Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Θ. Χάρις

Η ΚΑΤΑΘΕΣΗ ΤΗΣ Τ. ΕΣΘΗΤΟΣ ΤΗΣ ΘΕΟΤΟΚΟΥ «Νά μᾶς βάλη ἡ Παναγία μας κάτω ἀπό τήν ἁγία της Ἐσθήτα, τό ἁγιασμένο ἐπανωφόριό της, καί νά μᾶς προστατεύη ἀπό κάθε κακό».

Ἡ Κατάθεση τῆς τιμίας Ἐσθῆτος τῆς Θεοτόκου

τοῦ Μητροπ. Ναυπάκτου Ἱεροθέου

.           Σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας, ἀγαπητοί ἀδελφοί, τελεῖ τήν ἀνάμνηση τῆς καταθέσεως τῆς τιμίας Ἐσθῆτος τῆς Ὑπεραγίας ἡμῶν Θεοτόκου καί ἀειπαρθένου Μαρίας στίς Βλαχέρνες. Πρόκειται γιά μία ἑορτή ἑνός γεγονότος πού ἀναφέρεται στήν Παναγία μας καί ἀφορᾶ ἕνα ἔνδυμά της πού εἶναι τό «ἐπανωφόριόν» της.
.           Σύμφωνα μέ τόν Συναξαριστή τῆς ἡμέρας, δύο Πατρίκιοι, ὁ Γάλβιος καί ὁ Κάνδιδος, ἐπί τῆς ἐποχῆς τοῦ Βασιλέως Λέοντος τοῦ Μεγάλου, στήν πορεία τους πρός τά Ἱεροσόλυμα γιά νά προσκυνήσουν τούς Ἁγίους Τόπους, ὅταν ἔφθασαν στήν Γαλατία, βρῆκαν μία εὐσεβεστάτη Ἑβραία, πού εἶχε μέσα στήν οἰκία της τήν ἁγία Ἐσθήτα, τό ἐπανωφόριον τῆς Παναγίας. Ἡ γυναίκα αὐτή προσευχόταν μέρα καί νύκτα μιμούμενη τήν προφήτιδα Ἄννα πού βρισκόταν στόν Ναό καί ἀξιώθηκε νά δῆ τόν Χριστό, ὅταν Τόν πῆγε ἐκεῖ ἡ Παναγία τεσσαράκοντα ἡμερῶν.
.           Οἱ δύο Πατρίκιοι, μετά ἀπό ἕνα τέχνασμα, κατόρθωσαν νά λάβουν τόν πολύτιμον αὐτό θησαυρό καί νά τόν φέρουν στήν Κωνσταντινούπολη, τόν ἐτοποθέτησαν στό κτῆμα τους, πού ὀνομαζόταν Βλαχέρναι, καί ἐκεῖ ἔκτισαν Ναό τῶν Ἀποστόλων Πέτρου καί Μάρκου. Ἀργότερα ὁ Βασιλεύς Λέων ὁ Μέγας, ὅταν πληροφορήθηκε αὐτό τό γεγονός, ἔκτισε Ναό τῆς Κυρίας Θεοτόκου, στόν ὁποῖο τοποθέτησε τήν θήκη, ὅπου ἦταν ἀποθησαυρισμένη ἡ τιμία Ἐσθήτα, τήν ὁποία προσκυνοῦσαν οἱ Χριστιανοί καί ἔβλεπαν διάφορα θαύματα. Ὁ ἱερός ὑμνογράφος ὀνομάζει τήν ἁγίαν Ἐσθήτα «ἱεράν περιβολήν, φυλακτήριον ἄσυλον (τῆς Κωνσταντινουπόλεως), δῶρον τίμιον, ἀναφαίρετον πλοῦτον ἰαμάτων, ποταμόν πεπληρωμένον τῶν χαρισμάτων τοῦ πνεύματος».
.           Μέ τήν εὐκαιρία τοῦ γεγονότος τῆς καταθέσεως τῆς τιμίας Ἐσθῆτος τῆς Παναγίας, ἡ Ἐκκλησία μας ὑπενθυμίζει τό μεγάλο πρόσωπο τῆς Παναγίας, πού ἔγινε ἡ χαρά τῆς οἰκουμένης, γιατί ἦταν ἐκεῖνο τό πρόσωπο διά τοῦ ὁποίου εἰσῆλθε στόν κόσμο ὁ Χριστός πού ἐλευθέρωσε τό ἀνθρώπινο γένος ἀπό τήν ἁμαρτία, τόν διάβολο καί τόν θάνατο. Ὅλα τά τροπάρια τῆς Ἐκκλησίας, ξεκινώντας ἀπό τήν τιμία Ἐσθήτα, ὑμνοῦν τό πρόσωπο τῆς Παναγίας.
.           Τό ἀπολυτίκιο τῆς ἑορτῆς ἀναφέρεται στήν Παναγία καί μεταξύ τῶν ἄλλων γράφει: «Ἐπί σοὶ γάρ καί φύσις καινοτομεῖται καί χρόνος», δηλαδή στήν Παναγία γίνεται κανούργια καί ἡ φύση καί ὁ χρόνος. Αὐτό σημαίνει ὅτι ἡ φύση καί ὁ χρόνος, πού πολλές φορές βασανίζουν τόν ἄνθρωπο, ἀποκτοῦν ἄλλο νόημα, ὑπερβαίνονται ἐν Χάριτι Θεοῦ. Στήν Παναγία, μέ τό Ἅγιο Πνεῦμα, διατηρήθηκε ἡ παρθενία της, ἔγινε μητέρα χωρίς νά χάση τήν παρθενία της, καί παραμένει ζωντανή στούς αἰώνας, ἀφοῦ κατά τήν παράδοση καί αὐτό τό σῶμα της μετέστη πρός τόν οὐρανό.
.           Ἀλλά στήν σημερινή ἑορτή βλέπουμε ὅτι ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ πού ἁγίασε τό σῶμα τῆς Παναγίας πέρασε καί στά ροῦχα πού φοροῦσε. Πράγματι, κατά τήν ὀρθόδοξη διδασκαλία, ἡ θεία Χάρη διά τῆς ψυχῆς διαπορθμεύεται στό σῶμα καί ἀπό ἐκεῖ προχέεται καί στά ροῦχα καί γενικά στήν ἄλογη φύση. Μέ αὐτόν τόν τρόπο δέν εἴμαστε εἰδωλολάτρες καί κτισματολάτρες, ἀλλά τιμᾶμε τήν ὕλη πού ἔχει τήν ἁγιοποιό ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ. Ἔτσι οἱ πιστοί, κατά τόν ἱερόν ὑμνογράφο, κατασπάζονται μέ πίστη τήν ἁγία Ἐσθήτα τῆς Παναγίας καί λαμβάνουν τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ πού ἐνοικεῖ σέ αὐτήν.
.           Μέ τήν εὐκαιρία τῆς σημερινῆς ἑορτῆς θά πρέπη νά προσευχηθοῦμε νά μᾶς βάλη ἡ Παναγία μας κάτω ἀπό τήν ἁγία της Ἐσθήτα, τό ἁγιασμένο ἐπανωφόριό της, καί νά μᾶς προστατεύη ἀπό κάθε κακό.

ΠΗΓΗ: theomitoros.blogspot.gr

 

, , , , ,

Σχολιάστε

ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΨΑ

ΓΙΑ ΤΗΝ ΔΙΨΑ

τοῦ Ἀρχιμ. Χρυσοστ. Παπαθανασίου,
ἱεροκήρυκος Μητροπολ. Ναοῦ Ἀθηνῶν 

.     Ὁ Ἰησοῦς κουρασμένος ἀπὸ τὴν ὁδοιπορία κάθεται κοντὰ στὸ πηγάδι τοῦ Ἰακὼβ τῆς πόλης Συχάρ. Ἐκεῖ ἔρχεται ἡ Σαμαρείτιδα μὲ τὴν ὑδρία της, γιὰ νὰ ἀντλήσει τὸ φυσικὸ νερό. Καί τότε διεξάγεται ἕνας ἀπὸ τοὺς πλέον καταπληκτικοὺς διαλόγους ποὺ ὑπάρχουν στὴ Καινὴ Διαθήκη. Ό Ἰησοῦς μιλάει μὲ τὴν Σαμαρείτιδα: «Πᾶς ὁ πίνων ἐκ τοῦ ὕδατος τούτου διψήσει πάλιν, ὃς δ᾽ ἂν πίῃ ἐκ τοῦ ὕδατος οὗ ἐγὼ δώσω αὐτῷ οὐ μὴ διψήσῃ εἰς τὸν αἰῶνα» (Ἰω. δ´ 13). Καὶ ἡ γυναίκα ἐκείνη ἀκούει, ἐκπλήσσεται καὶ ζητᾶ: «Δός μοι τοῦτο τὸ ὕδωρ, ἵνα μὴ διψῶ μηδὲ ἔρχομαι ἐνθάδε ἀντλεῖν» (Ἰω. δ´ 15). Καὶ ὁ διάλογος συνεχίζεται.
.    Μπροστὰ ὅμως στὴν Πηγὴ τῆς Ζωῆς, στὸν Ζωοδότη Κύριο δὲν μπορεῖ νὰ μείνει ὅπως ἦταν πρίν, ὅπως ἐρχόταν μὲ τὴν ὑδρία της στὸ φυσικὸ πηγάδι. Ἡ Σαμαρείτιδα φωτίζεται, μετανοεῖ καὶ σώζεται. Γίνεται φωτεινὴ στὴν καρδιὰ καὶ Φωτεινὴ στὸ ὄνομα. Εἶχε πλέον ξεδιψάσει ἡ ψυχή της στὴν Αἰώνια Πηγή. Ἂν ἡ Εὕα τὴν ἕκτη ὥρα «ἐξελήλυθεν ἐκ τοῦ Παραδείσου, ἀπάτῃ τοῦ ὄφεως», τώρα, τὴν ἄλλη ἕκτη ὥρα, ἡ Σαμαρείτιδα «ἐπὶ τὴν πηγήν… ἤγγικεν ἀντλῆσαι ὕδωρ, ἣν ἰδὼν ἔφη ὁ Σωτήρ· Δός μοι ὕδωρ πιεῖν, κἀγὼ ὕδατος ἁλλομένου ἐμπλήσω σε».
.   Ἀλλά, ἀπὸ τὴν ὥρα ἐκείνη τῆς ἐξόδου ἀπὸ τὸν κῆπο τῆς Ἐδέμ, ἄνθρωπος δὲν σταμάτησε νὰ ψάχνει γιὰ τὸ φρέαρ τοἸακώβ. Ἐξακολουθεῖ νὰ ἀναζητᾶ τὴν πηγὴ τῆς ἀγαθότητος, τὴν ἀέναο πηγή, τὴν αἰώνια πηγή. Γιατὶ ὁ ἄνθρωπος διψᾶ. Διψᾶ καὶ ξαναδιψᾶ. Ὅσο ἀπομακρύνεται ἀπὸ τὸν Παράδεισο, τόσο ἡ δίψα του μεγαλώνει. –

-Διψᾶ ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας ὅταν φιλοσοφεῖ γιὰ τὴν ἐλευθερία, γιὰ τὴν ἀνδρεία καὶ τὴν τέχνη καὶ τὸν κτιστὸ κόσμο. Διψᾶ, ὅταν βουτηγμένος στὴν εἰδωλολατρία ἀναζητᾶ τὸν «ἄγνωστο Θεό».

-Διψᾶ ὁ διανοούμενος, ὅταν μελετᾶ καὶ ψάχνει στὰ βιβλία του νὰ βρεῖ τὴν ἀλήθεια τῶν ὄντων, ὅταν προσπαθεῖ νὰ φτιάξει ἰδεολογίες, πολιτικές, φιλοσοφικές, κοινωνιολογικές, ὅταν ἀναζητεῖ συνθήματα ζωῆς.

-Διψᾶ ὁ καταναλωτὴς ἐκεῖνος, ὅταν γυρεύει ὅλο πιὸ ἐπίμονα νὰ βρεῖ τὸ καλλίτερο προϊόν, ἴσως τὸ ἀκριβότερο, γιὰ νὰ δροσίσει τὴν ξεραΐλα τῆς ψυχῆς του.

-Διψᾶ ὁ τραγουδιστὴς ἐκεῖνος, ὅταν τραγουδᾶ τὴν μελαγχολία του, τὴν ἀπογοήτευσή του, τοὺς καημούς του, ὅταν περιορίζεται στὸ αἰσθησιακό του τραγούδι.

-Διψᾶ ὁ νεολαῖος ἐκεῖνος, ὅταν «σπινιάρει» μὲ τὴν μηχανή του. Ὅταν ρουφᾶ τὸ ποτὸ καὶ ὅταν ἀκόμη λικνίζεται στὰ κλάμπ.

-Διψᾶ ὁ νεοέλληνας ἐκεῖνος, ὅταν ψάχνει ἕναν τρόπο ζωῆς, ὅταν τρέχει διαρκῶς μὲ τὸ ἄγχος χαραγμένο στὸ πρόσωπό του, ὅταν καταντάει δοῦλος στὸ μαγκανοπήγαδο τῆς δουλειᾶς καὶ μόνο.

-Διψᾶ ὁ δυτικὸς ἀνθρωπος ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Κὰντ καὶ τοῦ Χέγκελ μέχρι τοὺς καιροὺς τοῦ Μὰρξ καὶ τοῦ Σάρτρ.

 – Διψᾶ καὶ ὁ ἄνθρωπος τοῦ πρώην ἀνατολικοῦ μπλόκ, ὅταν τώρα εἶναι ἐλεύθερος ἐξωτερικὰ ἀλλὰ δεσμευμένος ἐσωτερικά. Ὁ σύγχρονος εὐρωπαϊκὸς μηδενισμὸς στὸ βάθος του κρύβει τὴν δίψα του γιὰ τὸ ἀληθινὸ καὶ τὸ αἰώνιο. Ὅσο προσπαθεῖ ὁ εὐρωπαῖος ἄνθρωπος νὰ κενώσει τὸν κόσμο ἀπὸ τὴν παρουσία τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ ἐγκαθιδρύσει στὴν θέση του εἴτε τὸν ἄνθρωπο, εἴτε τὴν φύση, εἴτε τὴν μηχανή, εἴτε τὸ χρῆμα, εἴτε τὶς ἰδέες του, τόσο ἠ τραγική του δίψα μεγαλώνει καὶ ἡ φθορὰ τοῦ κατατρώγει τὰ σωθικά. Τὸ ἀνικανοποίητο κενὸ τῆς ὕπαρξής του παραμένει.

.    Γι᾽ αὐτὸ εἶναι πάντοτε ἐπίκαιρα τὰ λόγια τοῦ ἱεροῦ Αὐγουστίνου: «Ἀνήσυχη εἶναι ἡ ψυχή μας, ὦ Θεέ, μέχρις ὅτου Σὲ βρεῖ καὶ ἀναπαυθεῖ σὲ Σένα».
.   Δίψα, λοιπόν, γιὰ τὴν ἀλήθεια, γιὰ τὸ νόημα τῆς ὕπαρξης, γιὰ τὸ ποῦ πηγαίνω, γιὰ τὸ αἰώνιο. Δίψα πνευματική, ποὺ ζητᾶ ὁ καθένας νὰ τὴν ὑπερβεῖ, νὰ τὴν καταλύσει, νὰ τὴν σβήσει. Ὁ λόγος ὅμως τοῦ Ἰησοῦ δὲν εἶναι πληθωρικός, ἀνίσχυρος, ξηρὸς καὶ ἐφήμερος. Εἶναι λόγος ζωντανός, οὐσιαστικός, αἰώνιος, θεϊκός. Εἶναι τὸ «ὕδωρ τὸ ζῶν». Ἀπ᾽ αὐτὸ τὸ ὕδωρ ὅποιος πιεῖ, «οὐ μὴ διψήσει εἰς τὸν αἰῶνα» (Ἰω. δ´ 14). Καὶ ὄχι μόνο αὐτό. Ἀκολουθεῖ καὶ ἄλλη καρποφορία. «Τὸ ὔδωρ ὃ δώσω αὐτῷ, γενήσεται ἐν αὐτῷ πηγὴ ὕδατος ἁλλομένου εἰς ζωὴν αἰώνιον» (Ἰω. δ´ 14).
.  Τὸ ὁλόδροσο ὕδωρ τῆς Θείας Χάριτος τὸ ἔχει μόνον ὁ Χριστός. Τὰ φρυγμένα χείλη τοῦ τραγικὰ ἀποστασιοποιημένου συγχρόνου ἀνθρώπου μόνο σ᾽ αὐτὴν τὴν αἰώνια Πηγὴ μποροῦν νὰ δροσισθοῦν. Μέχρις ὅτου ὅμως γίνει αὐτό, ἡ περιπλάνηση στὴν ἔρημο θά ᾽ναι ὀδυνηρή.

, , , ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒ

ΤΟ ΠΗΓΑΔΙ ΤΟΥ ΙΑΚΩΒ

1. ΤΟ ΝΕΡΟ ΤΗΣ ΖΩΗΣ

.     Εἶναι καταμεσήμερο καὶ λίγο ἔξω ἀπὸ τὴν πόλη τῆς Σαμάρειας Συχάρ, στὸ πηγάδι τοῦ Ἰακώβ, ὁ Κύριος κάθεται νὰ ξεκουραστεῖ. Ὁ τόπος ἔρημος, μὰ κάποια Σαμαρείτισσα πλησιάζει μὲ τὴν στάμνα της γιὰ νὰ πάρει νερό. Καθὼς τὴν βλέπει ὁ Κύριος, τῆς λέει: «Δῶσ᾽ μου νὰ πιῶ». Ἡ γυναίκα ἀπορεῖ: «Πῶς ἐσὺ τολμᾶς καὶ ζητᾶς νερὸ ἀπὸ μένα, μιὰ Σαμαρείτισσα;» Καὶ ὁ Χριστὸς τῆς ἀποκρίνεται: «Ἐὰν γνώριζες τὴ δωρεὰ τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καὶ ποιὸς σοῦ ζητᾶ νερό, ἐσὺ θὰ τοῦ ζητοῦσες καὶ θὰ σοῦ ἔδινε νερὸ ποὺ δὲν στερεύει ποτέ». Ἡ γυναίκα δὲν κατάλαβε καὶ ρωτᾶ: «Κύριε, οὔτε στάμνα ἔχεις καὶ τὸ πηγάδι εἶναι βαθύ· ἀπὸ ποῦ λοιπὸν ἔχεις τὸ ἀστείρευτο νερό;» Καὶ ὁ Χριστὸς τῆς ἀπαντᾶ: «Καθένας ποὺ πίνει ἀπὸ τὸ νερὸ αὐτὸ τοῦ πηγαδιοῦ, θὰ διψάσει πάλι. Ἐκεῖνος ὅμως ποὺ θὰ πιεῖ ἀπὸ τὸ νερὸ ποὺ θὰ τοῦ δώσω ἐγώ, δὲν θὰ διψάσει ποτέ, ἀλλὰ θὰ ἀναβλύζει ἀπὸ τὴν ψυχή του ἀστείρευτο νερὸ γιὰ νὰ τοῦ χαρίζει ζωὴ αἰώνια». –Κύριε, δῶσ᾽ μου τὸ νερὸ αὐτό, παρακαλεῖ ἔκπληκτη ἡ γυναίκα, γιὰ νὰ μὴ διψῶ ποτέ. Ὁ Κύριος τότε τῆς λέει: «Πήγαινε καὶ φέρε ἐδῶ καὶ τὸν ἄνδρα σου». «Δὲν ἔχω ἄνδρα», ἀπαντᾶ ἐκείνη. Κι ὁ παντογνώστης Κύριος τῆς ἀποκαλύπτει ὅλη της τὴ ζωή: «Ἀλήθεια εἶπες. Πέντε ἄνδρες ἔχεις πάρει, κι αὐτὸς ποὺ τώρα ἔχεις δὲν εἶναι ἄνδρας σου». Ἡ γυναίκα σαστίζει: «Κύριε, καταλαβαίνω ὅτι εἶσαι προφήτης. Πές μου, ποῦ πρέπει νὰ προσκυνοῦμε τὸν Θεό, στὸ βουνό μας Γαριζεὶν ἢ στὰ Ἱεροσόλυμα;» Καὶ ὁ Κύριος ἀπαντᾶ: «Σὲ λίγο καιρὸ οὔτε μόνο στὸ Γαριζεὶν οὔτε μόνο στὰ Ἱεροσόλυμα θὰ λατρεύετε τὸν Θεό. Ὁ Θεὸς εἶναι πνεῦμα, κι ὅσοι Τὸν λατρεύουν, πρέπει νὰ Τὸν προσκυνοῦν μὲ ἀφοσίωση καὶ ἐπίγνωση». Λέει σ᾽ αὐτὸν ἡ γυναίκα: «Γνωρίζω ὅτι ἔρχεται ὁ Μεσσίας. Ὅταν ἔλθει ἐκεῖνος, θὰ μᾶς τὰ διδάξει ὅλα». –Ἐγὼ εἶμαι ὁ Μεσσίας! ἀπαντᾶ ὁ Κύριος. Ἡ γυναίκα τότε ἐνθουσιασμένη ἄφησε τὴ στάμνα της ἐκεῖ, ἔφυγε στὴν πόλη καὶ ἄρχισε νὰ φωνάζει: «Ἐλᾶτε νὰ δεῖτε ἕναν ἄνθρωπο ποὺ μοῦ εἶπε ὅλα ὅσα ἔκανα. Μήπως εἶναι αὐτὸς ὁ Χριστός;» Καὶ οἱ Σαμαρεῖτες ἄρχισαν νὰ ἔρχονται πρὸς τὸ πηγάδι, νὰ δοῦν τὸν Κύριο σὰν τὰ διψασμένα ἐλάφια πρὸς τὴν πηγή. Ποιὸ ὅμως εἶναι «τὸ ὕδωρ τὸ ζῶν» γιὰ τὸ ὁποῖο μίλησε ὁ Κύριος στὴ Σαμαρείτιδα; Εἶναι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ. Ὁ Κύριος πῆρε ἀφορμὴ ἀπὸ τὸ φυσικὸ νερὸ τοῦ πηγαδιοῦ καὶ τὴ φυσικὴ δίψα κάθε ἀνθρώπου γιὰ νὰ διδάξει τὸ μυστήριο τῆς Χάριτος τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἡ ζέστη τοῦ μεσημεριοῦ, ὁ ἔρημος τόπος, τὸ πηγάδι, ἡ στάμνα, τὸ νερό, ἡ δίψα, ὅλα συνετέλεσαν ὡς εἰκόνες γιὰ νὰ περιγράψει ὁ Κύριος τὸ μυστήριο τῆς θείας Χάριτος, χωρὶς τὴν ὁποία ὁ ἄνθρωπος δὲν μπορεῖ νὰ ζήσει. Καὶ ὀνομάζει ὁ Κύριος τὴν χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος «ὕδωρ ζῶν», διότι ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καθαρίζει τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ κάθε μολυσμό, τὴν ξεκουράζει καὶ τὴ δροσίζει ἀπὸ τὸ λίβα τῆς ἁμαρτίας. Καὶ τὴ ζωογονεῖ, ἱκανοποιεῖ ὅλους τοὺς ἀνώτερους πόθους της, τὴ γεμίζει μὲ ὅλες τὶς δωρεὲς τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, τῆς μεταγγίζει ζωὴ αἰώνιο. Καὶ τὸ νερὸ αὐτὸ τῆς ζωῆς μᾶς τὸ παρέχει ὁ Κύριος ὄχι στὸ πηγάδι τοῦ Ἰακὼβ ἀλλὰ στὴν ἁγία του Ἐκκλησία. Ἐκεῖ μὲ τὰ ἱερὰ Μυστήρια μᾶς μεταγγίζει ζωή, μᾶς παρέχει ἄφεση, λύτρωση, χορτασμό, σωτηρία. Μᾶς ἀναγεννᾶ σὲ νέα ζωή, ὅπως συνέβη καὶ μὲ τὴ Σαμαρείτιδα, ἡ ὁποία ἔγινε στὸ ἑξῆς ἀφοσιωμένη μαθήτρια τοῦ Κυρίου, ἰσαπόστολος, ἁγία, ἡ ἁγία Φωτεινή. Καὶ ἔτρεξε στὰ πέρατα τῆς γῆς γιὰ νὰ μεταδώσει τὸ μυστήριο ποὺ ἔζησε, τὸ μυστήριο τῆς θείας Χάριτος.

2. ΟΙ ΨΥΧΕΣ ΠΕΡΙΜΕΝΟΥΝ

.    Μόλις ἐπέστρεψαν οἱ μαθητὲς στὸ πηγάδι, παρακάλεσαν τὸν Κύριο νὰ φάει κάτι. Αὐτὸς ὅμως τοὺς εἶπε: «Δική μου τροφὴ εἶναι νὰ κάνω τὸ θέλημα τοῦ Πατρός μου, νὰ ἐργάζομαι τὴ σωτηρία τῶν ἀνθρώπων. Σηκῶστε τὰ μάτια σας καὶ κοιτάξτε τὰ πλήθη τῶν Σαμαρειτῶν ποὺ ἔρχονται. Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι πνευματικὰ χωράφια ἕτοιμα γιὰ θερισμό. Οἱ προφῆτες πρὶν ἀπὸ ἐμένα κι ἐγὼ κατόπιν ἔσπειρα σ᾽ αὐτὰ καὶ θὰ θερίσετε ἐσεῖς. Ὅπως καὶ στὸ μέλλον, θὰ σπείρετε ἐσεῖς καὶ θὰ θερίσουν οἱ διάδοχοί σας». Ὅταν οἱ Σαμαρεῖτες ἔφθασαν στὸ πηγάδι, ἄκουγαν μὲ πόθο τὰ λόγια τοῦ Μεσσία· καὶ Τὸν παρακαλοῦσαν νὰ μείνει γιὰ πάντα μαζί τους. Καὶ ὁ Κύριος ἔμεινε στὴν πόλη τους δυὸ μέρες καὶ τοὺς δίδαξε μεγάλες ἀλήθειες. Καὶ πίστεψαν σ᾽ Αὐτὸν πολλοὶ καὶ ὁμολογοῦσαν ὅτι αὐτὸς εἶναι ὁ Μεσσίας, ὁ Χριστός. Οἱ Σαμαρεῖτες ἦταν ἕνα πνευματικὸ χωράφι ἕτοιμο γιὰ θερισμό. Πλῆθος ψυχῶν ποὺ ποθοῦσαν νὰ ἀκούσουν τὸ κήρυγμα τοῦ Χριστοῦ καὶ νὰ σωθοῦν. Γι’ αὐτὸ παρακάλεσαν τὸν Κύριο νὰ μείνει στὴν πόλη τους. Δὲν εἶχαν δεῖ πολλὰ θαύματα. Ἕνα τοὺς συγκλόνισε, ἡ μεταστροφὴ τῆς συμπατριώτισσάς τους. Καὶ ὁ Κύριος μὲ τὸ λόγο του καὶ μὲ τὴ χάρη του τοὺς βοήθησε νὰ πιστέψουν καὶ νὰ μετανοήσουν. Ἀλλὰ οἱ Σαμαρεῖτες ἐκεῖνοι ἀποτελοῦσαν μία προτύπωση, μιὰ εἰκόνα ὅλης τῆς ἀνθρωπότητος. Μιᾶς ἀνθρωπότητος, ποὺ χωρὶς συχνὰ νὰ τὸ συνειδητοποιεῖ, διψᾶ νὰ ἀκούσει τὸ μήνυμα τῆς λυτρώσεως, νὰ ξεδιψάσει ἀπὸ τὸ ὕδωρ τῆς ζωῆς. Πόσοι ἄνθρωποι καὶ σήμερα βρίσκονται στὴν ἄγνοια, στὴν πλάνη, στὸ σκοτάδι! Καὶ ζητοῦν λίγη χαρά, λίγη ἀνάπαυση. Ζητοῦν κάπου νὰ πιαστοῦν, κάπου νὰ βροῦν λίγη ἐλπίδα, λίγο φῶς. Κι ἔχουμε χρέος ὅλοι μας νὰ κάνουμε τὸ ἔργο τῆς Σαμαρείτιδος. Νὰ μιλήσουμε σ᾽ αὐτοὺς μὲ τὸ λόγο μας καὶ μὲ τὸ παράδειγμά μας γιὰ τὴν ἐμπειρία τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς. Οἱ ψυχὲς πολλὲς καὶ περιμένουν. Εἶναι ἕτοιμες γιὰ θερισμό. Κάποιος πρέπει νὰ τρέξει κοντά τους.

ΠΗΓΗ: περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ», ἀρ. τ. 1979, 15.05.2009

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

, , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

ΓΙΑ ΤΗΝ “ΙΣΤΟΡΙΑ” ΚΑΙ ΤΟΝ ΘΕΟΛΟΓΙΚΟ ΠΥΡΗΝΑ ΤΟΥ ΗΣΥΧΑΣΜΟΥ (τοῦ π. Γ. Μεταλληνοῦ)

Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοΠρωτ. Γεωργίου Μεταλληνοῦ,
Ὁμοτ. Καθηγητοῦ τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Παν. Ἀθηνῶν

«Ἑλληνισμὸς Μαχόμενος»,
Ἐκδόσεις «ΤΗΝΟΣ», Ἀθήνα 1995.

κεφάλαιο: «Ἡσυχαστὲς καὶ Ζηλωτὲς-
Πνευματικὴ ἀκμὴ καὶ κοινωνικὴ κρίση στὸν Βυζαντινὸ 14ο αἰώνα»,
σελ. 14-17

.              α. (…) Οἱ ἔρευνες ὅμως τῶν τελευταίων δεκαετιῶν [σημ. «Χρ. Βιβλιογρ.: περὶ τῆς θεολογικῆς ἔριδος τοῦ 14ου αἰ.] πείθουν, ὅτι πρόκειται σαφῶς γιὰ σύγκρουση ἀνατολικῆς καὶ δυτικῆς, ὀρθοδόξου δηλαδὴ καὶ φραγκολατινικῆς παραδόσεως, ποὺ ἔλαβε χώραν ἐπὶ «βυζαντινοῦ» ἐδάφους. Τὴν ἔριδα ὄχι μόνο τὴν προκάλεσε, ἀλλὰ ὑπῆρξε ὑπεύθυνος καὶ γιὰ τὴν ὀξύτητά της, ἕνας «μοιραῖος» ἄνθρωπος, ὁ μοναχὸς Βαρλαὰμ ὁ Καλαβρός, ἡ παρουσία τοῦ ὁποίου στὴν ἑλληνικὴ Ἀνατολὴ ἐπιβεβαίωσε τὴ ρήση: contraria juxta se posita magis illucescunt (τὰ ἀντίθετα, τοποθετούμενα τὸ ἕνα πλησίον τοῦ ἄλλου, φωτίζονται περισσότερο).
.      Ὁ Βαρλαὰμ (1290-1348), λόγιος μοναχὸς ἀπὸ τὴ «Μεγάλη Ἑλλάδα», σπουδασμένος στὴ Ρώμη (μαθηματικά, φιλοσοφία καὶ θεολογία) ἦταν ἐνθουσιώδης ὑποστηρικτὴς τῆς ἀναβιώσεως τῆς πλατωνικῆς καὶ ἀριστοτελικῆς φιλοσοφίας (οὐμανιστής). Ἀνταποκρινόταν, ἔτσι, στὸ ἰδανικὸ τῆς παλαιολόγειας ἐποχῆς καὶ γι’ αὐτό, ὅταν ἐπισκέφθηκε (1330) -μιμούμενος τὸν Ἰωάννη Ἰταλὸ- τὰ πάτρια ἐδάφη (Ἄρτα – Θεσσαλονίκη – Κωνσταντινούπολη), ἔγινε δεκτὸς μὲ τιμές. Διορίσθηκε καθηγητὴς στὴν Πόλη (ἐπὶ Ἀνδρονίκου Γ´ Παλαιολόγου) καὶ τοῦ ἀνατέθηκαν θεολογικὲς ἀποστολές, διότι δὲν ἐξετιμᾶτο μόνον ὡς λόγιος, ἀλλ’ ἐθεωρεῖτο καὶ ὀρθόδοξος. Γρήγορα ὅμως θὰ ἀποδειχθεῖ ὅτι ἡ Ὀρθοδοξία του περιοριζόταν στὰ λόγια, ἐνῶ ἀπουσίαζαν σ’αὐτὸν οἱ γνήσιες θεολογικὲς προϋποθέσεις. Ἀφορμὴ γιὰ τὴν ἀποκάλυψη τοῦ ἀντιορθόδοξου φρονήματός του ἔδωσε ἡ στάση του ἀπέναντι στὴν ἡσυχαστικὴ πρακτική, ἔστω καὶ μετὰ τὴν ἀτελῆ πληροφόρησή του γι’ αὐτήν. Ἡ μέθοδος καὶ κυρίως τὸ φρόνημα τοῦ ἡσυχασμοῦ εἶναι γνωστὰ σ’ αὐτόν, ποὺ ζεῖ μέσα στὴν ὀρθόδοξη πραγματικότητα καὶ μόνο ὁ ἡσυχαστὴς μπορεῖ νὰ τὰ κατανοήσει. Ὁ Βαρλαάμ, ὅπως ἀπέδειξαν τὰ πράγματα, δὲν εἶχε τὶς κατάλληλες γι’αὐτὸ προϋποθέσεις. Στὴν Ἀνατολὴ μετέφερε ἕνα διαφορετικὸ χριστιανισμό, δίνοντας ἔτσι τὴ δυνατότητα νὰ συνειδητοποιηθεῖ ἡ ἀλλοτρίωση καὶ ἀποστασιοποίηση τῆς δυτικῆς χριστιανικῆς κοινωνίας μετὰ τὴν καθολικὴ ἐκφράγκευσή της (11ος αἰ. -σχίσμα). Ἡ ἰδιοσυγκρασία τοῦ Βαρλαὰμ καὶ κυρίως ἡ ἔπαρση γιὰ τὴν παιδεία του τὸν ὁδήγησαν στὴν ἀπόφαση νὰ γελοιοποιήσει τοὺς Ἡσυχαστὲς καὶ τὴν ἀσκητικὴ μέθοδό τους, χαρακτηρίζοντάς τους ὄχι μόνο «ὀμφαλοψύχους», ἀλλὰ καὶ αἱρετικοὺς (μασσαλιανούς).[σημ. «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: σήμερα ἀπὸ θεολογικοὺς κύκλους ἐκτοξεύονται -πιθανὸν κατ᾽ ἀναλογίαν;- ἐναντίον τῶν ὑποστηρικτῶν τῶν “παραδοσιακῶν” ἀντιλήψεων οἱ χαρακτηρισμοί «φοναταμενταλιστές, φανατικοί» κ.λπ. Ἡ ἱστορία ἐπαναλαμβάνεται] Τὸ 1337 ἦλθε στὴν Κωνσταντινούπολη, γιὰ νὰ προκαλέσει συνοδικὴ καταδίκη τῶν Ἡσυχαστῶν, θεωρώντας τὴν παράδοσή τους ξένη πρὸς τὴν Ὀρθοδοξία, ποὺ αὐτὸς δῆθεν ἐκπροσωποῦσε. Αὐτὸ ἦταν καὶ τὸ ἔναυσμα γιὰ τὴν ἀνοικτὴ πιὰ σύγκρουση.

.           β. Τὴν ὑπεράσπιση τῶν Ἡσυχαστῶν καὶ τῆς ἀσκητικῆς μεθόδου τους ἀνέλαβε ὁ ἁγιορείτης μοναχὸς Γρηγόριος Παλαμᾶς. Γιὸς συγκλητικοῦ, γεννήθηκε περὶ τὸ 1296 καὶ ἔκαμε σπουδαῖες φιλοσοφικὲς σπουδὲς κοντὰ στὸν μεγάλο οὐμανιστὴ Θεόδωρο Μετοχίτη. Δὲν τὸν κέρδισε ὅμως ἡ λογιοσύνη. Ἐνωρὶς στράφηκε στὴν ἄσκηση καὶ μυήθηκε στὴν αὐθεντικὴ ἀσκητικὴ παράδοση κοντὰ σὲ μεγάλους Γέροντες (Θεοληπτο Φιλαδελφείας-πατριάρχη Ἀθανάσιο καὶ Νεῖλο τὸν ἐξ Ἰταλῶν). Ὅταν ἄρχισε ὁ διάλογος μὲ τὸν Βαρλαάμ, εἶχε ἤδη μακρὰ ἀσκητικὴ ἐμπειρία, ἀποκτημένη στὸ Παπίκιον Ὄρος καὶ ἀπὸ τὸ 1331 -μονιμότερα- στὸν Ἄθωνα.
.        Ὁ Γρηγόριος πληροφορήθηκε στὴ Θεσσαλονίκη τὶς θέσεις τοῦ Βαρλαὰμ στὸ ζήτημα τῆς ἐκπορεύσεως τοῦ Ἁγίου Πνεύματος (Filioque), ἔδειξε δὲ τὴν πατερικότητά του μὲ τὴν ἄμεση ἐπισήμανση τῆς ἀντιπατερικότητας τῶν θεολογικῶν προϋποθέσεων καὶ κριτηρίων τοῦ ἐκ Καλαβρίας Μοναχοῦ: ὑποκατάσταση τῆς πατερικῆς μεθόδου μὲ φιλοσοφικοὺς-διαλεκτικοὺς συλλογισμούς, χρήση δηλαδὴ τῆς διαλεκτικῆς (φιλοσοφικῆς) μεθόδου στὴν θεολόγηση. Στὰ ἀντιησυχαστικὰ κείμενα τοῦ Βαρλαὰμ ἀπάντησε ὁ Γρηγόριος μὲ τρεῖς «τριάδες» «πρ τν ερς συχαζόντων», ἀποδεικνύοντας ὄχι μόνο τὴν ἀντιπατερικότητα –καὶ συνεπῶς τὴν ἀντιεκκλησιαστικότητα– τοῦ ἀντιπάλου, ἀλλὰ καὶ τὴ συνέχιση τῆς πατερικῆς παραδόσεως ἐκ μέρους τῶν Ἡσυχαστῶν. Ἡ συζήτηση, ποὺ γρήγορα ἐξελίχθηκε σὲ εὐρύτερη διένεξη, μεταφέρθηκε ἀπὸ τὴν Θεσσαλονίκη στὴν καρδιὰ τῆς αὐτοκρατορίας, τὴν Πόλη. Ἀπὸ τὴν χρήση διαλεκτικῶν συλλογισμῶν στὴ θεολόγηση (ἐκφιλοσόφηση τῆς πίστεως) ὁ διάλογος προχώρησε στὴν ἡσυχαστικὴ ἀσκητικὴ μέθοδο καὶ τὰ ἀποτελέσματά της (θεοπτικὴ ἐμπειρία, ἐξ οὗ καὶ ὁ ὅρος «θεολογία τῆς θεοπτίας»), τὴν σωτηριολογικὴ διάσταση τοῦ προβλήματος καὶ κυρίως τὴ διάκριση οὐσίας καὶ ἐνεργείας στὸν Θεό, ὡς καὶ τὴ δυνατότητα καὶ τὸν τρόπο θεώσεως, κοινωνίας δηλαδὴ κτιστοῦ καὶ Ἀκτίστου.

