Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Γ. Παπαθανασόπουλος

ΤΟ ΘΑΥΜΑ ΤΗΣ ΕΠΙΒΙΩΣΗΣ ΤΟΥ ΜΙΚΡΑΣΙΑΤΙΚΟΥ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ θαῦμα τῆς ἐπιβίωσης τοῦ Μικρασιατικοῦ Ἑλληνισμοῦ  

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

(Ὁμιλία εἰς τὸν Πύργο, ἕδρα τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως  Ἠλείας, τὴν Κυριακὴ 1η Μαΐου 2022,
παρουσίᾳ τοῦ Μητροπολίτου Ἠλείας κ. Γερμανοῦ, τῶν Ἐπισκόπων Ἀνδρούσης καὶ  Ὠλένης,
τῶν  πολιτικῶν, αὐτοδιοικητικῶν καὶ  στρατιωτικῶν ἀρχῶν,
τῶν μελῶν τοῦ Συνδέσμου Γορτυνίων «Ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄» καὶ πλήθους κόσμου).

 Χριστὸς Ἀνέστη!

.                       Εὐχαριστῶ ἀπὸ καρδιᾶς τὸν Σεβασμιώτατο Μητροπολίτη Ἠλείας κ. Γερμανὸ γιὰ τὴν τιμητική του πρόσκληση νὰ σᾶς μιλήσω γιὰ τὸ θαῦμα  ποὺ πέτυχε ὁ Μικρασιατικὸς Ἑλληνισμός, νὰ διατηρήσει ὑπὸ αἰῶνες ἀπάνθρωπης δουλείας τὴν ταυτότητά του. Ἐπίσης γιὰ τὸ ἱστορικὸ μυθιστόρημα ποὺ ἔγραψα γιὰ τὸ θέμα μὲ τίτλο «Μέρες Ἀποκάλυψης στὴν Ἰωνία – Τὸ δράμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας (1914-1922).
.                       Σὲ συντομία σᾶς καλῶ ἐπιγραμματικὰ νὰ διανύσουμε τὴν ἱστορικὴ διαδρομὴ τοῦΜικρασιατικοῦ Ἑλληνισμοῦ. Οἱ Ἕλληνες ἐγκαταστάθηκαν στὴ Μικρὰ Ἀσία πρὸ τοῦ 1000 π.Χ. Ἀπὸ τότε οἱπρόγονοί μας  συνεχῶς ἕως τὸ 1922 ἔζησαν ἐκεῖ καὶ ὅταν ἦσαν ἐλεύθεροι, ἀνέπτυξαν σπουδαῖο πολιτισμό. Ὁ Ὅμηρος στὴν ποίηση, οἱ σπουδαῖοι προσωκρατικοὶ φιλόσοφοι Θαλής, Ἀναξίμανδρος, Ἀναξιμένης καὶ Ἡράκλειτος, ὁ ἱστορικὸς Ἡρόδοτος, ὁ πολεοδόμος Ἱππόδαμος εἶναι μερικοὶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες Μικρασιάτες ποὺ προσέφεραν πολλὰ στὸν πολιτισμό. Εἰδικότερα ἡ Μαγνησία, ἰδιαίτερη πατρίδα τῆς μητέρας μου καὶ οἱ Σάρδεις τῆς Λυδίας συνδέονται μὲ τὴν τραγικὴ  Νιόβη, μὲ τὸν χρυσοφόρο ποταμὸ Πακτωλὸ καὶ μὲ τὸν γνωστὸν διάλογο τοῦ Κροίσου μὲ τὸν Σόλωνα, ποὺ τὸ ἐπιμύθιο ἦταν τὸ «μηδένα πρὸ τοῦ τέλους μακάριζε» ἀπὸ τὸν Ἀθηναῖο σοφὸ νομοθέτη. Ἐπίσης μὲ τὸ τέλος τοῦ Θεμιστοκλῆ, ποὺ εὑρισκόμενος στὴ Μαγνησία, προτίμησε νὰ αὐτοκτονήσει παρὰ νὰ προδώσει τὴν Πατρίδα του στοὺς Πέρσες.
.                       Μετὰ περνᾶμε  στὴν ἐποχὴ τοῦ Μεγάλου Ἀλεξάνδρου καὶ τῶν ἐπιγόνων του, ὅταν οἱ Ἕλληνεςἀναπτύχθηκαν σὲ ὅλους τους τομεῖς. Ἐπὶ Ρωμαιοκρατίας οἱ Μικρασιάτες  Ἕλληνες δέχονται τὸν Χριστιανισμὸ ἀπὸ τὸν Ἀπόστολο Παῦλο καὶ ἄλλους Ἀποστόλους καὶ ἱδρύουν τοπικὲς Ἐκκλησίες, ἀπὸ τὶς ὁποῖες οἱ ἑπτὰ ἀναφέρονται στὴν Ἀποκάλυψη τοῦ Εὐαγγελιστοῦ Ἰωάννου (Ἐφέσου, Φιλαδελφείας, Σμύρνης, Περγάμου, Θυατείρων, Λαοδικείας, Σάρδεων). Στὴ Μικρὰ Ἀσία χύνεται πολὺ αἷμα Μαρτύρων. Μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἐκ τῶν πρώτων τὸ αἷμα τῶν Ἁγίων Πολυκάρπου Ἐπισκόπου Σμύρνης καὶ Χαραλάμπους.
.                       Κατὰ τὴ Βυζαντινὴ περίοδο, ποὺ ἀκολουθεῖ, σὲ πόλεις τῆς Μικρᾶς Ἀσίας (Νίκαια, Ἔφεσο, Χαλκηδόνα, Λαοδίκεια, Νεοκαισάρεια, Γάγγρα, Ἄγκυρα)  συγκαλοῦνται Οἰκουμενικὲς καὶ τοπικὲς  Σύνοδοι, ποὺ διαμόρφωσαν τὰ δόγματα τῆς Ἐκκλησίας. Μικρασιάτες εἶναι ὁ Μέγας Βασίλειος, ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁΘεολόγος καὶ ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Νύσσης.
.                       Ὁ Μικρασιατικὸς Ἑλληνισμὸς  δοκιμάστηκε ἀπὸ τὶς ἐπιθέσεις τῶν Περσῶν πρῶτα καὶ στὴσυνέχεια τῶν Ἀράβων. Οἱ Τοῦρκοι ἐμφανίστηκαν ἀπὸ τὸν 11ο αἰώνα. Μετὰ τὴ μάχη τοῦ Μαντζικὲρτ ἐγκαταστάθηκαν στὴ Μικρὰ Ἀσία καταδυναστεύοντες τοὺς Ἕλληνες. Τὴν ἀπώθησή τους ἀνέλαβαν οἱ Αὐτοκρατορίες Νικαίας καὶ Τραπεζοῦντος καὶ τὸ ἐπέτυχαν ἕως τὰ τέλη τοῦ 13ου αἰώνα. Τότε οἱΤουρκομάνοι καὶ μετὰ οἱ Τοῦρκοι κατέλαβαν τὰ περισσότερα ἐδάφη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας καὶ μὲ τὴν ἄσκηση ἀπάνθρωπης βίας πίεζαν τοὺς Ἕλληνες νὰ ἐξισλαμισθοῦν. Οἱ περισσότεροι Ἕλληνες  ἄντεξαν, πολλοὶ μαρτύρησαν, ἀρκετοὶ ἐξισλαμίστηκαν, σημαντικὸς ἀριθμὸς τοὺς ἔγιναν κρυπτοχριστιανοί… Ἔτσι ὁἙλληνισμὸς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, στὸ μεγάλο του μέρος, ἔμεινε σκλαβωμένος στοὺς Ὀθωμανοὺς ἀπὸ τὸν 14ο αἰώνα ἕως τὸ 1918, δηλαδὴ γιὰ ἕξι αἰῶνες περίπου.
.                     Εἶναι γεγονὸς ἀναμφισβήτητο πὼς ἡ διατήρηση τῆς ταυτότητας τῶν Ἑλλήνων, παρὰ τὰ δυσαρίθμητα βάσανα ποὺ ὑπέστησαν ἀπὸ τοὺς Τούρκους, εἶναι ἕνα θαῦμα, ποὀφείλεται  στὴν καθοριστικὴ παρουσία καὶ στὴν ἐργώδη καὶ θυσιαστικὴ προσφορὰ τῆς Ὀρθοδόξου Ἐκκλησίας, κλήρου καὶ λαοῦ. Ἡ Ἐκκλησία ὅλους αὐτοὺς τοὺς αἰῶνες διατηροῦσε ἄσβεστη τὴ φλόγα τῆς ἑλληνικῆς συνείδησης καὶ προετοίμαζε τὴν ἐθνεγερσία. Ἂν δὲν ὑπῆρχε Ἐκκλησία,  τἜθνος θὰ εἶχε ἐξαλειφθε καὶ δὲν θὰ ὑπῆρχε ἡ Ἐπανάσταση τοῦ1821.
.                        Δύο ἦσαν οἱ θανάσιμοι κίνδυνοι ἀφανισμοῦ τοῦ Γένους. Ὁ ἕνας ἀπὸ τὴν Ἀνατολὴ καὶ τὸν Ὀθωμανὸ τύραννο, λόγῳ τῶν συστηματικῶν διωγμῶν σὲ βάρος τῶν Χριστιανῶν, τοῦ παιδομαζώματος καὶτῶν ἐξισλαμισμῶν, τῶν κινήτρων ποὺ ἔδιδε στοὺς ἐξωμότες, τῶν ταπεινώσεων καὶ τῶν ὑπερβολικῶν φορολογικῶν ἐπιβαρύνσεων, ποὺ ἐπέβαλλε σὲ ὅσους παρέμεναν Ἕλληνες, δηλαδὴ Ὀρθόδοξοι.
.                       Ὁ ἄλλος κίνδυνος ἦταν ἀπὸ τὴ Δύση καὶ τὸν Πάπα, ὁ ὁποῖος ἐπιδίωκε  τὸν βίαιο προσηλυτισμὸ καὶ τὸν ἀφανισμὸ τῆς ἰδιοπροσωπίας τῶν «αἱρετικῶν» καὶ «ἀνταρτῶν» Ἑλλήνων. Καὶ τοὺς δύο αὐτοὺς κινδύνους ἀντιμετώπισε μὲ πάρα πολλὲς θυσίες, ἀλλὰ τελικῶς μὲ ἐπιτυχία ἡ Ἐκκλησία καὶ ὁδήγησε τὸ Ἔθνος στὴν ἐλευθερία Του.
.                     Τέσσερα ἦσαν τὰ σημαντικὰ στοιχεῖα ποὺ βοήθησαν τοὺς Ἕλληνες νὰ διατηρήσουν τὴν ἰδιοπροσωπία τους. Τὸ πρῶτο ἦταν ἡ ἀκράδαντη  καὶ ζέουσα Πίστη τους στὸν Ἰησοῦ Χριστό. Πίστη ποὺ συνοδευόταν μὲ ἀνάλογη ζωή. Ἀπόρροια αὐτῆς τῆς Πίστης ἦταν τὸ δεύτερο, ἡ βίωση τῆς Ἐλευθερίας ὡς ζωτικοῦ στοιχείου τῆς ψυχῆς τους. Τὸν 14ο αἰώνα  χριστιανοί, ποὺ ἀναγκάστηκαν ἀπὸ τοὺς κατακτητὲς νὰ ἐξισλαμισθοῦν, φοβοῦνταν γιὰ τὴ σωτηρία τῆς ψυχῆς τους καὶ ἀπευθύνθηκαν στὸν Πατριάρχη τῆς Κωνσταντινούπολης. Ἡ ἀπάντησή του ἦταν γεμάτη ἀγαπητικὴ φροντίδα καὶ κατανόηση: «Καὶ ὅσοι ἀποφασίσουν νὰ ζοῦν κρυφὴ ζωὴδιατηρώντας μὲ τὶς πράξεις τους καὶ στὴν καρδιά τους τὸν Χριστὸ καὶ αὐτοὶ θὰ σωθοῦν». Τὸ 1340 ὁ Πατριάρχης γράφει στοὺς κατοίκους τῆς Νικαίας: «Ἀκόμα καὶ ἂν σᾶς κυβερνοῦν οἱ ἐχθροί, ἐσεῖς εἴσαστε κύριο τῆς ψυχῆς καὶ τοῦ νοῦ σας καὶ ἀπὸ ἐσᾶς ἐξαρτᾶται ἡ διαφύλαξη ἢ ὄχι τοῦ καλοῦ». Παρένθεση – σχόλιο: Σὲ τέτοιες καταστάσεις ποὺ ἔζησαν στοὺς πολὺ ζοφεροὺς αἰῶνες οἱ Ἕλληνες, ποῦ καὶ πῶς νὰ γίνει σκέψη γιὰ ἀνοικτὸ σχολεῖο, ἀφοῦ μὲ τὸ ζόρι διατηρήθηκαν μερικὲς ἐκκλησιὲς καὶ δὲν ἔγιναν ὅλες τζαμιά, ἢ δὲν γκρεμίστηκαν…
.                       Τὸ τρίτο σημαντικὸ στοιχεῖο ἦταν ἡ μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου ἀναπτυσσόμενη φιλοπατρία στὶς συνειδήσεις τῶν Ἑλλήνων. Οἱ ἀρχιερεῖς, οἱ ἱερεῖς καὶ οἱ ἁπλοὶ λαϊκοὶ ὑπὸ ἰδιαίτερα δυσμενεῖς συνθῆκες μάθαιναν στὰ ἑλληνόπουλα, τὴν Πίστη τους,  λίγα γράμματα  καί, κυρίως,  τοὺς ὑπενθύμιζαν τὴν καταγωγή τους ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους καὶ τοὺς μεσαιωνικοὺς (βυζαντινοὺς) Ἕλληνες. Καλλιεργοῦσαν ἔτσι στὴν ψυχή τους  τὴν ἐπιθυμία νὰ διεκδικήσουν τὴν ἐλευθερία τους. Τὸ 1593 ὁ Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως Ἱερεμίας Β΄ ὁ Τρανὸς συνεκάλεσε Σύνοδο, ἡ ὁποία, μεταξὺ ἄλλων, ἀποφάσισε: «Ἐπιτάσσεται εἰς ἕκαστον ἐπίσκοπον τῇ ἑαυτοῦ φροντίδι καὶ δαπάνῃ ποιεῖν οὕτως ὥστε τὰ θεῖα καὶ ἱερὰ γράμματα διδάσκεσθαι βοηθεῖν δὲ κατὰ δύναμιν τοῖς ἐθέλουσι διδάσκειν καὶ τοὺς μαθεῖν προαιρουμένοις ἐὰν τῶν ἐπιτηδείων χρείαν ἔχωσιν». Τὰ ἑλληνικὰ γράμματα καὶ τὴν ἐθνικὴ συνείδηση προώθησαν ὑπὸ τεράστιες ἀντιξοότητες, μεταξὺ πολλῶν ἄλλων, οἱ Πατριάρχες Μελέτιος Πηγᾶς καὶ Κύριλλος Λούκαρης, οἱ Ἀρχιεπίσκοποι Εὐγένιος Βούλγαρης καὶ Νικηφόρος Θεοτόκης  καὶ οἱ ἱερομόναχοι Νεκτάριος Τέρπος καὶ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός. Ὁ  Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος, ὁ ἐξ Οἰκονόμων, μιλώντας πρὸς τοὺς νέους τῶν Κυδωνιῶν, τὸ 1819, τόνισε, μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Λέγω πρῶτον, ὅτι χρεωστεῖς χριστιανέ, καθὸ χριστιανός, νὰ ἀγαπᾶς καὶ νὰ εὐεργετῆς τὴν πατρίδα… Τόσον ἱερὸν καὶ θεῖον δῶρον εἶναι ἡ Πατρὶς ἀγαπητοί, ὥστε ἓν τῶν μεγίστων σημείων τῆς κατὰ τῶν ἀνθρώπων δικαίας ὀργῆς τοῦ Θεοῦ γίνεται πολλάκις ἡ στέρησις τῆς Πατρίδος».
