Ἄρθρα σημειωμένα ὡς λογισμοί

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΕΙΝΑΙ ΕΣΩΤΕΡΙΚΟ «Θαρσεῖτε, ἐγὼ εἰμί. μὴ φοβεῖσθε».

 Τὸ πρόβλημα εἶναι ἐσωτερικὸ   

Ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ Ἀρχιμ. Ἱεροθέου Βλάχου
(νῦν Μητρ. Ναυπάκτου)
«Ὀσμὴ Γνώσεως»
κδόσεις «Τέρτιος»,
Κατερίνη 1985, σελ. 139-142

 «Θαρσεῖτε, ἐγὼ εἰμί. μὴ φοβεῖσθε». 
(Ματθ. ιδ´ 27)

.           Στὴν σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ βλέπουμε τὸ θαῦμα τῆς καταπαύσεως τῆς τρικυμίας τῆς θαλάσσης, καθὼς ἐπίσης βλέπουμε καὶ τὴν κατάπαυσι τῆς τρικυμίας τῶν λογισμῶν τῶν μαθητῶν ποὺἦταν φοβερότερη. Ἔτσι τὴν ἀξιολόγησε ὁ Κύριος. Γι’ αὐτὸ πρῶτα κατέπαυσε τὴν τρικυμία τῶν μαθητῶν λέγοντας «Θαρσεῖτε, ἐγὼ εἰμί. μὴ φοβεῖσθε», ἐν συνεχείᾳ κατέπαυσε τὴν τρικυμία τῆς ὀλιγοπιστίας τοῦ Ἀποστόλου Πέτρου λέγοντας «ὀλιγόπιστε εἰς τί ἐδίστασας;» καὶ ἔπειτα εἰσῆλθε στὸ πλοῖο καὶ ἀμέσως «ἐκόπασεν ὁ ἄνεμος».
.           Μᾶς δίνεται λοιπὸν σήμερα ἡ ἀφορμὴ νὰ μιλήσουμε γιὰ τὴν ἐσωτερικὴ τρικυμία ποὺ πολλὲς φορὲς μᾶς καταλαμβάνει καὶ δημιουργεῖ τραγικὲς καταστάσεις στὴν ζωή μας.

Τρικυμία λογισμῶν

.           Ὁ Ἱερὸς Χρυσόστομος ἑρμηνεύοντας τὴν περίπτωσι τοῦἈποστόλου Πέτρου, ποὺ ἐνῶ βάδιζε πάνω στὰ κύματα, ἔπειτα βυθιζόταν, λέγει ὅτι ὁ Κύριος τὴν στιγμὴἐκείνη δὲν κατέπαυσε τὸν ἄνεμο, ἀλλὰ ἅπλωσε τὸ χέρι Του καὶ τὸν ἔπιασε λέγοντας «ὀλιγόπιστε εἰς τί ἐδίστασας;». Μὲ τὸν τρόπο αὐτὸ ὁ Κύριος ἔδειξε ὅτι τὴν μεταβολὴ στὸν Πέτρο δὲν τὴν ἔκανε ἡ δύναμι τοῦ ἀνέμου, ἀλλὰ ἡ ὀλιγοπιστία του. Ἂν ἡ πίστι του δὲν ἀσθενοῦσε, τότε εὔκολα θὰ μποροῦσε νὰ ἀντιμετωπίση τὸν ἄνεμο. Γι’ αὐτὸ ὁ Κύριος τὸν ἔπιασε ἀπὸ τὸ χέρι καὶ ἀφήνει τὸν ἀέρα νὰ πνέη, δείχνοντας ὅτι ὁ ἄνεμος δὲν μπορεῖ νὰ κάνη κανένα κακό, ὅταν ἡ πίστι εἶναι σταθερή.
.           Κατὰ τοὺς ἁγίους Πατέρας οἱ δαίμονες στέκονται συνεχῶς ἐπάνω στὰ τρία μέρη τῆς ψυχῆς, δηλ. τὸ λογιστικό, τὸ θυμικὸ καὶ τὸἐπιθυμητικὸ καὶ τὰ ἐρεθίζουν μὲ τὶς μανιώδεις ἐπιθέσεις τους. Τὸ λογιστικὸ κινοῦν σὲ λογισμοὺς αἱρετικοὺς καὶ βλασφήμους, τὸ θυμικὸ σὲ πράξεις ἐναντίον ὅσων τὸν ἔβλαψαν καὶ τὸ ἐπιθυμητικὸ σὲ ἐπιθυμίες-λογισμοὺς καὶ λογισμοὺς-ἐπιθυμίες αἰσχρούς.
.           Ὅλοι μας ἔχουμε δοκιμάσει αὐτὴ τὴν τρικυμία τῶν λογισμῶν, ποὺ γίνεται ὅταν ὁ διάβολος μὲ τὴν μανία του καὶ τὴν τέχνη του εἰσάγη μέσα μας ἕνα λογισμὸ εἴτε ἐναντίον τοῦ Θεοῦ, εἴτε ἐναντίον τῶν συνανθρώπων μας. Ἴσως στὸ θέμα αὐτὸ ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος εἶναι περισσότερο εὐάλωτος, γι’ αὐτὸ καὶ ὑποφέρει. Ἐπειδὴ μιλοῦμε μὲ τὸν λογισμό, πάσχουμε φοβερὰ καὶ φθάνουμε πολλὲς φορὲς στὰὅρια τῆς τρέλλας. Στὴν πραγματικότητα τότε μιλοῦμε μὲ τὸν διάβολο, ποὺ βάζει τοὺς λογισμοὺς καὶἔτσι ταράσσεται ὅλη μας ἡ ὕπαρξη. Ὑποφέρουμε πολὺ ἀπὸ τὸν πόλεμο αὐτὸ γιατί ἀγνοοῦμε τὴν Ὀρθόδοξη ἀρχὴ τῆς νήψεως.

.           Οἱ ἅγιοι Πατέρες ἀπὸ τὴν πείρα τους μᾶς ἔχουν διδάξει ὅτι πρέπει νὰ ἀγωνιζόμαστε ἐναντίον τῶν ἁπλῶν λογισμῶν, γιὰ νὰ μὴν γίνουν χρονίζοντες, ἐναντίον τῶν χρονιζόντων λογισμῶν γιὰ νὰ μὴν γίνουν ἐμπαθεῖς καὶ ἐναντίον τῶν ἐμπαθῶν, γιὰ νὰ μὴ γίνουν συγκατάθεσις, ὁπότε ἐνεργεῖται ἡ ἁμαρτία.
.           Ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι γιὰ νὰ ἀπαλλαγῆ κανεὶς ἀπὸ τὴν φρικτὴ αὐτὴ κατάστασι, ποὺ δημιουργεῖὑποψίες, φαντασίες, μίση κλπ. μὲ ἀποτέλεσμα νὰ ἔρχεται μεγάλη ταραχή. Οἱ λογισμοὶ εἴτε διώκονται μὲ τὴν προσευχή, τὴν ἐργασία κλπ, εἴτε ἀποκόπτονται μὲ τὴν καταφρόνησι τῶν αἰσθητῶν πραγμάτων. Ἐπίσης οἱ λογισμοὶ ἐξαφανίζονται μὲ τὴν τέλεια ἐμπιστοσύνη στὸν Θεό. «Ὁ καθάπαξ ἑαυτὸν ἀφιερώσας τῷ Θεῶ, ἐν ἀναπαύσει νοὸς διάγει» (ἅγιος Ἰσαάκ). Ἐπίσης σὲ περίπτωσι τρικυμίας λογισμῶν μᾶς βοηθοῦν οἱ προσευχὲς τῶν ἁγίων. Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Χρυσόστομος ἑρμηνεύοντας τὴν παραγγελία ποὺ ἔδωσε ὁ Χριστὸς νὰ εὐλογοῦν τὴν οἰκία, στὴν ὁποία θὰ εἰσέρχονται, λέγει: «Πολλὲς φορὲς ἔχουμε πόλεμο στοὺς λογισμοὺς καὶ ταρασσόμαστε χωρὶς νὰ μᾶς ἐνοχλεῖ κανεὶς καὶ συνεχῶς ἐπανίστανται πονηρὲς ἐπιθυμίες. Αὐτὴ τὴν μάχη τὴν καταστέλλει τὸ ρῆμα ἐκεῖνο τῶν ἁγίων (εὐλογία) καὶ προξενεῖ μέσα μας πολλὴ γαλήνη. Τὴν ὥρα ποὺ λέγει τὸ ρῆμα τοῦτο, ἀμέσως φεύγει ἀπὸ τὴν ψυχή μας κάθε ἐνθύμησι διαβολικὴ καὶ κάθε ἄτοπος λογισμός…». Γι’ αὐτὸ τὸ «εἰρήνη πᾶσι», ποὺ λέγει ὁ λειτουργὸς Ἱερεὺς ἢ ἡ εὐλογία τοῦ Πνευματικοῦ μας πατρὸς εἰρηνεύει τὴν ψυχή μας. Ἐκδιώκει τὸν διάβολο ποὺ προξενεῖ ταραχή.

 Τρικυμία σαρκὸς

.           Ὅταν δὲν γνωρίζουμε τὸν τρόπο τῆς ἀντιμετωπίσεως τῶν ἐμπαθῶν λογισμῶν καὶ τοὺς ἀφήνουμε ἀνενόχλητους νὰ ἐργάζωνται τὸ φθοροποιό τους ἔργο, τότε ἔρχονται σαρκικὲς ἐπαναστάσεις καὶ διαπράξεις σαρκικῶν ἁμαρτιῶν. Ἐπίσης ἡ σαρκικὴἐπανάστασι εἶναι καὶἰδιαίτερη ἐνέργεια τοῦ πονηροῦ, δηλ. ὅπως λέγουν οἱἅγιοι Πατέρες, ὁ διάβολος ἐπιτίθεται ἐναντίον τοῦ ἀνθρώπου, ἄλλοτε ἐμβάλλοντας διαφόρους λογισμοὺς καὶ ἄλλοτε ἐξάπτοντας τὴν σάρκα, ὥστε νὰ ἀναπτυχθῆ ἡ ἡδονή, νὰ προσελκυσθῆ καὶ νὰ αἰχμαλωτισθῆ ὁ νοῦς καὶ νὰ γίνη ἡ ἁμαρτία.
.           Ἡ ἀντιμετώπισι αὐτῆς τῆς τρικυμίας συνδέεται μὲ τὸν Χριστό. Ἡ κατάπαυσι τοῦ ἀνέμου καὶ ἡ εἰρήνευσι δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα καλῶν καὶ εὐσεβῶν σκέψεων, ἀλλὰ ἔλευσι τῆς θείας Χάριτος. Ὅπως ἡ τρικυμία τῆς θαλάσσης ἔπαυσε μὲ τὴν εἴσοδο τοῦ Χριστοῦ στὸ πλοῖο, ἔτσι καὶ ἡ σαρκικὴ τρικυμία κοπάζει μὲ τὴν εἴσοδο τοῦ Χριστοῦ στὴν καρδιά μας. Ὁ Χριστιανὸς ἑπομένως μεταχειρίζεται τὰ πνευματικὰ μέσα, ποὺ ὁ ἴδιος ὁ Κύριος ὑπέδειξε, δηλ. τὴν προσευχὴ καὶ τὴν νηστεία. Κυρίως ἐπικαλεῖται τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ μὲ τὴν σύντομη καὶ «χαριτωμένη» εὐχὴ τὸ «Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, Υἱὲ τοῦ Θεοῦ, ἐλέησόν με τὸν ἁμαρτωλόν».
.           Ὅταν ἔρχεται μέσα μας ἡ Χάρι τοῦ Χριστοῦ, τότε γίνεται γαλήνη μεγάλη. Εἰρηνεύουν τὰ πάντα. Ὁ ἄνθρωπος βιώνει τὴν βαθειὰ καὶ ἀναφαίρετη εἰρήνη. Καὶ οἱ πλέον ἐπιρρεπεῖς στὰ σαρκικὰ παραπτώματα, λαμβάνοντες τὴν Χάρι τοῦ Χριστοῦ, μποροῦν νὰ αἰσθανθοῦν τὴν βαθειὰ εἰρήνη τῆς ἐγκράτειας. Καὶ τὸ ἐπαναστατημένο σῶμα κατευνάζεται ἀπὸ τὴν ἔλευσι τῆς θείας Χάριτος. Ὅπως ἕνα φάρμακο ποὺ σταματᾶ τοὺς πόνους, τόσο καὶ περισσότερο ἡ θεία Χάρι κατευνάζει τὴν σάρκα, καὶ γαληνεύει τὴν ψυχή.

Πρόσωπο καὶ κοινωνία

 .              Ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν μέχρι τώρα μᾶς δείχνουν μία μεγάλη ἀλήθεια. Συνήθως ἐμεῖς καταφερόμαστε ἐναντίον τῶν ἄλλων καὶ ἐναντίον τῆς κοινωνίας. Αἰτία ὅλων τῶν κακῶν, ποὺ μᾶς μαστίζουν, θεωροῦμε τὴν κοινωνία. Σὲ δύσκολες στιγμὲς λέμε ὅτι φταίει τὸ σύστημα, τὸ κατεστημένο, ἡ ἄρρωστη κοινωνία, οἱ κακοὶ ἄνθρωποι. Ὅμως κάνουμε μεγάλο λάθος, γιατί προσδίδουμε στὴν κοινωνία μία ἀπρόσωπη ἔννοια καὶ γιατί βλέπουμε τὴν ὕπαρξι τοῦ κακοῦ ἔξω ἀπὸ μᾶς. Τὸ πρόβλημα εἶναι ἐσωτερικό. Τὸ κακὸ ποὺ ὑπάρχει μέσα στὴν κοινωνία εἶναι ἀποτέλεσμα τῶν ἀρρωστημένων προσώπων. Μὲ ἄλλα λόγια τὰ ἄρρωστα πρόσωπα ἀρρωσταίνουν τοὺς κοινωνικοὺς θεσμοὺς καὶ οἱ κοινωνικοὶ θεσμοὶ ἀρρωσταίνουν πιὸ πολὺ τὰ πρόσωπα.