.           γ. Ὁ Ἡσυχασμός, ὡς ζωὴ ἐν ἁγίῳ Πνεύματι, συνιστᾶ τὴν πεμπτουσία τῆς ἐκκλησιαστικῆς παραδόσεως, ταυτιζόμενος ἀκριβῶς μὲ αὐτὸ ποὺ περικλείει καὶ ἐκφράζει ὁ ὅρος Ὀρθοδοξία. Ὀρθοδοξία ἔξω ἀπὸ τὴν ἡσυχαστικὴ παράδοση εἶναι ἀδιανόητη καὶ ἀνύπαρκτη. Ἡ ἡσυχαστικὴ δὲ πρακτικὴ εἶναι ἡ «λυδία λίθος» γιὰ τὴν ἀναγνώριση τῆς αὐθεντικῆς χριστιανικότητας. Ὁ Ἡσυχασμός, ἀνταποκρινόμενος στὸν σκοπὸ τῆς παρουσίας τῆς Ἐκκλησίας ὡς σώματος Χριστοῦ στὸν κόσμο, μπορεῖ νὰ χαρακτηρισθεῖ «ἀσκητικὴ θεραπευτικὴ ἀγωγὴ» (π. Ι. Ρωμανίδης) καὶ ἔγκειται στὴν προσπάθεια ἀποκαταστάσεως τῆς «νοερᾶς λειτουργίας» στὴν καρδιὰ τοῦ πιστοῦ. Προϋπόθεση τῆς ἡσυχαστικῆς πράξεως εἶναι ἡ ἁγιογραφικὴ διάκριση νοῦ («πνεύματος» τοῦ ἀνθρώπου) καὶ λόγου (διανοίας). Ὁ νοῦς ἐκκλησιαστικὰ εἶναι ὁ «ὀφθαλμὸς» τῆς ψυχῆς καὶ ὄργανο θεογνωσίας. Στὴν κανονικὴ λειτουργία του ὁ νοῦς ἑδρεύει στὴν καρδιά. Ὅταν ἀδρανοποιηθεῖ ἡ λειτουργία του (=πτώση), συγχέεται μὲ τὴν διάνοια καὶ τοὺς λογισμούς της. Στὴ φυσική του λειτουργία ὁ νοῦς εἶναι ἔμπλεως χάριτος (ναὸς Θεοῦ) καὶ προσεύχεται ἀδιάλειπτα. Ἔχει δηλαδὴ τὴν «ἀέναη μνήμη» τοῦ Θεοῦ (νοερὰ εὐχὴ) καὶ ἑτοιμάζει τὸν ἄνθρωπο γιὰ τὴν ἕνωσή του μὲ τὸν Θεὸ (θέωση). Ἡ νοερὰ εὐχή, συνεπῶς, εἶναι ἡ φυσικὴ λειτουργία τοῦ νοῦ μέσα στὴn καρδία, ἡ ὁποία πέραν ἀπὸ τὴ βιολογική, ἔχει καὶ πνευματικὴ λειτουργία. Ἡ προσευχητικὴ λειτουργία τοῦ νοῦ μέσα στὴν καρδία εἶναι ἕνα μνημονικὸ σύστημα, παράλληλα μὲ τὸ κυτταρικὸ καὶ ἐγκεφαλικό, ἀλλὰ ἀσύλληπτο -καὶ γι’ αὐτὸ ἄγνωστο- στὴν ἐπιστήμη.
.        Σκοπὸς τοῦ Ἡσυχασμοῦ εἶναι ἡ κάθαρση τῆς καρδίας καὶ τοῦ νοῦ, ἀντίστοιχα, ἀπὸ τὰ πάθη (μεταβολὴ τῶν διαβλητῶν παθῶν σὲ ἀδιάβλητα) καὶ ἀπὸ τοὺς λογισμοὺς (ὅλους, καλοὺς καὶ κακούς). Ἡ διαδικασία αὐτὴ ὀνομάζεται πατερικὰ θεραπεία, διότι μέσῳ αὐτῆς θεραπεύεται ὁ νοῦς καὶ ἀνακτᾶ τὴ φυσικὴ λειτουργία του. Τότε τὸ ἅγιον Πνεῦμα προσεύχεται («ἐντυγχάνει», Ρωμ. η´24) σ’αὐτὸν «ἀδιαλείπτως» (Α´Θεσ. ε´17), ἐνῶ ἡ διάνοια συνεχίζει τὴν δική της φυσικὴ λειτουργία. Στὴ συνάφεια αὐτὴ πρέπει νὰ λεχθεῖ, ὅτι καὶ ὁ Ἰνδουισμὸς γνωρίζει τὴν ὕπαρξη τοῦ νοῦ καὶ μὲ τὶς μεθόδους του τὸν κενώνει ἀπὸ τοὺς λογισμούς. Λόγῳ ὅμως τῆς ἀγνοίας τοῦ Χριστοῦ ὡς καὶ τοῦ εἰδωλολατρικοῦ προσανατολισμοῦ του, ἀδυνατεῖ νὰ τὸν πληρώσει μὲ (ἄκτιστη) χάρη. Ἔτσι, ἡ σκανδαλιστικὴ γιὰ πολλοὺς «σύμπτωση» Ὀρθοδοξίας καὶ Ἰνδουισμοῦ περιορίζεται στὰ φαινόμενα. Μὲ τὴν ἔλευση («ἐπίσκεψιν») τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ποὺ ἀκολουθεῖ τὴ θεραπεία, ὁ νοῦς γίνεται «ναὸς» τοῦ (Α´Κορ. ϛ´ 19) καὶ ὁ ἄνθρωπος μέλος τοῦ σώματος τοῦ Χριστοῦ (Α´ Κορ.ιβ´ 27· Ρωμ. η´  9). Τὸ πνευματικὸ αὐτὸ στάδιο ὀνομάζεται στὴ φιλοκαλικὴ γλώσσα «φωτισμὸς» καὶ εἶναι ἡ προϋπόθεση τῆς θεώσεως, τοῦ δοξασμοῦ μέσα στὴν ἄκτιστη φυσικὴ Χάρη (ἐνέργεια) τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ἔτσι, ἀποδεικνύεται ὁ Χριστιανισμός, ὡς Ὀρθοδοξία, ὑπέρβαση τῆς θρησκείας (ριτουαλισμοῦ, θρησκευτικῆς καθηκοντολογίας). Ἡ θρησκειοποίηση τοῦ Χριστιανισμοῦ εἶναι ἡ ριζικὴ ἀλλοτρίωσή του.

 

, , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΗΣ Θ´ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ [B´]

Ο ΑΓΙΟΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ ΠΑΛΑΜΑΣ
ΠΑΤΕΡΑΣ ΤΗΣ Θ´ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΗΣ ΣΥΝΟΔΟΥ

[B´]

τοῦ Πρωτ. Γεωργίου Μεταλληνοῦ,
ὁμοτ. καθηγ. Θεολ. Σχολῆς Ἀθηνῶν

(ἔκδ. Ἱ. Μονῆς Μεγ. Μετεώρου, 2009)

Α´ Μέρος : https://christianvivliografia.wordpress.com/2011/03/19/ὁ-ἅγ-γρηγ-παλαμᾶς-πατέρας-τῆς-θ´-οἰκ/

Ἡ Διάσταση Ἀνατολῆς καὶ Δύσεως

.       Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ 9η Οἰκ. Σύνοδος. Εἶναι οἱ Σύνοδοι τῆς περιόδου τῆς ἐκρήξεως τοῦ προβλήματος ποὺ ἀφοροῦσε στὸν ἡσυχασμό. Δν εναι «συχαστικς ριδες», ο Φράγκοι μς μάθανε ν τς λέμε συχαστικς ριδες. Εναι κρηξη τς ντιστάσεως τν συχαστν, τν ρθοδόξων δηλαδή, πέναντι στς παπικς κα σχολαστικς προκλήσεις.
.              Εἶναι οἱ Σύνοδοι τοῦ 1341, τοῦ 1347, τοῦ 1351, μὲ κατακλεῖδα τὴν Σύνοδο ποὺ ἀνέφερα πρίν, τοῦ 1368. Ἡ ἀφορμὴ ἐδόθηκε ἀπὸ τὰ προβλήματα, τὰ ὁποῖα δημιούργησε ἡ σύγκρουση τῶν δύο παραδόσεων, τῆς Ἀνατολῆς καὶ τῆς Δύσεως. Ἐπίσης σχολαστικοὶ τοῦ Βυζαντίου, τῆς Ρωμανίας, λατινίζοντες, ρίχνουν λάδι στὴ φωτιά. Ἐκεῖνα ὅμως τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἡγοῦνται, στὴν διασπορὰ πλανῶν εἰς τὴν Ὀρθόδοξο Ἀνατολὴ εἶναι, ὅπως ξέρετε, ὁ Βαρλαὰμ ὁ Καλαβρὸς καὶ ὁ Γρηγόριος Ἀκίνδυνος ἢ Πολυκίνδυνος, ὅπως τὸν ἔλεγαν, ὁ μαθητής του.
.        Ὁ Βαρλαὰμ καὶ ὁ Ἀκίνδυνος ἀλλὰ καὶ οἱ ἄλλοι ὀπαδοί τους, μετέφεραν τὴν δυτικὴ ἀλλοτρίωση στὴν Ἀνατολή. δη στ Δύση εχε διαμορφωθε νας λλος Χριστιανισμός, εχε λλάξει οσία το Χριστιανισμο μ τν κκοσμίκευση το Χριστιανισμο στ Δύση, ποία κκοσμίκευση σαρκώνεται κα κορυφώνεται στν δημιουργία το παπικο κράτους.
.           Ἐμες σήμερα, μ ποιόν Πάπα μιλομε; Μ τν Πάπα πίσκοπο, στω κα super πίσκοπο, πως θέλει ν νομάζεται, -γενικς πίσκοπος περάνω λων τν πισκόπων- μ τν Πάπα βασιλέα κα ατοκράτορα κα ρχηγ κράτους; Διερωτμαι ατο πο διεξάγουν τέτοιους διαλόγους, πότε θ τ συνειδητοποιήσουν; Δύο τινὰ συμβαίνουν. Ἢ δὲν μποροῦν νὰ τὰ καταλάβουν τὰ προβλήματα -κάτι ποὺ δὲν θέλω νὰ πιστέψω, γιατί διαθέτουν λογικὸ καλύτερο ἀπὸ τὸ δικό μου-, ἢ ἀδιαφοροῦν καὶ τὰ θεωροῦν ὅλα αὐτὰ ἄνευ σημασίας, ἀσχολούμενοι μὲ κοινωνικά, μὲ πολιτικὰ καὶ διπλωματικὰ θέματα.
.          Ἡ Δύση καὶ ὅλος ὁ Χριστιανισμὸς εἶχε ἀλλοτριωθεῖ σὲ σημεῖο ποὺ νὰ λέγει ὁ Ντοστογιέφσκυ, δύο φορές, εἰς τοὺς ἀδελφοὺς Καραμάζωφ καὶ εἰς τὸν Ἠλίθιον: Μὲ τὸν ἄθεο, -ἦταν ἡ ἐποχὴ τῆς ἄθεης ἰντελιγκέντσιας εἰς τὴν Ρωσία- μὲ τοὺς ἄθεους μπορῶ νὰ μιλήσω, διότι ξέρω ποὺ κινεῖται ἡ σκέψη τους καὶ ὁ λόγος τους, τί πιστεύουν καὶ τί δὲν πιστεύουν. Μ τν παπισμ δν μπορ ν μιλήσω, διότι παπισμός μου δίνει λλοτριωμένη πίστη, «μο δίνει Χριστ πο δν πάρχει, μο δίνει τν ντίχριστο». Ατ τ λέγει Φιοντόρ, Θεόδωρος, δηλαδή, Ντοστογιέφσκι.
.              Ἔτσι λοιπν Δύσις εσάγει ,τι εσάγει, χτυπώντας τν καρδι τς ρθοδοξίας πο εναι συχασμός. συχασμς ς σκηση, ς πρακτικ πνευματικότητος, συνοδεύει τν νθρωπο π τν ρχ τς Δημιουργίας. Ἡ ἐπιστροφὴ τῶν Πρωτοπλάστων γίνεται μέσῳ τῆς πνευματικῆς ζωῆς, ὅπως καὶ ἡ πτῶσις τους ἦταν καρπὸς τῆς ἀρνήσεως τῆς πνευματικῆς, τῆς ἁγιοπνευματικῆς, καλύτερα, ζωῆς. Ὁ ἡσυχασμὸς μὲ τὴν κάθαρση τῆς καρδιᾶς, τὸν φωτισμὸ τῆς καρδιᾶς ἀπὸ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, τὴν ἄκτιστη, καὶ μὲ τὴν θέωση, ἀνατρέπει τὴν πλάνη, τὴν ἁμαρτία μας, ἀνατρέπει τὴν τραγικότητά μας. Ἡ θεολογικὴ ταυτότητα τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, εἶναι ὁ ἡσυχασμός. Συνεχίζει κα πανεκφράζει τν πατερικότητα, λλ κυρίως γιος Γρηγόριος ντελήφθη τν λλοτρίωση τς Δύσεως. Μία Δύση ποὺ οἱ σχολαστικοὶ οἱ δικοί μας τὴν ἤθελαν καὶ τότε ὡς συνομιλητὴ καὶ συνοδοιπόρο.

