Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Κλῖμαξ

Η ΚΛΙΜΑΞ ΤΟΥ ΠΑΡΑΔΕΙΣΟΥ ΚΑΙ Η ΣΚΑΛΑ ΤΗΣ ΚΟΛΑΣΕΩΣ! (Ἅγ. Ἰουστίνος Πόποβιτς)

Ἁγ.  Ἰουστίνου Πόποβιτς

ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ Δ´ ΚΥΡΙΑΚΗΝ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ
(1965)

Κυριακή τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος!
Γιατί ἡ Ἐκκλησία τοποθετεῖ αὐτόν τόν Ἅγιο στό μέσον τῆς νηστείας,
ὡσάν τήν πιό ἅγια εἰκόνα, ὥστε νά ἀτενίζουν ὅλοι σέ Αὐτόν;

ΚΛΙΜΑΞ.             Ποιός εἶναι αὐτός; Εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού ἐβίωσε καί ἔγραψε τήν Κλίμακα τοῦ Παραδείσου, πού ἐβίωσε τήν ἀνάβασι τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τήν κόλασι μέχρι τόν Οὐρανό, μέχρι τόν Παράδεισο. Αὐτός ἐβίωσε τήν κλίμακα ἀπό τήν γῆ μέχρι τόν Οὐρανό, τήν κλίμακα πού ἐκτείνεται ἀπό τόν πυθμένα τῆς κολάσεως τοῦ ἀνθρώπου μέχρι τήν κορυφή τοῦ παραδείσου. Ἐβίωσε καί ἔγραψε. Ἄνθρωπος πολύ μορφωμένος, πολύ σπουδαγμένος. Ἄνθρωπος πού ὡδήγησε τήν ψυχή του εἰς τάς ὁδούς τοῦ Χριστοῦ, πού τήν ὡδήγησε ὁλόκληρη ἀπό τήν κόλασι στόν παράδεισο, ἀπό τόν διάβολο στόν Θεό, ἀπό τήν ἁμαρτία στήν ἀναμαρτησία, καί πού θεόσοφα μᾶς περιέγραψε ὅλη αὐτή τήν πορεία, τί δηλαδή βιώνει ὁ ἄνθρωπος πολεμώντας μέ τόν κάθε διάβολο πού βρίσκεται πίσω ἀπό τήν ἁμαρτία.
.             Μέ τήν ἁμαρτία μᾶς πολεμάει ὁ διάβολος, καί μένα καί σένα, ἀδελφέ μου καί ἀδελφή μου. Σέ πολεμάει μέ κάθε ἁμαρτία. Μήν ἀπατᾶσαι, μή νομίζῃς πώς κάποια μικρή καί ἀσθενής δύναμις σοῦ ἐπιτίθεται. Ὄχι! Αὐτός σοῦ ἐπιτίθεται! Ἀκόμη κι’ ἄν εἶναι ἕνας ρυπαρός λογισμός, μόνο λογισμός, γνώριζε ὅτι αὐτός ὁρμᾶ κατεπάνω σου. Λογισμός ὑπερηφανείας, κακῆς ἐπιθυμίας, φιλαργυρίας,… ἕνα ἀναρίθμητο πλῆθος λογισμῶν ἔρχεται κατεπάνω σου ἀπό ὅλες τίς πλευρές. Καί σύ, τί εἶσαι ἐσύ;
.             Ὤ, Κλίμακα τοῦ Παραδείσου! Πῶς, πάτερ Ἰωάννη, μπόρεσες νά στήσῃς αὐτή τήν κλίμακα τοῦ Παραδείσου ἀνάμεσα στήν γῆ καί στόν Οὐρανό; Δέν τήν ἔσχισαν οἱ δαίμονες, δέν τήν ἔκοψαν, δέν τήν ἔσπασαν; Ὄχι!… Ἡ νηστεία του ἦταν μιά φλόγα, μιά φωτιά, μιά πυρκαϊά. Ποιός διάβολος θά τήν ἄντεχε; Ὅλοι ἔφυγαν πανικοβλημένοι, ὅλοι οἱ δαίμονες ἔφυγαν κινηγημένοι ἀπό τήν ἔνδοξη καί θεία του προσευχή, ὅλοι οἱ δαίμονες ἔφυγαν τρομοκρατημένοι ἀπό τήν νηστεία του, ὅλοι οἱ δαίμονες ἐξαφανίσθηκαν ἀπό τήν πύρινη, τήν φλογερή, προσευχή του.
.             Ἡ Κλίμακα τοῦ Παραδείσου! Τί εἶναι αὐτή; Εἶναι οἱ ἅγιες ἀρετές, οἱ ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές: ἡ ταπείνωσις, ἡ πίστις, ἡ νηστεία, ἡ πραότης, ἡ ὑπομονή, ἡ ἀγαθότης, ἡ καλωσύνη, ἡ εὐσπλαχνία, ἡ φιλαλήθεια, ἡ ἀγάπη στόν Χριστό, ἡ ὁμολογία τοῦ Χριστοῦ, τά παθήματα χάριν τοῦ Χριστοῦ. Αὐτές καί ἄλλες πολλές ἅγιες καινοδιαθηκικές ἀρετές. Κάθε ἐντολή τοῦ Χριστοῦ, ἀδελφοί μου· αὐτό εἶναι ἀρετή. Τήν τηρεῖς; Τήν ἐφαρμόζεις; Π.χ. τήν ἐντολή του περί νηστείας τήν τηρεῖς, τήν ἐφαρμόζεις; Ἡ νηστεία εἶναι ἁγία ἀρετή, εἶναι σκαλοπάτι τῆς κλίμακος ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό. Ἡ νηστεία, ἡ εὐλογημένη νηστεία, ὅπως καί ὅλη ἡ κλίμακα ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό.
.             Κάθε ἀρετή εἶναι ἕνας μικρός παράδεισος. Κάθε ἀρετή τρέφει τήν ψυχή σου, τήν κάνει μακαρία, κατεβάζει στήν ψυχή σου θεία, οὐράνια ἀνάπαυσι. Κάθε ἀρετή εἶναι ἕνα χρυσό καί διαμαντένιο σκαλοπάτι στήν κλίμακα τῆς σωτηρίας σου, στήν κλίμακα πού ἑνώνει τήν γῆ μέ τόν Οὐρανό, πού ἐκτείνεται ἀπό τήν δική σου κόλασι μέχρι τόν δικό σου παράδεισο. Γι’ αὐτό καμμία ἀπό αὐτές δέν εἶναι ποτέ μόνη της. Ἡ πίστις στόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό δέν εἶναι ποτέ μόνη της. Ἐκδηλώνεται μέ τήν προσευχή, μέ τήν νηστεία, μέ τήν ἐλεημοσύνη, μέ τήν ταπείνωσι, μέ τά παθήματα χάριν τοῦ πλησίον. Ὅχι μόνο ἐκδηλώνεται ἀλλά καί ζῆ κάθε ἀρετή, ἐπειδή ὑπάρχει ἡ ἄλλη ἀρετή. Ἡ πίστις ζῆ μέ τήν προσευχή, ἡ προσευχή ζῆ μέ τήν νηστεία, ἡ νηστεία τρέφεται μέ τήν προσευχή, ἡ νηστεία τρέφεται μέ τήν ἀγάπη, ἡ ἀγάπη τρέφεται μέ τήν εὐσπλαχνία. Ἔτσι κάθε ἀρετή ζῆ διά τῆς ἄλλης. Καί ὅταν μία ἀρετή κατοικήσῃ στήν ψυχή σου, ὅλες οἱ ἄλλες θά ἀκολουθήσουν, ὅλες σιγά-σιγά ἀπό αὐτήν θά προέλθουν καί θά ἀναπτυχθοῦν δι’ αὐτῆς καί μαζί μέ αὐτήν.
.             Ναί, ἡ κλίμακα τοῦ Παραδείσου ἐξαρτᾶται ἀπό σένα. Πές ὅτι νηστεύω μέ φόβο Θεοῦ, μέ εὐλάβεια, μέ πένθος, μέ δάκρυα. Μετά ὅμως τά παρατάω. Νά, ἄρχισα νά κτίζω τήν κλίμακα καί ἐγώ ὁ ἴδιος τήν γκρέμισα, τήν ἔσπασα. Ἐσύ πάλι, ἐσύ, νηστεύεις συχνά, ἐγκρατεύεσαι ἀπό κάθε σωματική τροφή. Ἀλλά νά, τόν καιρό τῆς νηστείας ἀφήνεις νά κατοικήσῃ στήν ψυχή σου ἡ ἁμαρτία, νά σπείρωνται στήν ψυχή σου διάφοροι ἀκάθαρτοι λογισμοί, ἐπιθυμίες. Σέ σένα ἀνήκει νά τούς διώχνῃς ἀμέσως μακρυά σου μέ τήν προσευχή, τό πένθος, τήν ἀνάγνωσι ἤ μέ ὁποιαδήποτε ἄλλη ἄσκησι. Ἀλλά, ἄν ἐσύ, ἐνῶ νηστεύῃς σωματικῶς, τρέφῃς τήν ψυχή σου μέ κάποια ἁμαρτία ἤ μέ κάποιο κρυφό πάθος, νά! ἐσύ, ἐνῶ ἀρχίζῃς νά χτίζῃς ἕνα-ἕνα τά σκαλοπάτια τῆς νηστείας ἀπό τήν γῆ πρός τόν Οὐρανό, ἐσύ ὁ ἴδιος πάλι τά γκρεμίζεις, τά καταστρέφεις.