.           Στὴν Θεολογία λέμε ὅτι ἡ φύσι καὶ τὰ πλαίσια τῆς ζωῆς δὲν ἔχουν ἐλεύθερη θέλησι. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι δὲν ἔπεσαν ἀπὸ μόνα τους στὴν ἁμαρτία, ἀλλὰ παρεσύρθησαν ἀπὸ τὸν ἄνθρωπο. Ἔτσι τὸ πρόβλημα δὲν εἶναι τόσο ἡ κοινωνία, τὸ σύστημα, τὸ κατεστημένο, ὅσο ὁ ἄνθρωπος-πρόσωπο. Ἡ ἐπιδίωξι νὰ φτιάξουμε τὴν κοινωνία, νὰ ἀλλάξωμε τοὺς κοινωνικοὺς θεσμούς, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι θὰ βελτιωθῆ ἡ ζωή μας, δείχνει ἄγνοια τοῦ προβλήματος. Ὅταν ἔχουμε ἐσωτερικὰ γαλήνη τότε δὲν μᾶς ἐνοχλοῦν τὰ ἐξωτερικὰ ἐρεθίσματα καὶ μὲ τὸν τρόπο μας βοηθοῦμε στὴν ἀλλαγὴ τῆς κοινωνίας. Ὅταν εἴμαστε κυριευμένοι ἀπὸ λογισμοὺς καὶ σαρκικὲς ἐπαναστάσεις καὶ ἔχουμε ἐσωτερικὴ τρικυμία, τότε ὅλα μᾶς φταῖνε. Ὑποφέρουμε καὶ κάνουμε καὶ τοὺς ἄλλους νὰ ὑποφέρουν.
.             Νὰ δώσουμε προτεραιότητα στὸ πρόσωπο. Νὰ εἰρηνεύσουμε, ἀπαλλασσόμενοι, μὲ τὴν δύναμι τῆς θείας Χάριτος, ἀπὸ λογισμοὺς καὶ σαρκικὲς ἐπαναστάσεις καὶ τότε θὰ εἴμαστε κοινωνικοὶ ἄνθρωποι, πηγὴ εἰρήνης γιὰ τὸν κόσμο.

, , , ,

Σχολιάστε

ΚΛΗΡΙΚΟΙ – ΨΥΧΟΛΟΓΟΙ («Τὸ πᾶν εἶναι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ»)

ΚΛΗΡΙΚΟΙ – ΨΥΧΟΛΟΓΟΙ

Το Πρωτ. Διονυσίου Τάτση
ἐφημ. «Ὀρθόδοξος Τύπος», 20.07.2012

.          Πολλοί εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐντυπωσιάζονται ἀπὸ τοὺς κληρικούς, ποὺ ἔχουν σπουδάσει παράλληλα ψυχολογία, ψυχιατρικὴ ἢ ἄλλες παρεμφερεῖς ἐπιστῆμες. Θεωροῦν ὅτι εἶναι οἱ πιὸ κατάλληλοι νὰ τοὺς βοηθήσουν πνευματικὰ καὶ νὰ τοὺς δείξουν ἕνα ἄλλο δρόμο, διαφορετικὸ ἀπὸ τὸν παραδοσιακὸ καὶ ἁγιοπατερικό, ποὺ ὅλοι γνωρίζουμε καὶ διαβάζουμε στὰ ἱερὰ βιβλία τῆς Ἐκκλησίας καὶ τῶν Ἁγίων Πατέρων. Τὸ θέμα εἶναι σοβαρὸ καὶ χρειάζεται προσεκτικὴ ἀντιμετώπιση. Δὲν πρέπει νὰ φτάνουμε στὴν ὑπερβολὴ πὼς τάχα μόνο οἱ ἐπιστήμονες κληρικοὶ εἶναι ἄξιοι καὶ ἀποτελεσματικοὶ πνευματικοί, ἀνεξάρτητα ἂν οἱ ἴδιοι δὲν ἔχουν πνευματικὴ ζωὴ καὶ δὲν τηροῦν τὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου, ὅπως συμβαίνει μὲ τοὺς κοσμικοὺς ψυχολόγους, οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται τὸn Θεό, περιφρονοῦν τὶς ἐντολὲς καὶ ἐμφανίζονται ὡς οἱ πλέον ἁρμόδιοι γιὰ τὴν λύση τῶν διαφόρων πνευματικῶν θεμάτων, ποὺ ἀντιμετωπίζουν οἱ ἄνθρωποι.
.          Ἀλίμονο σ᾽ αὐτοὺς τοὺς κληρικοὺς –ψυχολόγους, οἱ ὁποῖοι δὲν μποροῦν νὰ ἐλευθερωθοῦν ἀπὸ τὸ κοσμικὸ καὶ ἐπιστημονικὸ πνεῦμα καὶ εἶναι στερημένοι ἀπὸ κάθε πνευματικὴ ἐμπειρία. Εἶναι ἀκατάλληλοι νὰ ὁδηγήσουν τοὺς ἀνθρώπους στὴν ἐν Χριστῷ σωτηρία. Οἱ ἴδιοι δὲν δέχονται κάτι τέτοιο, γι᾽ αὐτὸ καὶ κρίνουν μὲ μεγάλη εὐκολία τοὺς πάντες καὶ ἰδιαίτερα τοὺς παραδοσιακοὺς πνευματικούς, ἐνῶ προβάλλουν καὶ ἐφαρμόζουν τὶς ψυχολογικές τους ἀπόψεις, οἱ ὁποῖες ὅμως δὲν ἔχουν σταθερὰ θεμέλια, πολὺ περισσότερο δὲν ἔχουν χριστιανικὸ ὑπόβαθρο. Οἱ ρασοφορεμένοι ψυχολόγοι θέτουν σὲ δεύτερη μοίρα τὸ ρόλο τῆς χάρης τοῦ Θεοῦ. Τὸ γεγονὸς αὐτὸ εἶναι προκλητικὸ καὶ προσεγγίζει τὰ ὅρια τῆς βλασφημίας.
.          Οἱ νεώτεροι Γέροντες εἶχαν ἐπισημάνει τὸ πνευματικὸ αὐτὸ ὀλίσθημα καὶ ἦταν ἐπιφυλακτικοὶ ἀπέναντί τους. Τοὺς θεωροῦσαν ἀνθρώπους, ποὺ ὁδηγοῦν ὅλους ἐκείνους, ποὺ τοὺς ἐμπιστεύονται στὴν καταστροφὴ καὶ ὄχι στὴ σωτηρία. Εἰδικότερα ὁ Γέροντας Παΐσιος ἔλεγε ὅτι οἱ κληρικοὶ αὐτοὶ «εἶναι πνευματικὰ ἄρρωστοι καὶ ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ ἁγιοπατερικὲς ἐξετάσεις καί, ἀφοῦ θεραπευθοῦν, τότε θὰ διακρίνουν καὶ μόνοι τους τὸ ἄρρωστο αὐτὸ πνεῦμα καὶ θὰ γνωρίσουν παράλληλα καὶ τὴν θεία χάρη, γιὰ νὰ χρησιμοποιοῦν στὸ ἑξῆς στὶς ψυχὲς ποὺ πάσχουν τὴν θεία ἐνέργεια καὶ ὄχι τὶς ἀνθρώπινες τέχνες». Μιλοῦσε ἀκόμα καὶ γιὰ τὸ ἔργο τοῦ ἔμπειρου καὶ χαριτωμένου πνευματικοῦ, γιὰ νὰ δείξει τὴ διαφορὰ καὶ νὰ διαλύσει τὴν πλάνη, ποὺ ὑπῆρχε σὲ πολλοὺς χριστιανούς, σχετικὰ μὲ τὴν ἀποτελεσματικότητα τῶν κληρικῶν ψυχολόγων. Εἶναι ἀξιοπρόσεκτα τὰ λόγια του: «Τὸ πᾶν εἶναι ἡ χάρις τοῦ Θεοῦ, καὶ τὴν ψυχὴ μπορεῖ νὰ τὴν βοηθήσει μόνο χαριτωμένος πνευματικός, μὲ πίστη, ποὺ ἀγαπάει τὴν ψυχὴ καὶ τὴν πονάει, γιατὶ γνωρίζει τὴν μεγάλη της ἀξία, τὴν βοηθάει στὴν μετάνοια, τὴν ξαλαφρώνει μὲ τὴν ἐξομολόγηση, τὴν ἐλευθερώνει ἀπὸ τὸ ἄγχος καὶ τὴν ὁδηγεῖ στὸν παράδεισο ἢ πετάει τὸν λογισμὸ μὲ τὸν ὁποῖο βασανίζει τὴν εὐαίσθητη ψυχὴ ὁ πονηρός, καὶ θεραπεύεται. Δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερη ἀρρώστια στὸν κόσμο ἀπὸ τὸν λογισμό, ὅταν δηλαδὴ πείσει ὁ διάβολος τὸν ἄνθρωπο μὲ λογισμοὺς ὅτι δὲν εἶναι καλά. Ὅπως δὲν ὑπάρχει καὶ ἀνώτερος γιατρὸς σ᾽ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις ἀπὸ τὸν ἔμπειρο πνευματικό, ποὺ ἐμπνέει ἐμπιστοσύνη μὲ τὴν ἁγιότητά του καὶ πετάει αὐτοὺς τοὺς λογισμοὺς ἀπὸ τὰ εὐαίσθητα πλάσματα τοῦ Θεοῦ καὶ θεραπεύει ψυχὲς καὶ σώματα δίχως φάρμακα, μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ, καὶ τὶς ἐξασφαλίζει καὶ τὸν παράδεισο».
.          Οἱ ἐνάρετοι κληρικοὶ ἐνεργοῦν μὲ τὴν τέχνη τῆς θείας χάρης, ἐνῶ οἱ κληρικοὶ – ψυχολόγοι μὲ τὴν ἀνθρώπινη τέχνη τῆς ἐπιστήμης. Ἡ διαφορὰ εἶναι πολὺ μεγάλη καὶ δὲν πρέπει νὰ τὴν ἀμφισβητοῦμε. Οἱ πρῶτοι πιάνουν τὸν ἄνθρωπο ἀπὸ τὸ χέρι καὶ τὸν ὁδηγοῦν στὸν οὐρανό, ἐνῶ οἱ δεύτεροι προσπαθοῦν νὰ τὸν βοηθήσουν, γιὰ νὰ ζήσει καλά, δηλαδὴ μὲ κοσμικὴ χαρά, πάνω στὴ γῆ, χωρὶς καμιὰ ἐλπίδα γιὰ τὴν αἰώνια μακαριότητα. Πόση διαφορὰ ἔχει ὁ παράδεισος ἀπὸ τὴν κόλαση!

ΠΗΓΗ: «ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ» 

, , , , ,

Σχολιάστε

«ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ ΑΡΡΩΣΤΟΙ ΙΕΡΩΜΕΝΟΙ ΧΡΗΣΙΜΟΠΟΙΟΥΝ ΤΗΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΙΣ ΨΥΧΕΣ» (π. Παΐσιος Ἁγιορ.)

ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Τὸ νὰ σχολιασθοῦν τὰ λεγόμενα τοῦ ἁγιασμένου Γέροντος ἴσως νὰ συνιστᾶ θράσος. Πάντως δὲν πρόκειται γιὰ σχολιασμὸ ἀλλὰ γιὰ ὑπογράμμιση τῆς παραμέτρου ποὺ ὁ ἴδιος ἀναφέρει: «οἱ ἀνθρώπινες τέχνες» (ἡ ψυχολογία). Αὐτὲς ἔχουν εἰσβάλει στὴν χριστιανικὴ-ἐκκλησιαστικὴ ζωή. Ὅσο ὑποχωρεῖ ἡ πίστη καὶ ἡ γνησία πνευματικὴ ζωή, τόσο προχωρεῖ καὶ κερδίζει ἔδαφος ἡ ἐμπιστοσύνη στὶς ἀνθρώπινες τέχνες, στὴν ἀνθρώπινη διάνοια καὶ δύναμη, στὴν ἀνθρωποκεντρικὴ ἐπίλυση τῶν προβλημάτων, τόσο διολισθαίνουμε στὴν ὑποκατάσταση τῆς ζωῆς τῆς πίστεως μὲ τὴν ζωὴ τῆς αὐτοπεποιθήσεως. Μήπως κι αὐτὴ ἡ κατάσταση δὲν συνιστᾶ ἕνα παράγοντα τῆς Κρίσεως;

ΑΥΤΟΙ ΠΟΥ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΚΑΛΑ ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΑ
ΕΙΝΑΙ ΜΕΡΙΚΟΙ ΙΕΡΩΜΕΝΟΙ

ΠΟΥ ΣΠΟΥΔΑΖΟΥΝ ΨΥΧΟΛΟΓΙΑ, ΓΙΑ ΝΑ ΒΟΗΘΗΣΟΥΝ ΤΙΣ ΨΥΧΕΣ

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Γέροντος Παϊσίου Ἁγιορείτου
 “Ἐπιστολές”,
Ἔκδ. Ἱ. Ἡσυχαστ.  “Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης ὁ Θεολόγος”,
Σουρωτὴ Θεσσαλονίκης, 1994, σελ. 102-103.