Ἡ Θεολογία τῆς Θεώσεως

.         Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, σ᾽ αὐτὸ τὸ σημεῖο, συνεχίζει τὸν Μ. Φώτιο. πρτος πο ντελήφθη τν λλοτρίωση το Δυτικο Χριστιανισμο, –τι εναι κάτι λλο, λλ χι Χριστιανισμς τν γίων Πατέρων- ταν γιος Φώτιος, μὲ τὸ περίφημο ἔργο του «Περ τς μυσταγωγίας το γίου Πνεύματος», ποὺ εἶναι πηγὴ μέχρι σήμερα εἰς τὴν διδασκαλία καὶ στὰ συγγράμματα ὅλων τῶν θεολόγων μας περὶ Ἁγίου Πνεύματος. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ἀνοίγει περισσότερο τὸν δρόμο. Εἶχε δὲ τὶς προκλήσεις τοῦ Καλαβροῦ Βαρλαάμ, ὥστε νὰ συλλάβει τὴν πλήρη ἀλλοτρίωση τῆς Δυτικῆς Θεολογίας. Ποιά εἶναι ἡ οὐσία τῆς διδασκαλίας τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου, ποῦ εἶναι ἡ συνέχεια τῆς πατερικότητος; Ἀνακεφαλαιώνει τοὺς Ἁγίους Πατέρες ὅλων τῶν ἐποχῶν ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς καὶ ἐπαναδιατυπώνει καὶ ἐπανεκφράζει τὴν πίστη μὲ τὰ μέσα, ποὺ τοῦ ἔδιδε ἡ ἐποχή του. Τὴν ἴδια Ὀρθοδοξία ἐκφράζει καὶ ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, μὲ τὴ δική του γλώσσα, μὲ τὸν δικό του τρόπο, μένοντας ὅμως πιστὸς στὴν θεολογικὴ ὁμολογία τῶν πατέρων τοῦ 4ου, τοῦ 5ου κ.ο.κ αἰῶνος. Δέχεται πρῶτον τὴν διάκριση οὐσίας καὶ ἐνέργειας εἰς τὸν Θεόν, τὴν ὀνομάζει «διάκρισιν θεοπρεπῆ καὶ ἀπόρρητο», ποὺ εἶναι ἡ προϋπόθεση τῆς θεώσεως.
.           Ἐὰν ρνηθομε, πως σχολαστικισμός, θεολογία το παπισμο δηλαδή, τν διάκριση οσίας κα νεργείας μένει μετέωρον τ θέμα τς θεώσεως. Πς θεούμεθα; σκοπός, πόλυτος σκοπς κα προορισμς κάθε νθρώπου, χι μόνο τν χριστιανν, εναι θέωση. Κάθε ἄνθρωπος νὰ φτάσει στὴ θέωση. «Ὁ Θεὸς πάντας ἀνθρωπους θέλει σωθῆναι καὶ εἰς ἐπίγνωσιν ἀληθείας ἐλθεῖν» (Α´ Τιμ. β´ 4). «πίγνωση τς ληθείας» εναι θέωση. Ν νωθομε μ τν κτιστη Χάρη το Θεο. Μ τν οσία το Θεο δν πάρχει δυνατότητα νώσεως. περβαίνει πάσα κατάληψη οσία το Θεο. νούμεθα μ τν κτιστη Χάρη κα νέργεια το Θεο, πότε, ν δν πάρχει ατ νέργεια, λλ νέργεια εναι κτιστή, – μεγαλύτερη βλασφημία μετ τ Filioque εναι παραδοχ κτιστς χάριτος, κτιστς νέργειας ες τν Θεόν–, δν εναι δυνατ σωτηρία.
.        Κτιστὴ ἐνέργεια σημαίνει, ἔχει ἀρχὴ καὶ τέλος. Πῶς θὰ σὲ σώσει κάτι ποὺ ἔχει ἀρχὴ καὶ τέλος; Ἡ ἐνέργεια τῆς Ἁγίας Τριάδος, οὔτε ἀρχὴ ἔχει, οὔτε τέλος. Εἶναι ἄναρχη καὶ ἀτελεύτητη, ὅπως ἡ οὐσία τοῦ Θεοῦ. Ἀφοῦ, λοιπόν, τὴν οὐσία δὲν μποροῦμε νὰ τὴν δεχτοῦμε τὴν οὐσία τοῦ Θεοῦ, δεχόμεθα τὴν ἐνέργειά Του. Χάρις, νέργεια, Βασιλεία, δύναμις, Βασιλεία τν ορανν, λα ατ σημαίνουν τν κτιστη νέργεια πο κπορεύεται π τν γία Τριάδα.
.            Σὲ κάποιο ἔργο ποὺ προέρχεται ἀπὸ τὸν ἡσυχαστικὸ κύκλο, ἐπιτρέψτε μου αὐτὴ τὴ στιγμὴ νὰ ὁμολογήσω τὴν ἀδυναμία μου νὰ πῶ ἂν εἶναι τοῦ Ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ, ἢ ὄχι (ἀλλὰ δὲν ἔχει καμμιὰ σημασία, ἴσως ἀνήκει στὸν Ἅγιο Γρηγόριο τὸν Παλαμά), ἀποσαφηνίζεται πῶς βλέπει τὸν Θεὸ ἡ Δύση, ὁ παπισμός. Βλέπει τὸν Θεὸ ὡς ἕναν δίσκο ἡλιακό, ποὺ βρίσκεται στὸν οὐρανό, ἀλλὰ οἱ ἀκτίνες του δὲν φτάνουν στὴν γῆ. Τότε ἢ ὑπάρχει ὁ ἥλιος ἢ δὲν ὑπάρχει εἶναι τὸ ἴδιο πράγμα. Δὲν μᾶς ζεσταίνει, δὲν μᾶς ζωογονεῖ, ἀφοῦ οἱ ἀκτίνες του δὲν φτάνουν εἰς τὸν κόσμον. Ὁ Θεὸς τῆς Ὀρθοδοξίας, τῶν Ἁγίων Πατέρων, εἶναι ἕνας ἥλιος ποὺ στέλνει τὶς ἀκτίνες του καὶ ζωογονεῖ τὴ γῆ, καὶ ὅλη τὴν κτίση, ἁγιοπνευματικά. Ὁπότε ἀπὸ τὰ διάφορα ὑπόγεια, ἀπὸ τὴν ἁμαρτία μας, ἀπὸ τὴν πτώση μας, σπεύδουμε νὰ ἀνεβοῦμε στὴν ἐπιφάνεια τοῦ ἐδάφους, γιὰ νὰ δεχθοῦμε τὶς ζωογόνες ἀκτίνες, ὄχι τοῦ φυσικοῦ ἡλίου, ἀλλὰ τοῦ ὑπερφυσικοῦ Ἡλίου, τοῦ Ἡλίου τῆς Δικαιοσύνης.
.           Γι᾽ ατ φτασε Δύση π τν Deismus, στν «θάνατο το Θεο». Deismus τί σημαίνει; Θεός, Δημιουργός, λλ χι κυβερνήτης το κόσμου. Deus creator, sed non gubernator. Ατ σημαίνει τι Θες ετε πάρχει, ετε δν πάρχει, δν χει καμμία σημασία. Γι᾽ ατ σχολεται Δύση μ κοινωνικά, μ θικ προβλήματα. Ὄχι ὅτι δὲν τὰ συμμεριζόμεθα κι ἐμεῖς, ἀλλὰ δὲν εἶναι ἡ κύρια προτεραιότητα τῆς πίστεώς μας. Αὐτοὶ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ἀποτελέσματα, χωρὶς νὰ ἀναζητοῦν τὶς ρίζες, τὴν οὐσία. Ἡ Δύση, λοιπόν, ἔφτασε ἀπὸ τὸν Deismus, εἰς τὸν θάνατον τοῦ Θεοῦ. Στὴν δεκαετία τοῦ 1950 στὴν Ἀμερικὴ καὶ μετὰ στὴν Εὐρώπη ὁ θεολογικὸς κόσμος μιλεῖ γιὰ τὸν «θάνατο τοῦ Θεοῦ» καὶ γιὰ τὴν θεολογία «μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Θεοῦ». Τί σημαίνει θάνατος τοῦ Θεοῦ; Δὲν σημαίνει ὅτι ὁ Θεὸς καθ᾽ ἑαυτὸν πεθαίνει. Δὲν τοὺς ἀπασχολεῖ, γιατὶ ἢ ὑπάρχει ἢ δὲν ὑπάρχει ὁ Θεὸς δὲν λέει τίποτε γι᾽ αὐτούς. Θάνατος το Θεο σημαίνει τι Θες δν χει καμμι σχέση μ τ ζωή μας. Ὁ Θεὸς δὲν μπορεῖ νὰ μᾶς σώσει. Καταλαβαίνετε, λοιπόν, ὄχι μόνο βλασφημία, πόση ἀνοησία κρύβει αὐτὴ ἡ πορεία. γιος Γρηγόριος Παλαμς, μιλώντας γι τ διάκριση οσίας κα νεργείας, πως Μ. Βασίλειος κα ο λοιπο γιοι Πατέρες, σώζει τν Πίστη κα τν δυναμική της συγχρόνως ες τν θέωση το νθρώπου. Μιλεῖ, ἐπίσης, γιὰ τὴν οὐσία τοῦ Θαβωρίου Φωτός. Στὴν συζήτηση μὲ τοὺς σχολαστικοὺς καὶ τὸν Βαρλαὰμ ἐτέθη τὸ θέμα τοῦ Θαβωρίου Φωτός. Τί φῶς εἶναι; κτιστὸ ἢ ἄκτιστο; Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος μᾶς λέγει ὅτι καὶ στὸ Σινὰ καὶ στὸ Θαβὼρ καὶ στὴν Πεντηκοστὴ ἔχουμε τὴν ἄκτιστη ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ ὡς ἄκτιστο φῶς. Ἡ αἵρεση εἶναι ποὺ προκαλεῖ ὅλα αὐτὰ τὰ προβλήματα. Ὁ Βαρλαὰμ ὁ Καλαβρὸς ἐχαρακτηρίζετο σοφός. Εἶχε σπουδάσει στὴν Ρώμη μαθηματικά, φιλοσοφία. Ἦταν οὑμανιστής, ἀνθρωπιστής. Γιὰ νὰ καταλάβετε αὐτὸ τὸ θέμα, παραπέμπω σὲ μία πρόσφατη μελέτη τοῦ ἀγαπητοῦ ἀδελφοῦ καὶ συναγωνιστοῦ, τοῦ πατρὸς Θεοδώρου Ζήση, Καθηγητοῦ στὴν Θεσσαλονίκη (εἶναι καὶ αὐτὸς τώρα ὁμότιμος ὅπως καὶ ὁ ὁμιλῶν αὐτὴ τὴ στιγμὴ) εἰς τὸν Ὀρθόδοξον Τύπον. Σὲ τρεῖς συνέχειες ἀναλύει τὸ ἂν ὁ Μέγας Φώτιος ἦταν ἀνθρωπιστής, ὅπως διάφοροι φιλοσοφοῦντες θέλουν νὰ τὸν παρουσιάσουν. Δὲν θὰ ἐπιμείνω περισσότερο γιατί θέλω νὰ ὁλοκληρώσω αὐτὲς τὶς σκέψεις.
.         Ἦρθε, λοιπόν, ὁ Βαρλαὰμ ὁ Καλαβρὸς ἀπὸ τὴ Μεγάλη Ἑλλάδα, τὴν Καλαβρία. Ἦρθε καὶ ἔγινε καθηγητὴς εἰς τὴν Κων/πολη. Δέχτηκε μεγάλες τιμές. Μάλιστα ἐξεπροσώπησε τὴν Ὀρθοδοξία σὲ μία Σύνοδο στὶς ἀρχὲς τοῦ 14ου αἰ. εἰς τὴν Avignon τῆς Γαλλίας, ὅπου οἱ πάπες μέσα στὶς συγκρούσεις τους ἦταν ἐξόριστοι. Ὁ Παλαμᾶς διέγνωσε ἀμέσως τὸν αἱρετικὸ τρόπο σκέψεως τοῦ Βαρλαάμ. Κάποιος μοναχός, γιὰ νὰ καταλάβετε τί σημαίνει Ἅγιος καὶ Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας, κάποιος μοναχὸς ἔδωσε στὸν Ἅγιο Γρηγόριο ἕνα κείμενο περὶ Ἁγίου Πνεύματος, κατὰ τοῦ filioque, τὸ ὁποῖο εἶχε γράψει ὁ Βαρλαάμ. Καὶ ὅλοι πίστευαν ὅτι εἶναι ἡ κορυφὴ τῆς Ὀρθοδόξου πίστεως καὶ παραδόσεως. Μόλις διάβασε λίγες γραμμὲς ὁ Ἅγιος Γρηγόριος λέει «εἶναι αἱρετικὸ τὸ κείμενο». κανε τν ντιπαπικ Βαρλαάμ, λλ μέθοδος τν ποία κολουθοσε προέδιδε τν ξάρτησή του π τν πτώση το παπισμο, π τν σχολαστικ φιλοσοφία. Διότι σκέψη το στηρίζονταν σ συλλογισμος νθρωπίνους κα χι στν ποκάλυψη το Θεο δι το ησο Χριστοῦ στν Παλαι κα Καιν Διαθήκη κα στος Πατέρες τς κκλησίας. Ἡ φιλοσοφία, λοιπόν, γιὰ τὸν Βαρλαὰμ εἶχε λυτρωτικὴ σημασία, λυτρωτικὸ χαρακτήρα, καὶ ζητοῦσε οὔτε λίγο οὔτε πολὺ τὴν ἐκφιλοσόφηση τῆς πίστεως. Ἔπρεπε δηλαδή, ἔλεγε ὁ Βαρλαάμ, νὰ γίνει κανεὶς φιλόσοφος, γιὰ νὰ μπορέσει νὰ σωθεῖ. Ἕνας «ἐλιτισμὸς» στὸν χῶρο τῆς πίστεως, στὸν χῶρο τῆς σωτηριολογίας. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ἀπαντοῦσε ὅτι ὁ Θεὸς πάντας ἀνθρώπους θέλει σωθῆναι, εἴτε ξέρουμε γράμματα, εἴτε δὲν ξέρουμε. Ἔχουμε μία ἄλλη παιδεία μέσα στὴν καρδιά μας, τὴν παιδεία καὶ τὴν νουθεσίαν τοῦ Θεοῦ. Καὶ δὲν στηριζόμαστε στὰ ἀνθρώπινα γράμματα. Τώρα κατανοεῖτε γιατί κατεδίκασα ὅλα τὰ πτυχία ποὺ μὲ τὴν χάρη τοῦ Θεοῦ μπόρεσα νὰ ἀποκτήσω. Μηδὲν καὶ κάτω τοῦ μηδενὸς εἰς τὴν σωτηρία. Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ καὶ τὸ ἄνοιγμα τῆς καρδιᾶς σ᾽ αὐτὴ τὴ Χάρη εἶναι ἡ δυνατότητα τῆς σωτηρίας μας καὶ ὄχι τὰ γράμματα. Ὄχι ἡ ἐπίδειξη γνώσεων. Ὅλα αὐτὰ μποροῦν νὰ ὠφελήσουν σὲ πρακτικὰ θέματα, νὰ κηρύξεις καλύτερα, νὰ χρησιμοποιήσεις μία ὑψηλότερη γλώσσα, ἀλλὰ τὶς περισσότερες φορές, τὰ προσόντα αὐτὰ τὰ κοσμικὰ γίνονται ἡ ἀφορμὴ τῆς πτώσεώς μας , διότι «φυσιοῦται» ὁ ἄνθρωπος. Ἀποκτᾶ ὁ ἄνθρωπος ἔπαρση, στηριζόμενος εἰς τὶς γήινες γνώσεις του.
.          Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στὴ συνέχεια γίνεται ὑπερασπιστὴς τοῦ μοναχισμοῦ, τοῦ μοναχισμοῦ τῆς πατερικῆς παραδόσεως, τὸν ὁποῖον πολεμοῦσε ὁ Βαρλαάμ. Ξέρετε ἡ Δύση εἶχε χάσει τὸν αὐθεντικὸ μοναχισμό, ὅπως εἶχε χάσει καὶ τὴν ἀληθινὴ θεολόγηση. Ἡ ἀληθινὴ θεολόγηση περνάει μέσα ἀπὸ τὴν ἀσκητικὴ πραγματικότητα καὶ πράξη, δηλαδὴ ἡ Θεολογία εἶναι καρπὸς ἀσκήσεως, ἀνοίγματος τοῦ ἀνθρώπου στὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ. Ἡ Θεολογία δὲν εἶναι ὑπόθεση διανοητική. Ὅταν σπούδαζα στὴ Δύση, ἔμαθα τὴν φράση «lavoro da tavolino», ἐργασία τοῦ τραπεζιοῦ, τοῦ γραφείου. Δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ Θεολογία. Ἡ Θεολογία γεννιέται μέσα στὴν καρδιὰ τοῦ ἀνθρώπου, μὲ τὸν φωτισμὸ τοῦ ἀνθρώπου ἀπὸ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ. Διαφορετικὰ συντάσσουμε ὡραῖα κείμενα, τὰ ὁποῖα ὅμως δὲν μποροῦν νὰ μᾶς ὁδηγήσουν στὴν Θεολογία, διότι δὲν εἶναι καρπὸς ἁγιοπνευματικὴς ἐμπειρίας.
.        Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς στὴ συνέχεια εἶναι ὁ Θεολόγος τῆς Θείας Χάριτος. Ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ, λέγει, εἶναι ἄκτιστη, δὲν εἶναι δημιουργημένη χάρις, κτιστὴ χάρις, gratia creata. Οἱ θεούμενοι εἶναι οἱ αὐθεντίες καὶ ὄχι τὰ κείμενα. Αὐτὸ τὸ εἶχε ὑποστηρίξει πρῶτον ἕνας μικρασιάτης Θεολόγος, Πατέρας τῆς Ἐκκλησίας στὸ κέντρον τῆς Εὐρώπης, στὸ Λούγδουνον, τὴν Λυών, ὁ Ἅγιος Εἰρηναῖος, τὸν 2° αἰ., ὅτι αὐθεντίες στὴν Ἐκκλησία δὲν εἶναι τὰ κείμενα, ἀλλὰ εἶναι ὁ θεούμενος, ὁ ἅγιος. Αὐτὸς εἶναι αὐθεντία. Ὁ προφήτης, ὁ Ἀπόστολος, ὁ Πατέρας καὶ ἡ Μητέρα ὅλων τῶν αἰώνων. Αὐτὸς ποὺ φτάνει στὴν θέωση. Οἱ θεολόγοι τῆς Ἐκκλησίας, λοιπόν, εἶναι οἱ θεοπτες, εἶναι οἱ προφῆτες ποὺ ὀνομάζονται στὴν Παλαιὰ Διαθήκη «Ροὲ» ἀπὸ τὸ ἑβραϊκὸ ρῆμα «ραὰ» (αὐτὸ δὲν εἶναι ἐπίδειξη, εἶναι γνωστότατο). Τὸ ρῆμα «ραὰ» σημαίνει βλέπω. Προφῆτες εἶναι οἱ βλέποντες. Τί βλέπουν; Τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ, τὴν ἄκτιστη. (Ἔχει ἕνα σπουδαῖο βιβλίο ὁ σεβαστὸς καὶ ἀγαπητὸς συναγωνιστής, ὁ π. Ἰερόθεος Βλάχος, Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου: «Οἱ βλέποντες»). Ἔτσι, λοιπόν, οἱ Θεολόγοι εἶναι οἱ θεόπτες. Οἱ Θεολόγοι εἶναι αὐτοὶ ποὺ βλέπουν τὸ ἄκτιστο φῶς, αὐτοὶ ποὺ φθάνουν εἰς τὴν θεοπτίαν. Καὶ κάτι ἄλλο. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, σὲ ἀντίθεση μὲ τὸν Βαρλαάμ, ὁ ὁποῖος ζητοῦσε τὴν ἐκφιλοσόφηση τῆς πίστεως καὶ τόνιζε ἰδιαίτερα τὶς φιλοσοφικὲς γνώσεις τοῦ ἀνθρώπου ὡς παράγοντα σωτηριολογίας, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἱεραρχεῖ τὴν σοφία-παιδεία. Ἔχουμε, διδάσκει, τὴν θύραθεν, τὴν κοσμικὴ σοφία-παιδεία ποὺ παίρνουμε στὰ σχολεῖα, καὶ τὴν ἐσωτερικὴ σοφία-παιδεία ποὺ παίρνουμε μέσα ἀπὸ τὸν πνευματικὸ ἀγώνα. Ὁπότε, λοιπόν, αὐτὸ περνάει στὸ Συνοδικόν τῆς Ὀρθοδοξίας ἐξ ἀφορμῆς τοῦ Ἰωάννου τοῦ Ἰταλοῦ καὶ ἄλλων νοθευτῶν τῆς πίστεως. Εἶναι τὸ περίφημο ἐκεῖνο: «τοῖς τὰ ἑλληνικὰ διεξιοῦσι μαθήματα, οὐ πρὸς παίδευσιν μόνον, ἀλλὰ καὶ ταῖς ματαίαις αὐτῶν γνώμαις ἐπομένοις καὶ ὡς ἀληθέσι πιστεύουσι, ἀνάθεμα»! Τὸ ἀνάθεμα δὲν εἶναι, ὅπως νομίζουν πολλοί, κατάρα. Τὸ ἀνάθεμα σημαίνει χωρισμός. Οἱ ἀναθεματιζόμενοι δὲν ἀνήκουν στὸ Σῶμα τοῦ Χριστοῦ καὶ ὀρθὰ πρέπει νὰ ἐκφωνεῖται «πάσι τοῖς αἱρετικοῖς ἀνάθεμα». Τὰ γράμματα, δηλαδή, δὲν μᾶς σώζουν. Τὸ πρόβλημα εἶναι νὰ μελετᾶς φυσική, ἀστροφυσική, καὶ νὰ νομίζεις ὅτι αὐτὸ μπορεῖ νὰ σὲ σώσει. Ἄλλο ἡ ἐκπαίδευση τοῦ ἀνθρώπου, (αὐτὰ καθορίζονται ἀπὸ τὸν Γρηγόριον τὸν Θεολόγον τὸν 4ο αἰώνα) καὶ ἄλλο τὸ θέμα τῆς σωτηρίας, τῆς αἰωνιότητός μας. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς διακρίνει δύο σοφίες, δύο γνώσεις. Ὅπως καὶ ὅλοι ὅσοι ἀκολουθοῦν τὴν παράδοση ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο καὶ τὸν Ἰάκωβο τὸν Ἀδελφόθεο μέχρι τὸν Εὐγένιο Βούλγαρη. Δέχεται ὅτι ἡ Ἀποκάλυψις εἶναι ὑπὲρ κατάληψιν. Δέχεται ὅτι ἡ Ἀποκάλυψις τοῦ Θεοῦ εἶναι ὁ Ἀληθινὸς Λόγος τοῦ Θεοῦ. Θὰ σᾶς πῶ δὲ κάτι ποὺ κάποιους θὰ τοὺς ξενίσει. μες λέμε συνήθως Βίβλος, γία Γραφ περιέχει τ Λόγο το Θεο. Δν εναι Βίβλος Λόγος το Θεο, λλ εναι καταγραφ τς ποκαλύψεως το Θεο στν καρδι τν γίων, τν Προφητν κα τν ποστόλων. Θες δν πικοινωνε μ γλώσσα νθρώπινη. Θες δν πικοινωνε μ κείμενα. Θες πικοινωνε, εσερχόμενος δι το κτίστου Φωτός Του μέσα στν καρδι το νθρώπου, ποος φθάνει ν γίνει δεκτικός της Χάριτος το Θεο. πομένως Βίβλος δν εναι Λόγος το Θεο καθεαυτόν, εναι «λόγος περ το Λόγου το Θεο». Προηγεῖται ἡ Ἀποκάλυψη τῆς καταγραφῆς της, τοῦ γράμματος, τῆς Βίβλου. Πιστεύω νὰ ἔγινα κατανοητός.
.         Ἐκεῖ μᾶς ὁδηγεῖ ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς. Ἐμεῖς μιλοῦμε συνεχῶς γιὰ τὴν Γραφὴ ὡς τὸν Λόγον τοῦ Θεοῦ. Εἶναι «λόγος γιὰ τὸν Λόγο τοῦ Θεοῦ». Ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ φανέρωση τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ μέσα στὴν καρδιὰ τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καὶ ὅλων τῶν Ἁγίων.

