Ἄρθρα σημειωμένα ὡς δάσκαλος

ΚΩΣΤΗΣ ΠΑΛΑΜΑΣ: ΣΧΟΛΕΙΟ ΙΣΟΝ ΔΑΣΚΑΛΟΣ (Δ. Νατσιός)

Κωστὴς Παλαμᾶς: Σχολεῖο ἴσον δάσκαλος

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

.             «Γεννήθηκα τὸ 1887 στὸν Πειραιά· οἱ γονεῖς μου κατάγονταν ἀπὸ τὴ Χίο. Ἡ μητέρα τοῦ ἀείμνηστου Πορφύρα καὶ ἡ δικιά μου ἦταν ἀδελφάδες, τὸ γένος Συριώτη. Τὶς ἐγκύκλιες σπουδὲς τὶς πέρασα στὸν Πειραιά. Κι ὅποιος ξέρεις τί σημασία ἔχει γιὰ τὸν νέο ἡ παρουσία στὴν κριτικὴ τούτη ἡλικία ἑνὸς προσώπου σὰν τὸν λαμπρὸν ἐκεῖνο παιδαγωγό, ποὺ θύμιζε ἀρχαῖον Ἕλληνα, τὸν ἀείμνηστο Ἰάκωβο Δραγάτση, νιώθει γιατί οἱ μαθητές του φυλάγουν σ’ ὅλη τους τὴ ζωή, μέσα στὴν καρδιά τους, τὴ μνήμη τῆς μορφῆς του». (Δ. Πικιώνη «Κείμενα», ἐκδ. «Μορφωτικὸ Ἵδρυμα Ἐθνικῆς Τράπεζας», σελ. 23).
.             Ξεκίνησα νὰ διαβάζω κάποια αὐτοβιογραφικὰ σημειώματα τοῦ Δ. Πικιώνη, τοῦ μεγάλου Ἕλληνα. Κοντοστάθηκα, «φιλοσόφησα» λίγο τὴν τελευταία πρόταση τοῦ προοιμίου του. Κράτησε στὰ φυλλοκάρδια του, ὁλοζωῆς, τὴν μνήμη τῆς μορφῆς τοῦ δασκάλου του. Μεγάλη κουβέντα.
.             Πόσες φορὲς σὲ βιογραφίες σπουδαίων, «πάνυ ἀκριβῶν» ἀνθρώπων, δὲν διαβάζουμε παρόμοιες φράσεις. «Εὐτύχησε νὰ μαθητεύσει κοντὰ στὸν…». «Ὁ μεγάλος Δάσκαλος τοῦ Γένους… τὸν ἐνέπνευσε τὴν ἀγάπη γιὰ τὰ γράμματα». Ὅσο κρατοῦσε ἡ Παιδεία σ’ αὐτὸν τὸν τόπο, σχολεῖο καὶ παίδευση σήμαινε δάσκαλος. Τὰ πάντα δορυφοροῦσαν τὸν δάσκαλο. «Καλῶν τῶν διδασκάλων καλοὶ καὶ οἱ μαθηταί», ἀπροσπέλαστος ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου.
.             Χαρακτηριστικὸ τὸ ἀκόλουθο παράδειγμα, ποὺ δείχνει τὸ πόσο σημαντικὸ καὶ οὐσιαστικὸ θεωροῦσαν οἱ Ρωμιοὶ (Βυζαντινοὶ) πρόγονοί μας τὸ ἀξίωμα τοῦ δασκάλου. Στὰ χρόνια τοῦ λόγιου αὐτοκράτορα Θεόφιλου (829-842 Μ.Χ.) διδάσκει στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ περίφημος Λέων ὁ μαθηματικὸς ἢ φιλόσοφος. (Ὁ ὁποῖος μετέβη ἀπὸ τὴν Πόλη στὴν Ἄνδρο γιὰ πληρέστερη μόρφωση, ὅπου δίδασκε κάποιος ὀνομαστὸς γιὰ τὴ σοφία του διδάσκαλος). Ἡ φήμη τοῦ Λέοντος εἶχε ἐξαπλωθεῖ «ἐπὶ πτερύγων ἀνέμων», εἶχε φτάσει ὡς τὸ χαλιφάτο τῆς Βαγδάτης. Ὁ Χαλίφης Μαμοῦν τὸν ζήτησε ἐπίσημα ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα τὸν Λέοντα, ἔστω καὶ ὡς μετακλητό, προσφέροντας ἕνα τεράστιο ποσό. Ὁ Θεόφιλος ἀποβλέποντας στὸ γόητρο τῆς αὐτοκρατορίας, ἀλλὰ καὶ ἐκτιμώντας τὴν ἀξία τοῦ δασκάλου, ἀρνήθηκε. Ἀξίζει νὰ παραθέσουμε ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸν ἐπιστολικὸ διάλογο τῶν δύο ἡγετῶν, ὅπως τὸν διέσωσε ὁ «Συνεχιστὴς Θεοφάνους». Γράφει ὁ χαλίφης: « Ἀξιῶ τὸν ὃν ἔχεις ἐπὶ φιλοσοφίᾳ καὶ ταῖς ἄλλαις ἐπιστήμαις περιβόητον ἄνδρα βραχύν τινα χρόνον ἑξαποστεῖλαι…». Ἀπαντᾶ τὸ Θεόφιλος: «….ἄλογον τὸ οἰκεῖον δοῦναι ἑτέροις καλὸν καὶ τὴν τῶν ὄντων γνῶσιν ἔκδοτον ποιῆσαι τοῖς ἔθνεσι, δι’ ἧς τὸ τῶν Ρωμαίων γένος θαυμάζεταί τε καὶ τιμᾶται παρὰ πᾶσι». Μὲ λίγα λόγια, εἶναι ἀνοησία νὰ ξεπουλήσεις στὰ ἔθνη, αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο θαυμάζεται τὸ γένος σου, δηλαδή, ὁ ἔξοχος διάκονος τῆς ὄντως Παιδείας. (Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Γ. Τσαμπῆ «Ἡ Παιδεία στὸ Βυζάντιο», ἐκδ. Γρηγόρη, σελ. 54).
.             Τὸ παραπάνω, νομίζω, ἐξηγεῖ καὶ τὸ χιλιόχρονο τῆς ἐνδόξου αὐτοκρατορίας μας. «Κάλλιο γνώση, παρὰ γρόσι», ὅπως ἔλεγαν καὶ οἱ ἐν αἰχμαλωσίᾳ πρόγονοί μας. Καὶ εἶναι γεγονὸς ἀναντίρρητο πὼς φτάσαμε στὴν ἁγιασμένη Ἐπανάσταση, γιατί «ἡ ψυχὴ τοῦ Γένους ἀγρυπνοῦσε. Φτωχοὶ παπάδες καὶ δάσκαλοι, ποὺ ἐτρέφοντο μὲ λίγο ψωμί, εἶχαν τὸ σθένος εἰς τὸ βάθος τῆς ψυχῆς των, σθένος ποιητῶν. Καταλάβαιναν τὴν εὐθύνην ποὺ τοὺς ἐβάρυνε νὰ συνεχίσουν τὴν ἑλληνικὴν παράδοσιν· διηγοῦντο εἰς τὰ ἑλληνόπουλα ποιὰ ἦταν ἄλλοτε ἡ πατρίδα τους καὶ τοὺς ἐδίδασκαν δύο ὀνόματα: Ἑλλὰς καὶ ἐλευθερία». (Τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ Σ. Μενάρδου, ποὺ περιέχεται στὸ βιβλίο τοῦ ἀρχιμ. Ἰω. Ἀλεξίου, «Ἡ Παιδεία στὴν Τουρκοκρατία», σελ. 181).
.           Ἐξαιρετικὲς εἶναι καὶ οἱ προϋποθέσεις ποὺ θέτει ὁ Ἰω. Καποδίστριας, γιὰ νὰ ἀναλάβει κάποιος καθήκοντα δασκάλου: «Ἐν γένει πρέπει νὰ στοχάζονται (οἱ δάσκαλοι) ὅτι ἡ κυβέρνηση καὶ οἱ πολῖται ἐμπιστεύονται εἰς αὐτοὺς τὰ παιδία των διὰ νὰ μάθωσιν ὄχι μόνον γράμματα, ἀλλὰ καὶ τὸ πῶς νὰ γίνωσιν ἄνδρες, ὠφέλιμοι εἰς τὴν κοινωνίαν. Ὅθεν οἱ διδάσκαλοι σωφρόνως καὶ τιμίως διάγοντες καὶ μὲ ἡμερότητα καὶ φιλοστοργίαν πρὸς τοὺς νέους προσφερόμενοι, χρέος ἔχουν νὰ μαθητεύωσιν αὐτοὺς καὶ μὲ τοὺς λόγους καὶ μὲ τὸ παράδειγμα τῆς ἴδίας των διαγωγῆς, εἰς τὰ πρὸς τὸν Θεόν, πρὸς ἑαυτοὺς καὶ πρὸς τὸν πλησίον καθήκοντα, εἰς τὴν δικαιοσύνην καὶ χριστιανικὴν εὐσέβειαν, εἰς τὴν εὐταξίαν καὶ φιλαλήθειαν, εἰς τὴν φιλοπονίαν, εἰς τὴν ἀγάπην τοῦ πλησίον, εἰς πᾶν ὅ,τι ἐν ἑνὶ λόγῶ, εἶναι πρόσφορον νὰ τοὺς καταστήση ἥμερους καὶ τιμίους ἀνθρώπους, ἰδίως πρὸς ἕνα ἕκαστον καὶ ἐναρέτους καὶ χρηστοὺς πολίτας κοινῶς πρὸς τὴν πολιτείαν». (Ἰω. Τσάγκα, , «Ἡ Ὀρθόδοξη Χριστιανικὴ Ἀγωγὴ στὸ ἐκπαιδευτικὸ ἔργο τοῦ Ἰω. Καποδίστρια», ἐκδ. «Κυριακίδη», σελ. 151).
.               Παρένθεση: Ἀκόμη θυμᾶμαι τὶς βαθυστόχαστες τιποτολογίες, στὸ προγραμμά  της γιὰ τὸ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ: Πρῶτα ὁ μαθητής», τῆς ἀπίθανης ἐκείνης κ. Διαμαντοπούλου. Κουτσουλιὲς ποὺ σήμερα ὑλοποιοῦνται. Διαβάζω: Προηγοῦνται μεταξὺ ἄλλων, τὰ ψηφιακὰ «ζαρζαβατικὰ» (διαδραστικὸς πίνακας, ἠλεκτρονικὸ βιβλίο, προσωπικὸς Η/Υ) καὶ κατόπιν ἀκολουθεῖ ὁ δάσκαλος, γιὰ τὸν ὁποῖο γράφει: «Τὸ Νέο Σχολεῖο δίνει ἔμφαση στὴν συνάρθρωση, τὴ συνέργεια καὶ τὸν συντονισμὸ μεταξὺ τῶν βαθμίδων τῆς ἐκπαίδευσης. Ἰσχυροποιεῖται ὁ ρόλος τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ στὴν διαδικασία ἀναβάθμισης τοῦ σχολείου, μὲ πρωτοβουλίες αὐτενέργειας καὶ κίνητρα καινοτομίας, μὲ τὶς γνώσεις ποὺ χρειάζεται, γιὰ νὰ ἀνταποκριθεῖ στὴν ὑψηλὴ ἀποστολή του καὶ μὲ ἀντίστοιχο ὑψηλὸ κύρος, θέση στὴν κοινωνία καὶ ἀμοιβή».
.              Ἔξοχο κείμενο, ἱστορικό. Πῶς τὸ λέει, «ὑψηλὴ ἀμοιβή»; Ὑλοποιήθηκε διὰ τῆς μειώσεώς της. Μὲ τέτοιες, λοιπόν, ὑψηλόφρονες ὀνειροφαντασίες θὰ φτάσουμε, ὄχι σὲ χρηστοὺς καὶ ἐνάρετους πολίτες, ἀλλὰ στὸ “ἀνοικτὸ στὴν κοινωνία καὶ δημόσιο, ψηφιακὸ σχολεῖο”. Τὸ ποιὸς ὅμως θὰ εἶναι ὁ ρόλος τοῦ «ἰσχυροποιημένου» ἐκπαιδευτικοῦ στὸ «ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ», τὸν διαβάζω στὸ βιβλίο «Νεοελληνικὴ γλώσσα», Α΄ Γυμνασίου, (τετράδιο ἐργασιῶν), σελ. 71. Ἰδοὺ τὸ «σχολεῖο τοῦ μέλλοντος». «Οὐσιαστικὰ τὸ σχολεῖο τοῦ μέλλοντος θὰ εἶναι μία μορφωτικὴ ὑπηρεσία, ὅπου τὸ κάθε παιδὶ θὰ μαθαίνει μόνο του ἀπὸ τὸν ὑπολογιστή, ὑποβοηθούμενο ἀπὸ ἕνα ὑποβαθμισμένο βοηθὸ μάθησης, (σ.σ. ὅπως λέμε οἰκιακὴ βοηθός), ἐπιφορτισμένο κυρίως μὲ τεχνικῆς φύσεως προβλήματα. Τὰ παιδιά, ποὺ ἔχουν ὑπολογιστὴ στὸ σπίτι, θὰ μποροῦν νὰ παρακολουθοῦν ἀποκεῖ (σ.σ. ἔτσι, μία λέξη, «ἀποκεῖ»), χωρὶς νὰ εἶναι ἀπαραίτητη ἡ καθημερινὴ παρουσία στὸ σχολεῖο, ἀφοῦ ἔτσι κι ἀλλιῶς οἱ ἠλεκτρονικὲς βάσεις δεδομένων του θὰ εἶναι online σὲ 24ωρη βάση. Οἱ ἐκπαιδευτικοί, βέβαια, λένε…», ποιὸς νοιάζεται τί λένε οἱ ἐκπαιδευτικοί; Καταλάβαμε…
.           Τὴν Τρίτη τὰ σχολεῖα ἀνοίγουν. Δόξα τῷ Θεῷ, θὰ ἀρχίσουμε μὲ τὶς ἁγιαστικὲς εὐχὲς τῆς Ἐκκλησίας μας. Κάποιοι εἴμαστε ὑπερήφανοι, γιατί εἴμαστε Ἕλληνες δάσκαλοι καὶ Χριστιανοὶ Ὀρθόδοξοι, γιατί τιμιότερα δὲν ὑπάρχουν στὴν Οἰκουμένη. «Ἀπ’ ἔξω μαυροφόρα ἀπελπισιά», ἀλλὰ μὲς στὴν τάξη Κρυφὸ Σχολειό.
.         Κάνουμε τὸν σταυρό μας καὶ “τρέλα κολοκοτρωναίικη”, συνάδελφοι. Καὶ κανεὶς νὰ μὴν φοβᾶται τοὺς μυρμηγκολέοντες, “πρόσκαιροί εἰσι”. (Παραθέτω τρία κείμενα τῆς ρωμαίικης… τρέλας. Ἂν δὲν ὑπῆρχε αὐτή, ἀκόμη θὰ προσκυνούσαμε τοὺς Μωχαμετάνους. «Ὁ κόσμος μᾶς ἔλεγε τρελούς. Ἐμεῖς ἂν δὲν εἴμεθα τρελοί, δὲν ἐκάναμε τὴν Ἐπανάσταση», μᾶς ὁρμηνεύει ὁ Γέρος τοῦ Μοριά. «Νοικοκυριοὶ καὶ φρόνιμοι Δὲν ζοῦν στὸν Ψηλορείτη Οἱ κουζουλοὶ τὴν κάνανε Ἀθάνατη τὴν Κρήτη», διαλαλεῖ καὶ ἡ κρητικὴ λεβεντομαντινάδα. Μονολογοῦσε, περίλυπος καὶ καταντροπιασμένος, Νικόλαος Ἰβανώφ, ἀρχιστράτηγος τῶν Βουλγάρων στὴν μάχη τοῦ Κιλκίς, μετὰ τὴν συντριβή του ἀπὸ τοὺς ἀθάνατους Κιλκισιομάχους: «Ὅλα τὰ εἶχα προβλέψει, τὰ εἶχα σκεφτεῖ ὅλα, ἐκτὸς ἀπὸ τὴν τρέλα τῶν Ἑλλήνων». Ἀπὸ τὴν εὐλογημένη ἐκείνη τρέλα, ποὺ ἀπελευθέρωνε τὸ ἔθνος, φτάσαμε σήμερα στοὺς προδότες, ποὺ παραδίδουν ἀμαχητὶ τὰ αἱματοβαμμένα διάσελα τῆς Μακεδονίας). Ἑμπρός, λοιπόν, μὲ τὴν εὐχὴ τῆς Παναγίας μας…