.          «Αὐτοὶ ποὺ δὲν εἶναι καλὰ πνευματικά, εἶναι μερικοὶ ἱερωμένοι ποὺ σπουδάζουν ψυχολογία, γιὰ νὰ βοηθήσουν τὶς ψυχὲς (μὲ ἀνθρώπινες τέχνες). Καὶ τὸ παράξενο εἶναι ποὺ οἱ δάσκαλοί τους οἱ ψυχολόγοι δὲν πιστεύουν στὸν Θεὸ καὶ δὲν παραδέχονται οὔτε ψυχή, ἢ τὴν παραδέχονται μὲ ἕνα δικό τους τρόπο (σχεδὸν ὅλοι). Ἀπὸ αὐτὴν τὴν πράξη τους οἱ κληρικοὶ αὐτοὶ φανερώνουν ὅτι πνευματικὰ εἶναι ἄρρωστοι καὶ ἔχουν ἀνάγκη ἀπὸ ἁγιοπατερικὲς ἐξετάσεις, καί, ἀφοῦ θεραπευθοῦν, τότε θὰ διακρίνουν καὶ μόνοι τους τὸ ἄρρωστο αὐτὸ πνεῦμα καὶ θὰ γνωρίσουν παράλληλα καὶ τὴν θεία Χάρη, γιὰ νὰ χρησιμοποιοῦν στὸ ἑξῆς τὶς ψυχὲς ποὺ πάσχουν τὴν θεία ἐνέργεια καὶ ὄχι τὶς ἀνθρώπινες τέχνες.
.          Ὅταν ὁ ἄνθρωπος … βοηθηθεῖ νὰ πιστέψει στὸν Θεὸ καὶ στὴν μέλλουσα ζωή, τὴν αἰώνιο – συλλάβει δηλαδὴ τὸ βαθύτερο νόημα τῆς ζωῆς – καὶ μετανοήσει, ἀλλάξει ζωή, ἔρχεται ἀμέσως ἡ θεία παρηγοριὰ μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, ἡ ὁποία ἀλλοιώνει τὸν ἄνθρωπο, διώχνοντας καὶ ὅλα τὰ κληρονομικά του. Ἔτσι ἔγινε σὲ πολλοὺς ἀνθρώπους ποὺ μετανόησαν, ἀγωνίστηκαν μὲ φιλότιμο ταπεινά, χαριτώθηκαν, ἔγιναν καὶ Ἅγιοι καὶ τοὺς προσκυνᾶμε τώρα μὲ εὐλάβεια καὶ ζητᾶμε καὶ τὶς πρεσβεῖες τους, ἐνῶ πρὶν εἶχαν πολλὰ πάθη καὶ κληρονομικά.
.          Ἐπὶ παραδείγματι, ὁ Ὅσιος Μωυσῆς ὁ Αἰθίοψ, ἐνῶ πρὶν ἦταν ὁ πιὸ αἱμοβόρος ληστής, μὲ κληρονομικὴ κακία, μόλις πίστεψε στὸν Θεό, μετανόησε, ἀσκήθηκε, ἔφυγαν ὅλα τὰ πάθη, τὸν ἐπισκέφθηκε ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ ἀξιώθηκε νὰ λάβει ἀκόμα καὶ τὸ προφητικὸ χάρισμα. Πέρασε δὲ στὴν εὐαισθησία ἀκόμα καὶ τὸ Μέγα Ἀρσένιο, ὁ ὁποῖος ἦταν ἀπὸ τὴν μεγαλύτερη ἀρχοντικὴ οἰκογένεια τῆς Ρώμης, μὲ κληρονομικὲς ἀρετὲς καὶ ἐπιστημονικὴ μεγάλη μόρφωση.
.          Ἑπομένως, τ πν εναι Χάρις το Θεο κα τν ψυχ μπορε ν τν βοηθήσει μόνο χαριτωμένος Πνευματικός, μ πίστη, πο γαπάει τν ψυχ κα τν πονάει, γιατί γνωρίζει τ μεγάλη της ξία, τν βοηθάει στ μετάνοια, τὴν ξαλαφρώνει μὲ τὴν ἐξομολόγηση, τὴν ἐλευθερώνει ἀπὸ τὸ ἄγχος καὶ τὴν ὁδηγεῖ στὸν Παράδεισο πετάει τὸν λογισμό, μ τν ποο βασανίζει τν εαίσθητη ψυχ πονηρός, κα θεραπεύεται.
.          Δὲν ὑπάρχει μεγαλύτερη ἀρρώστια στὸν κόσμο ἀπὸ τὸν λογισμό, ὅταν δηλαδὴ πείσει ὁ διάβολος τὸν ἄνθρωπο μὲ λογισμοὺς ὅτι δὲν εἶναι καλά. Ὅπως δὲν ὑπάρχει καὶ ἀνώτερος γιατρὸς σ’ αὐτὲς τὶς περιπτώσεις ἀπὸ τὸν ἔμπειρο Πνευματικό, ποὺ ἐμπνέει ἐμπιστοσύνη μὲ τὴν ἁγιότητά του καὶ πετάει αὐτοὺς τοὺς λογισμοὺς ἀπὸ τὰ εὐαίσθητα πλάσματα τοῦ Θεοῦ καὶ θεραπεύει ψυχὲς καὶ σώματα δίχως φάρμακα, μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, καὶ τὶς ἐξασφαλίζει καὶ τὸν Παράδεισο».

  • (Σ.: Ἔχει σημασία ὅτι πρόκειται γιὰ κείμενα ποὺ ὁ ἴδιος ὁ γέροντας ἔγραψε μὲ τὸ χέρι του)

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμένου: egolpion.com

, , , , ,

Σχολιάστε

ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ [Γ´] (Ἅγ. Θεοφάνης Ἔγκλειστος)

Στάδια ἀναπτύξεως τῶν παθῶν:
λογισμοί, συναισθήματα καὶ ἐπιθυμίες

[Γ´] 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο Ἁγ. Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου:
«Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς – Γράμματα σὲ μιὰ ψυχή»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττ. 2005, σελ. 232 κ. ἑξ.

Στοιχειοθεσία Γ. Κ., Ἐπιμέλεια «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/09/18/στάδια-ἀναπτύξεως-τῶν-παθῶν/
Β´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/09/20/στάδια-ἀναπτύξεως-τῶν-παθῶν-β´-ἅγ-θε/

.       Ἂς ἔρθουμε τώρα σ᾽ ἐσένα. Τί θὰ κανεὶς ἀπ’ ὅσα ἔχουμε πεῖ; Ἂν ἡ ἀπόφασή σου νὰ ὑπηρετήσεις τὸν Κύριο εἶναι εἰλικρινής, ἂν ὁ νοῦς σου εἶναι ἀδιάλειπτα πρσσηλωμένος στὸν Θεὸ μὲ εὐλάβεια καὶ ἂν ἐπιτηρεῖς αὐστηρὰ τὸν ἑαυτό σου, τότε εἶναι ἀδύνατο νὰ κινηθεῖ ποτὲ ἡ ψυχή σου πρὸς τὴν ἱκανοποίηση τῆς ἐμπαθοῦς ἐπιθυμίας, ἑπομένως εἶναι ἀδύνατο καὶ νὰ γευθεῖ τοὺς πικροὺς καρπούς της. Νὰ ποιὸς εἶναι ὁ ἐσωτερικός σου ἀγώνας.
.      Λογισμὸς ἢ συναίσθημα ἢ ἐπιθυμία ἐμπαθὴς περνάει μερικὲς φορὲς ἀπὸ τὴν ψυχὴ ἀστραπιαία, σχεδὸν ἀσυνείδητα. Σὲ τέτοια περίπτωση, δὲν εἴμαστε ἔνοχοι, ἂν μόλις συνειδητοποιήσουμε τὴν προσβολή, διώξουμε μὲ ἀπέχθεια καὶ θυμὸ τὸ λογισμὸ ἢ τὸ συναίσθημα ἢ τὴν ἐπιθυμία. Ἐνοχὴ ἔχουμε, ἄν, μετὰ τὴν συνειδητοποίηση τῆς προσβολῆς, καθυστερήσουμε ν’ ἀντιδράσουμε ἢ καὶ ὁλότελα ἀδρανήσουμε. Ὁ βαθμὸς τῆς ἐνοχῆς μας τότε εἶναι ἀνάλογος μὲ τὴν καθυστέρηση ἢ τὴν ἀδράνειά μας. Διῶξε τὸν λογισμό, καὶ δὲν θὰ ὑπάρξει συναίσθημα ἢ ἕλξη. Δὲν ἐδίωξες ἔγκαιρα τὸν λογισμό, καὶ γεννήθηκε μέσα σου κάποιο ἐμπαθὲς συναίσθημα; Διῶξε τὸ συναίσθημα, καὶ δὲν θὰ ὑπάρξει ἐπιθυμία. Δὲν ἔδιωξες ἔγκαιρα οὔτε τὸ συναίσθημα, καὶ γεννήθηκε μέσα σου κάποια ἐμπαθὴς ἐπιθυμία; Διῶξε τουλάχιστον τὴν ἐπιθυμία, καὶ δὲν θὰ κινηθεῖς πρὸς τὸ πάθος.
.      Ἄν, παρατηρώντας στὸ νοῦ σου ἕναν ἐμπαθῆ λογισμό, τὸν δέχεσαι συνειδητὰ καὶ αὐτοπροαίρετα, εἶσαι ἔνοχη. Κι αὐτὸ γιατί δέχεσαι κάτι, ποὺ ξέρεις πὼς εἶναι ἐνάντιο στὸν Θεὸ καὶ σ’ ἐσένα. Δὲν εἶσαι ἔνοχη, ὅμως, ὅταν ἀθέλητα δέχεσαι τὸν λογισμό, φτάνει νὰ τραβᾶς ἀμέσως τὴν προσοχή σου μακριά του καὶ νὰ τὸν διώχνεις.
.      Ἂν ἀφήνεις θεληματικὰ τὸν λογισμὸ νὰ στέκεται στὸ νοῦ σου ὅσο χρειάζεται γιὰ νὰ γεννηθεῖ ἕνα ἐμπαθὲς συναίσθημα στὴν καρδία σου, ἡ ἐνοχή σου αὐξάνεται λίγο. Καὶ ἄν, μετὰ τὴν γέννηση τοῦ ἐμπαθοῦς συναισθήματος, συνεχίζεις νὰ συντηρεῖς μέσα σου τὸν λογισμὸ ποὺ τὸ προκάλεσε, μὲ συνέπεια τὴν ἔξαψή του, τότε ἡ ἐνοχή σου διπλασιάζεται. Ἄν, πάλι, μόλις ἀντιλαμβάνεσαι τὴν γέννηση τοῦ ἐμπαθοῦς συναισθήματος τὸ διώχνεις, εἶσαι ἔνοχη μόνο γιὰ τὴν θεληματική σου παράδοση σ’ ἕναν ἐμπαθῆ λογισμό, ὄχι καὶ γιὰ τὸ συναίσθημα, ποὺ προκαλεῖται ἀπ’ αὐτόν.
.      Ἄν, τέλος, μετὰ τὴν συνειδητὴ ἀποδοχὴ τόσο τοῦ ἐμπαθοῦς λογισμοῦ ὅσο καὶ τοῦ ἐμπαθοῦς συναισθήματος, γεννιέται μέσα σου ἡ ἐπιθυμία γιὰ κάποιαν ἐμπαθῆ ἐνέργεια, λ.χ. ἐκδίκηση, τότε ἡ ἐνοχή σου αὐξάνεται λίγο ἀκόμα. Καὶ ἄν, μόλις ἀντιλαμβάνεσαι τὴν ἐμπαθῆ ἐπιθυμία, δὲν τὴν ἀποδιώχνεις, ἀλλὰ τὴν ἀφήνεις νὰ χρονίζει μέσα σου, ἡ ἐνοχή σου αὐξάνεται περισσότερο.
.      Δὲν θὰ προχωρήσω ἄλλο. Αὐτὰ εἶναι ἀρκετά, νομίζω, γιὰ τὴ διαφωτισή σου. Βλέπεις καὶ μόνη σου ὅτι, ἂν διώξεις ἀμέσως τὸν ἐμπαθῆ λογισμό, βάζεις τέλος στὸν πόλεμο πρὶν κἂν ἀρχίσει. Χωρὶς λογισμό, οὔτε συναίσθημα γεννιέται οὔτε ἐπιθυμία. Πάρε ἀπόφαση νὰ ἐνεργεῖς μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο. Γιατί νὰ ταλαιπωρεῖσαι ἄσκοπα ἀπὸ τὸν πόλεμο τῶν παθῶν, κάποτε μάλιστα καὶ νὰ κινδυνεύεις; Ἔχεις ἤδη ἀποφασίσει νὰ μὴν ὑποκύπτεις στὰ πάθη, ποὺ εἶναι ἀντίθετα στὸ θέλημα τοῦ Θεοῦ. Ἦρθε, λοιπόν, κάποιος λογισμὸς καί, χωρὶς νὰ τὸ θέλεις, προκάλεσε ἕνα ἐμπαθὲς συναίσθημα; Διῶξε ἀμέσως καὶ τὸν λογισμὸ καὶ τὸ συναίσθημα. Πρὶν προλάβεις ν’ ἀπαλλαγεῖς ἀπὸ τὴν παρουσία τους, μήπως γεννήθηκε μέσα σου μία ἐμπαθὴς ἐπιθυμία; Διῶξε την κι αὐτὴ μαζί τους δίχως καθυστέρηση. Ν χεις ς ρχή: Μ δέχεσαι συνειδητ κα θεληματικ μπαθες λογισμούς, συναισθήματα πιθυμίες. Μόλις ἐμφανίζονται μέσα σου, πρέπει νὰ τὰ διώχνεις μὲ θυμὸ καὶ ἀπέχθεια. Ἂν ἔτσι ἐνεργεῖς, θὰ εἶσαι πάντοτε ἀθώα μπροστὰ στὸν Θεὸ καὶ στὴν συνείδησή σου. Στὴν ψυχή σου θὰ ὑπάρχουν πάθη, ἀλλὰ θὰ ὑπάρχει καὶ ἀθωότητα. Ἄλλωστε, θὰ ἀγωνίζεσαι μὲ ζῆλο γιὰ τὴν καθαρσή σου ἀπὸ τὰ πάθη.

Ὁ Κύριος νὰ σ’ εὐλογεῖ!

, , , ,

Σχολιάστε

ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ [Β´] (Ἅγ. Θεοφάνης Ἔγκλειστος)

Στάδια ἀναπτύξεως τῶν παθῶν:
 λογισμοί, συναισθήματα καὶ ἐπιθυμίες
 [Β´] 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: Ἅγ. Θεοφάνους Ἐγκλείστου «Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς – Γράμματα σὲ μιὰ ψυχή»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττ. 2005, σελ. 232 κ. ἑξ.