Ἡ Μέλλουσα Πανορθόδοξος Σύνοδος

.          Ἀγαπητοὶ ἀδελφοί, οἱ Σύνοδοι τοῦ 14ου αἰῶνος διατυπώνουν τὴν θεολογία περὶ τῆς Θείας Χάριτος. Ἡ Ὀρθόδοξη Παράδοση δέχεται αὐτὲς τὶς Συνόδους ὡς 9η Οἰκουμενικὴ καὶ πανορθόδοξα γίνεται αὐτὸ ἀποδεκτὸ ἀπὸ γνωστοὺς Θεολόγους. Διότι καὶ ἡ Σύνοδος αὐτή, ὅπως καὶ ἡ 8η τὸ 879, διαφοροποιοῦν ριζικὰ τὴν ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, στὴν πατερικὴ συνέχειά της, ἀπὸ τὸν χριστιανισμὸ τῆς Δύσεως. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, λοιπόν, μὲ τὴν θεολογία του, καρπὸ τῆς παρουσίας τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα στὴν φωτισμένη ἀπὸ τὸ Ἅγιο Πνεῦμα καρδιά του, εἶναι ὁ Πατέρας τῆς 9ης Οἰκουμενικῆς Συνόδου.
.        να πίκαιρο ρώτημα εναι: μέλλουσα ν συνέλθει πανορθόδοξος Σύνοδος τί θ κάνει; τοιμάζεται ατ Σύνοδος, γι ν μς δηγήσει, πως διαβάζουμε κα πως βλέπουμε, στν ποδοχ το παπισμο κα το Προτεσταντισμο ς αθεντικν χριστιανισμν. Ατ εναι τ τραγικό. Εχομαι ν μ γίνει ποτέ. λλ κε δηγονται τ πράγματα. άν, λοιπόν, συνέλθει Πανορθόδοξος Σύνοδος, πο θ χει τν χαρακτήρα γι μς Οκουμενικς Συνόδου, ἐὰν συνέλθει κα δν δεχθε μεταξ τν Οκουμενικν Συνόδων τν 8η κα τν 9η, θ εναι ψευδοσύνοδος. πως Σύνοδος Φεράρας-Φλωρεντίας. Καὶ τότε ἐπεβλήθη ἀπὸ κάποιους δεσποτάδες Ἀνατολικοὺς καὶ Δυτικούς, ἐπεβλήθη ἡ Σύνοδος Φεράρας-Φλωρεντίας, ἀλλὰ ἦταν ἀρκετὴ ἡ ἀντίσταση ἐν Ἁγίῳ Πνεύματι κάποιων κορυφῶν τῆς παραδόσεώς μας, ὅπως ὁ Ἅγιος Μάρκος ὁ Εὐγενικός, ὥστε τελικὰ νὰ χαρακτηριστεῖ ψευδοσύνοδος. Αἱρετικὴ Σύνοδος, ἀποτυχημένη Σύνοδος, ἡ Σύνοδος Φεράρας-Φλωρεντίας.
.         Ἡ μέλλουσα νὰ συνέλθει, λοιπόν, Πανορθόδοξος Σύνοδος θὰ κριθεῖ σ᾽ αὐτὸ τὸ σημεῖο. Ἐὰν παρακάμψει αὐτὲς τὶς δύο Συνόδους ποὺ τοποθετοῦν τὴν ὀρθοδοξία ἀπέναντι στὸν Δυτικὸ χριστιανισμό. Ἐκεῖ εἶναι τὸ κρίσιμο ἐρώτημα. Αὐτοὶ θέλουν νὰ παρουσιάσουν τὴν ἑνότητα, ὅτι ὁ Δυτικὸς Χριστιανισμὸς εἶναι παράλληλη μορφὴ τῆς Ὀρθοδοξίας τῶν Ἁγίων Πατέρων. Ἐκεῖ κάποιοι ἐργάζονται, πρὸς τὰ ἐκεῖ κάποιοι θέλουν νὰ ὁδηγήσουν. Ὁ Θεὸς ὅμως εἶναι πάνω ἀπὸ ὅλους μας.
.          να ψευδοεπιχείρημα, λοιπόν, πο κυκλοφορεται στ χρο τς δικς μας Θεολογίας, τς καδημαϊκς Θεολογίας, εναι τι οδεμία Οκουμενικ Σύνοδος κατεδίκασε τν Δυτικ Χριστιανισμό. Κα μως χουμε δύο Οκουμενικς Συνόδους, το 879 κα κείνης το 14ου αἰῶνος, πο διαφοροποιον τν ρθοδοξία π τν Δυτικ Χριστιανισμό.
.          Εἶναι τραγικό! Δὲν ἐπιχαίρω, οὔτε θριαμβολογῶ. Ἡ ἐπιθυμία ὅλων μας πρέπει νὰ εἶναι νὰ συναντηθοῦμε στὴν ἑνότητα τῶν Προφητῶν, τῶν Ἀποστόλων καὶ τῶν Πατέρων ὅλων τῶν αἰώνων. Διαφορετικὰ κάθε ἕνωση θὰ εἶναι ψευδένωσις καὶ ὄχι μόνον αὐτό, ἀλλὰ θὰ καταστρέφει καὶ θὰ διαστρέφει κάθε προσπάθεια, εἰλικρινῆ προσπάθεια, ποὺ θέλει νὰ ὁδηγηθεῖ στὸ θέμα τῆς σωτηρίας. Ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς ἐλέγχει τὴν σημερινὴ κατάσταση τῆς Ὀρθοδοξίας. Ὑπάρχει σύγχυση. Σχετικοποίηση τῆς πίστεως, πολιτικοὶ συμβιβασμοί. Οἱ διάλογοι οἱ ἐκκλησιαστικοὶ εἶναι ἀπομίμηση τῶν πολιτικῶν συζητήσεων. Ἔτσι, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς γι᾽ αὐτὸ δὲν γίνεται εὐχάριστα δεκτός ἐμπνέει διάθεση ὁμολογίας καὶ μαρτυρίου ἀκόμη, ἂν ὁ Θεὸς τὸ ἐπιτρέψει, στὴν ἐποχή μας. Βοηθεῖ, ἐπίσης, στὴ συνέχεια τῆς Ὀρθοδοξίας, τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως. πανέκφραση τς Πίστεως μ τ μέσα κάθε ποχς δν χει τίποτε τ κοιν μ τν ναζητούμενη π δικούς μας θεολόγους Οκουμενιστς «πανερμηνεία» τς πίστεως. Δν εναι θέμα πανερμηνείας, πς θ κατανοήσουμε λ.χ. τ παπικ πρωτεο. Συγγνώμη γι τν φράση, κα σκύλος χορτάτος κα πίτα φάγωτη! Μ εναι ατ σοβαρ πράγματα, ταν παίζουμε «ν ο παικτος»; ταν παίζουμε μ τ σωτηρία; ταν παίζουμε μ τν αωνιότητα; Διαγράφουμε λους τους γίους ν νόματι τν γίων. Διότι τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον κυριαρχεῖ, εἶναι νὰ ἐκθειάζουμε τοὺς Ἁγίους. Κι ὅπως, μακαρίτης τώρα, Ἀρχιεπίσκοπος ἔλεγε: «Δεχόμεθα τὸν Μάρκο τὸν Εὐγενικὸ καὶ τὸν τιμᾶμε. Ἐκεῖνος ἔτσι ἔπρεπε νὰ μιλήσει στὴν ἐποχή του, ἐμεῖς μιλοῦμε μὲ τὸν δικό μας τρόπο στὴν δική μας ἐποχή». Κάτι παρόμοιο ἐλέχθη. Ὁ Χριστὸς ὅμως εἶναι πάντα ὁ αὐτὸς «παρατεινόμενος εἰς τοὺς αἰῶνες». Καὶ ἡ πίστη ποὺ σώζει εἶναι μία συνταγή, ἕνα φάρμακο ποὺ δὲν ἀλλοιώνεται, δὲν δέχεται ἀλλαγές. Εἶναι μία καὶ ἑνιαία ἡ πίστις. Ἡ ἀποδοχὴ τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ ἀπὸ τὴν ἐμπειρία τῶν Ἁγίων, γιὰ νὰ γίνει καὶ δική μας ἐμπειρία.
.           Ἡ κατανόηση, λοιπόν, τῶν Ἁγίων, ὅπως ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, θέτει τὸ πρόβλημα τῆς ἀποδοχῆς τῆς γλώσσας τῶν Ἁγίων. Ἡ γλώσσα τῶν Ἁγίων εἶναι ἡ ἔκφραση τῆς Ὀρθοδόξου Παραδόσεως. Μὲ αὐτὴ τὴ σκέψη καταλήγω κι εὔχομαι ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς νὰ συνοδεύει τὴ ζωή μας. Καλὸν τὸ ὑπόλοιπον Στάδιον τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς καὶ Καλὴ Ἀνάσταση!

 

, , , , , , , , , , , , , , , , ,

Σχολιάστε

ΕΝΤΕΧΝΗ ΚΑΛΛΙΕΡΓΕΙΑ ΤΗΣ ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ ΤΟΥ ΙΗΣΟΥ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ (Ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ)

Ο ΑΣΦΑΛΗΣ ΤΡΟΠΟΣ  ΠΡΟΣΕΥΧΗΣ ΓΙΑ ΑΡΧΑΡΙΟΥΣ
τοῦ Ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσιανίνωφ
Ἀπὸ τὸ  βιβλίο: «Υἱέ μου δός μοι σὴν καρδίαν…»
(ἔκδ. Ὀρθοδόξου Πνευματικοῦ Κέντρου Λεμεσοῦ, Ἀθήνα 1989,
μετάφρ. Ἀρχιμ. Ἐπιφανίου Εὐθυβούλου – Χαραλ. Ἀσσιώτη)

Ἀναφέρεται στοὺς ἀρχαρίους λαϊκούς ἢ μοναχούς
καὶ δίνει ἁπλὲς συμβουλές, βασισμένες στὴν διδασκαλία τοῦ Ἁγ. Ἰωάννου τῆς Κλίμακος.
(σελ. 128-133)

