Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Θεῖες ἐντολές

ΑΣΚΗΣΗ καὶ ΙΕΡΑΡΧΙΑ (Μητροπ. Ναυπάκτου Ἱερόθεος)

Ἄσκηση καὶ ἱεραρχία 

τοῦ Μητροπ. Ναυπάκτου καὶ Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

Ἀπομαγνητοφωνημένη Ὁμιλία κατά τόν Ἑσπερινό τῆς Συγχωρήσεως,
στόν Ἱερό Μητροπολιτικό Ναό Ἁγίου Δημητρίου Ναυπάκτου,
10 Μαρτίου 2019

ΠΗΓΗ: parembasis.gr

[…]

.             Ἐφέτος ἔχουμε καθιερώσει νά ἀσχοληθοῦμε μέ τό θέμα τῆς ἀσκήσεως, γιά τό τί ἀκριβῶς εἶναι ἡ ἄσκηση μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καί ὁ καθένας θά ἀναπτύσση μέ τόν δικό του τρόπο μιά ἰδιαίτερη πλευρά τοῦ θέματος αὐτοῦ.
.             Αὐτό εἶναι πάρα πολύ σημαντικό νά λέγεται, διότι τίποτα δέν γίνεται ἀπροϋποθέτως μέσα στήν Ἐκκλησία, ὅπως καί γενικότερα ὅ,τι κάνει κανείς στήν ζωή του χρειάζεται νά ὑπάρχη προϋπόθεση. Γιά νά ἀποκτήση κανείς τήν ἀνθρώπινη γνώση καί σπουδή προϋπόθεση εἶναι ὁ ἀγώνας, ἡ ἄσκηση, ἡ προσπάθεια τήν ὁποία θά καταβάλη, προκειμένου νά ἀποκτήση τήν ἀνθρώπινη γνώση. Αὐτό ἀκριβῶς γίνεται καί μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας. Τίποτα δέν γίνεται ἀπροϋποθέτως. Εἶναι ἡ ἀνάγκη αὐτό νά λέγεται σήμερα γιατί, ὅσο περνᾶ ὁ καιρός τόσο καί περισσότερο ἀκούγονται διάφοροι πού ὁμιλοῦν καί κηρύττουν μέσα στήν Ἐκκλησία ἐν ὀνόματι τῶν Ἐπισκόπων, ἐν ὀνόματι γενικότερα τοῦ Χριστοῦ, καί ἰσχυρίζονται ἀπόψεις πού εἶναι ἀκατανόητες καί ἀπαράδεκτες ἀπό ἐκκλησιαστικῆς ἀπόψεως. Ὁμιλοῦν, γιά παράδειγμα, γιά τήν χαρά, ὁμιλοῦν γιά τόν γάμο, ὁμιλοῦν γιά τήν χριστιανική ζωή, ὁμιλοῦν γιά τήν θεία Λειτουργία, γιά τήν θεία Κοινωνία τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά αὐτό τό κάνουν ἐντελῶς συναισθηματικά καί ἀνθρώπινα, ἐντελῶς ἐξωτερικά. Ὅμως δέν μπορεῖ νά ὁμιλῆ κανείς γιά τά θέματα αὐτά παραθεωρώντας τήν ἄσκηση. Ἄρα ἡ ἄσκηση εἶναι ἀπαραίτητη μέσα στήν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας.Τό θέμα, τό ὁποῖο μέ μεγάλη συντομία θά παρουσιάσω στήν ἀγάπη σας σήμερα, ἔχει ἀνακοινωθῆ, εἶναι: «Ἄσκηση καί ἱεραρχία».

1.Τί εἶναι ἡ ἄσκηση

.             Ὁμιλώντας γιά ἄσκηση ἐννοοῦμε τήν γυμναστική, τήν ἐκγύμναση τῆς λογικῆς καί τοῦ σώματος καί αὐτό εἶναι ἀπαραίτητο γιά ὅλους. Γιά παράδειγμα, ὁ ἀθλητής γιά νά ἐπιτύχη τά μεγάλα ρεκόρ, πρέπει νά κάνη πολύ μεγάλη ἄσκηση καί γυμναστική, νά ἀσκῆται ἐπί πολλές ὧρες τήν ἡμέρα. Καί ἄν θέλη νά συμμετάσχη στούς Ὀλυμπιακούς Ἀγῶνες, τότε χρειάζεται ὁπωσδήποτε ὀκτώ ὧρες τήν ἡμέρα νά γυμνάζεται κάτω ἀπό τήν καθοδήγηση ἑνός ἱκανοῦ καί πεπειραμένου προπονητοῦ.
.             Ὁ στρατιώτης προκειμένου νά ἐπιτύχη στόν ἀγώνα τόν ὁποῖο κάνει καί νά ἐπιφέρη καρπούς καί ἀποτελέσματα, γιά νά διατηρήση τήν ἀκεραιότητα τῆς πατρίδας μας, πρέπει καί ἐκεῖνος νά ἀσκῆται καθημερινῶς μέ τά γυμνάσια, ὥστε νά ἀποκτήση τήν ἱκανότητα νά ἀντιμετωπίση τά προβλήματα πού θά ἀνακύψουν.
.             Ὁ ἐπιστήμονας προκειμένου νά ἀποκτήση τήν ἀνθρώπινη γνώση, καί κυρίως ὁ ἐρευνητής, πρέπει νά παραμείνη πολλές ὧρες στά ἐργαστήρια, γιά νά κάνη ἔρευνα πού θά βοηθήση τούς ἀνθρώπους καί θά τούς ἀπαλλάξη ἀπό κάποιες ἀσθένειες, πού ἔρχονται στήν ζωή μας.
.             Ἔτσι ἀκριβῶς καί ὁ Χριστιανός πρέπει νά ἀσκῆται. Τό βλέπουμε αὐτό διάχυτα μέσα στήν Ἁγία Γραφή καί σέ ὅλη τήν παράδοση τῆς Ἐκκλησίας μας. Λέγει ὁ Ἀπόστολος Παῦλος: «Ἐάν δέ καί ἀθλῇ τις, οὐ στεφανοῦται, ἐάν μή νομίμως ἀθλήσῃ» (Β΄ Τιμ. β΄, 5). Ἐδῶ πρόκειται περί πνευματικῆς ἀθλήσεως. Καί ἀναφέρει παραδείγματα ἀπό τόν ἀθλητή, ὁ ὁποῖος πρέπει νά ἀγωνιστῆ νομίμως γιά νά ἀνταποκριθῆ στό ἔργο τό ὁποῖο ἐπιτελεῖ.
.             Ὁ ἴδιος ὁ Χριστός εἶπε στούς Ἀποστόλους: «Ὁ ἀκούων ὑμῶν ἐμοῦ ἀκούει, καί ὁ ἀθετῶν ὑμᾶς ἐμέ ἀθετεῖ» (Λουκ. ι΄, 16). Ἐκεῖνος πού ἀκούει ἐσᾶς, δηλαδή αὐτά πού θά διδάσκετε, ἐκεῖνος ἀκούει ἐμένα, καί ἐκεῖνος πού ἀθετεῖ ἐσᾶς, θά ἀθετήση ἐμένα. «Ἐάν ἀγαπᾶτέ με, τάς ἐντολάς τάς ἐμάς τηρήσατε» (Ἰω. ιδ΄, 15). Αὐτή εἶναι μία καθημερινή ἄσκηση τήν ὁποία κάνουμε, γιά νά τηροῦμε τό θέλημα τοῦ Θεοῦ στήν ζωή μας.
.             Ὁπότε, ὅταν μιλᾶμε γιά ἄσκηση, ἐννοοῦμε τήν τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ. Ἔχουμε μπροστά μας τόν Χριστό, ὁ Ὁποῖος μᾶς φανέρωσε τήν ἀλήθεια, εἶναι τό πρότυπό μας, εἶναι τό ἀρχέτυπο τῆς δημιουργίας μας, εἶναι ἐκεῖνος πού μᾶς ἀναδημιούργησε, ὁ Ὁποῖος ἐνηνθρώπησε, μᾶς ἔδωσε ἐντολές τί πρέπει νά κάνουμε καί πῶς πρέπει νά ἐφαρμόσουμε αὐτές τίς ἐντολές. Αὐτή ἀκριβῶς εἶναι ἡ ἄσκηση μέσα στήν Ἐκκλησία μας.

2. Τί εἶναι ἡ ἱεραρχία

.             Ἡ λέξη ἡ ἱεραρχία σημαίνει ὅτι ὑπάρχει μία διαβάθμιση, μία ἱεράρχηση τῶν ἔργων τά ὁποῖα ἐπιτελοῦμε, μία ἱεράρχηση τῶν διαφόρων ἀξιῶν καί κατηγοριῶν. Παντοῦ σέ ὅλα τά στρώματα της κοινωνίας ὑπάρχει μία ἱεράρχηση, ὅπως καί στόν στρατό ὑπάρχουν οἱ ἀξιωματικοί μέ διάφορους βαθμούς, καί οἱ στρατιῶτες. Ἄρα λέμε ὅτι στόν στρατό ὑπάρχει μία ἱεραρχία, δέν μπορεῖ κανείς νά κάνη ὅ,τι θέλει. Μέ αὐτήν τήν ἔννοια, λοιπόν, ἡ ἱεραρχία εἶναι μία διαβαθμισμένη ὀργάνωση, ἡ ὁποία δομεῖται σέ ἀνώτερους καί κατώτερους στρατιωτικούς. Αὐτό σημαίνει ἱεραρχία.
.             Συνήθως σήμερα ὅταν μιλᾶμε γιά ἱεραρχία στήν Ἐκκλησία, ὁ νοῦς μας πηγαίνει στήν συνάντηση ὅλων τῶν Μητροπολιτῶν πού γίνεται, γιά νά λύσουν διάφορα θέματα, ἡ σύγκληση τῆς Ἱεραρχίας, ἀλλά δέν εἶναι μόνο αὐτό ἱεραρχία, εἶναι αὐτό πού εἶπα προηγουμένως, ἡ διαβάθμιση τῆς κλίμακος πού δομεῖται σέ ἀνώτερους καί κατώτερους.
Φυσικά θά ὁμιλήσω στήν συνέχεια γιά τήν ἱεραρχία, ἔχοντας ὑπ’ ὄψη μου αὐτά πού ἔγραψε ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, ὁ μεγάλος αὐτός ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας μας, ὁ ὁποῖος, μεταξύ τῶν ἄλλων ἔργων, ἔχει γράψει καί δύο κείμενα πού τά τιτλοφορεῖ τό ἕνα «περί οὐρανίου ἱεραρχίας», πού παρουσιάζει τήν ἱεραρχία πού ὑπάρχει στόν οὐράνιο κόσμο, τούς ἀγγέλους, καί τό ἄλλο «περί ἐκκλησιαστικῆς ἱεραρχίας», ὅτι δηλαδή καί μέσα στήν Ἐκκλησία ὑπάρχει μία ἱεραρχία.
.             Ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης ὅταν μιλᾶ γιά τήν ἱεραρχία, λέγει ὅτι ἱεραρχία εἶναι μία ἱερή πολιτεία, ἡ ὁποία λειτουργεῖ ἱεραρχικῶς καί θεαρχικῶς. Πρῶτα-πρῶτα λετουργεῖ ἱεραρχικῶς, δηλαδή ὑπάρχει μία διαβάθμιση, αὐτό πού εἶπα προηγουμένως. Στήν οὐράνια ἱεραρχία ὑπάγονται οἱ ἄγγελοι καί οἱ ἀρχάγγελοι, καί στήν ἐκκλησιαστική ἱεραρχία εἶναι ἡ διάκριση μεταξύ τῶν πιστῶν καί τῶν Κληρικῶν. Κάτω ἀπό τούς κληρικούς εἶναι οἱ πιστοί τῆς Ἐκκλησίας σέ διάφορες κατηγορίες, εἶναι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι καθαίρονται, φωτίζονται καί τελειοῦνται. Καί κάτω ἀπό τούς πιστούς ὑπάρχουν οἱ τάξεις τῶν κατηχουμένων.
.             Ὑπάρχει, δηλαδή, μία ἱεραρχία, εἶναι ἡ ἱερά πολιτεία, τό «θεῖο κάστρο», τό ὁποῖο λειτουργεῖ ἱεραρχικῶς, ἀλλά ταυτόχρονα λειτουργεῖ καί θεαρχικῶς. Θεαρχικῶς σημαίνει ὅτι εἶναι ὁ Θεός ὁ ὁποῖος ἔβαλε αὐτήν τήν τάξη μέσα στήν Ἐκκλησία, φυσικά ἀνάλογα μέ τό πῶς ἀνταποκρίνονται καί οἱ ἄνθρωποι στήν ἐνέργειά Του.
.             Ἄρα ὁ Θεός ὁ ἴδιος εἶναι ἡ θεαρχία, εἶναι ἡ ἀρχή τῆς θεώσεως ὅλων ἐκείνων πού εἶναι μέσα στήν Ἐκκλησία καί ἀνταποκρίνονται σέ αὐτό τό ἔργο. Ὁ Θεός, λέγει ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, εἶναι τό «θεοπρεπές κάλλος», εἶναι ἡ θεοπρέπεια, εἶναι ἡ ὀμορφιά αὐτή πού «μεταδίδει ἀπό τό φῶς του σέ κάθε ὄν κατά τήν ἀξία του».
.             Νά σκεφθῆτε τόν ἥλιο, ὁ ὁποῖος ἔχει τήν λάμψη, τήν ὀμορφιά του καί στέλνει τίς ἀκτίνες του καί ὁ καθένας κατά ἀναλογία παίρνει τό φῶς ἀπό τόν ἥλιο. Στήν ἐκκλησιαστική, ὅμως, ἱεραρχία ὁ Θεός εἶναι ὁ ἥλιος τῆς δικαιοσύνης καί ἔχει τό «θεοπρεπές κάλλος».