Στοιχειοθεσία Γ. Κ., Ἐπιμέλεια «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»

Α´ Μέρος: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/09/18/στάδια-ἀναπτύξεως-τῶν-παθῶν/

.        Τὸ πῶς διαμορφώνεται ἡ ἀπόφαση δὲν εἶναι πάντα φανερό. Σὲ ἐμβρυώδη μορφὴ ἐνυπάρχει ἤδη στὴν ἐπιθυμία. Στὴν συνέχεια ἀναπτύσσεται μαζὶ μὲ τὸν σχεδιασμὸ τῆς πράξεως, δηλαδὴ τὴν ἐπιλογὴ τῶν μέσων, τὸν προσδιορισμὸ τῶν μεθόδων καὶ τὴν ἐξεύρεση τῶν καταλλήλων συνθηκῶν. Ἡ ἀπόφαση εἶναι ὁλοκληρωμένη, ὅταν ὅλα πιὰ ἔχουν σχεδιαστεῖ καὶ προμελετηθεῖ. Τότε ἡ πράξη ἔχει ἤδη συντελεστεῖ νοερά, ἡ ἁμαρτία ἔχει ἤδη διαπραχθεῖ μπροστὰ στὸν Θεό, οἱ ἐντολὲς ἔχουν ἤδη καταπατηθεῖ, ἡ συνείδηση ἔχει ἤδη παραβιαστεῖ.
.        Συχνὰ περνάει πολὺς καιρὸς ἀπὸ τὴν γέννηση τῆς ἐπιθυμίας ὣς τὴν ἀπόφαση καὶ τὸν σχεδιασμὸ τῆς πράξεως. Ἡ ψυχὴ συγκρατεῖται ἀπὸ τὸν φόβο τοῦ Θεοῦ. Ὁ νοῦς δὲν ξεχνάει τὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου. Καὶ ἡ συνείδηση δὲν σωπαίνει. Ὅλες, ὡστόσο, οἱ σωτήριες παραινέσεις τῆς ἀψηφοῦνται. Γι’ αὐτὸ ἀκριβῶς ἤδη στὴν ἀπόφαση ὑπάρχει παράβαση καὶ ἁμαρτία. Ὁ λογισμός, τὸ συναίσθημα καὶ ἡ ἐπιθυμία ἔχουν πλέον κυριεύσει ὅλη τὴν ψυχή. Ἡ κλίση πρὸς τὴν ἁμαρτία, πάντως, δὲν εἶναι ἀκόμη ἀκαταμάχητη. Ἀκαταμάχητη γίνεται ἀπὸ τὴν στιγμὴ ποὺ ἡ ψυχὴ ἀρχίζει νὰ μελετᾶ μὲ προσοχὴ καὶ ἐπιμονὴ τὸν τρόπο ἱκανοποιήσεως τοῦ πάθους. Τότε πιὰ βαδίζει πρὸς τὴν ὁλοκλήρωση τῆς ἁμαρτίας.
.         Ὅσο ἡ ἀπόφαση διαμορφώνεται, ἡ ἐλευθερία περιορίζεται. Ἡ ψυχὴ ὅλο καὶ πιὸ ἔντονα αἰσθάνεται πὼς εἶναι ἀπόλυτα ἀναγκασμένη νὰ πραγματοποιήσει τὸν ἐμπαθῆ σκοπό της. Ἀλλὰ τέτοιαν ὑποχρέωση δὲν ἔχει. Αὐτὸ ποὺ αἰσθάνεται εἶναι μία αὐταπάτη, μία πλάνη. Ἡ ἀπόφασή της μπορεῖ νὰ παραμείνει ἀνεκπλήρωτη ἐξ αἰτίας ὁποιουδήποτε κωλύματος, ποὺ ἐνδεχομένως θὰ παρουσιαστεῖ. Ἴσως, ὅμως, καὶ αὐτοθέλητα νὰ παραιτηθεῖ ἀπὸ τὸν σκοπό της ἡ ψυχή, ἂν ὑπερισχύσουν τελικὰ μέσα της ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ φωνὴ τῆς συνειδήσεως. Διαφορετικά, ὁ ἐμπαθὴς σκοπὸς πραγματοποιεῖται, ὅπως σχεδιάστηκε. Ἂς ὑποθέσουμε, λοιπόν, ὅτι τὸ σχέδιο ὑλοποιήθηκε. Τὸ πάθος ἱκανοποιήθηκε. Ἡ ἁμαρτία διαπράχθηκε. Ἡ ἀπόφαση μετουσιώθηκε σὲ πράξη. Τί ἄλλο ἀπομένει νὰ γίνει; Φαινομενικὰ τίποτα. Μὰ δὲν εἶναι ἔτσι. Τὸ κακὸ ἔχει προεκτάσεις καὶ ἐπακόλουθα.

.        Π ρ ῶ τ ο ν. Ὣς τὴν στιγμὴ τῆς πτώσεως ὁ φόβος τοῦ Θεοῦ καὶ ἡ συνείδηση ἁπλῶς ἀγνοήθηκαν καὶ περιφρονήθηκαν· τώρα, μὲ τὴν πτώση, παραβιάστηκαν καὶ καταπατήθηκαν. Ὣς τὴν στιγμὴ τῆς πτώσεως ἡ συνείδηση ἦταν σὰν μιὰ μητέρα ποὺ πάσχιζε νὰ ἀποτρέψει τὸν γιό της – τὴν ψυχὴ – ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, κι ἐκεῖνος ἁπλῶς δὲν τῆς ἔδινε σημασία· τώρα μὲ τὴν πτώση, ὁ γιὸς ἁμαρτάνει, ἀπαντώντας στὶς ἱκεσίες τῆς μητέρας του μὲ γρονθοκοπήματα καὶ χαστούκια.

.         Δ ε ύ τ ε ρ ο ν. Τώρα ἡ ἐσωτερικὴ διεργασία, ποὺ ὁδήγησε στὴν πτώση, ἐπηρεάζεται ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ γεγονότα. Καὶ θὰ συνεχίσει νὰ ἐπηρεάζεται, ἐκτὸς κι ἂν ὁ ἄνθρωπος μετανοήσει. Ἂν δὲν τὸ κάνει, θὰ γεύεται γιὰ πάντα τοὺς καρποὺς τῆς ἁμαρτίας.

.         Τ ρ ί τ ο ν. Ἡ θεία χάρη ἐγκαταλείπει τὸν ἄνθρωπο, ποὺ ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ πηγαίνει μὲ τὸν ἐχθρό του. Τότε μαραζώνει, λυγίζει, αἰσθάνεται νὰ συντρίβεται κάτω ἀπὸ ἕνα βαρὺ φορτίο. Σ’ αὐτὸν ἐκπληρώνεται ὁ λόγος τοῦ Κυρίου γιὰ τὸ δαιμονικὸ πνεῦμα ποὺ ἐπιστρέφει μὲ ἄλλα ἑφτὰ πιὸ πονηρὰ (Ματθ. ιβ´ 43-45). Μελαγχολία, νησυχία, ψυχοπλάκωμα – ν ποις εναι μισθς το πάθους πο κανοποιήθηκε. πίστευτο! π τν κανοποίηση το πάθους νθρωπος περιμένει ναν παράδεισο: «Θ εστε σν θεο» (Γεν. Γ´ 5). Μόλις μως τ κανοποιήσει, βγαίνει π τν πλάνη κα διαπιστώνει πς ποθητς “παράδεισος” δν ταν παρ μι αταπάτη. Τώρα ἔχει μείνει μὲ τὸ κενό, τὴν ὀδύνη, τὴν στενοχώρια, τὸ βάρος. Βλέπει πὼς ἡ προσδοκία του διαψεύσθηκε. Περίμενε νὰ χαρεῖ, μὰ ἔγινε τὸ ἐντελῶς ἀντίθετο. Ὁ δρόμος ποὺ πῆρε, δρόμος ἐνδόσεως στὸ πάθος, τὸν ὁδήγησε στὴν ἁμαρτία καὶ τὴν κατάθλιψη.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

, , , ,

Σχολιάστε

ΣΤΑΔΙΑ ΑΝΑΠΤΥΞΕΩΣ ΤΩΝ ΠΑΘΩΝ [Α´] (Ἅγ. Θεοφάνης Ἔγκλειστος)

Στάδια ναπτύξεως τν παθν:
λογισμοί, συναισθήματα κα
πιθυμίες
[Α´] 

Ἀπὸ τὸ βιβλίο: «Ὁ δρόμος τῆς ζωῆς – Γράμματα σὲ μιὰ ψυχή»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττ. 2005, σελ. 232 κ.ἑξ.


Στοιχειοθεσία Γ. Κ., Ἐπιμέλεια «ΧΡ. ΒΙΒΛ.» 

.           Τὰ πάθη ἐμφανίζονται μέσα μας κάθε τόσο. Ἡ ἐμφάνισή τους πιστοποιεῖ τὴν ἀκαθαρσία μας, ἀλλὰ δὲν μᾶς ἐνοχοποιεῖ. Ἔνοχοι εἴμαστε ἀπὸ τὴ στιγμὴ ποὺ κλίνουμε εὐνοϊκὰ πρὸς ὁποιοδήποτε πάθος, ἀπὸ τὴ στιγμή, δηλαδή, ποὺ ὄχι μόνο δὲν τὸ θεωροῦμε ὡς ἐχθρὸ καὶ δὲν τὸ πολεμᾶμε μὲ τὸ θυμό, ἀλλὰ καὶ τὸ καλοδεχόμαστε, ὅποτε ἐμφανίζεται, βρίσκοντας ἀπόλαυση στὸν ἐρεθισμὸ ποὺ μᾶς προξενεῖ. Αὐτὴ ἡ στάση δείχνει διάθεση συμφιλιώσεως μὲ τὸ πάθος καί, συνεπῶς, ἐναντιώσεως στὸν Θεό· «γιατί ὅποιος ἔχει σαρκικὸ φρόνημα, ἐχθρεύεται τὸν Θεὸ» (Ρωμ. η´ 7).
.        Μόλις ἀρχίζει ἡ εὐνοϊκὴ κλίση πρὸς τὸ πάθος, ὅσο ἀνεπαίσθητη κι ἂν εἶναι αὐτή, ἀρχίζει καὶ ἡ ἐνοχή. Καὶ ὅσο αὐξάνεται ἡ πρώτη, τόσο αὐξάνεται καὶ ἡ δεύτερη. Στὴ συνέχεια θὰ σοὺ περιγράψω τὴν σχετικὴ διαδικασία:
.         Ὅλη μέρα οἱ λογισμοὶ κινοῦνται. Κινοῦνται καὶ περιπλανιοῦνται πέρα-δῶθε. Οἱ περισσότεροι εἶναι λογισμοὶ μάταιοι, καθὼς ἀναφέρονται σὲ κοινὲς καθημερινὲς ὑποθέσεις καὶ ἐργασίες ρουτίνας. Ἀνάμεσα σ’ αὐτοὺς τοὺς λογισμοὺς ξεφυτρώνουν κάπου-κάπου καὶ ἄλλοι, ποὺ ἀποτελοῦν κενὰ ὀνειροπολήματα. Ὅλοι τους συνωστίζονται ἄτακτα στὴν ἐπιφάνεια τῆς ψυχῆς, δημιουργώντας ἐκεῖ σύγχυση καὶ ἀναστάτωση. Σοὺ ἔχω πεῖ ἄλλοτε, πῶς ν’ ἀντιμετωπίζεις ἀποτελεσματικὰ αὐτὴ τὴ σύγχυση, ποὺ σοῦ ἀφαιρεῖ τὴν μνήμη τοῦ Θεοῦ, καὶ πῶς ν’ ἀποκαθιστᾶς μέσα σου τὴν τάξη καὶ τὴν ἠρεμία.
.         Ἐκεῖ, λοιπόν, ποὺ κάθεσαι καὶ συλλογίζεσαι, ἀνάμεσα στοὺς ἄλλους λογισμούς σου παρουσιάζεται κι νας λλόκοτος “πισκέπτης”. Παρουσιάζεται καὶ ἀπαιτεῖ τὴν προσοχή σου. Τὸ ὑπογραμμίζω: Ἀπαιτεῖ τὴν προσοχή σου. Μὴν τὸν ἀφήσεις ποτὲ νὰ περάσει ἀπαρατήρητος. Δίχως τὴν παραμικρὴ χρονοτριβή, σταμάτα τον καὶ ἀνάκρινέ τον: Ποιός εἶναι; Ἀπὸ ποῦ ἔρχεται; Τί θέλει; Τὶς ἀπαντήσεις δὲν θὰ σοῦ τὶς δώσει ἐκεῖνος. Θὰ τὶς βρεῖς ἐσύ, ἀφοῦ τὸν παρατηρήσεις προσεκτικά.
.        Ἂς ὑποθέσουμε πὼς εἶναι ἕνας ἄνθρωπος ποὺ κάποτε σὲ προσέβαλε καὶ ποὺ τώρα, εἴτε αὐτόματα εἴτε συνειρμικά, ἔρχεται στὸν νοῦ σου. Εἶναι βέβαιο πὼς ἡ θύμηση αὐτοῦ τοῦ προσώπου καὶ τῆς προσβλητικῆς του συμπεριφορᾶς θὰ γεννήσει μέσα σου ἀγανάκτηση, ὀργή, ἀκόμα καὶ τὴν ἐπιθυμία τῆς ἐκδικήσεως, θὰ σὲ φέρει δηλαδὴ σὲ μιὰ κακὴ ψυχικὴ κατάσταση. Πρόκειται, ἑπομένως, γιὰ λογισμὸ ἐχθρικό. Καὶ ἀφοῦ πρόκειται γιὰ λογισμὸ ἐχθρικό, πρέπει νὰ τὸν ἀντιμετωπίσεις ἐχθρικά: Νὰ τὸν ἀποκρούσεις καὶ νὰ τὸν διώξεις μακριὰ μὲ περιφρόνηση καὶ θυμό.
.        Ἔτσι θὰ ἐξουδετερώσεις τὸ τέχνασμα τοῦ πονηροῦ, ποὺ σοῦ ἔβαλε τὸν λογισμό, καὶ θ’ ἀποφύγεις τὴν παγίδα του. Ἄν, ἀπεναντίας, δεχθεῖς τὸν λογισμὸ καὶ συγκρατήσεις στὸν νοῦ σου τὴν εἰκόνα τοῦ ἀνθρώπου ποὺ σὲ προσέβαλε, θ’ ἀκολουθήσουν κι ἄλλοι λογισμοί, κι ἄλλες εἰκόνες, ποὺ θὰ ἀναπαραστήσουν πολὺ ζωντανὰ καὶ μὲ κάθε λεπτομέρεια στὴν φαντασία σου τὸ ἐπεισόδιο τῆς προσβολῆς. Ἡ νοερὴ ἀναπαράσταση τοῦ ἐπεισοδίου θὰ ξεσηκώσει στὴν καρδιὰ τὴν ὀργή, δηλαδὴ ἕνα συναίσθημα ἐμπαθές. Καὶ πρέπει νὰ ξέρεις, ὅτι κάθε φορὰ ποὺ ἐπιτρέπεις σὲ ἐμπαθῆ συναισθήματα νὰ ἐκδηλωθοῦν, συντελεῖς στὴν ἑδραίωση τῶν ἀντίστοιχων παθῶν στὴν ψυχή σου.
.        Ἂν συνέλθεις ἔγκαιρα, ἂν θυμηθεῖς καὶ συναισθανθεῖς πόσο κακὸ εἶναι νὰ γίνεσαι ἕρμαιο ὁποιουδήποτε πάθους, τότε θ’ ἀπομακρύνεις τόσο τὸ ἐμπαθὲς συναίσθημα ἀπὸ τὴν καρδιά σου ὅσο καὶ τὸν λογισμὸ ποὺ τὸ προκάλεσε ἀπὸ τὸν νοῦ σου. Ἔτσι ἡ ταραχὴ θὰ περάσει καὶ ἡ ἐσωτερικὴ εἰρήνη θ’ ἀποκατασταθεῖ. Διαφορετικά, γύρω ἀπὸ τὸ ἐμπαθὲς συναίσθημα, ποὺ ἔχει ξεσηκωθεῖ στὴν καρδιά, θὰ μαζευτοῦν κι ἄλλα, ἐρεθίζοντάς το. Αὐτὰ τὰ συναισθήματα θ᾽ ἀρχίσουν νὰ σοῦ προκαλοῦν σκέψεις ὅπως οἱ ἀκόλουθες: «Πῶς τόλμησε αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος νὰ μὲ προσβάλει; Ποιός νομίζει πὼς εἶναι; Κανένας σπουδαῖος; Δὲν μπορῶ νὰ παραβλέψω τέτοια προσβολή. Μήπως εἶμαι κατώτερή του; Ἂν ἀφήνω τὸν καθένα νὰ μοῦ φέρεται μ’ αὐτὸν τὸν τρόπο, ἡ ζωή μου θὰ γίνει μαρτυρική. Ἄ, ὅλα κι ὅλα! Πρέπει ὁπωσδήποτε νὰ τοῦ δείξω πώς, ὅταν ἐνεργεῖ ἔτσι, θὰ πληρώνεται μὲ τὸ ἴδιο νόμισμα». Νά, ἡ ἐπιθυμία σου γιὰ ἐκδίκηση ἔχει κιόλας ὡριμάσει. Τὸ πάθος ριζώνει ὅλο καὶ πιὸ βαθιὰ στὴν ψυχή σου. Εἶναι τὸ τρίτο στάδιο. Καὶ σ’ αὐτὴ τὴν φάση, ἂν συνέλθεις, μπορεῖς νὰ σταματήσεις τὸ κακό. Μπορεῖς νὰ διώξεις τὴν ἐπιθυμία. Ἡ ἐπιθυμία, βλέπεις, δὲν συμπίπτει μὲ τὴν ἀπόφαση. Τὴ μιὰ στιγμὴ ἔρχεται, τὴν ἄλλη μπορεῖ νὰ φύγει. Ἔτσι, ἂν ἀπαλλαγεῖς ἀπὸ τὴν ἐπιθυμία, θὰ ἐπανέλθεις στὴν εἰρηνική σου κατάσταση· ἂν ὄχι, ἡ ταλαιπωρία σου θὰ συνεχιστεῖ.
.       Κοίτα πῶς ἀπὸ τὸν λογισμὸ γεννήθηκε τὸ συναίσθημα καὶ πῶς ἀπ’ αὐτὰ τὰ δυὸ γεννήθηκε ἡ ἐπιθυμία. Ὁ νοῦς κυριεύθηκε ἀπὸ τὸ πάθος. Ἡ ψυχὴ μολύνθηκε ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ἁμαρτία ὡστόσο μόνο νοερὴ ἴσαμε τούτη τὴν ὥρα. Εἶναι μακρὺς ἀκόμα ὁ δρόμος ὣς τὴν πράξη. Ἀνάμεσα στὴν ἐπιθυμία καὶ τὴν πράξη ὑπάρχουν δυὸ ἀκόμα στάδια, α) ἡ ἀπόφαση καὶ β) ὁ σχεδιασμὸς τῆς πράξεως.

