Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Δημ. Ὑψηλάντης

ΔΗΜ. ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ –2: ΑΝΔΡΕΙΟΣ ΜΑΧΗΤΗΣ ΕΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δημήτριος Ὑψηλάντης

Μέρος Β´: Ἀνδρεῖος μαχητὴς ἕως τὸ τέλος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ -1: O ΜΕΧΡΙΣ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

 .                    Οἱ Ὑψηλάντες ἔχουν τὸ ἱστορικὸ προνόμιο νὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἄρχισαν καὶ τελείωσαν τὸν ὑπὲρ Ἀνεξαρτησίας Ἀγώνα τῶν Ἑλλήνων. Ὁ γραμματέας τοῦ Δημητρίου Ὑψηλάντη,Ἰωάννης Φιλήμων, στὰ «Ἀπομνημονεύματα τῶν Ἀγωνιστῶν», ποὺ ἔγραψε, ἀναφέρει στὸν Γ΄ Τόμο, κεφάλαιο ΙΓ΄: «Ἡ ἔναρξις καὶ τὸ τέλος τοῦ ἑλληνικοῦ ἀγῶνος τιμῶσιν ἐξαιρετικῶς τὴν ὑψηλαντικὴν οἰκογένειαν καὶ ἀθάνατον τὴν δόξαν αὐτῆς βεβαιοῦσιν, ὅτε ἀπὸ μὲν τοῦ βορρᾶ ὁ Ἀλέξανδρος πρῶτος ἐκήρυξε τὴν ἐθνεγερσίαν τοῦ 1821, κατὰ δὲ τὴν μεσημβρίαν ὁ Δημήτριος τὴν τελευταίαν συνῆψε μάχην κατὰ τῶν Τούρκων καὶ τὴν τελευταίαν συνέθετο τὸ 1829 περιώνυμον συνθήκην τοῦΤιλφουσίου ὄρους (Πέτρας)». Ἀπὸ πλευρᾶς του ὁ Χριστόφορος Περραιβὸς ἔγραψε στὰ«Ἀπομνημονεύματα τῶν Ἀγωνιστῶν τοῦ 1821», ὅτι «ὁ Ὑψηλάντης ἄρχισε τὸν πόλεμον ὑπὲρ τῆςἀνεξαρτησίας, ὁ Ὑψηλάντης ἐσφράγισε καὶ τὴν εἰρήνην  ὑπὲρ τῆς δόξης τῶν Ἑλλήνων». (Τόμος Β΄, Κεφ. κϛ΄).  
.              Ὁ Δημ. Ὑψηλάντης ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ ἦρθε στὴν Ἑλλάδα δὲν ἔπαυσε νὰ πολεμᾶἕως τὴν τελευταία μάχη καὶ νὰ δείχνει τὸν ἔντιμο καὶ ἀνιδιοτελῆ χαρακτήρα του. Ὁ πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς Σπυρίδων Τρικούπης, γαμβρὸς τοῦ ἄσπονδου ἐχθροῦ τοῦ Ὑψηλάντη Ἀλέξ. Μαυροκορδάτου, παρὰ τὸν ἀρνητικὸ ἐπηρεασμό, ποὺ δεχόταν, ἔγραψε στὴν «Ἱστορία τῆςἙλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», μεταξὺ ἄλλων: «Ἀφ᾽ ὅτου ἐπάτησε τὴν γῆν τῆς Ἑλλάδος ὁ ἀνὴρ οὗτος δὲν ἔπαυσεν ἀντιποιούμενος τὴν ὑπερτάτην ἀρχὴν (Σημ. γρ. Τὸν Μαυροκορδάτο…) πεποιθὼς ὅτι ἡἈρχὴ ἔπρεπε εἰς τὸν οἶκον του… Ἀλλὰ φιλαρχῶν οὐδέποτε ἐρραδιούργησεν… ἀκραιφνὴς ἔλαμψε πάντοτε ὁ πατριωτισμός του, πρωτίστη φροντὶς καὶ ἐν τοῖς λόγοις του καὶ ἐν τοῖς ἔργοις του ἦτον ἡ εὐόδωσις τοῦ ἀγῶνος. Οὐδέποτε ἐφείσθη τῆς ζωῆς του εἰς ἐνίσχυσιν αὐτοῦ…» (ΔΟΛ, Τόμος 8, Βιβλίο 4ο, Β΄ Μέρος, σελ. 165)». 