.             Ἡ νηστεία ἀπαιτεῖ εὐσπλαχνία, ταπείνωσι, πραότητα. Ὅλα αὐτά πᾶνε μαζί. Εἶναι σάν ἕνα συνεργεῖο οἰκοδόμων, τῶν ὁποίων ἀρχηγός εἶναι ἡ προσευχή. Αὐτή εἶναι ὁ ἀρχιμάστορας, ὁ ἀρχιτέκτονας, ὁ ἀρχιμηχανικός τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς, τῶν πνευματικῶν μας ἐφέσεων, τῆς κλίμακος πού θά στήσουμε μεταξύ γῆς καί Οὐρανοῦ. Ἡ προσευχή κατέχει τήν πρώτη θέσι. Ὅταν ἡ προσευχή ἐγκατασταθῇ στήν καρδιά σου καί αὐτή φλέγεται ἀπό ἀδιάλειπτη δίψα γιά τόν Κύριο, ὅταν Αὐτόν συνέχεια βλέπει, Αὐτόν συνέχεια αἰσθάνεται, τότε μέ τήν προσευχή εἰσάγεις στήν ψυχή σου ὅλες τίς ἄλλες ἀρετές. Τότε ὁ μηχανικός (ἡ προσευχή) ἔχει ἄριστους τεχνίτες, κτίζει γρήγορα-γρήγορα θαυμάσιες κλίμακες ἀπό τήν γῆ μέχρι τόν Οὐρανό, τίς κλίμακες τῶν σταδιακῶν σου ἀναβάσεων πρός τόν Θεό, πρός τήν τελειότητά Του. Ὅταν ἔχῃς δύναμι, δυνατή προσευχή, τότε καμμία νηστεία δέν θά σοῦ εἶναι δύσκολη, τότε καμμία ἀγάπη δέν θά σοῦ εἶναι ἀδύνατη. Ἁγία εὐαγγελική ἀγάπη!
.             Ἡ προσευχή ἁγιάζει τά πάντα μέσα σου, τήν κάθε ἄσκησί σου, τόν κάθε λογισμό σου, τήν κάθε αἴσθησί σου, τήν κάθε διάθεσί σου. Προσευχή! Δύναμις θεϊκή, τήν ὁποία μᾶς ἔδωσε ὁ Κύριος γιά νά ἁγιάζουμε ὁ,τιδήποτε ἐναγές μέσα μας, στήν ψυχή μας. Ἡ προσευχή σέ ἑνώνει μέ τόν Πανεύσπλαχνο Κύριο, καί Αὐτός ἐκχέει μέσα στήν καρδιά σου τήν συμπάθεια γιά κάθε ἄνθρωπο, γιά τόν ἁμαρτωλό, γιά τόν ἀδελφό πού εἶναι ἀδύναμος ὅπως καί σύ, πού πέφτει ὅπως καί σύ, ἀλλά καί πού μπορεῖ νά σηκωθῇ ὅπως καί σύ· πού τοῦ χρειάζεται ὅμως ἡ δική σου βοήθεια, ἡ ἀδελφική σου βοήθεια, ἡ προσευχητική σου βοήθεια, ἡ ἐκκλησιαστική σου βοήθεια. Τότε, ὅταν δώσῃς βοήθεια, χωρίς ἀμφιβολία θά κτίσῃς τήν δική σου κλίμακα, τήν κλίμακα πού ὁδηγεῖ ἀπό τήν κόλασί σου στόν παράδεισό σου· τότε, μέ βεβαιότητα στήν καρδιά θά ἀνεβαίνῃς ἀπό σκαλοπάτι σέ σκαλοπάτι, ἀπό ἀρετή σέ ἀρετή, καί θά φθάσῃς ἔτσι στήν κορυφή τῆς κλίμακος, στόν Οὐρανό, θά ἀποβιβασθῇς στόν Οὐρανό, θά ἀποβιβασθῇς στόν οὐράνιο Παράδεισο.
.             Ὅλα τά ἔχουμε, καί σύ καί ἐγώ: ἐννέα Μακαρισμοί, ἐννέα ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές. Αὐτό εἶναι τό εὐαγγέλιο τῆς νηστείας, τό εὐαγγέλιο τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος. Ἀρετές, ἀδελφοί, μεγάλες ἀρετές. Τίς δύσκολες ἀσκήσεις τῆς νηστείας, τῆς προσευχῆς, τῆς ταπεινώσεως, ὁ Κύριος τίς παρουσίασε ὡς Μακαρισμούς. Μακάριοι οἱ πτωχοί τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν (Ματθ. ε΄ 3)…
.             Ἡ ταπείνωσις! Αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς πίστεώς μας, αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς ἀρετῆς μας, αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς ἀναβάσεώς μας πρός τόν Οὐρανό, αὐτή εἶναι τό θεμέλιο τῆς κλίμακός μας. Κύριε, ἐγώ εἶμαι ἕνα τίποτα, Ἐσύ εἶσαι τό πᾶν! Ἐγώ τίποτα, Ἐσύ τό πᾶν! Ὁ νοῦς μου εἶναι τίποτα μπροστά στόν δικό Σου Νοῦ, τό πνεῦμα μου εἶναι τίποτα μπροστά στό Πνεῦμα Σου, ἡ καρδιά μου, ἡ γνῶσις μου… ὤ! τίποτα, τίποτα, μπροστά στήν γνῶσι Σου Κύριε! Ἐγώ, ἐγώ, μηδέν, μηδέν… καί πίσω ἀπό αὐτό ἀναρίθμητα ἄλλα μηδενικά. Αὐτό εἶμαι ἐγώ μπροστά Σου, Κύριε.
.             Ἡ ταπείνωσις! Αὐτή εἶναι ἡ πρώτη ἁγία ἀρετή, ἡ πρώτη χριστιανική ἀρετή. Ὅλα ἀρχίζουν ἀπό αὐτήν…
.             Ἀλλά οἱ Χριστιανοί αὐτοῦ τοῦ κόσμου, πού οἰκοδομοῦμε τήν κλίμακα τῆς σωτηρίας μας, πάντοτε κινδυνεύουμε ἀπό τίς ἀκάθαρτες δυνάμεις. Ποιές εἶναι αὐτές; Οἱ ἁμαρτίες, οἱ ἁμαρτίες μας, τά πάθη μας. Καί πίσω ἀπό αὐτές ὁ διάβολος, … Ὅπως οἱ ἅγιες ἀρετές οἰκοδομοῦν τήν οὐράνια κλίμακα μεταξύ Οὐρανοῦ καί γῆς, ἔτσι καί οἱ ἁμαρτίες μας φτιάχνουν μία σκάλα γιά τήν κόλασι. Κάθε ἁμαρτία. Ἄν ὑπάρχουν ἁμαρτίες στήν ψυχή σου, πρόσεχε! Ἄν κρατᾶς μῖσος στήν ψυχή σου μιά, δυό, τρεῖς, πενήντα μέρες, πρόσεξε νά δῇς σέ τί κόλασι ἔχει μεταβληθῆ ἡ ψυχή σου. Τό ἴδιο κι ἄν κρατᾶς θυμό, φιλαργυρία, αἰσχρή ἐπιθυμία… Καί σύ, τί κάνεις; Πραγματικά, μόνος σου φτιάχνεις μιά σκάλα γιά τήν κόλασι.
.             Ἀλλά ὁ Ἀγαθός Κύριος μᾶς δίνει θαυμαστό παράδειγμα. Νά, στό μέσον τῆς νηστείας, προβάλλει τόν μεγαλώνυμο, τόν θαυμάσιο, τόν ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος. Ὅλος λάμπει ἀπό τίς ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές. Τόν βλέπουμε πῶς ἀνεβαίνει γρήγορα καί σοφά τήν κλίμακα τοῦ Παραδείσου, τήν ὁποία ἔστησε ἀνάμεσα στήν γῆ καί στόν Οὐρανό. Ὡς διδάσκαλος, ὡς ἅγιος ὁδηγός, μᾶς δίνει τήν Κλίμακά του σέ μᾶς τούς Χριστιανούς ὡς πρότυπο γιά νά ἀνεβοῦμε ἀπό τήν κόλασι στόν Παράδεισο, ἀπό τόν διάβολο στόν Θεό, ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό…
.             Εὔχομαι ὁ ἐλεήμων καί μέγας ἅγιος πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης τῆς Κλίμακος… νά μᾶς χειραγωγῇ στούς ἀγῶνες μας ἐναντίον ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν μας μέ στόχο τίς ἅγιες ἀρετές· νά οἰκοδομήσουμε καί ἐμεῖς μέ τήν βοήθειά του τήν δική μας κλίμακα καί ἀκολουθώντας τον νά φθάσωμε στήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, στόν Παράδεισο, ὅπου ὑπάρχουν ὅλες οἱ οὐράνιες ἀναπαύσεις, ὅλες οἱ αἰώνιες χαρές, ὅπου μαζί του ἐκεῖ θά δοξάζουμε τόν Βασιλέα ὅλων ἐκείνων τῶν ἀγαθῶν, τόν Αἰώνιο Βασιλέα τῆς Οὐρανίου Βασιλείας, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ᾯ ἡ δόξα καί ἡ τιμή νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