, , ,

Σχολιάστε

EΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΔΙΔΑΣΚΑΛΟΣ: Η ΕΛΠΙΣ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ

Ἑλληνορθόδοξος Διδάσκαλος:
Ἡ Ἐλπίς τοῦ Ἔθνους

ὑπό
Ἰωάννου Ν. Καλλιανιώτου
Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου τοῦ Scranton

Ὀκτώβριος 2017

 

«Ἀρκεῖ εἷς ἄνθρωπος ζήλῳ πεπυρωμένος ὁλόκληρον διορθῶσαι δῆμον.» (Ἅγιος Ἰωάννης Χρυσόστομος)

.                 Ἡ Ἑλληνορθόδοξος ἡμῶν παιδεία εἶναι ἀγαθόν διανοητικόν, ἠθικόν, πνευματικόν, ἀτομικόν, κοινωνικόν, ἐθνικόν, παγκόσμιον, διαχρονικόν˙ συνεπῶς, ἀγαθόν ἀνεκτιμήτου ἀξίας, σπουδαιότητος, προοπτικῆς καί ἐλπίδος. Ἡ παιδεία αὕτη εἶναι σοφία, ἐπιστήμη, ἐπάγγελμα, γνῶσις, γνῶσις Ἀληθείας καί ἀπόκτησις ἀρετῆς. Ὁ πραγματικῶς καί ὀρθῶς πεπαιδευμένος ἄνθρωπος καθίσταται τό μέγιστον ἀνθρώπινον κεφάλαιον, τό ὁποῖον ὀφείλει νά ἔχῃ μία χώρα, ὡς ἡ Ἑλληνορθόδοξος πατρίς μας. Τό ἀγαθόν τοῦτο τῆς Ἑλληνορθοδόξου παιδείας ἠμποροῦν νά τό προσφέρουν μόνον οἱ ἐπαΐοντες καί οὗτοι εἰσίν οἱ Ἑλληνορθόδοξοι διδάσκαλοι ἡ ἐλπίς, τό Ἐθνικόν θεμέλιον, ὁ παιδαγωγός τῆς ὑγιοῦς κοινωνίας μας.[1]
.                 Τό παιδαγωγικόν ἔργον τοῦ Ἑλληνορθοδόξου διδασκάλου, εἰς μίαν ἐποχήν ἄθεον, ἐλεγχομένην διά τῆς τρεχούσης τεχνολογίας, κατευθυνομένην ὑπό τῶν πολιτικῶν-δούλων τῶν σκοτεινῶν δυνάμεων τῆς παγκοσμιοποιήσεως καί σκοταδισμοῦ, εἶναι πολύ δύσκολον καί μαρτυρικόν. Παρ’ ὅλας αὐτάς τάς δυσχερείας, τό ἔργον του εἶναι θεῖον, πολύπλευρον, ὑψηλόν, ἀληθινή ἀποστολή καί διά τοῦτο δύσκολον, πραγματική θυσία. Αἱ ἀντιξοότηται πάρα πολλαί, καθ’ ὅτι κινδυνεύει ἀνά πᾶσαν στιγμήν νά ἀπολυθῇ διότι λέγει τήν ἀλήθειαν εἰς μίαν ἐποχήν, εἰς τήν ὁποίαν κυριαρχεῖ μόνον τό ψεῦδος. Φεύγει καθημερινῶς ἀπό τό σχολεῖον μέ μεγάλην κούρασιν, ἄγχος καί ἀγωνίαν, ἐάν οἱ μαθηταί του κατανοοῦν αὐτά, τά ὁποῖα διδάσκει ἤ τούς ἔχει ἐπηρεάσει τόσο πολύ τό κοινωνικόν των περιβάλλον καί σπαταλᾷ τόν χρόνον του καί τήν φαιάν του οὐσίαν ἔνευ οὐσιαστικοῦ ἀποτελέσματος.
.                 Ἡ ζωή τοῦ Ἑλληνορθοδόξου διδασκάλου εἶναι δύσκολος, μέ πολύ πόνον, ἀλλά καί ὄνειρον ζωῆς, ἰδανικόν, προσφορά καί διατί ὄχι καί θυσία εἰς τήν ἐκπλήρωσιν ἑνός ὑψίστου, ἱεροῦ καί σωτηριώδους χρέους πρός τούς νέους καί τήν κοινωνίαν μας. Ὁ τίμιος, εὐγενικός, δημοκρατικός, πιστός, καλός καί ἀγαθός διδάσκαλος θά πρέπει νά συγκλονίζῃ ἅπαντας ἡμᾶς, ἀλλά δυστυχῶς, θεωρεῖται ὀπισθοδρομικός καί συνεπῶς, ἀποπομπαῖος. Ὁ δάσκαλος οὗτος μέ τήν δύναμιν τῆς ψυχῆς του καί τό πνεῦμά του διετήρησε καί διατηρεῖ ἀλώβητον τήν Ἑλληνικήν του πραγματικήν ἠθικήν σοφίαν[2] καί τήν Ὀρθόδοξον Χριστιανικήν του ψυχήν, κρατεῖ ὑψηλά τόν πολιτισμόν τοῦ Γένους μας, τό λάβαρον τοῦ Ἔθνους μας, τόν Σταυρόν τῆς Ὀρθοδοξίας, τάς ἀξίας καί ἀρετάς τοῦ ἐλευθέρου ἀνθρώπου.
.                 Ἡ μικρά εἰς ἔκτασιν καί μεγάλη εἰς πολιτισμόν χώρα μας, ἀπέκτησε κρατικήν ὑπόστασιν κατόπιν σκληρῶν, πολυετῶν καί ἐξαντλητικῶν ἀγώνων καί θυσιῶν καί αὕτη ὀφείλεται εἰς τούς Διδασκάλους τοῦ Γένους ἡμῶν, ἐκ τῶν ὁποίων πλεῖστοι ἦσαν ἁπλοῖ μοναχοί, ἱερεῖς καί πτωχοί δάσκαλοι. Δυστυχῶς ὅμως, αἱ πιέσεις ἀπό τήν δούλην Δύσιν καί οἱ ἐπιβαλλόμενοι ὑπό ταύτης ψευδο-πολιτικοί μας[3] ἐδημιούργησαν μίαν κοινωνίαν ἀδιάφορον, ἀνιστόριτον, χλιαράν τῇ πίστει, ἀγράμματον, ἀπαίδευτον, ὑποτεταγμένην, ἀνοργάνωτον, ἐπιδιώκουσαν τόν πλουτισμόν καί τήν εὐζωΐαν διά τῆς σπατάλης τῶν ὑλικῶν μέσων, ἀδιάφορον διά πνευματικά καί αἰώνια ἀγαθά καί ἀξίας. Τό φοβερώτερον ἀνοσιούργημα τούτων εἶναι τά ἀνθελληνικά καί ἀντιχριστιανικά σχολικά βιβλία Δημοτικοῦ, Γυμνασίου καί Λυκείου. Καί τό ἀποτέλεσμα εἶναι αὐτό, τό ὁποῖον βλέπομεν, σήμερον, ἀποστασία, ἀθεΐα, κρίσεις, ἀνεργία, μειώσεις μισθῶν καί συντάξεων, ταπεινώσεις, περιφρονήσεις, ἀπώλειαν ἰδιωτικοῦ καί Ἐθνικοῦ πλούτου καί τέλος ἀπελπισίαν καί διαστροφήν, λόγῳ ἀπιστίας καί αὔξησιν τῶν αὐτοκτονιῶν, λόγῳ ἀγνοίας τῆς Ἑλληνορθοδόξου πραγματικῆς παιδείας. Ὁ Ἑλληνορθόδοξος λαός μας, οἱ γονεῖς τῶν Ἑλληνοπαίδων, ὀφείλουν νά ἀντιδράσουν εἰς τήν ἐπιβαλλομένην καταστροφήν τοῦ Ἔθνους μας.[4]
.                 Ἡ παιδεία μας ἔφθασεν εἰς τά ὑψηλότερα πεδία (ἐπίπεδα) τοῦ ἀνθρωπίνου πολιτισμοῦ μέ ἀόκνους προσπαθείας καί πολλούς ἀγῶνας χιλιάδων ἐτῶν, παρ’ ὅλους τούς διωγμούς, ἐπιδρομάς βαρβάρων καί ὑποταγάς ὑπό διαφόρων ἀπολιτίστων λαῶν (ἐχθρῶν καί «φίλων»). Ἀλλά παρ’ ὅλας τάς δυσχερείας ταύτας καί ξένας ἐπιβουλάς ὁ διδάσκαλός μας ἔγινε τό σεβαστότερον πρόσωπον τῆς κοινωνίας μας, πρότυπον πρός μίμησιν, πραγματικός λειτουργός τῆς Ἑλληνορθοδόξου Παιδείας μας. Οὗτος ἦτο ὁ ἥρωας, ἀλλά καί ὁ μάρτυρας διά τό Ἐθνικόν μας μεγαλεῖον, τήν πνευματικήν ἀνάπτυξιν, τήν οἰκονομικήν βελτίωσιν, τήν ἀνόρθωσιν τῆς χώρας μας καί τήν ἐλευθερίαν τῆς ὑπό τουρκικήν κατοχήν πατρίδος μας˙ τήν προητοίμασε καί κατώρθωσεν ἅπαντα ταῦτα τό γνήσιον παιδευτικόν ἔργον τοῦ Ἑλληνορθοδόξου διδασκάλου.
.                 Συνεπῶς, ὁ δάσκαλος εἶναι ὁ κατ’ ἐξοχήν κοινωνικός λειτουργός, ὁ ὁποῖος διατηρεῖ καί αὐξάνει τό μεγαλεῖον τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Χρέος πάντων ἡμῶν εἶναι ἡ μετάδοσις τοῦ λαμπροῦ παρελθόντος τούτου εἰς τάς μελλούσας γενεάς, καθ’ ὅτι τοῦτο ἐστίν ἡ ἀνεξάντλητος πηγή τοῦ μεγαλυτέρου πολιτισμοῦ τοῦ πλανήτου. Σήμερον, ὁ Ἑλληνορθόδοξος διδάσκαλος εἶναι ὑπό διωγμόν καί αἱ παραδοσιακαί ἀξίαι ὑπεχώρησαν, ἐξεδιώχθησαν καί ἐγκατελείφθησαν καί ὁ πραγματικός δάσκαλος κατέστη μή ἀποδεκτός διότι δέν εἶναι «προοδευτικός» καί νεοτεριστής˙ οὐσιαστικῶς, δέν ὑποτάσσεται εἰς τήν ἀπάτην τῆς Νέας Ἐποχῆς. Καθ’ ὅτι γιγνώσκει οὗτος ὅ, τι ἡ παιδεία ἡμῶν ἐγεννήθη εἰς τήν Ἀρχαίαν Ἑλλάδα[5] καί συνεπληρώθη ἀπό τήν Ἀποκαλυφθεῖσαν Ἀλήθειαν καί δέν ἠμπορεῖ νά εἰσαγάγῃ τίποτε ἀπό τήν πνευματικήν ἐρημίαν καί πλάνην τῆς Δύσεως. Ὁ Ἑλληνορθόδοξος διδάσκαλος ὑπῆρξε καί πρέπει νά συνεχίζῃ νά εἶναι, διά τό καλόν ἡμῶν, ἡ ψυχή, ὁ νοῦς καί ἡ καρδία τῆς Παιδείας μας. Ὁ φύλαξ οὗτος τῶν ἱερῶν καί ὁσίων τοῦ πολιτισμοῦ μας εἶναι ὁ διαμορφωτής τῶν ψυχῶν τῶν νέων συνεχιστῶν τοῦ Ἔθνους μας, τῆς Ἱστορίας μας, τῆς γλώσσης μας, τοῦ πολιτισμοῦ μας, τῆς πίστεώς μας καί ἁπάσης τῆς Ἑλληνορθοδόξου παιδείας μας, ὥστε ἡ χώρα νά ἠμπορέσῃ νά διαδραματίσῃ τόν Ἱστορικόν ρόλον της εἰς τούς ἐσχάτους καιρούς τῆς 8ης χιλιετίας, τήν ὁποίαν διάγομεν.

[1] Καί δόξα τῷ Θεῷ ὑπάρχουν ἀκόμη πάρα πολλοί. Ὅρα, Δημητρίου Νατσιοῦ, «Νέρωνες καί Διοκλητιανοί στά Σχολεῖα».https://christianvivliografia.wordpress.com/2017/10/04/%ce%bd%ce%ad%cf%81%cf%89%ce%bd%ce%b5%cf%82-%ce%ba%ce%b1%e1%bd%b6-%ce%b4%ce%b9%ce%bf%ce%ba%ce%bb%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%b1%ce%bd%ce%bf%e1%bd%b6-%cf%83%cf%84%e1%bd%b0-%cf%83%cf%87%ce%bf%ce%bb%ce%b5/

[2] Καθ’ ὅτι γιγνώσκει, «Πᾶσα ἐπιστήμη χωριζομένη δικαιοσύνης καί τῆς ἄλλης ἀρετῆς, πανουργία καί οὐ σοφία φαίνεται.» (Πλάτων).

[3] Ἀγνοοῦντες τήν Ἱστορίαν μας καί τήν παράδοσίν μας, ὅτι «Τό πρώτιστον καί οὐσιωδέστατον τῶν καθηκόντων τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως εἶναι νά παράσχει εἰς τό Ἔθνος τήν διδασκαλίαν τῆς πίστεως.» (Ἰωάννης Καποδίστριας).

