως προϊόντα της λογικοκρατίας. Ἐπίσης, ὅπως ἐκεῖνος, ἔχουν ἕναν τρόπο νὰ ἐντυπωσιάζουν τὸ περιβάλλον, στὸ ὁποῖο ἀπευθύνονται. Μὲ αὐτὲς τοὺς τὶς ἱκανότητες ἐπιτυγχάνουν νὰ καταστοῦν καθοδηγητὲς στὴν κοινωνία.
.           Τὸ τρίτο κοινό τους μὲ τὸν Ἰβὰν Καραμάζοφ εἶναι ὁ ἐγωισμός. Ὁ πλοῦτος μαζὶ μὲ τὴν ἀθεϊστική τους ἰδεολογία, τοὺς προκαλοῦν σύγχυση προσανατολισμοῦ καὶ τοὺς ὁδηγοῦν σὲ λάθη ἐκτιμήσεων, λάθη ἀντιμετώπισης τῆς ζωῆς τῶν ἰδίων καὶ τῶν συμπολιτῶν τους, λάθη τρόπου συμπεριφορᾶς. Καὶ ἂν αὐτὰ τὰ λάθη εἶχαν ἐπίπτωση μόνο στοὺς ἴδιους ἢ στὶς οἰκογένειές τους, ὅπως συνέβη στὸν Ἰβὰν, περιορισμένο τὸ κακό. Ὅταν ὅμως καταλαμβάνουν μίαν ὑπεύθυνη θέση στὴν κοινωνία αὐτὰ τὰ λάθη ἔχουν σοβαρὲς συνέπειες σὲ ὅλους μας, συνέπειες οἰκονομικές, ἐθνικὲς καὶ κοινωνικές. Τὸ πάθος τοῦ ἐγωισμοῦ μετατρέπει τὴν ἐξυπνάδα σὲ ἐξυπνακισμὸ καὶ τὶς ἱκανότητες σὲ ρίσκα.
.           Τὸ τέταρτο κοινό τους χαρακτηριστικὸ εἶναι ὁ κοσμοπολιτισμὸς καὶ ἡ ἀθεΐα. Ἡ θεωρία τοῦ Ἰβὰν πὼς «χωρὶς Θεὸ ὅλα ἐπιτρέπονται» βρίσκει ἐκ μέρους τους πλήρη ἀποδοχή. Ὅπως ἐκεῖνος, καταρρίπτουν ὅλους τοὺς ἠθικοὺς φραγμούς, ὡς ξεπερασμένους, ὅπως ἐπίσης καταρρίπτουν ἀξίες καὶ ἀρχὲς ποὺ στηρίζουν τὴ ζωὴ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ τὸν κρατοῦν σὲ ἁρμονία μὲ τὸ περιβάλλον του.
.           Ἡ διαφορά τους μὲ τὸν Ἰβὰν εἶναι ὅτι αὐτὸς παρέμεινε στὴ θεωρία. Ὡς ἄθεος καὶ μηδενιστὴς ἐξέφρασε, μὲ τὸν «Ἱεροεξεταστή», τὴν ἰδεολογία του στὸν ἀδελφό του Ἀλιόσα. Τὸ ὅραμά του – ἐφιάλτης γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα-, εἶναι ἡ κατάργηση τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀγάπης, ποὺ προσέφερε σὲ αὐτὴν ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς, ὡς κύριο στοιχεῖο τῆς ψυχοσωματικῆς της ὀντότητας καὶ ὡς μοναδικοῦ παράγοντος συνοχῆς καὶ ἐπιβίωσής της. Ὁ Ἰβὰν δὲν ἐφάρμοσε τὸ ὅραμά του, ἀλλὰ τὸ ἐμφύσησε στὸν Σμερντιακόφ, νόθο γιὸ τοῦ πατέρα του Φιοντόρ.
.           Οἱ σύγχρονοι Ἰβὰν, μὲ τὶς θέσεις ποὺ καταλαμβάνουν στὴν κοινωνία – ὑπουργοί, δήμαρχοι, διανοητές, δημοσιογραφοῦντες κ.λ.π. -, ἐνσυνειδήτως ἢ ἀσυνείδητα, μοιάζουν μὲ τὸν Σμερντιακόφ, ποὺ ἔφτασε ἐμπράκτως νὰ μισήσει τὸν ἄνθρωπο καὶ τὴν πατρίδα του. Ὁ μηδενισμός, στὸν ὁποῖο πιστεύουν, ὁδηγεῖ τὴν πατρίδα μας σὲ μία πλαστὴ ἐλευθερία καὶ στὴν ἐξόντωση τῆς ἰδιοπροσωπίας τῶν πολιτῶν της.-

 

 

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΜΕΓΙΣΤΟ ΚΑΙ ΤΟ ΜΗΔΕΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ μέγιστο καὶ τὸ μηδὲν