 ΠΗΓΗ: alopsis.gr

, , , , , ,

Σχολιάστε

ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗΝ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ (Ἁγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς)

Ἁγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς

ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ Δ΄ ΚΥΡΙΑΚΗΝ ΤΩΝ ΝΗΣΤΕΙΩΝ 
(1965)
Κυριακή τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος!

.         Γιατί ἡ Ἐκκλησία τοποθετεῖ αὐτόν τόν Ἅγιο στό μέσον τῆς νηστείας, ὡσάν τήν πιό ἅγια εἰκόνα, ὥστε νά ἀτενίζουν ὅλοι σέ Αὐτόν;
.        Ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος. Ποιός εἶναι αὐτός;
 Εἶναι ὁ ἄνθρωπος πού ἐβίωσε καί ἔγραψε τήν Κλίμακα τοῦ Παραδείσου, πού ἐβίωσε τήν ἀνάβασι τοῦ ἀνθρώπου ἀπό τήν κόλασι μέχρι τόν Οὐρανό, μέχρι τόν Παράδεισο. Αὐτός ἐβίωσε τήν κλίμακα ἀπό τήν γῆ μέχρι τόν Οὐρανό, τήν κλίμακα πού ἐκτείνεται ἀπό τόν πυθμένα τῆς κολάσεως τοῦ ἀνθρώπου μέχρι τήν κορυφή τοῦ παραδείσου. Ἐβίωσε καί ἔγραψε. Ἄνθρωπος πολύ μορφωμένος, πολύ σπουδαγμένος. Ἄνθρωπος πού ὡδήγησε τήν ψυχή του εἰς τάς ὁδούς τοῦ Χριστοῦ, πού τήν ὡδήγησε ὁλόκληρη ἀπό τήν κόλασι στόν παράδεισο, ἀπό τόν διάβολο στόν Θεό, ἀπό τήν ἁμαρτία στήν ἀναμαρτησία, καί πού θεόσοφα μᾶς περιέγραψε ὅλη αὐτή τήν πορεία, τί δηλαδή βιώνει ὁ ἄνθρωπος πολεμώντας μέ τόν κάθε διάβολο πού βρίσκεται πίσω ἀπό τήν ἁμαρτία.
.        Μέ τήν ἁμαρτία μᾶς πολεμάει ὁ διάβολος, καί μένα καί σένα, ἀδελφέ μου καί ἀδελφή μου. Σέ πολεμάει μέ κάθε ἁμαρτία. Μήν ἀπατᾶσαι, μή νομίζῃς πώς κάποια μικρή καί ἀσθενής δύναμις σοῦ ἐπιτίθεται. Ὄχι! Αὐτός σοῦ ἐπιτίθεται! Ἀκόμη κι’ ἄν εἶναι ἕνας ρυπαρός λογισμός, μόνο λογισμός, γνώριζε ὅτι αὐτός ὁρμᾶ κατεπάνω σου. Λογισμός ὑπερηφανείας, κακῆς ἐπιθυμίας, φιλαργυρίας,… ἕνα ἀναρίθμητο πλῆθος λογισμῶν ἔρχεται κατεπάνω σου ἀπό ὅλες τίς πλευρές. Καί σύ, τί εἶσαι ἐσύ; 
Ὤ, Κλίμακα τοῦ Παραδείσου! Πῶς, πάτερ Ἰωάννη, μπόρεσες νά στήσῃς αὐτή τήν κλίμακα τοῦ Παραδείσου ἀνάμεσα στήν γῆ καί στόν Οὐρανό; Δέν τήν ἔσχισαν οἱ δαίμονες, δέν τήν ἔκοψαν, δέν τήν ἔσπασαν; Ὄχι!… Ἡ νηστεία του ἦταν μιά φλόγα, μιά φωτιά, μιά πυρκαϊά. Ποιός διάβολος θά τήν ἄντεχε; Ὅλοι ἔφυγαν πανικοβλημένοι, ὅλοι οἱ δαίμονες ἔφυγαν κινηγημένοι ἀπό τήν ἔνδοξη καί θεία του προσευχή, ὅλοι οἱ δαίμονες ἔφυγαν τρομοκρατημένοι ἀπό τήν νηστεία του, ὅλοι οἱ δαίμονες ἐξαφανίσθηκαν ἀπό τήν πύρινη, τήν φλογερή, προσευχή του.