[4] Ἅπαντες οἱ ψευδο-πολιτικοί, οἱ ὁποῖοι κυβερνοῦν τήν Ἑλλάδα ἀπό τό 1974 ἕως σήμερον, θά πρέπει νά ἐκδιωχθοῦν καί ἀπό τήν χώραν διότι εἶναι ἄκρως ἐπικίνδυνοι. Ὁδηγοῦν τήν χώραν καί πάλιν εἰς τήν Μουσουλμανικήν κατοχήν ἐάν ὁ θεοσεβής λαός μας δέν ἀντιδράσει. Ὅρα, ΥΠΟΔΕΙΓΜΑ ΕΠΙΣΤΟΛΗΣ ΓΙΑ ΕΠΙΣΤΡΟΦΗ ΒΙΒΛΙΟΥ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ.https://christianvivliografia.wordpress.com/2017/10/04/%e1%bd%91%cf%80%cf%8c%ce%b4%ce%b5%ce%b9%ce%b3%ce%bc%ce%b1-%e1%bc%90%cf%80%ce%b9%cf%83%cf%84%ce%bf%ce%bb%e1%bf%86%cf%82/ . Ἐπίσης, http://entoytwnika1.blogspot.gr/2017/09/blog-post_68.html

[5] Ὅρα, Ἰωάννου Ν. Καλλιανιώτου, «Ἑλληνισμός καί Ὀρθοδοξία: Ἡ διά τῆς Θείας Προνοίας προφητευθεῖσα ὑπό τούτου τῆς ἀποκαλυφθείσης ἐκ ταύτης Ἀληθείας», Christian Vivliografia, 15 Ἰουνίου 15, 2016, σσ. 1-8. https://christianvivliografia.wordpress.com/2016/06/15/%ce%b5%ce%bb%ce%bb%ce%b7%ce%bd%ce%b9%cf%83%ce%bc%e1%bd%b8%cf%82-%cf%80%cf%81%ce%bf%cf%86%ce%b7%cf%84%ce%b9%ce%ba%e1%bd%b8%cf%82-%e1%bd%80%cf%81%ce%b8%ce%bf%ce%b4%ce%bf%ce%be%ce%af%ce%b1-%e1%bc%80/

, ,

Σχολιάστε

ΔΙΔΑΣΚΟΝΤΑΣ ΑΡΧΑΙΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚΟ ΣΧΟΛΕΙΟ (Δ. Νατσιός)

Διδάσκοντας ἀρχαῖα ἑλληνικὰ στὸ δημοτικὸ σχολεῖο

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

«Ἡ θητεία μου στὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα ὑπῆρξε ἡ σπουδαιότερη πνευματική μου ἄσκηση. Στὴ γλῶσσα αὐτὴ ὑπάρχει ἡ πληρέστερη ἀντιστοιχία, μεταξὺ λέξεων καὶ ἐννοιολογικοῦ περιεχομένου» [Βέρνερ Χάισεμπεργκ, Γερμανὸς φιλόσοφος, γιὰ τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ γλώσσα]

             Δὲν τὸ κρύβω καὶ δὲν τὸ γράφω πρὸς καύχηση -ἓν οἶδα ὅτι οὐδέν εἰμι- ὅτι ἐδῶ καὶ πολλὰ χρόνια, διδάσκω ἀρχαῖα ἑλληνικά. Ὅταν παίρνω Ε´ καὶ ϛ´ δημοτικοῦ, ἀφιερώνω μία ὥρα τοῦ ἑβδομαδιαίου προγράμματος στὴν διδασκαλία της, κατὰ τὸν Κικέρωνα, «γλώσσας τῶν θεῶν».
.             Ἡ ὥρα, τὴν ὁποία «κλέβω» ἀπὸ τὸ πρόγραμμα εἶναι τῆς «Εὐέλικτης Ζώνης». Ἂς μὴν ρωτήσει κάποιος τί εἶναι αὐτὴ ἡ «Εὐέλικτη Ζώνη», γιατί καὶ ὁ ἴδιος ἀκόμη δὲν κατάλαβα. Αὐτὸ ποὺ ξέρω εἶναι ὅτι στὸ πρόγραμμα, ποὺ δίνω στοὺς μαθητές μου, σβήνω τὴν «Εὐέλικτη Ζώνη» καὶ γράφω ἀρχαῖα ἑλληνικά. Τὰ ἀποτελέσματα εἶναι ἐξαιρετικά, οἱ μικροὶ μαθητὲς μὲ κατάνυξη, θὰ ἔλεγα, καὶ μὲ καμάρι «τριγυρίζουν ὅπως ἡ μέλισσα γύρω ἀπὸ ἕνα ἄγριο λουλούδι» (Βρεττάκος), τὴν πάντερπνη γλῶσσα μας καὶ χαίρονται τοὺς χυμοὺς καὶ τὰ ἀρώματά της.
.             Τοὺς ἐξηγεῖς ὅτι ἐργάστηκαν «μακριὲς σειρὲς προγόνων, ποὺ δούλεψαν τὴν φωνή, τὴν τεμάχισαν σὲ κρίκους, τὴν κάμαν νοήματα, τὴν σφυρηλάτησαν ὅπως τὸ χρυσάφι οἱ μεταλλουργοὶ κι ἔγινε Ὅμηροι, Αἰσχύλοι, Εὐαγγέλια κι ἄλλα κοσμήματα», κατὰ τὸν θαυμάσιο Νικ. Βρεττάκο, καὶ ὅτι αὐτοὶ ἔχουν τὸ μοναδικὸ παγκοσμίως προνόμιο νὰ μποροῦν νὰ τὴν διαβάζουν στὸ πρωτότυπο καὶ νὰ τὴν –κατὰ τὸ δυνατόν– κατανοοῦν. Καὶ καμαρώνουν καὶ αἰσθάνονται «ἐθνικὰ ὑπερήφανοι», γιὰ νὰ χρησιμοποιήσω μία φράση ποὺ ἀπεχθάνεται ὁ νεοταξικὸς συφερτός.
.             Μὲ ρώτησαν κάποιοι φίλοι καὶ συνάδελφοι πῶς τὴν διδάσκω; (Ἄς μου συγχωρεθεῖ τὸ πρῶτο πρόσωπο).
.             Παραθέτω ἕνα σχεδιάγραμμα διδασκαλίας, μὲ τὴν ἐπισήμανση πὼς δὲν εἶμαι φιλόλογος, οἱ σπουδές μου περιορίζονται στὴν Θεολογία καὶ τὴν Παιδαγωγική. Μελετῶ ὅμως τὰ ἀρχαῖα «διὰ βίου» καὶ παλεύω νὰ μεταγγίσω αὐτήν μου τὴν ἀγάπη καὶ τὸν σεβασμὸ στοὺς μαθητές μου. Νομίζω ὅτι εἶναι μία πράξη ἀντίστασης, ἐν μέσῳ τῆς περιρρέουσας ἀποκολοκύνθωσης καὶ ἡμιμάθειας.
.             Κατ’ ἀρχὰς τὰ κείμενα, ποὺ χρησιμοποιῶ, εἶναι κυρίως μύθοι τοῦ Αἰσώπου καὶ Εὐαγγελικὲς Περικοπές.
.             Τί κάνω λοιπόν; (Ἔχω ἕτοιμα περίπου 30 μαθήματα). Φωτοτυπῶ καὶ μοιράζω τὸ κείμενο. Γιὰ παράδειγμα: «Κοχλίαι: Γεωργοῦ παῖς κοχλίας ὤπτει. Ἀκούσας δὲ αὐτῶν τριζόντων ἔφη: ὦ, κάκιστα ζῶα, τῶν οἰκιῶν ὑμῶν ἐμπιπραμένων αὐτοὶ ἄδετε; Ὁ λόγος δηλοῖ ὅτι πᾶν τὸ παρὰ καιρὸν δρώμενον ἐπονείδιστον».
.         Ἀφοῦ γίνει, μία καλά, ὀρθὴ καὶ ἀργὴ ἀνάγνωση ἀπὸ τὸν δάσκαλο, ζητῶ ἀπὸ κάποιους μαθητὲς νὰ προσπαθήσουν νὰ τὸ διαβάσουν μεγαλοφώνως. (Τοὺς προτρέπω νὰ πράξουν τὸ ἴδιο στὸ σπίτι τους ὡς ἄσκηση ὀρθοφωνίας, εὐκρινοῦς προφορᾶς καὶ ἄρθρωσης).
.           Στὴν συνέχεια τοὺς ζητῶ νὰ ὑπογραμμίσουν ποιὲς λέξεις ἀναγνωρίζουν. Σὲ κάθε κείμενο ἀγγίζουμε σχεδὸν τὸ 90% τῶν λέξεων.
.       Στὸ παραπάνω κείμενο ὑπογράμμισαν, κατὰ μέσο ὅρο, τὶς λέξεις: γεωργοῦ, παῖς, ἀκούσας, αὐτῶν, κάκιστα, τριζόντων, ζῶα, οἰκιῶν, λόγος, παρά, καιρόν. (Ἂν ἤμασταν στὴν Κρήτη θὰ ἀναγνώριζαν καὶ τοὺς κοχλιούς, τὰ σαλιγκάρια).
.       Στὴν συνέχεια βοηθώντας διακριτικὰ τὰ παιδιά, τοὺς παρωθῶ νὰ μεταφράσουμε, ὅλοι μαζί, τὸ κείμενο γιὰ νὰ καρπωθοῦν αὐτὰ τὴν χαρὰ τῆς ἀποκάλυψης τοῦ κειμένου.
.       «Σαλιγκάρια: Τὸ παιδὶ ἑνὸς γεωργοῦ ἔψηνε σαλιγκάρια κι ἀκούγοντάς τα νὰ τρίζουν, εἶπε: Ἔ, κάκιστα ζῶα, τὰ σπίτια σας καίγονται καὶ ἐσεῖς τραγουδᾶτε. Ὁ μύθος σημαίνει ὅτι εἶναι ἀξιοκατάκριτο καθετὶ ποὺ γίνεται παράκαιρα». (Νιώθω χαρὰ βλέποντας τὴν ἱκανοποίηση καὶ τὴν ἔκπληξη τῶν παιδιῶν κατὰ τὴν μετάφραση. Ἀνοίγεται ἕνα παράθυρο καὶ ἀτενίζουν τὸ ἔνδοξο παρελθόν, «τὶς ἀμμουδιὲς τοῦ Ὁμήρου»).
.           Στὴν συνέχεια ἕπεται τὸ ὡραιότερο: ἡ ἐτυμολογία. Σκαλίζουμε τὶς γενέθλιες λέξεις τῆς ἑλληνίδας γλώσσας, τὸ φῶς τοῦ πολιτισμοῦ μας φεγγοβολᾶ στὴν αἴθουσα. (Καὶ ἡ αἴθουσα, ἀπὸ τὸ ρῆμα «αἴθω» παράγεται, ποὺ σημαίνει καίω, φωτίζω. Ἐξ οὗ καὶ αἴθριος καὶ αἰθίοψ, ἀπὸ τὰ αἴθω+ὄψη).
.             Τὸ γεωργὸς ἀπὸ γῆ+ἔργον καὶ καταλήγουμε στὴν γεωργία, στὸν Γεώργιο, στὴν γεωγραφία, στὴν γεωμετρία, στὸ γεωτρύπανο (λέξεις ποὺ βρῆκαν τὰ παιδιά). Παραγωγὴ λόγου καὶ ἐκμάθηση τοῦ πρώτου συνθετικοῦ «γέω», τὸ ὁποῖο σημαίνει γῆ, πράγμα ποὺ πρὶν ἀγνοοῦσαν.
.           Τὸ ἴδιο μὲ τὴν λέξη «παῖς», ἀπ’ ὅπου τὸ παιδί, τὸ παιχνίδι, παιδεία, παιδίατρος, παιδαγωγός.
.         Τοὺς λὲς ὅτι κανεὶς σήμερα δὲν λέει «πάω στὴν οἰκία μου», ὅμως λέμε οἰκογένεια, οἰκοδέσποινα, οἰκοδομά, οἰκονομία. (Δράτεσσαι τῆς εὐκαιρίας καὶ ἐξηγεῖς ὅτι ἡ οἰκονομία παράγεται ἀπὸ τὸ οἶκος+νέμω, ποὺ σημαίνει μοιράζω, ἀλλὰ καὶ διοικῶ καὶ καταλήγουμε στὸν νόμο καὶ ὅτι σήμερα καταστράφηκε ἡ οἰκο-νομία μας, γιατί δὲν διοικεῖ ὁ νόμος, ἀλλὰ οἱ ἄνομοι καὶ παράνομοι, ποὺ νέμονται τὸ δημόσιο ταμεῖο).
.           Τοὺς ἐξηγεῖς ὅτι τὸ «ἐμπιπραμένων» παράγεται ἀπὸ τὸ «πίμπρημι» καὶ φτάνουμε στὸν ἐμπρησμό.
.           Τοὺς λὲς ὅτι «ἄδω» σημαίνει ψάλλω καὶ τραγουδῶ καὶ ἀνοίγεται μπροστὰ μας ἕνα ἀπέραντο φύλλωμα λέξεων: κωμωδία, ὠδεῖο, μελωδία, τραγωδία (βάζεις καὶ τὴν λέξη «τράγος» καί… ἀμηχανοῦν) καὶ ἀηδόνι καὶ αὐδή, ποὺ σημαίνει φωνή, ἡ ὁποία διασώζεται στὸ ἐπίθετο ἄναυδος καὶ στὸ ἀπηύδησα.
.           Ἡ ὥρα δὲν φτάνει. Κρατᾶμε 5-10 λεπτὰ γιὰ τὴν κυρὰ-Γραμματική. (Πολλὲς φορές, γιὰ νὰ ἐξοικειωθοῦν μὲ τὰ στολίδια τοῦ λόγου, τοὺς τόνους καὶ τὰ πνεύματα, τοὺς δίνω ἕνα κείμενο «γυμνὸ» ἀπὸ αὐτὰ καὶ τοὺς λέω τί βάζουμε. Δυσκολεύονται στὴν ἀρχὴ νὰ θέσουν, γιὰ παράδειγμα, τὴν δασεία καὶ τὴν ὀξεία στὴν λέξη «Ἕλληνας», ὅμως, μαθαίνουν καὶ πολὺ γρήγορα). Τὸ κουδούνι χτυπᾶ, τὰ παιδιὰ βγαίνουν «ἄδοντας» στὴν αὐλὴ καὶ ὁ δάσκαλος σκέφτεται μὲ θλίψη γιατί νὰ μὴν ὑπάρχει αὐτὸ τὸ «πανηγύρι» στὸ Ἀναλυτικὸ Πρόγραμμα. Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλή. Παιδεία φτιάχνεις μὲ ὁράματα καὶ ὄχι μὲ προγράμματα. Ἡ πατρίδα θέλει ἀναλυτικό… ὅραμα καὶ ἐμεῖς «μουρμουρίζουμε σπασμένες λέξεις ἀπὸ ξένες γλῶσσες» (Σεφέρης). Στὴν αἴθουσα ὅμως δὲν μπαίνει τὸ ὑπουργεῖο νὰ διδάξει, μπαίνει ὁ δάσκαλος. Κλείνει τὴν πόρτα καί… «γεωργοῦ παῖς κοχλίας ὤπτει». Μὲ τὸ ὑπουργεῖο, θὰ ἀσχολούμαστε τώρα, μὲ τοὺς γκρεμιστὲς τῆς Παιδείας…

, , , , ,

Σχολιάστε

ΔΙΔΑΚΤΙΚEΣ ΣΤΡΕΒΛΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΝΟHΣΕΙΣ (Δ. Νατσιός) «Σάπιο κρασί, νεοταξικὸ ἀφιόνι, ποτίζει καὶ μολύνει ὕπουλα, τὸ σχολεῖο».