 .              Στὴν περιορισμένη ἔκταση ἑνὸς κειμένου θὰ ἀναφερθοῦν μόνον ὁρισμένα γεγονότα, ἐνδεικτικὰ τοῦ χαρακτήρα τοῦ  Δημ. Ὑψηλάντη. Ἡ Μάχη τῶν Δερβενακίων (26-28 Ἰουλίου 1822), ὅπως νωρίτερα ἡ ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς (23 Σεπτεμβρίου 1821) εἶχαν τὴ σφραγίδα τῆς στρατηγικῆς μεγαλοφυίας τοῦ Θεοδ. Κολοκοτρώνη. Ὁ Ὑψηλάντης εἶχε τὴν ἐντολὴ ἀπὸ τὸν ἀδελφό του νὰ ἀναλάβει τὴν ἀρχιστρατηγία. Στὴν ἀρχὴ δὲν εἶχε ἀντιληφθεῖ τὸ σχέδιο ἐγκλωβισμοῦ τοῦ Δράμαλη καὶ ἐξέφρασε τὴ δυσφορία του. Ὅταν ὅμως τὸ ἀντελήφθη, ἔδειξε αὐτογνωσία καὶταπεινοφροσύνη καὶ ἐνήργησε ὡς ἕνας τῶν καπετάνιων τοῦ Κολοκοτρώνη, μαζὶ μὲ τοὺς Νικηταρᾶ, Παπαφλέσσα, Πλαπούτα, Τσώκρη, Κριεζῆ καὶ ἄλλους.  (Σημ. Γιὰ τὴ Μάχη τῶν Δερβενακίων δὲς «Ἀπομνημονεύματα» Ν. Σπηλιάδου, ἐκδ. Φιλαδελφέως, Ἀθήνησιν, 1851, Τόμος Α΄ σελ. 397-425).
 .              Τὸ 1823 οἱ περὶ τοὺς Κωλέττη, Μαυροκορδάτο καὶ Κουντουριώτη μεθόδευσαν τὴν ἐξουδετέρωση τοῦ Ὑψηλάντη καὶ τοῦ Κολοκοτρώνη. Κατήργησαν τὸν βαθμὸ τοῦ ἀρχιστρατήγου καὶ ἀπένειμαν τὸν βαθμὸ τοῦ στρατηγοῦ σὲ πλῆθος ἡμετέρων. (Ἀρχ. Ἑλλην. Παλιγγενεσίας, τ. Α΄, σελ. 129 κ.ἑ.) καὶ τελικὰ ἀπομάκρυναν τὸν Ὑψηλάντη ἀπὸ ὅλα του τὰ ἀξιώματα. Ἐνῶ ὁ Κολοκοτρώνης συγκρούστηκε καὶ βασανίστηκε ἀπὸ τοὺς Μαυροκορδάτο κ.λπ., ὁὙψηλάντης ἀπέσχε τῆς ἐμφύλιας σύγκρουσης καὶ δέχθηκε νὰ ἀναλάβει γενικὸς ἀρχηγὸς τῶνἙλλήνων, ὅταν εἰσέβαλαν οἱ δυνάμεις τοῦ Ἰμπραὴμ στὴν Πελοπόννησο, πρὶν ἀποφυλακισθεῖ καὶ ἀναλάβει ὁ Κολοκοτρώνης. Ἀπὸ τότε ἔμεινε ἐκτὸς στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, ἕως τὴν ἔλευση τοῦ Καποδίστρια. Ὁ Ὑψηλάντης ζοῦσε λιτότατα. Ἐπειδὴ εἶχε προσφέρει ὅλες του τὶς οἰκονομίες στὸν Ἀγώνα καὶ εἶχε καταχρεωθεῖ, ζήτησε τὴν οἰκονομικὴ βοήθεια τῆς μητέρας του, ἤτοι 2.500 δουκάτα…
 .              Ὁ Ὑψηλάντης δὲν ἔλαβε μέρος στὸν ἐμφύλιο, ὅμως ἀντέδρασε σφοδρὰ ἐναντίον τῆς ἐκ μέρους Μαυροκορδάτου κ.λπ. μεθόδευσης ἡ Ἑλλάδα νὰ τεθεῖ ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Ἀγγλίας, ὡς προτεκτοράτου. Αὐτή του ἡ ἀντίδραση τοῦ στοίχισε νὰ ἀποκλειστεῖ «ἀπὸ κάθε πολιτικὸν δικαίωμα καὶ στρατιωτικὸν ὑπούργημα» (Ἀρχ.Ἑλλ. Παλιγγ. τ. Δ΄, σελ. 90-91 καὶ Γιάννη Γιαννόπουλου «Ἀλέξανδρος καὶ Δημήτριος Ὑψηλάντης», Ἐφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 2η ἔκδ., 2020, σελ. 106).
 .              Μόλις ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του ὁ Καποδίστριας, τὸν ἀποκατέστησε πλήρως. Στὶς ἀρχὲς Φεβρουαρίου 1828 ἀπένειμε στὸν Ὑψηλάντη τὸν βαθμὸ τοῦ στρατάρχου καὶ τοῦἀνέθεσε τὴν δημιουργία ἐκσυγχρονισμένου τακτικοῦ στρατοῦ. Μὲ ἐντολὴ τοῦ Κυβερνήτη τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1829  ὁ Ὑψηλάντης ἐπικεφαλῆς δύναμης 2.300 ἀνδρῶν ἐξεστράτευσε ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν στὴν Στερεὰ Ἑλλάδα καὶ στὴ θέση Πέτρα Βοιωτίας ἐπέτυχε μεγάλη νίκη. Οἱ ἐπικεφαλῆς τῶν ἡττημένων Ὀθωμανῶν Ὀντσὰκ Ἀγά, Ὀσμὰν Ἀγὰς καὶ Ἀσλὰν Μουχουρδάρης ζήτησαν ἀπὸ τὸν Ὑψηλάντη νὰ ἀποχωρήσουν ἀσφαλῶς πρὸς Θεσσαλία. Ὁ στρατάρχης  ἐδέχθη τὸ αἴτημά τους καὶ τὸἐφάρμοσε. (Νίκ. Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Βιβλ. Νότη Καραβία, Ἀθήνα, 1971,  τόμ. 4ος, σελ. 229).