.           Θεωροῦμε καθῆκον μας νὰ ἐξηγήσουμε ἐδῶ, ὅσο μᾶς ἐπιτρέπει ἡ φτωχή μας ἀντίληψη καὶ πείρα, τὴν διδασκαλία τῶν «ἁγίων Πάτερων πάνω στὴν ἔντεχνη καλλιέργεια τῆς προσευχῆς τοῦ Ἰησοῦ. Θὰ ἐξηγήσουμε καθαρὰ πῶς πρέπει νὰ γίνεται ἡ προσευχὴ καὶ ποιά μορφή της εἶναι κατάλληλη γιὰ ὅλους ἀνεξαίρετα τοὺς ἀρχαρίους, εἴτε μοναχοὺς εἴτε λαϊκούς, ὅπως καὶ ποιά μορφή της εἶναι κατάλληλη γιὰ τοὺς ἐμπείρους καὶ εἰδήμονες, ποὺ ἀνέβηκαν τὰ σκαλιὰ τῶν ἐμπειριῶν μὲ τοῦ Θεοῦ τὸ θέλημα καὶ τὴ Χάρη.
.           Χωρὶς ἀμφιβολία, ἀπ’ ὅλους τοὺς τρόπους ἡ πρώτη θέση πρέπει νὰ δοθεῖ στὸν τρόπο ποὺ πρότεινε ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος, γιατί εἶναι ἰδιαίτερα εὔκολος, ἀσφαλής, ὅπως καὶ ἀναγκαῖος καὶ ἀπαραίτητος, ἂν πρόκειται ἡ προσευχὴ νὰ ἔχει ἀποτελέσματα· καὶ εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος κατάλληλος γιὰ ὅλους τοὺς Χριστιανοὺς ποὺ ζοῦν μὲ εὐσέβεια καὶ ἀναζητοῦν τὴ λύτρωση, εἴτε εἶναι μοναχοὶ εἴτε λαϊκοί. Ὁ μεγάλος καθοδηγητὴς τῶν μοναχῶν κάνει δύο φορὲς λόγο γι’ αὐτὸ τὸν τρόπο στὴν Κλίμακά του, ποὺ ὁδηγεῖ ἀπὸ τὴν γῆ στὸν οὐρανό, στὸν λόγο του γιὰ τὴν ὑπακοὴ καὶ στὸν λόγο του γιὰ τὴν προσευχή. Αὐτὸ τὸ ἴδιο τὸ γεγονός, πὼς ἐκθέτει τὸν τρόπο του μέσα στὰ πλαίσια τῆς διδασκαλίας του γιὰ τὴν ὑπακοὴ γιὰ μοναχοὺς ποὺ ζοῦν σὲ κοινόβιο, δείχνει καθαρὰ πὼς ὁ τρόπος αὐτὸς προορίζεται ἀκόμα καὶ γιὰ δοκίμους. Αὐτὸς ὁ τρόπος περιγράφεται καὶ πάλιν σὲ ἔκταση στὴ χωριστὴ διδασκαλία του γιὰ τὴν προσευχή, ὕστερα ἀπὸ τὴν διδασκαλία γιὰ ἡσυχαστές.25 Κατὰ συνέπειαν, ἐπαναλαμβάνεται γιὰ τοὺς ἐμπείρους μοναχούς. Αὐτὸ δείχνει καθαρὰ πὼς τρόπος εναι πολ καλς κα γι συχαστς κα γι μπείρους μοναχούς. Ἐπαναλαμβάνουμε πὼς τὸ μεγαλύτερο πλεονέκτημα αὐτοῦ τοῦ τρόπου βρίσκεται στὸ γεγονὸς ὅτι καὶ τέλεια ἱκανοποιητικὸς εἶναι καὶ ἀπόλυτα ἀσφαλής. Στὸ κεφάλαιό του γιὰ τὴν προσευχὴ ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος λέει: «Προσπάθησε νὰ ἐπαναφέρεις,  μᾶλλον νὰ ἐγκλείεις τὴν σκέψη σου στὰ λόγια τῆς προσευχῆς. Ἄν, γιὰ τὸ λόγο ὅτι ἡ σκέψη σου δὲν ἔχει ἀκόμη ἀναπτυχθεῖ, κουράζεται καὶ περιπλανᾶται ἐδῶ καὶ κεῖ, ὁδήγησέ την ξανὰ μέσα. Ὁ λογισμὸς εἶναι φυσικὰ ἀσταθής. Ἀλλὰ Ἐκεῖνος ποὺ προστάζει ὅλα τὰ πράγματα μπορεῖ νὰ τὸν ἐλέγξει. Ἂν ἀποκτήσεις τὴ συνήθεια τούτη καὶ τὸν συγκρατεῖς ἀδιάλειπτα, Ἐκεῖνος ποὺ βάζει ὅρια στὴ θάλασσα τοῦ νοῦ σου θὰ πεῖ σ’ αὐτὸν τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς σου: “Θὰ ’ρθεῖς ὣς ἐδῶ καὶ δὲν θὰ διαβεῖς πιὸ πέρα” (Ἰώβ, λη´,11). Εἶναι ἀδύνατο νὰ δέσει κανεὶς ἕνα πνεῦμα. Ὅταν, ὅμως, εἶναι παρὼν ὁ Δημιουργὸς αὐτοῦ τοῦ πνεύματος, τότε τὸ κάθε τί Τὸν ὑπακούει»26. «Ἡ ἀρχὴ τῆς προσευχῆς βρίσκεται στὸν ἀποδιωγμὸ τῶν σκέψεων, ποὺ μᾶς ἔρχονται, ἀκριβῶς μόλις ἐμφανιστοῦν· τὸ μέσον τῆς ὁδοῦ εἶναι ὅταν ὁ λογισμὸς μένει ἀποκλειστικὰ μέσα στὰ λόγια ποὺ προφέρονται μὲ τὴν φωνὴ νοερά»27. Στὸ κεφάλαιο γιὰ τὴν Ὑπακοὴ ὁ ἅγιος Ἰωάννης λέει: «Ἀδιάλειπτα ἀγωνίζου μὲ τὸ λογισμό σου κι ὅποτε φέρεται ἐδῶ καὶ κεῖ συμμάζευέ τον. Ὁ Θεὸς δὲν ἀπαιτεῖ ἀπὸ δοκίμους προσευχὴ ὁλότελα ἐλεύθερη ἀπὸ περισπασμούς. Μὴν ἀποθαρρύνεσθε, ὅταν ἡ σκέψη σας περισπᾶται, ἀλλὰ μένετε ἤρεμοι καὶ ἀδιάλειπτα ἐπαναφέρετε τὸν λογισμό σας μέσα στὸν ἑαυτὸ του›»28.
.           Πιὸ κάτω διδάσκεται ἕνας τρόπος συγκεντρωμένης προσευχῆς, προσευχῆς ποὺ γίνεται μὲ λόγια, ὅσο κι ἀποκλειστικὰ νοερᾶς προσευχῆς. Στὴ συγκεντρωμένη προσευχὴ ἡ καρδιὰ δὲν ποθεῖ παρὰ νὰ συμμετέχει, ὅπως λέει κι ὁ ἅγιος Μάρκος: «Ὁ νοῦς ποὺ προσεύχεται χωρὶς περίσπαση συγκρατεῖ καὶ θέτει κάτω ἀπὸ ἔλεγχο τὴν καρδία. Ἔτσι ἐκεῖνος ποὺ προσεύχεται μὲ τὴν μέθοδο ποὺ προτείνει ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος θὰ προσεύχεται μὲ τὰ χείλη καὶ μὲ τὸ νοῦ καὶ τὴν καρδία. Κι ὅταν γίνει ἔμπειρος στὴν προσευχή, θ’ ἀποκτήσει τὴ νοερὰ προσευχὴ καὶ τὴν προσευχὴ τῆς καρδίας καὶ θὰ  προσελκύσει τὴν θεία Χάρη πάνω του, ὅπως γίνεται φανερὸ ἀπὸ τὰ λόγια ποὺ ἔχουμε ἀναφέρει ἀπὸ τὸν μεγάλο δάσκαλο τῶν μοναχῶν. Τί ἄλλο νὰ πεθυμήσει κανείς; Τίποτα. Τί πλάνη  ἢ λάθος μπορεῖ νὰ ὑπάρξει σὲ αὐτὸ τὸν τρόπο προσευχῆς, Μόνο ἡ περιπλάνηση τοῦ λογισμοῦ καὶ ὁ περισπασμός. Μὰ αὐτὸ εἶναι σφάλμα ποὺ εἶναι ὁλότελα φανερό, ἀναπόφευκτο στοὺς  ἀρχαρίους, ποὺ μπορεῖ ὅμως νὰ διορθωθεῖ ἄμεσα μὲ τὴν ἐπαναφορὰ τῆς σκέψης στὰ λόγια. Πέρα ἀπ’ αὐτά, μὲ τὸ ἔλεος καὶ τὴν βοήθεια τοῦ Θεοῦ, μὲ συνεχῆ προσπάθεια, ὁ περισπασμὸς τοῦ λογισμοῦ στὸ τέλος ἐξαλείφεται».
.           Μπορεῖ νὰ ρωτήσει κανείς: «Ἕνας τόσο μεγάλος Πατέρας, ποὺ ἔζησε σ’ ἐποχὴ ποὺ ἡ νοερὰ προσευχὴ ἤκμασε, πραγματικὰ δὲν εἶπε τίποτα γιὰ τὴν προσευχὴ ποὺ γίνεται ἀπὸ τὸν νοῦ μέσα στὴν καρδιά;» Μιλᾶ γι᾽ αὐτήν, ἀλλὰ μ’ ἕνα τέτοιο συγκεκαλυμμένο τρόπο, ποὺ μόνο ὅσοι ξέρουν ἀπὸ πείρα τὸ ἔργο τῆς προσευχῆς μποροῦν νὰ καταλάβουν γιὰ τί πράγμα μιλᾶ. Ὁ ἅγιος Πατέρας ἐνήργησε μ᾽ αὐτὸ τὸν τρόπο καθοδηγούμενος ἀπὸ τὸ πνεῦμα τῆς σοφίας, μὲ τὸ ὁποῖο εἶναι γραμμένο ὁλόκληρο τὸ βιβλίο του. Ἐξηγώντας τὴν πιὸ ἀληθινὴ καὶ πιὸ ἱκανοποιητικὴ διδασκαλία γιὰ τὴν προσευχὴ ποὺ μπορεῖ νὰ ὁδηγήσει ὅποιον τὴν ἐφαρμόζει σὲ κατάσταση Χάριτος, ὁ ἅγιος Ἰωάννης τῆς Κλίμακος μίλησε μεταφορικὰ γιὰ ὅ,τι ἐπιτυγχάνεται ὅταν τὸ ἔργο τῆς προσευχῆς εὐλογεῖται μὲ τὴ χάρη. «Εἶναι ἕνα πράγμα», εἶπε, «τὸ νὰ κοιτάζει κανεὶς συχνὰ μέσα στὴν καρδιά κι ἄλλο τὸ νὰ ἐμπιστεύεται τὴν ἐπιτήρηση τῆς καρδιᾶς στὸν νοῦ, σ’ αὐτὸ τὸν πρίγκηπα καὶ ἐπίσκοπο ποὺ προσφέρει θυσίες πνευματικὲς στὸν Χριστό»29. Εἶναι ἕνα πράγμα τὸ νὰ προσευχόμαστε μὲ προσοχὴ μὲ τὴν συμμετοχὴ τῆς καρδιᾶς κι ἄλλο πράγμα τὸ νὰ κατεβαίνουμε μὲ τὸν νοῦ στὸν ναὸ τῆς καρδίας καὶ ἀπὸ ἐκεῖ μέσα νὰ προσφέρουμε μυστικὴ προσευχὴ σὲ πληρότητα θείας Χάριτος καὶ δυνάμεως. Τὸ δεύτερο εἶναι καρπὸς τοῦ πρώτου. Ἡ προσοχὴ τοῦ νοῦ τὴν ὥρα τῆς προσευχῆς προσελκύει σὲ συντονισμὸ καὶ ἐναρμόνιση τὴν καρδιά. Μὲ τὴν ἐνίσχυση τῆς προσευχῆς, ὁ συντονισμὸς καρδιᾶς καὶ νοῦ μετατρέπεται σὲ ἕνωση καρδιᾶς καὶ νοῦ. Στὸ τέλος, ὅταν ἡ προσοχὴ καὶ ἡ συγκέντρωση συνηθίσουν καλὰ καὶ ἐξοικειωθοῦν μὲ τὴν προσευχή, ὁ νοῦς κατεβαίνει στὸ ἐσωτερικὸ τῆς καρδιᾶς γιὰ τὴν πιὸ βαθιὰ καὶ ἱερὴ προσφορὰ προσευχῆς.
.           Ὅλα αὐτὰ γίνονται κάτω ἀπὸ τὴν καθοδήγηση τῆς Χάριτος τοῦ Θεοῦ, σὰν Ἐκεῖνος εὐδοκήσει καὶ σύμφωνα μὲ τὴν δική του κρίση. Τὸ νὰ ἀγωνίζεται κανεὶς γιὰ τὸ δεύτερο, πρὶν ἐπιτύχει τὸ πρῶτο, δὲν εἶναι μόνο ἄχρηστο μὰ καὶ μπορεῖ νὰ προξενήσει τὴν πιὸ μεγάλη βλάβη. Γι τν ποτροπ τς βλάβης ατς τ μυστήριο τς προσευχς συγκαλύπτεται κα προστατεύεται π τν περιέργεια κα τν λαφρότητα μέσα σ’ να βιβλίο πο προορίζεται γενικ γι μοναχούς. Στος ελογημένους κείνους χρόνους, κατ τοὺς ποίους ζοσαν πολλ ζωνταν σκεύη τς Χάριτος, ο νθρωποι μποροσαν ν καταφεύγουν σ’ ατος τος φορες της σ’ λες τς περιπτώσεις πο χρειάζονταν εδικ συμβουλή.
.           Ἀνάμεσα στοὺς μοναχούς τῆς Ραϊθῶ, γιὰ τοὺς ὁποίους ὁ ἅγιος Ἰωάννης ἔγραψε τὴν «Κλίμακά» του, ἡ νοερὰ προσευχὴ ἄνθισε κάτω ἀπὸ τὴν καθοδήγηση ἐμπείρων πνευματικῶν ὁδηγῶν. Ὁ ὅσιος συγγραφέας ἀναφέρεται σ’ αὐτὸ μ’ ἕνα τρόπο ἀλληγορικὸ καὶ συγκεκαλυμμένο στὸν “Λόγο” του “πρὸς τὸν Ποιμένα”: «Πάνω ἀπ’ ὅλα, σεβάσμιε πάτερα, χρειαζόμαστε πνευματικὴ δύναμη, ἂν πρόκειται νὰ εἴμαστε σὲ θέση νὰ πάρουμε ἀπὸ τὸ χέρι σὰν μικρὰ παιδιὰ καὶ νὰ τοὺς λυτρώσουμε ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν λογισμῶν ἐκείνους ποὺ θέλουμε νὰ ὁδηγήσουμε στὰ “Ἅγια τῶν Ἁγίων” καὶ στοὺς ὁποίους ἐλπίζουμε νὰ δείξουμε τὸν Χριστὸ ἀναπαυόμενο στὴν μυστικὴ καὶ κρυμμένη τους τράπεζα – ἰδιαίτερα ἐν ὅσῳ βρίσκονται στὸ προαύλιο μπροστὰ στὴν εἴσοδο ἐκείνη καὶ σὰν δοῦμε πὼς τὸ πλῆθος τοὺς πιέζει καὶ τοὺς καταθλίβει μὲ σκοπὸ νὰ τοὺς ἐμποδίσουν ἀπὸ τὴν εἴσοδο ποὺ θέλουν νὰ μποῦν. Ἂν ὅμως τὰ παιδιὰ εἶναι ὑπερβολικὰ ἀδύνατα καὶ γυμνά, ἁπλῶς τὰ σηκώνουμε στοὺς ὤμους μας καὶ τὰ φέρουμε πάνω στοὺς ὤμους μας, ὡσότου περάσουν μέσα ἀπὸ τὴν πόρτα τῆς εἰσόδου. Ξέρω μὲ βεβαιότητα πὼς συνήθως ὑπάρχει πολὺς συνωστισμὸς καὶ πίεση ἐκεῖ». Νὰ γιατί κάποιος εἶπε αὐτὰ τὰ λόγια γι’ αὐτὴ τὴν πίεση: “κόπος ἐστιν ἐναντίον μου ἕως εἰσέλθω εἰς τὸ ἁγιαστήριον τοῦ Θεοῦ” (Ψαλμ. Οβ´,17). Ὁ κόπος ὅμως διαρκεῖ μοναχὰ ὣς τὴν εἴσοδο»30.
.           «Ἐκεῖνος ποὺ θέλει νὰ δεῖ τὸν Κύριο μέσα του πασκίζει νὰ καθαρίσει τὴν καρδιά του μὲ τὴν ἀσταμάτητη ἐνθύμηση τοῦ Θεοῦ. Ἡ γῆ ἡ πνευματική του καθαροῦ στὴν ψυχὴ ἀνθρώπου εἶναι μέσα του. Ὁ ἥλιος ποὺ λάμπει σ’ αὐτὴν εἶναι τὸ φῶς τῆς Ἁγίας Τριάδος. Ὁ ἀέρας ποὺ ἀναπνέει ἐκεῖνος ποὺ τὴν κατοικεῖ εἶναι τὸ Πανάγιο Πνεῦμα. Ἡ ζωή, ἡ γηθοσύνη καὶ ἡ χαρὰ τῆς γῆς ἐκείνης εἶναι ὁ Χριστός, τὸ Φῶς ποὺ γεννήθηκε ἀπὸ τὸ Φῶς – τὸν Πάτερα. Αὐτὴ εἶναι ἡ Ἱερουσαλὴμ ἢ ἡ Βασίλεια τοῦ Θεοῦ κρυμμένη μέσα μας, σύμφωνα μὲ τὰ λόγια τοῦ Κυρίου31. Πάσκισε νὰ μπεῖς στὸ ταμεῖο μέσα σου καὶ θὰ δεῖς τὸ οὐράνιο ταμιεῖο. Εἶναι ἕνα καὶ τὸ αὐτὸ πράγμα. Ἀπὸ μία εἴσοδο εἰσέρχεσαι καὶ στὰ δύο. Ἡ κλίμακα πρὸς τὴν Βασίλεια τῶν Οὐρανῶν εἶναι μέσα σου. Εἶναι μ’ ἕνα τρόπο μυστηριώδη ἐνσαρκωμένη μέσα στὴν ψυχή σου. Βυθίσου μέσα στὸν ἑαυτό σου πέρα ἀπὸ τὸ κράτος τῆς ἁμαρτίας καὶ θὰ βρεῖς ἐκεῖ μέσα σου τὰ σκαλιά, ποὺ πατώντας τα θὰ μπορέσεις ν’ ἀνέβεις στὸν οὐρανό»32.

————————————————-

ΠΑΡΑΠΟΜΠΕΣ

25. Ἢ «γιὰ ὅσους ζοῦν στὴν ἡσυχία».
26. Κλῖμαξ 28,17.
27. Στὸ ἴδιο, 28,19.
28. Στὸ ἴδιο, 4,88.
29. Κλῖμαξ 28,51.
30. Λόγος πρὸς τὸν Ποιμένα, κεφ. 14.
31. Ἅγιος Ἰσαὰκ ὁ Σύρος, κεφ. 8.
32. Στὸ ἴδιο, κεφ. 2.

ΜΙΚΡΟ ΣΧΟΛΙΟ «ΧΡ. ΒΙΒΛ.»: Ἔχει ἐξαιρετικὴ σπουδαιότητα ἡ παρατήρηση τοῦ ἁγ. Ἰγνατίου Μπριαντσανίνωφ «Στος ελογημένους κείνους χρόνους, κατ τοὺς ποίους ζοσαν πολλ ζωνταν σκεύη τς Χάριτος, ο νθρωποι μποροσαν ν καταφεύγουν σ’ ατος τος φορες της σ’ λες τς περιπτώσεις πο χρειάζονταν εδικ συμβουλή». Ἐπιβεβαιώνει κατὰ ἕνα εὔγλωττο καὶ ἀναμφίβολο τρόπο τὴν σημασία τῆς ΠΑΡΑΔΟΣΕΩΣ τῆς ἡσυχαστικῆς ζωῆς, τῆς ζωῆς τῆς χάριτος, τὴν ζωντανὴ μεταλαμπάδευσή της ΑΠΟ ΑΦΘΟΝΟΥΣ ΖΩΝΤΑΝΟΥΣ ΦΟΡΕΙΣ Της. Τὰ βιβλία καὶ οἱ πολύπλοκες ἀναλύσεις περίσσευαν, διότι ΗΤΑΝ ΟΛΟΖΩΝΤΑΝΗ ἡ ΠΑΡΟΥΣΙΑ τῆς Θ. Χάριτος σὲ ΠΟΛΛΟΥΣ ΓΝΗΣΙΟΥΣ φορεῖς, σὲ πρόσωπα ΧΑΡΙΤΩΜΕΝΑ, ὥστε νὰ μὴ ὁδηγοῦνται οἱ ἄνθρωποι σὲ ΑΥΤΟΣΧΕΔΙΑΣΜΟΥΣ καὶ ΣΟΦΙΣΤΕΙΕΣ, θεολογικὲς ἢ πνευματικές, ΑΛΛΑ ΣΤΗΝ ΥΠΑΚΟΗ ΣΤΟΥΣ ΕΜΠΕΙΡΟΥΣ ΟΔΗΓΟΥΣ. Κι αὐτὸ σημαίνει ΠΑΡΑ ΠΟΛΛΑ γιὰ τὴν γενεά μας!

 

, , , , , ,

Σχολιάστε

Ο ΓΕΡΩΝ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ Ο ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΙΤΗΣ

Ο ΓΕΡΩΝ ΠΟΡΦΥΡΙΟΣ Ο ΚΑΥΣΟΚΑΛΥΒΙΤΗΣ ( +02.12.1991)
Γεωργίου Ἀρβανίτη, τ. Προέδρου Ἐφετῶν