Διδακτικς στρεβλώσεις κα παρανοήσεις

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

.           Ἀπὸ τοὺς τελευταίους δασκάλους τοῦ Γένους μας, ὁ Φώτης Κόντογλου, γιὰ νὰ παραστήσει τὴν εἰκόνα τῆς σημερινῆς Ἑλλάδας, κατέφυγε σ’ ἕναν μύθο: Τὸν μύθο τοῦ χταποδιοῦ, ὁ ὁποῖος περιέχεται στὸ περίφημο βιβλίο του, «Μυστικὰ Ἄνθη» καὶ μὲ ὑπότιτλο «χαμογελαστοὶ ἐχθροί». Τὸν παραθέτω: «Κάθεται ἡ χταπόδα μὲ τὸ χταποδάκι στὸν πάτο τῆς θάλασσας. Ὅπου μὲ τὴν ἀπόχη πιάνουνε τὸ χταποδάκι καὶ τ’ ἀνεβάζουνε ἀπάνω. Τὸ μικρὸ φωνάζει στὴν μάνα του: «Μὲ πιάσανε, μάνα!». Ἐκείνη τ’ ἀποκρίνεται: «Μὴ φοβᾶσαι, παιδί μου!» Τὸ χταποδάκι φωνάζει πάλι: «Μὲ βγάλανε ἀπὸ τὸ νερό, μάνα!» -«Μὴ φοβᾶσαι παιδί μου!» -«Μὲ κόβουνε μὲ τὸ μαχαίρι!» -«Μὴ φοβᾶσαι!» -«Μὲ βράζουνε στὸ τσουκάλι!» -«Μὴ φοβᾶσαι!» -«Μὲ τρῶνε, μὲ μασᾶνε!» -«Μὴ φοβᾶσαι, παιδί μου!» -«Μὲ καταπίνουνε!» -«Μὴ φοβᾶσαι!». -«Πίνουν κρασὶ μάνα!» -«Ἄχ! Σ’ ἔχασα παιδί μου!» (σελ. 11, ἔκδ. «Ἀστήρ»).
.              Τὸ χταποδάκι, λέει ὁ Κόντογλου, συμβολίζει τὴν Ἑλλάδα. «Παλαιόθεν καὶ ὢς τώρα, ὅλα τὰ θεριὰ πολεμοῦν νὰ τὴν φᾶνε, τρῶνε, ἀλλὰ πάντοτε ἔμενε μαγιά», καταπῶς θά ᾽λεγε ὁ πατριδοφύλακας στρατηγὸς Μακρυγιάννης. Ἡ χταποδομάνα εἶναι ἡ μοίρα, ἡ ἱστορία αὐτοῦ του τόπου. «Περάσανε ἀπὸ τὴν πλάτη μας ἄγριες ἀνεμοζάλες κάθε λογῆς, ἀγριανθρῶποι σκληροί, φονιάδες μὲ σπαθιά, μὲ κοντάρια καὶ μ’ ἅρματα κάθε λογής, Πέρσες, Ἀλαμάνοι, Φράγκοι, Ἀραπάδες, Τοῦρκοι κι ἄλλοι. Μᾶς σφάζανε, μᾶς κομματιάζανε, μᾶς σουβλίζανε, μὰ δὲν πεθάναμε, γιατί μᾶς ἀτσάλωνε ὁ ἀγώνας, δίναμε φωτιὰ στὴ φωτιά, εἴχαμε νὰ κάνουμε μὲ ὀχτροὺς φανεροὺς καὶ σκληρούς. Τώρα ὅμως, στὸν σημερινὸ καιρό, οἱ ἐχθροὶ ἀλλάξανε ὄψη, γινήκανε κρυφοδαγκανιάρηδες, μὲ τὸ χαμόγελο στὰ χείλια, φίλοι δολεροί, ποὺ φαίνονται ἄβλαβοι, μάλιστα κι εὐεργέτες καὶ καλόβουλοι» (Κόντογλου). Τὸ κρασὶ συμβολίζει «τὰ φῶτα» τοῦ φράγκικου πολιτισμοῦ, ποὺ μετακενώθηκαν στὴν καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολὴ ἀπὸ τοὺς τετυφωμένους, τοὺς ξιπασμένους νεόπλουτους τῆς μάθησης «ποὺ ἔχουν τὴν ἴδια κίβδηλη εὐγένεια μὲ τοὺς νεόπλουτους τοῦ χρήματος», γράφει ὁ Σεφέρης («Δοκιμὲς Α´τ., σελ. 236, ἔκδ. «Ἴκαρος»). Μὲ τὸ κρασὶ ξεχνᾶς ποιὸς εἶσαι…
.                 Ἔγραφε ὁ Μ. Χουρμούζης, ἀγωνιστὴς τοῦ ’21, βουλευτὴς ἀργότερα καὶ συγγραφέας, γιὰ τοὺς τότε ψευτολογίους- «ψαλιδόκωλους», ὅπως ὑπέροχα τοὺς χλεύαζε ὁ λαός, λόγῳ τοῦ φράκου- ποὺ κατέφθαναν σωρηδὸν ἀπὸ τὴν Δύση, μετὰ τὴν Ἐπανάσταση, γιὰ νὰ μᾶς φωτίσουν. «Ἀπροκάλυπτος περιφρόνησις τῶν πατριῶν εὐρωπαϊκῆς προόδου. Συμπεριφορὰ γελοιοδεστάτη δῆθεν ὑψηλῆς ἀνατροφῆς καὶ σφαίρας ἀριστοκρατικῆς! Πτωχοαλαζονεία ἀξία οἴκτου, γλῶσσα παρδαλή. Ἔμαθε καὶ ξένην γλώσσαν κι ὅταν ὁμιλεῖ κυττάζω./Εἶναι Ἕλλην; Εἶναι Φράγκος; Ἀπορῶ καὶ τὸν θαυμάζω» (Τ. Λιγνάδης «Τὸ μυστήριο τὸ κάλλος καὶ ἡ ἰθαγένεια τοῦ τοπίου», σελ. 200, ἐκδ. «Ἀκρίτας»). Θυμίζω καὶ τὸν ἐπιτυχῆ νεολογισμὸ τοῦ Κ. Ζουράρι «εὐρωλιγούρηδες», «γυρολόγοι τῆς ἀμερικανικῆς Νέας Τάξης Πραγμάτων, ἐξυπνάκηδες, δηθενάδες ποὺ βούλιαξαν στὸ τίποτε τοῦ δῆθεν τους καὶ στὸ δῆθεν τοῦ τίποτέ τους», ὅπως τὰ ἀραδιάζει στὸ αἰχμηρὸ πόνημά του «Βέβηλα καὶ Κίβδηλα» (ἐκδ. «Ἁρμός», σελ. 38).
.                 Αὐτὸ τὸ σάπιο κρασί, τὸ νεοταξικὸ ἀφιόνι, ποτίζει καὶ μολύνει ὕπουλα, κυρίως τὸ σχολεῖο. Παράδειγμα. Βιώνουμε στὶς μέρες μας κάποιες στρεβλώσεις καὶ παρανοήσεις σχετικὰ μὲ τὴν διδασκαλία καὶ ὄχι μὲ τὰ διδακτήρια. Ὁ κοινὸς νοῦς βεβαιώνει πὼς δὲν λείπουν ἁπλῶς αἴθουσες διδασκαλίας στὶς μεγάλες πόλεις γιὰ διδακτικὸ προσωπικό, τὰ ὁποῖα θὰ λείπουν καὶ θὰ συμπληρώνονται ἀενάως. Λείπει κάτι κρισιμότερο. Ποιό εἶναι αὐτό; Ὁ μαθητὴς δὲν καταλαβαίνει γιὰ ποιὸ λόγο εἶναι μαθητής, ὁ δάσκαλος γιὰ ποιὸ λόγο εἶναι δάσκαλος, ἡ λεγόμενη πολιτεία τί θέλει ἀπὸ τὸ σχολεῖο, ποιὸν τύπο ἀνθρώπου ὁραματίζεται γιὰ τὸ αὔριο τῆς κοινωνίας.
.             Ἐπειδὴ τὰ θέματα αὐτὰ εἶναι μεγάλα, θὰ περιοριστῶ σὲ δύο τρέχοντα ἰδεολογήματα ἢ καλύτερα ὅρους-γλειφιτζούρια εὐρείας κατανάλωσης- τὰ ὁποῖα κυριαρχοῦν στὰ σχολεῖα ἀλλὰ κανεὶς δὲν μπαίνει στὸν κόπο νὰ μᾶς τὰ ἀποκρυπτογραφήσει καὶ κυρίως οἱ νέας κοπῆς σύμβουλοι τῆς διὰ βίου μάθησης.
Πρῶτον ὅτι κέντρο τοῦ σχολείου εἶναι ὁ μαθητὴς καὶ ὄχι ὁ δάσκαλος καί, δεύτερον, ὅτι τὸ σχολεῖο πρέπει νὰ εἶναι ἀνοιχτὸ στὴ ζωή.
.               Ἐν πρώτοις τό… πρῶτο. Σήμερα ἡ ἰδέα ὅτι τὸ παιδὶ εἶναι τὸ κέντρο τοῦ σχολείου, ὅποια κι ἂν εἶναι ἡ γενεαλογία της καὶ ὅσοι κι ἂν εἶναι οἱ ἐπιστημονικοί της καρποί, ἔχει ἀποβεῖ ἕνα ὀλέθριο ἐφεύρημα, καταστρεπτικό τῆς ἴδιας της ὑπόστασης τοῦ σχολείου. Ἱδρυτικὴ συνθήκη τοῦ σχολείου εἶναι ὅτι ὑπάρχει κάποιος ποὺ γνωρίζει (ὁ δάσκαλος) καὶ κάποιος ποὺ δὲν γνωρίζει (ὁ μαθητὴς) καὶ ὅτι ὁ δεύτερος προσέρχεται στὸν πρῶτο γιὰ νὰ διδαχτεῖ καὶ νὰ μάθει. «Ὁ μαθητὴς πηγαίνει στὸ σχολεῖο γιὰ νὰ μάθει γράμματα, σπουδάματα (καὶ τοῦ Θεοῦ τὰ πράματα), γιὰ νὰ μάθει, δηλαδή, συγκεκριμένα περιεχόμενα καὶ ὄχι «γιὰ νὰ μαθαίνει πῶς νὰ μαθαίνει», ὅπως λέει ἕνα τρέχον εὐφυολόγημα, τὸ ὁποῖο εἶναι μία πελώρια ἀνοητολογία-«κέλυφος ἔρημο ἐννοίας» ὅπως θὰ ἔλεγε καὶ ὁ Ροΐδης-γιὰ τὸν ἁπλούστατο λόγο ὅτι μόνο μαθαίνοντας συγκεκριμένα περιεχόμενα, μαθαίνει κανεὶς τελικὰ νὰ μαθαίνει. Ἡ περιβόητη κριτικὴ ἱκανότητα, ἡ ἀνάπτυξη τῆς ὁποίας ἔχει ἀναχθεῖ σὲ πρωταρχικὸ στόχο τῆς ἐκπαίδευσης προϋποθέτει μαθητεία, σπουδή, κοπιαστικὴ μελέτη. (Παιδεία σημαίνει, ἐξ ἄλλου, παιδεμός).  Τὸ σχολεῖο δὲν εἶναι χῶρος ἐπικοινωνίας ζωῆς ἀνέμελης, ἐξουδετέρωσης κοινωνικῶν ἀδικιῶν, ταξικῶν ἀνισοτήτων, ἐνσωμάτωσης παιδιῶν μεταναστῶν, λαθραίων καὶ μή. Εἶναι κατ’ ἀρχὴν χῶρος διδασκαλίας καὶ μάθησης, εἶναι θεσμὸς μετάδοσης. Ὅλα τὰ μορφωτικὰ ἀγαθὰ καὶ καλούδια τὰ προσφέρει ὁ ἀφοσιωμένος καὶ φιλότιμος δάσκαλος, ἔχει μεταδοτικότητα, ἔλεγαν παλιά, σήμερα τὸν θέλουμε «ἐπικοινωνιακό», εὐχάριστο στοὺς μαθητὲς καὶ ὄχι ἐργατικό. Μεταδίδει ὁ δάσκαλος τὴν γνώση, «σμιλεύει ψυχὲς» (Παλαμᾶς) καὶ τότε εἰσπράττει κι αὐτός, ὡς ἀντίδωρο, τὴν εὐλογημένη ἀγάπη τῶν μαθητῶν του. Σήμερα, δυστυχῶς, καταστρέψαμε τὸν δάσκαλο, τὴν ψυχὴ τοῦ σχολείου, γιὰ νὰ τὸν μεταβάλουμε σὲ συνδικαλιστὴ καὶ φροντιστή, σὲ μίζερο πενταροκυνηγό, ποὺ ξέρει μόνο νὰ διεκδικεῖ καὶ νὰ κομματί(α)ζεται, κατὰ παράλειψιν ὑποχρεώσεων. Καὶ βέβαια ὅλα ἀκυρώνονται, ἂν ὁ δάσκαλος δὲν ἐπιστέφει τὴν διδασκαλία του διὰ τοῦ προσωπικοῦ του παραδείγματος. Κατὰ τὸν Μέγα Βασίλειο ὁ δάσκαλος πρέπει νὰ εἶναι «ἀρχέτυπον βίου καὶ νόμος ἔμψυχος καὶ κανὼν ἀρετῆς». «Ἢ μὴ δίδασκε ἢ δίδασκε διὰ τοῦ παραδείγματος», ἀναφωνεῖ ἐπιγραμματικότατα ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος. Ὅπως οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ, χωρὶς νὰ ἔχουν στόμα καὶ λαλιά, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἐκπάγλου κάλλους τους, ἔτσι καὶ ὁ δάσκαλος, πρέπει νὰ ἔχει ζωὴ φωτεινή, γιὰ νὰ φωτίζει. («Γενέσθαι φῶς καὶ εἶτα φωτίσαι», γράφει ὁ ὑπέροχος αὐλὸς τῆς θεολογίας, ἅγιος Γρηγόριος).