.                       Τὰ τρία προηγούμενα στοιχεῖα ὁδηγοῦν στὸ τέταρτο, ποὺ εἶναι ἡ θέληση καὶ ἡ διάθεση τοῦἝλληνα νὰ θυσιαστεῖ γιὰ τὴν ἀγάπη του πρὸς τὸν Χριστὸ καὶ τὴν Πατρίδα. Αὐτὴ ἡ θέληση γιὰ θυσία προϋποθέτει τὴν Πίστη, τὴν Φιλοπατρία καὶ τὴν ἀγάπη στὴν Ἐλευθερία. Οἱ νεομάρτυρες ἐκτελοῦντο μετὰἀπὸ φρικτὰ βασανιστήρια λέγοντας «Προτιμῶ τὸν θάνατο, παρὰ νὰ ἀλλαξοπιστήσω» ἢ « ἐγὼ γραικὸς γεννήθηκα καὶ γραικὸς θὲ νὰ πεθάνω».
.                   Ἂς ἐπανέλθωμε στὶς ἀλησμόνητες Πατρίδες. Μελετώντας τὴν πορεία τοῦ ἐκεῖ Ἑλληνισμοῦκατανοοῦμε ὅτι τὰ γεγονότα τοῦ 1922 εἶναι πράγματι ἡ μεγαλύτερη ἕως σήμερα καταστροφὴ στὴν 3000ετῆ Ἱστορία του. Μετὰ τὸ 1850 καὶ ἐνῶ μικρὸ μέρος τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἶχε ἀπελευθερωθεῖ ὁ πολυπληθὴς αἰχμάλωτος Ἑλληνισμὸς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀναπτύσσεται ραγδαία χάρη στὴν Ἐκκλησία.  Γιὰ τοὺς Μικρασιάτες Ἕλληνες ἄλλος θεσμός, πλὴν τῆς Ἐκκλησίας, δὲν ὑπῆρχε γιὰ νὰ τοὺς προστατεύσει καὶ νὰ τοὺς καθοδηγήσει. Αὐτὴ ἕνωνε πρὸς τὴν πρόοδο καὶ τὴν ἀνάπτυξη  ὅλους τοὺς Ἕλληνες: πλούσιους, πτωχούς, προεστούς, ἀγρότες, ἐμπόρους, γραμματισμένους, ἀγράμματους. Ἡ Ἐκκλησία γιὰ τοὺς Μικρασιάτες Ἕλληνες ἦταν ταυτόχρονα Ὑπουργεῖο Παιδείας, Συντονισμοῦ, Ὑγείας, Προνοίας, Πολιτισμοῦ…
.                       Ὅταν ἄρχισαν οἱ διωγμοὶ ἀπὸ τοὺς Νεοτούρκους, οἱ ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἱερεῖς φρόντισαν νὰπροστατεύσουν τὸ ποίμνιό τους. Οἱ ἀπὸ τὸ 1914 ἀναφορὲς τοῦ Ἁγίου ἱερομάρτυρος Χρυσοστόμου, Μητροπολίτου Σμύρνης, πρὸς τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, ποὺ διασώθηκαν, ἀποτελοῦν ἀψευδὲς στοιχεῖο περὶ αὐτῆς τῆς μερίμνης. Καὶ πρῶτοι οἱ Ἀρχιερεῖς καὶ οἱ ἱερεῖς θυσιάστηκαν γιὰ τὸ ποίμνιό τους. Στὸ ἱστορικό μου μυθιστόρημα «Μέρες ἀποκάλυψης στὴν Ἰωνία – Τὸ δράμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας 1914-1918» (Ἔκδοση «Ἀρχονταρίκι») πρωταγωνιστεῖ ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς ἱερεῖς, ὁ παππούς μου, ὁ παπὰ Γιώργης.
.                       Οἱ ὑπηρεσίες τῆς Ἐκκλησίας στὸν Ἑλληνισμὸ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας φαίνονται ἀπὸ τὸ ὅτι ἡ περιοχὴτῆς Ἰωνίας, ξεκινώντας ἀπὸ τὸ μηδέν, ὅταν αὐτὴ ἀπελευθερώθηκε, τὸ 1919, διέθετε 698 Σχολές, στὶς ὁποῖες φοιτοῦσαν 91.935 μαθητὲς καὶ μαθήτριες καὶ δίδασκαν 1.805 δάσκαλοι καὶ δασκάλες. Ἐπίσης στὶς περὶ τὴΣμύρνη ἐκκλησιαστικὲς ἐπαρχίες λειτουργοῦσαν τὰ ἀκόλουθα εὐαγῆ ἱδρύματα, ποὺ ὅλα τὰ κατέστρεψαν οἱΤοῦρκοι: 20 Νοσοκομεῖα, 2 Βρεφοκομεῖα, 2 Φρενοκομεῖα, 3 Γηροκομεῖα, 1 Ἄσυλο Ἀνιάτων, 1 Στέγη Συσσιτίου, 2 Λαϊκὰ Κέντρα, 19 Θρησκευτικὲς Ἀδελφότητες, 18 Γυμναστικοὶ Σύλλογοι, 88 Ὀργανώσεις Ἀμύνης, 21 Φιλαρμονικοὶ Σύλλογοι, 6 Ὀρφανοτροφεῖα, 3 Ἰδιωτικὰ Γυμνάσια, 4 Διδασκαλεῖα Ἀρρένων καὶΘηλέων, 1 Ἐμπορικὴ Σχολή, 225 Συντεχνίες, 209 Σύλλογοι καὶ Ἀδελφότητες, 27 Φιλόπτωχα Ταμεῖα, 19 Βιβλιοθῆκες καὶ Μουσεῖα, 2 Οἰκοτροφεῖα, 4 Γεωργικὲς Ἑνώσεις.
.                       Τὸ ἱστορικό μου μυθιστόρημα, ποὺ μνημόνευσα προηγουμένως, ἀναφέρεται στὰ γεγονότα τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἀπὸ τὸ 1914, ποὺ ἐντείνονται οἱ διωγμοὶ ἀπὸ τοὺς Νεοτούρκους, ἕως τὸ 1922. Στὴν τρίτη ἔκδοση, ποὺ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν κυκλοφορήθηκε, τὸ φτάνω ἕως τὴ δεκαετία τοῦ 1950. Τὸ ἔγραψα, γιὰ νὰὑπάρχει ἡ ἱστορία τῶν Ἑλλήνων τῆς Μαγνησίας τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, γιὰ τὴν ὁποία δὲν ἔχουν πολλὰ γραφεῖ, ἂν καὶ εἶναι ἀξιόλογη. Τὴν ἀπέδωσα ὡς ἱστορικὸ μυθιστόρημα, ποὺ σημαίνει ὅτι γράφω ἱστορία δοσμένη μὲμυθιστορηματικὰ στοιχεῖα. Εἶναι ὁ καλύτερος τρόπος γιὰ νὰ εἶναι εὐκολοδιάβαστη. Πρότυπά μου ἡ Πηνελόπη Δέλτα, ὁ Θανάσης Πετσάλης Διομήδης καὶ ὁ Ἠλίας Βενέζης ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ὁ Οὐγκὸ καὶ οἱ Δουμά, πατέρας καὶ γιός, ἀπὸ τὴν Γαλλία, ὁ Οὐόλτερ Σκὸτ  ἀπὸ τὴ Σκωτία.
.                       Ἕνας ἀκόμη λόγος μὲ ἔκαμε νὰ γράψω αὐτὸ τὸ μυθιστόρημα. Θέλησα νὰ εἶναι πρωταγωνιστής του ἕνας καλός, ἕνας ἅγιος γιὰ μένα, ἔγγαμος ἱερέας, ὁ παππούς μου, ποὺ φέρω τὸ ὄνομά του. Ἔτσι ἔμμεσα πλὴν σαφῶς προβάλλω τὸν ρόλο τοῦ παπᾶ στὸν Μικρασιατικὸ Ἑλληνισμό. Στὸν ἱερέα συσπειρώνονταν οἝλληνες στὶς λύπες καὶ στὰ προβλήματά τους, μαζί του καὶ στὶς χαρές τους, κοντά του στὶς συζητήσεις καὶ στοὺς προβληματισμούς τους. Ὁ καλὸς παπὰς ἐμπνέει, ἁγιάζει, εἶναι ἡ ζωντανἐλπίδα, εἶναι ὁ πατέρας μὲ πάντοτε ἀνοικτὴ τὴν ἀγκαλιά του, ἀνάργυρος καἕτοιμος νὰ θυσιαστεῖ γιὰ τὸ ποίμνιό του. Τέτοιος ἦταν ὁ παππούς μου, ὅπως μοῦ τὸν περιέγραψαν καὶ οἱ ἐκ Μαγνησίας «θεῖες» καὶ οἱ«θεῖοι» μου – ἔτσι μου εἶχε πεῖ ἡ μητέρα μου νὰ  προσφωνῶ ὅλους καὶ ὅλες τους Μαγνησαλῆδες, ὅταν ἔρχονταν νὰ ἐπισκεφθοῦν τὴν γιαγιά μου, τὴν παπαδιά, ἀνεξάρτητα ἂν ἦσαν συγγενεῖς ἢ ὄχι. Στὸ σεβάσμιο πρόσωπό της ἔβλεπαν καὶ τὸν παπὰ Γιώργη…
.                       Πρέπει νὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ ὅτι τὸ μυθιστόρημα γράφτηκε μὲ πολλὴ συγκίνηση. Πολλὲς φορὲς γράφοντας ἔχυνα δάκρυα ἀναπολώντας τὸ τί εἴχαμε καὶ τί χάσαμε. Ἀναπολώντας τὶς τραγικὲς στιγμὲς ποὺ ἔζησαν οἱ δικοί μου ἄνθρωποι κατὰ τὴν καταστροφή, στὴ Μαγνησία, κατὰ τὴ φυγὴ πρὸς τὴΣμύρνη καὶ τὴν ἐναγώνια ἀναμονὴ σὲ νεκροταφεῖο κοντὰ στὴν προκυμαία της, νὰ ἔρθει κάποιο πλοῖο νὰτοὺς σώσει ἀπὸ τὸν θάνατο καὶ νὰ τοὺς πάει σὲ ἄγνωστο καταφύγιο… Συνταρακτικὴ καὶ ἡ σκηνὴ τοῦ λυντσαρίσματος τοῦ Ἁγίου Χρυσοστόμου Μητροπολίτου Σμύρνης, ποὺ βίωσε ἡ γιαγιά μου. Πάντα ὁ κλῆρος ἦταν πρῶτος στόχος γιὰ τοὺς Τούρκους… Περιγράφω ἀκόμη τὶς πολὺ δύσκολες μέρες ποὺ πέρασαν ὡς πρόσφυγες οἱ δικοί μου ἄνθρωποι, ἕως ὅτου ἐνσωματωθοῦν στὸν ἐθνικὸ κορμό. Συγκινητικὴ εἶναι καὶ ἡθυσία τοῦ παπποῦ μου ἱερέα, πρὶν ἀπὸ τὴν καταστροφή, ὅταν στὴν καταιγίδα δὲν σκέφθηκε τὸν ἑαυτό του, ἀλλὰ τὴν ἑτοιμοθάνατη Χριστιανή, ποὺ ἤθελε νὰ τὴν κοινωνήσει…
.                       Οἱ Ἕλληνες ζοῦμε στὶς μέρες μας κατάσταση  χειρότερη ἀπὸ αὐτὲς  τῆς Ἁλώσεως τοῦ 1453 καὶ τῆς Καταστροφῆς τοῦ 1922. Τὸ 1453 χάσαμε  τὴν ἐλευθερία μας, ἀλλὰ διατηρήσαμε τὴν ταυτότητά μας, τὴ γῆ μας. Τὸ 1922 χάσαμε τὴ γῆ μας, τὸ βιός μας, τοὺς ἱεροὺς τόπους μας, ἀλλὰ διατηρήσαμε τὴν ταυτότητά μας καὶ μεταφέραμε ὅσα ὅσια καὶ ἱερὰ  μπορέσαμε στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα. Τώρα ὅλοι μαζὶ οἱἝλληνες κινδυνεύουμε νὰ χάσουμε τὴν ταυτότητά μας, δηλαδὴ τὸ εἶναι μας, τὴν ψυχή μας! Ἂς ἔχουμε ὅμως Πίστη καὶ Ἐλπίδα, ὑπάρχουν ἀκόμη ἑστίες πνευματικῆς ἀντίστασης, ὑπάρχουν ἀκόμη Ἕλληνες ποὺ δὲν ἔχουν προσκυνήσει τὸν Βάαλ τοῦ ὑλισμοῦ καὶ τοῦ κοσμοπολιτισμοῦ.
.                       Καὶ κάτι τελευταῖο. Ὁ ἀείμνηστος παλαιοελλαδίτης, ἀπὸ τὴν Ἄνδρο,  ἐξαίρετος καθηγητὴς καὶ ἄνθρωπος Βασίλειος Τατάκης ἔγραψε: «Ἡ ζωντανὴ ἀγάπη ὕψωσε τὶς πατρίδες τῶν προσφύγων σὲ ἰδανικά, σὲ ἀψεγάδιαστα πρότυπα, ποὺ ὠθοῦν τὸν καθένα μας νὰ τὶς τιμήσει, μὲ τὴ δράση του, νὰ μὴν φανεῖκατώτερός τους, νὰ τὶς κρατήσει στὴ ζωή…Ἔτσι ὁ πόνος γιὰ τὴν πατρίδα ποὺ χάθηκε γίνεται δημιουργικός. Χάθηκαν ὅμως ἀλήθεια οἱ πατρίδες; Ὄχι! Γιατί ὅ, τι ἀγαπᾶμε δὲν πεθαίνει».  Ἐμεῖς ὅλοι ἀγαπᾶμε τὴν Ἑλλάδα,ἀγαπᾶμε τὶς Πατρίδες ποὺ ἄφησαν πίσω οἱ γονεῖς μας, οἱ συμπατριῶτες μας, γι’ αὐτὸ καὶ μᾶς εἶναι ἀλησμόνητες.-