.              Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ἀγώνα εἶχε ἀτυχῆ αἰσθηματικὸδεσμὸ μὲ τὴν ἡρωίδα Μαντὼ Μαυρογένους. Ὁ ἴδιος οὐδέποτε μίλησε γιὰ αὐτόν. Σύμφωνα μὲ τὰ διασωζόμενα ἀντικειμενικὰ στοιχεῖα ὁ Ὑψηλάντης ἦταν ἀφοσιωμένος στὸν Ἀγώνα καὶ φιλάσθενος, ἐνῶ ἡ Μαντὼ αἰσθάνθηκε προδομένη, μὲ τὸ δεδομένο ὅτι, ὅπως ἔγραψε σὲ ἀναφορά της πρὸς τὸν Κυβερνήτη Ἰωάν. Καποδίστρια, ὁ Ὑψηλάντης εἶχε ὑπογράψει πρὸς αὐτὴν ὑποσχετικὸ γάμου, ἀλλὰστὴ συνέχεια «τὴν ἀπέρριψε χωρὶς λόγον, μὲ τὴν πλέον σκληρὰν περιφρόνησιν». (Μανουὴλ Τασούλα «Μαντὼ Μαυρογένη», Ἔκδ. Δήμου Μυκόνου, 1997, σελ. 221). Πληροφορίες ἀναφέρουν ὅτι τὸν δεσμό τους διέλυσαν μὲ ἴντριγκες, ψέματα καὶ συκοφαντίες ὁ Κωλέττης καὶ ἄλλοι ἄσπονδοι «φίλοι» καὶ ἐχθροὶ καὶ τῶν δύο. Ὁ πρόωρος θάνατος τοῦ ἥρωα ἔκλεισε τὸ θέμα.
.              Ὁ Ὑψηλάντης ἀπεβίωσε στὸ Ναύπλιο πρὶν ἀπὸ τὰ ξημερώματα τῆς 4ης Αὐγούστου 1832, σὲ ἡλικία 39 ἐτῶν. Ὁ Ἀρχιμανδρίτης  Νεόφυτος Βάμβας, ποὺ ὑπῆρξε καὶγραμματέας του τὸ 1821 καὶ τὸ 1822, εἶπε ὅτι αἰτία τοῦ θανάτου του ἦταν «φθινῶδες νόσημα, ἀπὸτὸ ὁποῖο ὑπέφερε ἀπὸ καιρό». Ὁ Τρικούπης ἔγραψε ὅτι ὁ Ὑψηλάντης «οὐδέποτε ἐφείσθη τῆς ζωῆς του καὶ ἡ μεγάλη του καρδία ἐζωογόνει ἐν κινδύνοις τὸ ἀσθενὲς καὶ κάτισχνον σῶμα του».
.              Ἡ κηδεία του τελέστηκε μὲ τὴ μεγαλύτερη δυνατὴ ἐπισημότητα στὸν Μητροπολιτικὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Ναυπλίου. Τὸν ἐπικήδειο λόγο ἐκφώνησε ὁ Μιχ. Σχινᾶς καὶ τὸν ἐπιτάφιο ὁ Γεώργ. Τερτσέτης, ὁ ὁποῖος εἶπε μεταξὺ ἄλλων: «Ἀπὸ τὴν ἀληθινή σου Πατρίδα, ἀπὸ τὸν οὐρανόν, ὦ Ὑψηλάντη, ὅπου αἱ ἀρεταὶ τῆς γῆς βραβεύονται μὲ τὴν αἰωνίαν μακαριότητα, ἐπιβλεψον πρὸς τὸ ἔθνος σου καὶ ἔσο ἵλεως καὶ ἀγαθοποιὸς» (Αὐτ. Γιάννη Γιαννόπουλου, σελ. 112).
.              Πρὸς τιμήν του κάτοικοι τῆς Πολιτείας Μίτσιγκαν τῶν ΗΠΑ τὸ 1829 ὀνόμασαν «Ὑψηλάντης» τὸν οἰκισμό τους, μετὰ τὴν πετυχημένη λήξη τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ πολέμου τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῶν Ὀθωμανῶν καὶ τὴν τελευταία νικηφόρα μάχη τοῦ Ὑψηλάντη στὴν Πέτρα. Σήμερα ἔχει ἐξελιχθεῖ στὴ μοντέρνα βιομηχανικὴ πόλη Ὑψηλάντης, 20.000 κατοίκων, καὶ ἔχει ἀδελφοποιηθεῖ μὲ τὸ Ναύπλιο. Ἄγαλμα τοῦ Ὑψηλάντη κοσμεῖ τὴν πόλη, ἀλλά, κατὰ τὰ γνωστὰστὴν Ἀμερική, οἱ σημερινοὶ κάτοικοι κόβουν τὸ ὄνομά της σὲ «YPSI»….-