.             Νὰ προστρέξουμε, παρενθετικά, σ’ ἕνα λαμπρὸ παράδειγμα ἀπὸ τὴν νεότερη ἱστορία μας καὶ δὴ ἀπὸ τὸ ἔπος τοῦ Μακεδονικοῦ Ἀγώνα. Ξεχωριστὴ θέση στὸ «Συναξάρι τοῦ Γένους» κατέχουν οἱ ἡρωικὲς δασκάλες-οἱ δασκαλίτσες, ὅπως τὶς ὀνόμασαν- νεαρὰ κορίτσια 17 καὶ 18 ἐτῶν, βγαλμένες ἀπὸ τὸ ἀνώτερο Παρθεναγωγεῖο Θεσσαλονίκης, τὸ φυτώριο ἡρώων, στὸ ὁποῖο μεταμορφώθηκαν σὲ πραγματικὲς ἐθναποστόλους.
.               Ἡ Λίλη Βλάχου, ἡ Αἰκατερίνη Χατζηγεωργίου, ἡ Βελίκα Τράικου, ἡ Ἀγγελικὴ Φιλιππίδου καὶ ἄλλες, πολλὲς θύματα τῶν Κομιτατζήδων. Τὸν Δεκέμβριο τοῦ 1906 οἱ Βούλγαροι, ποὺ σφάζουν ἀνελέητα παπάδες καὶ δασκάλους -πίστη καὶ γλώσσα, δηλαδή, τὰ δύο ἀπόρθητα ἀμυντήρια τοῦ Γένους- περικυκλώνουν καὶ πολιορκοῦν τὸ σπίτι, στὸ ὁποῖο βρίσκεται ἡ Ἀγγελικὴ Φιλιππίδου καὶ ὁ σύζυγός της δάσκαλος κι αὐτός, στὴν Ἀγριανὴ Σερρῶν. Οἱ δύο σύζυγοι ἀμύνονται μὲ τὰ περίστροφα καὶ τὰ ὄπλα τους. Ἡ Ἀγγελικὴ πληγώνεται στὸ πόδι. Οἱ Κομιτατζῆδες βάζουν φωτιὰ καὶ τὸ ἡρωικὸ ζευγάρι κατορθώνει νὰ περάσει σὲ γειτονικὸ σπίτι.
.             Παραδίδω τὴν πένα στὴν Ἀθηνᾶ Τζινίκου-Κακούλη, στὸ ἐξαίρετο βιβλίο της «Ἡ Μακεδόνισσα στὸ θρύλο καὶ στὴν ἱστορία», σελ. 336. «Ἔδωσε ὁ Θεὸς τὴ μέρα κι οἱ Βούλγαροι ἐγκατέλειψαν τὴν Ἀγριανὴ (τότε λεγόταν Κλεποῦσα). Ὅταν ἔφτασε ὁ πρόξενος Σερρῶν Σαχτούρης, ἡ Ἀγγελική, παρὰ τοὺς πόνους, παρακάλεσε νὰ μὴν μεταφερθεῖ ἀπ’ εὐθείας στὸ νοσοκομεῖο Σερρῶν, ἀλλὰ νὰ τὴν τοποθετήσουν σὲ φορεῖο καὶ νὰ σταματοῦν στὴν πλατεία κάθε χωριοῦ, νὰ συγκεντρώνονται οἱ κάτοικοι καὶ νὰ τοὺς μιλᾶ. Οἱ χωρικοὶ τὴν σήκωσαν καὶ κίνησαν νὰ τὴν σώσουν. Τὸ αἷμα της, στὴν τραγικὴ ἐκείνη πορεία, σταγόνα σταγόνα ἔβαψε τὴ μακεδονικὴ γῆ καὶ γινόταν ἀρραβώνας μὲ τὴ λευτεριά…
.             Πέρασαν ἔτσι ἀπὸ πολλὰ χωριά. Οἱ ἄνθρωποι ξεμύτιζαν τρομαγμένοι ἀπὸ τὰ σπίτια τους, νὰ δοῦνε τί συμβαίνει. Κι ἄκουγαν ἀπὸ τὸ στόμα τῆς ἡρωίδας νὰ τοὺς λέει, μὲ ὅση δύναμη τῆς ἔμεινε, πὼς εἶναι ὑπερήφανη γιατί προσφέρει τὸ αἷμα της γιὰ τὴν πατρίδα καὶ νὰ τοὺς καλεῖ ὅλους, ἄντρες, γυναῖκες, γέρους καὶ παιδιὰ νὰ πάρουν ὄπλα, τσεκούρια καὶ πέτρες καὶ νὰ ἐγερθοῦν κατὰ τῶν Κομιτατζήδων. Στὶς Σέρρες τὰ πλήθη συνέρρεαν στὸ νοσοκομεῖο καὶ μ’ εὐλάβεια τῆς ἀσπάζονταν τὸ χέρι, ποὺ ὅλο καὶ πάγωνε, καθὼς ὁ Ἀρχάγγελος κοντοζύγωνε. Ἔπειτα τὴν μεταφεραν στὸ νοσοκομεῖο Θεσσαλονίκης. Οἱ προσπάθειες τῶν γιατρῶν δὲν μπόρεσαν νὰ ἀποτρέψουν τὸ μοιραῖο. Ἐκεῖ ἡ ἡρωίδα δασκάλα ἄφησε τὴν τελευταία της πνοὴ μὲ τὸ ὅραμα τῆς λευτεριᾶς στὰ βασιλεμένα τῆς μάτια. Ἦταν μέσα Ἰανουαρίου τοῦ 1907».
.               Μετὰ τὸ μεγαλεῖο, ἂς γυρίζουμε στὰ τωρινὰ χθαμαλά, στὸ δεύτερο ἰδεολόγημα ποὺ μᾶς ταλανίζει τό: «σχολεῖο ἀνοιχτὸ στὴ ζωή». Ὅσοι μιλοῦν γιὰ ζωὴ σίγουρα ὑπονοοῦν ὅτι ζωὴ σημαίνει διασκέδαση, γλέντι, διακοπές, κοκκινοσκουφίτσες ποὺ τραγουδοῦν καὶ λοιπὰ χαζοχαρούμενα πράγματα, κάτι, τέλος πάντων, ἀπεριόριστα θετικό.
.               Στὴ ζωὴ ὅμως ἀνήκουν ὁ ἀνταγωνισμός, ἡ βία, ὁ φανατισμὸς καὶ ἡ μισαλλοδοξία, ὁ δόλος, ἡ ψευτιὰ καὶ ἡ ἀπάτη, ἡ χυδαιότητα καὶ ἡ βλακεία. Σὲ ποιά ζωὴ ἀνοίγουμε τὸ σχολεῖο; (ἐξ αἰτίας αὐτῆς τῆς ἄλογης… λογικῆς εἰσχώρησαν στὰ βιβλία γλώσσας τόσες ἀπρέπειες. Ἐπειδὴ ὁ κόσμος σήμερα «τηγανίζεται» ἀπὸ τὴν ἀθεΐα, πρέπει νὰ καταργήσουμε τὰ θρησκευτικά; Ξεχνᾶμε ὅτι στὸ σχολεῖο, πρωτίστως, καλλιεργοῦμε χαρακτῆρες καὶ μορφώνουμε ἄνθρωπο).
.             Τοὐναντίον μάλιστα τὸ σχολεῖο πρέπει νὰ κλείσει τὰ πορτοπαράθυρά του σ’ αὐτὴν τὴν χαμοζωὴ ποὺ σήμερα βιώνουμε. Τὸ σχολεῖο πρέπει νὰ γίνει κάστρο συντήρησης, ἀπροσπέλαστο στὶς ἀνθρωποβόρες ἰδέες τοῦ αἰῶνος τούτου τοῦ ἀπατεῶνος. Καὶ χρησιμοποιῶ τὴν λέξη συντήρηση μὲ τὴν πρωταρχικὴ κυριολεκτική της σημασία. Νὰ συντηρεῖ, δηλαδή, ὅ,τι παρέλαβε καὶ νὰ τὸ παραδίδει στοὺς νεότερους. Αὐτὸ λέγεται παράδοση καὶ πάνω σ’ αὐτὸ τὸ «ριζιμιὸ λιθάρι» πρέπει νὰ ἑδράζεται τὸ σχολεῖο. Ἡ παράδοση μὲ τὴν παιδαγωγική της ἐξοχότητα ἀποτελεῖ, γιὰ μᾶς τοὺς Ἕλληνες, πνευματικὸ θησαυρὸ ἀδαπάνητο καὶ ἀείχλωρο, ὁ ὁποῖος μεταβιβάζεται ἀπὸ γενεὰ σὲ γενεά, σὰν μία πνευματικὴ σκυταλοδρομία. Ἡ παράδοση προσφέρει τὰ ἠθικὰ πρότυπα, ποὺ τόσο λείπουν σήμερα, ὡς βιωμένες ἀξίες, τὸν ἅγιο καὶ τὸν ἥρωα, τὸν ἅγιο Πατροκοσμὰ καὶ τὸν Καραϊσκάκη, καὶ ὄχι ὡς ἄνωθεν ἐπιταγές.
.                 Ἔτσι, ἀφοῦ προσλάβουν οἱ νεότεροι τὰ τιμαλφῆ τοῦ Γένους καὶ τὶς ἀξίες τῆς Πονεμένης Ρωμηοσύνης, ὅταν ἀποφοιτήσουν καὶ βγοῦν στὴ ζωή, ὅταν ἁπλώσουν τὰ φτερά τους καὶ πετάξουν σὰν περήφανα θαλασσοπούλια πάνω ἀπὸ τὸ πέλαγος, θὰ καινοτομήσουν (Ἡ λέξη «ἀξίες», προέρχεται ἀπὸ τὸν μέλλον τοῦ ρήματος «ἄγω», «ἄξω». Ἄρα ἡ ἀγωγὴ ὀφείλει νὰ ὁδηγεῖ, νὰ ἄγει, σὲ ἀξίες). Ἔλεγε ἡ Χάννα Ἄρεντ, ἤδη ἀπὸ τὸ 1958, στὸ ἀπροσπέραστο δοκίμιό της «ἡ κρίση τῆς ἐκπαίδευσης». «Μοῦ φαίνεται ὅτι ὁ συντηρητισμὸς νοούμενος ὡς συντήρηση ἀποτελεῖ τὴν ἴδια τὴν οὐσία τῆς ἐκπαίδευσης, ἡ ὁποία ἔχει πάντοτε ὡς ἔργο της νὰ περιβάλλει καὶ νὰ προστατεύει κάποιο πράγμα -τὸ παιδὶ ἔναντι τοῦ κόσμου, τὸν κόσμο ἔναντι τοῦ παιδιοῦ, τὸ καινούργιο ἔναντι τοῦ παλαιοῦ, τὸ παλαιὸ ἔναντι τοῦ καινούργιου. Ἀκόμη καὶ ἡ ἴδια ἡ ἀπέραντη εὐθύνη γιὰ τὸν κόσμο συνεπάγεται ἀσφαλῶς μία συντηρητικὴ στάση». (Ν. Πολονύ, «τὰ χαμένα παιδιά μας», ἔκδ. «Πόλις», σελ. 23).
.             Σήμερα ὅμως ὄχι μόνο δὲν προστατεύουμε τὸ σχολεῖο ἀπὸ τὴν τύρβη καὶ τὴν ἀφροσύνη τοῦ κόσμου, ἀλλὰ τὸ μετατρέψαμε καὶ σὲ κακέκτυπό του. (Πῶς ἀλλιῶς νὰ ἐξηγηθοῦν οἱ καταλήψεις καὶ οἱ βιαιοπραγίες).
.               «Σχολεῖον ἴσον δάσκαλος», μᾶς κανοναρχεῖ ὁ Παλαμᾶς. Ο σακατεμένοι καιροί μας, παιτον δασκάλους, συντηρητς τς Παράδοσής μας, μεταλαμπαδευτς ξιν, μ «ψυχ κα Χριστό», πο θ διδάσκουν σ σχολει κλειστ στν φόρητο, ξω κόσμο. Κι ς τσιρίζει κάθε νηπιόφρων.
.         Τὸ «πρῶτα ὁ μαθητής», ὅπως διατυμπανίζει τὸ ὑπουργεῖο Ἀπαιδευσίας, ὑπονομεύει, τὴν οὐσία τῆς Παιδείας. Πρῶτα ὁ δάσκαλος καὶ «καλῶν τῶν διδασκάλων καὶ οἱ μαθηταὶ καλοὶ κἀγαθοὶ γίγνονται», κατὰ τὸν ἅγιο Γρηγόριο τὸν Θεολόγο.

, , , ,

Σχολιάστε

ΓΙΑ ΝΑ ΣΩΘΕΙ ΜΑΓΙΑ ΔΑΣΚΑΛΩΝ… (Δημ. Νατσιός) «Τὸν λόγιο δάσκαλο τὸν εἰρωνεύτηκε, τὸν πολέμησε καὶ τὸν κλόνισε στὴν ψυχὴ τοῦ ἔθνους ἡ λεγόμενη προοδευτικὴ διανόηση ποὺ ἢ μᾶς ἦρθε ἀπὸ τὰ “φωτισμένα ἔθνη τῆς Ἑσπερίας” ἢ ξεπήδησε ἀπὸ τὰ ἀποκαΐδια τοῦ Πολυτεχνείου»