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ

, , ,

Σχολιάστε

ΟΛΑ ΤΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΘΕΟΣ (Κυρ. ϛ´ Ματθ.)

 ΤΟ ΕΥΑΓΓΕΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΤΗΣ ΚΥΡΙΑΚΗΣ Ϛ´ ΜΑΤΘΑΙΟΥ
Ματθ. (θ΄ 1-8)

Τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, ἐμβὰς ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς πλοῖον διεπέρασε καὶ ἦλθεν εἰς τὴν ἰδίαν πόλιν. Καὶ ἰδοὺ προσέφερον αὐτῷ παραλυτικὸν ἐπὶ κλίνης βεβλημένον· καὶ ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν εἶπε τῷ παραλυτικῷ· θάρσει, τέκνον· ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου. Καὶ ἰδού τινες τῶν γραμματέων εἶπον ἐν ἑαυτοῖς· οὗτος βλασφημεῖ. Καὶ ἰδὼν ὁ ᾿Ιησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν; Τί γάρ ἐστιν εὐκοπώτερον, εἰπεῖν, ἀφέωνταί σου αἱ ἁμαρτίαι, ἢ εἰπεῖν, ἔγειρε καὶ περιπάτει; Ἵνα δὲ εἰδῆτε ὅτι ἐξουσίαν ἔχει ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἐπὶ τῆς γῆς ἀφιέναι ἁμαρτίας τότε λέγει τῷ παραλυτικῷ· ἐγερθεὶς ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου. Καὶ ἐγερθεὶς ἀπῆλθεν εἰς τὸν οἶκον αὐτοῦ. Ἰδόντες δὲ οἱ ὄχλοι ἐθαύμασαν καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν τὸν δόντα ἐξουσίαν τοιαύτην τοῖς ἀνθρώποις.

 Ἀπόδοση στὴν Νέα Ἑλληνική:
Τὸν καιρὸ ἐκεῖνο, ἐμπῆκε ὁ ᾿Ιησοῦς εἰς πλοιάριο, ἐπέρασε ἀπέναντι καὶ ἦλθεν εἰς τὴν δική του πόλιν. Καὶ τοῦ ἔφεραν ἕνα παράλυτον, ξαπλωμένον σὲ ἕνα κρεββάτι. Ὁ Ἰησοῦς ὅταν εἶδε τὴν πίστιν τους, εἶπε εἰς τὸν παράλυτον, «Ἔχε θάρρος, παιδί μου. Σοῦ συγχωροῦνται αἱ ἁμαρτίαι σου». Καὶ μερικοὶ ἀπὸ τοὺς γραμματεῖς εἶπαν μέσα τους, «Αὐτὸς βλασφημεῖ». Ὁ δὲ Ἰησοῦς, ἐπειδὴ κατάλαβε τὰς σκέψεις των, εἶπε: «Γιατὶ σκέπτεσθε πονηρὰ μέσα στὴν καρδιά σας; Τὶ εἶναι εὐκολώτερον νὰ πῶ “Σοῦ συγχωροῦνται αἱ ἁμαρτίαι σου” ἢ νὰ πῶ “Σήκω ἐπάνω καὶ περπάτει”; Ἀλλὰ διὰ νὰ μάθετε ὅτι ὁ Υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου ἔχει ἐξουσίαν νὰ συγχωρῇ ἁμαρτίας ἐπὶ τῆς γῆς», τότε λέγει εἰς τὸν παράλυτον: «Σήκω ἐπάνω, πάρε τὸ κρεββάτι σου καὶ πήγαινε εἰς τὸ σπίτι σου». Αὐτὸς ἐσηκώθηκε καὶ ἐπῆγε εἰς τὸ σπίτι του. Ὅταν εἶδεν αὐτὸ ὁ κόσμος, ἐθαύμασε καὶ δόξασε τὸν Θεόν, ποὺ ἔδωσε τέτοιαν ἐξουσίαν εἰς τοὺς ἀνθρώπους.

ΟΛΑ ΤΑ ΓΝΩΡΙΖΕΙ Ο ΘΕΟΣ
«Ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν»

.   Ἡ σημερινὴ εὐαγγελικὴ περικοπὴ μᾶς παρουσιάζει τὴν θαυματουργικὴ θεραπεία τοῦ παραλυτικοῦ τῆς Καπερναούμ, τὸν ὁποῖο κατέβασαν ἀπὸ τὴν στέγη μπροστὰ στὸν Κύριο οἱ τέσσερις ἄνθρωποι ποὺ τὸν μετέφεραν.
.  Εἶναι πράγματι θαυμαστὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ἕνας παράλυτος σηκώθηκε ὄρθιος καὶ ἄρχισε νὰ βαδίζει μεταφέροντας καὶ τὸ κρεβάτι του! Ὡστόσο στὸ ἴδιο θαῦμα βλέπουμε κάτι ἐπίσης ἐντυπωσιακό: τὸ ὅτι ὁ Κύριος γνωρίζει τὰ πάντα! Ἀκόμη καὶ τὰ βάθη τῆς καρδιᾶς μας!
.   Ἀξίζει λοιπὸν νὰ ὑπογραμμίσουμε τὴν μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια, ὅτι ὁ Κύριος γνωρίζει τὸ ἐσωτερικό μας.

1. ΓΝΩΡΙΖΕΙ ΤΟΝ ΑΓΩΝΑ ΜΑΣ

.    Ὁ Θεάνθρωπος Κύριος διέκρινε τὴν θερμὴ πίστη τοῦ παραλυτικοῦ καὶ τῶν ἀνθρώπων ποὺ τὸν μετέφεραν, πρὶν αὐτὴ φανερωθεῖ στὰ μάτια ὅλων τῶν παρευρισκομένων: «Ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὴν πίστιν αὐτῶν», σημειώνει ὁ ἱερὸς Εὐαγγελιστής. Εἶδε ὁ Κύριος Ἰησοῦς τὴν πίστη τους καὶ χωρὶς νὰ περιμένει νὰ Τὸν παρακαλέσουν, ἀπευθύνθηκε στὸν ἄρρωστο καὶ τοῦ χάρισε αὐτὸ ποὺ ἤθελε καὶ πολὺ περισσότερα ἀκόμη. Διότι μὲ τὴν θεϊκή του δύναμη τὸν θεράπευσε ὄχι μόνο στὸ σῶμα ἀλλὰ καὶ στὴν ψυχή. Πρῶτα τοῦ εἶπε «ἀφέωνταί σοι αἱ ἁμαρτίαι σου» κι ἔπειτα «ἆρόν σου τὴν κλίνην καὶ ὕπαγε εἰς τὸν οἶκόν σου». Ἔτσι ὁ παραλυτικὸς ἔζησε διπλὸ τὸ θαῦμα. Καὶ πράγματι τὸ ἄξιζε! Διότι ἀσφαλῶς οὔτε αὐτὸς οὔτε οἱ συνοδοί του θὰ ὑποβάλλονταν σὲ τόσο μεγάλο κόπο, ἂν δὲν εἶχαν μέσα τους ἀκλόνητη τὴν πεποίθηση ὅτι ὁ Κύριος εἶχε τὴν δύναμη νὰ θεραπεύσει τὸν ἀσθενή. Αὐτὴ τὴν ἰσχυρὴ πίστη ἐπιβράβευσε ὁ Κύριος μὲ τὸ θαῦμα καὶ τοῦ χάρισε τὴν θεραπεία πρὶν αὐτὸς νὰ τοῦ τὴν ζητήσει!
.    Κάτι ἀνάλογο συμβαίνει καὶ στὴν δική μας ζωή. Ὁ παντεπόπτης Κύριος μὲ τὸ στοργικό του βλέμμα παρακολουθεῖ τὸν καθένα ἀπὸ μᾶς ξεχωριστά. Βλέπει τὰ προβλήματα καὶ τὶς δυσκολίες μας… Γνωρίζει τοὺς πόθους καὶ τὶς ἐπιθυμίες μας… Μετρᾶ κάθε βῆμα μας… Συμμετέχει στὸν ἀγώνα μας καὶ περιμένει νὰ βραβεύσει τοὺς νικητές! Ἂς καλλιεργοῦμε λοιπὸν τὴν πίστη, τὴν ὑπομονή, τὴν ἀγάπη καὶ κάθε ἀρετὴ κι ἂς εἴμαστε βέβαιοι ὅτι τίποτε δὲν πάει χαμένο.
.    Καὶ ἀκόμη: Ὅταν αἰσθανόμαστε τὸ δίκιο νὰ μᾶς πνίγει ἢ ὅταν τὸ βάρος ἀπὸ κάποια ἀδικία ἢ συκοφαντία συντρίβει τὴν ψυχή μας, ἂς διατηροῦμε τὴν βεβαιότητα ὅτι ὁ Θεὸς γνωρίζει τὴν ἀλήθεια καὶ Ἐκεῖνος θὰ ἀποδώσει τὸ δίκαιο.

2. ΟΧΙ ΣΤΟΥΣ ΕΜΠΑΘΕΙΣ ΛΟΓΙΣΜΟΥΣ

.   Τὴν ἴδια ὅμως ὥρα ποὺ ὁ παντογνώστης Κύριος φανέρωνε τὴν πίστη ἐκείνων τῶν ἀνθρώπων, κάποιοι ἄλλοι παρουσιάστηκαν μὲ μολυσμένες τὶς καρδιές τους ἀπὸ τὸν φθόνο καὶ τὴν κακία. Ἦταν οἱ Γραμματεῖς καὶ οἱ Φαρισαῖοι, οἱ ὁποῖοι μόλις ἄκουσαν ὅτι ὁ Κύριος ἔδωσε ἄφεση ἁμαρτιῶν στὸν παραλυτικό, ἄρχισαν νὰ σκέπτονται μέσα τους: «Οὗτος βλασφημεῖ»… «Κανεὶς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ συγχωρεῖ ἁμαρτίες παρὰ μόνον ὁ Θεός». Τότε ἦταν ποὺ φανερώθηκε γιὰ ἄλλη μιὰ φορὰ τὸ μεγαλεῖο τοῦ παντογνώστου Κυρίου: «Ἰδὼν ὁ Ἰησοῦς τὰς ἐνθυμήσεις αὐτῶν εἶπεν· ἵνα τί ὑμεῖς ἐνθυμεῖσθε πονηρὰ ἐν ταῖς καρδίαις ὑμῶν;» Γνωρίζοντας ὁ Κύριος τὶς πονηρὲς σκέψεις τους στράφηκε καὶ τοὺς ρώτησε: Γιατί ἀφήνετε πονηρὲς σκέψεις νὰ κυκλοφοροῦν μέσα σας;… Καὶ ἀμέσως προχώρησε στὸ ἐντυπωσιακὸ θαῦμα, πού φανέρωσε τὴν θεία του δύναμη.
.     Ἀξίζει νὰ προσέξουμε ἰδιαιτέρως τὴν παραπάνω σκηνή. Ἂν οἱ σκληρόκαρδοι Ἰουδαῖοι ἄρχοντες ἔμειναν ἀσυγκίνητοι καθὼς ὁ Κύριος Ἰησοῦς ἀποκάλυψε τοὺς βλάσφημους λογισμούς τους, ἐμεῖς τουλάχιστον ἂς φοβηθοῦμε κι ἂς πολεμοῦμε τὴν ἁμαρτία ἀκόμη καὶ ὅταν ἔρχεται ὡς σκέψη! Ἁμαρτία δὲν εἶναι μόνο τὸ νὰ κλέψει κανείς, ἀλλὰ καὶ τὸ νὰ ἐπιθυμήσει ξένα πράγματα. Κάθε κακὴ ἐπιθυμία ἢ σκέψη μολύνει τὴν καρδιά· κι ἂν δὲν φροντίσουμε νὰ τὴν ἀπομακρύνουμε, εὔκολα θὰ γίνει καὶ πράξη. Ἂς ἀγωνιζόμαστε λοιπὸν νὰ διώχνουμε κάθε πονηρὸ λογισμὸ μέσα ἀπὸ τὴν ψυχή μας.