 

, , ,

Σχολιάστε

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ -1: O ΜΕΧΡΙΣ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δημήτριος Ὑψηλάντης
Ὁ μέχρις αὐτοθυσίας πατριώτης

Α΄ Μέρος  

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                        Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης (1793-1832) ἦταν πατριώτης μέχρις αὐτοθυσίας. Ἀφιέρωσε τὴν περιουσία του καὶ τὴν ἴδια τὴ ζωή του στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Ἦταν γόνος τῆς Ποντιακῆς καταγωγῆς οἰκογένειας τῶν Ὑψηλαντῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν παρόντες στοὺς Ἀγῶνες τοῦ Ἔθνους ἀπὸ τὸν 9ο αἰώνα. Οἱ ἐκ τῶν ἡγετῶν τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας Ξάνθος, Παπαφλέσσας, Ἀναγνωστόπουλος, Τυπάλδος ἔπεισαν τὸν Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη παράλληλα μὲ τὴν Ἐπανάσταση στὸ Ἰάσιο νὰἀποστείλει στὴν Πελοπόννησο ἕνα τῶν ἀδελφῶν του, νὰ ἡγηθεῖ τῆς ἐκεῖ Ἐπανάστασης.
.                        Ὁ μόνος εὔκαιρος ἦταν ὁ Δημήτριος, ὁ ὁποῖος εἶχε παραιτηθεῖ τοῦ ρωσικοῦστρατοῦ γιὰ νὰ διαχειρίζεται, κατὰ τὴν ἀπουσία τῶν ἀδελφῶν του, τὰ τοῦ Οἴκου τῶν Ὑψηλαντῶν. Ἀφοῦ συγκατατέθηκε ὁ Δημήτριος, ἔπρεπε νὰ πείσουν καὶ τὴν μητέρα του Ἐλισάβετ, ποὺ ἂνἐκεῖνος ἔφευγε, θὰ ἔμενε μόνη, μὲ τὰ δύο της κορίτσια καὶ τὸν ἀνήλικο γιό της. Ἔγινε οἰκογενειακὸσυμβούλιο καὶ ἡ μητέρα συγκατένευσε λέγοντας: «Ὅταν εἶναι νὰ ἐλευθερωθεῖ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν ἀποστολὴ καὶ αὐτοῦ τοῦ παιδιοῦ, ποὺ μοῦ ἔμεινε, στεροῦμαι καὶ αὐτό. Ἂς ὑπάγει μὲ τὴν εὐχή μου!» (Ἰωάν. Φιλήμονος «Δοκίμιον ἱστορικὸν περὶ τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως», (Τύποις Π. Σούτσα καὶ Α. Κτενᾶ, Τόμος Γ΄, 1860, Κεφάλαιο ΙΓ΄).