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Μὲ τὴν Ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ὁ ἄνθρωπος βιώνει τὸ μέγιστο τῆς ἀξίας του. Μὲ τὰ ὅσα προτείνουν γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση τοῦ μυστηρίου τῆς ὕπαρξης οἱ Σάντ, Νίτσε, Σάρτρ καὶ οἱ ἰδεολογικοὶ ὁδηγοὶ ὑπουργῶν τῆς σημερινῆς κυβέρνησης (Φρόϊντ, Μάρξ, Ἀλτουσέρ, Πουλαντζᾶς, Ντεριντά) ὁ ἄνθρωπος εἶναι μηδὲν καὶ χωρὶς νόημα ἡ ὕπαρξή του. Ὁ Σαρτρ λ.χ. στὸ ἔργο του «Τὸ Εἶναι καὶ τὸ Μηδὲν» τονίζει ὅτι εἶναι μάταιος ὁ χαρακτήρας τῆς ὕπαρξης…
.             Ἡ μεγίστη ἀξία τοῦ ἀνθρώπου εἶναι προφανὴς ἀπὸ τὴν ὑπὲρ τῆς σωτηρίας του θυσία τοῦ ἴδιου τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ. Ὁ ὑμνογράφος ἔτσι περιγράφει ἐπιγραμματικὰ τὸ λόγο τῆς ἑκούσιας θυσίας τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ: «Ὁ συνέχων τὰ πέρατα τάφῳ συσχεθῆναι κατεδέξω, Χριστέ, ἵνα τῆς τοῦ Ἅδου καταπόσεως λυτρώσῃς τὸ ἀνθρώπινον καὶ ἀθανατίσας ζωώσῃς ἡμᾶς ὡς Θεὸς ἀθάνατος». Ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου φαίνεται καὶ ἀπὸ τοὺς λόγους τοῦ ἴδιου τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ: «Τί γὰρ ὠφελεῖται ἄνθρωπος ἐὰν τὸν κόσμον ὅλον κερδήσῃ, τὴν δὲ ψυχὴν αὐτοῦ ζημιωθῇ; Ἢ τί δώσει ἄνθρωπος ἀντάλλαγμα τῆς ψυχῆς αὐτοῦ;» (Ματθ. ιϛ΄ 26).
.             Μεγίστη εἶναι ἡ ἀξία τοῦ ἀνθρώπου, γιατί ἡ ὕπαρξή του προεκτείνεται στὴν αἰωνιότητα καὶ παίρνει νόημα ἀπὸ τὴν προοπτικὴ τῆς αἰωνιότητας. Βάση γιὰ τὴν πρόγευση τῆς αἰωνιότητας εἶναι ἡ ἀγάπη στὸν Θεὸ καὶ στὸν συνάνθρωπο, ὁ ἀλτρουισμός, ἡ ταπεινοφροσύνη. Ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς ἀπὸ ἀγάπη ταπεινώθηκε καὶ ἔγινε ἄνθρωπος γιὰ νὰ σώσει τὸν κάθε ἄνθρωπο καὶ τοῦ δίνει ὁ Ἴδιος τὸ παράδειγμα «νὰ ἀγαπᾶ τοὺς ἐχθρούς του, νὰ εὐλογεῖ αὐτοὺς ποὺ τὸν καταρῶνται, νὰ εὐεργετεῖ αὐτοὺς ποὺ τὸν μισοῦν, νὰ προσεύχεται ὑπὲρ ὅσων τὸν καταδιώκουν» (Ματθ. ε΄ 44). Αὐτὸ μπορεῖ νὰ θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς ἰσχυροὺς τῆς Γῆς ἀδυναμία, ἀλλὰ στὴν πράξη ἀποδεικνύεται ὅτι «τὰ ἀσθενῆ τοῦ κόσμου ἐξελέξατο ὁ Θεὸς ἵνα καταισχύνῃ τὰ ἰσχυρά». (Α΄ Κορ. α΄ 27).
.             Ἀκόμη καὶ τὸ μεγαλοφυέστερο ἀνθρώπινο μυαλό, ἔχει ἀδυναμία νὰ συλλάβει τὴν αἰτία τῆς ὕπαρξης τοῦ ἀνθρώπου, προφανῶς καὶ τὴν ἀξία της. Λογικὰ εἶναι παράδοξο ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι πάνω ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς ὅλου τοῦ κόσμου, τὸ ἀδύναμο αὐτὸ ὄν, ποὺ ζεῖ λίγα χρόνια σὲ ἕνα μικροσκοπικὸ πλανήτη, ἑνὸς ἀπὸ τὰ μὴ μετρήσιμα ἡλιακὰ συστήματα τοῦ σύμπαντος…Ὅπως ἐπίσης ξεφεύγει ἀπὸ τὴ λογικὴ ἡ αἰτία καὶ ὁ λόγος ὕπαρξης αὐτοῦ ποὺ εἶναι ἀντιληπτὸ μὲ τὶς αἰσθήσεις καὶ τὴν τεχνολογία: ἀπὸ τὸ σύμπαν, ἕως τὴν ἀμοιβάδα….