3. Τά «μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως»

.             Ἀπό τά προηγούμενα φαίνεται ὅτι ἱεραρχία εἶναι «μιά εἰκόνα τῆς θεαρχικῆς ὡραιότητος, ἡ ὁποία (θεαρχική ὡραιότητα) τελεῖ τά μυστήρια τῆς ἐλλάμψεώς της καί τά τελεῖ μέ ἱεραρχικές τάξεις καί μέ ἐπιστῆμες».
.             Ἐδῶ ἔχει πάρα πολύ μεγάλη σημασία αὐτή ἡ φράση τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτου, ὅτι ἡ ἱεραρχία εἶναι ἡ εἰκόνα τῆς θεαρχικῆς ὡραιότητος ἡ ὁποία τελεῖ τά μυστήρια τῆς ἐλλάμψεώς της.
.             Σήμερα ἐμεῖς μιλοῦμε γιά μυστήρια καί ἐννοοῦμε τήν Βάπτιση, τό Χρίσμα, τήν θεία Εὐχαριστία, τόν γάμο, τήν ἱερωσύνη κλπ. Βεβαίως, αὐτά εἶναι τά μυστήρια τῆς Ἐκκλησίας μέ τά ὁποῖα μεταδίδεται ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ στούς ἀνθρώπους. Ὅμως, ὁ ἅγιος Διονύσιος προχωρεῖ βαθύτερα καί λέγει ὅτι μέσα στήν ἐκκλησιαστική ἱεραρχία ὑπάρχουν «τά μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως», ἐπί τῇ βάσει τῶν ὁποίων γίνονται τά ἄλλα μυστήρια μέσα στήν Ἐκκλησία. Καί αὐτά «τά μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως», δηλαδή τά μυστήρια τοῦ φωτός, αὐτά γίνονται μέ τίς ἱεραρχικές τάξεις καί τίς ἐπιστῆμες.
.             Τί εἶναι αὐτή ἡ ἱεραρχική τάξη μέσα στήν Ἐκκλησία; Εἶναι φυσική καταγωγή; Φυσικά ὄχι. Ποιές εἶναι οἱ τάξεις μέσα στήν Ἐκκλησία;
.             Λέγει ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης ὅτι «τάξη ἱεραρχίας εἶναι ἄλλοι νά καθαίρωνται καί ἄλλοι νά καθαίρουν», εἶναι ἐκεῖνοι πού καθαρίζονται καί ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιτετραμμένοι στό νά καθαρίζουν. «Ἄλλοι νά φωτίζωνται καί ἄλλοι νά φωτίζουν, ἄλλοι νά τελειώνωνται καί ἄλλοι νά τελειώνουν» αὐτούς πού ἐπιδέχονται τήν τελείωση.
.             Φαίνεται καθαρά ὅτι τά μυστήρια γιά τά ὁποῖα κάνει λόγο ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης εἶναι «τά μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως», τά μυστήρια τά ὁποῖα ἐνεργεῖ ἡ Χάρη τοῦ Θεοῦ καί δημιουργεῖ τήν κάθαρση, τόν φωτισμό καί τήν θέωση. Αὐτή εἶναι ἡ ἱεραρχική τάξη μέσα στήν Ἐκκλησία.
.             Ἔτσι, αὐτά «τά μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως» μέσα στήν Ἐκκλησία γίνονται ὄχι μόνον μέ τίς ἱεραρχικές τάξεις, ἀλλά καί μέ τήν ἐπιστήμη. Ὅταν ὁ ἅγιος Διονύσιος κάνει λόγο γιά «ἐπιστήμη», ἐννοεῖ τήν γνώση καί ὄχι τήν γνώση τήν διανοητική, ἀλλά ἐννοεῖ τήν πνευματική γνώση, ἀλλά συγχρόνως ἐννοεῖ καί τήν ἄσκηση. Ὅταν μιλᾶμε γιά ἐπιστήμη εἶναι καί ἡ γνώση καί ἡ ἄσκηση, προκειμένου νά ἐπιτύχη κανείς τήν ἐπιστήμη.
.             Συνεπῶς, αὐτή εἶναι ἡ ἱεραρχία. Ὁ Θεός εἶναι τό «θεοπρεπές κάλλος», ἡ ὀμορφιά, ὁ ἄκτιστος ἥλιος πού στέλλει τίς ἀκτίνες του καί ἐμεῖς φωτιζόμαστε καί λαμβάνουμε αὐτήν τήν Χάρη καί τόν φωτισμό.

4. Ἱεραρχία καί ἐνανθρώπηση

.             Αὐτή ἡ ἱεραρχία συνδέεται καί μέ τήν ἐνανθρώπηση τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ. Ἔχουμε τόν ἥλιο πού φωτίζει τούς πλανῆτες ἀνάλογα μέ τήν δυνατότητα πού ἔχει κάθε ἕνας ἀπό αὐτούς καί ἔχουμε καί τόν ἄκτιστο ἥλιο, τόν Υἱό καί Λόγο τοῦ Θεοῦ, ὁ ὁποῖος ἔγινε ἄνθρωπος.
.             Φαντάζεστε κάποτε ὁ αἰσθητός ἥλιος πού φωτίζει ὅλο τό πλανητικό μας σύστημα νά μετακινηθῆ καί νά ἔλθη μέσα στήν γῆ, νά ἔλθη μέσα στό σπίτι μας; Φοβερό! Καί ὅμως ὁ ἄκτιστος ἥλιος, δηλαδή ὁ Ἥλιος τῆς Δικαιοσύνης, ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ προσέλαβε τήν ἀνθρώπινη φύση καί ἔγινε ὁ ἄνθρωπος. Αὐτήν τήν ἐνανθρώπηση ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης τήν ὀνομάζει «θεοπλαστία». Δηλαδή, «θεοπλαστία», εἶναι ἡ ἐνανθρώπηση τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, μέ τήν ὁποία ὁ Θεός θέωσε τήν ἀνθρώπινη φύση καί δίνει στόν ἄνθρωπο τήν δυνατότητα καί ἐκεῖνος νά θεωθῆ, νά ἁγιασθῆ. Μέ τήν ἐνανθρώπησή Του ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ δέν εἶναι μόνον ἄνθρωπος, ἀλλά εἶναι ὑπέρ τούς ἀνθρώπους καί κατά τούς ἀνθρώπους, ἐπειδή ἔχει τήν ἀνθρώπινη φύση καί εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχήν φιλάνθρωπος, ὄχι ἁπλῶς ἄνθρωπος, ἀλλά φιλάνθρωπος.
.             Καί ὁ Χριστός, λέγει ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, μέ τήν ἐνανθρώπησή Του ἀσκεῖ στήν ἱεραρχία μία καινούργια ἐνέργεια. Πρίν τήν ἐνανθρώπηση ὁ Θεός φώτιζε ὅλον τόν κόσμο, τώρα ὅμως μέ τήν ἐνανθρώπηση ἀσκεῖ μία καινούργια ἐνέργεια καί αὐτήν τήν ἐνεργεια τήν ὀνομάζει «θεανδρική ἐνέργεια», ὄχι ὅμως μέ τήν ἔννοια ὅτι τό πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ ἔχει μόνο μία ἐνέργεια, ἐνῶ ἔχει δύο φύσεις.
.             Ἄν διαβάση κανείς τά συμφραζόμενα, θά δῆ ὅτι ἡ «θεανδρική ἐνέργεια» εἶναι μία καινούργια ἐνέργεια μέσα ἀπό τήν ἴδια τήν θεαρχία. Δηλαδή, τώρα ἡ θεαρχία δέν εἶναι ἔξω ἀπό τόν κόσμο, ἀλλά εἰσέρχεται μέσα στόν κόσμο, μέ τήν ἐνανθρώπηση τοῦ Υἱοῦ καί Λόγου τοῦ Θεοῦ καί προσφέρει αὐτήν τήν ἐνέργεια καί τόν φωτισμό σέ ὅλη τήν κτίση, ἰδιαίτερα στούς ἀνθρώπους.
Αὐτή, λοιπόν, εἶναι ἡ ἱεραρχία κατά τόν ἅγιο Διονύσιο τόν Ἀρεοπαγίτη.