, , ,

Σχολιάστε

Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΔΙΝΕΙ ΝΟΗΜΑ ΣΤΗ ΖΩΗ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἡ Ἀνάσταση δίνει νόημα στὴ ζωὴ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                   Ὁ κύκλος τῆς ζωῆς δὲν μπορεῖ νὰ περιορίζεται στὴ γῆ καὶ στὰ ὅσα χρόνια ζεῖ σ’ αὐτὴν ὁ ἄνθρωπος, γιατί τότε αὐτὸς ὁ κύκλος εἶναι γυμνὸς ἀπὸ οὐσία. Αὐτὸ ἀντέγραψε ἀπὸ τὸν Ντοστογιέφσκι ὁ Ἰταλὸς συγγραφέας, ποιητὴς καὶ διανοούμενος Νικόλα Μοσκαρντέλι (1894-1943), ποὺ ἀσχολήθηκε μὲ τὴ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο τοῦ μεγάλου Ρώσου συγγραφέα, στὸ βιβλίο του «Ψυχὲς καὶσώματα».
.                   Γιὰ τὸ ἴδιο θέμα ὁ Γιῶργος Σαραντάρης τὸ 1938 γράφει: «Ἂν ὁ Χριστὸς δὲν ἔκαμε τὴν πράξη τῆς Θυσίας Του καὶ τῆς Ἀνάστασής Του, τότε ἡ δική μου ζωή, ἡ ζωὴ τοῦ ἀτόμου, δὲν ἔχει, δὲ μπορεῖ ν’ ἀποκτήσει λόγο. Ὄχι τόσο ἡ διδασκαλία τοῦ Χριστοῦ… ὅσο ἡ πράξη Του, εἶναι ἐκείνη ποὺ δεσμεύει τὸ ἄτομο, ποὺ τὸ ἀναγκάζει νὰ πιστέψει πὼς ἡ ζωὴ ἔχει λόγο».
Ὁ Σαραντάρης γιὰ τὸ ἴδιο θέμα ἔγραψε σὲ ἄρθρο του στὴν «Καθημερινή», στὶς 5 Ἰουνίου 1939: « Ἡ ἐνσάρκωση, ὁ Θάνατος καὶ ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ αἰώνιο καὶμοναδικὸ παράδειγμα ποὺ μᾶς ὁδηγεῖ στὴν πίστη στὸν Ἄνθρωπο. Μονάχα ἀπὸ τὸν καιρὸ ποὺὑπάρχει ὁ Χριστὸς ἀνάμεσα στ’ ἄτομα, ἔχει ἀκέραια τὴ σημασία της ἡ ἱστορία, ἔχει νόημα, λόγο καὶ σάρκα ἡ πορεία τῶν ἀτόμων ἀπὸ τὴ μία γενιὰ στὴν ἄλλη, ἔχει συνέχεια καὶ παρουσία ὁἄνθρωπος… Ὅποιος ἀτενίζει τὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα καὶ παραμερίζει τὸ Χριστό, εἶναι σὰ νὰ μὴν ὑποπτεύεται πὼς εἴμαστε προορισμένοι στὴν αἰωνιότητα καὶ σὰ νὰ θέλει νὰ ἐπαναλάβει τὸ ἔργο τοῦ πολιτισμοῦ τῶν Ἀρχαίων Ἑλλήνων, ποὺ ἦταν ἡ προετοιμασία μίας ἄρτιας θνητῆς ὑπόστασης, γιὰ νὰ τὴν δεχθεῖ ὁ Χριστὸς καὶ νὰ τὴν κάνει ἀθάνατη».
.                    Ὁ Χρῆστος Γιανναρᾶς στὸ βιβλίο του «Ἐορτολογικὰ παλινωδούμενα» (Ἔκδ. Ἀκρίτας) γράφει ὅτι ὁ τεχνολογικὸς κόσμος μας, μοιάζει νὰ ἔχει χάσει τὴν ὑπερχρονικὴ διάσταση τῆς ἐλπίδας. Ἔχει μεταβάλει τὴ μεταφυσικὴ σὲ ἀφηρημένη θεωρητικὴ ἐνασχόληση ἢ προσπαθεῖ νὰ κατοχυρώσει διαλεκτικὰ τὸν ὑποχρεωτικὸ μηδενισμὸ τῆς ἀνθρώπινης ὕπαρξης. Ἀντίθετα, προσθέτει, ἡ λαμπροφόρα νύχτα τῆς Ἀναστάσεως εἶναι πραγματικὰ ἡ ἐναργέστερη ὑποτύπωση τῆς πραγματικότητας τῶν «ἐσχάτων». Στὶς διαστάσεις της ὁ φθαρτὸς χρόνος τῆς μετρήσιμης διαδοχῆς, ποὺ προσδιορίζει τὴ βιολογικὴ ἀτομικότητα – τὴ γέννηση, τὴν αὔξηση, τὴ φθορὰ καὶ τὸ θάνατο – μεταμορφώνεται σὲ ἀδιάστατο παρὸν μίας πληρωματικῆς σχέσης τοῦ ἀνθρώπου μὲ τὸν Θεό.
.                   Ὁ Ἀντώνης Σαμαράκης ἀπὸ τὴν πλευρά του στὸ δοκίμιο – βιβλίο του «Γιατί εἶμαι Χριστιανὸς» (Ἔκδ. Ψυχογιὸς)  τονίζει: «Ἀναπνέω μέσα στὸν Χριστιανισμό. Ἔξω ἀπὸ αὐτόν, νιώθω ἕνα αἴσθημα ἀσφυξίας. Ἡ πάλη σὲ αὐτὴν ἐδῶ τὴ ζωή… ἡ κρίσιμη πάλη γίνεται ἀνάμεσα σὲ δύο κοσμοθεωρίες: Τὴ χριστιανικὴ καὶ τὴ μηδενιστική…Ἡ δυαρχία εἶναι τὸ μοναδικὸ σχῆμα ποὺ ἐπικρατεῖ στὸν πνευματικὸ κόσμο… Ναί, φίλε… ἡ σοσιαλιστική, ἡ κομμουνιστική, ἡ ἀστικὴ ἀντίληψη τῆς ζωῆς εἶναι πράματα πάρα πολὺ σοβαροφανῆ, ὥστε νὰ εἶναι στὸ βάθος τους γελοία. Ὅλα αὐτά, φίλε, δὲν ἀγγίζουν τὸ μεδούλι τῆς ζωῆς. Τὸ μεδούλι τῆς ζωῆς τὸ ἀγγίζει ὁ Χριστός».-

, ,

Σχολιάστε

ΠΑΣΧΑ ΣΤΟ ΦΑΝΑΡΙ 1821, 1919, 2022 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Πάσχα στὸ Φανάρι 1821, 1919, 2022.

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .               Πάσχα στὸ Φανάρι σὲ τρεῖς χρονολογίες: 1821, 1919 καὶ 2022. Τὸ 1821 τὸ Πάσχα ἦταν 10 Ἀπριλίου μὲ τὸ παλαιὸ ἡμερολόγιο, 22 Ἀπριλίου μὲ τὸ νέο, σὰν καὶ τὶς ἡμέρες αὐτές. ἩἙλληνικὴ Ἐπανάσταση εἶχε ξεκινήσει. Οἱ πληροφορίες στὴν Πύλη ἔρχονταν μὲ ροὴ καταιγίδας. Καὶαὐτὴ ἀντέδρασε ἀμέσως. Διάλεξε τὴν ἡμέρα τοῦ Πάσχα νὰ τιμωρήσει τὸν πνευματικὸ ἡγέτη τῶν ραγιάδων Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄. Μήνυμα στοὺς Συνοδικοὺς νὰ τὸν καθαιρέσουν καὶ νὰ προβοῦν σὲ ἐκλογὴ νέου Πατριάρχη. Ὁ ἔκπτωτος Γρηγόριος κατηγορεῖτο καὶ τιμωρήθηκε μὲ διασυρμὸ καὶτὴν ἐξευτελιστικὴ διὰ ἀπαγχονισμοῦ ποινὴ τοῦ θανάτου, γιὰ «ἀπιστία καὶ προδοσία». Γράφει ὁ Κωνσταντῖνος Κούμας:
«…Τὴν ἡμέρα τοῦ Πάσχα (10/22 Ἀπριλίου 1821) ἀφοῦ ὁ Πατριάρχης ἐλειτούργησεν εἰς τὴνἘκκλησίαν, ὡς σύνηθες, ἀμέσως ἐσύρθη εἰς τὸ Παλάτιον τοῦ Βεζύρη καὶ ἐν ταυτῷ ἐπροστάχθησαν οἱ λοιποὶ μικροὶ ἀρχιερεῖς νὰ ψηφίσωσι εὐθὺς νέον Πατριάρχην, ἐπειδὴ ὁ μέχρι τοῦδε παύει ἀπὸ τοῦ νὰ πατριαρχεύη. Ἔντρομοι οἱ ἀρχιερεῖς καὶ ὀλίγοι τινὲς τῶν σωζομένων χριστιανῶν ἀνηγόρευσαν Πατριάρχην τὸν Πισιδίας Εὐγένιον. Ἀλλὰ ἕως οὗ νὰ τελειώσουν τὰς ψήφους εἶδον πρὸ τῆς Πύλης τοῦ Πατριαρχείου κρεμάμενον τὸν Πατριάρχην Γρηγόριον μὲ ἐπιγραφὴν εἰς τὸστῆθος του  “προδότης τῆς βασιλείας”. Συγχρόνως ἐκρεμάσθησαν εἰς διάφορα μέρη τῆς ΚΠόλεως καὶ τοῦ Καταστένου ὁ Ἐφέσου Διονύσιος, ὁ Νικομηδείας, ὁ Χαλκηδόνος, ὁ Δέρκων, ὁ Θεσσαλονίκης, καὶ ὁ διὰ τῶν ἐπιστημονικῶν  διδασκαλιῶν του ὠφελήσας τὸ Γένος Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος ὁ Πρώιος. Ἀπεκεφαλίσθη καὶ ὁ γέρων Λογοθέτης Στέφανος Μαυρογένης. Τὰ σώματα τούτων ἐσύρθησαν ἀτίμως καὶ ἐρρίφθησαν εἰς τὴν θάλασσαν….».
.                          Τὸ Πάσχα τοῦ 1919 ἦταν τρεῖς μέρες νωρίτερα ἀπὸ αὐτὸ τοῦ 1821, στὶς 7/19 Ἀπριλίου. Ἄλληἡ ἀτμόσφαιρα στὸ Φανάρι. Οἱ ἐλπίδες γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Κωνσταντινούπολης πολλές, ἂν καὶ φαίνονταν καὶ οἱ δυσκολίες, λόγῳ τῶν συμφερόντων τῶν συμμαχικῶν μεγάλων δυνάμεων… Ὁἀνταποκριτὴς στὴν Πόλη τῆς «Ἑστίας» ἔγραψε: «Μετὰ πρωτοφανοῦς μεγαλοπρεπείας ἑωρτάσθη ἐφέτος εἰς τὸ Πατριαρχεῖον ἡ ἑορτὴ τοῦΠάσχα, ἐν μέσῳ μεγάλης συρροῆς κόσμου καὶ ἀπεριγράπτου ἐνθουσιασμοῦ. Εἰς τὴν ἑορτὴν παρίστατο ὁ Ἕλλην ἁρμοστὴς κ. Κανελλόπουλος, ἡ Ἑλληνικὴ στρατιωτικὴ ἀποστολὴ μὲ τοὺς συνταγματάρχας Χαβίνην καὶ Καπετανάκην… καὶ ὅλοι οἱ προύχοντες. Πρὸ τοῦ Πατριαρχείου εἶχαν παραταχθῆ ἄγημα ναυτῶν καὶ Κρῆτες χωροφύλακες… Καθ’ ὅλην τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα οἱχωροφύλακες, οἱ στρατιῶται καὶ οἱ ναῦται μας εἶχον ἐγκατασταθῆ εἰς τὴν αὐλὴν τῆς Ἁρμοστείας καὶτῶν Πατριαρχείων καὶ ἑώρταζον τὴν Ἀνάστασιν κατὰ τὰ πατροπαράδοτα ἔθιμα, μὲ τὸ ἀρνὶ τῆς σούβλας, τὸ τσούγγρισμα τῶν αὐγῶν καὶ τοὺς ἐθνικοὺς χορούς… Χαρακτηριστικὸν θεωρεῖται παρὰ τῶν ἐνταῦθα Ἑλληνικῶν κύκλων ὅτι διὰ πρώτην φορὰν τὸ Πατριαρχεῖον δὲν ἀπέστειλε, κατὰ τὸ κρατοῦν ἔθιμον, κόκκινα αὐγὰ εἰς τὰς Τουρκικὰς ἀρχάς…».
.             Πάσχα τοῦ 2022, στὶς 11/24 Ἀπριλίου. Τὸ Πατριαρχεῖο ἑορτάζει μὲ τὴ γνωστὴἐσωτερικὴ λαμπρότητα, μὲ τὴ συμμετοχὴ ἐπισήμων καὶ πλήθους κόσμου ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, ἀλλὰ μὲτὴν Ἁγιὰ Σοφιὰ  τὴ Μονὴ τῆς Χώρας καὶ τὴ Μονὴ Σουμελὰ βεβηλωμένες…-