.             Ἡ θεμελιώδης σκέψη τοῦ Ντεκάρτ, «σκέφτομαι ἄρα ὑπάρχω», εἶναι ἀτελής. Ἀμέσως γεννᾶται τὸ ἐρώτημα, φτάνει ἡ σκέψη ὡς ἀπόδειξη τῆς ὕπαρξης; Ἡ σκέψη καὶ τὰ παράγωγά της, ποὺ εἶναι ἡ ἐπιστήμη καὶ ἡ τεχνολογία, εἶναι μέσα ποὺ χρησιμοποιεῖ ὁ ἄνθρωπος γιὰ νὰ λύσει ζητήματα τῆς καθημερινότητάς του, ὅμως δὲν μποροῦν νὰ τοῦ λύσουν τὰ ὑπαρξιακά του προβλήματα. Γι’ αὐτὸ καὶ τὸν ὁδηγοῦν εἴτε στὴν Πίστη εἴτε στὴν ἀθεΐα. Ἡ ἡδονὴ πάλι στὶς ποικίλες μορφές της προέρχεται ἀπὸ τὸν ἐγωισμὸ τοῦ ἀνθρώπου καὶ εἶναι αἰτία καὶ ἔκφραση τοῦ ὑλισμοῦ καὶ τοῦ μηδενισμοῦ. Ἀντίθετη τῆς ἡδονῆς εἶναι ἡ «πνευματικὴ ζωή», ποὺ εἶναι «ἡ πορεία πρὸς τὴν ὕπαρξη», κατὰ τὸν Γ. Σαραντάρη.
.             Τὸν μηδενισμὸ πρῶτος περιέγραψε ὁ Τουργκένιεφ στὸ ἔργο του «Πατέρες καὶ γιοὶ» (1862). Σὲ βαθύτερη προσέγγιση τοῦ μηδενισμοῦ καὶ τῶν τῶν μηδενιστῶν προχωρεῖ ὁ Ντοστογιέφσκι στὰ ἔργα του «Δαιμονισμένοι» (1871-72) καὶ «Ἀδελφοὶ Καραμάζοφ» (1879-1880). Εἶναι χαρακτηριστικὸ αὐτὸ ποὺ γράφει ὁ μεγάλος ρῶσος συγγραφέας, πὼς ὅταν ἡ ἀνθρωπότητα θὰ ἀπαρνηθεῖ τὸν Θεὸ καὶ θὰ ἐπικρατήσει ὁ μηδενισμός, τότε «θὰ καταρρεύσει ἡ παλαιὰ ἠθικὴ» καὶ στὸν «καινούργιο ἄνθρωπο ὅλα θὰ ἐπιτρέπονται»…
.             Ὁ μηδενισμὸς παρουσιάζεται σὲ διάφορες ἐκφάνσεις. Ὁ γνωσιολογικὸς μηδενισμὸς ἀμφιβάλλει γιὰ κάθε γνώση, ὁ ἠθικὸς ἀπορρίπτει τὶς ἠθικὲς ἀξίες καὶ ὁδηγεῖ στὸν ἀμοραλισμό, ὁ μεταφυσικὸς ἀπορρίπτει τὴν ὕπαρξη νοήματος στὴ ζωή, ὁ κοινωνικὸς ἀπορρίπτει κάθε θεσμὸ καὶ κατὰ τὸν ἱστορικὸ μηδενισμὸ δὲν ὑπάρχει τελικὸς σκοπὸς ἢ νόημα στὴν ἱστορικὴ ἐξέλιξη. Οἱ ἀναρχικοὶ καὶ οἱ μηδενιστὲς δὲν πιστεύουν σὲ τίποτε παρὰ μόνο στὴν ἐπανάσταση καὶ σκοπὸ ἔχουν μόνο νὰ γκρεμίσουν τὶς ἀξίες τοῦ ἀνθρώπου καὶ τὸν πολιτισμό του, χωρὶς νὰ οἰκοδομήσουν τίποτε.
.             Ἀπὸ τὴ μία ὁ Ἀναστὰς Χριστὸς μὲ τὴ ζωή Του καὶ τὴ διδασκαλία Του προβάλλει τὴ μεγίστη ἀξία τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῆς ὕπαρξής του. Ἀπὸ τὴν ἄλλη οἱ κάθε εἴδους μηδενιστὲς καὶ ἡδονιστὲς ἐπιδιώκουν νὰ ἐπιβάλουν στὸν ἄνθρωπο ὅτι εἶναι ἕνα τίποτε, ἕνα μηδέν. Ἡ ἐπιλογὴ γιὰ ὅσους ἀνθρώπους ἔχουν ἐλευθερία σκέψης, ἐντιμότητα καὶ λογικὴ θά ᾽πρεπε νὰ εἶναι εὔκολη. Καὶ ὅμως δὲν εἶναι. Ἡ ὑλιστικὴ – μηδενιστικὴ ζωὴ εἶναι ἑλκυστικὴ καὶ ὁ ἄνθρωπος πάντα ἔχει μέσα του τὸν πειρασμὸ τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὔας.-