5. Τί κάνει ἡ ἱεραρχία μέ τά «μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως»

.             Ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης λέγει ὅτι ἡ ἱεραρχία «καθιστᾶ τούς θιασῶτες του θεῖα ἀγάλματα». Ὅταν κάνουμε λόγο γιά ἀγάλματα, ἐννοοῦμε κάτι τό ὁποῖο μᾶς προκαλεῖ ἀγαλλίαση, χαρά, τό βλέπουμε καί χαιρόμαστε, ἀγαλλόμαστε, ὁπότε αὐτό πού μᾶς προξενεῖ τήν ἀγαλλίαση λέγεται ἄγαλμα. Λέγει, λοιπόν, ὁ ἅγιος: «Καθιστᾶ τούς θιασῶτες του θεῖα ἀγάλματα», δηλαδή τούς φωτίζει καί γίνονται καί ἐκεῖνοι ἀντικείμενα ἀγαλλιάσεως, τούς καθιστᾶ «πεντακάθαρους καί ἀκηλίδωτους καθρέπτες», γίνονται καθρέπτες πεντακάθαροι καί ἀκηλίδωτοι, ὁπότε ὅταν φωτίζονται, γίνονται ὁλόλαμπροι. Ἔτσι, καθιστᾶ τούς θια-σῶστες του πεντακάθαρους καθρέπτες «δεκτικούς τῆς ἀρχίφωτης καί θεαρχικῆς ἀκτίνας πού γεμίζουν οἱ ἴδιοι ἀπό τήν ἱερά αἴγλη πού τούς δίνεται καί τήν ἀντανακλοῦν ἀφθόνως στούς ἑπομένους σύμφωνα μέ τούς ἱερούς θεσμούς».
.             Ὑπάρχει τάξη μέσα στήν Ἐκκλησία, ὁπότε ἕνας δέχεται τίς ἀκτίνες τῆς θεαρχίας, τίς ἀκτίνες τοῦ Θεοῦ, εἶναι λαμπρότατος καθρέπτης, ἄγαλμα θεῖο, καί ἐφ’ ὅσον εἶναι καθρέπτης ἱερότατος, στήν συνέχεια μεταδίδει αὐτήν τήν αἴγλη καί τήν ὀμορφιά καί στήν ἑπόμενη τάξη. Ἔτσι, θεώνει τούς μέν, ἐκεῖνοι μεταδίδουν σέ αὐτούς πού εἶναι στόν φωτισμό καί αὐτοί πού εἶναι στόν φωτισμό μεταδίδουν αὐτήν τήν χάρη, ἐνέργεια καί ἀγλαΐα, σέ ἐκείνους οἱ ὁποῖοι καθαρίζονται καί εἶναι στήν τάξη τῶν καθαιρομένων.
.             Βλέπετε, λοιπόν ποιά εἶναι τά μυστήρια μέσα στήν Ἐκκλησία. Τά πραγματικά μυστήρια εἶναι αὐτά πού προκαλεῖ ἡ Θεαρχία, δηλαδή ὁ ἴδιος ὁ Θεός πού εἶναι ἡ ἀρχή τῆς θεώσεως καί ἐκπέμπει αὐτές τίς ἀκτίνες καί ἀνάλογα μέ τήν κατάσταση στήν ὁποία βρίσκεται ὁ ἄνθρωπος ἐλλάμπεται καί μετά ἀκτινοβολεῖ αὐτήν τήν ἔλλαμψη καί στούς ἄλλους.

6. Ποιός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ἱεραρχίας

.             Στό σημεῖο αὐτό θέλω νά συνδέσω τήν ἱεραρχία μέ τήν ἄσκηση. Ποιός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ἱεραρχίας; Γιατί ὑπάρχει αὐτή ἡ ἱεραρχία;
Λέγει ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης: «Οὗτος ἐστίν τῆς καθ’ ἡμᾶς ἱεραρχίας σκοπός», δηλαδή αὐτός εἶναι ὁ σκοπός τῆς δικῆς μας ἱεραρχίας. Ποιός; «Ἡ πρός Θεόν ἡμῶν, ὡς ἐφικτόν, ἀφομοίωσίς τε καί ἕνωσις». Ὁ σκοπός τῆς δικῆς μας ἱεραρχίας εἶναι, κατά τό ἐφικτόν, ὅπως εἶναι δυνατόν, ἡ ἀφομοίωση μέ τόν Θεό καί ἡ ἕνωση μέ τόν Θεό. Αὐτός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ἱεραρχίας.
.             Καί πῶς ἐπιτυγχάνεται καί πραγματοποιεῖται αὐτός ὁ σκοπός τῆς ἱεραρχίας; «Ταύτης δέ ὡς τά θεῖα διδάσκει Λόγια», πού εἶναι ἡ Ἁγία Γραφή, Παλαιά καί Καινή Διαθήκη, «ταῖς τῶν σεβασμιωτάτων ἐντολῶν ἀγαπήσεσι καί ἱερουργίαις μόνως τευξόμεθα».
.             Πρέπει νά γίνη μιά μικρή ἀνάλυση αὐτοῦ τοῦ χωρίου πού εἶναι καταπληκτικό.
.             Ὅποιος διαβάζει τά ἔργα τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ καί μάλιστα τό πῶς ἀντικρούει τόν Βαρλαάμ, θά δῆ ὅτι χρησιμοποιεῖ πολλές φορές αὐτό τό χωρίο τοῦ ἁγίου Διονυσίου τοῦ Ἀρεοπαγίτου, γιατί ἤθελε νά πῆ στόν Βαρλαάμ ὅτι δέν εἶναι ἡ φιλοσοφία ἐκείνη πού ἁγιάζει τόν ἄνθρωπο. Ὁ Βαρλαάμ ἰσχυριζόταν ὅτι οἱ φιλόσοφοι ἔχουν τήν γνώση τοῦ Θεοῦ, τήν ὁποία ἀποκτοῦν μέ τήν φιλοσοφία. Ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς λέγει ὅτι δέν εἶναι οἱ φιλόσοφοι πού ἀποκτοῦν τήν ἀληθινή γνώση τοῦ Θεοῦ, ἀλλά αὐτοί πού μετέχουν τῶν θείων, αὐτοί πού τηροῦν τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ.
.             Μάλιστα, ὁ ἅγιος Διονύσιος ὁ Ἀρεοπαγίτης, ὅταν ἀναφέρεται σέ αὐτό τό χωρίο, χρησιμοποιεῖ μία παραπομπή ἀπό τόν λόγο τοῦ Χριστοῦ πού λέγει ὅτι ἐκεῖνος πού ἀγαπᾶ τόν λόγο μου, «καί ὁ πατήρ μου ἀγαπήσει αὐτόν καί πρός αὐτόν ἐλευσόμεθα καί μονήν παρ’ αὐτῷ ποιήσομεν» (Ἰω. ιδ΄, 23). Ἐκεῖνος πού ἀγαπᾶ τόν λόγο μου, καί τηρεῖ τίς ἐντολές μου, ἐκεῖνος θά ἀγαπηθῆ ἀπό τόν Πατέρα μου καί θά ἔλθουμε μαζί μέ τόν Πατέρα μου καί τό Ἅγιο Πνεῦμα καί θά μείνουμε μέσα του.
.             Ἄρα, λοιπόν, ἐδῶ φαίνεται ποιός εἶναι ὁ σκοπός τῆς ἱεραρχίας ποιός εἶναι ὁ σκοπός τῆς Ἐκκλησίας, ἡ ὁποία Ἐκκλησία ζῆ καί βιώνει τό μυστήριο τοῦ Θεοῦ ἱεραρχικῶς καί θεαρχικῶς. Ποιός, λοιπόν, εἶναι ὁ σκοπός τῆς Ἱεραρχίας; Τό ἐπαναλαμβάνω: «Ταύτης (τῆς ἑνώσεως μέ τόν Θεό) ὡς τά θεῖα διδάσκει Λόγια, ταῖς τῶν σεβασμιωτάτων ἐντολῶν ἀγαπήσεσιν καί ἱερουργίαις μόνως τευξόμεθα».
.             Ἐδῶ κάνει λόγο γιά τό πῶς κανείς ἁγιάζεται. Καί πρῶτα ἀναφέρει τό «μόνως», πού εἶναι ὁ μοναδικός τρόπος, ἡ ἀποκλειστικότητα, ἀποκλειστικά καί μόνο. Καί ποιός εἶναι αὐτός ὁ τρόπος; Ἡ τήρηση τῶν σεβασμιωτάτων ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ. Ἐδῶ ὁμιλεῖ γιά τίς «σεβασμιώτατες ἐντολές», πού σημαίνει ἔχει ἀπόλυτο σεβασμό στίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ.