.     Ὅλα τὰ γνωρίζει ὁ Θεός, ἀκόμη καὶ τὸν ἐσωτερικό μας κόσμο. Ἂς μὴν προσπαθοῦμε νὰ κρυφτοῦμε. Ἀκόμη κι ἂν κατορθώσουμε νὰ ἀποκρύψουμε τὶς προθέσεις μας ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους… Ἀκόμη κι ἂν ἀποφύγουμε ἐπιμελῶς νὰ ἐκτεθοῦμε στὰ μάτια τοῦ κόσμου… Ἀκόμη κι ἂν κανεὶς ἄλλος δὲν γνωρίζει τὰ κίνητρα τῶν ἐνεργειῶν μας… Ἂς μὴν ξεχνοῦμε ὅτι βρισκόμαστε κάτω ἀπὸ τὸ βλέμμα τοῦ Θεοῦ, ὁ Ὁποῖος γνωρίζει τὰ πάντα. Γι’ αὐτὸ ἂς Τὸν παρακαλοῦμε νὰ μᾶς χαρίζει ἁγνὴ καὶ καθαρὴ καρδιά, ὅπου Ἐκεῖνος εὐαρεστεῖται νὰ κατοικεῖ.

ΠΗΓΗ: περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ», ἀρ. τ. 2027, 15.07.2011

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

, , ,

Σχολιάστε

ΕΠΙ ΘΥΡΑΙΣ Ο ΗΛΕΚΤΡΟΝΙΚΟΣ (e-) ΔΙΟΡΑΤΙΚΟΣ… ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ!

Διαβάζοντας τὸν νοῦ!

ΕΙΣ. ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Νὰ τὰ καλὰ νέα. Μιὰ νέα πολλὰ ὑποσχομένη ἐπιστημονικὴ ἀνακάλυψη: «μιὰ μέρα θὰ μποροῦν οἱ “ἐπιστήμονες” νὰ “διαβάζουν” τὶς σκέψεις μας καὶ τὸ τί θέλουμε νὰ ποῦμε πρὶν κὰν τὸ ποῦμε». Πρόκειται γιὰ ἕνα κατόρθωμα. Ἐπὶ θύραις δηλ. ὁ Ἠλεκτρονικὸς (e–) Διορατικὸς Πνευματικός!
.    Τὸ πρῶτο κέρδος θὰ εἶναι ὅτι πλέον δὲν θὰ ὑπάρχουν κρυφὲς σκέψεις. Εἰδικὰ οἱ πονηρὲς καὶ μοχθηρές, οἱ συνομωτικὲς καὶ ἐκδικητικές, οἱ μηχανορραφικὲς καὶ ραδιουργικὲς θὰ φανερώνονται. Ἔτσι τὸ Κράτος θὰ μπορεῖ νὰ ἐλέγχει τὴν Ποιότητα (προφέρεται: “πχιότητα”!) τῆς Δημοκρατίας καὶ τὴν Ἀκεραιότητα τῶν Πολιτῶν. Αὐτὸ εἶναι ἕνα τεράστιο καλὸ πράγμα, γιατὶ ἔτσι αὐτομάτως θὰ ἐκλείψει ἡ ἀνάγκη τῆς Ἐξαγορεύσεως τῶν Λογισμῶν καὶ ἡ χρεία Διορατικῶν Γερόντων, καθὼς θὰ εἶναι δυνατὴ ἀντὶ τῆς ἐξαγορεύσεως ἡ “Ἐξόρυξή” τους δι᾽ ἐπιστημονικῶν – τεχνικῶν μέσων. Ἔτσι θὰ γίνει ἐπὶ τέλους καὶ χωρὶς ἀντιρρήσεις (τὸ κυριότερο!) ἡ γῆ παράδεισος, ἀφοῦ πλέον δὲν θὰ ὑπάρχουν κακοὶ λογισμοί. Ἂν μάλιστα συνδυασθεῖ καὶ μὲ τὴν Κάρτα τοῦ Πολίτου καὶ δημιουργηθεῖ ἕνα ἠλεκτρονικὸ -τεχνολογικὸ πρωτόκολλο συνεννοήσεως τῆς Κάρτας τοῦ Πολίτου μὲ τὸν μηχανισμὸ ἐξορύξεως τῶν σκέψεων – λογισμῶν, τότε θὰ ἔχουμε πράγματι μιὰ τέλεια Ἠλεκτρονικὴ Διακυβέρνηση, μιὰ ὁλοκληρωμένη μεσσιανικὴ ἐφαρμογή.
.    Ἀλλὰ ὑπάρχει κι ἕνα δεύτερο καλὸ στὴν ὅλη ὑπόθεση. Ὅπως ἀναφέρεται στὸ δημοσίευμα ἕνας ἠλεκτρονικὸς ὑπολογιστὴς θὰ «“μεταφράζει” τὶς σκέψεις στὴν ὀθόνη». Τὸ καλὸ λοιπὸν εἶναι ὅτι τὸ ψυχικὸ ἄλγος γιὰ τὶς λειτουργικὲς μεταφράσεις θὰ βρεῖ τὸ βάλσαμό του, κι ἀκόμα περισσότερο, ὄχι μιὰ πρόσκαιρη παρηγοριά ἀλλὰ μιὰ ἀσυναγώνιστη διέξοδο, παρακάμπτοντας τὴν μεσαιωνικὴ ἀντιδραστικότητα ὑπὲρ τῆς παραδοσιακῆς λειτουργικῆς γλώσσης. Θὰ συγκομίζεται π.χ. μέσα στὴν Ἐκκλησία ὁ φορητὸς ὑπολογιστὴς (τῶν βουλομένων) μὲ προεγκατεστημένο τὸ σχετικὸ λογισμικὸ καὶ αὐτομάτως θὰ ἔχουν μετάφραση τῆς Θ. Λειτουργίας καὶ τῶν ἄλλων ἀκολουθιῶν, προτοῦ κὰν διαβασθοῦν. Μάλιστα θὰ μποροῦν νὰ ἐλέγχουν ἂν ὁ παπὰς εἶναι εὐσυνείδητος. Ἴσως δὲ μὲ πιὸ προχωρημένη τεχνολογία νὰ ἐπιτευχθεῖ καὶ ἡ ἀπ᾽ εὐθείας ἐξόρυξη καὶ μετάφραση… τοῦ θεϊκοῦ νοῦ!

.    Τὸ δικό του διακριτὸ ἐγκεφαλικὸ «σῆμα» ἔχει κάθε ἦχος ποὺ συμμετέχει στὸν σχηματισμὸ λέξεων στὸν ἀνθρώπινο ἐγκέφαλο. Ἐρευνητὲς ἀπὸ τὶς ΗΠΑ κατάφεραν γιὰ πρώτη φορὰ νὰ ἐντοπίσουν, χρησιμοποιώντας ἠλεκτρόδια, τὸ σῆμα αὐτό, μία ἀνακάλυψη ποὺ στὸ μέλλον μπορεῖ νὰ βοηθήσει ἄτομα μὲ σοβαρὰ προβλήματα νὰ μιλήσουν μέσῳ ἠλεκτρονικοῦ ὑπολογιστῆ.
.  Οἱ ἐπιστήμονες παρακολούθησαν γιὰ πρώτη φορὰ τὶς λέξεις τὴν ὥρα ποὺ οἱ ἦχοι τους σχηματίζονται στὸν ἀνθρώπινο ἐγκέφαλο καὶ βρῆκαν ἐκείνη τὴν περιοχὴ τοῦ ἐγκεφάλου ποὺ ἐμπλέκεται στὴν δημιουργία ὅλων τῶν ἤχων ποὺ συμμετέχουν στὸν σχηματισμὸ τῶν λέξεων (περίπου 40 στὴν περίπτωση τῆς ἀγγλικῆς γλώσσας).
.   Κάθε ἦχος ἔχει τὸ δικό του ἐγκεφαλικὸ «σῆμα», διαπίστωσαν κι ἐλπίζουν τώρα νὰ μπορέσουν νὰ δημιουργήσουν ἕνα πρόγραμμα ὑπολογιστῆ, τὸ ὁποῖο -συσχετίζοντας τοὺς ἤχους-σήματα μὲ τὶς ἀντίστοιχες λέξεις- θὰ μπορεῖ στὴν οὐσία νὰ ἀναπαράγει (νὰ «διαβάζει») τὶς σκέψεις τῶν ἀνθρώπων χωρὶς κὰν αὐτὲς νὰ χρειάζεται νὰ γίνουν λέξεις καὶ νὰ ἐκφραστοῦν ἀνοιχτὰ μὲ τὸν λόγο.
.    Τὰ σχετικὰ πειράματα ἔγιναν μὲ τὴν βοήθεια τεσσάρων ἐθελοντῶν ποὺ ἔπασχαν ἀπὸ σοβαρὴ ἐπιληψία καὶ στοὺς ὁποίους ἐμφυτεύτηκαν 64 ἠλεκτρόδια στὸ κεφάλι. Ἀρχικὰ οἱ ἐρευνητὲς ἀναζητοῦσαν τὴν αἰτία τῆς νόσου, ἀλλὰ στὴν πορεία ἑστίασαν στὶς ἐγκεφαλικὲς περιοχὲς ὅπου σχηματίζονται οἱ ἦχοι τῶν λέξεων καὶ «γεννιέται» ὁ λόγος.
.  Οἱ ἐθελοντὲς κλήθηκαν νὰ βγάζουν συνεχῶς τέσσερις ἐπαναλαμβανόμενους ἤχους (οο, αα, εε, ιι) καὶ οἱ ἐπιστήμονες ἀναζήτησαν στὸν ἐγκέφαλο τὰ σήματα ποὺ σχετίζονταν μὲ τὴν δημιουργία αὐτῶν τῶν ἤχων, οἱ ὁποῖοι ἀποτελοῦν βασικὰ συστατικὰ τῶν λέξεων. Τελικά, οἱ ἐρευνητὲς ἐντόπισαν τὰ συγκεκριμένα ἠλεκτρικὰ σήματα ποὺ ἀντιστοιχοῦσαν σὲ κάθε ἕνα ἀπὸ τοὺς ξεχωριστοὺς ἤχους.
.   Ἂν καὶ αὐτὰ τὰ ἁπλὰ φωνήματα δὲν εἶναι ἀρκετὰ γιὰ τὴν δημιουργία ὁλόκληρων λέξεων καὶ προτάσεων, οἱ νευροεπιστήμονες φιλοδοξοῦν, μὲ περαιτέρω ἔρευνα, νὰ ἀνακαλύψουν τὰ ἠλεκτρικὰ σήματα πιὸ πολύπλοκων ἤχων, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀποτελοῦνται ὁλόκληρες οἱ σκέψεις καὶ τὰ λόγια. «Δὲν μπορῶ νὰ πῶ ὅτι εἶμαι σὲ θέση νὰ διαβάσω τὸ μυαλὸ κάποιου. Ὅμως ἔχω πλέον στοιχεῖα πὼς αὐτὸ εἶναι δυνατό», δήλωσε ὁ ἐπικεφαλῆς ἐρευνητής.
.     Ἡ ὁμάδα του διαπίστωσε ὅτι ὁ ἐγκέφαλος γεννάει ἕνα διαφορετικὸ ἠλεκτρικὸ σῆμα ὅταν οἱ ἄνθρωποι ἁπλῶς σκέφτονται γιὰ τὶς λέξεις (μὲ τοὺς ἀντίστοιχους ἤχους) ἀπὸ ὅ,τι ὅταν μιλᾶνε καὶ ἐκφράζουν αὐτὲς τὶς σκέψεις. Γιὰ αὐτὸ τὸ λόγο, οἱ ἐρευνητὲς εὐελπιστοῦν ὅτι μιὰ μέρα θὰ μποροῦν νὰ «διαβάζουν» τὶς σκέψεις μας καὶ τὸ τί θέλουμε νὰ ποῦμε πρὶν κὰν τὸ ποῦμε (ἢ θὰ ξέρουν τί εἶναι αὐτὸ ποὺ σκεπτόμαστε, ἀλλὰ δὲν θέλουμε νὰ ποῦμε…).
.     Ἐνῶ γιὰ πολλοὺς ἀνθρώπους μία τέτοια ἐπιστημονικὴ δυνατότητα, ἀκούγεται ἀπὸ ἐνοχλητικὴ ἕως σοβαρὰ ἀνησυχητική, γιὰ ἄλλους, ὅπως γιὰ παράδειγμα ὅσους δὲν μποροῦν νὰ μιλήσουν, ἀνοίγει τὴν δυνατότητα νὰ «μιλήσουν» ἔμμεσα μέσῳ ἠλεκτρονικοῦ ὑπολογιστῆ, ὁ ὁποῖος θὰ «μεταφράζει» τὶς σκέψεις τους στὴν ὀθόνη, ἔχοντας προηγουμένως «πιάσει» τὰ ἠλεκτρικὰ σήματα τῶν ἤχων τῶν σκέψεών τους.
.    Οἱ πιὸ τολμηροὶ ὀπαδοὶ τῆς ἐπιστημονικῆς φαντασίας ἤδη ὁραματίζονται μορφὲς λεκτρονικς-νοητικς πικοινωνίας μεταξ τν νθρώπων μόνο μέσῳ τς σκέψεως.

ΠΗΓΗ: medicalnews.gr

, , , , , ,

Σχολιάστε

ΓΙΑ ΤΗΝ “ΙΣΤΟΡΙΑ” ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΠΥΡΗΝΑ ΤΟΥ ΗΣΥΧΑΣΜΟΥ (τοῦ π. Γ. Μεταλληνοῦ)

Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοΠρωτ. Γεωργίου Μεταλληνοῦ,
Ὁμοτ. Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Παν. Ἀθηνῶν

«Ἑλληνισμὸς Μαχόμενος»,
Ἐκδόσεις «ΤΗΝΟΣ», Ἀθήνα 1995.