, ,

Σχολιάστε

ΕΧΕΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἔχει μέλλον τὸ βιβλίο;

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                  Πρὶν ἀπὸ πενήντα χρόνια ὑπῆρξε ἔντονος προβληματισμὸς γιὰ τὸ μέλλον τοῦβιβλίου. Ἐκείνη τὴ χρονιά, τὸ 1972, τὸ περιοδικὸ «Εὐθύνη» ἐξέδωσε ἀφιερωματικὸ τεῦχος μὲ τίτλο «Τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου». Σὲ αὐτὸ ὁ Ἄγγελος Τερζάκης γράφει ὅτι ὁ Ἕλληνας δὲν διαβάζει μὲ τὴ δικαιολογία ὅτι «δὲν ἔχει καιρὸ γιὰ διάβασμα, ἐνῶ ἔχει ἀμέτρητο καιρὸ γιὰ ἄλλες ἄσκοπες ἀπασχολήσεις»… Ἐπιγραμματικὰ ἔτσι περιγράφει τὴν κατάσταση: «Τὸ σχολεῖο κάνει ἀντιπαθητικὸ τὸ διάβασμα καὶ ἡ ἀστικὴ τάξη τὸ παρατάει σ’ ἐκεῖνα τὰ μέλη της πού, κατὰ βάθος, τὰ θεωρεῖ “βλαμμένα”…».
.                  Γιὰ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου ὁ Τερζάκης γράφει πὼς εἶναι ἀνήσυχος, βλέποντας νὰὀρθώνονται τὰ ὑποκατάστατά του, ποὺ τὰ ἀπαριθμεῖ: «Τηλεόραση, κινηματογράφος, ραδιοφωνικὲς σκηνὲς κι ἀναγνώσματα, ποιὸς ξέρει ποιὰ ἄλλα δισκία Τέχνης ποὺ θὰ ἐπινοήσει ἡ τεχνολογία – δηλαδὴ τὸ ἐπιχειρηματικὸ κεφάλαιο – γιὰ ν’ ἀποκοιμίζει τὸ πνεῦμα καὶ νὰ διεγείρει τὶς αἰσθήσεις». Καὶ σημειώνει: «Τὰ μηχανικὰ μέσα στομώνουν τὸ νοῦ, τὸ βιβλίο τὸν ἀκονίζει».
.                  Ὁ Τερζάκης χωρίς νὰ γνωρίζει γιὰ τὰ σημερινὰ ἐκπληκτικῆς ἐξέλιξης ἠλεκτρονικὰ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτύωσης ὑπογραμμίζει: «Τὰ ἐπερχόμενα καθεστῶτα τῶν τεχνοκρατικῶν δεσποτισμῶν πλάθουν  στοὺς λαοὺς τὸ ἰδανικό τοῦ ἐλάσσονος πνευματικοῦ κόπου καὶ ἔτσι ἐξοντώνουν τὸ βιβλίο χωρὶς νὰ χρειάζεται πιὰ νὰ τὸ καῖνε στὶς πλατεῖες… Τὸ ἐξαφανίζουν μὲ τὴν ἔντεχνη προβολὴ τῶν μέσων ποὺ προσφέρονται γιὰ πλύσεις ἐγκεφάλων. Ἕνα προπαγανδιστικὸ βιβλίο, ὅταν παραληφθεῖ, πετιέται μὲ περιφρόνηση. Μία ὅμως προπαγανδιστικὴ ἐκπομπὴ ἢ ταινία μαγνητίζει. Αὐτὸ τὰ λέει ὅλα».
.                  Ὁ Ἕλληνας λόγιος ἀρχίζει τὸν ἀπαισιόδοξο στοχασμό του μὲ τὴν διαπίστωσή του ὅτι «τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου εἶναι τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ πολιτισμοῦ μας στὸ σύνολό του» καὶ ἐπιλέγει γράφοντας πὼς μὲ τὴν ἀνάγνωση τῶν κατάλληλων βιβλίων «ὁ ἄνθρωπος θὰ ἐμποδίσει τὸν ἑαυτό του νὰ γίνει ἐθελόδουλος».
.                  Στὸ ἴδιο ἀφιέρωμα ὁ Γάλλος συγγραφέας καὶ Ἀκαδημαϊκὸς Μορὶς Ντριὸν κάνει σύγκριση μεταξὺ τῆς «πλανεύτρας τηλεόρασης» – τότε πλάνευε μόνο αὐτή…- καὶ τοῦ βιβλίου. Γράφει στὸ ἀφιέρωμα τῆς «Εὐθύνης»: «Κάθε ἀνάγνωση προϋποθέτει μία προγενέστερη ἐκλογή, μαρτυρεῖ μία συνεχῆ ἐφαρμογὴ τῆς προσοχῆς καὶ παρακινεῖ στὴν κριτική. Ἡ κινητὴ εἰκόναἐπιβάλλεται στὸ πνεῦμα. Μὲ τὸ τέλος τῆς διαβασμένης φράσης, ὁ ἄνθρωπος ἀφήνει ἐλεύθερη τὴφαντασία του… Μπροστὰ στὴν εἰκόνα ἡ διανοητική του ἐργασία περιορίζεται συχνὰ σὲ μία ταξινόμηση. Ἡ εἰκόνα σκοτώνει τὴ φαντασία… Τὸ ραδιόφωνο καὶ ἡ τηλεόραση μᾶς φέρνουν σὲ ἐπιφανειακὴ καὶ πρόσκαιρη ἐπικοινωνία μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ζοῦν τὴν ἴδια ἐποχὴ μὲ μᾶς στὴ γῆ. Τὸ βιβλίο μᾶς φέρνει σὲ ἐπικοινωνία βαθειὰ καὶ σταθερὴ μὲ τὶς καλύτερες σκέψεις, μὲ τοὺς καλύτερους ἀνθρώπους, ποὺ κατοίκησαν στὴ γῆ ἐδῶ καὶ τρεῖς χιλιάδες χρόνια».
.                  Αὐτὰ γράφονταν τὸ 1972… Τί μπορεῖ νὰ πεῖ κανεὶς σήμερα γιὰ τὸ μέλλον τοῦβιβλίου, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀσφυκτιᾶ μέσα στὴν ἠλεκτρονικὴ προπαγάνδα καὶ παραπληροφόρηση; Ἂς ἐλπίσουμε ὅτι μπρὸς στὸν γκρεμὸ ὁ ἄνθρωπος θὰ ἀποφασίσει νὰ μὴν καταστεῖ ἐθελόδουλος.-

, ,

Σχολιάστε

ΕIΣ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Εἰς μνημόσυνο Χρήστου Σαρτζετάκη

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.               Ὁ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπελθὼν τοῦ κόσμου τούτου Χρῆστος Σαρτζετάκης ἦταν πρότυπο Ἕλληνα Δημοκράτη, ἀνθρώπου καὶ δικαστού, ποὺ διακρίθηκε καὶ ὡς πετυχημένος Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας. Ἀπὸ νέος στὴν ἡλικία ἕως τὸν θάνατό του ἦταν ἕνας ἄψογος δικαστής, μὲ ὅ, τι αὐτὸσημαίνει ὡς δεοντολογία. Οὐδέποτε κομματίσθηκε, ποὺ σημαίνει ὅτι οὐδέποτε ἐντάχθηκε ἢσυνεργάσθηκε, ἢ ζήτησε τὴν εὔνοια κάποιου Κόμματος. Οὐδέποτε ἐπίσης ἔδειξε ὅτι διέπεται ἀπὸκάποια ἰδεολογία, ποὺ ἐμμέσως νὰ τὸν παρέσυρε σὲ μὴ δίκαιες ἀποφάσεις, ἢ σὲ φρασεολογία ἀπάδουσα σὲ Ἕλληνα δικαστή. Ἀφιέρωσε τὸ ἀκέραιο ἦθος του καὶ τὶς ἱκανότητές του στὴν Ἑλλάδα, στὴ Δημοκρατία καὶ στὴν ἀπονομὴ τῆς Δικαιοσύνης.
.               Ὁ ἀείμνηστος πρώην Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ὑποστήριξε μὲ ἀτράνταχταἐπιχειρήματα τὰ ἔναντι τοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινουπόλεως δίκαια τῆς ἐλευθέρας καὶαὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, κάτι ποὺ δὲν ἔκαμαν Μητροπολίτες Της… Ὁρισμένοι ἀπὸαὐτούς, ἐμφορούμενοι ἀπὸ μίσος καὶ φθόνο πρὸς τὸν τότε Ἀρχιεπίσκοπο,  θέλησαν νὰ τὸν ταπεινώσουν καὶ ὑπέσκαψαν τὴν ἀνεξαρτησία καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας…
.                Στὸ ἄρθρο – μελέτη του, ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ περιοδικὸ «Ἐνδοχώρα» (τ. 88, Ὀκτ. 2003 – Μάρτ. 2004) καὶ μετὰ σὲ πολλὲς ἐφημερίδες,  ὁ Χρ. Σαρτζετάκης σημειώνει τὰ ἑξῆς σημαντικά: «Ἐλευθέρου ἀνδρὸς τὰ ἀληθῆ λέγειν, ἔστω μὲ πόνον ψυχῆς… Ἂς ὑπομνησθῆ: (λέγονται) ἀπὸἄνθρωπον μὲ ἀληθῆ εἰς τὴν Ὀρθοδοξίαν πίστιν, ὁ ὁποῖος, πρῶτος αὐτός, ὡς Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, χωρὶς προηγούμενον, ἀλλὰ οὔτε καὶ συνέχειαν ἐπανειλημμένως ἐξῆρε δημοσίως τὴν συμβολὴν τῆς Ὀρθοδοξίας εἰς τὴν συντήρησιν τῆς ἐθνικῆς μας κοινότητος.  (Σημ. γρ. Ὁ ἀείμνηστος Κάρολος Παπούλιας καὶ ὁ κ. Προκόπης Παυλόπουλος ἐξῆραν ἐπίσης τὴν συμβολὴτῆς Ὀρθοδοξίας στὴ διατήρηση τῆς ταυτότητας τῶν Ἑλλήνων). Ἀλλὰ καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι πρῶτονἝλλην καὶ ὕστερα ὅ,τι δήποτε ἄλλο. Καὶ αὐτονοήτως προτάσσει τὰ συμφέροντα τῆς κατατρεγμένης ἐθνικῆς μας ταυτότητος ἔναντι πάντων. Καὶ φυσικά, ἔναντι εὐτελῶν ἐπιδιώξεων διοικητικῆς πρωταρχίας κενοδόξων ἐκκλησιαστικῶν ἡγετῶν, ἐφ᾽ ὅσον αὐταί, πολιτικὸν σκοπὸν ὑπηρετοῦσαι, καταφανῶς βλάπτουν τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν Ἑλληνισμόν».
.               Στὸ ἐμπεριστατωμένο κείμενο τοῦ ἀείμνηστου Χρήστου Σαρτζετάκη ἀπάντησε προσκείμενος στὸ Φανάρι θεολόγος, στὸν ὁποῖο ἀνταπάντησε καλώντας τον νὰ ἀναλογισθεῖ μαζὶ μὲτοὺς ὁμόφρονές του, ὅτι ὁ πολιτικὸς χαρακτήρας τῶν Πατριαρχικῶν θέσεων περὶ τῆς κολοβομένης ἐδαφικὰ καὶ μὲ δυσβάσταχτα ἐκκλησιαστικὰ δεσμὰ Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος «φανεροῦται καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῶν ὅσων ἐκ τῶν λαϊκῶν ἔσπευσαν πρὸς ὑποστήριξίν των εἶναι ἄνθρωποι οὐδέποτε ἐκκλησιαζόμενοι, ξένοι πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὴν Ὀρθοδοξίαν, κυρίως λόγῳ τῆς δεδηλωμένης μαρξιστικῆς των ἰδεολογίας, ἐντόνως δὲ ὑπὸ τὸ πρίσμα αὐτῆς πολιτικολογοῦντες. Καὶ φυσικὰ δὲν τοὺς ἔπιασε κανένας καημός, διὰ νὰ ἀσχοληθοῦν τώρα μὲ τὴν ἐνσκήψασανἐκκλησιαστικὴν διαμάχην, ἐκτὸς μόνον ὑπηρετουμένων πολιτικῶν σκοπιμοτήτων» («Ἀπογευματινή τῆς Κυριακῆς», 16 Νοεμβρίου 2003).
.               Σημειώνεται ὅτι εἰς οὐδεμία ἄλλη Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία ἔχουν ἐπιβληθεῖ τόσο ταπεινωτικοὶ ὅροι ὅσο στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, τὶς θέσεις Τῆς ὁποίας ὑποστήριξαν ἐπίσης οἱΚωνσταντῖνος Μητσοτάκης, Μιλτιάδης Ἔβερτ καὶ Ἰωάννης Βαρβιτσιώτης.-