Ἡ Κλίμακα τοῦ Παραδείσου!

Τί εἶναι αὐτή; Εἶναι οἱ ἅγιες ἀρετές, οἱ ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές: ἡ ταπείνωσις, ἡ πίστις, ἡ νηστεία, ἡ πραότης, ἡ ὑπομονή, ἡ ἀγαθότης, ἡ καλωσύνη, ἡ εὐσπλαχνία, ἡ φιλαλήθεια, ἡ ἀγάπη στόν Χριστό, ἡ ὁμολογία τοῦ Χριστοῦ, τά παθήματα χάριν τοῦ Χριστοῦ. Αὐτές καί ἄλλες πολλές ἅγιες καινοδιαθηκικές ἀρετές. Κάθε ἐντολή τοῦ Χριστοῦ, ἀδελφοί μου· αὐτό εἶναι ἀρετή. Τήν τηρεῖς; Τήν ἐφαρμόζεις; Π.χ. τήν ἐντολή του περί νηστείας τήν τηρεῖς, τήν ἐφαρμόζεις; Ἡ νηστεία εἶναι ἁγία ἀρετή, εἶναι σκαλοπάτι τῆς κλίμακος ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό. Ἡ νηστεία, ἡ εὐλογημένη νηστεία, ὅπως καί ὅλη ἡ κλίμακα ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό.
.       Κάθε ἀρετή εἶναι ἕνας μικρός παράδεισος. Κάθε ἀρετή τρέφει τήν ψυχή σου, τήν κάνει μακαρία, κατεβάζει στήν ψυχή σου θεία, οὐράνια ἀνάπαυσι. Κάθε ἀρετή εἶναι ἕνα χρυσό καί διαμαντένιο σκαλοπάτι στήν κλίμακα τῆς σωτηρίας σου, στήν κλίμακα πού ἑνώνει τήν γῆ μέ τόν Οὐρανό, πού ἐκτείνεται ἀπό τήν δική σου κόλασι μέχρι τόν δικό σου παράδεισο. Γι’ αὐτό καμμία ἀπό αὐτές δέν εἶναι ποτέ μόνη της. Ἡ πίστις στόν Κύριό μας Ἰησοῦ Χριστό δέν εἶναι ποτέ μόνη της. Ἐκδηλώνεται μέ τήν προσευχή, μέ τήν νηστεία, μέ τήν ἐλεημοσύνη, μέ τήν ταπείνωσι, μέ τά παθήματα χάριν τοῦ πλησίον. Ὅχι μόνο ἐκδηλώνεται ἀλλά καί ζῆ κάθε ἀρετή, ἐπειδή ὑπάρχει ἡ ἄλλη ἀρετή. Ἡ πίστις ζῆ μέ τήν προσευχή, ἡ προσευχή ζῆ μέ τήν νηστεία, ἡ νηστεία τρέφεται μέ τήν προσευχή, ἡ νηστεία τρέφεται μέ τήν ἀγάπη, ἡ ἀγάπη τρέφεται μέ τήν εὐσπλαχνία. Ἔτσι κάθε ἀρετή ζῆ διά τῆς ἄλλης. Καί ὅταν μία ἀρετή κατοικήσῃ στήν ψυχή σου, ὅλες οἱ ἄλλες θά ἀκολουθήσουν, ὅλες σιγά-σιγά ἀπό αὐτήν θά προέλθουν καί θά ἀναπτυχθοῦν δι’ αὐτῆς καί μαζί μέ αὐτήν.
Ναί, ἡ κλίμακα τοῦ Παραδείσου ἐξαρτᾶται ἀπό σένα. Πές ὅτι νηστεύω μέ φόβο Θεοῦ, μέ εὐλάβεια, μέ πένθος, μέ δάκρυα. Μετά ὅμως τά παρατάω. Νά, ἄρχισα νά κτίζω τήν κλίμακα καί ἐγώ ὁ ἴδιος τήν γκρέμισα, τήν ἔσπασα. Ἐσύ πάλι, ἐσύ, νηστεύεις συχνά, ἐγκρατεύεσαι ἀπό κάθε σωματική τροφή. Ἀλλά νά, τόν καιρό τῆς νηστείας ἀφήνεις νά κατοικήσῃ στήν ψυχή σου ἡ ἁμαρτία, νά σπείρωνται στήν ψυχή σου διάφοροι ἀκάθαρτοι λογισμοί, ἐπιθυμίες. Σέ σένα ἀνήκει νά τούς διώχνῃς ἀμέσως μακρυά σου μέ τήν προσευχή, τό πένθος, τήν ἀνάγνωσι ἤ μέ ὁποιαδήποτε ἄλλη ἄσκησι. Ἀλλά, ἄν ἐσύ, ἐνῶ νηστεύῃς σωματικῶς, τρέφῃς τήν ψυχή σου μέ κάποια ἁμαρτία ἤ μέ κάποιο κρυφό πάθος, νά! ἐσύ, ἐνῶ ἀρχίζῃς νά χτίζῃς ἕνα-ἕνα τά σκαλοπάτια τῆς νηστείας ἀπό τήν γῆ πρός τόν Οὐρανό, ἐσύ ὁ ἴδιος πάλι τά γκρεμίζεις, τά καταστρέφεις.
.        Ἡ νηστεία ἀπαιτεῖ εὐσπλαχνία, ταπείνωσι, πραότητα. Ὅλα αὐτά πᾶνε μαζί. Εἶναι σάν ἕνα συνεργεῖο οἰκοδόμων, τῶν ὁποίων ἀρχηγός εἶναι ἡ προσευχή. Αὐτή εἶναι ὁ ἀρχιμάστορας, ὁ ἀρχιτέκτονας, ὁ ἀρχιμηχανικός τῆς πνευματικῆς μας ζωῆς, τῶν πνευματικῶν μας ἐφέσεων, τῆς κλίμακος πού θά στήσουμε μεταξύ γῆς καί Οὐρανοῦ. Ἡ προσευχή κατέχει τήν πρώτη θέσι. Ὅταν ἡ προσευχή ἐγκατασταθῇ στήν καρδιά σου καί αὐτή φλέγεται ἀπό ἀδιάλειπτη δίψα γιά τόν Κύριο, ὅταν Αὐτόν συνέχεια βλέπει, Αὐτόν συνέχεια αἰσθάνεται, τότε μέ τήν προσευχή εἰσάγεις στήν ψυχή σου ὅλες τίς ἄλλες ἀρετές. Τότε ὁ μηχανικός (ἡ προσευχή) ἔχει ἄριστους τεχνίτες, κτίζει γρήγορα-γρήγορα θαυμάσιες κλίμακες ἀπό τήν γῆ μέχρι τόν Οὐρανό, τίς κλίμακες τῶν σταδιακῶν σου ἀναβάσεων πρός τόν Θεό, πρός τήν τελειότητά Του. Ὅταν ἔχῃς δύναμι, δυνατή προσευχή, τότε καμμία νηστεία δέν θά σοῦ εἶναι δύσκολη, τότε καμμία ἀγάπη δέν θά σοῦ εἶναι ἀδύνατη. Ἁγία εὐαγγελική ἀγάπη!
.         Ἡ προσευχή ἁγιάζει τά πάντα μέσα σου, τήν κάθε ἄσκησί σου, τόν κάθε λογισμό σου, τήν κάθε αἴσθησί σου, τήν κάθε διάθεσί σου. Προσευχή! Δύναμις θεϊκή, τήν ὁποία μᾶς ἔδωσε ὁ Κύριος γιά νά ἁγιάζουμε ὁ,τιδήποτε ἐναγές μέσα μας, στήν ψυχή μας. Ἡ προσευχή σέ ἑνώνει μέ τόν Πανεύσπλαχνο Κύριο, καί Αὐτός ἐκχέει μέσα στήν καρδιά σου τήν συμπάθεια γιά κάθε ἄνθρωπο, γιά τόν ἁμαρτωλό, γιά τόν ἀδελφό πού εἶναι ἀδύναμος ὅπως καί σύ, πού πέφτει ὅπως καί σύ, ἀλλά καί πού μπορεῖ νά σηκωθῇ ὅπως καί σύ· πού τοῦ χρειάζεται ὅμως ἡ δική σου βοήθεια, ἡ ἀδελφική σου βοήθεια, ἡ προσευχητική σου βοήθεια, ἡ ἐκκλησιαστική σου βοήθεια. Τότε, ὅταν δώσῃς βοήθεια, χωρίς ἀμφιβολία θά κτίσῃς τήν δική σου κλίμακα, τήν κλίμακα πού ὁδηγεῖ ἀπό τήν κόλασί σου στόν παράδεισό σου· τότε, μέ βεβαιότητα στήν καρδιά θά ἀνεβαίνῃς ἀπό σκαλοπάτι σέ σκαλοπάτι, ἀπό ἀρετή σέ ἀρετή, καί θά φθάσῃς ἔτσι στήν κορυφή τῆς κλίμακος, στόν Οὐρανό, θά ἀποβιβασθῇς στόν Οὐρανό, θά ἀποβιβασθῇς στόν οὐράνιο Παράδεισο.
Ὅλα τά ἔχουμε, καί σύ καί ἐγώ: ἐννέα Μακαρισμοί, ἐννέα ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές. Αὐτό εἶναι τό εὐαγγέλιο τῆς νηστείας, τό εὐαγγέλιο τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τῆς Κλίμακος. Ἀρετές, ἀδελφοί, μεγάλες ἀρετές. Τίς δύσκολες ἀσκήσεις τῆς νηστείας, τῆς προσευχῆς, τῆς ταπεινώσεως, ὁ Κύριος τίς παρουσίασε ὡς Μακαρισμούς. Μακάριοι οἱ πτωχοί τῷ πνεύματι, ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν (Ματθ. ε΄ 3)…
.           Ἡ ταπείνωσις! Αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς χριστιανικῆς ζωῆς, αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς πίστεώς μας, αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς ἀρετῆς μας, αὐτή εἶναι ἡ ἀρχή τῆς ἀναβάσεώς μας πρός τόν Οὐρανό, αὐτή εἶναι τό θεμέλιο τῆς κλίμακός μας. Κύριε, ἐγώ εἶμαι ἕνα τίποτα, Ἐσύ εἶσαι τό πᾶν! Ἐγώ τίποτα, Ἐσύ τό πᾶν! Ὁ νοῦς μου εἶναι τίποτα μπροστά στόν δικό Σου Νοῦ, τό πνεῦμα μου εἶναι τίποτα μπροστά στό Πνεῦμα Σου, ἡ καρδιά μου, ἡ γνῶσις μου… ὤ! τίποτα, τίποτα, μπροστά στήν γνῶσι Σου Κύριε! Ἐγώ, ἐγώ, μηδέν, μηδέν… καί πίσω ἀπό αὐτό ἀναρίθμητα ἄλλα μηδενικά. Αὐτό εἶμαι ἐγώ μπροστά Σου, Κύριε.
.             Ἡ ταπείνωσις! Αὐτή εἶναι ἡ πρώτη ἁγία ἀρετή, ἡ πρώτη χριστιανική ἀρετή. Ὅλα ἀρχίζουν ἀπό αὐτήν…