.             Ἀλλά πῶς θά τηροῦμε τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ; Λέγει «ἀγαπήσεσιν καί ἱερουργίαις», μέ τό νά ἀγαπᾶμε τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, ὄχι νά τό κάνουμε βαρετά, ἀλλά νά ἀγαπᾶμε τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ καί νά ἱερουργοῦμε, μέ μία ἔννοια νά ἀφήνουμε τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ νά ἱερουργοῦν μέσα μας. Γιατί οἱ ἐντολές τοῦ Χριστοῦ ἔχουν ἐνέργεια καί ὅταν κανείς τηρῆ τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, τότε λαμβάνει τήν ἐνέργεια τοῦ Χριστοῦ καί αὐτή ἡ ἐνέργεια τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἐνέργεια τοῦ Τριαδικοῦ Θεοῦ καί ἡ ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ εἰσέρχεται μέσα μας καί μᾶς ἁγιάζει, ὅταν κάνουμε ὑπακοή στό θέλημα τοῦ Θεοῦ καί λέμε: «Τό θέλει ὁ Θεός νά τό κάνω ἔτσι;», «ὅ,τι πεῖ ὁ Θεός».
.             Ὅταν τό κάνουμε αὐτό, δέν εἶναι ὅτι ἁπλῶς ἐφαρμόζουμε κάτι ἐξωτερικό, ἀλλά εἰσέρχεται μέσα στήν ὕπαρξή μας ἡ ἐνέργεια τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ. Καί αὐτή εἶναι ἡ ἄσκηση. Αὐτή εἶναι ἡ χριστιανική ἐπιστήμη, κατά τόν ἅγιο Διονύσιο τόν Ἀρεοπαγίτη.
.             Ὅταν λέμε ἐντολές τοῦ Θεοῦ, τί ἐννοοῦμε; Μᾶς λέγει ὁ Χριστός τί πρέπει νά κάνουμε στήν καθημερινή μας ζωή, τί ἀγώνα πρέπει νά κάνουμε. Διαβάζουμε τίς ἐντολές Του καί μᾶς λένε: «μήν κάνεις ἐκεῖνο ἤ νά κάνης τό ἄλλο». «Ἀγαπήσεις Κύριον τόν Θεό σου ἐξ ὅλης τῆς ψυχῆς καί ἐξ ὅλης τῆς διανοίας σου καί τῆς ἰσχύος καί τόν πλησίον σου ὡς ἑαυτόν». Μέσα σέ αὐτά τά δύο εἶναι ὅλες οἱ ἐντολές, ἡ ἀγάπη στόν Θεό καί ἡ ἀγάπη στόν ἀδελφό, ἡ τέλεση τοῦ μυστηρίου.
.             Ὑπάρχουν καί ἄλλες ἐντολές τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι ἡ τέλεση τοῦ μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος. Αὐτό εἶναι ἐντολή τοῦ Χριστοῦ καί ὅταν βαπτίζεται κανείς, τότε κάνει ὑπακοή στόν Χριστό. Ὁ Ἴδιος ὁ Χριστός εἶπε στούς Μαθητές Του: «Μαθητεύσατε πάντα τά ἔθνη, βαπτίζοντες αὐτούς εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, διδάσκοντες αὐτούς τηρεῖν πάντα ὅσα ἐνετειλάμην ὑμῖν» (Ματθ. κη΄, 19-20). Βλέπετε, χρησιμοποιεῖ δύο λέξεις: «Βαπτίζοντες καί διδάσκοντες». Εἶναι τό Βάπτισμα καί ἡ διδασκαλία. Ὅταν, λοιπόν, οἱ γονεῖς φέρνουν τό παιδί τους στήν Ἐκκλησία νά τό βαπτίσουν, τότε ὑπακούουν στήν ἐντολή τοῦ Χριστοῦ.
.             Ἐντολή τοῦ Χριστοῦ εἶναι τό μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας. Δέν εἶναι ἁπλῶς οἱ ἐντολές τοῦ Χριστοῦ ἠθικά παραγγέλματα, ἀλλά ἐντολή τοῦ Χριστοῦ εἶναι ἡ τέλεση τῆς Θείας Εὐχαριστίας. Ὅταν ὁ Χριστός τέλεσε τόν Μυστικό Δεῖπνο εἶπε στούς Μαθητές Του: «Τοῦτο ποιεῖτε εἰς τήν ἐμήν ἀνάμνησιν. Ὁσάκις γάρ ἄν ἐσθίετε τόν ἄρτον τοῦτον καί τό ποτήριον τοῦτο πίνητε, τόν ἐμόν θάνατον καταγγέλλετε καί τήν ἐμήν ἀνάστασιν ὁμολογεῖτε». Εἶπε, λοιπόν, στούς Μαθητές Του νά τελοῦν συνεχῶς τό μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας.
.             Ἔτσι, ἡ τέλεση τῆς θείας Εὐχαριστίας εἶναι ἐντολή τοῦ Χριστοῦ. Δέν εἶναι ἄλλο οἱ ἐντολές τοῦ Χριστοῦ καί ἄλλο τά Μυστήρια. Καί κάθε φορά πού τελοῦμε τό μυστήριο τῆς Θείας Εὐχαριστίας ἐμεῖς οἱ Κληρικοί, κάνουμε ὑπακοή στήν ἐντολή τοῦ Χριστοῦ. Καί κάθε φορά πού ἔρχεστε ἐσεῖς στήν θεία Εὐχαριστία, κάνετε ὑπακοή στήν ἐντολή τοῦ Χριστοῦ. Καί ὅταν κοινωνοῦμε τό Σῶμα καί τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ, κατόπιν προετοιμασίας, κάνουμε ὑπακοή στήν ἐντολή τοῦ Χριστοῦ καί εἰσέρχεται ἡ ἐνέργεια τοῦ Χριστοῦ μέσα μας.
.             Τί σημαίνουν ὅλα αὐτά; Σημαίνουν ὅτι τό μεγάλο μυστήριο μέσα στήν Ἐκκλησία εἶναι ὅτι ἡ Ἐκκλησία λειτουργεῖ ὡς ἱεραρχία καί δέχεται τήν Θεαρχία, τήν ἐνέργεια τοῦ Θεοῦ καί τοῦ Χριστοῦ πού ἔγινε ἄνθρωπος. Αὐτό εἶναι τό μεγάλο μυστήριο. Τό μεγάλο μυστήριο εἶναι αὐτό πού καθαρίζει τόν ἄνθρωπο, πού τόν φωτίζει καί τόν θεώνει. Αὐτά εἶναι «τά μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως». Καί αὐτό γίνεται καί μέ τήν ὑπακοή στίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ στήν καθημερινή ζωή μας, καί μέ τήν προσευχή, γιατί ὁ Χριστός μᾶς εἶπε νά προσευχόμαστε, ἀλλά καί νά συμμετέχουμε στήν θεία Εὐχαριστία.
.             Ἑπομένως, ἀγαπητοί μου ἀδελφοί, γιά νά ὁλοκληρώσω τό σύντομο αὐτό κήρυγμα, θέλω νά πῶ ὅτι ἄσκηση δέν εἶναι τίποτε ἄλλο παρά ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ. Καί ἡ ἄσκηση αὐτή γίνεται ζώντας μέσα στήν Ἐκκλησία ἱεραρχικῶς, φωτιζόμενοι μέ τήν θεία ἐνέργεια καί μέ τήν δική μας συνέργεια, ἀλλά καί θεαρχικῶς. Καί βασικά, ὅταν τηρῆ κανείς μέ ἀγάπη -«ἀγαπήσεσιν καί ἱερουργίαις»- τίς σεβασμιώτατες ἐντολές τοῦ Χριστοῦ, τότε ἁγιάζεται, μετέχει τοῦ Θεοῦ καί σώζεται μεσα στήν Ἐκκλησία.
.             Μακάρι αὐτή τήν κατανυκτική περίοδο τῆς Μεγάλης Τεσσαρακοστῆς νά μᾶς δώση ὁ Θεός νά καταλάβουμε τό φῶς πού ἔχει ἡ Ἐκκλησία, νά καταλάβουμε αὐτά τά μεγάλα «μυστήρια τῆς ἐλλάμψεως» καί νά μετέχουμε σέ αὐτά καί κυρίως νά ἐπιτυγχάνουμε τήν σωτηρία μας «ταῖς τῶν σεβασμιωτάτων ἐντολῶν ἀγαπήσεσιν καί ἱερουργίαις». Αὐτός εἶναι ὁ συνδυασμός ἀσκήσεως καί ἱεραρχίας. Εὔχομαι καλή καί εὐλογημένη Σαρακοστή.