.                        Ὁ Ὑψηλάντης ἦρθε στὴν Ἑλλάδα στὶς 8 Ἰουνίου 1821 καὶ συγκεκριμένα στὴν Ὕδρα,ὡς πληρεξούσιος τοῦ γενικοῦ ἐπιτρόπου καὶ ἀρχιστρατήγου ἀδελφοῦ του Ἀλέξανδρου, δηλαδὴ ὡς ὁἡγέτης τῆς Ἐπανάστασης. Ὁ Φιλήμων στὸ προαναφερθὲν ἔργο του ἐξηγεῖ γιατί τοῦ ἔγινε παλλαϊκὴὑποδοχή: «Ἦταν Ἕλληνας, οἰκογένειας ἡγεμονικῆς πρίν, Ἕλλην οἰκογένειας πατριωτικῆς πάντοτε ὀστοῦν ὢν ἐκ τῶν ὀστέων καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τῆς Ἑλλάδος. Ἐπὶ πλέον ὁ Δημήτριος προήρχετο ἐκ τῆς ἀρκτώας γῆς (Ρωσίας), εἰς τὴν ὁποίαν πάντοτε προσηλοῦτο ἡ καρδία καὶ τὸ ὄμμα τῶνἙλλήνων ὡς τὸν φυσικὸν ἐχθρὸν τοῦ μόνου φυσικοῦ ἐχθροῦ τούτων».
.                        Τὸ δύσκολο ἔργο ποὺ ἀνέλαβε ὁ Ὑψηλάντης κατέστη πολὺ δυσκολότερο, ἀπὸ τὸὅτι ἀπὸ τὴν πρώτη ὥρα ὑπονομεύθηκε ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Γόνος καὶ αὐτὸς μεγάλης οἰκογένειας Φαναριωτῶν ἔνιωθε ζηλοφθονία πρὸς τοὺς Ὑψηλάντες. Ἀπὸ τὴν ἄφιξη λοιπὸν τοῦ Δημ. Ὑψηλάντη τὸν ὑπονόμευσε (Νικολάου Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Τ.1ος, Ἀθῆναι, 1972, σελ. 228).
.                        Ὁ Ὑψηλάντης ἦταν τελείως διαφορετικὸς χαρακτήρας ἀπὸ τὸν Μαυροκορδάτο. Δὲν εἶχε ἐγωισμό, οὔτε φιλοδοξίες ἀπὸ αὐτὲς ποὺ θολώνουν τὸν νοῦ. Ὁ Μαυροκορδάτος ἐπιζητοῦσε οἱ ἄλλοι νὰ προσαρμοστοῦν σὲ αὐτόν. Ὁ Ὑψηλάντης δὲν εἶχε ἀντίρρηση νὰ προσαρμοστεῖ στὶς συνθῆκες ποὺ βρῆκε. Διηγεῖται ὁ Φιλήμων ὅτι ὁ Κολοκοτρώνης παρέθεσε στὸν Ὑψηλάντη γεῦμα, στὴν ὕπαιθρο βεβαίως. Γιὰ τὴν περίσταση ἦταν ἡγεμονικό: Ψητὸ ἀρνί, τυρὶ σὲ ἀσκὶ «δεινῶςἁλμυρό», ρετσίνα  σὲ ἀσκὸ καὶ ἀζυμίτης χωρικὸς ἄρτος. Ἀντὶ τραπεζιοῦ  κλαδιὰ σκοίνου. Φυσικὰ οὐδὲν τραπεζικὸ σκεῦος ὑπῆρχε, πιάτο, μαχαίρι,  πηρούνι, κούπα γιὰ κρασὶ καὶ νερό. ὉΚολοκοτρώνης ἔκοψε μὲ τὰ χέρια καὶ τοῦ ἔδωσε τὸ ψωμί, τὸ κρέας καὶ τὸ τυρί. Τὸ κρασὶ τοῦ τὸ προσέφερε μέσα σὲ ξεραμένη φλούδα κολοκύθας.
.                        Ὁ Ὑψηλάντης προσαρμόστηκε ἀμέσως στὴν πρωτόγνωρη κατάσταση. Κάθισε ὀκλαδὸν καὶ εὐχαριστήθηκε φαγητὸ καὶ πιοτό. Ἐνθουσιασμένος ὁ Γέρος τοῦ Μωριῦ τοῦ εἶπε: «Ἔτσι Πρέντσιπα θὰ τρῶς πλιὰ καὶ θὰ πίνεις διὰ τὴν ἐλευθερία τῆς Πατρίδας». Ὁ Ὑψηλάντης χειροκρότησε ἐνθουσιασμένος. Σημειώνεται ὅτι ὁ Φιλήμων διηγεῖται τὸ συμβὰν ὡς μάρτυρας τοῦγεγονότος, ἀφοῦ, ὡς γραμματέας τοῦ Ὑψηλάντη, ἦταν ἐκ τῶν συνδαιτυμόνων τοῦ γεύματος.