.        Ἀλλά οἱ Χριστιανοί αὐτοῦ τοῦ κόσμου, πού οἰκοδομοῦμε τήν κλίμακα τῆς σωτηρίας μας, πάντοτε κινδυνεύουμε ἀπό τίς ἀκάθαρτες δυνάμεις. Ποιές εἶναι αὐτές; Οἱ ἁμαρτίες, οἱ ἁμαρτίες μας, τά πάθη μας. Καί πίσω ἀπό αὐτές ὁ διάβολος, … Ὅπως οἱ ἅγιες ἀρετές οἰκοδομοῦν τήν οὐράνια κλίμακα μεταξύ Οὐρανοῦ καί γῆς, ἔτσι καί οἱ ἁμαρτίες μας φτιάχνουν μία σκάλα γιά τήν κόλασι. Κάθε ἁμαρτία. Ἄν ὑπάρχουν ἁμαρτίες στήν ψυχή σου, πρόσεχε! Ἄν κρατᾶς μῖσος στήν ψυχή σου μιά, δυό, τρεῖς, πενήντα μέρες, πρόσεξε νά δῇς σέ τί κόλασι ἔχει μεταβληθῆ ἡ ψυχή σου. Τό ἴδιο κι ἄν κρατᾶς θυμό, φιλαργυρία, αἰσχρή ἐπιθυμία… Καί σύ, τί κάνεις; Πραγματικά, μόνος σου φτιάχνεις μιά σκάλα γιά τήν κόλασι.
.          Ἀλλά ὁ Ἀγαθός Κύριος μᾶς δίνει θαυμαστό παράδειγμα. Νά, στό μέσον τῆς νηστείας, προβάλλει τόν μεγαλώνυμο, τόν θαυμάσιο, τόν ἅγιο Ἰωάννη τῆς Κλίμακος. Ὅλος λάμπει ἀπό τίς ἅγιες εὐαγγελικές ἀρετές. Τόν βλέπουμε πῶς ἀνεβαίνει γρήγορα καί σοφά τήν κλίμακα τοῦ Παραδείσου, τήν ὁποία ἔστησε ἀνάμεσα στήν γῆ καί στόν Οὐρανό. Ὡς διδάσκαλος, ὡς ἅγιος ὁδηγός, μᾶς δίνει τήν Κλίμακά του σέ μᾶς τούς Χριστιανούς ὡς πρότυπο γιά νά ἀνεβοῦμε ἀπό τήν κόλασι στόν Παράδεισο, ἀπό τόν διάβολο στόν Θεό, ἀπό τήν γῆ στόν Οὐρανό…
.       Εὔχομαι ὁ ἐλεήμων καί μέγας ἅγιος πατήρ ἡμῶν Ἰωάννης τῆς Κλίμακος… νά μᾶς χειραγωγῇ στούς ἀγῶνες μας ἐναντίον ὅλων τῶν ἁμαρτιῶν μας μέ στόχο τίς ἅγιες ἀρετές· νά οἰκοδομήσουμε καί ἐμεῖς μέ τήν βοήθειά του τήν δική μας κλίμακα καί ἀκολουθώντας τον νά φθάσωμε στήν Βασιλεία τῶν Οὐρανῶν, στόν Παράδεισο, ὅπου ὑπάρχουν ὅλες οἱ οὐράνιες ἀναπαύσεις, ὅλες οἱ αἰώνιες χαρές, ὅπου μαζί του ἐκεῖ θά δοξάζουμε τόν Βασιλέα ὅλων ἐκείνων τῶν ἀγαθῶν, τόν Αἰώνιο Βασιλέα τῆς Οὐρανίου Βασιλείας, τόν Κύριο Ἰησοῦ Χριστό, ᾯ ἡ δόξα καί ἡ τιμή νῦν καί ἀεί καί εἰς τούς αἰῶνας τῶν αἰώνων. Ἀμήν.