, ,

Σχολιάστε

ΟΙ ΤΕΡΑΤΟΓΕΝΕΣΕΙΣ ΤΟΥ ΜΗΔΕΝΙΣΜΟΥ-Ἡ ἐξάπλωση τοῦ Ἰσλὰμ στὸν σημερινὸ κόσμο εἶναι ἔκπληξη, μαζὶ καὶ αἴνιγμα. «Ὅσο μεγαλύτερος ὁ πανικὸς ἀπὸ τὸν ἐφιάλτη τοῦ κυρίαρχου στἠ Δύση μηδενισμοῦ “νοήματος” τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης, τόσο πιὸ τυφλὴ ἡ “πίστη”».

Μηδενισμο τερατογενέσεις

 Χρῆστος Γιανναρᾶς

ἐφημ. «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», 16.11.14

.               Ἡ ἐξάπλωση τοῦ Ἰσλὰμ στὸν σημερινὸ κόσμο εἶναι ἔκπληξη, μαζὶ καὶ αἴνιγμα. Ἔκπληξη, γιὰ τὴ δυναμικὴ τῆς ἐξάπλωσης, τὴν ταχύτητα καὶ τὶς γεωγραφικές της διαστάσεις, τὴν ἰκμάδα ποὺ ἐμφανίζει αὐτὴ ἡ θρησκεία στὰ πλαίσια ἑνὸς παγκοσμιοποιημένου πολιτισμοῦ ριζικὰ ἀντιμεταφυσικοῦ.
.               Αἴνιγμα, γιατί ἡ θρησκεία ἡ ἰσλαμική, χωρὶς νὰ τὸ ἐπιδιώξει, ἔχει φτάσει νὰ λειτουργεῖ σὰν πόλος συσπείρωσης σὲ μία διεθνῆ στράτευση ἐνάντια στὴ Δύση χρησιμοποιώντας τοὺς τρόπους καὶ τὶς πρακτικὲς τῆς Δύσης.
.               Τὸ σκάνδαλο ὀξύνεται ἀπὸ τὸν ἀριθμὸ τῶν θαυμαστῶν ποὺ ἀποκτᾶ τὸ Ἰσλὰμ στοὺς κόλπους τῶν ἴδιων τῶν κοινωνιῶν τῆς Δύσης: Γηγενεῖς Δυτικοὶ γοητεύονται ἀπὸ τὴν ἰσλαμικὴ θρησκεία, σπεύδουν νὰ προσχωρήσουν σὲ αὐτήν, νὰ παραδοθοῦν μὲ ὁλοκληρωτικὴ ἀφοσίωση στὸν φανατισμένο ἀντίπαλο. Ὁ Βρετανὸς μασκοφόρος, ποὺ ἀποκεφαλίζει μπροστὰ στὴν κάμερα «ἀπίστους» μὲ τὴν ἄνεση ποὺ θὰ ἔλιωνε πατώντας την μία κατσαρίδα, εἶναι φανερὸ ὅτι μισεῖ μὲ πάθος τὸν πολιτισμὸ τῶν πατέρων του, τὴν πίστη τῆς μάνας του. Παιδιά, ἀγόρια – κορίτσια ἀπὸ τὶς πιὸ ἀνεπτυγμένες κοινωνίες τῆς Δύσης, μηχανεύονται χίλια-δύο τεχνάσματα γιὰ νὰ δραπετεύσουν ἀπὸ τοὺς καταναλωτικοὺς «παραδείσους» καὶ νὰ φτάσουν στὸ κράτος τῶν Τζιχαντιστῶν στὸ Ἰράκ: νὰ θυσιαστοῦν στὸν «ἱερὸ πόλεμο» ἐνάντια στὴ Δύση. Ποιά κίνητρα ἔχουν, τί τὰ συνεπαίρνει σὲ αὐτὴ τὴ μέθη;
.               Δὲν πρόκειται γιὰ μία μεταφυσικὴ πίστη, ποὺ μάχεται ἕνα ἀντιμεταφυσικὸ «παράδειγμα», ὄχι. Τὸ Ἰσλὰμ εἶναι μία θρησκεία χωρὶς μεταφυσική, δὲν φιλοδόξησε ποτὲ νὰ κομίσει ἀπαντήσεις σὲ ἐρωτήματα ὑπαρξιακά: ἐρωτήματα γιὰ τὴν αἰτία καὶ τὸν σκοπὸ (τὸ «νόημα») τῆς ζωῆς, τοῦ κόσμου, τῆς Ἱστορίας, νὰ μᾶς πεῖ: γιατί τὸ κάλλος, γιατί ἡ ἑτερότητα, γιατί ὁ ἔρωτας, νὰ δώσει μία ἐξήγηση στὸ σκάνδαλο τῆς φθορᾶς καὶ τοῦ θανάτου, τοῦ «κακοῦ» ποὺ κυριαρχεῖ στὸν κόσμο. Τὸ ἱερὸ βιβλίο τοῦ Ἰσλὰμ εἶναι ἕνα