Ὁ Γέροντας Πορφύριος γεννήθηκε τὸ 1906 στὸν Ἅγιο Ἰωάννη Καρυστίας Εὐβοίας καὶ βαπτίσθηκε Εὐάγγελος. Στὸ σχολεῖο φοίτησε μόνον δύο χρόνια. Ἡ ἀσθένεια τοῦ δασκάλου καὶ ἡ φτώχεια τῆς οἰκογένειάς του τὸν ἔσπρωξαν νὰ ἐργασθεῖ βόσκοντας τὰ λίγα ζῶα της. Λίγο ἀργότερα, περίπου ἐννέα χρονῶν παιδάκι, ἐργάστηκε στὸ ἀνθρακωρυχεῖο τῆς περιοχῆς καὶ μετὰ σ᾽ ἕνα παντοπωλεῖο γνωστοῦ της οἰκογένειας, στὸν Πειραιά. Ὁ πατέρας του εἶχε πάει νὰ δουλέψει στὴν διώρυγα τοῦ Παναμᾶ, γιὰ νὰ συντηρήσει τὴν οἰκογένειά του.
Στὰ χέρια τοῦ ὀκτάχρονου τσοπανόπουλου εἶχε φτάσει ἕνα φυλλαδιάκι μὲ τὸν βίο τοῦ ἁγίου Ἰωάννη τοῦ Καλυβίτου, τὸ ὁποῖο διάβαζε συλλαβιστά. Αὐτὸς ὁ Ἅγιος εἶχε συγκινήσει τὸν μικρὸ Εὐάγγελο καὶ τοῦ εἶχε δημιουργήσει τὸν πόθο νὰ τὸν μιμηθεῖ. Ἔτσι, γύρω στὰ δώδεκα χρόνια του, ξεκίνησε μόνος του κρυφὰ γιὰ τὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ στὸ πλοῖο συνάντησε τὸν μετέπειτα Γέροντά του, ἱερομόναχο Παντελεήμονα, τὸν πνευματικό, ποὺ ἀσκήτευε στὴν καλύβη  τοῦ  Ἁγίου Γεωργίου στὴ Σκήτη Καυσοκαλυβίων τοῦ Ἁγίου Ὅρους.
Σ᾽ αὐτὸν τὸν Γέροντα καὶ τὸν αὐτάδελφό του μοναχὸ Ἰωαννίκιο, ὁ νεαρὸς δόκιμος ἔκανε χαρούμενη καὶ ἄκρα ὑπακοὴ καὶ ἔτσι σὲ λίγα χρόνια ἀξιώθηκε νὰ καρεῖ μοναχὸς καὶ νὰ μάθει ἔμπρακτα τὰ μυστικὰ τῆς πνευματικῆς ζωῆς.
Ἀποτέλεσμα τῆς μεγάλης ἀγάπης του στὸν Χριστὸ καὶ στοὺς γέροντές του, τῆς ὑπακοῆς καὶ τῆς ἀσκήσεώς του, ἦταν νὰ τὸν ἐπισκεφθεῖ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ νὰ τοῦ δοθεῖ σὲ νεαρὴ ἡλικία τὸ χάρισμα τῆς διοράσεως, δηλαδὴ τῆς δυνατότητας νὰ βλέπει, ὅταν ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ ἐνεργοῦσε, τὰ ἀόρατα πράγματα ἢ πνεύματα ἢ γεγονότα τοῦ παρελθόντος καὶ τοῦ παρόντος καὶ μερικὲς φορὲς καὶ τὰ μέλλοντα.
«Καὶ πάντα εὔχομαι τὰ πνευματικά μου παιδιὰ ν΄ ἀγαπήσουν τὸν Θεό, ποὺ εἶναι τὸ πᾶν, γιὰ νὰ μᾶς ἀξιώσει νὰ μποῦμε στὴν ἐπίγειο ἄκτιστη Ἐκκλησία Του. Γιατί ἀπὸ ἐδῶ πρέπει ν΄ ἀρχίσουμε καὶ νὰ διαβάζω τοὺς ὕμνους τῆς Ἐκκλησίας, τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ τοὺς βίους τῶν Ἁγίων μας καὶ εὔχομαι καὶ σεῖς νὰ κάνετε τὸ ἴδιο. Ἐγὼ προσπάθησα μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ νὰ πλησιάσω τὸν Θεὸ καὶ εὔχομαι καὶ ἐσεῖς νὰ κάνετε τὸ ἴδιο».
Στὸ Ἅγιον Ὅρος ἀσθένησε ἀπὸ πλευρίτιδα γύρω στὰ 18 του χρόνια καὶ οἱ γέροντές του τὸν ἔστειλαν σὲ μοναστήρι στὸν κόσμο γιὰ θεραπεία. Σ᾽ αὐτὸ τὸ μοναστήρι στὴν Εὔβοια τὸν γνώρισε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σινᾶ Πορφύριος καὶ ἀφοῦ διεπίστωσε ὅτι ὁ Θεὸς τὸν εἶχε ἐπισκιάσει μὲ τὴν Χάρη Του, τὸν χειροτόνησε ἱερέα σὲ ἡλικία 20 ἐτῶν. Μετὰ ἀπὸ ἕνα μικρὸ διάστημα ὁ Μητροπολίτης τῆς περιοχῆς τὸν κατέστησε πνευματικὸ καὶ ἔτσι ἔθεσε στὴν ὑπηρεσία τῶν πιστῶν τὸ χάρισμα τῆς διοράσεως, μὲ τὸ ὁποῖο ὁ Θεὸς εἶχε χαριτώσει τὸν δοῦλο του Πορφύριο. Μὲ τὸ χάρισμα αὐτό, ὁ νεαρὸς ἱερομόναχος καὶ πνευματικὸς Πορφύριος βοηθοῦσε τοὺς ἀνθρώπους νὰ γλιτώσουν ἀπὸ διάφορες πλεκτάνες τοῦ πονηροῦ, νὰ καταλάβουν τί γίνεται στὴν ψυχή τους, νὰ μὴν πιστεύουν στὶς ἀπάτες τῶν μαγισσῶν, ποὺ μὲ τὸ πρόσχημα ὅτι θὰ τοὺς λύσουν τὰ μάγια, τοὺς ἀπομυζοῦσαν τὶς οἰκονομίες τους, νὰ διαπιστώνουν καὶ νὰ θεραπεύουν τὶς σωματικές τους ἀσθένειες καὶ τὰ αἴτιά τους καὶ γενικὰ νὰ δοῦν καὶ νὰ καταλάβουν πράγματα ποὺ θὰ τοὺς βοηθοῦσαν στὴν ζωή τους.

Τὸ 1940 διορίστηκε ἐφημέριος στὴν Πολυκλινικὴ Ἀθηνῶν, στὴν ὁδὸ Σωκράτους, κοντὰ στὴν πλατεία Ὁμονοίας. Σ᾽ αὐτὴ τὴν θέση παρέμεινε 33 χρόνια, ἐξομολογώντας τοὺς ἀσθενεῖς καὶ ἄλλους, προσευχόμενος, συμβουλεύοντας καὶ ὄχι λίγες φορὲς θεραπεύοντας μὲ τὴν προσευχὴ καὶ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ ἀσθενεῖς ποὺ ζητοῦσαν τὴν βοήθειά του. Παρ᾽ ὅλον δὲ ὅτι ἔκρυβε ἐπιμελῶς τὰ χαρίσματά του, εἶχε γίνει γνωστὸς σὲ κάποιον σχετικῶς περιορισμένο ἀριθμὸ πιστῶν ποὺ σιγὰ-σιγὰ μεγάλωνε.

Τὸ 1950 νοίκιασε τὸ ἐγκαταλελειμμένο μοναστηράκι τοῦ Ἁγίου Νικολάου Καλλισίων στὴν Πεντέλη καὶ μέχρι τὸ 1978 καλλιεργοῦσε τὴν περιοχή του. Τὸ 1979 ἐγκατεστάθη στὸ Μήλεσι Ἀττικῆς, κοντὰ στὸν Ὠρωπό, ὅπου ἄρχισε, ἀφοῦ ἔλαβε τὶς νόμιμες ἄδειες, νὰ κτίζει τὸ Ἡσυχαστήριο τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος. Σ΄ αὐτὸ δεχόταν ἐπισκέπτες κάθε κατηγορίας καὶ τηλεφωνήματα ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, γιὰ διάφορα προβλήματα καὶ συμβούλευε, εὐχόταν, ἐξομολογοῦσε καὶ θεράπευε τὶς ψυχὲς καὶ πολλὲς φορὲς καὶ τὰ σώματα τῶν ἀνθρώπων.

Τὸν Ἰούνιο τοῦ 1991, προαισθανόμενος τὸ τέλος του, καὶ μὴ θέλοντας νὰ κηδευθεῖ μὲ τιμές, ἀναχώρησε γιὰ τὸ καλύβι τοῦ Ἁγίου Γεωργίου στὰ Καυσοκαλύβια τοῦ Ἁγίου Ὅρους, ὅπου εἶχε καρεῖ μοναχὸς πρὶν ἀπὸ περίπου 70 χρόνια καὶ στὶς 4:31΄ τὸ πρωΐ τῆς 2-12-1991 παρέδωσε τὸ πνεῦμα στὸν Κύριο, ποὺ τόσο ἀγάπησε στὴν ζωή του. Ἐκεῖ ἐτάφη σὲ ἕναν ἁπλὸ καλογερικὸ τάφο μὲ τὴν παρουσία μόνο τῶν συμμοναστῶν του, διότι εἶχε παραγγείλει ἀπὸ μεγάλη ταπείνωση νὰ ἀναγγελθεῖ ἡ κοίμησή του μόνον μετὰ τὴν ταφή του. Τώρα σ΄ αὐτὸν τὸν τάφο ἀναπαύεται ἄλλος μοναχός, τὰ δὲ λείψανα τοῦ Γέροντος Πορφυρίου κατ᾽ ἐντολήν του πρὸς τοὺς ὑποτακτικούς του, ἔχουν ἀποκρυβεῖ σὲ ἀπρόσιτο μέρος.

Τ κύρια χαρακτηριστικά του

Τὰ κύρια χαρακτηριστικά του Γέροντος Πορφυρίου σὲ ὅλη τὴν ζωὴ του ἦταν ἡ ἄκρα ταπείνωσή του, ἡ τέλεια ἀγάπη του στὸν Χριστὸ καὶ τὸν συνάνθρωπο, ἡ αἴσθησή του ὅτι ἀνήκει στὴν Ἐκκλησία, μὲ μία ἀπόλυτη ὑπακοὴ σ΄ αὐτὴν ἐν Χριστῷ καὶ μὲ μία ἀπόλυτη ἑνότητα μὲ ὅλους καὶ ἡ βίωση τῆς ἀθανασίας καὶ τῆς ἐλευθερίας ἀπὸ τὸν φόβο καὶ τὴν κόλαση ἀπὸ αὐτὴ ἐδῶ τὴ ζωή. Σ᾽ αὐτὰ πρέπει νὰ προστεθοῦν ἡ ἀγόγγυστη ὑπομονή του στοὺς ἀφόρητους πόνους, ἡ σοφὴ διάκρισή του, ἡ ἀσύλληπτη διόρασή του, ἡ ἀπέραντη φιλομάθειά του, ἡ ἐκπληκτικὴ εὐρύτητα τῶν γνώσεών του, ποὺ ἦταν καρπὸς τῆς Χάρης καὶ δῶρο Θεοῦ καὶ ὄχι ἀποτέλεσμα σπουδῆς, ἡ ἀνεξάντλητη φιλοπονία καὶ ἐργατικότητά του, ἡ ἀδιάλειπτη ταπεινὴ καὶ γιὰ τὸν λόγο αὐτὸν ἀποτελεσματικὴ προσευχή του, τὸ ἀκραιφνῶς ὀρθόδοξο, ἀλλὰ ὄχι φανατικὸ φρόνημά του, οἱ ἐπιτυχεῖς συμβουλές του, ἡ πολυμέρεια τῶν διδαχῶν του, ἡ βαθύτατη εὐλάβειά του, τὸ ἱεροπρεπέστατο τῶν ἀκολουθιῶν ποὺ τελοῦσε, καὶ ἡ μεγάλη φροντίδα του νὰ κρατηθεῖ μυστικὴ ἡ ἐκτεταμένη προσφορά του.

Τ οσιώδη

Προσπαθώντας νὰ ἐμβαθύνουμε στὰ οὐσιώδη στοιχεῖα ποὺ συγκροτοῦσαν τὴν προσωπικότητα τοῦ Γέροντος Πορφυρίου καταλήξαμε στὸ συμπέρασμα ὅτι αὐτὰ ἦταν: πρῶτον, ἡ ἔνταξή του στὴν Ἐκκλησία κατὰ ἕναν οὐσιαστικὸ καὶ ὄχι τυπικὸ τρόπο, δεύτερον, ἡ ἀπέραντη ἀγάπη του στὸν Χριστὸ καὶ δι᾽ Αὐτοῦ στὸν συνάνθρωπο, ποὺ συνοδευόταν ἀπὸ ἁγία ταπείνωση, τρίτον, ἡ βίωση τῆς ἐν Χριστῷ μυστικῆς χαρᾶς καὶ τέταρτον ἡ βίωση τῆς ἐν Χριστῷ ἀθανασίας.

α) νταξη στν κκλησία

Ὁ Γέρων Πορφύριος ἔλεγε μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς Ἁγίους ὅτι ὁ Χριστὸς πρέπει νὰ εἶναι μέσα στὴν Ἐκκλησία. Αὐτὸ σημαίνει ἑνωμένος μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους τοῦ Χριστοῦ καὶ πρὸ παντὸς μὲ τὸν ἀρχιερέα Του, ποὺ ἐπέχει τόπο καὶ τύπο Χριστοῦ. Ἀλλὰ αὐτό, τὸ νὰ εἶναι κανεὶς μέσα στὴν Ἐκκλησία δὲν εἶναι κάτι τυπικό. Αὐτὸ ἄλλωστε πρέπει νὰ σημαίνει ἡ διαθήκη του, στὴν ὁποία μᾶς εὔχεται νὰ μποῦμε στὴν ἐπίγεια ἄκτιστη Ἐκκλησία τοῦ Θεοῦ, παρ᾽ ὅλον ποὺ ἐπιφανειακὰ σκεπτόμενοι θὰ τοῦ ἀπαντούσαμε ὅτι εἴμαστε ἤδη στὴν Ἐκκλησία, ἀφοῦ εἴμαστε βαπτισμένοι.
Πράγματι εἴμεθα μέσα στὴν Ἐκκλησία, ἀλλὰ τόσο μόνο ὅσο εἶναι μέσα στὴν Ἑλλάδα ὁ ξένος ταξιδιώτης ποὺ πέρασε τὰ σύνορά της κατὰ ἕνα-δύο βήματα. Αὐτός, ἂν καὶ εἶναι στὴν Ἑλλάδα τυπικὰ καὶ οὐσιαστικὰ καὶ μπορεῖ νὰ ταξιδέψει παντοῦ σ᾽ αὐτὴν καὶ νὰ τὴ γνωρίσει ὅλη, ὅμως εἶναι σὰν νὰ μὴν εἶναι, ἀφοῦ μόνο δύο βήματα πέρασε στὸ ἔδαφός της καὶ τίποτε δὲν ξέρει ἀκόμη ἀπὸ Ἑλλάδα. Ἔτσι καὶ ὁ Χριστιανὸς ποὺ μία φορὰ πέρασε τὴν πόρτα τῆς Ἐκκλησίας καὶ μπῆκε μέσα σ΄ αὐτήν, εἶναι οὐσιαστικὰ σὰν νὰ μὴ μπῆκε, ἅμα δὲν προχωράει διαρκῶς βαθύτατα σ΄ αὐτὴν μέχρι νὰ φθάσει στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ.
Ὁ Γέροντας εἶχε δεῖ στὴν πράξη ὅτι Χάρη το Θεο νεργε μέσα στν κκλησία, ὅτι οἱ πιστοὶ πρέπει νὰ εἶναι μεταξύ τους ἑνωμένοι σὰν ἕνα σῶμα, τὸ σῶμα τοῦ Χριστοῦ, ὅτι κανεὶς δὲν μπορεῖ νὰ σωθεῖ ὅταν ζητᾶ μόνο τὴν ἀτομική του σωτηρία, ὅτι ἡ ἑνότητα ὡς αἴτημα, πόθος καὶ βίωμα τοῦ πιστοῦ εἶναι βασικὸ στοιχεῖο τῆς Ἐκκλησίας καὶ προϋπόθεση τῆς σωτηρίας καὶ ὅτι ἡ ἀγάπη, ποὺ ὠθεῖ τὴν ψυχὴ στὴν ἑνότητα, εἶναι ἀπαραίτητη, γιὰ νὰ μπεῖ κανεὶς στὴν κοινότητα ποὺ συνιστᾶ τὴν ἐπίγεια ἄκτιστη Ἐκκλησία καὶ νὰ σωθεῖ ἐκεῖ.

β) γάπη

Ἡ κινητήρια δύναμη γιὰ τὴν δημιουργία συμμετόχων στὴν ὕπαρξη καὶ στὴν χαρά, γιὰ τὴν μετάδοση τῆς ζωῆς, εἶναι ἡ ἀγάπη. Αὐτὸς ποὺ σκέπτεται ὅτι ὁ νέος ἄνθρωπος θὰ τοῦ στερήσει κάτι ἀπὸ τὴν ἄνεσή του καὶ τὴν χαρά του δὲν σκέπτεται ὅπως ὁ Θεός, ὁ ὁποῖος δημιούργησε τὸ ἀνθρώπινο Γένος, παρ΄ ὅλον ὅτι αὐτὸ Τὸν παρεπίκρανε (ἀνθρωποπαθῶς μιλώντας). Ἡ μόνη διάθεση, λοιπόν, ποὺ ἁρμόζει σὲ ἀνθρώπους πλασμένους εἰκόνα καὶ καθ᾽ ὁμοίωσιν Θεοῦ, εἶναι ἡ ἀγάπη, δηλαδὴ τὸ ἄνοιγμα τῆς καρδιᾶς στὸ ἄλλο πρόσωπο, στὸ Σὺ τοῦ Θεοῦ καὶ στὸ σὺ τοῦ συνανθρώπου.
Ὑπάρχουν πολλοὶ τρόποι μὲ τοὺς ὁποίους προσπαθεῖ ἡ Ἐκκλησία νὰ πείσει τοὺς ἀνθρώπους νὰ βαδίσουν στὸν σωστὸ δρόμο. Ὅμως βασιλικς δρόμος τς εαίσθητης, ποιητικς κα εγενικς ψυχς πού σο πεδείκνυε Γέρων Πορφύριος εναι δρόμος τς γάπης, το θείου ρωτα πρς τν ησο Χριστ κα νιδιοτέλεια, δηλαδὴ ἡ ἀδιαφορία γιὰ τὸ ἂν ἡ ἀγάπη σου στὸν Χριστὸ συνεπάγεται χαρὲς ἢ ὀδύνες. Εἶναι δρόμος γεμάτος ἀρχοντιὰ καὶ ἀνωτερότητα, χωρὶς μιζέριες, ὑπολογισμοὺς καὶ φόβους, λεβέντικος καὶ ἄξιος τοῦ θείου μεγαλείου καὶ τῆς ἀπόλυτης ἐμπιστοσύνης στὴν φιλικὴ διάθεση τοῦ Χριστοῦ, ποὺ μᾶς ἀγαπᾶ.
Αὐτὸ συνεπάγεται καὶ μία ὡραία μεθόδευση τοῦ πνευματικοῦ ἀγώνα τοῦ χριστιανοῦ, τὴν ὁποία συχνὰ-πυκνὰ καὶ μὲ πολλὰ παραδείγματα ἀνέπτυσσε. Ἂς θυμηθοῦμε μερικά:
ταν εσαι σ΄ να κατασκότεινο δωμάτιο, μ χτυπς τ σκοτάδι γι ν τ διώξεις. Δν φεύγει τσι. νοιξε τ παράθυρο στ φς, δηλαδὴ δώσου στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ καὶ τότε χωρὶς κόπο φεύγει τὸ σκοτάδι.
ταν ρχεται κακς λογισμός, μελαγχολικ σκέψη, φόβος, πειρασμς ν σ καταλάβει, μν πολεμς μαζί τους ν τ διώξεις. νοιξε τ χέρια σου στν γάπη το Χριστο κα σ παίρνει στν γκαλιά του κα χάνονται ατ μόνα τους.
ταν κπος τς ψυχς σου εναι γεμάτος γκάθια (πάθη), μν προσπαθες ν τ ξεριζώσεις κα βρίσκεσαι διαρκς τραυματισμένος κα μολυσμένος π τν σχολία σου μαζί τους. Δσε λη τ δύναμή σου στ λουλούδια τς ψυχς σου, πότισε τά, κα τότε τ᾽ γκάθια θ ξεραθον μόνα τους. Κα τ καλύτερο λουλούδι εναι γάπη σου στν Χριστό. ν ποτίσεις ατν κα ναπτυχθε, λα τ γκάθια μαραίνονται.