ΠΗΓΗ: Alopsis.gr («ΑΛΛΗ ΟΨΙΣ»)

, ,

Σχολιάστε

ΕΝΤΕΧΝΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ (Ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ)

Ο ΑΣΦΑΛΗΣ ΤΡΟΠΟΣ  ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ
τοῦ Ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ
Ἀπὸ τὸ  βιβλίο: «Υἱέ μου δός μοι σὴν καρδίαν…»
(ἔκδ. Ὀρθοδόξου Πνευματικοῦ Κέντρου Λεμεσοῦ, Ἀθήνα 1989,
μετάφρ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Εὐθυβούλου – Χαραλ. Ἀσσιώτη)

Ἀναφέρεται στοὺς ἀρχαρίους λαϊκούς ἢ μοναχούς
καὶ δίνει ἁπλὲς συμβουλές, βασισμένες στὴν διδασκαλία τοῦ Ἁγ. Ἰωάννου τῆς Κλίμακος.
(σελ. 128-133)

.           Θεωροῦμε καθῆκον μας νὰ ἐξηγήσουμε ἐδῶ, ὅσο μᾶς ἐπιτρέπει ἡ φτωχή μας ἀντίληψη καὶ πείρα, τὴν διδασκαλία τῶν «ἁγίων Πάτερων πάνω στὴν ἔντεχνη καλλιέργεια τῆς προσευχῆς τοῦ Ἰησοῦ. Θὰ ἐξηγήσουμε καθαρὰ πῶς πρέπει νὰ γίνεται ἡ προσευχὴ καὶ ποιά μορφή της εἶναι κατάλληλη γιὰ ὅλους ἀνεξαίρετα τοὺς ἀρχαρίους, εἴτε μοναχοὺς εἴτε λαϊκούς, ὅπως καὶ ποιά μορφή της εἶναι κατάλληλη γιὰ τοὺς ἐμπείρους καὶ εἰδήμονες, ποὺ ἀνέβηκαν τὰ σκαλιὰ τῶν ἐμπειριῶν μὲ τοῦ Θεοῦ τὸ θέλημα καὶ τὴ Χάρη.
.           Χωρὶς ἀμφιβολία, ἀπ’ ὅλους τοὺς τρόπους ἡ πρώτη θέση πρέπει νὰ δοθεῖ στὸν τρόπο ποὺ πρότεινε ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, γιατί εἶναι ἰδιαίτερα εὔκολος, ἀσφαλής, ὅπως καὶ ἀναγκαῖος καὶ ἀπαραίτητος, ἂν πρόκειται ἡ προσευχὴ νὰ ἔχει ἀποτελέσματα· καὶ εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος κατάλληλος γιὰ ὅλους τοὺς Χριστιανοὺς ποὺ ζοῦν μὲ εὐσέβεια καὶ ἀναζητοῦν τὴ λύτρωση, εἴτε εἶναι μοναχοὶ εἴτε λαϊκοί. Ὁ μεγάλος καθοδηγητὴς τῶν μοναχῶν κάνει δύο φορὲς λόγο γι’ αὐτὸ τὸν τρόπο στὴν Κλίμακά του, ποὺ ὁδηγεῖ ἀπὸ τὴν γῆ στὸν οὐρανό, στὸν λόγο του γιὰ τὴν ὑπακοὴ καὶ στὸν λόγο του γιὰ τὴν προσευχή. Αὐτὸ τὸ ἴδιο τὸ γεγονός, πὼς ἐκθέτει τὸν τρόπο του μέσα στὰ πλαίσια τῆς διδασκαλίας του γιὰ τὴν ὑπακοὴ γιὰ μοναχοὺς ποὺ ζοῦν σὲ κοινόβιο, δείχνει καθαρὰ πὼς ὁ τρόπος αὐτὸς προορίζεται ἀκόμα καὶ γιὰ δοκίμους. Αὐτὸς ὁ τρόπος περιγράφεται καὶ πάλιν σὲ ἔκταση στὴ χωριστὴ διδασκαλία του γιὰ τὴν προσευχή, ὕστερα ἀπὸ τὴν διδασκαλία γιὰ ἡσυχαστές.25 Κατὰ συνέπειαν, ἐπαναλαμβάνεται γιὰ τοὺς ἐμπείρους μοναχούς. Αὐτὸ δείχνει καθαρὰ πὼς τρόπος εναι πολ καλς κα γι συχαστς κα γι μπείρους μοναχούς. Ἐπαναλαμβάνουμε πὼς τὸ μεγαλύτερο πλεονέκτημα αὐτοῦ τοῦ τρόπου βρίσκεται στὸ γεγονὸς ὅτι καὶ τέλεια ἱκανοποιητικὸς εἶναι καὶ ἀπόλυτα ἀσφαλής. Στὸ κεφάλαιό του γιὰ τὴν προσευχὴ ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος λέει: «Προσπάθησε νὰ ἐπαναφέρεις,  μᾶλλον νὰ ἐγκλείεις τὴν σκέψη σου στὰ λόγια τῆς προσευχῆς. Ἄν, γιὰ τὸ λόγο ὅτι ἡ σκέψη σου δὲν ἔχει ἀκόμη ἀναπτυχθεῖ, κουράζεται καὶ περιπλανᾶται ἐδῶ καὶ κεῖ, ὁδήγησέ την ξανὰ μέσα. Ὁ λογισμὸς εἶναι φυσικὰ ἀσταθής. Ἀλλὰ Ἐκεῖνος ποὺ προστάζει ὅλα τὰ πράγματα μπορεῖ νὰ τὸν ἐλέγξει. Ἂν ἀποκτήσεις τὴ συνήθεια τούτη καὶ τὸν συγκρατεῖς ἀδιάλειπτα, Ἐκεῖνος ποὺ βάζει ὅρια στὴ θάλασσα τοῦ νοῦ σου θὰ πεῖ σ’ αὐτὸν τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς σου: “Θὰ ’ρθεῖς ὣς ἐδῶ καὶ δὲν θὰ διαβεῖς πιὸ πέρα” (Ἰώβ, λη´,11). Εἶναι ἀδύνατο νὰ δέσει κανεὶς ἕνα πνεῦμα. Ὅταν, ὅμως, εἶναι παρὼν ὁ Δημιουργὸς αὐτοῦ τοῦ πνεύματος, τότε τὸ κάθε τί Τὸν ὑπακούει»26. «Ἡ ἀρχὴ τῆς προσευχῆς βρίσκεται στὸν ἀποδιωγμὸ τῶν σκέψεων, ποὺ μᾶς ἔρχονται, ἀκριβῶς μόλις ἐμφανιστοῦν· τὸ μέσον τῆς ὁδοῦ εἶναι ὅταν ὁ λογισμὸς μένει ἀποκλειστικὰ μέσα στὰ λόγια ποὺ προφέρονται μὲ τὴν φωνὴ νοερά»27. Στὸ κεφάλαιο γιὰ τὴν Ὑπακοὴ ὁ ἅγιος Ἰωάννης λέει: «Ἀδιάλειπτα ἀγωνίζου μὲ τὸ λογισμό σου κι ὅποτε φέρεται ἐδῶ καὶ κεῖ συμμάζευέ τον. Ὁ Θεὸς δὲν ἀπαιτεῖ ἀπὸ δοκίμους προσευχὴ ὁλότελα ἐλεύθερη ἀπὸ περισπασμούς. Μὴν ἀποθαρρύνεσθε, ὅταν ἡ σκέψη σας περισπᾶται, ἀλλὰ μένετε ἤρεμοι καὶ ἀδιάλειπτα ἐπαναφέρετε τὸν λογισμό σας μέσα στὸν ἑαυτὸ του›»28.
.           Πιὸ κάτω διδάσκεται ἕνας τρόπος συγκεντρωμένης προσευχῆς, προσευχῆς ποὺ γίνεται μὲ λόγια, ὅσο κι ἀποκλειστικὰ νοερᾶς προσευχῆς. Στὴ συγκεντρωμένη προσευχὴ ἡ καρδιὰ δὲν ποθεῖ παρὰ νὰ συμμετέχει, ὅπως λέει κι ὁ ἅγιος Μάρκος: «Ὁ νοῦς ποὺ προσεύχεται χωρὶς περίσπαση συγκρατεῖ καὶ θέτει κάτω ἀπὸ ἔλεγχο τὴν καρδία. Ἔτσι ἐκεῖνος ποὺ προσεύχεται μὲ τὴν μέθοδο ποὺ προτείνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος θὰ προσεύχεται μὲ τὰ χείλη καὶ μὲ τὸ νοῦ καὶ τὴν καρδία. Κι ὅταν γίνει ἔμπειρος στὴν προσευχή, θ’ ἀποκτήσει τὴ νοερὰ προσευχὴ καὶ τὴν προσευχὴ τῆς καρδίας καὶ θὰ  προσελκύσει τὴν θεία Χάρη πάνω του, ὅπως γίνεται φανερὸ ἀπὸ τὰ λόγια ποὺ ἔχουμε ἀναφέρει ἀπὸ τὸν μεγάλο δάσκαλο τῶν μοναχῶν. Τί ἄλλο νὰ πεθυμήσει κανείς; Τίποτα. Τί πλάνη  ἢ λάθος μπορεῖ νὰ ὑπάρξει σὲ αὐτὸ τὸν τρόπο προσευχῆς, Μόνο ἡ περιπλάνηση τοῦ λογισμοῦ καὶ ὁ περισπασμός. Μὰ αὐτὸ εἶναι σφάλμα ποὺ εἶναι ὁλότελα φανερό, ἀναπόφευκτο στοὺς  ἀρχαρίους, ποὺ μπορεῖ ὅμως νὰ διορθωθεῖ ἄμεσα μὲ τὴν ἐπαναφορὰ τῆς σκέψης στὰ λόγια. Πέρα ἀπ’ αὐτά, μὲ τὸ ἔλεος καὶ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, μὲ συνεχῆ προσπάθεια, ὁ περισπασμὸς τοῦ λογισμοῦ στὸ τέλος ἐξαλείφεται».