.                        Στὶς 12 Ἰουνίου 1821 ὁ Ὑψηλάντης ἀναγγέλλει τὴν ἔλευσή του μὲ διακήρυξη, στὴν ὁποία, μεταξὺ ἄλλων, ἀναφέρει: «Ὁμογενεῖς φιλελεύθεροι Ἕλληνες… Ὅσοι ἐλάβατε τὰ ὅπλα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ὀρθοδόξου ἡμῶν Γένους, φιλοτιμηθῆτε νὰ φανῆτε ἄξιοι πολεμισταί, δεικνύοντες εἰς τὸν κατὰ τοῦ ἀσεβοῦς τυράννου πόλεμον ἀνδρείαν ἀκαταμάχητον, ὁμόνοιαν ἀδιαίρετον καὶ εἰς τοὺς στρατηγοὺς εὐπείθειαν ἀπαράβατον… Τὸ τέλος τῶν ἀγώνων μας εἶναι ἡἐλευθερία, ἢ ὁ ἔνδοξος θάνατος. Αἰώνιος δόξα παρὰ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις…».
.                        Σὲ μίαν ἄλλη ἐγκύκλιό του, στὶς 21 Αὐγούστου 1822, ἔγραψε πρὸς τοὺς Νησιῶτες: «Γνωρίζετε, ὅτι μήτε πλοῦτος, μήτε κτήματα, μήτε ὑπάρχοντα δὲν ἐξισοῦνται μὲ τὴν ἐλευθερίαν, μὲ τὴν ζωὴν τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παιδίων σας. Ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν τὰ θλιβερὰ παραδείγματα τῶν δυστυχεστάτων ἀδελφῶν μας, Χίων, Κασσανδρινῶν, Ναουσαίων καὶ ἄλλων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀνατριχίζετε βέβαια ὁσάκις τὰ συλλογίζεσθε. Εἴδετε μὲ τὰ ἴδια σας τὰ ὀμμάτια τὸν ἀπάνθρωπον τύραννον νὰ ξεσχίζη καὶ αὐτὰ τὰ ἔμβρυα εἰς τὰς κοιλίας τῶν ἐγκύων!!!» (Λιγνοῦ, Ἀρχεῖον τῆς Κοινότητος Ὕδρας, τόμ. 8, σελ. 432).
.                        Ὁ Κολοκοτρώνης στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του δὲν κρύβει τὰ λόγια του γιὰ τὸν Δήμ. Ὑψηλάντη. Γράφει τὰ πλεονεκτήματα καὶ τὰ μειονεκτήματά του: «Ὁ Ὑψηλάντης ἦτον ἕναςἄνθρωπος σταθερός, τίμιος, ἀνδρεῖος, μικρόνους, κοῦφος, εὐκολοαπάτητος… τὸ ὄνομά του ἐχρησίμευσε πολὺ εἰς τὴν ἀρχήν, εἶχε τὴν φαντασία νὰ ἦναι ἀρχηγὸς (κεφαλή), πλὴν τὸ μυαλό του δὲν τοῦ ἔσωνε ἀναλόγως μὲ τὰς περιστάσεις ὁπού εὑρέθηκε. Ἂν ἤθελε ἔλθει ὁ Ἀλέξανδρος ὁἀδελφός του ἠθέλαμεν κάμει δουλειά, διατὶ ἤθελα τὸν ὑποστηρίξει». («Διήγησις Συμβάντων τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς ἀπὸ τὰ 1770 ἕως τὰ 1836». Ὑπαγόρευσε Θεόδωρος Κωνστ. Κολοκοτρώνης, Ἀθήνησιν, Τύποις Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1846, σελ. 87).