Σχολιάστε

ΣTΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                      Στὸν ἀπόηχο τῆς 201ης ἐπετείου ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 μπορεῖ κανεὶς νὰ παρατηρήσει, μεταξὺ ἄλλων, δύο γεγονότα, ἕνα θετικὸ καὶ ἕνα ἀρνητικό. Τὸ θετικὸ εἶναι ἡ ἀθρόα προσέλευση τῶν Ἑλλήνων στὶς παρελάσεις καὶ ἡ θέλησή τους νὰ παραμείνουν πιστοὶ στὶςἐθνικές τους παραδόσεις καὶ στὴν ἰδιοπροσωπία τους. Αὐτὸ φάνηκε καὶ σὲ πρόσφατη δημοσκόπηση. Τὸ ἀρνητικὸ εἶναι ἡ ἐμμονὴ κάποιων σὲ ἀνακρίβειες γιὰ τὴν Ἱστορία μας, ποὺ βάζουν τὴν ἰδεολογία τους μπροστὰ ἀπὸ τὴν εὐγνωμοσύνη πρὸς ὅσους διατήρησαν τὴν ταυτότητά μας καὶ μᾶς ἐλευθέρωσαν.
.                      Φαντάζομαι τὴν πίκρα ποὺ θὰ ἐξέφραζαν, ἂν ζοῦσαν, οἱ πρωταγωνιστὲς τῆς ἐλευθερίας μας. Ἀνάλογη θὰ ἦταν ἡ πίκρα τους μὲ ἐκείνη τῶν γονιῶν ποὺ βλέπουν παιδιά τους νὰ τοὺς ἀπαρνοῦνται, νὰ τοὺς ὑβρίζουν, νὰ τοὺς συκοφαντοῦν. Ἀνάλογη μὲ ἐκείνων, ποὺ μὲ πολλοὺς κόπους καὶ αἱματηρὲς θυσίες δημιούργησαν ἕνα σημαντικὸ ἔργο καὶ οἱ ἀπόγονοί τους τὸ ἀπαξιώνουν καὶ ἐπιδιώκουν νὰ τὸ καταστρέψουν, γιὰ νὰ κατασκευάσουν ἕνα δικό τους ἔκτρωμα.Ὅλοι τους θὰ συμφωνοῦσαν μὲ τὸ γνωμικό, ποὺ εἶχε σὲ ἐμφανῆ θέση τοῦ γραφείου του ὁ ἀείμνηστος Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ: «Οὐδεὶς ἀσφαλέστερος ἐχθρὸς τοῦ εὐεργετηθέντος ἀχαρίστου».
.                      Φαντάζομαι τοὺς Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Ἀνδροῦτσο, Κανάρη νὰ πηγαίνουν μαζὶ νὰ βροῦν αὐτοὺς ποὺ ἑρμηνεύουν τὴν Ἱστορία τους καὶ νὰ τοὺς λένε: «Ἀλήθεια πιστεύετε ὅτι ἐμεῖς σκεπτόμασταν ὅπως ὁ Ντιντερό, ὁ Ροβεσπιέρος καὶ ὁ Μαρά; Καὶ πῶς βγάλατε τὸ συμπέρασμα ὅτι μᾶς ἐνέπνευσε ὁ Βολταῖρος; Εἶσθε βέβαιοι ὅτι τὸν γνωρίζαμε, ὅτι εἴχαμε διαβάσει τὸ ἔργο του καὶ ὅτι εἴχαμε ἀποδεχθεῖ τὰ ὅσα ἔγραψε;…».
.                      Φαντάζομαι τοὺς Ἁγίους Ἐθνοϊερομάρτυρες, τὸν Πατριάρχη  Κωνσταντινουπόλεως Κύριλλο Λούκαρη καὶ τὸν ἱερομόναχο  Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλό, ποὺ ἐργάζονταν γιὰ τὴν διατήρηση τῆς αὐτοσυνειδησίας τῶν σκλαβωμένων Ἑλλήνων καὶ  ἀγρίως ἐκτελέστηκαν ἀπὸ τοὺς τούρκους, νὰ ρωτᾶνε μὲ παράπονο ὅσους διαδίδουν ὅτι οἱ τοῦρκοι δυνάστες σέβονταν τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα τῶν γκιαούρηδων, ἂν γνωρίζουν τὴν ἱστορία, τὴ δική τους καὶ τῶν ἄλλων νεομαρτύρων…
.                      Συμπερασματικά, στὴ σημερινὴ Πατρίδα μας ὑπάρχει ἡ, κατὰ τὸν Σαραντάρη, ἡδονιστικὴ ἰντελιγκέντσια, ποὺ ἔχει σχεδὸν ἀποκλειστικὲς προσβάσεις στὰ ΜΜΕ καὶ ὅλη τὴνἄνεση νὰ περνᾶ τὶς ἰδέες της, μὲ τὶς ὁποῖες ἐπιδιώκει νὰ «ἐκσυγχρονίσει» τοὺς Ἕλληνες. Ὑπάρχει τὸμεγάλο πλῆθος τῶν Ἑλλήνων, ποὺ γενικὰ δὲν ἐκφράζεται, ἀλλὰ δὲν ἔχει καὶ τρόπους καὶ μέσα νὰ ἐκφραστεῖ. Αὐτὸ τὸ πλῆθος, μπορεῖ νὰ ξεγελαστεῖ, ἀλλὰ ὅταν χρειαστεῖ, ξεσηκώνεται γιὰ νὰ ὑποστηρίξει τὶς ἀξίες του. Ὑπάρχει καὶ ἕνα τρίτο, μικρότερο μέρος Ἑλλήνων. Τὸ ἐκπροσωποῦσε ἡ κυρὰ τῆς Ρῶ, τὸ ἐκπροσωποῦν ἡ κυρία Εἰρήνη, μοναδικὴ κάτοικος  τῆς Κινάρου καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Γαύδου, τῶν Ψαρῶν καὶ τῶν Διαπόντιων νησιῶν. Δὲν ἔχουν διαβάσει τί εἶναι ἡ ΓαλλικὴἘπανάσταση, δὲν ξέρουν ἀπὸ «ἐκσυγχρονισμό». Ξέρουν μὲ ὅλο τους τὸ εἶναι νὰ πιστεύουν στὴν Ὀρθοδοξία καὶ νὰ ἀγαποῦν τὴν Ἑλλάδα, ὡς ἰδανικό, ὡς στοργικὴ μητέρα, γιὰ τὴν ὁποία εἶναι ἕτοιμοι νὰ θυσιαστοῦν.-

 

 

 