ἐγχειρίδιο κανόνων συμπεριφορᾶς γιὰ τὴν πρακτικὴ τῆς καθημερινότητας, μαζὶ καὶ μία ψυχολογικὴ ἐμμονὴ σὲ «αὐτονόητα» στερεότυπα γιὰ ἀμοιβὴ τῶν πιστῶν καὶ ἐξολοθρεμὸ τῶν ἀπίστων. Ἡ προσδοκία τῶν εὐσεβῶν μουσουλμάνων εἶναι μία ἀτέρμονη παράταση τῆς ὕπαρξης μετὰ τὸν θάνατο, μὲ ἀπολαύσεις ὑλικές, σὰν αὐτὲς ποὺ ὀνειρεύεται ἐπὶ γῆς κάθε στερημένος.
.               Τὸ κίνητρο ποὺ μπορεῖ νὰ ὑποθέσει κανεὶς ὅτι ὠθεῖ νέους ἀνθρώπους σήμερα νὰ ἀποδράσουν ἀπὸ τοὺς καταναλωτικοὺς παραδείσους τῆς Δύσης καὶ νὰ στρατευθοῦν στὸ μαχόμενο τὴ Δύση Ἰσλάμ, εἶναι ἴσως ὁ τρόμος τοῦ κενοῦ, παράγωγο τοῦ θεωρητικοῦ καὶ ἔμπρακτου μηδενισμοῦ, κυρίαρχου στὶς δυτικὲς κοινωνίες. Τὸ παγκοσμιοποιημένο δυτικὸ «παράδειγμα» ἔχει μεταβάλει τὸν πλανήτη σὲ πεδίο, ὅπου κυρίαρχος εἶναι ὁ νόμος τῆς ζούγκλας: Ἕνας ὁλοκληρωτικὰ ἐπιβαλλόμενος ἀμοραλισμός, ἡ ἠθικὴ τῆς δύναμης τοῦ ἰσχυροτέρου, ἡ ἀδυσώπητη, στυγνὴ ἀπολυταρχία τῶν «ἀγορῶν». Τηροῦνται ὅλα τὰ προσχήματα τῶν «φιλελεύθερων», δημοκρατικῶν ἰδεωδῶν τῆς Δύσης: Γίνονται ἐκλογές, λειτουργοῦν κοινοβούλια, θεσμοὶ Δικαιοσύνης, αὐτονομημένα ἀπὸ τὸ κράτος ΜΜΕ. Καὶ πίσω ἀπὸ τὴν παντομίμα, ἡ ἀόρατη ἀλλὰ παντοδύναμη ἐξουσία τῶν οἰκονομικῶν συμφερόντων καθορίζει τὰ πάντα: Σὲ ποιὸν θὰ δοθοῦν τὰ ἀπαιτούμενα κεφάλαια προεκλογικῶν δαπανῶν, ὥστε νὰ εἶναι νομοτελειακὰ δεδομένη ἡ ἐκλογή του (στὴν προεδρία τῶν ΗΠΑ ἤ… στὴν Β´ Ἀθηνῶν!) – ἀφοῦ τὸ χρῆμα ἐξασφαλίζει τὴ διαφημιστικὴ πλύση ἐγκεφάλου τῶν μαζῶν, δηλαδὴ τὴ νομιμοποίηση τῆς ἀπόλυτης ἐξουσιαστικῆς αὐθαιρεσίας.
.               Τὸ 4% τοῦ γήινου πληθυσμοῦ ἀπολαμβάνει, χάρη στὴν ἐξαπάτηση ἢ στὸν ἐξανδραποδισμὸ τοῦ ὑπόλοιπου 96%, παραδείσους χλιδῆς, ἡδονῆς καὶ δύναμης, ποὺ καμιὰ ἀφελὴς θρησκευτικὴ ἐπαγγελία δὲν θὰ μποροῦσε ποτὲ νὰ φαντασιωθεῖ. Ἰδιωτικοὶ «οἶκοι» ἀξιολογοῦν κρατικὲς οἰκονομίες, ἀποφασίζουν (πέρα ἀπὸ κάθε πολιτικὸ ἔλεγχο) ποιὰ κοινωνία θὰ λιμοκτονήσει καὶ ποιὰ θὰ δανειοδοτηθεῖ. Πολεμικὲς βιομηχανίες καὶ ὁ ὑπόκοσμος τῆς λαθρεμπορίας τῶν ὅπλων ἐπιλέγουν ποιὰ χώρα θὰ μακελευτεῖ καὶ μὲ ποιὸ πρόσχημα. Καὶ πάει λέγοντας.