 

Διαφημίσεις

, , , ,

Σχολιάστε

ΤΑ ΚΑΛΑ ΕΡΓΑ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ καὶ ΤΑ ΟΥΤΟΠΙΚΑ ΟΝΕΙΡΑ ΤΩΝ ΝΕΩΤΕΡΙΣΤΩΝ

ΟΣΙΟΥ ΘΕΟΦΑΝΟΥΣ ΤΟΥ ΕΓΚΛΕΙΣΤΟΥ
Τ οτοπικ νειρα τν νεωτεριστν
Ἀπὸ τὸ βιβλίο
«Ο ΔΡΟΜΟΣ ΤΗΣ ΖΩΗΣ» -γράμματα σὲ μία ψυχή,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Παρακλήτου Ὠρωποῦ Ἀττικῆς,
ἔκδ. β´ 2006, σελ. 76

 .             Ὑπάρχει κάποια πατερικὴ θέση, σχετικὰ μὲ τὶς λεγόμενες «ἀνθρωπιστικὲς ὀργανώσεις» παγκόσμιου βεληνεκοῦς;
.               Ὁ Κύριος μᾶς ἔδωσε αὐτὴ τὴ σύντομη ζωὴ ὡς χρόνο καὶ εὐκαιρία προετοιμασίας γιὰ τὴν ἄλλη, τὴν ἀτελεύτητη. Στ διάρκεια, λοιπόν, τς σύντομης πίγειας ζως μας πρέπει ν συγκεντρώσουμε «προμήθειες» γι λόκληρη τν αωνιότητα. Πς; Μ τ καλ ργα. π’ ατ σχηματίζεται να κεφάλαιο. Κα π τν τόκο το κεφαλαίου συντηρούμαστε σλόκληρη τν αωνιότητα. Ὅποιος ἀπὸ μᾶς κάνει μεγαλύτερες ἀποταμιεύσεις, θὰ ζήσει ἐκεῖ πιὸ πλούσια, καὶ ὅποιος κάνει μικρότερες ἀποταμιεύσεις, θὰ ζήσει πιὸ φτωχικά. Ὁ Κύριος «θὰ πληρώσει τὸν καθένα κατὰ τὰ ἔργα του» (Ρωμ. β´ 6).
.                 Στὴν παροῦσα ζωή, λοιπόν, πρέπει νὰ κάνουμε ὅ,τι μποροῦμε γιὰ ν’ αὐξήσουμε τὶς καταθέσεις μας σ’ αὐτὸν τὸν λογαριασμό. Δὲν εἶναι δύσκολο. Ὁ ἴδιος ὁ Κύριος τὸ βεβαιώνει, λέγοντας: «Ὁ ζυγός μου εἶναι ἁπαλὸς καὶ τὸ φορτίο μου ἐλαφρὸ» (Ματθ. ια´ 30). Ὅλη ἡ χριστιανικὴ ζωὴ συνοψίζεται σὲ τοῦτα: Νὰ πιστεύουμε στὸν Θεό, στὴν προσκυνητὴ Τριάδα, ποὺ μᾶς σώζει μὲ τὸ λυτρωτικὸ ἔργο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ μὲ τὴν ἀγαθότητα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, νὰ ζοῦμε σύμφωνα μὲ τὶς ἐντολὲς τοῦ Εὐαγγελίου, παίρνοντας θεία δύναμη μέσῳ τῶν ἱερῶν Μυστηρίων τῆς Ἁγίας Ἐκκλησίας μας, καὶ νὰ ἐλπίζουμε ὅτι ὁ Θεός, γιὰ τὴν πίστη καὶ τὴν ὑπακοή μας σ’ Αὐτόν, δὲν θὰ μᾶς στερήσει τὰ ἐπουράνια ἀγαθά.
.                 Ὅσο ἀπαραίτητη εἶναι ἡ πίστη γιὰ τὴ σωτηρία μας, ἄλλο τόσο ἀπαραίτητα εἶναι καὶ τὰ καλὰ ἔργα. Τὸ τονίζω αὐτό, γιατί μερικοὶ διακηρύσσουν πὼς ἡ πίστη εἶναι ἀρκετή, ἐνῶ ἄλλοι λένε ὅτι φτάνει νὰ εἴμαστε «καλοὶ ἄνθρωποι», νὰ κάνουμε δηλαδὴ καλὰ ἔργα. Ἡ ἀλήθεια εἶναι πὼς ἡ πίστη καὶ τὰ ἔργα ἔχουν ἴση ἀξία. Ἡ πίστη πρέπει νὰ συνοδεύεται καὶ νὰ ἐπιβεβαιώνεται ἀπὸ τὰ καλὰ ἔργα, δηλαδὴ ἀπὸ ζωὴ ἅγια, σύμφωνη μὲ τὶς θεῖες ἐντολές. Ἐδῶ, στὴν τήρηση τῶν θείων ἐντολῶν, εἶναι ποὺ πρέπει νὰ συγκεντρώσουμε περισσότερο τὴν προσοχή μας. Τὴν πίστη, βλέπεις, τὴν ἀληθινὴ ὀρθόδοξη πίστη, τὴν ἔχουμε. Τί μᾶς μένει λοιπόν; Ἡ τήρηση τῶν ἐντολῶν, τὰ καλὰ ἔργα. Γιατί «ἡ πίστη χωρὶς ἔργα εἶναι νεκρὴ» (Ἰακ. β´ 20). Καὶ πρέπει νὰ πῶ, ὅτι χρωστᾶμε ἀπέραντη εὐγνωμοσύνη στὸν Κύριο, γιατί τὴν ἀξία τῶν ἔργων μας τὴν καθορίζει μὲ κριτήριο ὄχι τὴ σπουδαιότητα ἢ τὴ μεγαλοσύνη τους, ἀλλὰ τὴ διάθεση ποὺ ὑπάρχει μέσα μας, ὅταν τὰ ἐπιτελοῦμε. Εὐγνωμοσύνη Τοῦ χρωστᾶμε ἀκόμα, γιατί μᾶς δίνει καθημερινὰ ἀναρίθμητες εὐκαιρίες γιὰ τὴν ἐπιτέλεση καλῶν ἔργων σύμφωνα μὲ τὸ θέλημά Του, ἔτσι πού, ἂν προσέχουμε, μποροῦμε κάθε στιγμὴ νὰ Τὸν εὐαρεστοῦμε.
.                 Γι ν εαρεστήσεις, λοιπόν, κι σ τν Θεό, δν εναι νάγκη ν κάνεις κάτι τ πολ μεγάλο, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ πᾶς στὸ ἐξωτερικό, ὅπως κάνουν οἱ νεωτεριστὲς καὶ τάχα προοδευτικοί. Φτάνει νὰ κοιτᾶς γύρω σου κάθε μέρα καὶ ὥρα. Διακρίνεις σὲ κάτι τὴ σφραγίδα τῆς θεϊκῆς ἐντολῆς; Κάνε το δίχως χρονοτριβὴ ἢ δισταγμό, μὲ τὴν πεποίθηση ὅτι ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς αὐτὴ τὴν ὥρα ζητάει ἀπὸ σένα αὐτὸ τὸ ἔργο καὶ τίποτ’ ἄλλο. Προσπάθησε νὰ στερεώσεις μέσα σου ἕναν τέτοιο τρόπο σκέψεως. Ὅταν τὸ κατορθώσεις, ἀπέραντη γαλήνη θὰ πλημμυρίσει τὴν καρδιά σου, εἰρήνη ποὺ θὰ προέλθει ἀπὸ τὴν ἐπίγνωση ὅτι κάθε στιγμὴ δουλεύεις γιὰ τὸν Κύριο. Ἀκόμα κι ὅταν σοῦ λένε νὰ μπαλώσεις τὶς κάλτσες τοῦ μικροῦ σου ἀδελφοῦ, καὶ τὸ κάνεις πρόθυμα γιὰ τὸν Χριστό, ποὺ μᾶς πρόσταξε ν’ ἀκοῦμε καὶ νὰ βοηθᾶμε τὸν πλησίον, ἐκτελεῖς ἕνα ἔργο θεάρεστο. Ἔτσι, μ κάθε βμα, μ κάθε λέξη, μ κάθε κίνηση, κόμα κα μ κάθε ματι μπορομε ν εχαριστομε τν Θεό, ν βαδίζουμε στ δρόμο το θελήματός Του, κα πομένως ν κατευθυνόμαστε πρς τν τελικ σκοπό μας.
.                 Οἱ νεωτεριστές, οἱ τάχα προοδευτικοί, ἔχουν στὸ νοῦ τους σύνολη τὴν ἀνθρωπότητα, ὅλους τοὺς ἀνθρώπους στοιβαγμένους μαζί. Εἶναι ὅμως γεγονὸς ὅτι ἡ «ἀνθρωπότητα» ἢ ὁ «λαὸς» δὲν ὑπάρχει ὡς πρόσωπο, ἕνα πρόσωπο γιὰ τὸ ὁποῖο θὰ μποροῦσες κάτι νὰ κάνεις τώρα ἀκριβῶς. Ἡ ἀνθρωπότητά μας συγκροτεῖται ἀπὸ ξεχωριστὰ πρόσωπα. Κάνοντας κάτι γιὰ ἕνα πρόσωπο, τὸ κάνουμε μέσα στὸ σύνολο τῶν ἀνθρώπων. Ἂν ὁ καθένας μας ἔκανε ὅ,τι μποροῦσε γιὰ ὁποιονδήποτε ἄνθρωπο ἔχει μπροστὰ στὰ μάτια του, ἀντὶ νὰ ρίχνει μάταια τὸ βλέμμα του τόσο μακριά, στὸ ἀπρόσωπο σύνολο τῶν ἀνθρώπων, τότε ὅλοι μας θὰ κάναμε κάθε στιγμὴ ὅ,τι χρειάζεται γι’ αὐτοὺς ποὺ ἔχουν ἀνάγκη, κι ἔτσι θὰ ἑδραιώναμε τὴν εὐημερία τοῦ συνόλου τοῦ ἀνθρώπινου γένους, ποὺ ἀποτελεῖται ἀπὸ πλούσιους καὶ φτωχούς, ἀπὸ ἀδύνατους καὶ ἰσχυρούς. Ὅσοι ὁραματίζονται τὴν εὐημερία ὅλης τῆς ἀνθρωπότητας συνολικά, ἀδιαφοροῦν γι’ αὐτὸ ποὺ εἶναι μπροστὰ στὰ ματιά τους. Ἔτσι, ὅμως, δὲν ἐκπληρώνουν τὸ σκοπὸ τῆς ζωῆς, γιατί οὔτε τὴ δυνατότητα ἔχουν νὰ ἐπιτελέσουν ἕνα τόσο μεγάλο ἔργο, ὅπως εἶναι ἡ πανανθρώπινη εὐημερία, οὔτε πάλι ἀξιοποιοῦν τὶς εὐκαιρίες, ποὺ τοὺς δίνονται, γιὰ τὴν ἐκτέλεση μικρῶν καλῶν ἔργων.
.                 Μοῦ μίλησαν γιὰ μία τέτοια περίπτωση στὴν Ἁγία Πετρούπολη. Σὲ μία συγκέντρωση νέων, ὑπέρμαχων τῆς «πανανθρώπινης εὐημερίας» –αὐτὸ ἦταν τὸ κεντρικὸ σύνθημα τοῦ «προοδευτικοῦ» παραληρήματός τους–, κάποιος… τζέντλεμαν ἔβγαλε ἕναν παθιασμένο λόγο γιὰ τὴν ἀγάπη πρὸς τὴν ἀνθρωπότητα καὶ τὸ λαό. Τοὺς συνεπῆρε ὅλους. Ὅταν, ὅμως, γύρισε στὸ σπίτι του, ὁ ὑπηρέτης του, ποὺ δὲν ἀντιλήφθηκε τὴν ἐπιστροφή του, δὲν τοῦ ἄνοιξε ἀμέσως τὴν πόρτα καὶ δὲν τοῦ ἔδωσε ἀμέσως κερί. Ἐπιπλέον, ἐπειδὴ τὸ μπουρὶ τῆς σόμπας του εἶχε βουλώσει, τὸ δωμάτιό του ἦταν λίγο κρύο. Ἔ, ὁ «ἀνθρωπιστής» μας δὲν μπόρεσε νὰ τ’ ἀνεχθεῖ ὅλα αὐτά, κι ἔλουσε τὸν ὑπηρέτη του μ’ ἕνα χείμαρρο ἀπὸ βρισιές. Ὅταν ἐκεῖνος προσπάθησε νὰ δικαιολογηθεῖ, τοῦ κατάφερε κι ἕνα γερὸ χτύπημα στὸ στῆθος. Νά, λοιπόν, ὁ φίλος μας μὲ τὰ λεπτὰ αἰσθήματα, αὐτὸς ποὺ ἀπὸ τὸ ἕνα μέρος διαλαλοῦσε τὴν ἀγάπη του γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο μέρος, στὸ ἴδιο του τὸ σπίτι, δὲν μποροῦσε νὰ φερθεῖ φιλάνθρωπα σ’ ἕναν μόνο ἄνθρωπο. Τὸ ἀποκορύφωμα τοῦ “προοδευτικοῦ” παραληρήματος ἦταν ἡ διαγωγὴ ποὺ ἔδειχναν μερικὲς δραστήριες κοπέλες. Αὐτὲς δούλευαν μὲ ἐνθουσιασμὸ καὶ ζῆλο σὲ βιβλιοδετεῖα, δένοντας βιβλία «προοδευτικοῦ» περιεχομένου, συχνὰ ὅμως ἄφηναν τὶς μανάδες τους χωρὶς ἕνα κομμάτι ψωμί. Καὶ ὅμως, πίστευαν ὅτι «τραβοῦσαν μπροστὰ» καὶ θεμελίωναν τὴν εὐτυχία τῆς ἀνθρωπότητας.
.                 Ὅλοι οἱ κίνδυνοι προέρχονται ἀπὸ μία νοοτροπία ποὺ εἶναι ὑπερβολικὰ καὶ ἄκριτα φιλελεύθερη. Εἶναι προτιμότερο νὰ ρίχνεις ταπεινὰ τὰ μάτια σου κάτω καὶ νὰ κοιτᾶς τὰ πόδια σου, προσέχοντας ποῦ πατᾶς. Αὐτὸς εἶναι ὁ πιὸ σωστὸς δρόμος.
.                 Σοῦ ξαναγράφω γιὰ ὅλα αὐτά, ἐπειδὴ πρέπει νὰ στερεωθοῦν στὸ μυαλό σου. Θέλω νὰ σὲ προφυλάξω ἀπὸ τὴ σύγχυση καὶ τὸ σκοτισμὸ ποὺ προξενοῦν στὴν ψυχὴ τὰ ὄνειρα τῶν νεωτεριστῶν.

ΠΗΓΗ ἠλ. κειμένου: alopsis.gr (ἀπὸ gonia.gr)

, ,

Σχολιάστε

«ΑΣΚΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ» τ. Β´

ΑΣΚΗΤΕΣ ΜΕΣΑ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ
Βιογραφίες Ἀσκητῶν μέσα στὸν κόσμο
Τόμος Β´

Ἱ. Ἡσυχαστήριον «Ἅγ. Ἰωάννης ὁ Πρόδρομος»,
Μεταμόρφωσις Χαλκιδικῆς

(Πρόλογος βιβλίου)