Σχολιάστε

ΟΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΜΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Οἱ σύμμαχοί μας διαχρονικὰ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                  Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς 201ης ἐπετείου ἀπὸ τὴν ἔναρξη τοῦ Ἀγώνα τῆς Παλιγγενεσίας καὶ τῶν ἑκατὸ ἐτῶν ἀπὸ τὴν τραγωδία τῆς γενοκτονίας τῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας εἶναι διδακτικὸ νὰ γνωρίζουμε τὴ διαχρονικὴ σχέση τῆς Ἑλλάδας μὲ τὶς μεγάλες δυνάμεις τῆς κάθε ἐποχῆς.
.                  Κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 οἱ τρεῖς συμμαχικὲς δυνάμεις (Ἀγγλία, Γαλλία, Ρωσία) θέλανε μίαν Ἑλλάδα μικρὴ καὶ ἐξαρτημένη ἀπὸ τὸν Σουλτάνο καὶ ἀπὸ αὐτές. Ὁ Καποδίστριας ἀγωνίστηκε καὶ πέτυχε νὰ ἐπεκτείνει τὰ ὁρισμένα ἀπὸ τοὺς συμμάχους σύνορα τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπὸ τὸν Σουλτάνο. Ἡ ἀξιοπρέπεια, ποὺ ἔδειξε ἔναντι τῶν ἰσχυρῶν τῆς τότε ἐποχῆς, καὶ ἡ ἀντίστασή του πρὸς τὰ σχέδιά τους, τὸν ἔφεραν σὲ σύγκρουση μαζί τους. Καὶ αὐτοὶ τὸν ἐξουδετέρωσαν… Μὲ τὴν βοήθεια  Ἑλλήνων ἐπέβαλαν ἡγεμόνα ἀλλοεθνῆ καὶ ἀλλόδοξο σὲ ἕνα αὐταρχικὸ καθεστώς. Οἱ τότε προσπάθειες τῶν Σαμίων καὶ τῶν Κρητῶν νὰπεριληφθοῦν στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα πνίγηκαν μὲ τὴ βία.
.                  Οἱ Σύμμαχοι ἤθελαν μίαν ἀδύναμη χριστιανικὴ Ἑλλάδα καὶ μίαν ἰσχυρὴ μουσουλμανικὴ Τουρκία. Αὐτὰ ἀπὸ τὸν 18ο αἰώνα. Γράφει ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σλαβινίου καὶΧερσῶνος Εὐγένιος Βούλγαρης στοὺς «Στοχασμούς» του τὸ 1771,  ὅτι οἱ Γραικοὶ παίρνουν τὸ μέρος τῶν Χριστιανῶν Βασιλέων, κάθε φορὰ ποὺ αὐτοὶ κάμουν πολέμους ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν γιὰ τρεῖς λόγους: Πρῶτον ἀπὸ τὴν θλίψη καὶ τὴν ἀγανάκτησή τους ἀπὸ τὴ βαριὰ καὶ ἀνυπόφορη τυραννία, δεύτερον ἀπὸ τὴν ἐλπίδα ἀποκαταστάσεως τῆς ἐλευθερίας τοῦ Γένους καὶ τρίτον ἀπὸ τὴν ζέση τῆς πίστης τους στὸν Χριστό. Ἀλλά, ὁ Βούλγαρης σημειώνει, οἱ Γραικοὶ βλέπουν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐλπίσουν στὸ ἑξῆς νὰ δοῦν βοήθεια γιὰ τὴν ἐλευθερία τους: «Ἐπειδὴ τώρα (Σημ. μετὰ τοὺς ρωσοτουρκικοὺς πολέμους) ἔφεξε στοὺς Ἕλληνες μία ἐλπίδα οἱ Δυνάμεις τῆς Εὐρώπης ἀντὶ νὰ προθυμοποιηθοῦν καὶ νὰ ἁπλώσουν σὲ αὐτοὺς χέρι βοηθείας καὶ νὰ τοὺς ἐλευθερώσουν, φάνηκαν τρόπον τινὰ ζηλότυποι στὴν ἐλευθερία τους. Καὶ ὅποιο χέρι ἁπλώθηκε νὰ τοὺςἐλευθερώσει, τὸ ἐμπόδισαν…».
.                  Ἡ ἔναντι τῆς Τουρκίας συμπεριφορὰ τῶν χριστιανικῶν συμμαχικῶν δυνάμεων κάνει τοὺς ἡγεμόνες της, ἀπὸ τοὺς Σουλτάνους  ἕως τὸν Ἐρντογκάν, νὰ σκέπτονται, ὅπως γράφει μὲ θαυμαστὴ ἀκρίβεια ὁ Βούλγαρης: «Τὰ χρησμολογήματα τοῦ Μωάμεθ πληροφοροῦν τοὺς Τούρκους ὅτι αὐτοὶ εἶναι τὸ ἔθνος τὸ θεοφιλὲς καὶ ἐκλεκτό. Τὸ μόνο ἔθνος, τὸ ὁποῖο ὁ Θεὸς διόρισε νὰ κυβερνήσει ὅλο τὸν κόσμο και… δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ καταργηθεῖ ἔστω καὶ ἂν συμφωνήσουν ὅλες οἱ δυνάμεις τῶν βασιλίσκων τῆς Εὐρώπης…Τὸ βασίλειό τους θὰ μείνει ἀκέραιο ἕως τὸ τέλος τοῦ αἰῶνος, θὰ ἀπολαύσει δόξα καὶ δύναμη καὶ θὰ ὑποτάξει ὅλους τοὺς χριστιανούς. Ὡς Τοῦρκοι πρεσβεύουν τὸ δόγμα ὅτι ὑπάρχει μία ἰσχυρὴ εἱμαρμένη, ἡ ὁποία κρατάει δεμένους τοὺς Χριστιανοὺς Βασιλεῖς, τοὺς σφίγγει καὶ τοὺς κρατᾶ στὰ ὅριά τους… Ὡς Τοῦρκοι εἶναι ἐκ συστήματος ἄσπονδοι ἐχθροί τοῦ Χριστιανισμοῦ…».
.                  Πιὸ αὐστηρὸς πρὸς τοὺς Εὐρωπαίους συμμάχους εἶναι ὁ Γάλλος πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς Ἐντουὰρ Μπινιόν. Τὸ 1823 κυκλοφόρησε τὸ ἔργο του «Οἱ κυβερνήσεις καὶ οἱ λαοὶ ἀπὸτὸ 1815 ἕως τὸ τέλος τοῦ 1822». Τὸ βιβλίο μεταφράστηκε στὰ ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ καὶ πρωθυπουργὸ ἐπὶ κυβερνήτου Καποδίστρια Νικολάου Σπηλιάδη. Στὸ βιβλίο αὐτὸ ὁ Μπινιὸν χαρακτηρίζει τὴν ἔναντι τῆς Ἑλλάδος πολιτικὴ τῆς  Ἀγγλίας καὶ τῆς Αὐστρίας  «ἐπονείδιστη», ἐπειδὴ εὐνοοῦσαν τὸν ὄλεθρο τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Μπινιὸν διερωτᾶται μήπως γιὰ τὶς χριστιανικὲς δυνάμεις τῆς Δύσης ἰσχύει ἐκεῖνο ποὺ ἔγραψε ὁ Πετράρχης τὸ 1354: «Οἱ Τοῦρκοι εἶναι βέβαια ἐχθροί. Ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες εἶναι αἱρετικοὶ καὶ γι’ αὐτὸ χειρότεροι ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς. Ἑπομένως εἶναι προτιμότερο νὰ κατέχουν τὰ ἐδάφη οἱ Τοῦρκοι, παρὰ νὰ τὰ ἐλευθερώσουμε γιὰ τοὺς Ἕλληνες…». (Περισσότερα γιὰ τὸ θέμα εἰς βιβλίο Γ. Ν. Παπαθανασόπουλου «Κιβωτὸς πατριδογνωσίας – Μορφὲς τοῦ 1821», Ἔκδ. Τῆνος, Ἀθήνα, 2021).
.                  Ἑκατὸ χρόνια μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσή τους οἱ Ἕλληνες, σὲ  συνεννόηση μὲ τοὺς στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συμμάχους τους, ἀπελευθερώνουν μέρος τῶν Ἑλλήνων στὴ ΜικρὰἈσία. Τὰ ὅσα συνέβησαν ἐκεῖ περιγράφει γλαφυρὰ ὁ Χρ. Ἐμ. Ἀγγελομάτης στὸν πρόλογο τῆς α΄ἔκδοσης τοῦ ἐξαιρετικοῦ βιβλίου – συγγράμματός του «Χρονικὸν μεγάλης τραγωδίας (Τὸ ἔπος τῆς Μικρᾶς Ἀσίας), Βρ. Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, Ἔκδ. Βιβλ. Ἑστίας, 1962):
.                  «Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν ἡττήθη εἰς τὴν Μικρασίαν. Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸςἔκαμεν ὅ, τι κανεὶς ἄλλος στρατὸς δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ κάμη. Ἔμεινε νικητὴς ἐπὶ τρία ὁλόκληρα χρόνια, μαχόμενος συνεχῶς, ἐναντίον ἑνὸς ἀδιαλείπτως ἐπιτιθεμένου ἐχθροῦ, μαχόμενος ἐναντίον τῶν στερήσεων, τῶν κακουχιῶν, ἀνεπαρκῶς ἐφοδιασμένος, ἀνεπαρκῶς τροφοδοτούμενος, ἐνῶ αἱ σύμμαχοι χριστιανικαὶ Δυνάμεις μὲ κάθε τρόπον καὶ εἰς κάθε ὥραν ἐφωδίαζαν τὸν ἀντίπαλόν του. Εἰς τὸ τέλος, ὅταν κάθε προσπάθεια κατεβλήθη ἀπὸ τὰς χριστιανικὰς δυνάμεις νὰ τὸν πείσουν ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ μείνη εἰς τὴν Μικρασίαν, ὅταν μὲ κάθε μέσον ἐνίσχυσαν τοὺς τούρκους, συναγωνιζόμενοι εἰς τουρκοφιλίαν, ὅταν ἡ ἑλληνικὴ διχόνοια, ἐβοήθησε καὶ αὐτὴ τὸν ἐχθρόν, εἰςἴσην μοίραν ποὺ τὸν ἐβοήθησαν αἱ χριστιανικαὶ δυνάμεις, τότε ἔφθασε καὶ τὸ τέλος τῆς ἑλληνικῆς Μικρασίας. Ὅμως ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν ἐνικήθη. Ἔφθασεν εἰς ἕνα εἶδος ἀπεργίας, διότι ἀπηλπίσθη ἀπὸ τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα καὶ διότι ἐπιστευσεν εἰς τὰ λόγια τῆς προπαγάνδας».
.                  Στὸ βιβλίο τους «Μικρασιατικὴ καταστροφὴ – 50 ἐρωτήματα καὶ ἀπαντήσεις» (Ἔκδ. Πατάκη), οἱ καθηγητὲς Ἄγγελος Συρίγος καὶ Εὐάνθης Χατζηβασιλείου κάνουν συγκεκριμένη τὴν ἔναντι τῶν Ἑλλήνων στάση τῶν συμμάχων τους κατὰ τὴ Μικρασιατικὴ ἐκστρατεία. Γιὰ τὴ συμπεριφορὰ τῶν Γάλλων ἀναφέρουν ὅτι ἦσαν οἱ πρῶτοι ποὺ ἄρχισαν ἐπαφὲς μὲ τὸν Κεμὰλ καὶτὸν Μάιο τοῦ 1920 ὑπέγραψαν μαζί του συμφωνία, μὲ τὴν ὁποία ἀναγνώριζαν ντὲ φάκτο τὴν κεμαλικὴ κυβέρνηση καὶ ἔδωσαν τὸν βαρὺ γαλλικὸ ὁπλισμὸ στὰ κεμαλικὰ στρατεύματα, «παραβιάζοντας τὶς στοιχειώδεις ἀρχὲς συμμαχικῶν ὑποχρεώσεων ἔναντι τῆς Ἑλλάδος».
.                 Ὡς πρὸς τοὺς Ἰταλοὺς οἱ δύο καθηγητὲς σημειώνουν ὅτι «υἱοθέτησαν ἐντελῶς ἀνθελληνικὴ στάση, ἐπιτρέποντας στὸ κίνημα τοῦ Κεμὰλ νὰ στρατολογεῖ ἄνδρες καὶ νὰ συγκροτεῖ μονάδες στὰ ἐδάφη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ποὺ κατεῖχαν». Παράλληλα, ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1921 γαλλικὰ καὶ ἰταλικὰ πλοῖα ἄρχισαν νὰ μεταφέρουν στὰ λιμάνια τῆς Μερσίνας καὶ τῆς Ἀττάλειας, ποὺπροστατεύονταν ἀπὸ τὴ Γαλλία καὶ τὴν Ἰταλία ἀντιστοίχως, πολεμικὸ ὑλικὸ πρὸς τὸν Κεμάλ.
.               Ὡς πρὸς τοὺς Βρετανοὺς στὸ βιβλίο τους οἱ κ.κ. Συρίγος καὶ Χατζηβασιλείου ἐπισημαίνουν ὅτι τὸ Λονδίνο προέκρινε τὴ λύση τοῦ εἰρηνικοῦ διακανονισμοῦ μὲ τοὺς Τούρκους, εἰς βάρος τῆς διευθετήσεως τῶν Σεβρῶν καὶ κατ’ ἐπέκταση εἰς βάρος τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων. Καὶἐπιλέγουν ὅτι ἡ Βρετανία ἔδωσε μίαν ἄτυπη ὑποστήριξη στὴν ἑλληνικὴ πλευρά, χωρὶς αὐτὴ νὰ συνοδεύεται μὲ οὐσιαστικὴ καί, κυρίως, στρατιωτικὴ βοήθεια.
.              Συμπερασματικά, στὰ διακόσια περίπου χρόνια ἐλευθέρου βίου ἐξακολουθοῦν νὰ δεσπόζουν στὴν Ἑλλάδα ἡ μεταξύ μας ἐθνοκτόνα διχόνοια, τὸ δυσβάσταχτο χρέος ἀπὸ δάνεια καὶ ἡ ἀνεύθυνηἐναπόθεση στοὺς συμμάχους μας ἐλπίδων, ποὺ συνήθως δὲν  ὑλοποιοῦνται.-

Σχολιάστε

«Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΗΤΑΝ Ο ΜΟΝΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Συνέντευξη
Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
Γιὰ τὸ βιβλίο του: «Κιβωτὸς Πατριδογνωσίας
– Μορφὲς τοῦ 1821 πρίν, κατά, μετὰ τὴνἘπανάσταση»

(Ἐκδόσεις Τῆνος, Ἀθήνα, 2021, σελίδες 514)

Στὸν Ἐλπιδοφόρο Ἰντζέμπελη
(Δημοσιεύθηκε στὴν ἐφημερίδα «Τύπος τῆς Κυριακῆς», τὴν 20ή Μαρτίου 2022)

Ποιά ἦταν ἡ ἀφορμὴ γιὰ νὰ ἐκδοθεῖ τὸ βιβλίο σας «Κιβωτὸς Πατριδογνωσίας»;

.               Φυσικὰ ἡ 200ὴ ἐπέτειος ἀπὸ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2020 πρότεινα στὸν διευθυντὴ τοῦ ΕΤ κ. Πάνο Ἀμυρὰ καὶ ἐκεῖνος εὐχαρίστως δέχθηκε κάθε Σάββατο νὰ ἔχουμε μία σελίδα μὲ προσωπικότητες, ποὺ εἶχαν ἐνεργὸ συμμετοχὴ στὴν προετοιμασία καὶ στὴν διεξαγωγὴ τῆς Ἐπανάστασης, καθὼς καὶ στὴ διατήρηση τῆς ἰδιοπροσωπίας μας. Ἀπὸ τὸν Μάρτιο τοῦ 2020 λοιπὸν ἕως τὸν Δεκέμβριο τοῦ 2021 ἔγραψα καὶ ὁ ΕΤ δημοσίευσε τὴν ἱστορία ἑβδομήντα προσωπικοτήτων τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Στὸ διάστημα αὐτὸ πολλοὶ ἀναγνῶστες μου ἐζήτησαν ὅλα αὐτὰ τὰ κείμενα νὰ ἐκδοθοῦν σὲβιβλίο. Πρὶν ἀπὸ λίγες ἡμέρες ἱκανοποιήθηκε τὸ αἴτημά τους. Τὸ βιβλίο ἐτέθη στὴν κυκλοφορία, μὲ τὸν τίτλο «Κιβωτὸς Πατριδογνωσίας».

Πῶς ὅμως ξεκίνησε ἡ ὅλη ἰδέα τῆς συγγραφῆς αὐτῶν τῶν κειμένων;

.               Γιὰ πολλὰ χρόνια ἀνέτρεχα στὶς πηγές, ποὺ ἔχουν σχέση μὲ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ1821. Στὰ συγγράμματα ἱστορικῶν συγγραφέων, ὅπως τῶν Σπ. Τρικούπη καὶ Νικολάου Σπηλιάδη, τὰ ἀπομνημονεύματα ἀγωνιστῶν, ὅπως τῶν Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Μακρυγιάννη καὶ φιλελλήνων, ὅπως τῶν Γόρδωνος καὶ Χάου, κείμενα γιὰ τὸ 1821 ἱστορικῶν καὶ ἄλλων συγγραφέων, ποὺ ἔζησαν πρό, κατὰ καὶ λίγο μετὰ τὴν Ἐπανάσταση, ὅπως τῶν Ρήγα Φεραίου, Ἀρχιεπισκόπου Εὐγενίου Βουλγάρεως, Νικηφόρου Θεοτόκη, Ἀδαμαντίου Κοραῆ, Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄, Δημητρίου Καταρτζῆ, Κων. Παπαρρηγόπουλου, Ἰωάννου Ζαμπελίου, Σωτηρίας Ἀλιμπέρτη. Μὲ ἐνοχλεῖ ποὺ γιὰ λόγους ἰδεολογικοὺς γράφονται ἀνακρίβειες, ἀποσιωπῶνται πρόσωπα, καταστάσεις, ἰδιότητες, διαστρεβλώνονται γεγονότα. Καὶ εἶναι λυπηρὸ ὅτι οἱ ἀρνητὲς τῆς ἀλήθειας προβάλλονται ὡς αὐθεντίες ἀπὸ τὸ πολιτισμικὸκατεστημένο.

Μὲ ποιά κριτήρια ἐπιλέξατε τὰ πρόσωπα ποὺ περιλάβατε στὴ μελέτη;

.               Προφανῶς ἀπὸ τὶς προσωπικότητες, ποὺ κατὰ τὴν ἄποψή μου συνέβαλαν στὴν ἐπιβίωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατὰ τὴν βάρβαρη τουρκοκρατία, στὴν ἀπελευθέρωσή Του ἀπὸτὸν τουρκικὸ ζυγὸ κατὰ τὴν Ἐπανάσταση, στὴν ἀνάπτυξή Του κατὰ τὰ πρῶτα χρόνια της ἐλευθερίας Του καὶ στὴ διατήρηση τῶν ἰδανικῶν Του ἕως τὶς μέρες μας.