γ) χαρ

Ὁ Γέρων Πορφύριος ἀγαποῦσε ὅλους μὲ τὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ ποὺ εἶναι μοναδικὴ γιὰ τὸν καθένα. Ἀλλὰ ἡ πλούσια καρδιὰ τοῦ Χριστοῦ καὶ ὅσων ὁμοιώθηκαν μ᾽ Αὐτόν, μπορεῖ ν΄ ἀγαπᾶ μὲ μοναδικὸ τρόπο τὸν κάθε ἄνθρωπο, ποὺ εἶναι εἰκόνα τοῦ ἀγαπημένου Χριστοῦ. Καὶ ἡ ἀγάπη αὐτὴ ἑλκύει τὴν Θεία Χάρη, ποὺ ἐπιπίπτει στὸν ἀγαπῶντα σὰν χαρὰ μεγάλη καὶ ἀνεξάντλητη. Αὐτὸς ποὺ ἀγαπᾶ, εἶναι χαρούμενος, γιατί ἡ ἀγάπη εἶναι δόσιμο καὶ τὸ δόσιμο συνεπάγεται τὴ μακαριότητα, ὅπως εἶπε ὁ Κύριος (μακάριόν ἐστι μᾶλλον διδόναι ἢ λαμβάνειν, Πραξ. κ´35). Ἔτσι ζοῦσε ὁ Γέροντας στὴ χαρὰ ποὺ κανείς, οὔτε οἱ πόνοι οὔτε οἱ θλίψεις, δὲν ἀφαιρεῖ ἀπὸ ἐκεῖνον ποὺ εἶναι δοσμένος στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ. Ὁ Γέροντας Πορφύριος, ζώντας μέσα στὴν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ εἶχε διαπιστώσει ἐμπειρικὰ αὐτὸ ποὺ γράφει ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Εὐαγγελιστής: «ἡ τελεία ἀγάπη ἔξω βάλλει τὸν φόβον» (Α´ Ἰω. δ´18) καὶ γι΄ αὐτὸ λέει σὲ μία ἠχογραφημένη συνομιλία του μὲ ἔμφαση καὶ μὲ γεμάτη πραότητα βεβαιότητα «Ὁ φίλος, ὁ ἀδελφὸς (ὁ Χριστός)…! Πῶς τὸ φωνάζει αὐτὸ ὅμως…! καὶ πόσο…! Τί βάθος κρύβεται μέσα σ’ αὐτό…! Πολὺ βάθος! Δηλαδὴ εἶναι τὸ θάρρος. Δὲν θέλει τὸν φόβο ὁ Χριστός, δὲν τόνε θέλει τὸν φόβο!»

δ) θανασία

Ἡ νίκη πάνω στὸν θάνατο, ἡ αἴσθηση καὶ ἡ βεβαιότητα τῆς ἀθανασίας εἶναι ἕνα βίωμα κοινὸ σὲ ὅλους τοὺς Ἁγίους καὶ στὸν Γέροντα Πορφύριο. Λέγει στὴν προαναφερθεῖσα ἠχογραφημένη συνομιλία του: «Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Χριστοῦ πρέπει ν᾽ ἀγαπήσει τὸν Χριστό, κι ὅταν ἀγαπήσει τὸν Χριστὸ ἁπαλλάττεται ἀπὸ τὸν διάβολο, ἀπὸ τὴν κόλαση καὶ ἀπὸ τὸν θάνατο». Δὲν εἶναι αὐτὰ λόγια εἰπωμένα ἀπὸ κάποιον ποὺ συνέλαβε αὐτὴ τὴν ἀλήθεια μὲ τὴ σκέψη του. Εἶναι λόγια βγαλμένα ἀπὸ ἕνα ἀληθινὸ προσωπικὸ βίωμα καὶ γι᾽ αὐτὸ ἔχουν τὴν ἀξία μαρτυρίας αὐτόπτη μάρτυρα. Δὲν ἀλλάζει τὸ πράγμα ἀπὸ τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Γέροντας Πορφύριος ἀπὸ ταπείνωση καὶ βαθιὰ αἴσθηση τῆς ἀνθρώπινης ἀσθένειάς μας λέγει ὅτι δὲν ἔχει φθάσει σὲ αὐτὴ τὴν κατάσταση. Μᾶλλον ἐνισχύεται ἡ ἀξιοπιστία του, διότι δὲν εἶναι πλέον ἕνας ποὺ νομίζει ὅτι ἔφθασε κάπου. «Δὲν ἔχω φθάσει, αὐτὸ ζητάω, αὐτὸ θέλω. Καὶ στὴ σιωπή μου καὶ παντοῦ προσπαθῶ νὰ ζήσω σ΄ αὐτά. Δὲν τὰ ζῶ ὅμως, …προσπαθῶ. Δηλαδή, πῶς νὰ σοῦ πῶ, πῶς νὰ σᾶς πῶ; Δὲν ἔχω πάει σ΄ ἕνα μέρος, ἔτσι… ἢ πῆγα μία φορά, τὸ εἶδα, τώρα δὲν εἶμαι ἐκεῖ, ἀλλὰ τὸ θυμᾶμαι, τὸ λαχταράω, τὸ θέλω. Νὰ τώρα, αὐτὴ τὴ στιγμή, αὔριο, μεθαύριο, κάθε στιγμὴ μού ᾽ρχεται καὶ τὸ θέλω. Θέλω νὰ πάω ἐκεῖ, τὸ ζητάω. Δὲν εἶμαι ὅμως ἐκεῖ… Ναί, ἀλλὰ ζῶ μέσα σ΄ αὐτὴ τὴν προσπάθεια…»
Βεβαιοῖ ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὅτι τ εὑρεν τν Θεν γκειται ες τ ε Ατν ζητεν. Δὲν ὑπάρχει καλύτερη καὶ ἐγκυρότερη ἐπιβεβαίωση ὅτι ὁ Γέρων Πορφύριος βρῆκε τὸν Θεό, καὶ ὅτι ὁ δρόμος τῆς ἀγάπης ποὺ μᾶς ὑποδεικνύει εἶναι ὁ συντομότερος, ὁ ἀσφαλέστερος καὶ ὁ καλύτερος γιὰ νὰ μᾶς βρεῖ καὶ μᾶς ὁ Θεὸς καὶ νὰ περιμαζέψει τὸν καθένα μας, σὰν τὸ ἕνα ἀπολωλὸς πρόβατο, μὲ χαρὰ καὶ μὲ ἀγάπη καὶ νὰ μᾶς ὁδηγήσει ἀπὸ αὐτὴν ἐδῶ τὴ ζωὴ στὴν ἐπίγεια ἄκτιστη Ἐκκλησία Του, ποὺ εἶναι χώρα ἀγάπης, χαρᾶς, εἰρήνης καὶ ἀθανασίας.

Γένοιτο, Κύριε, δι᾽ εὐχῶν τοῦ δούλου Σου Πορφυρίου. Ἀμήν.

Πηγή: Περιοδικὸ Πεμπτουσία, Τεῦχος 2ο, Ἀπρίλιος – Ἰούλιος 2000, σελ. 134-139
(Διαδίκτυο: vatopaidi.wordpress.com).
Ἑλληνικὸς τονισμός: «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

 

 

 

, , , , , ,

Σχολιάστε

«ΧΑΡΙΤΙ ΕΣΤΕ ΣΕΣΩΣΜΕΝΟΙ»

ΑΠΟΣΤΟΛΙΚΟ ΑΝΑΓΝΩΣΜΑ ΚΓ ́ Κυριακῆς: Ἐφ. β ́ 4-10

Ἀδελφοί, ὁ Θεὸς πλούσιος ὢν ἐν ἐλέει, διὰ τὴν πολλὴν ἀγάπην αὐτοῦ ἣν ἠγάπησεν ἡμᾶς, καὶ ὄντας ἡμᾶς νεκροὺς τοῖς παραπτώμασι συνεζωοποίησε τῷ Χριστῷ· χάριτί ἐστε σεσωσμένοι· καὶ συνήγειρε καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις ἐν Χριστῶ Ἰησοῦ, ἵνα ἐνδείξηται ἐν τοῖς αἰῶσι τοῖς ἐπερχομένοις τὸν ὑπερβάλλοντα πλοῦτον τῆς χάριτος αὐτοῦ ἐν χρηστότητι ἐφ᾽ ἡμᾶς ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ. τῇ γὰρ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι διὰ τῆς πίστεως· καὶ τοῦτο οὐκ ἐξ ὑμῶν, Θεοῦ τὸ δῶρον, οὐκ ἐξ ἔργων, ἵνα μή τις καυχήσηται. αὐτοῦ γάρ ἐσμεν ποίημα, κτισθέντες ἐν Χριστῷ Ἰησοῦ ἐπὶ ἔργοις ἀγαθοῖς, οἷς προητοίμασεν ὁ Θεὸς ἵνα ἐν αὐτοῖς περιπατήσωμεν.

1. Η ΑΝΥΨΩΣΗ

Στὸ σημερινὸ ἀποστολικὸ ἀνάγνωσμα ὁ ἀπόστολος Παῦλος μέσα σὲ λίγες γραμμὲς μᾶς παρουσιάζει τὸ θαυμαστὸ σχέδιο τῆς θείας οἰκονομίας. Μᾶς περιγράφει δηλαδὴ τί ἔκανε ὁ Θεὸς γιὰ μᾶς τοὺς ἁμαρτωλοὺς καὶ ἀποστάτες ἀνθρώπους, σὲ ποιό ὕψος ἀνέβασε ἐμᾶς ποὺ ἤμασταν νεκροὶ πνευματικῶς. ὁ Θεός, λέει, ποὺ εἶναι πλούσιος σὲ ἔλεος, ἐξαιτίας τῆς πολλῆς του ἀγάπης μὲ τὴν ὁποία μᾶς ἀγάπησε, κι ὅταν ἀκόμη ἤμασταν πνευματι- κὰ νεκροὶ ἐξ αἰτίας τῶν παραβάσεών μας, μᾶς ζωοποίησε πνευματικὰ μαζὶ μὲ τὸν Χριστό. ἔχουμε σωθεῖ μὲ τὴ Χάρη τοῦ Θεοῦ καὶ ὄχι μὲ τὰ δικά μας κατορθώματα. Διότι ὁ Θεὸς μᾶς ἀνέστησε μαζὶ μὲ τὸν Χριστὸ καὶ μᾶς ἔβαλε νὰ καθίσουμε μαζί του στὰ ἐπουράνια. Καὶ ἡ ἀνάσταση καὶ ἡ ἀνύψωσή μας αὐτὴ ἔγινε μὲ τὴν ἕνωσή μας μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστό.Μέσα σὲ τρεῖς λέξεις μᾶς ἐξηγεῖ ὁ θεῖος ἀπόστολος πόσο μᾶς ἀγάπησε ὁ Θεός. «Συνεζωοποίησε τῷ Χριστῷ… καὶ συνήγειρε καὶ συνεκάθισεν ἐν τοῖς ἐπουρανίοις». Ὁ Θεὸς μᾶς ζωοποίησε, μᾶς ἀνέστησε, μᾶς ἐνθρόνισε. Τί ὅμως σημαίνουν αὐτὲς οἱ τρεῖς λέξεις; Οἱ ἄνθρωποι ἤμασταν ὅλοι νεκροὶ μὲ τὴν ἀποστασία μας καὶ τὴν ἐξαχρείωση τῆς θεϊκῆς μας εἰκόνος. Ὁ Θεὸς λοιπὸν δὲν μᾶς ἐγκατέλειψε στὴν καταστροφική μας πορεία, ἀλλὰ μᾶς ζωοποίησε. Μᾶς ἔσωσε ἀπὸ τὸν θάνατο τῆς ἁμαρτίας μὲ τὸν θάνατο τοῦ Υἱοῦ του. Καὶ φύτεψε μέσα μας τὰ σπέρματα νέας καὶ οὐράνιας πνευματικῆς ζωῆς. Μὲ τὸν θάνατο τοῦ Κυρίου νέκρωσε μέσα μας τὴν ἁμαρτία, φώτισε τὸ νοῦ μας, ζωοποίησε τὶς νεκρωμένες πνευματικές μας αἰσθήσεις. Καὶ μὲ τὴν δική του ἀνάσταση ἀνέστησε καὶ ὅλους ἐμᾶς σὲ μιὰ νέα ζωή. Ὅταν οἱ πιστοὶ εἴμαστε ἑνωμένοι μὲ τὸν ἀναστημένο Κύριο, μόνο τότε ζοῦμε κι ἐμεῖς πραγματικά, διότι ἡ ζωή μας προέρχεται ἀπὸ τὸν Χριστό. Ἐπειδὴ ἐκεῖνος ζεῖ, καὶ ἐμεῖς ζοῦμε. Καὶ ἐπειδὴ ὁ Κύριος μὲ τὴν ἀνάληψή του ἀνῆλθε στὸν οὐράνιο θρόνο καὶ ἐκάθισε καὶ ὡς ἄνθρωπος ἐκ δεξιῶν τοῦ Πατρός, μᾶς ἔδωσε ἤδη τὴν δυνατότητα μὲ τὴν δική του ἐνθρόνιση νὰ γίνουμε καὶ ἐμεῖς σύνθρονοί του, νὰ συνδοξασθοῦμε μαζί του καὶ νὰ γίνουμε πρίγκιπες τοῦ οὐρανοῦ. Σ᾽ αὐτὴν ἀκριβῶς τὴν κατάσταση ἔχουν ἤδη εἰσέλθει οἱ Ἅγιοι τῆς Ἐκκλησίας μας. Αὐτοὶ μὲ τὴν Χάρη τοῦ Θεοῦ ἤδη ἀπὸ τὴν ἐπίγεια ζωή τους ἀνυψώθηκαν ἀπὸ τὸν αἰσθητὸ κόσμο καὶ ἀναστρέφονταν μὲ τὸν οὐράνιο. Ζοῦσαν μὲ τὴν σταθερὴ προσδοκία τοῦ οὐρανοῦ. Γι᾽ αὐτὸ ἔχουν συνανυψωθεῖ καὶ συμβασιλεύουν μαζί του. Κάθονται μαζί του στὸν θρόνο του. Καὶ περιμένουν ὅλους ἐμᾶς νὰ ἀναγεννηθοῦμε, νὰ ἀναστηθοῦμε καὶ νὰ ἐνθρονισθοῦμε κι ἐμεῖς μαζί τους στὸν θρόνο τοῦ Θεοῦ. Μποροῦμε ἄραγε νὰ τὰ ἀντιληφθοῦμε ὅλα αὐτά, μποροῦμε νὰ κατανοήσουμε τί ἔχει ἑτοιμάσει ὁ Θεὸς γιὰ ὅλους ὅσους Τὸν ἀγαποῦν;

2. Η ΣΩΤΗΡΙΑ ΜΑΣ

Στὴν συνέχεια ὁ ἀπόστολος Παῦλος μᾶς ἐξηγεῖ ὅτι ἡ σωτηρία μας δὲν εἶναι δικό μας κατόρθωμα ἀλλὰ δῶρο οὐράνιο. Λέει λοιπόν: Μᾶς εὐεργέτησε τόσο πολὺ ὁ Θεός, γιὰ νὰ δείξει στοὺς ἀτελεύτητους αἰῶνες τῆς αἰωνιότητος τὸν ὑπερβολικὸ πλοῦτο τῆς Χάριτός του. Διότι «τῇ χάριτί ἐστε σεσωσμένοι», μὲ τὴν Χάρη του ἔχουμε σωθεῖ. Καὶ ἡ σωτηρία μας αὐτὴ δὲν προῆλθε ἀπὸ μᾶς· δῶρο Θεοῦ εἶναι αὐτό. Δὲν σωθήκαμε μὲ τὰ δικά μας ἔργα, γιὰ νὰ μὴν ἔχει κανεὶς τὸ δικαίωμα νὰ καυχηθεῖ. Διότι δικό του δημιούργημα εἴμαστε, γιὰ νὰ μένουμε ἑνωμένοι μὲ τὸν Ἰησοῦ Χριστὸ καὶ νὰ κάνουμε καλὰ ἔργα, γιὰ τὰ ὁποῖα μᾶς προετοίμασε ὁ Θεός, ὥστε μ᾽ αὐτὰ νὰ πορευθοῦμε στὴν ὑ̔πόλοιπη ζωή μας. Αὐτὸ λοιπὸν ποὺ τονίζει ἰδιαιτέρως ὁ ἀπόστολος Παῦλος εἶναι ὅτι οἱ πιστοὶ δὲν σωθήκαμε μὲ τὴν δική μας προσπάθεια. Δὲν θὰ μπορούσαμε ποτὲ νὰ τὸ κατορθώσουμε αὐτὸ μόνοι μας, διότι ἤμασταν νεκροί. Τὴν σωτηρία μᾶς τὴν χάρισε ὁ ἴδιος ὁ Κύριος. Μᾶς προκαλεῖ ὅμως ἐντύπωση ὅτι ὁ ἀπόστολος Παῦλος παρουσιάζει τὴν σωτηρία μας αὐτὴ ὡς τετελεσμένη, ἐνῶ ἐμεῖς εἴμαστε ἀκόμη στὴ γῆ καὶ παλεύουμε. Γιατί συμβαίνει αὐτό; Διότι ἡ σωτηρία μας ὡς δυνατότητα εἶναι ἤδη μία πραγματικότητα. Ὁ Χριστὸς ἔκανε ὅλα ὅσα χρειαζόμασταν ἐμεῖς γιὰ νὰ σωθοῦμε. Ἔτσι ἡ δυνατότητα τῆς σωτηρίας μας εἶναι βέβαιη καὶ δεδομένη. Ὅμως ὁ καθένας μας ξεχωριστὰ θὰ πρέπει νὰ ἀγωνισθεῖ γιὰ νὰ κατακτήσει τὴν σωτηρία τῆς ψυχῆς του. Οἱ ἱεροὶ ἑρμηνευτὲς παρουσιάζουν τὴν μεγάλη αὐτὴ ἀλήθεια μὲ μία εἰκόνα. Λένε ὅτι ὁ Χριστὸς μᾶς ἔσωσε ἀπὸ τὸ ναυάγιο, ὅμως ἐμεῖς δὲν ἔχουμε φτάσει ἀκόμη στὸ λιμάνι. Εἴμαστε σωσμένοι, ἀλλὰ ἡ τρικυμία ἐξακολουθεῖ καὶ τὸ πλοῖο μας ἀκόμη κλυδωνίζεται. Γι᾽ αὐτὸ λοιπὸν θὰ πρέπει νὰ παλέψουμε σκληρὰ μὲ τὰ κύματα, νὰ ἀγωνιστοῦμε πολύ, νὰ προσφέρουμε τὸν κόπο μας καὶ τὴν διάθεσή μας. Καὶ νὰ ἀξιοποιήσουμε ὅλα τὰ μέσα ποὺ μᾶς προσφέρει ὁ Χριστὸς γιὰ νὰ φτάσουμε στὸ οὐράνιο λιμάνι. Μέσα στὴν Χάρη τῶν ἱερῶν Μυστηρίων νὰ πορευόμαστε, ἔχοντας διαρκῶς στραμμένο τὸ νοῦ καὶ τὴν καρδιά μας στὴν οὐράνια πατρίδα μας. Ἐκεῖ μᾶς περιμένει ὁ Κύριος γιὰ νὰ μᾶς δώσει τὸ στεφάνι τῆς νίκης καὶ νὰ μᾶς καταστήσει μετόχους τῆς Βασιλείας του.

ΠΗΓΗ: περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ», τ. 2009/15.10.2010
Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»

,

Σχολιάστε