κεφάλαιο: «Ἡσυχαστὲς καὶ Ζηλωτὲς-
Πνευματικὴ ἀκμὴ καὶ κοινωνικὴ κρίση στὸν Βυζαντινὸ 14ο αἰώνα»,
σελ. 14-17

.              α. (…) Οἱ ἔρευνες ὅμως τῶν τελευταίων δεκαετιῶν [σημ. «Χρ. Βιβλιογρ.: περὶ τῆς θεολογικῆς ἔριδος τοῦ 14ου αἰ.] πείθουν, ὅτι πρόκειται σαφῶς γιὰ σύγκρουση ἀνατολικῆς καὶ δυτικῆς, ὀρθοδόξου δηλαδὴ καὶ φραγκολατινικῆς παραδόσεως, ποὺ ἔλαβε χώραν ἐπὶ «βυζαντινοῦ» ἐδάφους. Τὴν ἔριδα ὄχι μόνο τὴν προκάλεσε, ἀλλὰ ὑπῆρξε ὑπεύθυνος καὶ γιὰ τὴν ὀξύτητά της, ἕνας «μοιραῖος» ἄνθρωπος, ὁ μοναχὸς Βαρλαὰμ ὁ Καλαβρός, ἡ παρουσία τοῦ ὁποίου στὴν ἑλληνικὴ Ἀνατολὴ ἐπιβεβαίωσε τὴ ρήση: contraria juxta se posita magis illucescunt (τὰ ἀντίθετα, τοποθετούμενα τὸ ἕνα πλησίον τοῦ ἄλλου, φωτίζονται περισσότερο).
.      Ὁ Βαρλαὰμ (1290-1348), λόγιος μοναχὸς ἀπὸ τὴ «Μεγάλη Ἑλλάδα», σπουδασμένος στὴ Ρώμη (μαθηματικά, φιλοσοφία καὶ θεολογία) ἦταν ἐνθουσιώδης ὑποστηρικτὴς τῆς ἀναβιώσεως τῆς πλατωνικῆς καὶ ἀριστοτελικῆς φιλοσοφίας (οὐμανιστής). Ἀνταποκρινόταν, ἔτσι, στὸ ἰδανικὸ τῆς παλαιολόγειας ἐποχῆς καὶ γι’ αὐτό, ὅταν ἐπισκέφθηκε (1330) -μιμούμενος τὸν Ἰωάννη Ἰταλὸ- τὰ πάτρια ἐδάφη (Ἄρτα – Θεσσαλονίκη – Κωνσταντινούπολη), ἔγινε δεκτὸς μὲ τιμές. Διορίσθηκε καθηγητὴς στὴν Πόλη (ἐπὶ Ἀνδρονίκου Γ´ Παλαιολόγου) καὶ τοῦ ἀνατέθηκαν θεολογικὲς ἀποστολές, διότι δὲν ἐξετιμᾶτο μόνον ὡς λόγιος, ἀλλ’ ἐθεωρεῖτο καὶ ὀρθόδοξος. Γρήγορα ὅμως θὰ ἀποδειχθεῖ ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία του περιοριζόταν στὰ λόγια, ἐνῶ ἀπουσίαζαν σ’αὐτὸν οἱ γνήσιες θεολογικὲς προϋποθέσεις. Ἀφορμὴ γιὰ τὴν ἀποκάλυψη τοῦ ἀντιορθόδοξου φρονήματός του ἔδωσε ἡ στάση του ἀπέναντι στὴν ἡσυχαστικὴ πρακτική, ἔστω καὶ μετὰ τὴν ἀτελῆ πληροφόρησή του γι’ αὐτήν. Ἡ μέθοδος καὶ κυρίως τὸ φρόνημα τοῦ ἡσυχασμοῦ εἶναι γνωστὰ σ’ αὐτόν, ποὺ ζεῖ μέσα στὴν ὀρθόδοξη πραγματικότητα καὶ μόνο ὁ ἡσυχαστὴς μπορεῖ νὰ τὰ κατανοήσει. Ὁ Βαρλαάμ, ὅπως ἀπέδειξαν τὰ πράγματα, δὲν εἶχε τὶς κατάλληλες γι’αὐτὸ προϋποθέσεις. Στὴν Ἀνατολὴ μετέφερε ἕνα διαφορετικὸ χριστιανισμό, δίνοντας ἔτσι τὴ δυνατότητα νὰ συνειδητοποιηθεῖ ἡ ἀλλοτρίωση καὶ ἀποστασιοποίηση τῆς δυτικῆς χριστιανικῆς κοινωνίας μετὰ τὴν καθολικὴ ἐκφράγκευσή της (11ος αἰ. -σχίσμα). Ἡ ἰδιοσυγκρασία τοῦ Βαρλαὰμ καὶ κυρίως ἡ ἔπαρση γιὰ τὴν παιδεία του τὸν ὁδήγησαν στὴν ἀπόφαση νὰ γελοιοποιήσει τοὺς Ἡσυχαστὲς καὶ τὴν ἀσκητικὴ μέθοδό τους, χαρακτηρίζοντάς τους ὄχι μόνο «ὀμφαλοψύχους», ἀλλὰ καὶ αἱρετικοὺς (μασσαλιανούς).[σημ. «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: σήμερα ἀπὸ θεολογικοὺς κύκλους ἐκτοξεύονται -πιθανὸν κατ᾽ ἀναλογίαν;- ἐναντίον τῶν ὑποστηρικτῶν τῶν “παραδοσιακῶν” ἀντιλήψεων οἱ χαρακτηρισμοί «φοναταμενταλιστές, φανατικοί» κ.λπ. Ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται] Τὸ 1337 ἦλθε στὴν Κωνσταντινούπολη, γιὰ νὰ προκαλέσει συνοδικὴ καταδίκη τῶν Ἡσυχαστῶν, θεωρώντας τὴν παράδοσή τους ξένη πρὸς τὴν Ὀρθοδοξία, ποὺ αὐτὸς δῆθεν ἐκπροσωποῦσε. Αὐτὸ ἦταν καὶ τὸ ἔναυσμα γιὰ τὴν ἀνοικτὴ πιὰ σύγκρουση.

.           β. Τὴν ὑπεράσπιση τῶν Ἡσυχαστῶν καὶ τῆς ἀσκητικῆς μεθόδου τους ἀνέλαβε ὁ ἁγιορείτης μοναχὸς Γρηγόριος Παλαμᾶς. Γιὸς συγκλητικοῦ, γεννήθηκε περὶ τὸ 1296 καὶ ἔκαμε σπουδαῖες φιλοσοφικὲς σπουδὲς κοντὰ στὸν μεγάλο οὐμανιστὴ Θεόδωρο Μετοχίτη. Δὲν τὸν κέρδισε ὅμως ἡ λογιοσύνη. Ἐνωρὶς στράφηκε στὴν ἄσκηση καὶ μυήθηκε στὴν αὐθεντικὴ ἀσκητικὴ παράδοση κοντὰ σὲ μεγάλους Γέροντες (Θεοληπτο Φιλαδελφείας-πατριάρχη Ἀθανάσιο καὶ Νεῖλο τὸν ἐξ Ἰταλῶν). Ὅταν ἄρχισε ὁ διάλογος μὲ τὸν Βαρλαάμ, εἶχε ἤδη μακρὰ ἀσκητικὴ ἐμπειρία, ἀποκτημένη στὸ Παπίκιον Ὄρος καὶ ἀπὸ τὸ 1331 -μονιμότερα- στὸν Ἄθωνα.
.        Ὁ Γρηγόριος πληροφορήθηκε στὴ Θεσσαλονίκη τὶς θέσεις τοῦ Βαρλαὰμ στὸ ζήτημα τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (Filioque), ἔδειξε δὲ τὴν πατερικότητά του μὲ τὴν ἄμεση ἐπισήμανση τῆς ἀντιπατερικότητας τῶν θεολογικῶν προϋποθέσεων καὶ κριτηρίων τοῦ ἐκ Καλαβρίας Μοναχοῦ: ὑποκατάσταση τῆς πατερικῆς μεθόδου μὲ φιλοσοφικοὺς-διαλεκτικοὺς συλλογισμούς, χρήση δηλαδὴ τῆς διαλεκτικῆς (φιλοσοφικῆς) μεθόδου στὴν θεολόγηση. Στὰ ἀντιησυχαστικὰ κείμενα τοῦ Βαρλαὰμ ἀπάντησε ὁ Γρηγόριος μὲ τρεῖς «τριάδες» «πρ τν ερς συχαζόντων», ἀποδεικνύοντας ὄχι μόνο τὴν ἀντιπατερικότητα –καὶ συνεπῶς τὴν ἀντιεκκλησιαστικότητα– τοῦ ἀντιπάλου, ἀλλὰ καὶ τὴ συνέχιση τῆς πατερικῆς παραδόσεως ἐκ μέρους τῶν Ἡσυχαστῶν. Ἡ συζήτηση, ποὺ γρήγορα ἐξελίχθηκε σὲ εὐρύτερη διένεξη, μεταφέρθηκε ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη στὴν καρδιὰ τῆς αὐτοκρατορίας, τὴν Πόλη. Ἀπὸ τὴν χρήση διαλεκτικῶν συλλογισμῶν στὴ θεολόγηση (ἐκφιλοσόφηση τῆς πίστεως) ὁ διάλογος προχώρησε στὴν ἡσυχαστικὴ ἀσκητικὴ μέθοδο καὶ τὰ ἀποτελέσματά της (θεοπτικὴ ἐμπειρία, ἐξ οὗ καὶ ὁ ὅρος «θεολογία τῆς θεοπτίας»), τὴν σωτηριολογικὴ διάσταση τοῦ προβλήματος καὶ κυρίως τὴ διάκριση οὐσίας καὶ ἐνεργείας στὸν Θεό, ὡς καὶ τὴ δυνατότητα καὶ τὸν τρόπο θεώσεως, κοινωνίας δηλαδὴ κτιστοῦ καὶ Ἀκτίστου.

.           γ. Ὁ Ἡσυχασμός, ὡς ζωὴ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, συνιστᾶ τὴν πεμπτουσία τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, ταυτιζόμενος ἀκριβῶς μὲ αὐτὸ ποὺ περικλείει καὶ ἐκφράζει ὁ ὅρος Ὀρθοδοξία. Ὀρθοδοξία ἔξω ἀπὸ τὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση εἶναι ἀδιανόητη καὶ ἀνύπαρκτη. Ἡ ἡσυχαστικὴ δὲ πρακτικὴ εἶναι ἡ «λυδία λίθος» γιὰ τὴν ἀναγνώριση τῆς αὐθεντικῆς χριστιανικότητας. Ὁ Ἡσυχασμός, ἀνταποκρινόμενος στὸν σκοπὸ τῆς παρουσίας τῆς Ἐκκλησίας ὡς σώματος Χριστοῦ στὸν κόσμο, μπορεῖ νὰ χαρακτηρισθεῖ «ἀσκητικὴ θεραπευτικὴ ἀγωγὴ» (π. Ι. Ρωμανίδης) καὶ ἔγκειται στὴν προσπάθεια ἀποκαταστάσεως τῆς «νοερᾶς λειτουργίας» στὴν καρδιὰ τοῦ πιστοῦ. Προϋπόθεση τῆς ἡσυχαστικῆς πράξεως εἶναι ἡ ἁγιογραφικὴ διάκριση νοῦ («πνεύματος» τοῦ ἀνθρώπου) καὶ λόγου (διανοίας). Ὁ νοῦς ἐκκλησιαστικὰ εἶναι ὁ «ὀφθαλμὸς» τῆς ψυχῆς καὶ ὄργανο θεογνωσίας. Στὴν κανονικὴ λειτουργία του ὁ νοῦς ἑδρεύει στὴν καρδιά. Ὅταν ἀδρανοποιηθεῖ ἡ λειτουργία του (=πτώση), συγχέεται μὲ τὴν διάνοια καὶ τοὺς λογισμούς της. Στὴ φυσική του λειτουργία ὁ νοῦς εἶναι ἔμπλεως χάριτος (ναὸς Θεοῦ) καὶ προσεύχεται ἀδιάλειπτα. Ἔχει δηλαδὴ τὴν «ἀέναη μνήμη» τοῦ Θεοῦ (νοερὰ εὐχὴ) καὶ ἑτοιμάζει τὸν ἄνθρωπο γιὰ τὴν ἕνωσή του μὲ τὸν Θεὸ (θέωση). Ἡ νοερὰ εὐχή, συνεπῶς, εἶναι ἡ φυσικὴ λειτουργία τοῦ νοῦ μέσα στὴn καρδία, ἡ ὁποία πέραν ἀπὸ τὴ βιολογική, ἔχει καὶ πνευματικὴ λειτουργία. Ἡ προσευχητικὴ λειτουργία τοῦ νοῦ μέσα στὴν καρδία εἶναι ἕνα μνημονικὸ σύστημα, παράλληλα μὲ τὸ κυτταρικὸ καὶ ἐγκεφαλικό, ἀλλὰ ἀσύλληπτο -καὶ γι’ αὐτὸ ἄγνωστο- στὴν ἐπιστήμη.
.        Σκοπὸς τοῦ Ἡσυχασμοῦ εἶναι ἡ κάθαρση τῆς καρδίας καὶ τοῦ νοῦ, ἀντίστοιχα, ἀπὸ τὰ πάθη (μεταβολὴ τῶν διαβλητῶν παθῶν σὲ ἀδιάβλητα) καὶ ἀπὸ τοὺς λογισμοὺς (ὅλους, καλοὺς καὶ κακούς). Ἡ διαδικασία αὐτὴ ὀνομάζεται πατερικὰ θεραπεία, διότι μέσῳ αὐτῆς θεραπεύεται ὁ νοῦς καὶ ἀνακτᾶ τὴ φυσικὴ λειτουργία του. Τότε τὸ ἅγιον Πνεῦμα προσεύχεται («ἐντυγχάνει», Ρωμ. η´24) σ’αὐτὸν «ἀδιαλείπτως» (Α´Θεσ. ε´17), ἐνῶ ἡ διάνοια συνεχίζει τὴν δική της φυσικὴ λειτουργία. Στὴ συνάφεια αὐτὴ πρέπει νὰ λεχθεῖ, ὅτι καὶ ὁ Ἰνδουισμὸς γνωρίζει τὴν ὕπαρξη τοῦ νοῦ καὶ μὲ τὶς μεθόδους του τὸν κενώνει ἀπὸ τοὺς λογισμούς. Λόγῳ ὅμως τῆς ἀγνοίας τοῦ Χριστοῦ ὡς καὶ τοῦ εἰδωλολατρικοῦ προσανατολισμοῦ του, ἀδυνατεῖ νὰ τὸν πληρώσει μὲ (ἄκτιστη) χάρη. Ἔτσι, ἡ σκανδαλιστικὴ γιὰ πολλοὺς «σύμπτωση» Ὀρθοδοξίας καὶ Ἰνδουισμοῦ περιορίζεται στὰ φαινόμενα. Μὲ τὴν ἔλευση («ἐπίσκεψιν») τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ ἀκολουθεῖ τὴ θεραπεία, ὁ νοῦς γίνεται «ναὸς» τοῦ (Α´Κορ. ϛ´ 19) καὶ ὁ ἄνθρωπος μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ (Α´ Κορ.ιβ´ 27· Ρωμ. η´  9). Τὸ πνευματικὸ αὐτὸ στάδιο ὀνομάζεται στὴ φιλοκαλικὴ γλώσσα «φωτισμὸς» καὶ εἶναι ἡ προϋπόθεση τῆς θεώσεως, τοῦ δοξασμοῦ μέσα στὴν ἄκτιστη φυσικὴ Χάρη (ἐνέργεια) τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἔτσι, ἀποδεικνύεται ὁ Χριστιανισμός, ὡς Ὀρθοδοξία, ὑπέρβαση τῆς θρησκείας (ριτουαλισμοῦ, θρησκευτικῆς καθηκοντολογίας). Ἡ θρησκειοποίηση τοῦ Χριστιανισμοῦ εἶναι ἡ ριζικὴ ἀλλοτρίωσή του.