Γιὰ νὰ σωθεῖ μαγιὰ δασκάλων…

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

.               «Γεννήθηκα τὸ 1887 στὸν Πειραιά, οἱ γονεῖς μου κατάγονταν ἀπὸ τὴ Χίο. Ἡ μητέρα τοῦ ἀείμνηστου Πορφύρα καὶ ἡ δικιά μου ἦταν ἀδελφάδες, τὸ γένος Συριώτη. Τὶς ἐγκύκλιες σπουδὲς τὶς πέρασα στὸν Πειραιά. Κι ὅποιος ξέρεις τί σημασία ἔχει γιὰ τὸν νέο ἡ παρουσία στὴν κριτικὴ τούτη ἡλικία ἑνὸς προσώπου, σὰν τὸν λαμπρὸν ἐκεῖνο παιδαγωγό, ποὺ θύμιζε ἀρχαῖον Ἕλληνα, τὸν ἀείμνηστο Ἰάκωβο Δραγάτση, νιώθει γιατί οἱ μαθητές του φυλάγουν σ’ ὅλη τους τὴ ζωή, μέσα στὴν καρδιά τους, τὴ μνήμη τῆς μορφῆς του». (Δ. Πικιώνη «Κείμενα», ἐκδ. «Μορφωτικὸ Ἵδρυμα Ἐθνικῆς Τραπέζης», σελ. 23).
.             Ξεκίνησα νὰ διαβάζω κάποια αὐτοβιογραφικὰ σημειώματα τοῦ Π. Πικιώνη, τοῦ μεγάλου Ἕλληνα. Κοντοστάθηκα, «φιλοσόφησα» λίγο τὴν τελευταία πρόταση τοῦ προοιμίου του. Κράτησε στὰ φυλλοκάρδια του, ὁλοζωῆς, τὴν μνήμη τῆς μορφῆς τοῦ δασκάλου του. Μεγάλη κουβέντα. Πόσες φορὲς σὲ βιογραφίες σπουδαίων, «πάνυ ἀκριβῶν» ἀνθρώπων, δὲν διαβάζουμε παρόμοιες φράσεις. «Εὐτύχησε νὰ μαθητεύσει κοντὰ στὸν…». «Ὁ μεγάλος Δάσκαλος τοῦ Γένους… τὸν ἐνέπνευσε τὴν ἀγάπη γιὰ τὰ γράμματα». Ὅσο κρατοῦσε ἡ Παιδεία σ’ αὐτὸν τὸν τόπο, σχολεῖο καὶ παίδευση σήμαινε δάσκαλος. Τὰ πάντα δορυφοροῦσαν τὸν δάσκαλο. «Καλῶν τῶν διδασκάλων καλοὶ καὶ οἱ μαθηταί», ἀπροσπέλαστος ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου. Χαρακτηριστικὸ τὸ ἀκόλουθο παράδειγμα, ποὺ δείχνει τὸ πόσο σημαντικὸ καὶ οὐσιαστικὸ θεωροῦσαν οἱ Ρωμηοὶ (Βυζαντινοὶ) πρόγονοί μας τὸ ἀξίωμα τοῦ δασκάλου. Στὰ χρόνια τοῦ αὐτοκράτορα Θεόφιλου (829-842μ.Χ.) διδάσκει στὴν Κωνσταντινούπολη ὁ περίφημος Λέων ὁ μαθηματικὸς ἢ φιλόσοφος. Ἡ φήμη τοῦ Λέοντος εἶχε ἐξαπλωθεῖ «ἐπὶ πτερύγων ἀνέμων», εἶχε φτάσει ὣς τὸ χαλιφάτο τῆς Βαγδάτης. Ὁ χαλίφης Μαμοῦν τὸν ζήτησε ἐπίσημα ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα Λέοντα, ἔστω καὶ ὡς μετακλητό, προσφέροντας ἕνα τεράστιο ποσό. Ὁ Θεόφιλος ἀποβλέποντας στὸ γόητρο τῆς αὐτοκρατορίας, ἀλλὰ καὶ ἐκτιμώντας τὴν ἀξία τοῦ δασκάλου, ἀρνήθηκε. Ἀξίζει νὰ παραθέσουμε ἀποσπάσματα ἀπὸ τὸν ἐπιστολικὸ διάλογο τῶν δύο ἡγετῶν, ὅπως τὸν διέσωσε ὁ «Συνεχιστὴς Θεοφάνους». Γράφει ὁ χαλίφης: «Ἀξιῶ τὸν ὃν ἔχεις ἐπὶ φιλοσοφίᾳ καὶ ταῖς ἄλλαις ἐπιστήμαις περιβόητον ἄνδρα βραχύν τινα χρόνον ἑξαποστεῖλαι…». Ἀπαντᾶ ὁ Θεόφιλος: «…ἄλογον τὸ οἰκεῖον δοῦναι ἑτέροις καλὸν καὶ τὴν τῶν ὄντων γνῶσιν ἔκδοτον ποιῆσαι τοῖς ἔθνεσι, δι’ ἦς τὸ τῶν Ρωμαίων γένος θαυμάζεταί τε καὶ τιμᾶται παρὰ πᾶσι». Μὲ λίγα λόγια, εἶναι ἀνοησία νὰ ξεπουλήσεις στὰ ἔθνη, αὐτὸ γιὰ τὸ ὁποῖο θαυμάζεται τὸ γένος σου, δηλαδή, ὁ ἔξοχος διάκονος τῆς ὄντως Παιδείας. (Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Γ. Τσαμπὴ «Ἡ Παιδεία στὸ Βυζάντιο», ἐκδ. Γρηγόρη, σελ. 54). Τὸ παραπάνω, νομίζω, ἐξηγεῖ καὶ τὸ χιλιόχρονον τῆς ἐνδόξου αὐτοκρατορίας μας. «Κάλλιο γνώση, παρὰ γρόσι», ὅπως ἔλεγαν καὶ οἱ ἐν αἰχμαλωσίᾳ πρόγονοί μας. Καὶ εἶναι γεγονὸς ἀναντίρρητο πὼς φτάσαμε στὴν ἁγιασμένη Ἐπανάσταση γιατί «ἡ ψυχὴ τοῦ Γένους ἀγρυπνοῦσε. Φτωχοὶ παπάδες καὶ δάσκαλοι, ποὺ ἐτρέφοντο μὲ λίγο ψωμί, εἶχαν τὸ σθένος εἰς τὸ βάθος τῆς ψυχῆς των, σθένος ποιητῶν. Καταλάβαιναν τὴν εὐθύνην ποὺ τοὺς ἐβάρυνε νὰ συνεχίσουν τὴν ἑλληνικὴν παράδοσιν. Διηγοῦντο εἰς τὰ Ἑλληνόπουλα ποιὰ ἦταν ἄλλοτε ἡ πατρίδα τους καὶ τοὺς ἐδίδασκαν δύο ὀνόματα: Ἑλλὰς καὶ ἐλευθερία». (Τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ Σ. Μενάρδου, ποὺ περιέχεται στὸ βιβλίο τοῦ ἀρχιμ. Ἰω. Ἀλεξίου, «Ἡ Παιδεία στὴν Τουρκοκρατία», σελ. 181).
.             Ὁ ὀξυδερκὴς καὶ διορατικὸς Ἰωάννης Καποδίστριας εἶχε συλλάβει ἐναργέστατα τὴν σημασία τῆς ἀποστολῆς τοῦ δασκάλου, ἀλλὰ καὶ τὶς ὀλέθριες συνέπειες τῆς ἀποκοπῆς τοῦ λειτουργήματος ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ παράδοση. Γράφει σὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν Μισαὴλ Ἀποστολίδη, λίγο πρὶν ἀναλάβει τὴν μαρτυρικὴ διακυβέρνηση τῆς νεκραστημένης πατρίδας: «…ἂν ἡ παροῦσα γενεὰ δὲν ἐνδυναμωθεῖ ἀπὸ ἀνθρώπους μορφωμένους ἐν καλῇ διδασκαλίᾳ καὶ μάλιστα πρὸς τὸν κανόνα τῆς ἁγίας ἡμῶν πίστεως καὶ τῶν ἠθῶν μας, θὰ εἶναι δυσοίωνο τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδας καὶ ἡ διακυβέρνησίς της ἀδύνατη». (Ἰω. Τσάγκα, «Ἡ Ὀρθόδοξη Χριστιανικὴ Ἀγωγὴ στὸ ἐκπαιδευτικὸ ἔργο τοῦ Ἰω. Καποδίστρια», ἐκδ. «Κυριακίδη», σελ. 151).
.             Εἶναι γεγονὸς ὅτι αὐτὸς ὁ τύπος τοῦ δασκάλου, ποὺ ἔβλεπε τὸν ἑαυτό του θεματοφύλακα τῆς παράδοσης καὶ μετέδιδε τὴν φλόγα τῆς ψυχῆς του –ἴσως μὲ πολλὴ ρητορικὴ– ἀλλὰ μὲ ἐντιμότητα καὶ εὐθύνη, ἐπιβίωσε ὣς τὰ χρόνια περίπου τῆς μεταπολίτευσης. Μέχρι τότε ὁ δάσκαλος δίδασκε καὶ μιλοῦσε γιὰ πίστη, γλῶσσα καὶ πατρίδα, βουτοῦσε στὸ κελάρι τοῦ πατρογονικοῦ μας σπιτιοῦ καὶ μόρφωνε γενιὲς Ἑλλήνων μὲ τὰ «καλούδια», τὰ τιμαλφῆ τοῦ Γένους. Ατν μως τν λόγιο δάσκαλο τν ερωνεύτηκε, τν πολέμησε κα τν κλόνισε στν ψυχ το θνους λεγόμενη προοδευτικ διανόηση πο μς ρθε π τ «φωτισμένα θνη τς σπερίας» ξεπήδησε π τ ποκαΐδια το Πολυτεχνείου. (Ἡ γενιὰ τοῦ Πολυτεχνείου).
.             Περιφρονώντας πλήρως τὴν παράδοση τοῦ τόπου μας, τὴν ὁποία ταύτισαν μὲ τὰ «ἑλληνοχριστιανικὰ» ἰδεολογήματα τῆς δικτατορίας, ἄγευστοι τοῦ μεγαλείου της καὶ ἀνίκανοι νὰ ἀντιληφθοῦν τὴν στρέβλωση ποὺ προηγήθηκε, ἐπέπεσαν, ὡς ὄρνεα, καὶ τὴν κατασυκοφάντησαν. Φρόντισαν βεβαίως ν ναρριχηθον σ καδημαϊκς δρες, γι ν ροκανίζουν τ προγράμματα τς ΕΟΚ, νεμίζοντας τ καταγώνιστο διαπιστευτήριο το δθεν προοδευτισμο τους: παράδοση, πίστη, πατρίδα, γλσσα -στν ρτιμελ μορφή της, τ λεγόμενο πολυτονικ ἴσον συντήρηση, σκοταδισμός, χουντικὰ κατάλοιπα, τὸ ὅλον καρυκευμένο μὲ τὴν εὔηχη, τὴν «εὐγενῆ τύφλωσιν», ποὺ βαφτίστηκε ἐκπαιδευτικὴ μεταρρύθμιση. Ἀποτέλεσμα στὶς σχολές, ποὺ φοιτοῦν οἱ αὐριανοὶ δάσκαλοι καὶ καθηγητές, νὰ κυριαρχεῖ ὅλος αὐτὸς ὁ ἐθνομηδενιστικὸς ἑσμός, πράγμα ποὺ ἴσως δὲν ἔχουμε ἀντιληφθεῖ ἀκόμη τὶς καταστρεπτικές του συνέπειες. Οἱ δάσκαλοι ποὺ ἀποφοιτοῦν τὰ τελευταῖα χρόνια ἀπὸ τὰ παιδαγωγικὰ τμήματα, ὄχι μόνο δὲν «μορφώθηκαν ἐν καλῇ διδασκαλίᾳ καὶ μάλιστα πρὸς τὸν κανόνα τῆς ἁγίας ἡμῶν πίστεως καὶ τῶν ἠθῶν μας», ἀλλὰ αὐτὸ τὸ ἦθος καὶ αὐτὸν τὸν «χρυσὸ» κανόνα, φρόντισαν καὶ φροντίζουν οἱ Γραικύλοι τῆς σήμερον καθηγητές τους νὰ δυσφημίζουν. Πολὺ ἁπλὰ τὰ νέα αὐτὰ παιδιὰ -πλὴν τῶν ἐλαχίστων ποὺ ταράζει τὰ σπλάγχνα τους ὁ πόνος τῆς πατρίδας-ἔχασαν τὴν ἰθαγένειά τους, υοθετον βασάνιστα κα πικροτον λες τς νεοταξικς μαγαρισιές, γιατί εναι μπουκωμένα πό, πως προεπα, θνομηδενισμό. Τοὺς μιλᾶς γιὰ πίστη καὶ πατρίδα, γιὰ τὸ χρέος τοῦ δασκάλου νὰ μεταλαμπαδεύσει στὰ παιδιὰ τὶς ἀλήθειες ποὺ συγκλόνισαν τοὺς Πατέρες καὶ τοὺς Μάρτυρες, τοὺς ἀγωνιστὲς καὶ τοὺς ἥρωες, ποὺ διέσωσαν τὸ Γένος καὶ σοῦ προσάπτουν γραφικότητα, ἐθνικισμό, τὰ χαρακτηρίζουν, φροῦτο τῆς ἀριστεροσύνης αὐτό, «στερεότυπα». Ἔχει εἰπωθεῖ πολὺ εὔστοχα ὅτι ἡ ἔνταξη τῶν νέων στὸ παρεθλὸν συνιστᾶ τὴν οὐσιωδέστερη λειτουργία τῆς ἐκπαίδευσης καὶ ἴσως εἴμαστε, ὅσοι δάσκαλοι προλάβαμε τὶς Παιδαγωγικὲς Ἀκαδημίες, ἡ τελευταία γενιὰ ποὺ ἐπιτελεῖ αὐτὴν τὴν λειτουργία, ποὺ ἀντιστέκεται στὴν ἐπέλαση τοῦ μηδενισμοῦ καὶ τῆς ἀσημαντοκρατίας.
.             Ἄρα, «γιὰ νὰ σωθεῖ ἡ Ἑλλάδα στοὺς καιροὺς τοὺς ὕστατους», ὀφείλουμε νὰ μορφώσουμε ἕναν νέο τύπο ἐθνικοῦ δασκάλου, «διακεκριμένου ἐπὶ φιλοθρησκείᾳ καὶ ἔρωτι πρὸς τὴν ἐθνικὴν γλῶσσαν καὶ φιλολογίαν» γιὰ νὰ θυμηθοῦμε καὶ πάλι τὸν Κυβερνήτη. Ο πίβουλοι τῆς πατρίδας, χοντας φθονο χρμα κα μέσα, ργανώνουν πλθος σεμιναρίων γι κπαιδευτικος στ ποα ξερνον τ δηλητήριά τους.
.             Κατὰ τὸν ἴδιο τρόπο μποροῦμε, ἐξασφαλίζοντας χώρους καὶ χρηματοδότηση ἀπὸ ἀνθρώπους ποὺ ἀγωνιοῦν γιὰ τὴν πατρίδα μας ἢ μὲ τὴν συμβολὴ τῶν γνωστῶν, γιὰ τὸ ἀδούλωτο ἦθος, Μητροπολιτῶν μας, νὰ συσταθοῦν φροντιστήρια γι νέους δασκάλους. Σ τακτ χρονικ διαστήματα, σ 5-6 μεγάλες πόλεις τς λλάδας, ν συγκεντρώνονται νέοι κπαιδευτικο -μὲ τὰ ἔξοδα πληρωμένα- ὅπου οἱ παλιοί μας οἱ δάσκαλοι (Γανωτής, Καργάκος, Ζουράρις, παπα-Γιώργης Μεταλληνός, παπα-Θόδωρος Ζήσης, π. Σαράντος καὶ ὅσοι πνευματικοί, πανεπιστημιακοί, συγγραφεῖς παλεύουν γιὰ ψυχὴ καὶ Χριστὸ -καὶ ὑπάρχουν ἀρκετοὶ- οἱ ὁποῖοι θὰ βγάλουν τὰ σκουπίδια ἀπὸ τὶς ψυχὲς τῶν νέων δασκάλων, θ ξεριζώσουν τ φαρμακερ βρωμοχόρταρα τς κκλησιομαχίας κα φιλοπατρίας ποὺ τοὺς ἔσπειραν στὶς σχολές τους καὶ θὰ τοὺς μεταγγίζουν τὰ πνευματικὰ ἀντισώματα τοῦ Γένους. Ἔτσι, θὰ περισωθεῖ μία γενιὰ δασκάλων ποὺ «ὅταν τοὺς πειράζουν πατρίδα καὶ θρησκεία, θὰ μιλοῦν, θὰ ἐνεργοῦν καὶ ὅ,τι θέλουν ἂς τοὺς κάμουν» κατὰ τὸν ἀείχλωρο λόγο τοῦ Μακρυγιάννη.