.           Μπορεῖ νὰ ρωτήσει κανείς: «Ἕνας τόσο μεγάλος Πατέρας, ποὺ ἔζησε σ’ ἐποχὴ ποὺ ἡ νοερὰ προσευχὴ ἤκμασε, πραγματικὰ δὲν εἶπε τίποτα γιὰ τὴν προσευχὴ ποὺ γίνεται ἀπὸ τὸν νοῦ μέσα στὴν καρδιά;» Μιλᾶ γι᾽ αὐτήν, ἀλλὰ μ’ ἕνα τέτοιο συγκεκαλυμμένο τρόπο, ποὺ μόνο ὅσοι ξέρουν ἀπὸ πείρα τὸ ἔργο τῆς προσευχῆς μποροῦν νὰ καταλάβουν γιὰ τί πράγμα μιλᾶ. Ὁ ἅγιος Πατέρας ἐνήργησε μ᾽ αὐτὸ τὸν τρόπο καθοδηγούμενος ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς σοφίας, μὲ τὸ ὁποῖο εἶναι γραμμένο ὁλόκληρο τὸ βιβλίο του. Ἐξηγώντας τὴν πιὸ ἀληθινὴ καὶ πιὸ ἱκανοποιητικὴ διδασκαλία γιὰ τὴν προσευχὴ ποὺ μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει ὅποιον τὴν ἐφαρμόζει σὲ κατάσταση Χάριτος, ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος μίλησε μεταφορικὰ γιὰ ὅ,τι ἐπιτυγχάνεται ὅταν τὸ ἔργο τῆς προσευχῆς εὐλογεῖται μὲ τὴ χάρη. «Εἶναι ἕνα πράγμα», εἶπε, «τὸ νὰ κοιτάζει κανεὶς συχνὰ μέσα στὴν καρδιά κι ἄλλο τὸ νὰ ἐμπιστεύεται τὴν ἐπιτήρηση τῆς καρδιᾶς στὸν νοῦ, σ’ αὐτὸ τὸν πρίγκηπα καὶ ἐπίσκοπο ποὺ προσφέρει θυσίες πνευματικὲς στὸν Χριστό»29. Εἶναι ἕνα πράγμα τὸ νὰ προσευχόμαστε μὲ προσοχὴ μὲ τὴν συμμετοχὴ τῆς καρδιᾶς κι ἄλλο πράγμα τὸ νὰ κατεβαίνουμε μὲ τὸν νοῦ στὸν ναὸ τῆς καρδίας καὶ ἀπὸ ἐκεῖ μέσα νὰ προσφέρουμε μυστικὴ προσευχὴ σὲ πληρότητα θείας Χάριτος καὶ δυνάμεως. Τὸ δεύτερο εἶναι καρπὸς τοῦ πρώτου. Ἡ προσοχὴ τοῦ νοῦ τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς προσελκύει σὲ συντονισμὸ καὶ ἐναρμόνιση τὴν καρδιά. Μὲ τὴν ἐνίσχυση τῆς προσευχῆς, ὁ συντονισμὸς καρδιᾶς καὶ νοῦ μετατρέπεται σὲ ἕνωση καρδιᾶς καὶ νοῦ. Στὸ τέλος, ὅταν ἡ προσοχὴ καὶ ἡ συγκέντρωση συνηθίσουν καλὰ καὶ ἐξοικειωθοῦν μὲ τὴν προσευχή, ὁ νοῦς κατεβαίνει στὸ ἐσωτερικὸ τῆς καρδιᾶς γιὰ τὴν πιὸ βαθιὰ καὶ ἱερὴ προσφορὰ προσευχῆς.
.           Ὅλα αὐτὰ γίνονται κάτω ἀπὸ τὴν καθοδήγηση τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ, σὰν Ἐκεῖνος εὐδοκήσει καὶ σύμφωνα μὲ τὴν δική του κρίση. Τὸ νὰ ἀγωνίζεται κανεὶς γιὰ τὸ δεύτερο, πρὶν ἐπιτύχει τὸ πρῶτο, δὲν εἶναι μόνο ἄχρηστο μὰ καὶ μπορεῖ νὰ προξενήσει τὴν πιὸ μεγάλη βλάβη. Γι τν ποτροπ τς βλάβης ατς τ μυστήριο τς προσευχς συγκαλύπτεται κα προστατεύεται π τν περιέργεια κα τν λαφρότητα μέσα σ’ να βιβλίο πο προορίζεται γενικ γι μοναχούς. Στος ελογημένους κείνους χρόνους, κατ τοὺς ποίους ζοσαν πολλ ζωνταν σκεύη τς Χάριτος, ο νθρωποι μποροσαν ν καταφεύγουν σ’ ατος τος φορες της σ’ λες τς περιπτώσεις πο χρειάζονταν εδικ συμβουλή.
.           Ἀνάμεσα στοὺς μοναχούς τῆς Ραϊθῶ, γιὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἔγραψε τὴν «Κλίμακά» του, ἡ νοερὰ προσευχὴ ἄνθισε κάτω ἀπὸ τὴν καθοδήγηση ἐμπείρων πνευματικῶν ὁδηγῶν. Ὁ ὅσιος συγγραφέας ἀναφέρεται σ’ αὐτὸ μ’ ἕνα τρόπο ἀλληγορικὸ καὶ συγκεκαλυμμένο στὸν “Λόγο” του “πρὸς τὸν Ποιμένα”: «Πάνω ἀπ’ ὅλα, σεβάσμιε πάτερα, χρειαζόμαστε πνευματικὴ δύναμη, ἂν πρόκειται νὰ εἴμαστε σὲ θέση νὰ πάρουμε ἀπὸ τὸ χέρι σὰν μικρὰ παιδιὰ καὶ νὰ τοὺς λυτρώσουμε ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν λογισμῶν ἐκείνους ποὺ θέλουμε νὰ ὁδηγήσουμε στὰ “Ἅγια τῶν Ἁγίων” καὶ στοὺς ὁποίους ἐλπίζουμε νὰ δείξουμε τὸν Χριστὸ ἀναπαυόμενο στὴν μυστικὴ καὶ κρυμμένη τους τράπεζα – ἰδιαίτερα ἐν ὅσῳ βρίσκονται στὸ προαύλιο μπροστὰ στὴν εἴσοδο ἐκείνη καὶ σὰν δοῦμε πὼς τὸ πλῆθος τοὺς πιέζει καὶ τοὺς καταθλίβει μὲ σκοπὸ νὰ τοὺς ἐμποδίσουν ἀπὸ τὴν εἴσοδο ποὺ θέλουν νὰ μποῦν. Ἂν ὅμως τὰ παιδιὰ εἶναι ὑπερβολικὰ ἀδύνατα καὶ γυμνά, ἁπλῶς τὰ σηκώνουμε στοὺς ὤμους μας καὶ τὰ φέρουμε πάνω στοὺς ὤμους μας, ὡσότου περάσουν μέσα ἀπὸ τὴν πόρτα τῆς εἰσόδου. Ξέρω μὲ βεβαιότητα πὼς συνήθως ὑπάρχει πολὺς συνωστισμὸς καὶ πίεση ἐκεῖ». Νὰ γιατί κάποιος εἶπε αὐτὰ τὰ λόγια γι’ αὐτὴ τὴν πίεση: “κόπος ἐστιν ἐναντίον μου ἕως εἰσέλθω εἰς τὸ ἁγιαστήριον τοῦ Θεοῦ” (Ψαλμ. Οβ´,17). Ὁ κόπος ὅμως διαρκεῖ μοναχὰ ὣς τὴν εἴσοδο»30.
.           «Ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ δεῖ τὸν Κύριο μέσα του πασκίζει νὰ καθαρίσει τὴν καρδιά του μὲ τὴν ἀσταμάτητη ἐνθύμηση τοῦ Θεοῦ. Ἡ γῆ ἡ πνευματική του καθαροῦ στὴν ψυχὴ ἀνθρώπου εἶναι μέσα του. Ὁ ἥλιος ποὺ λάμπει σ’ αὐτὴν εἶναι τὸ φῶς τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ὁ ἀέρας ποὺ ἀναπνέει ἐκεῖνος ποὺ τὴν κατοικεῖ εἶναι τὸ Πανάγιο Πνεῦμα. Ἡ ζωή, ἡ γηθοσύνη καὶ ἡ χαρὰ τῆς γῆς ἐκείνης εἶναι ὁ Χριστός, τὸ Φῶς ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ τὸ Φῶς – τὸν Πάτερα. Αὐτὴ εἶναι ἡ Ἱερουσαλὴμ ἢ ἡ Βασίλεια τοῦ Θεοῦ κρυμμένη μέσα μας, σύμφωνα μὲ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου31. Πάσκισε νὰ μπεῖς στὸ ταμεῖο μέσα σου καὶ θὰ δεῖς τὸ οὐράνιο ταμιεῖο. Εἶναι ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ πράγμα. Ἀπὸ μία εἴσοδο εἰσέρχεσαι καὶ στὰ δύο. Ἡ κλίμακα πρὸς τὴν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν εἶναι μέσα σου. Εἶναι μ’ ἕνα τρόπο μυστηριώδη ἐνσαρκωμένη μέσα στὴν ψυχή σου. Βυθίσου μέσα στὸν ἑαυτό σου πέρα ἀπὸ τὸ κράτος τῆς ἁμαρτίας καὶ θὰ βρεῖς ἐκεῖ μέσα σου τὰ σκαλιά, ποὺ πατώντας τα θὰ μπορέσεις ν’ ἀνέβεις στὸν οὐρανό»32.