.               Ἀπέναντι σὲ αὐτὸν τὸν ἐφιάλτη τοῦ κυρίαρχου στὸ δυτικὸ «παράδειγμα» μηδενισμοῦ (μηδενισμοῦ κάθε «νοήματος» τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης καὶ συνύπαρξης – τοῦ κάλλους, τῆς ἑτερότητας καὶ μοναδικότητας, τῶν σχέσεων κοινωνίας), κάποιοι Δυτικοὶ ζητᾶνε νὰ ἁρπαχτοῦν ἀπὸ μία συνεπέστερη «πίστη». Καὶ ὅσο μεγαλύτερος ὁ πανικὸς ἀπὸ τὸν ἐφιάλτη, τόσο πιὸ τυφλὴ ἡ πίστη ποὺ τοὺς ντοπάρει. Ὁ Βρετανὸς ποὺ ἀποκεφαλίζει ἀνθρώπους ἐπιδεικτικὰ μπροστὰ στὴν κάμερα, «πιστεύει», ἴσως, ὅτι ἔτσι ἀντιστέκεται στὶς πετρελαϊκὲς ἑταιρεῖες ποὺ βάσισαν στὴν παραπληροφόρηση τὴν εἰσβολὴ στὸ Ἰρὰκ (πιθανὸν καὶ τὸν ἀφανισμὸ τριῶν χιλιάδων ἀνθρώπων στοὺς Δίδυμους Πύργους). μηδενισμς γεννάει τόσο τ τυφλ συμφέρον σο κα τν τυφλ «πίστη».
.               Τὸ 1887 ὁ Νίτσε ἔγραφε γιὰ τὸν εὐρωπαϊκὸ μηδενισμό: «Αὐτὸ ποὺ σᾶς ἀφηγοῦμαι, εἶναι ἡ ἱστορία τῶν ἑπομένων δύο αἰώνων. Περιγράφω αὐτὸ ποὺ ἔρχεται, αὐτὸ ποὺ δὲν μπορεῖ πιὰ νὰ μὴ συμβεῖ: τὴν ἀνάδυση τοῦ μηδενισμοῦ». Ἀπίστευτα εὐθύβολη πρόβλεψη. Ποὺ τὴ συνόδευε καὶ ἡ ἀπερίφραστη αἰτιολόγησή της: «Ὁ μηδενισμός, ὁ πιὸ ἀνησυχητικὸς ἀπὸ τοὺς ἐπισκέπτες, στέκεται στὸ κατώφλι τῆς πόρτας», ἐπειδὴ «ὁ Θεὸς πέθανε καὶ τὸν σκοτώσαμε ἐμεῖς – ἐσεῖς καὶ ἐγώ! Ἐμεῖς ὅλοι εἴμαστε οἱ φονιάδες του!.. Τί ἄλλο εἶναι πιὰ αὐτὲς οἱ ἐκκλησίες, παρὰ οἱ τάφοι καὶ τὰ μνήματα τοῦ Θεοῦ;».
.               νοησιαρχία, πο μεταβάλλει τ θλημα τς πίστης – μπιστοσύνης σ πακέτο δεολογικν «πεποιθήσεων», νομικισμς κα θικισμός, πο χουν λλοτριώσει τ κκλησιαστικ γεγονς σ ἱδρυματικ κατοχύρωση τς «νάρετης» γωπάθειας κα τς ναρκισσιστικς ατασφάλισης, ἡ ἀσφυκτικὰ ἀτομοκεντρικὴ «σωτηρία», ἐξαγορασμένη δικαιωματικὰ μὲ ἀξιόμισθες πράξεις γιὰ τὴν αἰώνια ἐπιβίωση τοῦ ἐγὼ – αὐτὰ ὅλα εἶναι ὁ «θάνατος τοῦ Θεοῦ», ἡ ἀποθέωση τοῦ μηδενισμοῦ. Καὶ δὲν συμβαίνουν κάπου στὴν «παραστρατημένη» Δύση ὅλα αὐτά, Δύση εἴμαστε πιὰ ὅλοι μας. Ἀκοῦστε τὰ κηρύγματα τῶν ἑλλαδιτῶν ἐπισκόπων, ἀναζητῆστε ἐξήγηση: γιατί χειροτονοῦνται ἐπίσκοποι, σχεδὸν κατ’ ἀποκλειστικότητα, μόνο σοι κφέρουν πεθαμένο λόγο γι μία δεοληψία Θεο, γιατί νθρώπινη ποιότητα, μέσα στν κκλησία, εναι ν διωγμ. Παρακολουθῆστε στὸ διαδίκτυο νὰ ἐνθρονίζονται σὲ μητροπολιτικοὺς θρόνους παιδάρια τέτοιων δεξιοτήτων «διαπλοκῆς», ὥστε νὰ ἔχουν θεατὲς τοῦ «θριάμβου» τους τὸν πρωθυπουργὸ μὲ τὸ μισὸ ὑπουργικό του συμβούλιο καὶ περίπου ὅλους τοὺς ἀνώτατους κρατικοὺς ἀξιωματούχους.
.             ταν πεθαμένοι νθρωποι διαχειρίζονται τ μαρτυρία γι τ ζω πο νικάει τν θάνατο, τ πόμενο (λογικ) πλάνο εναι τζιχαντιστς Βρετανός, πο κηρύττει κόβοντας κεφάλια.