, , ,

Σχολιάστε

ΓΙΑΤΙ ΑΓΡΙΕΨΑΝ ΤΑ ΠΑΙΔΙΑ ΜΑΣ;…(Δ. Νατσιός) «Τὸ σχολεῖο πλέον δὲν φωτίζει τὸ νοῦ τοῦ μαθητῆ οὔτε προσφέρει προσανάμματα ἐλευθερίας. Παράγει μὲ τὴν σέσουλα μυαλὰ ὑποταγμένα στοὺς νόμους τῆς ἀγορᾶς, ἐθισμένα στόν παρασιτικὸ καταναλωτισμό».

Γιατί ἀγρίεψαν τὰ παιδιά μας;…
γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

«Στὴν ἔνταξη τῶν νέων στὸ παρελθὸν ἔγκειται ἡ πιὸ οὐσιώδης λειτουργία τῆς ἐκπαίδευσης»
Χ. Ἄρεντ

.                 «Ἀφαιρέστε τὸ φίλτρο καὶ πλύνετέ το στὸ χέρι. Τὸ ἐσωτερικὸ τῆς κανάτας πρέπει νὰ καθαρίζεται μὲ μία μαλακὴ βούρτσα καὶ νὰ ξεπλένεται μὲ ζεστὸ νερό. Ξεβγάλτε τὸ καπάκι, βάζοντάς το κάτω ἀπὸ τὴ βρύση. Καθαρίζετε τὴν ἐξωτερικὴ ἐπιφάνεια τῆς καφετιέρας μὲ ὑγρὸ πανί». (Βιβλίο Γλώσσας ϛ´ Δημοτικοῦ, β´ τεῦχος, σελ. 43).
.                 Τὸ κείμενο ποὺ «καμαρώνει» στὸ σχολικὸ βιβλίο-περιοδικὸ ποικίλης ὕλης, τιτλοφορεῖται «ὁδηγίες χρήσης καφετιέρας». Μ’ αὐτό, ὑποτίθεται, θὰ διδάξουμε στοὺς μαθητές μας τὴν προστακτικὴ ἔγκλιση. Πρὶν σχολιάσουμε τό… ἄλαλον καὶ κωφὸν πνεῦμα τοῦ κειμένου, μία γλωσσικὴ παρατήρηση. Ἐκεῖνο τὸ «πλύνετέ το» τί εἶναι; Κανεὶς δὲν λέει πλύνετε ἢ κόψετε, ἀλλὰ πλύντε καὶ κόψτε. Αὐτὸ τὸ φαινόμενο ὀνομάζεται συγκοπὴ καὶ ἀνήκει στὰ λεγόμενα πάθη τῶν φωνηέντων. (Ὅπως καὶ ἡ ἔκθλιψη, ἡ ἀφαίρεση, ἡ συναίρεση καὶ λοιπά).
.                 Ἡ παλιὰ σχολικὴ γραμματικὴ τοῦ Χρ. Τσολάκη, ἡ ὁποία ἦταν βασισμένη στὴν γραμματικὴ τοῦ Μ. Τριανταφυλλίδη, περιεῖχε κεφάλαιο στὸ ὁποῖο ἀνέλυε τὰ πιὸ συνηθισμένα «πάθη τῶν φωνηέντων». Στὴν νέα γραμματική τους, στὴν σελίδα 42, φιλοξενεῖται κεφάλαιο μὲ τίτλο: ἀπαλοιφὴ φωνήεντος. Καταγράφονται κάποια «πάθη», ὅμως δὲν κατονομάζονται. Ὅλα εἶναι ἀπαλοιφές, δηλαδὴ πασαλείμματα. Διαβάζω στὴ νέα Γραμματική: «Σὲ μερικὲς περιπτώσεις χάνεται ἕνα φωνῆεν ἀνάμεσα σὲ δύο σύμφωνα». Ὡραία. Καὶ γιατί δὲν γράφουν ὅτι αὐτὸ ὀνομάζεται συγκοπή; Ἄγνωστο. Προφανῶς διότι ἡ λέξη συγκοπὴ εἶναι παλαιᾶς κοπῆς καὶ τὰ παιδιὰ δὲν πρέπει νὰ κοπιάζουν μὲ πράγματα ποὺ ἀνήκουν στὸ παρελθόν. Ὡς γνωστὸν ὅ,τι δὲν ἔχει πρόσφατη ἡμερομηνία περιφρονεῖται ἀπὸ τὸ ΝΕΟ ΣΧΟΛΕΙΟ.
.                 Ἐπιστροφὴ στὴν… καφετιέρα. Ὅποιος δὲν γνωρίζει τὰ τῆς τωρινῆς ἐκπαίδευσης, διερωτᾶται, ἀπορεῖ καὶ ἐξίσταται: τί δουλειὰ ἔχει ἕνα τέτοιο κείμενο μέσα σὲ σχολικὸ βιβλίο; Ρωτήθηκε, πρὸ καιροῦ, ἡ τότε (γενική, εἰδικὴ δὲν θυμᾶμαι) γραμματέας τοῦ ὑπουργείου γιὰ τὸν διδακτικὸ στόχο τοῦ ἐν λόγῳ κειμένου. Ἀπάντηση: νὰ μάθουν τὰ παιδιὰ νὰ κάνουν καφὲ στοὺς γονεῖς τους!!» (Ἦταν ἡ κ. Δραγώνα…, Θοῦ, Κύριε, φυλακήν…). Ὄντως, λαμπρὴ ἀπάντηση! Ἐξ ἄλλου τὸ τωρινὸ σχολεῖο, ὀφείλει, γιὰ νὰ εἶναι καινοτόμο καὶ «ἀνοιχτὸ στὴ ζωή», νὰ διδάσκει ὅ,τι ὑψοποιό καὶ τιμαλφὲς μᾶς παρέδωσαν οἱ προηγούμενες γενεές. Τὸ ψήσιμο τοῦ καφὲ καὶ οἱ ὁδηγίες χρήσεις καφετιέρας, εἶναι ἀπὸ τὰ λαμπρότερα καὶ περιάκουστα κατορθώματα τοῦ Γένους τῶν Ἑλλήνων. Γι’ αὐτὸ καὶ οἱ νέοι, μᾶς τιμοῦν ἰδιαίτερα καὶ ἀπολαμβάνουν τά… «καφέ». (Στὸ ἴδιο κείμενο οἱ μαθητές μας καλοῦνται νὰ συμπληρώσουν «γράμματα ποὺ λείπουν» σὲ φράσεις ὅπως: «Παρακαλοῦμε ἀφῆστε τὶς τσάντες σας στὸ ταμεῖο. Ζυγίστε μόνοι σας τὰ φροῦτα. Προτιμῆστε τὸ κατάστημά σας γιὰ τὶς ἀγορές σας. Σταθεῖτε στὴν οὐρὰ γιὰ τυριά. Ἐκτιμῆστε τὴν ποιότητα τοῦ λαδιοῦ μας».
.                 Θὰ ἀντιτείνει κάποιος ὅτι τὰ βιβλία ὑπηρετοῦν σύγχρονες ἐπικοινωνιακὲς ἀνάγκες, παρακολουθοῦν τὴν ἀγγελικὰ πλασμένη ἐποχή μας. Λάθος. Ὅλοι οἱ σοβαροὶ ἐπιστήμονες, ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὴν γλώσσα καὶ τὴν διδακτική της, γνωρίζουν ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἀθῶα παραμυθάκια καὶ ὅτι κάθε γλωσσικὸ κείμενο, ἀκόμα καὶ ἕνα πρόβλημα μαθηματικῶν, προάγει συγκεκριμένες ἀξίες καὶ στάσεις ζωῆς. Τ προαναφερθν «ρωτηματολόγιο» ξυμνε τν σύγχρονη θε κατανάλωση. Κάτω π τ εγενς κέλυφος κμάθησης τς προστακτικς, ποφώσκει κακόβουλη παρότρυνση: καταναλώνω, ρα πάρχω.
.                 Τέλος πάντων. Ὅ,τι ἔγινε, ἔγινε, «ὁδηγίες χρήσεις καφετιέρας», κάποιος -ἂς κάνουμε τὸν «καλὸ λογισμὸ» ποὺ ἔλεγε καὶ ὁ ἅγιος Γέροντας Παΐσιος- σκέφτηκε τὸ γῆρας τῶν γονιῶν του, τὸ φιλογονεῖν, ὅταν δὲν θὰ μποροῦν… μπορεῖ ὁ διδάσκων ἀπὸ τὴν σαχλαμάρα, νὰ βγάλει κάτι καλό. Ὅμως στὸ βιβλίο ἐργασιῶν Γλώσσας διδάσκουμε καὶ «ὁδηγίες χρήσεως κλιματιστικοῦ». (α´ τεῦχος, σελ. 61).
.                 Ἐδῶ τί γίνεται; Ἡ ἀπάντηση εἶναι ἁπλή. Δάσκαλος μὲ στοιχειώδη πνευματικὴ ἐντιμότητα, κλείνει τό… περιοδικό, ἁρπάζει Διονύσιο Σολωμὸ -γιατί θολώνει ὁ νοῦς του- καὶ διαβάζει στὰ παιδιά του «ὁδηγίες χρήσεως»… τῆς ἐλευθερίας. «Μητέρα, μεγαλόψυχη στὸν πόνο καὶ τὴν δόξα»…
.                 καφετιέρα, τ κλιματιστικ κα λοιπς τιποτολογίες κα νοησίες εναι συστηματικ πίθεση κατ τς λογικς. Τ σχολεο πλέον δν φωτίζει τ νο το μαθητ οτε προσφέρει προσανάμματα λευθερίας. Παράγει μ τν σέσουλα μυαλ ποταγμένα στος νόμους τς γορς, θισμένα στν παρασιτικ καταναλωτισμό. Τούτη τὴν ἐποχή, στὰ σχολεῖα, λύσσαξαν μὲ τὶς δράσεις καὶ κάθε λογὴς δραστηριότητες, ποὺ μόνο στόχο ἔχουν νὰ διασκεδάσουν τὰ παιδιά, «νὰ τοὺς μάθουν τὸν κόσμο σ’ αὐτὴ τὴν μικροκοινωνία τοῦ σχολείου δηλαδὴ νὰ παίξουν τὸν ἴδιο ρόλο ποὺ ἔχει ἡ τηλεόραση στὴ μέση του σαλονιοῦ: μία παρέλαση εἰκόνων ἀπὸ τὶς ὁποῖες δὲν βγαίνει κανένα νόημα». (Ν. Πολονύ, «τὰ χαμένα παιδιά μας», σελ. 134, ἔκδ. «ΠΟΛΙΣ»).
.                 Ἔχουμε ἀνοίξει τόσο τὰ σχολεῖα στὴ ζωή, ὥστε ἡ τάξη νὰ γίνει προέκταση τῆς παιδικῆς ἢ νεανικῆς παρέας καὶ ἡ αἴθουσα διδασκαλίας προέκταση τοῦ παιδικοῦ δωματίου. Ὁ Παλαμᾶς σ’ ἕνα ποίημά του εἶχε συλλάβει τὴν ἐπερχόμενη «βοὴ τῶν γεγονότων».
«Λιτὰ χτίστε τα, ἁπλόχωρα, μεγάλα
γερὰ θεμελιωμένα, ἀπὸ τῆς χώρας
ἀκάθαρτης, πολύβοης, ἀρρωστιάρας
μακριὰ μακριὰ τ’ ἀνήλιαγα σοκάκια
τὰ σκολειὰ χτίστε».
.                 Τὸ μεγαλύτερο θύμα ὅλης αὐτῆς τῆς παράνοιας εἶναι ὁ δάσκαλος, ἡ ψυχὴ τοῦ σχολείου. Τὸ «ΠΡΩΤΑ Ο ΜΑΘΗΤΗΣ», σύνθημα νεοφανές, οἱ δράσεις καὶ τὰ παντοειδῆ προγράμματα, ἔχουν σκοπὸ νὰ ἐκμηδενίσουν τὸν δάσκαλο, ὡς φορέα καὶ μεταλαμπαδευτὴ τῶν ἀληθειῶν ποὺ συγκλόνισαν τοὺς Πατέρες καὶ τοὺς Μάρτυρες, τοὺς ἀγωνιστὲς καὶ τοὺς ἥρωες ποὺ διέσωσαν τὸ Γένος. Τὸ «σχολεῖον ἴσον δάσκαλοι» δὲν ἰσχύει πλέον. Σήμερα μᾶς θέλουν ἐπικοινωνιακοὺς καὶ ὄχι μεταδότες. Μετάδοση καὶ ἐπικοινωνία: ἡ διαφορὰ εἶναι ἀνάμεσά τους τεράστια. Τὸ ἕνα εἶναι ρόλος (ἡ ἐπικοινωνία), τὸ ἄλλο πρόσωπο, τὸ ὁποῖο διδάσκει μὲ τὴν ἴδια του τὴν ζωή. Διότι «οὐ γὰρ ὁ λόγος τοσοῦτον ὅσον ὁ βίος εἰς τὴν ἀρετὴν ἄγει», μᾶς κανοναρχεῖ ὁ Πλούταρχος.
.                 Ὅταν τὸ σχολεῖο υἱοθετεῖ ἐπικοινωνιακὰ μοντέλα, ἀκυρώνεται ἡ ἀποστολή του. «Ἡ ἐπικοινωνία εἶναι τὸ ὅπλο μαζικῆς καταστροφῆς ποὺ ἐπέτρεψε τὴν ἔλευση τῆς κοινωνίας τοῦ κοπροθεάματος».
.                 Καί, κλείνοντας, πρέπει νὰ μᾶς (συγ)κλονίσει τὸ γεγονός, τὸ νὰ διαφημίζεται, δηλαδή, ὡς παιδικό, ὠφέλιμο ἀνάγνωσμα, ὁ «Χάρι Πότερ», στὸ βιβλίο Γλώσσας Α´ Γυμνασίου, (σελ. 114), γιατί «ξανάφερε τὰ παιδιὰ στὸ διάβασμα» καὶ νὰ μὴν ὑπάρχουν οἱ «Ἐλεύθεροι Πολιορκημένοι» τοῦ Σολωμοῦ, πουθενὰ στὰ βιβλία; Δὲν βλέπετε ὅτι ἀγρίεψαν τὰ παιδιά μας καὶ κατάντησαν ὡσὰν τὰ θηρία; Γιατί ἄραγε;

 

, , , , ,

Σχολιάστε

ΧΑΝΕΤΑΙ ΤΟ ΑΝΤΡΙΚΟ ΠΡΟΤΥΠΟ, Ο ΔΑΣΚΑΛΟΣ ΣΤΑ ΣΧΟΛΕΙΑ (Δ. Νατσιός) «Λίγο ἀπέχουμε ἀπὸ τὸ νὰ κηρυχτεῖ παράνομο τὸ ἀνδρικὸ φύλο»!