————————————————-

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

25. Ἢ «γιὰ ὅσους ζοῦν στὴν ἡσυχία».
26. Κλῖμαξ 28,17.
27. Στὸ ἴδιο, 28,19.
28. Στὸ ἴδιο, 4,88.
29. Κλῖμαξ 28,51.
30. Λόγος πρὸς τὸν Ποιμένα, κεφ. 14.
31. Ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σύρος, κεφ. 8.
32. Στὸ ἴδιο, κεφ. 2.

ΜΙΚΡΟ ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: Ἔχει ἐξαιρετικὴ σπουδαιότητα ἡ παρατήρηση τοῦ ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ «Στος ελογημένους κείνους χρόνους, κατ τοὺς ποίους ζοσαν πολλ ζωνταν σκεύη τς Χάριτος, ο νθρωποι μποροσαν ν καταφεύγουν σ’ ατος τος φορες της σ’ λες τς περιπτώσεις πο χρειάζονταν εδικ συμβουλή». Ἐπιβεβαιώνει κατὰ ἕνα εὔγλωττο καὶ ἀναμφίβολο τρόπο τὴν σημασία τῆς ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ τῆς ἡσυχαστικῆς ζωῆς, τῆς ζωῆς τῆς χάριτος, τὴν ζωντανὴ μεταλαμπάδευσή της ΑΠΟ ΑΦΘΟΝΟΥΣ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ Της. Τὰ βιβλία καὶ οἱ πολύπλοκες ἀναλύσεις περίσσευαν, διότι ΗΤΑΝ ΟΛΟΖΩΝΤΑΝΗ ἡ ΠΑΡΟΥΣΙΑ τῆς Θ. Χάριτος σὲ ΠΟΛΛΟΥΣ ΓΝΗΣΙΟΥΣ φορεῖς, σὲ πρόσωπα ΧΑΡΙΤΩΜΕΝΑ, ὥστε νὰ μὴ ὁδηγοῦνται οἱ ἄνθρωποι σὲ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ καὶ ΣΟΦΙΣΤΕΙΕΣ, θεολογικὲς ἢ πνευματικές, ΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΚΟΗ ΣΤΟΥΣ ΕΜΠΕΙΡΟΥΣ ΟΔΗΓΟΥΣ. Κι αὐτὸ σημαίνει ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ γιὰ τὴν γενεά μας!

 

, , , , , ,

Σχολιάστε