 

 

, , , , , , ,

Σχολιάστε

ΠΙΚΡΑ ΔΥΤΙΚΟΥ ΜΗΔΕΝΙΣΜΟΥ

 Oἰκονομία χωρὶς «οἶκο», χωρὶς «νομὴ»

Τοῦ Χρήστου Γιανναρᾶ

ἐφημ. «ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗ», 24.03.13

.             «Αὐτὸ ποὺ ἐξιστορῶ εἶναι ἡ ἱστορία τῶν ἑπομένων δύο αἰώνων. Περιγράφω τὸ ἐρχόμενο, τὸ ἀναπότρεπτα ἐρχόμενο: τὴν ἀνάδυση τοῦ μηδενισμοῦ. Αὐτὴ τὴν ἱστορία μποροῦμε ἀπὸ τώρα κιόλας νὰ τὴν ἀφηγηθοῦμε, γιατί εἶναι ἀπὸ τώρα ἐνεργούμενη ἀναγκαιότητα. Εἶναι τὸ μέλλον ποὺ τὸ σημαίνουν χίλια σημάδια, εἶναι τὸ προδιαγεγραμμένο ποὺ αὐτοδηλώνεται παντοῦ, ἡ μουσικὴ ποὺ θὰ ἠχήσει καὶ ποὺ γι’ αὐτὴν ὅλες οἱ ἀκοὲς εἶναι κιόλας στὸ ἔπακρο ὀξυμμένες… Ὁ μηδενισμὸς ἔφτασε στὸ κατώφλι: ἀπὸ ποῦ μᾶς ἔρχεται αὐτὸς ὁ πιὸ ἀνοίκειος ἀπὸ κάθε ἐπισκέπτη;. Τί σημαίνει μηδενισμός; Σημαίνει ὅτι οἱ ὑπέρτατες ἀξίες ἔχουν χάσει κάθε ἀξία. Μᾶς λείπει ὁ στόχος, λείπει ἡ ἀπάντηση στὸ “Γιατί”».
.               Αὐτὰ ὁ Νίτσε, τὸ 1887. Μὲ συμπληρωμένον σήμερα τὸν ἕνα ἀπὸ τοὺς δύο αἰῶνες τῆς πρόβλεψής του. Καὶ ἐπαληθευμένη μέχρι κεραίας τὴν πρόβλεψη. Ἡ ὀργάνωση καὶ οἱ πρακτικὲς τοῦ ἀνθρώπινου βίου, σὲ πλανητικὴ κλίμακα –ὁ «τρόπος» τῆς οἰκονομίας, ὁ «τρόπος» τῆς πολιτικῆς, τὰ κίνητρα τῆς ὅποιας παραγωγῆς, ἡ μαρτυρία τῆς Τέχνης, οἱ στόχοι τῆς ἐπιστήμης, οἱ ἐπιδιώξεις τῆς παιδείας, ἡ ὠφελιμοθηρία τῆς θρησκείας– ὅλα, μὰ ὅλα, μηδενισμός. Δηλαδή: ἐρχόμαστε ἀπὸ τὸ πουθενὰ καὶ πᾶμε στὸ τίποτα. Ὄχι μόνο ἀπάντηση δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ οὔτε καὶ ἐρώτημα «γιατί ὑπάρχουμε» δὲν μαρτυρεῖται πειστικὰ οὔτε καὶ «στόχος» τῆς ὕπαρξής μας – ἔχει μηδενιστεῖ κάθε «νόημα».
.               Πραγματικά, δὲν ὑπῆρξε ἄλλος, τουλάχιστον φιλόσοφος, ποὺ νὰ τόλμησε τόσο ἀπερίφραστη προφητεία καὶ ἡ προφητεία του νὰ ἐπαληθεύτηκε τόσο ἐξώφθαλμα. «Σᾶς λέω αὐτὸ ποὺ εἶναι κιόλας τὸ παρὸν τῶν δύο αἰώνων ποὺ ἔρχονται». Ἔβλεπε τὸ χαμένο «νόημα», τὴ μεταφυσικὴ ἀναζήτηση, ποὺ ἀπὸ «τρόπος» τῆς ὕπαρξης, πείνα καὶ δίψα ἐμπειρικῆς ψηλάφησης, εἶχε ἀλλοτριωθεῖ σὲ ἰδεολόγημα καὶ ρασιοναλιστικὴ ἀποδεικτική. Ἔβλεπε τὶς ἐκκλησίες νὰ ἔχουν διαστραφεῖ σὲ θρησκεία ψυχολογικῆς θωράκισης τοῦ ἐγὼ – «τί ἄλλο εἶναι πιὰ αὐτὲς οἱ ἐκκλησίες, παρὰ οἱ τάφοι καὶ τὰ μνήματα τοῦ Θεοῦ;».
.               Ἡ εὐγενικὴ γραφίδα τοῦ Ἀλμπὲρ Καμὺ ἐπιμένει ὅτι προηγήθηκε ὁ Ντοστογιέφσκυ: στὴν προφητικὴ ἐνάργεια καὶ τόλμη, στὴν ὀξυδέρκεια καὶ στὸν ἐντοπισμὸ τῆς ἀκαταμάχητης δυναμικῆς τοῦ μηδενισμοῦ, στὴν ἀνατομία τοῦ ἐπερχόμενου ἀ-νόητου βίου. «Γιὰ μένα, γράφει ὁ Καμύ, ὁ Ντοστογιέφσκυ εἶναι ὁ συγγραφέας πού, πολὺ πρὶν ἀπὸ τὸν Νίτσε, διέκρινε καὶ προέβλεψε τὶς τερατώδεις καὶ παρανοϊκὲς συνέπειες τοῦ μηδενισμοῦ, ὁ συγγραφέας ποὺ πάσχισε νὰ ὁρίσει τὸ μήνυμα τῆς σωτηρίας ἀπὸ τὸν μηδενισμό… O ἄνθρωπος ποὺ τόλμησε νὰ γράψει ὅτι “τὰ ἐρωτήματα γιὰ τὸν Θεὸ καὶ τὴν ἀθανασία εἶναι τὰ ἴδια μὲ τὰ ἐρωτήματα τοῦ σοσιαλισμοῦ, μόνο ἀπὸ ἕνα ἄλλο πρίσμα ἰδωμένα”, ἤξερε ὅτι μὲ αὐτὸ τὸ ἄλλο πρίσμα ὁ πολιτισμός μας θὰ ἀπαιτοῦσε τὴ σωτηρία γιὰ ὅλους ἢ γιὰ κανέναν, ἐνῶ ταυτόχρονα ἤξερε ὅτι ἀποκλειόταν ἡ σωτηρία γιὰ ὅλους, ἂν παρέβλεπαν τὸν βασανισμὸ ἔστω καὶ ἑνὸς μόνο ἀνθρώπου. Μὲ ἄλλα λόγια: Ἦταν ἀδύνατο γιὰ τὸν Ντοστογιέφσκυ νὰ δεχτεῖ μία μεταφυσικὴ ποὺ νὰ μὴν εἶναι σοσιαλιστική, μὲ διευρυμένη τὴ σημασία τῆς λέξης. Ἀλλὰ τοῦ ἦταν ἀδύνατο νὰ δεχτεῖ καὶ ἕναν σοσιαλισμὸ ποὺ νὰ μὴν εἶναι μεταφυσικός, μὲ διευρυμένη τὴ σημασία τῆς λέξης. Ἔτσι ἔσωσε ὁ Ντοστογιέφσκυ τὸ μέλλον τῆς ρεαλιστικῆς μεταφυσικῆς καὶ τοῦ ρεαλιστικοῦ σοσιαλισμοῦ, ἂν καὶ ὁ κόσμος σήμερα μοιάζει νὰ τοῦ δίνει ἄδικο καὶ στὶς δύο περιπτώσεις. Ἀλλά, ἂν ὁ κόσμος πεθαίνει ἢ ἀνασταίνεται, ὁ Ντοστογιέφσκυ εἶναι ἐξ ἴσου δικαιωμένος. Γι’ αὐτὸ καὶ κυριαρχεῖ τὸ μέγεθός του στὶς λογοτεχνίες μας καὶ στὴν ἱστορία μας».