Χάνεται τὸ ἀντρικὸ πρότυπο, ὁ δάσκαλος στὰ σχολεῖα

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος -Κιλκίς

.               Στὸ ἐξαιρετικὸ βιβλίο του «Πίνδος» ὁ συγγραφέας Χρῆστος Ζαλοκώστας, διασώζει ἕνα ἡρωικὸ ἐπεισόδιο ἀπὸ τὴν γιγαντιμαχία τοῦ Σαράντα, στὸ ὁποῖο πρωταγωνιστεῖ ἕνας δάσκαλος. Ἀντιγράφω:
.               «Ἡ ἐχθρικὴ ἀντεπίθεση τῶν Ἰταλῶν, τοῦ Μαρτίου τοῦ 1941 ἔχει ἐκδηλωθεῖ. Τὸ ὕψωμα 731 (σ.σ. τὸ ὁποῖο δικαίως χαρακτηρίστηκε «Θερμοπύλες τῆς Πίνδου») ἔχει μεταβληθεῖ σὲ ἡφαίστειο. Οἱ φαντάροι μας, πεσμένοι μὲ τὴν κοιλιὰ στοὺς λάκκους τῶν ὀβίδων, πυροβολοῦν, χωρὶς διακοπή, γιὰ νὰ συγκρατήσουν τὸ ἐχθρικὸ πεζικό. Ὁ δάσκαλος -ἔτσι ἔχει βαφτίσει τὸν διοικητή του ὁ λόχος, γιατί δημοδιδάσκαλος εἶναι τὸ ἐπάγγελμά του- μὲ προβιὲς καὶ ἐπιδέσμους, γύρω ἀπὸ τὰ κρυοπαγημένα πόδια του, ἀντὶ γιὰ παπούτσια, χωρὶς νὰ προφυλάγεται, τρέχει ἀπὸ διμοιρία σὲ διμοιρία καὶ δίνει ὁδηγίες. Μὴν πυροβολεῖτε στὰ στραβά, παιδιά! Μὴν ξοδεύετε ἄσκοπα τὶς χειροβομβίδες σας, τοὺς λέει.
.               Κι ὅταν ὁ ταγματάρχης διοικητής του, τοῦ φωνάζει νὰ μὴν ἐκθέτει τόσο τὸ ἑαυτό του, ὁ δάσκαλος τοῦ ἀπαντάει: Φοβᾶμαι μήπως χάσουμε τὸ ὕψωμα, καὶ τί θὰ δικαιολογηθῶ ὕστερα ἐγὼ στοὺς μαθητές μου, ἅμα γυρίσω στὸ σχολεῖο;» (ἔκδ. «ΕΣΤΙΑ», σελ. 194).
.           Τέτοιοι δάσκαλοι ποὺ «ντρέπονταν νὰ ντροπιαστοῦν ἀνάγκασαν σοφό τῆς ἐποχῆς νὰ ἀναφωνήσει «βγάλτε τὸ στεφάνι τῆς νίκης ἀπὸ τὰ κεφάλια τῶν στρατιωτῶν μας καὶ φορέστε το στὰ κεφάλια τῶν δασκάλων τους». Τέτοιοι ἄνδρες μόρφωσαν τὴν γενιὰ τῆς νίκης, τὴν γενιὰ τοῦ ’40.
.               Αὐτὰ τῷ καιρῷ ἐκείνῳ. Τῷ καιρῷ ἐτούτῳ, τὸν σακατεμένο καὶ αὐχμηρό, τὸ νὰ μιλήσεις γιὰ ἡρωισμὸ καὶ γιὰ ἀνδρεία, γιά… ἀνδρικὴ ἀνδρεία, ἐλλοχεύει ὁ κίνδυνος νὰ κατηγορηθεῖς γιὰ ρατσισμό. Θυμίζω ὅτι στὰ σεμινάρια ποὺ διοργανώνουν οἱ ποικιλώνυμοι καὶ κατ’ ἐπάγγελμα ἀντιρατσιστὲς μεταξὺ τῶν θεμάτων ποὺ εἰσηγοῦνται εἶναι καὶ μία «νέα ἀντίληψη γιὰ τὸν ἀνδρισμό». (Ἀκριβῶς ἔτσι εἶναι διατυπωμένο στὸ Δελτίο Τύπου ποὺ ἐξέδωσε δημοτικὸ σχολεῖο τῶν Ἀθηνῶν μὲ θέμα «Ὁμοφοβία καὶ τρανσφοβία στὴν ἐκπαίδευση». Ὁμοφοβίες, τρανσφοβίες, ἰσλαμοφοβίες, ὅ,τι ὀνειροφαντάζεται ὁ νοῦς τοῦ κάθε «περίεργου» γίνεται μόδα. («Ἕκαστος κρίνει τὰ πράγματα κατὰ τὸ ἴδιον νόσημα», λέει πατὴρ τῆς Ἐκκλησίας καὶ ὁ νοῶν νοείτω…).
.               Λίγο ἀπέχουμε ἀπὸ τὸ νὰ κηρυχτεῖ παράνομο τὸ ἀνδρικὸ φύλο. Προφανῶς ἐπειδὴ «ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας ἐπιπλέουσιν, ἐν εἴδει ἑξαφρίσματος» (σὰν ἀφρὸς) τὰ ἀκαθαρτότερα στοιχεῖα. Ὁ τοιοῦτος ἀφρὸς κατέχων, κατὰ τοὺς νόμους τῆς φυσικῆς, τὰ ἀνώτερα στρώματα, θέλει κυβερνᾶ, φλυαρεῖ» ἐπιβάλλει καὶ νομιμοποιεῖ τὰς «παρεκκλίσεις» του, ὅπως θὰ ἔλεγε καὶ ὁ Ροΐδης.
.               Τὸ ὅτι ἐκβορβορώνονται ἠθικὲς ἀξίες αὐτὸ οὐδόλως ἐνοχλεῖ. Ἠθική; Τί εἶναι αὐτό; Τρώγεται; Ὁ κόσμος βαδίζει μπροστά, ὅπως διατείνεται ὁ κάθε σκουπιδοτενεκές. Ἀπὸ τὸ πολὺ «προχώρημα» καὶ τὴν πρόοδο φτάσαμε καὶ στὸ χεῖλος τοῦ γκρεμοῦ, ἕτοιμοι καὶ γιὰ τὸ ἑπόμενο, μεγάλο βῆμα…
.               Τέλος πάντων. Σὲ συνάφεια μὲ τὰ προηγούμενα θέλω νὰ ἀναφερθῶ σὲ κάτι ποὺ ζῶ μὲς στὰ σχολεῖα καὶ δὴ τὰ δημοτικά. Ἴσως κάνω καὶ λάθος, ὁ ἀναγνώστης θὰ κρίνει.
.           Τὴν τελευταία περίπου εἰκοσαετία ὅποιος παρακολουθήσει τὸ φύλο τῶν ἐπιτυχόντων στὰ παιδαγωγικὰ τμήματα διαπιστώνει ὅτι πάνω ἀπὸ ποσοστὸ 90% εἶναι γυναῖκες. Ἐλάχιστοι νέοι ἄνδρες, καὶ λόγῳ κυριολεκτικὰ λειψανδρίας, ἐπιλέγουν νὰ γίνουν δάσκαλοι. (Φταῖμε κι ἐμεῖς οἱ ἐν ἐνεργείᾳ, γιὰ τὴν ἀπαξίωση). Ἤδη στὰ δημοτικὰ σχολεῖα ὑπάρχει «συνωστισμός», ποὺ θά ᾽λεγε καὶ ἡ «χαριτόβρυτος» κυρία τῆς μακαρίτισσας ΔΗΜΑΡ, γυναικῶν δασκάλων, ἐνῶ οἱ ἄνδρες εἶναι ὑπὸ ἐξαφάνιση. (Στὸ σχολεῖο μου 4 δάσκαλοι ἐν μέσῳ 25 γυναικῶν, μαζὶ μὲ τὶς εἰδικότητες. Ξένες γλῶσσες ἰδίως διδάσκουν σχεδὸν μόνο γυναῖκες). Χωρὶς νὰ θέλω νὰ ὑποτιμήσω συναδέλφους, δασκάλες -ἄπαγε τῆς βλασφημίας-ἀναφύονται κάποια ἐρωτήματα.

.               Πρῶτον: Εἶναι γνωστὸ ὅτι οἱ μεγάλες τάξεις, Ε´-ϛ´ εἶναι δύσκολες. Ξύπνημα τῆς εὐολίσθου καὶ δυστιθασεύτου ἐφηβείας, κυρίως τῶν ἀγοριῶν πρὸς ἐντυπωσιασμὸ τῶν κοριτσιῶν. Ἂς προσθέσουμε ἐδῶ καὶ τὴν ἀπειθαρχία καὶ ἀτιμωρησία ποὺ φέρνουν ἀπὸ τὸ σπίτι, οἱ συνήθως «καλομαθημένοι» μοναχογιοὶ καὶ μοναχοκόρες σὺν τὸ πολυάριθμο τῶν τάξεων. Νέες ἰδίως δασκάλες, ἄπειρες καὶ ἐνθουσιώδεις, ἔχοντας ὡς ἐφόδια τὶς ἀνεφάρμοστες συνήθως γνώσεις τῶν σχολῶν τους, συναντοῦν μεγάλα προβλήματα πειθαρχίας. Ἐνῶ παλαιότερα ποὺ ὑπῆρχε κάποια ἰσορροπία στὴν ἐκπροσώπηση τῶν φύλων, οἱ δασκάλες, ἔπαιρναν μικρότερες τάξεις, εὐχειραγώγητες σὲ θέματα πειθαρχίας -ἡ δασκάλα εἶναι δεύτερη «μαμὰ» γιὰ τὰ πρωτάκια- τώρα ἀναγκάζονται νὰ «ἀνέβουν» καὶ σὲ μεγάλες τάξεις, ὅπου ὑπάρχουν προβλήματα.

.               Δεύτερον καὶ κατ’ ἐμὲ σημαντικότερον. Χάνεται τ νδρικ πρότυπο π τς σχολικς αθουσες. Μαθητὲς τελειώνουν τὸ δημοτικὸ σχολεῖο, στὴν κρίσιμη, ἐξοπλιστικὴ ἡλικία τῶν 6-12 ἐτῶν, χωρὶς νὰ «σκοντάφτουν» σὲ ἄνδρα-δάσκαλο. Τὸ ὁποῖο ἀντρικὸ πρότυπο, δυστυχῶς, ἀπουσιάζει καὶ ἀπὸ τὸ πάλαι ποτὲ «εὐλογημένο καταφύγιο» τὸ σπίτι. Ἐκεῖ κυριαρχεῖ ὁ «τρίτος γονέας», τὸ βδελυρὸ πρόσωπο τῆς τηλεόρασης. Νυχθημερόν, δίως στς λεγόμενες ζνες ψηλς τηλεθέασης, διάφορα παρδαλοειδ ντα, προσδιορίστου φύλου, πιδίδονται σ προστυχολόγο κουτσομπολι κα λοιπς χυδαιότητες, διότι, ς γνωστόν, τ λικ γι ν ποκομίσεις ψηλ τηλεθέαση εναι μείγματα λάσπης κα σπέρματος, ναθυμιάσεις πονόμων. Οἱ κερδέμποροι τοῦ κοπροθεάματος γνωρίζοντας τὴν «ψυχολογία τῆς μάζας» -ὅπως προσφυῶς γράφτηκε, «γαλαρία ποὺ τὸ γλεντάει φαιδρολογώντας, μικρολογώντας καὶ ἐπιχαίροντας»- φροντίζουν σὲ κάθε ἐκπομπὴ ἢ τηλεταινία νὰ πρωταγωνιστεῖ καὶ ἕνας ὁμοφυλόφιλος. Τὸ κακὸ ὅμως γίνεται. Ἂν συνδυαστεῖ αὐτὸ καὶ μὲ τὴν ἀπουσία τοῦ πατέρα ἀπὸ τὸ σπίτι, λόγῳ ἐργασίας ἢ ἐνδιαίτησης καθημερινῆς στὸ καφενεῖο, τότε τὰ παιδιὰ πολὺ λίγο ἀντικρίζουν τὸ ἀντρικὸ πρότυπο.
.               Ὁ κόσμος τους εἶναι γυναικοκρατούμενος, μὲ τὴν φυσιολογικὴ ἢ τὴν «ἄλλη» μορφή. Καὶ ἐπειδὴ τὸ παιδὶ εἶναι τὸ «μιμητικώτατον τῶν ὄντων» (Ἀριστοτέλης) κατανοοῦμε τὶς συνέπειες. (Κάτι σχετικὸ ἔλεγε ὁ Κώστας Ταχτσής).

.                Νὰ κλείσω μ’ ἕνα πάλι ἱστορικὸ γεγονὸς ἀνδρείας. Κάποτε νέοι, μαθητὲς καὶ φοιτητές, ποὺ λάμβαναν ἄλλου εἴδους ἀγωγὴ καὶ παιδεία, στὸ σπίτι καὶ τὸ σχολεῖο, ὅταν τὰ φράγκικα δηλητήρια δὲν εἶχαν φτάσει ἀκόμη στὴν πατρίδα μας, παρήλαυναν καὶ διαδήλωναν γιὰ πολὺ σπουδαῖα πράγματα. Στὶς 25 Μαρτίου 1942 ἔγινε στὴν Ἀθήνα μεγάλη πανεθνικὴ ἐκδήλωση διαμαρτυρίας, γιὰ τὴν ἀπαγόρευση τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς 25ης Μαρτίου. Πρωτοπορία φοιτητὲς καὶ μαθητές. Ἀπὸ τὸ πρωὶ γέμισε ἑορταστικὰ ἡ Ἀθήνα μὲ πλῆθος κόσμου. Σκοπός, τὸ στεφάνωμα τῶν προτομῶν τῶν ἡρώων τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ τοῦ Ἀγνώστου Στρατιώτου. Οἱ ἀρχὲς τῆς Κατοχῆς ἔστειλαν ἱππικὸ καὶ μηχανοκίνητα καὶ κτύπησαν «στὸ ψαχνό». Ἡ ἐκδήλωση αὐτὴ ὑπῆρξε μία ἀπὸ τὶς σημαντικότερες ὁμαδικὲς ἐκδηλώσεις σ’ ὁλόκληρη τὴ γερμανοκρατούμενη Εὐρώπη καὶ ὑπῆρξε δίδαγμα γιὰ ὅλο τὸν κόσμο τῆς καθολικῆς ἀντιστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Ἀπὸ κείνη τὴν ἡμέρα ἄρχισαν συστηματικὰ οἱ ὁμηρίες καὶ οἱ ὁμαδικὲς ἐκτελέσεις. Τώρα παρελαύνουν κάποιοι καὶ γράφουν προστυχιὲς στὶς προτομὲς τῶν ἡρώων…

, , , , , ,

Σχολιάστε