ΑΣΚ. τ. Β´.           Ἐκδόθηκε πρὶν ἀπὸ τέσσερα χρόνια ὁ πρῶτος τόμος τῶν «Ἀσκητῶν μέσα στὸν κόσμο», χωρὶς μεγάλες ἀξιώσεις, μὲ σκοπὸ νὰ διασωθοῦν αὐτὰ τὰ γνήσια χριστιανικὰ πρότυπα· ὅμως, παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν, ἔγινε δεκτὸς μὲ πολλὴ ἀγάπη καὶ ἐνδιαφέρον. Ἡ ἐπίμονη ζήτηση τοῦ Δευτέρου Τόμου ἐπέσπευσε τὴν ἔκδοσή του.
.           Ἆραγε τί ἐνδιαφέρον βρῆκαν οἱ ἀναγνῶστες σ’ αὐτὲς τὶς ἁπλὲς καὶ ταπεινὲς ψυχὲς τῶν Ἀσκητῶν μέσα στὸν κόσμο;
.           Φαίνεται πὼς βρῆκαν στὰ πρόσωπά τους ζωντανὰ πρότυπα ἀρετῆς πρὸς μίμηση, ποὺ σπανίζουν στὶς ἡμέρες μας. Βρῆκαν νέους τρόπους καὶ μεθόδους ἀσκήσεως.
.           Βρῆκαν παρηγοριὰ καὶ παράκληση στὰ δικά τους παθήματα, γνωρίζοντας τὴν θλιμμένη ζωή τους.
.           Φαίνεται πὼς εἶναι κανόνας πνευματικὸς ἡ ἀρετὴ νὰ εὐδοκιμῆ ὄχι στὴν ἄνεση καὶ στὴν χαρά, ἀλλὰ στὴν θλίψη, στὴν δυσκολία καὶ στὴν στέρηση, ὅπως βλέπουμε νὰ συμβαίνη στὴν ζωὴ αὐτῶν τῶν εὐλογημένων ψυχῶν. Αὐτοὶ μὲ ἀγάπη τήρησαν τὶς ἐντολὲς τοῦ Θεοῦ καὶ ἔκαναν ἀτέλειωτη ὑπομονὴ στὶς δοκιμασίες ποὺ ἀντιμετώπισαν.
.           Ἔλαβαν Χάρι ἀπὸ τὸν Θεὸ καὶ ἔζησαν μὲ ἐμπιστοσύνη στὴν πρόνοιά Του. Δὲν τοὺς ἐνδιέφερε ἡ γνώμη τοῦ κόσμου, ἀλλὰ μόνο νὰ ὑπακοῦν στὸν Θεὸ καὶ νὰ τὸν ἀγαποῦν. Ὁ κόσμος τοὺς θεωροῦσε περιθωριακούς, ξεπερασμένους, ἀλλὰ αὐτοὶ εἶναι πάντοτε ἐπίκαιροι. Θαυμάζει κανεὶς μὲ πόση εὐκολία ἀντιμετώπισαν καὶ ξεπέρασαν τὶς δυσκολίες τῆς ζωῆς, μπροστὰ στὶς ὁποῖες οἱ σημερινοὶ ἄνθρωποι, παρὰ τὴν σοφία τους καὶ τὶς γνώσεις τους, κάμπτονται καὶ ἀπελπίζονται. Ὅσο μεγαλύτερα ἦταν τὰ παθήματά τους, τόσο μεγαλύτερη ὑπομονὴ ἔκαναν καὶ ἄλλη τόση χάρι ἀναλογικὰ ἐδέχοντο. Ἔγιναν ἀγωγοὶ χάριτος, νικοῦσαν τοὺς πειρασμοὺς καὶ στήριζαν πολλοὺς ἀδυνάτους. Μὲ τὴν ἁπλότητά τους, τὴν πρακτικὴ σοφία τους καὶ τὸν ἀγώνα τοὺς κατώρθωσαν νὰ κάνουν πράξη τὸ Εὐαγγέλιο καὶ τὴν πίστη τους βίωμα.
.           Σήμερα, δυστυχῶς, οἱ ἄνθρωποι πνίγονται στὰ πολλά τους προβλήματα. Ἀλλά, ντ ν διορθώσουν τν λογισμ κα τν ζωή τους μ τν μετάνοια κα ν ζητήσουν βοήθεια π τν Θεό, ζητον μαγικ τν λύση καὶ δὲν διστάζουν νὰ καταφύγουν ἀκόμη καὶ σὲ μάγους, μὲ ἀποτέλεσμα νὰ δίνουν δικαιώματα στὸν διάβολο καὶ ἔτσι νὰ ταλαιπωροῦνται ἰσόβια. Ἁμαρτάνουν θανάσιμα, ὁπότε εἶναι φυσικὸ νὰ περιπλέκουν τὰ προβλήματά τους καὶ νὰ διαλύωνται οἰκογένειες.
.           Μία ἄλλη παγίδα γιὰ πολλοὺς εἶναι ἡ ἀναζήτηση χαρισματούχων. Εἶναι διατεθιμένοι οἱ ἄνθρωποι σήμερα νὰ πᾶνε ὁπουδήποτε νὰ συναντήσουν ἕναν χαρισματοῦχο, γιὰ νὰ λύσουν τὰ προβλήματά τους, ἀλλὰ δυσκολεύονται νὰ μετανοήσουν, νὰ ἀλλάξουν τρόπο ζωῆς καὶ νὰ πᾶνε στὸν Πνευματικό. Δυστυχῶς, πολλοὶ ἀπὸ αὐτοὺς ποὺ τοὺς θεωροῦν χαρισματούχους, εἶναι ψευτοχαρισματοῦχοι, πλανεμένοι ποὺ κάνουν τὸν προορατικό, τὸν θαυματουργὸ  καὶ τὸν ἐξορκιστή, πλανῶντες καὶ πλανώμενοι, καὶ ἔχουν παρασύρει πολλοὺς στὴν πλάνη τους, ἀκόμη καὶ Ἱερεῖς. Αὐτοὶ δὲν ἔχουν καμμία σχέση καὶ ὁμοιότητα μὲ τοὺς ταπεινοὺς βιογραφουμένους Ἀσκητὲς μέσα στὸν κόσμο.
.           διαφορ στν τρόπο ζως κα στν ταπείνωση εναι τεράστια κα π ατ φαίνεται γνησιότητα τν περφυσικν χαρισμάτων τν βιογραφουμένων, ποὺ φρόντιζαν ἐπιμελῶς νὰ τὰ κρύβουν, ἐνῶ οἱ ψευτοχαρισματοῦχοι αὐτοδιαφημίζονται, αὐτοπροβάλλονται καὶ ἐκμεταλλεύονται οἰκονομικὰ τὰ θύματά τους.
.           Ὁ παρὼν τόμος περιέχει εἴκοσι τέσσερις βιογραφίες Ἀσκητῶν μέσα στὸν κόσμο. Ἀπ’ αὐτοὺς ἕνας εἶναι Ἐπίσκοπος, ἕνας Ἱερομόναχος, πέντε ἔγγαμοι Ἱερεῖς, δύο μοναχοὶ ποὺ ἔζησαν μέσα στὸν κόσμο καὶ στὸ τέλος τῆς ζωῆς τους ἀξιώθηκαν νὰ πάρουν τὸ Ἀγγελικὸ Σχῆμα, καὶ δεκαπέντε λαϊκοὶ (ἄνδρες καὶ γυναῖκες). Κατετάγησαν χρονολογικὰ μὲ βάση τὸ ἔτος κοιμήσεώς τους.

.           Ὅ,τι γράφθηκε στὸν πρόλογο τοῦ Α´ τόμου ἰσχύει καὶ γιὰ τοὺς ἐδῶ βιογραφουμένους. Ἔζησε ὁ καθένας σὲ διαφορετικὴ ἐποχή, σὲ διαφορετικὸ τόπο καὶ σὲ ἰδιαίτερες συνθῆκες. Ἀκολούθησε ὁ καθένας ξεχωριστὸ δρόμο, ἀλλὰ ἔχουν λοι τους ναν κοιν σκοπό· τν τήρηση τν ντολν το Θεο καὶ τὴν ἕνωσή τους μὲ τὸν Θεόν. Θαυμάζει κανεὶς τὴν ὑπομονή τους, τὴν αὐταπάρνηση, τὴν δύναμη ποὺ εἶχαν προσευχόμενοι καὶ ἄντεξαν ὅλες τὶς δυσκολίες. Κυρίως, ὅμως, θαυμάζει κανεὶς τὴν ἁπλότητα μὲ τὴν ὁποία ἐδέχοντο τὴν χάρι καὶ τὰ ὑπερφυσικὰ γεγονότα ἀπερίεργα καὶ ταπεινά, χωρὶς νὰ μποροῦν νὰ φαντασθοῦν ὄτι  κάτι εἶναι καὶ κάτι ἔχουν. Ἀπὸ τὴν ἀγάπη τους γιὰ τὸν Θεὸ θυσίασαν γιὰ τὴν εἰκόνα Του, τὸν ἄνθρωπο, ὅ,τι πολύτιμο ὑλικὸ καὶ πνευματικὸ διέθεταν, καὶ βοήθησαν πολλούς. Καὶ τώρα μᾶς βοηθοῦν μὲ τὸ παράδειγμά τους καὶ τὴν προσευχή τους. Αἰωνία τους ἡ μνήμη καὶ μὲ τὴν εὐχή τους νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ τοὺς ἀκολουθήσουμε. Ἀμήν.

 ΠΗΓΗ ἠλ. κειμ.: impantokratoros.gr 

 

,

Σχολιάστε

«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 5 – “ΣΥΝΟΔΟΙΠΟΡΙΑ ΑΓΑΠΗΣ” ΜΕ ΤΟΥΣ ΚΑΚΟΔΟΞΟΥΣ.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ EΡΜΗΝΕΙΑ
ΤΟΥ ΑΓ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
στὴν Β´ΙΩΑΝΝΟΥ
(ἐκδ. «Ὀρθόδοξος Κυψέλη»,
Θεσσαλονίκη 1986, σελ. 646 ἑπ.)

Ε´

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Μέρος Α´ «ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 1 :
 https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/11/23/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ/

Μέρος Β´«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 2

https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/12/04/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ2/

Μέρος Γ´«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 3

https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/12/14/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ3/

MEΡΟΣ Δ΄: «ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 4 ΟΙ ΠΑΝΟΥΚΛΙΑΣΜΕΝΟΙ 
https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/12/19/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ4/

ΕΙΣ. ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.» Ἂς γράφει ὁ Εὐαγγελιστὴς Ἰωάννης Ο,ΤΙ ΘΕΛΕΙ· ἂς ἑρμηνεύει [ἐπὶ τῇ βάσει τῆς πατερικῆς παραδόσεως] ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ΟΠΩΣ ΘΕΛΕΙ. ΟΙ ΣΗΜΕΡΙΝΟΙ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣΤΙΚΟΙ ΑΡΧΟΝΤΕΣ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΑΓΙΟΠΝΕΥΜΑΤΙΚΩΣ ΚΑΛΥΤΕΡΑ ΑΠΟ ΑΥΤΟΥΣ ΠΟΙΑ ΕΙΝΑΙ Η ΑΓΑΠΗ. Καὶ συνεπῶς ἔχουν κάθε δικαίωμα νὰ γράφουν στὰ παλιά τους ὑποδήματα ὅ,τι δὲν ἐναρμονίζεται μὲ τὴν προσκύνηση καὶ ἐξυπηρέτηση τῶν Δημοσίων Σχέσεων καὶ τοῦ ἐπικοινωνιακοῦ ἐντυπωσιασμοῦ. Οἱ Δημόσιες Σχέσεις εἶναι ἄλλωστε ἡ νεοφανὴς … “θεότητα” ποὺ προσκυνεῖται καὶ ἑορτάζεται καθημερινῶς ἀνὰ τὴν ὀρθόδοξο Οἰκουμένη. Μεγάλη ἡ χάρη της!
.             Ἡ εἰκόνα “ποὺ παίζει” (μέσῳ τῶν ἠλεκτρονικῶν μέσων ἐπικοινωνίας, ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον) ΕΝΤΥΠΩΣΙΑΖΕΙ καὶ ΕΝΤΥΠΩΝΕΤΑΙ περισσότερο ἀπὸ χίλια κηρύγματα καὶ διαμορφώνει ἀντιλήψεις καὶ νοοτροπίες ξένες πρὸς Πίστη καὶ τὴν Παράδοση. Ἐπὶ παραδείγματι, ὅταν ὁ πατέρας ΣΥΝΟΔΟΙΠΟΡΕΙ ΑΓΑΠΗΤΙΚΑ καὶ «συνδυάζει μετὰ τῶν ἐκλεκτῶν» τῆς νύχτας (“νονῶν”), πῶς μπορεῖ πειστικὰ νὰ νουθετήσει τὰ παιδιά του γιὰ τὴν …ἠθική; 

10. εἴ τις ἔρχεται πρὸς ὑμᾶς καὶ ταύτην τὴν διδαχὴν οὐ φέρει, μὴ λαμβάνετε αὐτὸν εἰς οἰκίαν, καὶ χαίρειν αὐτῷ μὴ λέγετε˙

11. ὁ γὰρ λέγων αὐτῷ χαίρειν κοινωνεῖ τοῖς ἔργοις αὐτοῦ τοῖς πονηροῖς.