Γιατί χωρίσατε τὸ βιβλίο σὲ τέσσερα μέρη;

.               Πιστεύω ὅτι διευκολύνω τὸν ἀναγνώστη στὴν ἀνάγνωσή του. Τὸ πρῶτο μέρος περιλαμβάνει σπορεῖς τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821, τὸ δεύτερο πρωταγωνιστές Της, τὸ τρίτο εὐεργέτες τῆς Ἐπανάστασης καὶ τοῦ νέου Κράτους καὶ τὸ τέταρτο ποιητὲς καὶ λογίους, ποὺἔγραψαν γι’ Αὐτήν.

Ἀπὸ τὰ πρῶτα κείμενα ποὺ διαβάζει ὁ ἀναγνώστης διακρίνει μία γλώσσα δουλεμένη καὶ μία ξεχωριστὴ ἐπιμέλεια τοῦ κάθε κειμένου, ποὺ κάνει τὸ βιβλίο νὰ διαβάζεται εὐχάριστα.

.               Σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ τὰ καλά σας λόγια. Ἀπὸ τὴν πείρα μου ἔχω καταλήξει ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ γράφεται ἕνα βιβλίο, ποὺ δὲν ἔχει νὰ προσφέρει κάτι καινούργιο στὸν ἀναγνώστη του. Ἔτσι δὲν ἔγραψα βιογραφίες ποὺ τὶς βρίσκει ὁ καθένας στὴ Wikipedia ἢ σὲαὐτοτελῆ βιβλία γιὰ τὴν κάθε ἀναφερόμενη προσωπικότητα. Ἔχω περιορίσει τὰ βιογραφικὰστοιχεῖα καί, ὅπως σημείωσα προηγουμένως, γράφω μέσα ἀπὸ ἀρχεῖα καὶ ἄλλες πηγὲς τί εἶπαν, τί ἔγραψαν ἢ τί ἔκαμαν οἱ ἴδιες οἱ προσωπικότητες ποὺ περιγράφω. Δὲν τὶς ἐξαγιάζω, οὔτε ὅμως καὶ τὶς «κουτσομπολεύω». Ὡς πρὸς τὸ εὐχάριστο τῆς ἀνάγνωσης νομίζω ὅτι μὲβοήθησε ὁ συνδυασμὸς τῆς γνώσης μὲ τὴν δημοσιογραφικὴ πένα. Εἶναι μία πολὺπαραγωγικὴ πνευματικὴ ἐργασία νὰ γράφεις κείμενο ὁρισμένου ἀριθμοῦ λέξεων, τὸ ὁποῖο νὰεἶναι συνοπτικό, περιεκτικὸ καὶ εὐκολοδιάβαστο καὶ ἀπὸ νέους ἀνθρώπους.

Οἱ προσωπικότητες ποὺ ἀναφέρετε φέρνουν νέα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζουμε. Μὲ ποιό τρόπο βρήκατε νέα στοιχεῖα καὶ πηγὲς γιὰ αὐτὲς τὶς σημαντικὲς μορφές;

.               Ἀπὸ πολὺ καιρὸ μελετοῦσα τὶς πηγὲς καὶ ἔτσι δημιούργησα μία βιβλιοθήκη μὲβιβλία παλιὰ ἢ ἀνατυπωμένα, μὲ τόμους Ἀρχείων καὶ μὲ νεότερα βιβλία – μελέτες. Καὶ ἐδῶμπορῶ νὰ πῶ πάλι ὅτι δὲν ἦταν μόνο ἡ ἀναζήτηση τοῦ ἐρευνητῆ ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσιογραφική του ἀντίληψη.

Ἕνα ἄλλο στοιχεῖο εἶναι ὅτι τονίζετε τὴ συνεισφορὰ τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στὸν Ἀγώνα. Μὲ ποιοὺς τρόπους βοήθησε ἡ Ἐκκλησία;

.               Θλίβομαι γιὰ ἐκείνους, ποὺ ἐπιδεικνύουν ἀγνωμοσύνη πρὸς τὴν Ὀρθοδοξία, γιὰ ἐκείνους ποὺ γιὰ λόγους ἰδεολογικοὺς καὶ ἀντιεκκλησιαστικοὺς ἀρνοῦνται τὴν ἀλήθεια ὡς πρὸς τὴν προσφορὰ τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ χωρὶς παρωπίδες ἀσχοληθέντες μὲ τὴν τουρκοκρατία καὶ τὴν Ἐπανάσταση ἱστορικοὶ τὴν ἀναγνωρίζουν ἀνεπιφύλακτα. Αἰσθάνομαι θλίψη ὅταν λ.χ. κάποιοι μιλᾶνε γιὰ τοὺς πρωτεργάτες τῆς ἑλληνικῆς ἀναγέννησης τῶν γραμμάτων καὶ τῶν ἐπιστημῶν καὶ δὲν λένε ὅτι εἶναι κληρικοί, ἢ λαϊκοὶ πιστοὶ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί. Νιώθω ἄσχημα, ὅταν βιβλία ποὺ ἔχουν βάση τὴν ἄθεη ἰδεολογία, καθίστανται «ἱερὰ κείμενα» γιὰτοὺς «μυημένους», ποὺ ἀντὶ νὰ ἀναφέρονται σὲ πηγὲς ἀναφέρονται σὲ αὐτά… Θλίβομαι γιὰὅσους μὲ κοπτοραπτικὴ μέθοδο ἐπιχειροῦν νὰ προβάλουν κάποιες ἀνθρώπινες καταστάσεις στὸ Πατριαρχεῖο ὡς φαινόμενα τύπου Βατικανοῦ, ἢ προεπαναστατικῆς Γαλλίας. Ἡ Ἐκκλησία ἦταν ὁ μόνος φορέας ποὺ ὑπῆρχε μετὰ τὴν Ἅλωση καὶ ποὺ ἀπὸ τὸ Φανάρι ἕως τὸ τελευταῖο χωριὸ βοήθησε νὰ διατηρήσουμε ὡς Ἕλληνες τὴν ταυτότητά μας. Ὁ παπάς, ποὺ κινδύνευε ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ νὰ κρεμαστεῖ, ἦταν ὁ πρῶτος ποὺ μάθαινε στὰ παιδιὰ τὰ ἑλληνικά, καὶ τὸ τί σημαίνει νὰ εἶναι Ἕλληνες καὶ πιστοὶ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ μέχρι θανάτου.

Πολλοὶ ἀναγνῶστες τοῦ ΕΤ διάβαζαν ἀνελλιπῶς κάθε ἑβδομάδα τὰ κείμενά σας γιὰ τὸ 1821. Πῶς νιώθετε τώρα ποὺ τὸ βιβλίο σας κυκλοφορεῖ καὶ θὰ τὸ ἀγοράσουν γιὰ τὴ βιβλιοθήκη τους;

.               Περιττὸ νὰ σᾶς πῶ ὅτι νιώθω ὄμορφα. Πράγματι πολλοὶ ἀναγνῶστες μου ἐπικοινωνοῦσαν μαζί μου καὶ μὲ παρότρυναν νὰ ἐκδώσω τὰ κείμενα σὲ βιβλίο, ὥστε νὰ τὰἔχουν συγκεντρωμένα στὴ βιβλιοθήκη τους.

Γιατί οἱ Ἕλληνες δὲν γνωρίζουν ἀρκετὰ πράγματα γιὰ τὸ 1821;

.               Γιατί δὲν διάβασαν τὴν Ἱστορία μας, γιατί δὲν ἔμαθαν οἱ μεγαλύτεροι στοὺς νεότερους τὴν Ἱστορία μας. Φίλος φιλόλογος μοῦ ὁμολόγησε ὅτι ὅσα γράφω στὸ βιβλίο δὲν τὰ διδάχθηκε στὰ τέσσερα χρόνια τῶν σπουδῶν του στὸ Πανεπιστήμιο, οὔτε φυσικὰ στὸΓυμνάσιο καὶ στὸ Λύκειο. Ὁ ὁμότιμος καθηγητὴς Ἱστορίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Εὐάγ. Χρυσὸς ἔγραψε πρόσφατα ὅτι ἐλπίζει κάποτε καὶ στὴν Ἑλλάδα οἱ συνάδελφοί του καθηγητὲς καὶ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας νὰ πραγματοποιήσουν αὐτὸ ποὺ ἡ δική του γενιὰπανεπιστημιακῶν ἱστορικῶν, ὅπως βέβαια καὶ οἱ προηγούμενες δὲν κατόρθωσαν νὰπροσφέρουν στὸν τόπο: τὴν Ἱστορία ὡς διδασκόμενη ἐπιστήμη. Πρέπει πάντως νὰ προσθέσω ὅτι λυποῦμαι ποὺ ἡ διδαχὴ τῆς Ἱστορίας μας ἀπὸ ὁρισμένους κατέστη ἐργαλεῖο νεομαρξιστικῶν καὶ ὑλιστικῶν ἰδεῶν.

Τί σημαίνει γιὰ ἐσᾶς ἡ 200ή ἐπέτειος τοῦ 1821;

.               Εὐθύνη ἔναντι ὅλων ὅσοι ἀγωνίστηκαν νὰ εἴμαστε σήμερα ἐλεύθεροι. Εὐθύνη καὶεὐγνωμοσύνη. Καὶ ὀφείλουμε νὰ δείξουμε ὡς Ἕλληνες τὴν εὐγνωμοσύνη μας πρὸς αὐτοὺς κρατώντας ζωντανὲς τὶς ἀρχὲς καὶ τὶς ἀξίες τους.-

βλ. σχετ.: ΕΒΔΟΜΗΝΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ 1821 [Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος]

,

Σχολιάστε

Ο ΜΟΛΙΕΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΠΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ ΤΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