 

, , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

ΣΥΝΟΜΙΛΙΑ ΨΥΧΗΣ ΚΑΙ ΝΟΥ (Ἁγ. Ἰγνατ. Μπριαντσανίνωφ) [Γ´]

Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ
Συνομιλία ψυχῆς καὶ νοῦ Γ´
Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸν νέο (τρίτο) τόμο «ΑΣΚΗΤΙΚΕΣ ΕΜΠΕΙΡΙΕΣ Γ´»
τοῦ Ἁγίου Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ,
ἐκδ. Ἱ. Μονῆς Παρακλήτου Ὠρωποῦ, 2010, σελ.172. κ. ἑξ.
ΜΕΡΟΣ Α´: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/01/10/συνομιλία-ψυχῆς-καὶ-νοῦ-α´/
ΜΕΡΟΣ Β´: https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/01/12/συνομιλία-ψυχῆς-καὶ-νοῦ-β´/

ΝΟΥΣ: Πράγματι, ἡ καρδιὰ δὲν ἀντιστέκεται γιὰ πολὺ στὸν  λογισμό, στὸν καλὸ καὶ θεάρεστο λογισμό, ὡστόσο, ὑποτάσσεται γιὰ μιὰ στιγμὴ καὶ μετὰ ἐπαναστατεῖ. Ἐπαναστατεῖ μὲ τόση δύναμη, μὲ τόση ὁρμητικότητα, μὲ τόση βιαιότητα, ποὺ  σχεδὸν πάντοτε μὲ νικᾶ. Καὶ ἀφοῦ μὲ νικήσει, ἀρχίζει νὰ γεννᾶ μέσα μου τὶς πιὸ ἄπρεπες παραστάσεις, ποὺ  ἀποκαλύπτουν τὰ κρυμμένα πάθη.
.       Τί νὰ πῶ γιὰ τοὺς λογισμούς μου; Ἡ σύγχυση καὶ ἡ φθορά, πού μοῦ προξένησε ἡ ἁμαρτία, εἶχαν ὡς συνέπεια τὴν μεγάλη ἀστάθεια τῶν λογισμῶν. Ἔτσι, γιὰ παράδειγμα, τὸ πρωὶ γεννιοῦνται μέσα μου οἱ γνωστοὶ καλοὶ λογισμοὶ γιὰ τὴν πνευματικὴ ζωή, γιὰ τὸν  ἐπίπονο ἀσκητικὸ ἀγώνα, γιὰ τὶς συνθῆκες τοῦ ἐπίγειου βίου, γιὰ τὴν αἰωνιότητα. Αὐτοὶ οἱ λογισμοὶ φαίνονται τότε οὐσιώδεις, σημαντικοί. Ἀλλὰ ξαφνικά, τὸ μεσημέρι ἢ καὶ νωρίτερα, ἐξαφανίζονται ἀπὸ κάποιαν ἀπροσδόκητη συνάντηση καὶ δίνουν τὴν θέση τους σὲ ἄλλους, ποὺ γίνονται κι αὐτοὶ μὲ τὴν σειρὰ τοὺς δεκτοὶ ὡς ἀξιοπρόσεκτοι τὸ βράδυ, ἀπὸ νέες ἀφορμὲς καὶ μὲ νέες δικαιολογίες, ἐμφανίζονται καὶ κυριαρχοῦν ἄλλοι λογισμοί.
.      Ἄλλοι, πάλι, ποὺ μὲ παραμόνευαν καλὰ κρυμμένοι στὴ διάρκεια τῆς ἡμέρας, παρουσιάζονται ξαφνικὰ μπροστά μου, μέσα στὴ σιωπὴ τῆς νύχτας, καὶ μὲ συνταράζουν μὲ τὴ σαγηνευτικὴ καὶ συνάμα θανάσιμη ἀπεικόνιση τῆς ἁμαρτίας.
.      Μάταια διδάχθηκα ἀπὸ τὸν λόγο τοῦ Θεοῦ νὰ δέχομαι ὡς ὀρθοὺς ἐκείνους μόνο τοὺς λογισμοὺς στοὺς ὁποίους ἐσύ, ψυχή, ἀνταποκρίνεσαι μὲ βαθιὰ εἰρήνη, ταπεινοφροσύνη καὶ ἀγάπη πρὸς τὸν πλησίον. Μάταια γνωρίζω καλὰ πὼς ὅλοι οἱ λογισμοί, μ’  ὁποιοδήποτε προσωπεῖο δικαιοσύνης κι ἂν ἐμφανίζονται, ὅταν σοῦ προξενοῦν δυσφορία, ταραχὴ ἢ σύγχυση, ὅταν ἀκολουθοῦνται ἀπὸ τὴν ἐκδήλωση τῆς παραμικρῆς σκληρότητας μέσα σου, εἶναι ξένοι πρὸς τὴν ἀλήθεια, εἶναι ἐντελῶς ἀπατηλοὶ καὶ ὀλέθριοι. Ναί, μάταιη εἶναι ἡ γνώση μου, μάταια κατέχω αὐτὸ τὸ ἀσφαλὲς κριτήριο τῆς ἀλάθητης διακρίσεως τοῦ καλοῦ ἀπὸ τὸ κακὸ στὸν  κόσμο τῶν πνευμάτων!
.     Ἐξ αἰτίας τῆς ἀσύλληπτης ἀσθένειάς μου, ποὺ τὴν ἀντιλαμβάνομαι μόνο ἐμπειρικά, δὲν μπορῶ νὰ ἀπαλλαγῶ ἀπὸ τοὺς θανατηφόρους λογισμοὺς τῆς ἁμαρτίας. Δὲν μπορῶ νὰ τοὺς πνίξω, δὲν μπορῶ νὰ τοὺς διώξω, ὅταν ἀρχίζουν νὰ βράζουν μέσα μου σὰν τὰ σκουλήκια, δὲν μπορῶ νὰ τοὺς ἀποκρούσω, ὅταν ρίχνονται πάνω μου σὰν τοὺς ληστές, σὰν τὰ ἄγρια κι αἱμοβόρα θηρία. Μὲ αἰχμαλωτίζουν, μὲ κρατοῦν σὲ σκληρὴ δουλεία, μὲ ταλαιπωροῦν, μὲ βασανίζουν. Κάθε ὥρα εἶναι ἕτοιμοι νὰ μὲ ἐξοντώσουν, νὰ προκαλέσουν τὸν  αἰώνιο θάνατό μου.
.     Γιὰ τὸ μαρτύριο, στὸ ὁποῖο μᾶς ὑποβάλλουν οἱ λογισμοί, δὲν  εἶμαι μόνο ἐγὼ ποὺ σὲ πληροφορῶ, ψυχή. Σὲ πληροφορεῖ ἀκόμα καὶ τὸ σῶμα μας, ποὺ  εἶναι ἀσθενικὸ καὶ ἀδύναμο, ἐπειδὴ ἀκριβῶς πληγώθηκε ἐπανειλημμένα ἀπὸ τὰ βέλη καὶ τὰ ξίφη τῆς ἁμαρτίας.
.      Κι ἐσύ, ψυχή, φαρμακωμένη μὲ τὸ φαρμάκι τοῦ αἰωνίου θανάτου, καταθλίβεσαι. Ζητᾶς παρηγοριά, μὰ πουθενὰ δὲν τὴν βρίσκεις. Μάταια ἐλπίζεις νὰ παρηγορηθεῖς ἀπὸ μένα. Γιατί κι ἐγὼ θάφτηκα μαζὶ μ’  ἐσένα στὸν  στενόχωρο καὶ σκοτεινὸ τάφο τῆς ἀγνωσίας, τῆς ἀγνοίας τοῦ Θεοῦ. Ἡ σχέση μας μὲ τὸν  ἀληθινὸ Θεό, σχέση σὰν μὲ ἕνα νεκρὸ καὶ ἀνύπαρκτο ὄν, ἀποτελεῖ ἀδιάψευστη ἀπόδειξη τῆς δικῆς μας νεκρώσεως.

ΨΥΧΗ: Μ’  ἔκανες ν’  ἀπελπιστῶ! Ἂν ἐσύ, νοῦ, ποὺ εἶσαι ἡ ἀνώτερη πνευματική μου δύναμη, τὸ μάτι μου καὶ ὁ ὁδηγός μου, ἂν ἐσύ, ποὺ  εἶσαι τὸ φῶς μου, ὁμολογεῖς πὼς ἔχεις βυθιστεῖ στὸ σκοτάδι, τότε τί νὰ περιμένω ἀπὸ τὶς ἄλλες δυνάμεις μου, τὶς δυνάμεις ποὺ  ὑπάρχουν καὶ στὰ ἄλογα ζῶα; Τί νὰ περιμένω ἀπὸ τὴν βούληση καὶ τὴν ἐπιθυμία μου ἢ ἀπὸ τὸν φυσικὸ θυμὸ καὶ τὸν ζῆλο μου, πού, γιὰ νὰ ἐνεργήσουν διαφορετικὰ ἀπὸ τὶς ἀντίστοιχες δυνάμεις τῶν κτηνῶν καὶ τῶν δαιμόνων, πρέπει νὰ βρίσκονται κάτω ἀπὸ τὴν δική σου καθοδήγηση;
.      Μοῦ εἶπες ὅτι, παρ’  ὅλη τὴν ἀδυναμία σου, παρ’  ὅλη τὴν ζόφωσή σου, παρ’  ὅλη τὴν νέκρωσή σου, ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ ἐνεργεῖ ἀκόμα πάνω σου καὶ σὲ κάθε περίπτωσή σου παρέχει τὴ δυνατότητα νὰ ξεχωρίζεις, μολονότι πολὺ δύσκολα, τὸ καλὸ ἀπὸ τὸ κακό. Συμμετέχω κι ἐγὼ σ’  αὐτὴ τὴ δυνατότητα! Ἔτσι, ὅταν ἀρχίζω νὰ αἰσθάνομαι ταραχὴ καὶ σύγχυση, ἀντιλαμβάνομαι ὅτι βρίσκομαι σὲ λάθος δρόμο. Ἀντιμετωπίζω, λοιπόν, μὲ δυσπιστία τὴν ἐσωτερική μου αὐτὴ κατάσταση τὴν ἀπεχθάνομαι καὶ ἀγωνίζομαι νὰ τὴν ἀποδιώξω ὡς ἀφύσικη καὶ ἐχθρική.
.      Ἀπεναντίας, ὅταν ἐσὺ στέκεσαι ἔστω καὶ γιὰ μικρὸ χρονικὸ διάστημα, σὰν σὲ γνώριμη καὶ στοργικὴ ἀγκαλιά, σὲ λογισμοὺς καλούς, σὲ λογισμοὺς ποὺ  προέρχονται ἀπὸ τὸν  λόγο τοῦ Θεοῦ, ὤ, τί παρηγοριὰ αἰσθάνομαι τότε! πῶς δοξολογῶ τὸν Θεὸ ἀπὸ τὰ βάθη τοῦ εἶναι μου, ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς τῆς καρδιᾶς μου! Τί εὐλάβεια μὲ κυριεύει μπροστὰ στὸ μεγαλεῖο τοῦ Θεοῦ, ὅταν Ἐκεῖνος ἀποκαλύπτεται σ’  ἐμένα, ἕναν τιποτένιο κόκκο σκόνης μέσα στὸ τεράστιο καὶ ποικιλόμορφο σύμπαν! Τί μακάρια εἰρήνη, σὰν αὔρα τοῦ παραδείσου, ἀρχίζει νὰ φυσᾶ μέσα μου καὶ νὰ μὲ δροσίζει μέσα στὸν καύσωνα! Τί γλυκὰ καὶ ἰαματικὰ δάκρυα γεννιοῦνται στὴν  καρδιά, ἀνεβαίνουν στὸ κεφάλι καὶ τρέχουν στ’  ἀναψοκοκκινισμένα μάγουλα ἀπὸ τὰ μάτια! Τί βλέμμα ταπεινὸ καὶ πράο ἀγκαλιάζει ὅλους καὶ ὅλα μὲ ἠρεμία καὶ ἀγάπη!
.       Τότε ἐξαφανίζεται ὁ ἐσωτερικὸς πόλεμος! Τότε νιώθω πὼς ἡ φύση μου θεραπεύεται! Τότε οἱ δυνάμεις μου, ποὺ  εἶχαν διασπαστεῖ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, ἑνώνονται πάλι μεταξύ τους ἀλλὰ καὶ μ’ ἐσένα καὶ μὲ τὸ σῶμα σ’  ἕνα ἑνιαῖο σύνολο. Τότε αἰσθάνομαι τὸ ἔλεος τοῦ Πλάστη πρὸς τὸ πεσμένο πλάσμα Του. Τότε κατανοῶ ἀπόλυτα τὴν σημασία τῆς λυτρώσεως καὶ τὴν δύναμη τοῦ Λυτρωτῆ, ποὺ  μὲ θεράπευσε μὲ τὸν  παντοδύναμο καὶ ζωογόνο λόγο Του. Πιστεύω καὶ ὁμολογῶ τὸν  Κύριο! Βλέπω καὶ τὴν ἐνέργεια τοῦ προσκυνητοῦ Παναγίου Πνεύματος, ποὺ ἐκπορεύεται ἀπὸ τὸν Πατέρα καὶ στέλνεται ἀπὸ τὸν Υἱό! Βλέπω τὴν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ-Πνεύματος, διὰ τοῦ Θεοῦ-Λόγου, νὰ φανερώνει τὴν θεότητά Του μὲ τὴν δημιουργική Του δύναμη, μὲ τὴν ὁποία ἀποκαθιστᾶ τὸ συντετριμμένο σκεῦος στὴν  ἀρχική του ὁλοκληρία καὶ ὡραιότητα, σὰν νὰ μὴν εἶχε ποτὲ συντριβεῖ.
.    Νοῦ μου, στρέψου στὸν λόγο τοῦ Θεοῦ, ἀπὸ τὸν ὁποῖο λάβαμε ἀναρίθμητα ἀγαθά, ἀλλὰ τὰ χάσαμε ἀπὸ ραθυμία καὶ ψυχρότητα. Ἀπὸ τὰ ἀνεκτίμητα πνευματικὰ δῶρα τοῦ Θεοῦ προτιμήσαμε τὰ ἀπατηλά, τὰ ψεύτικα δῶρα τῆς ἁμαρτίας καὶ τοῦ κόσμου, ποὺ  ἦταν γεμάτα φαρμάκι. Νοῦ μου, στρέψου στὸν  λόγο τοῦ Θεοῦ! Ἐκεῖ ψάξε τὴν παρηγοριὰ πού σου ζητῶ! Ἀβάσταχτη εἶναι ἡ θλίψη μου τὴν ὥρα τούτη. Φοβᾶμαι μὴ πέσω στὴν τελειωτικὴ καταστροφή, τὴν ἀπελπισία.

συνεχίζεται

,

Σχολιάστε