.        Μὲ τὰ λόγια ταῦτα ἀσφαλίζεται ὁ Θεολόγος καὶ προφυλάττει τὴν θεοφιλῆ ἐκλεκτὴν καὶ ὅλην τὴν εὐλογημένην της φαμιλίαν, τὴν φιλόξενον καὶ φιλόφρονα. Συμβουλεύει γὰρ αὐτοὺς καὶ νὰ μὴ δέχωνται τοὺς αἱρετικοὺς καὶ ἀθέους εἰς τὸν οἶκον τους καὶ να τοὺς φιλοξενοῦν, ἵνα μὴ δεχόμενοι αὐτοὺς καὶ φιλοξενοῦντες μεθέξουν ἀπὸ τὴν αἵρεσιν καὶ ἀσέβειάν τους. Καὶ ὡσὰν νὰ τοὺς λέγῃ. Ἐξετάζετε πρότερον, ὦ ἀδελφοί, καὶ ἐρωτᾶτε ποῖον φρόνημα καὶ ποίαν πίστιν ὁμολογοῦν ἐκεῖνοι ὁποῦ ἔρχονται εἰς τὸν οἶκον σας. Καὶ ἂν μὲν εὕρητε αὐτούς πὼς φρονοῦν τὰ ἐδικά μας δόγματα καὶ τὴν παρ’ ἡμῶν τῶν ἀποστόλων κηρυττομένην ἀλήθειαν καὶ διδασκαλίαν, να τοὺς δέχεσθε καὶ νὰ τοὺς περιποιῆσθε μὲ πολλὴν δεξίωσιν καὶ ἀγάπην. Ἂν δὲ εὕρητε αὐτοὺς ἐναντίους εἰς τὴν ἐδικὴν μας διδασκαλίαν καὶ μὴ φρονοῦντες κατὰ τὰ δόγματα καὶ τὴν πίστιν τῶν ἀποστόλων, διώχνετε αὐτοὺς καὶ τελείως να μὴν τοὺς δέχεσθε μέσα εἰς τὸν οἶκον σας. Ἀλλ’ οὐδὲ νὰ τοὺς προσφωνῆτε καὶ νὰ λέγετε εἰς αὐτοὺς τὸ συνειθισμένον “χαῖρε”, ἤτοι να μὴ τοὺς χαιρετᾶτε. Διατὶ ὁποῖος εὑρεθῇ καὶ εἴπῃ τοῦτον μόνον τὸν ψιλὸν λόγον τοῦ χαιρετισμοῦ εἰς αὐτούς, αὐτὸς εὑρίσκεται ἐναντίος καὶ τῶν ἀσεβῶν δογμάτων καὶ τῶν πονηρῶν αὐτῶν ἔργων συγκοινωνὸς καὶ συμμέτοχος. Ταύτην δὲ τὴν παραγγελίαν ἐρανίσθη ὁ Θεολόγος ἀπὸ τὸν προφήτην Ἡσαΐαν, ὅστις λέγει ταῦτα˙ «οὔκ ἐστι χαίρειν, λέγει Κύριος, τοῖς ἀσεβέσιν» (Ἡσ. μη´ 22). Ἀλλὰ καὶ ὁ ἀπόστολος Παῦλος τὸ αὐτὸ σχεδὸν γράφει πρὸς τὸν Τιμόθεον λέγων˙ «τὰς δὲ βεβήλους κενοφωνίας περιΐστασο˙ (ἤτοι ἀπόφευγε καὶ ἀποστρέφου) ἐπὶ πλεῖον γὰρ προκόψουσιν ἀσεβείας, καὶ ὁ λόγος αὐτῶν ὡς γάγγραινα νομὴν ἕξει» (Β΄ Τιμ. β´ 16-17). Καὶ πάλιν λέγει εἰς τὸν αὐτόν˙ «Καὶ τούτους ἀποτρέπου» (Β΄ Τιμ. γ´ 5).

.            Διδασκόμεθα λοιπὸν ἀπὸ ὅλα τὰ λόγια ταῦτα, ὅτι πρέπει να ἀποστρεφώμεθα τοὺς κακοδόξους καὶ αἱρετικοὺς καὶ καμμίαν κοινωνίαν καὶ ἕνωσιν να μὴν ἔχωμεν μὲ αὐτούς, οὐδὲ τὸ χαῖρε νὰ προσφωνοῦμεν εἰς αὐτούς, ἀλλὰ νὰ τοὺς ἔχωμεν μισητοὺς καὶ σιγχαμερούς. Ἀλλὰ καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος ἡμῶν ἀποστέλλων τοὺς μαθητάς του εἰς τὸ κήρυγμα τοῦ Εὐαγγελίου, παρήγγειλε μὲν εἰς αὐτοὺς νὰ δίδουν εἰρήνην εἰς τὰ ὀσπίτια, ὅπου ἤθελαν κονεύσουν˙ εἰ δὲ καὶ ἐκεῖνοι μένοντες σκληροὶ ἐκ πονηρᾶς διαθέσεως δὲν ἤθελαν δεχθοῦν τὸν λόγον τοῦ Εὐαγγελίου, ἐπαρήγγειλεν εἰς αὐτοὺς νὰ ἀποστραφῇ εἰς τὸν ἑαυτόν τους ἡ εἰρήνη ὁποῦ ἔδωκαν εἰς αὐτοὺς τοὺς δυσσεβεῖς. Καὶ ὄχι μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ τὸν κονιορτὸν τῆς οἰκίας ἐκείνης ὁποῦ ἐκόλλησεν εἰς τὰ ποδάριά των προστάζει νὰ τὸν τινάζουν εἰς αὐτοὺς καὶ νὰ μὴ τὸν παίρνουν μαζί των˙ «εἰσερχόμενοι δὲ εἰς τὴν οἰκίαν ἀσπάσασθε αὐτὴν λέγοντες˙ εἰρήνη ἐν τῷ οἴκῳ τούτῳ, καὶ ἐὰν μὲν ᾖ ἡ οἰκία ἀξία, ἐλθέτω ἡ εἰρήνη ὑμῶν ἐπ’ αὐτήν˙ ἐὰν δὲ μὴ ᾖ ἀξία, ἡ εἰρήνη ὑμῶν πρὸς ὑμᾶς ἐπιστραφήτω. καὶ ὃς ἐὰν μὴ δέξηται ὑμᾶς μηδὲ ἀκούσῃ τοὺς λόγους ὑμῶν, ἐξερχόμενοι τῆς οἰκίας ἢ τῆς πόλεως ἐκείνης ἐκτινάξατε τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν ὑμῶν» (Ματ. ι´ 12-14). Προσθέτει δὲ ὁ Θεοφύλακτος, ὅτι εἰς τοὺς ὁμοπίστους καὶ ὁμοτρόπους πρέπει νὰ λέγωμεν τὸ «χαῖρε». Καὶ ὅτι ὁ χαρακτηρισμὸς αὐτός, εἰς μόνους τοὺς ὁμοπίστους χρεωστεῖται νὰ λέγεται καὶ ὄχι εἰς τοὺς ἀσεβεῖς. Εἰς αὐτοὺς γὰρ πρέπει νὰ εὐχώμεθα νὰ χαίρουν. Ὅθεν ὁποῖος χριστιανὸς εἴπῃ εἰς τοὺς ἀσεβεῖς νὰ χαίρουν, αὐτὸς προσφέρεται εἰς αὐτούς, ὡσὰν νὰ ἦτον ὁμόπιστοι καὶ ὁμότροποί των, καὶ διὰ τοῦ χαιρετισμοῦ κοινωνὸς γίνεται τῆς ἀσεβείας καὶ κακίας των. Καὶ ἀντὶ νὰ τραβίξῃ αὐτὸς τοὺς ἀσεβεῖς εἰς εὐσέβειαν, ἐτραβίχθη (φεῦ!) αὐτὸς ὑπὸ τῶν ἀσεβῶν εἰς τὸ τῆς ἀσεβείας ἐκείνων βάραθρον.

, , , , , , ,

Σχολιάστε

«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 4- ΟΙ ΠΑΝΟΥΚΛΙΑΣΜΕΝΟΙ

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ EΡΜΗΝΕΙΑ
ΤΟΥ ΑΓ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
στὴν Β´ΙΩΑΝΝΟΥ
(ἐκδ. «Ὀρθόδοξος Κυψέλη»,
Θεσσαλονίκη 1986, σελ. 646 ἑπ.)

Δ´

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Μέρος Α´ «ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 1 :
 https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/11/23/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ/

Μέρος Β´«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 2

https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/12/04/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ2/

Μέρος Γ´«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 3

https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/12/14/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ3/

7. ὅτι πολλοὶ πλάνοι εἰσῆλθον εἰς τὸν κόσμον, οἱ μὴ ὁμολογοῦντες Ἰησοῦν Χριστὸν ἐρχόμενον ἐν σαρκί˙ οὗτός ἐστιν ὁ πλάνος καὶ ὁ ἀντίχριστος.

.      Οἱ γὰρ ἀσεβεῖς ἐκεῖνοι αἱρεσιάρχαι, ὄχι μόνον ἀρνοῦντο τὴν πρώτην ἐν σαρκὶ παρουσίαν τοῦ Χριστοῦ, ἀλλὰ καὶ τὴν μέλλουσαν. Καθὼς καὶ ὁ Πέτρος περὶ τοῦτον εἶπεν˙ «ἐλεύσονται ἐπ’ ἐσχάτων τῶν ἡμερῶν ἐμπαῖκται, κατὰ τὰς ἰδίας ἐπιθυμίας αὐτῶν πορευόμενοι καὶ λέγοντες ποῦ ἐστιν ἡ ἐπαγγελία τῆς παρουσίας αὐτοῦ;» (Β´ Πέτρ. γ´ 3-4). Περιπαικτικῶς δηλαδὴ λέγοντες τοῦτο, ὡς μὴ πιστεύοντες ὅτι ἔχει δεύτερον νὰ ἔλθῃ ὁ Κύριος. Λέγει δὲ ὁ Θεολόγος ὅτι οἱ ταῦτα λέγοντες εἶναι πλάνοι καὶ ἔχουν τὸ πνεῦμα τοῦ καθ’ αὐτὸ ἐκείνου ἀντιχρίστου, καθὼς εἶπε καὶ ἐν τῇ προτέρᾳ του ἐπιστολῇ˙ «Πᾶν Πνεῦμα ὃ μὴ ὁμολογεῖ τὸν Ἰησοῦν Χριστὸν ἐν σαρκὶ ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστι˙ καὶ τοῦτό ἐστι τὸ τοῦ ἀντιχρίστου ὃ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται» (Α´ Ἰω. δ´3).