 Ὁ Μολιέρος καὶ ὁ παπὰς μεταφραστής του

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .             Φέτος ἑορτάζονται τὰ τετρακόσια χρόνια ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ μεγάλου Γάλλου συγγραφέα Μολιέρου (1622-1673). Ὁ πρῶτος ποὺ μετάφρασε στὰ ἑλληνικὰ ἔργο του καὶσυγκεκριμένα τὸν «Φιλάργυρο» ἦταν ὁ λόγιος παπὰς καὶ δάσκαλος τοῦ Γένους  Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος ὁ ἐξ Οἰκονόμων (1780-1857).
.             Ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος στὴν «Ἱστορία τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πνεύματος», ποὺἔγραψε, χαρακτηρίζει τὸν Μολιέρο «μεγαλοφυΐα» καί, σὲ σχῆμα ὑπερβολῆς, «ἐφάμιλλο τοῦ Ἀριστοφάνη». Μέσα ἀπὸ τὶς χαρακτηριζόμενες κωμωδίες του ὁ Μολιέρος ἀσκεῖ αὐστηρὴ κριτικὴστὰ κακῶς ἔχοντα τῆς κοινωνίας τῆς ἐποχῆς του καὶ κάθε ἐποχῆς καὶ κοινωνίας. Ὁ Κανελλόπουλος γράφει χαρακτηριστικὰ ὅτι ὁ Μολιέρος μὲ τὶς κωμωδίες του «μᾶς κάνει πιὸ πολὺ νὰ σκεπτόμαστε παρὰ νὰ γελᾶμε». Παρὰ τὸ ὅτι ὁρισμένοι, ὅπως οἱ Ρουσὼ καὶ Ντιντερό, ἄσκησαν ἀρνητικὴ κριτικὴστὸ ἔργο τοῦ Μολιέρου, ἡ ἐπιτυχία τοῦ ἔργου του ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ὅτι τὰ ἔργα του παίζονται ἀδιάκοπα ἀπὸ τὸν 17ο αἰώνα ἕως τὶς ἡμέρες μας.
.             Ὁ Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος ὁ ἐξ Οἰκονόμων ἦταν ἔγγαμος κληρικός, ποὺ εἶχε τιμηθεῖ μὲ τὸ ὀφίκιο τοῦ Οἰκονόμου καὶ εἶχε προσθέσει τὸ «ἐξ Οἰκονόμων», ἐπειδὴ καὶ ὁ πατέρας του εἶχε τὸ ὀφίκιο τοῦ Οἰκονόμου, ὅπως καὶ πολλὲς γενεὲς πίσω πρόγονοί του. Ἦταν ἰδιοφυής, μὲἰδιαίτερη ἱκανότητα στὴν πρόσληψη καὶ στὴ μετάδοση τῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ κλασσικῆς παιδείας. Εἶχε ἐπίσης ἱεραποστολικὸ ζῆλο, μὲ  ἐξαιρετικὴ ἱκανότητα στὴ ρητορικὴ καὶ στὸ κήρυγμα. Ἀκόμη διακρίθηκε στὴν ἀρίστη ἐκμάθηση ξένων γλωσσῶν, ἰδιαίτερα τῆς γαλλικῆς. Νέος στὴν ἡλικία μετέφρασε τὸ κλασσικὸ ἔργο τοῦ Φενελὸν «Οἱ περιπέτειες τοῦ Τηλεμάχου», ποὺ θεωρήθηκε ὅτι ἀσκοῦσε κριτικὴ στὸν τότε βασιλιὰ τῆς Γαλλίας.
.             Ὁ Οἰκονόμος ἐπέλεξε ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Μολιέρου νὰ μεταφράσει καὶ νὰ διασκευάσει πρὸς τὴν τότε ἑλληνικὴ πραγματικότητα τὸ ἔργο τοῦ «Ὁ φιλάργυρος». Μεταξὺ τῶν ἄλλων, τὸ ὄνομα τοῦ πρωταγωνιστῆ ἀπὸ «Harpagon» (ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ λέξη «ἅρπαγας») τὸ ἔκαμε «Ἑξηνταβελόνης», ἐξηγώντας ὅτι σημαίνει τὸν φιλάργυρο καὶ μικροπρεπῆ ἄνθρωπο, ποὺλογαριάζει στὰ πάντα τὸ συμφέρον του, «ὡς καὶ τὸ ψιλὸ βελώνι», κατὰ τὴν κοινὴ ἔκφραση. Σημειώνει ἀκόμη ὁ Οἰκονόμος ὅτι ἐπέλεξε τὸν «Φιλάργυρο», ὡς παράδειγμα πρὸς ἀποφυγή, γιατί αὐτὸς «οὔτε σύζυγος εὐτυχής, οὔτε πατὴρ ἀγαθός, οὔτε δεσπότης ἐπιεικής, οὔτε σύντροφος εἰρηνικός, οὔτε ἁπλὸς πολίτης τίμιος μπορεῖ ποτὲ νὰ γένη ὁ φιλάργυρος». Καὶ ἀπευθυνόμενος στοὺς Ἕλληνες τοὺς συμβουλεύει: «Φίλοι ὁμογενεῖς… ὅσοι μὲ ἀνάλογη τῆς δυνάμεώς σας χρηματικὴ δαπάνη δύνασθε κατὰ χρέος νὰ ὠφελεῖτε καὶ τοὺς οἰκείους σας καὶ τὴν πατρίδα, παρατηρήσατε, σᾶς παρακαλῶ! Ποία εἶναι ἡ ζωὴ καὶ τὰ τέλη τῶν φιλαργύρων, οἱ ὁποῖοι δὲν αἰσθάνονται τὴν ἐκ τῆς εὐποιίας ἡδονήν, διότι ὁμοιάζουν στὸ ἄψυχο καὶ κωφὸ μέταλλο, τὸ ὁποῖοἐξεύρουν νὰ θησαυρίσουν, ὄχι ὅμως καὶ νὰ μεταχειρισθοῦν…».
.             Ὁ λόγιος κληρικὸς Οἰκονόμος οὔτε ὀπαδὸς τοῦ γαλλικοῦ διαφωτισμοῦ ἦταν, οὔτε, φυσικά, ἄθεος. Κάποιοι τὸν ἐντάσσουν στὴν οὐσιαστικὰ ἀνύπαρκτη τότε αὐτὴν ὁμάδα. Εἶναι ἕναἀπὸ τὰ πολλὰ μυθεύματα, ποὺ προέκυψαν μετὰ τὴ δεκαετία τοῦ 1950. Σημειώνεται ὅτι  ἀντίθετη πρὸς τὴ στάση τοῦ Οἰκονόμου ἔναντι τοῦ Μολιέρου ἦταν ἡ αὐτὴ τοῦ Βατικανοῦ. Γράφει ὁ Παν. Κανελλόπουλος στὸ προαναφερθὲν σύγγραμμά του σχετικά: «Τὸ Βατικανὸ δίστασε νὰ δώσει τὴνἄδεια γιὰ θρησκευτικὸ ἐνταφιασμὸ τοῦ Μολιέρου. Ἔφθασε κι ὣς τὴν ἄρνηση. Μόνον ὕστερα ἀπὸπροσωπικὴ παρέμβαση τοῦ Λουδοβίκου τοῦ ΙΔ΄ – παρέμβαση ποὺ τὴν προκάλεσε ἡ χήρα τοῦ Μολιέρου πέφτοντας στὰ πόδια του– δέχθηκε τὸ Βατικανὸ νὰ γίνει, μὲ τοὺς θρησκευτικοὺς τύπους, ὁ ἐνταφιασμός, ἀλλὰ κρυφὰ τὴ νύχτα. Οἱ ἀληθινοὶ ἄνθρωποι τοῦ πνεύματος καὶ ὁ μικρὸς λαός, ποὺξέρει –σὲ ὁρισμένες στιγμὲς– νάναι συγκινητικὰ μέγας, περιστοίχισαν, μία νύχτα τοῦ 1673, τὸφέρετρο τοῦ Μολιέρου, ποὺ πέθανε πενηνταενὸς ἐτῶν…». Τί σχέση ἔχει ἡ συμπεριφορὰ τοῦὈρθοδόξου Χριστιανοῦ Οἰκονόμου, ποὺ ἐπαινεῖ τὸν Μολιέρο, μὲ αὐτὴ τοῦ Βατικανοῦ;
.             Σημειώνεται ἐξ ἄλλου ὅτι πρῶτος σχολίασε καὶ ἐξέδωσε, μὲ δική του δαπάνη, τὰἍπαντα τοῦ Ἀριστοφάνη ὁ λόγιος Ἀρχιμανδρίτης τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ σημαντικὸς διδάσκαλος τοῦ Γένους Νεόφυτος Δούκας (1760-1845). Γράφει τὸ 1845, στὴν «Εἰδοποίησή» του, ὁ«Ἐπίτροπος» τῆς ἔκδοσης Α. Κορομηλᾶς: «Τοῦ καλοῦ κἀγαθοῦ τούτου ἀνδρὸς (Σημ. γρ. ἐννοεῖ τὸν Δούκα) ἡ φιλάνθρωπος διάθεσις εἶναι νὰ διανεμηθῆ καὶ αὐτὸς κατὰ τὸν πάρα πόδας κατάλογον, εἴς τε τὸ Ἑλληνικὸν καὶ τὸ Ὀθωμανικὸν Κράτος καὶ ὅπου ἀλλοῦ διδάσκεται ἡ Ἑλληνικὴ φωνή». Στὸν «πάρα πόδας» κατάλογο γράφονται ὡς παραλῆπτες ὅλα τὰ σχολεῖα, οἱ βιβλιοθῆκες, οἱ καθηγητὲς καὶ οἱ δάσκαλοι τοῦ ἁπανταχοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ὁ Νεόφυτος Δούκας σχολίασε καὶ ἐξέδωσε ἐπίσης, πάντα μὲ δική του δαπάνη, Ὅμηρο, Αἰσχύλο, Σοφοκλῆ, Εὐριπίδη, Πίνδαρο καὶ ἄλλους.
.             Συμπέρασμα: Ἡ ἐνασχόληση τῶν Ὀρθοδόξων κληρικῶν Νεοφύτου Δούκα καὶΚωνσταντίνου Οἰκονόμου μὲ κοσμικοὺς συγγραφεῖς δὲν σημαίνει ὅτι ἦσαν ὀπαδοὶ τοῦΔιαφωτισμοῦ,  ὅπως τὸν ἐννοοῦν οἱ ἄθεοι ἀντιεκκλησιαστικοὶ κύκλοι τῶν ἡμερῶν μας.- 

Σχολιάστε

Η ΔΟΛΟΦΟΝΙΑ ΔΥΟ ΠΑΛΛΗΚΑΡΙΩΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἡ δολοφονία δύο παλληκαριῶν

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                   Ἀρχὲς Μαρτίου εἶναι θλιβερὲς ἐπέτειοι τῶν 65 ἐτῶν ἀπὸ τὶς ἐκτελέσεις – δολοφονίες καλύτερα- δύο ἔντιμων καὶ ἠθικῶν Κυπρίων παλληκαριῶν, ποὺ ἀγωνίστηκαν γιὰ τὴν ἐλευθερία τῆς Μεγαλονήσου καὶ τὴν ἕνωσή Της μὲ τὴν μητέρα Ἑλλάδα. Πρόκειται γιὰ τοὺς Γρηγόρη Αὐξεντίου καὶ Εὐαγόρα Παλληκαρίδη.
.                   Τὰ χαράματα τῆς 3ης Μαρτίου 1957 τὸ ἐπίλεκτο ἀγγλικὸ σύνταγμα τοῦ δούκα τοῦ Οὐέλινγκτον, κατόπιν προδοσίας, περικύκλωσε τὸ κρησφύγετο τοῦ ὑπαρχηγοῦ τῆς ΕΟΚΑ Γρηγόρη Αὐξεντίου, κάτω ἀπὸ τὴ Μονὴ Μαχαιρᾶ, ὅπου αὐτὸς βρισκόταν μὲ μία δράκα συναγωνιστῶν του.
.                   Οἱ ἐπιθέσεις τῶν Ἄγγλων κατακτητῶν διαδέχονταν ἡ μία τὴν ἄλλη, ἀλλὰ ἐπὶ δέκα ὧρες τοὺς κράτησε σὲ ἀπόσταση, αὐτοὺς μὲ τὰ σύγχρονα ὄπλα καὶ τὸν ἄφθονο ὁπλισμό. Βλέποντας ὅτι προχωρεῖ ἡ ὥρα καὶ ὁ Αὐξεντίου, μὲ ἕναν ἀκόμη ἀγωνιστή, ποὺ ἔμεινε μαζί του, ἀμυνόταν μὲ ἐπιτυχία, οἱ Ἄγγλοι κάλεσαν σὲ ἐνίσχυση ἑλικόπτερα,  … Ὅταν καὶ πάλι δὲν πέτυχαν νὰ τὸν ἐξουδετερώσουν, δὲν περίμεναν ἄλλο, πυρπόλησαν ἐκ τοῦ μακρόθεν τὸ κρησφύγετο μὲἐμπρηστικὲς ὕλες καὶ τὸν ἔκαψαν ζωντανό… Ἀντὶ νὰ περιμένουν νὰ τοῦ τελειώσουν τὰ πυρομαχικὰ καὶ νὰ τὸν συλλάβουν, βρῆκαν πιὸ πρακτικὸ νὰ τὸν κάψουν…
.                   Ὁ 18χρονος Εὐαγόρας Παλληκαρίδης συνελήφθη ἔχοντας στὰ χέρια του ὁπλοπολυβόλο, χωρὶς σφαιροθήκη καὶ σφαῖρες. Θεωρήθηκε «τρομοκράτης» ἐναντίον τῆς Βρετανικῆς Αὐτοκρατορίας καὶ καταδικάστηκε σὲ θάνατο δι’ ἀπαγχονισμοῦ. Ἡ ἐκτέλεση συνέβη τὶς πρῶτες μεταμεσονύχτιες ὧρες τῆς 14ης Μαρτίου 1957. Σημειώνεται ὅτι ὁ ἀπαγχονισμὸς θεωρεῖτο ἐξευτελιστικὸς τρόπος θανάτου καὶ στὴν Ἀγγλία ἐπιβαλλόταν σὲ ἄτομα ταπεινῆς καταγωγῆς, ἢ σὲ ὅσους εἶχαν καταδικαστεῖ γιὰ εἰδεχθῆ ἐγκλήματα…
.                   Ὅλος ὁ κόσμος ξεσηκώθηκε τότε γιὰ τὴ σωτηρία τοῦ Εὐαγόρα ἀπὸ τὴνἐκτέλεση. Ὁ Ἄγγλος καθηγητὴς τῆς ἱστορίας Ρόμπερτ Χόλλαντ στὸ βιβλίο του «Ἡ Βρετανία καὶ ὁΚυπριακὸς Ἀγώνας» (Ἔκδ. «Ποταμὸς») ἔγραψε ὅτι δύο γνωστοὶ Ἀμερικανοὶ Δημοκρατικοί, ὁ γερουσιαστὴς  Τζάβιτς καὶ ὁ βουλευτὴς Φοῦλτον ἔφεραν τὸ ζήτημα τοῦ Παλληκαρίδη στὰ δύο κοινοβουλευτικὰ Σώματα καὶ ἔκαμαν ζημιὰ στὴν εἰκόνα τῆς Μεγάλης Βρετανίας καὶ ὄχι μόνο στὶς ΗΠΑ. Μάλιστα ὁ Φοῦλτον ἐξέθεσε τὸν αἱμοσταγῆ κυβερνήτη τῆς Κύπρου, λέγοντας ὅτι τὸν πῆρε στὸ τηλέφωνο νὰ τοῦ ζητήσει νὰ δείξει ἐπιείκεια στὸν νέο καὶ ὅτι ἐκεῖνος τοῦ ἀπάντησε «μὴν ἐπιτρέψετε σὲ κανενὸς εἴδους συναισθηματισμὸ νὰ εἰσέλθει σὲ τέτοιες καταστάσεις…».
.                   Ὁ Χάρντινγκ τὸ 1955 ἀνέλαβε κυβερνήτης τῆς Κύπρου, μὲ σκοπὸ νὰ καταστείλει μὲ κάθε μέσο τὸν ἀγώνα τῆς ΕΟΚΑ. Ἕως καὶ στρατόπεδα συγκέντρωσης κατασκεύασε… Τὸ περιοδικὸ «The TIME magazine» ἔγραψε στὶς 4 Νοεμβρίου 1957 ὅτι γιὰ νὰ καταστείλει τὸν ἀπελευθερωτικὸ ἀγώνα τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου ὑπῆρξε «ἀδίστακτος καὶ ἀλύπητος». Ἡ Βρετανικὴ κυβέρνηση τὸν τοποθέτησε στὴν Κύπρο, μετὰ τὴν «ἐπιτυχία» του νὰ πνίξει τὴνἐξέγερση τῶν Μάου Μάου στὴν Κένυα… Λόγῶ τῆς ζημίας, ποὺ ἔγινε στὴν εἰκόνα τῆς Μεγάλης Βρετανίας ἀπὸ τὴν ἀπανθρωπιά του, ὁ  Χάρντινγκ, στὸ τέλος τοῦ 1957, ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὴν Κύπρο. Ὅμως ἡ Βρετανία τὸν ἄμειψε γιὰ τὶς «ὑπηρεσίες» του, δίνοντάς του τὸν τίτλο τοῦβαρόνου…-

, ,

Σχολιάστε