Ἡ προσφορὰ τῆς οἰκογένειας Ὑψηλάντη

.                        Ὁ Ἰωάννης Φιλήμων στὸ ἔργο του «Δοκίμιον Ἱστορικὸν περὶ τῆς ἙλληνικῆςἘπαναστάσεως» γράφει ὅτι ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης καταγόταν ἀπὸ «διάσημον παρὰ τοῖς Ἕλλησι καὶγνωστὸν παρὰ τῷ εὐρωπαϊκῷ κόσμῳ ὄνομα οἰκογενείας, σύστασιν δὲ τὴν μόνην σεβαστὴν παρὰ πᾶσι καὶ μόνην ἠθικῶς ἰσχυρὰν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, πατριωτισμὸν δὲ ἀκμαῖον καὶ ἀκέραιον μέχρις ὅλης αὐταπαρνήσεως καὶ θυσίας».
.                        Ὁ πατέρας του, Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης (1760-1816) ὑπῆρξε μέγας διερμηνέας καὶἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας. Μὲ τὴν Ἐλισάβετ Ὑψηλάντη (1771- 1866)  ἀπέκτησαν πέντε γιοὺς καὶ δύο θυγατέρες. Ὁ Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης ἀπεβίωσε στὰ 56 του χρόνια καὶ ἡ Ἐλισάβετ ἀνέλαβε τὴδιαχείριση τῆς οἰκογενειακῆς περιουσίας καὶ τὴ διαπαιδαγώγηση τῶν παιδιῶν της. Ἂν καὶ Ρουμάνα στὴν καταγωγὴ ἀποδείχθηκε μεγάλη Ἑλληνίδα. Στὸ μέγαρό της συναντιόνταν μέλη τῆς ΦιλικῆςἙταιρείας, ἔδωσε τὰ τέσσερα ἀγόρια της στὸν Ἀγώνα –τὸ πέμπτο ἦταν ἀνήλικο– , καὶ προσέφερε σὲΑὐτὸν σχεδὸν ὅλη της τὴν περιουσία.
.                        Ἡ Ἐλισάβετ ἀπεβίωσε 95 ἐτῶν καὶ θρήνησε τὸν θάνατο καὶ τῶν ἑπτὰ παιδιῶν της. Μόνη της παρηγοριὰ ἦταν ὅτι τὰ τέσσερα ἀγόρια της ἐγκατέλειψαν θέσεις –ἦσαν ἀξιωματικοὶ τοῦ ρωσικοῦ στρατοῦ–, ἄφησαν ἀνέσεις, πλούτη, ἀσφάλεια, μυήθηκαν στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία καὶπροσέφεραν τὰ πάντα στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, ποὺ καὶ ἡ ἴδια θεωροῦσε ἱερή. (Γιάννη Γιαννόπουλου «Ἡ Ἐλισάβετ Κων. Ὑψηλάντη»,  στὸν Τόμο «Ἀλέξ. καὶ Δημ. Ὑψηλάντης», Ἐφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 2η Ἔκδ., 2020, σελ. 37). Μὲ τὴ σειρὰ τὰ ἀγόρια ἦσαν οἱ Ἀλέξανδρος (1792-1828),  Δημήτριος (1793-1832), Γεώργιος (1795-1846), Νικόλαος (1795-1833) καὶ τὸ στερνοπούλι Γρηγόριος (1805-1835).

, , ,

Σχολιάστε