Ὅτι ὅσοι χριστιανοὶ φυλάττουν τὰς ἐντολὰς τοῦ Χριστοῦ καὶ πολιτεύονται κατὰ τὰς παραδοθείσας ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἀρχαίας διδασκαλίας, αὐτοὶ δὲν φοβοῦνται νὰ πλανηθοῦν ἀπὸ τοὺς λαοπλάνους αἱρετικούς, τοὺς νεωτέρας αἱρέσεις καὶ παραδόσεις διδάσκοντας, διατὶ εἶναι καλὰ στερεωμένοι, τόσον εἰς τὰς παραδοθείσας ὑπὸ τοῦ Κυρίου ἀρχαίας ἀληθείας, ὅσον καὶ εἰς τήν τοῦ Θεοῦ ἀγάπην, τὴν ὁποίαν ἀπόκτησαν διὰ τῆς φυλακῆς τῶν ἁγίων του ἐντολῶν. Ὥστε ἐκ τούτου συμπεραίνεται, ὅτι καὶ ὅσοι χριστιανοὶ ἐκ τοῦ ἐναντίου δὲν φυλάττουν τὰς ἐντολὰς τοῦ Χριστοῦ, οὔτε φυλάττουν τὰς παραδεδομένας ὑπὸ τοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων καὶ τῶν θείων Πατέρων διδασκαλίας, αὐτοὶ βέβαια πλανῶνται ἀπὸ τοὺς αἱρετικοὺς καὶ κρημνίζονται εἰς τὰ νεώτερα καὶ βλάσφημα αὐτῶν δόγματα καὶ δέχονται τὰς διεστραμμένας αὐτῶν παραδόσεις, τὰς ἐναντίας οὔσας τῷ Εὐαγγελίῳ καὶ τοῖς ἀποστόλοις καὶ τοῖς ἱεροῖς πατρᾶσι. […] Ὅθεν ταῦτα μὴ φυλάττων, παραβάτης εὑρίσκεται καὶ δὲν μένει ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ Χριστοῦ. Ὁ δὲ ἐν τῇ διδαχῇ τοῦ Χριστοῦ μὴ μένων ἄθεος εἶναι καὶ οὐκ ἔχει Θεόν. Παραβαίνοντα δὲ λέγει ἐδῶ ὁ Θεολόγος, ὄχι ἐκεῖνον ὁποῦ πέσῃ εἰς κανένα ἀκούσιον σφάλμα ἀπὸ ἀνθρωπίνην ἀσθένειαν καὶ περίστασιν, οὔτε ἐκεῖνον ποὺ σηκώνεται ὀγλήγορα διὰ τῆς μετανοίας καὶ λαμβάνει πάλιν τὴν προτέραν κατάστασιν τῆς ἀρετῆς, ἀλλὰ ἐκεῖνον ὁποῦ μίαν φορὰν κρημνίσῃ εἰς τὴν ἁμαρτίαν θεληματικῶς ἢ στανικῶς καὶ ἔπειτα δὲν μετανοεῖ, ἀλλὰ θέλει νὰ μεταδίδῃ καὶ εἰς ἄλλους τὴν κακίαν, καθὼς ἦτον οἱ αἱρεσιάρχαι, οἱ ὁποῖοι ὄχι μόνον ἔγιναν ἀρχηγοὶ βλασφήμων δογμάτων καὶ αἱρετικῶν, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλους μετέδωκαν αὐτά. Ὅθεν καὶ λοιμοί, ἤτοι πανουκλιασμένοι οἱ τοιοῦτοι ὀνομάζονται ἀπὸ τὸν θεῖον Δαβὶδ λέγοντα˙ «Καὶ ἐπὶ καθέδρα λοιμῶν οὐκ ἐκάθισεν» (Ψαλμ. Α´ 1). Διατὶ καθὼς ὁ λοιμός, ἤτοι ἡ πανούκλα μεταδίδεται εἰς πολλούς, ἔτσι καὶ οἱ πονηροὶ ἄνθρωποι δὲν θανατώνουν μόνον τὸν ἑαυτόν τους μὲ τὴν κακίαν, ἀλλὰ θέλουν να θανατώνουν καὶ πολλοὺς ἄλλους μεταδίδοντες εἰς αὐτοὺς τὴν πονηρίαν τους.

, , , ,

Σχολιάστε

«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 3

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ EΡΜΗΝΕΙΑ
ΤΟΥ ΑΓ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
στὴν Β´ΙΩΑΝΝΟΥ
(ἐκδ. «Ὀρθόδοξος Κυψέλη»,
Θεσσαλονίκη 1986, σελ. 646 ἑπ.)

Γ´

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Μέρος Α´ «ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 1 :
 https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/11/23/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ/

Μέρος Β´«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 2

https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/12/04/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ2/

6. καὶ αὕτη ἐστὶν ἡ ἀγάπη, ἵνα περιπατῶμεν κατὰ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ, αὕτη ἐστιν ἡ ἐντολή, καθὼς ἠκούσατε ἀπ’ ἀρχῆς, ἵνα ἐν αὐτῇ περιπατῆτε.

.       Καὶ μὲ τὰ λόγια ταῦτα δείχνει ὁ Ἰωάννης, ὅτι αἰνιγματωδῶς φανερώνει περὶ τῆς εἰς τὸν πλησίον ἀγάπης. Αὕτη γὰρ ἐνωθεῖσα μαζὶ μὲ τὴν ἐντολὴν τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης, εἶναι περιεκτικὴ ὅλων τῶν ἄλλων ἐντολῶν. Ἡ γὰρ ἐντολὴ τῆς πρὸς Θεὸν ἀγάπης αὕτη γίνεται αἰτία να περιπατῶμεν, ἤτοι να πράττωμεν μὲ τὸ ἔργον ὅλας τὰς ἄλλας του ἐντολάς˙ «ἐάν, φησίν, ἀγαπᾶτέ με, τὰς ἐντολὰς τὰς ἐμὰς τηρήσατε» ( Ἰω. ιδ´15). Καὶ πάλιν˙ «ἐάν τις ἀγαπᾷ με, τὸν λόγον μου τηρήσει» (Ἰω. ιδ´ 23). Μία δὲ ἀπὸ τὰς ἐντολὰς αὐτοῦ εἶναι καὶ ἡ πρὸς τὸν πλησίον ἀγάπη, καθὼς πάλιν ὁ Κύριος εἶπεν˙ «αὕτη δέ ἐστιν ἡ ἐντολὴ ἡ ἐμή, ἵνα ἀγαπᾶτε ἀλλήλους» (Ἰω. ιδ´ 12).

, , ,

Σχολιάστε

«ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 2 [Σπάνιος εἶναι ὁ ἄνθρωπος τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ πολιτείας κατὰ Χριστὸν καὶ κατὰ τὰς ἐντολὰς τοῦ Χριστοῦ.]

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑ ΑΠΟ ΤΗΝ EΡΜΗΝΕΙΑ
ΤΟΥ ΑΓ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΤΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ
στὴν Β´ΙΩΑΝΝΟΥ

(ἐκδ. «Ὀρθόδοξος Κυψέλη»,
Θεσσαλονίκη 1986, σελ. 646 ἑπ.)

Β´

Στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

Μέρος Α´ «ΕΝ ΑΛΗΘΕΙᾼ ΚΑΙ ΑΓΑΠῌ» 1 :
 https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/11/23/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ/

4. Ἐχάρην λίαν ὅτι εὕρηκα ἐκ τῶν τέκνων σου περιπατοῦντας ἐν ἀληθείᾳ, καθὼς ἐντολὴν ἐλάβομεν παρὰ τοῦ πατρός

.         Ἐπειδὴ δὲ εὕρηκεν ὕστερον μερικοὺς ἐξ αὐτῶν καὶ τοὺς ἐδοκίμασε μὲ καιρὸν ἀρκετὸν καὶ συνομιλίαν, διὰ τοῦτο ἔγραψεν ὅτι εὑρῆκά τινας ἐκ τῶν υἱῶν σου περιπατοῦντας ἐν ἀληθείᾳ. Ποίαν δὲ ἀλήθειαν λέγει; Δηλαδὴ τὸν Χριστὸν καὶ τὰς ἐντολὰς τοῦ Χριστοῦ, ἤγουν εὕρηκα αὐτοὺς να περιπατοῦν ἐν ἀληθείᾳ κατὰ Χριστὸν καὶ κατὰ τὰς ἐντολὰς τοῦ Χριστοῦ. Περιπατοῦν γάρ, λέγει, αὐτοὶ καὶ πολιτεύονται ἀκούοντες καὶ ὑπακούοντες εἰς τὰ λόγια τοῦ Δεσπότου Χριστοῦ, κατὰ τὴν ἄνωθεν γενομένην φωνὴν τοῦ Πατρὸς πρὸς τὸν μεταμορφούμενον ἐν τῷ Θαβὼρ Χριστόν, τὴν λέγουσαν «οὗτός ἐστιν ὁ υἱός μου ὁ ἀγαπητός, ἐν ᾧ εὐδόκησα˙ αὐτοῦ ἀκούετε» (Ματθ. ιζ´ 5) καὶ διὰ τοῦτο εἶπεν ὁ Θεολόγος «καθὼς ἐντολὴν ἐλάβομεν παρὰ τοῦ Πατρός». Ἐντολὴν γὰρ τοιαύτην ἐλάβομεν ἡμεῖς οἱ χριστιανοὶ παρὰ τοῦ Πατρός, να ὑπακούωμεν εἰς τὸν υἱόν του καὶ νὰ φυλάττωμεν ὅλας τὰς ζωοποιοὺς αὐτοῦ ἐντολάς. Ὁ δὲ ἱερὸς Θεοφυλακτὸς λέγει ὅτι διὰ τοῦτο γράφει ὁ Ἰωάννης πὼς ἐχάρη κατὰ πολλά, ὅτι εὗρεν ἀπὸ τὰ τέκνα τῆς ἐκλεκτῆς, περιπατοῦντα ἐν ἀληθείᾳ, διατὶ χαρὰ μεγαλωτάτη εἶναι τῇ ἀληθείᾳ τὸ νὰ εὕρῃ τινὰς ἄνθρωπον νὰ περιπατῇ ἀπροσκόπως εἰς τὸν ἴσον δρόμον τῆς ὀρθῆς πίστεως καὶ πολιτείας κατὰ Χριστὸν καὶ κατὰ τὰς ἐντολὰς τοῦ Χριστοῦ. Σπάνιος γὰρ εἶναι ὁ τοιοῦτος ἄνθρωπος εἰς τὸν κόσμον καὶ ἄξιος νὰ ζητῆται μὲ τὸ φανάρι ἐν τῷ μέσῳ τῆς ἡμέρας καὶ ἐν τῷ μέσῳ τοῦ πολλοῦ πλήθους τῶν ἀνθρώπων, καθὼς ἔκαμεν ὁ κυνικὸς ἐκεῖνος Διογένης. Ὅθεν διὰ τὸ σπάνιον εἶναι χαρᾶς αἰτία ἡ εὕρεσις τοῦ τοιούτου ἀνθρώπου. Βλέπε δὲ ἀγαπητέ, ὅτι περιπατοῦντα λέγει, εἰς χρόνον ἐνεστῶτα καὶ ὄχι περιπατήσαντα εἰς χρόνον ἀπερασμένον ἢ περιπατήσαντα εἰς χρόνον μέλλοντα. Ἐπειδὴ αἱ ἀρεταί, ὄχι μόνον εἶναι πρακτικαί, ἤγουν χρειάζονται νὰ γίνωνται μὲ τὴν πρᾶξιν καὶ κίνησιν, τὴν ὁποίαν δηλώνει ἐδῶ τὸ περιπατῶ, ἀλλὰ ἀκόμη καὶ ἔχουν τὸ εἶναι ἐν τῷ ἀεὶ ἐνεργεῖσθαι κατὰ τὸν ἐνεστῶτα χρόνον, ἐπειδὴ ἐκεῖνος ὁποῦ παύσῃ ἀπὸ τὸν δρόμον τῆς ἀρετῆς, αὐτὸς οὐδὲ ἀρετὴν λέγεται ὅτι ἔχει. Ὅθεν πρέπει πάντοτε νὰ περιπατῇ ὁ ἐνάρετος καὶ νὰ προκύπτῃ εἰς τὸ ἔμπροσθεν. Διατὶ ὅσον περισσότερον ἐνεργεῖ τὴν ἀρετήν, τόσον ἀκολούθως περισσότερον ἕξιν τῶν ἀρετῶν λαμβάνει εἰς τὴν ψυχὴν του καὶ δυσκόλως κινεῖται εἰς τὸ κακόν. Πατὴρ δὲ ἐδῶ ἑρμηνεύει πὼς εἶναι ὁ Ἰησοῦς Χριστός, ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς πατήρ ἐστι τῶν διὰ τῆς ἐνσάρκου οἰκονομίας του δοθέντων αὐτῷ υἱῶν παρὰ τοῦ Πατρός, ὡς εἴρηκεν ὁ Ἡσαΐας καὶ ὁ Παῦλος, ἐκ προσώπου τοῦ Χριστοῦ˙ «Ἰδοὺ ἐγὼ καὶ τὰ παιδιά, ἅ μοι ἔδωκεν ὁ Θεὸς» (Ἡσ. η´ 18˙ Ἑβρ. β´ 13).

ΣΥΝΕΧΙΖΕΤΑΙ: https://christianvivliografia.wordpress.com/2012/12/14/ἐν-ἀληθείᾳ-καὶ-ἀγάπῃ3/

, , , ,

Σχολιάστε