.               Ὁ Νίτσε, ὁ Ντοστογιέφσκυ, ὁ Καμὺ προφήτεψαν τὸν μηδενισμό, ἔζησαν τὸ ρίγος τοῦ τρόμου γιὰ τὴν ἐπερχόμενη λεηλασία κάθε «νοήματος» τῆς ὕπαρξης καὶ τοῦ βίου. Προαισθάνθηκαν, δὲν ἔζησαν τὴν ὁλοκληρωτική, στὴν πράξη, ἐπιβολή του: τν παγκόσμια, καθολικ πειθάρχηση τς καθημερινότητας τν νθρώπων στν κατανάλωση – τ μεγιστοποίηση τς καταναλωτικς εχέρειας ς μοναδικ κα ποκλειστικ περιεχόμενο ζως. Ν δουλεύει νθρωπος μόνο γι ν μπορε ν καταναλώνει, ν σπουδάζει, ν πιχειρε, ν πολιτεύεται, ν μπορεύεται, ν σχετίζεται, μ στόχο ποκλειστικ τν κατανάλωση. Ὄχι νὰ χαίρεται τὴν Τέχνη, ἀλλὰ νὰ καταναλώνει τὴν Τέχνη, τὴν «ψυχαγωγία», τὴν πληροφόρηση, τὸν ἔρωτα, τὸ ταξίδι. Ἡ κατανάλωση ἔγινε ὁ ἔμπρακτος μηδενισμὸς κάθε ἄλλου στόχου, κάθε ζωτικῆς ἀνάγκης γιὰ γεύση ποιότητας, γιὰ σκοπεύσεις ὑπαρκτικῆς γνησιότητας. Μοναδικὴ χαρὰ ζωῆς, ἀντίδοτο στὸν ἀνέραστο βίο, στὴν ἐρημικὴ μοναξιά, στὴν κατάθλιψη τῆς ἀκοινωνησίας ἡ ἀγορά, τὰ ψώνια, τὸ καινούργιο στὴ μόδα – μέτρο ἐπιτυχίας στὴ ζωὴ τὸ εἰσόδημα, ὄχι ἡ δημιουργία, ὄχι τὸ πόσο προφταίνει ὁ ἄνθρωπος νὰ ἀγαπήσει.
.               «Ὁ πιὸ ἀνοίκειος ἀπὸ τοὺς ἐπισκέπτες» δρασκέλισε τὸ κατώφλι τῆς Ἱστορίας καὶ θρονιάστηκε στὸ ἐπίκεντρο τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρώπων μόλις τὰ τελευταῖα (τριάντα; σαράντα;) χρόνια. Τόσο μόνο. Δὲν εἶναι προϊὸν «αὐτόματης γένεσης» οὔτε τῆς ἀνορθολογικῆς «τυχαιότητας». Ὁ μηδενισμὸς εἶναι τὸ ὀργανικὸ γέννημα συγκεκριμένου πολιτισμικοῦ «παραδείγματος»: τοῦ ἀτομοκεντρικοῦ μοντέλου τῆς Δύσης, παγκοσμιοποιημένου σήμερα. Καὶ πέρασε ἀπὸ πολλὲς ἱστορικὲς φάσεις ὁ ἀτομοκεντρισμὸς γιὰ νὰ φτάσει, νομοτελειακά, στὸν ἐφιάλτη τῆς ἀλογίας τοῦ μηδενισμοῦ. Μ φετηριακ φάση, πως κατ κανόνα ο πολιτισμοί, τ θρησκευτικ , σωστότερα, τν λλοτρίωση τς μεταφυσικς ναζήτησης σ θρησκεία. Ο ρίζες το σημερινο μηδενισμο βρίσκονται λοφάνερα στν Αγουστίνο, στν νσελμο, στν κινάτη: στὴ θρησκειοποίηση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ γεγονότος, στὴ μετάθεση τοῦ «σκοποῦ» τῆς ὕπαρξης ἀπὸ τὴν πληρωματικὴ ἐλευθερία τῆς αὐθυπέρβασης στὴν ἐγωτικὴ κατασφάλιση τῆς «ἀτομικῆς σωτηρίας».
.               Ὅσο ὑπῆρχε Ἑλληνισμός, ὑπῆρχε ἀντίλογος στὸν ἀτομοκεντρισμὸ τῆς Δύσης, ἀντίλογος ἔνσαρκος σὲ «τρόπο» τοῦ βίου: σὲ «πόλιν», σὲ ἐκκλησία. Ἑλληνισμὸς ὑποταγμένος στὸν δυτικὸ ἀτομοκεντρισμὸ καὶ μηδενισμὸ μπορεῖ νὰ συγκροτεῖ ἕνα Ἑλλαδέξ, ἕνα Ἑλλαδιστάν, μίαν ἑλληνώνυμη γεωγραφικὴ περιοχὴ (ὅπως ἡ ἰταλικὴ Καλαβρία ἢ ἡ τουρκικὴ πιὰ Ἰωνία), ἀλλὰ ὄχι ἐνεργὸ ἑλληνικότητα σαρκωμένη σὲ κοινωνικὸ σῶμα, ὄχι πρόταση σημερινοῦ «τρόπου» ποὺ νὰ ἐνδιαφέρει πανανθρώπινα. Ὁ λόγος το Νίτσε, καταγγελτικς το δυτικο μηδενισμο, κφράζει σήμερα σύγκριτα ναργέστερη λληνικότητα π τν παγιδευμένο στν καταναλωτικ μονοτροπία λόγο τν πλς λληνώνυμων πολιτικν μας ρχόντων – π τ θνικιστικ δεολογήματα τν κατ καιρος καραγκιόζηδων «λληναράδων».
.               Ἀκόμα καὶ ἀπὸ τὴν «κρίση» μπορεῖ ταχυδακτυλουργικὰ νὰ ἀνακάμψουμε. Ἀλλὰ ἀκόμα καὶ χρυσάφι νὰ εἰσρεύσει στὴ χώρα, τὸ Ἑλλαδὲξ δὲν ξαναγίνεται Ἑλλάδα δίχως ριζική, ἀπὸ τὰ θεμέλια, πολιτικὴ ἀλλαγή. Πολιτικὴ ποὺ νὰ ἀναστήσει θεσμικὰ τὸν ἑλληνικὸ «τρόπο», τὸν ἀντίλογο στὴν ἀτομοκεντρικὴ μονοτροπία, στὴν ἀναλογία τοῦ μηδενισμοῦ.

, , ,

Σχολιάστε