Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Γ. Παπαθανασόπουλος

AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ-2 Ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεάλ πολιτίκ» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος
Ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεὰλ πολιτὶκ»
Μέρος Β´

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ: YΠΟΝΟΜΕΥΤΗΣ ἢ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

.                       Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος ἦταν ὁ πολιτικὸς ποὺ εἰσήγαγε στὴν Ἑλλάδα τὴν «ρεὰλ πολιτίκ», ὅπως τὴν δίδαξε ὁ Μακιαβέλι. Πρόκειται γιὰ τὴν πολιτικὴ ποὺ στηρίζεται στὸν κυνισμὸ καὶ στὸν ἀμοραλισμὸ  γιὰ τὴν ἀντιμετώπιση ἀνθρώπων, θεσμῶν καὶ κρατῶν.  Ὅποιος τὴνἐφαρμόζει, εἶναι ἀδίστακτος μπρὸς στὴν πραγματοποίηση τῶν σχεδίων του. Ἡ «ρεὰλ πολιτὶκ» ἀποτελεῖ κανόνα στὴν κρατικὲς καὶ διεθνεῖς σχέσεις καὶ ἐφαρμόζεται πάντοτε καὶ παγκοσμίως. Τὸ ἰδεολογικὸ ρεῦμα τοῦ «πολιτικοῦ ρεαλισμοῦ» περιλαμβάνει τὸν συμβιβασμὸ ἔναντι τοῦ θεωρούμενου ἰσχυροτέρου ἐχθροῦ καὶ τὴν ὑποταγὴ στὴ θεωρούμενη προστάτιδα δύναμη.
.                        Ὁ Μαυροκορδάτος ἐνῶ βρισκόταν στὴν Πίζα τῆς Ἰταλίας, μυεῖται στὴν ΦιλικὴἙταιρεία ἀπὸ τὸν Τσακάλωφ, ὁ ὁποῖος «παρέλαβε Μέλος τῆς Ἀρχῆς τὸν Ἀλέξ. Μαυροκορδάτο. Εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ἐπρότεινεν ὁ Μαυροκορδάτος γενικὴν μεταρρύθμισιν τῆς Ἑταιρείας, ἀλλὰδὲν ἐστάθη δεκτὴ ἡ πρότασίς του». Αὐτὰ γράφονται μόνον ἀπὸ τὸν Φιλήμονα στὸ «Δοκίμιον Ἱστορικὸν περὶ τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας» (Ἐν Ναυπλίᾳ, ἐκ τῆς τυπογραφίας Θ. Κονταξῆ καὶ Ν. Λουλάκη, 1834, σελ. 260, σημ. α). Οὐδεὶς ἄλλος ἐπαληθεύει τὸ γεγονός, οὔτε εἶχε τὴ δυνατότητα μόνος ὁ Τσακάλωφ νὰ διορίσει μέλος τῆς Ἀρχῆς ὁποιονδήποτε, χωρὶς τὴν ἔγκριση τοῦ Ἀλεξ.Ὑψηλάντη καὶ τῶν ἄλλων μελῶν τῆς Ἀρχῆς. Ἀντιθέτως ὁ Ξάνθος στὰ ἀπομνημονεύματά του ἀναφέρει τὸν Μαυροκορδάτο ὡς «ἁπλὸ μέλος τῆς Ἐταιρίας» («Ἀπομνημονεύματα τῆς ΦιλικῆςἘταιρίας», ὑπὸ Ἐμμ. Ξάνθου, Ἀθῆναι, ἐκ τοῦ Τυπογρ. Α. Γκαρπόλα, Ἔκδ. «Καθημερινῆς», σελ. 47).
.                       Μὲ τὴν ἔκρηξη τῆς Ἐπαναστάσεως ἀποφασίζει νὰ ἔλθει στὴν Ἑλλάδα, γιὰ νὰ ἀναλάβει τὴν ἐξουσία. Μάλιστα μοίρασε καὶ τὶς θέσεις: Ὁ θεῖος του Ἰωάννης Καρατζᾶς ἡγεμόνας, ὁ ἴδιος πρωθυπουργὸς καὶ ἀρχηγὸς τῆς Ἐκκλησίας ὁ Οὐγγροβλαχίας Ἰγνάτιος. Ἔλαβε χρήματα ἀπὸτὸν θεῖο του καὶ μὲ πολεμοφόδια ἀπὸ συνεισφορὲς ὁμογενῶν ἔφτασε στὴν Πάτρα στὶς 21 Ἰουλίου 1821,  συνοδευόμενος ἀπὸ τὸν γιὸ τοῦ Ἰωάννη Καρατζᾶ Κωνσταντῖνο καὶ ἄλλους ἐνθουσιώδειςἝλληνες, ποὺ θέλησαν νὰ πάρουν μέρος στὴν Ἐπανάσταση. Ἦταν ἐπίσης ἐφοδιασμένος μὲσυστατικὴ ἐπιστολὴ τοῦ διαμένοντος στὴν Πίζα Ἰγνατίου, πρὸς τὸν Παλαιῶν Πατρῶν Γερμανό. (Βλ. σχ. Νικολάου Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Τόμο Α΄, Ἀθῆναι – 1972, σελ. 223).
.                       Στὴν Ἑλλάδα ἦλθε τότε γιὰ πρώτη φορά. Στὴν ἀρχὴ ἐπέβαλε νὰ τὸν ὀνομάζουν «πρίγκιπα», γιὰ νὰ δείχνει τὴν ὑπεροχή του καὶ μετὰ προσπάθησε νὰ καταστεῖ ὁ ἡγέτης στὴν Πελοπόννησο. Ἀπέτυχε, λόγῳ τῆς ἀναμφισβήτητης ἡγεσίας τοῦ Δημ. Ὑψηλάντη καὶ τῆς δημοτικότητας τοῦ Θεοδ. Κολοκοτρώνη. Ὁ Κολοκοτρώνης «δὲν ἄργησε νὰ κατανοήση τὸν ὑποκριτικὸ καὶ σατανικὸ χαρακτήρα τοῦ Μαυροκορδάτου καὶ δὲν ἔδειχνε κανένα σεβασμὸ στὴβελάδα ποὺ φοροῦσε ὁ νεοφερμένος αὐτὸς ψευτοπρίγκιπας, ἐνῶ ὁ Δημ. Ὑψηλάντης ξεγελάστηκε ἀπὸ τὰ ὑποκριτικά του φερσίματα» (Χρήστου Α. Στασινόπουλου, «Λεξικὸ τῆς ἙλληνικῆςἘπανάστασης τοῦ 1821», Ἔκδ. Δεδεμάδη,  Γ΄ Τόμος, σελ. 302).
.                       Μετὰ τὴν ἀποτυχία νὰ καταστεῖ ὁ ἡγέτης τῆς Πελοποννήσου  ἐφάρμοσε τὸἐναλλακτικό του σχέδιο. Μετέβη στὴ Δυτικὴ Στερεὰ Ἑλλάδα, ὅπου ὑπῆρχε κενὸ ἐξουσίας καὶεὔκολα ἐκεῖ ἔγινε ὁ ἡγέτης της. Ἐνδεικτικὴ τῆς ἀποδοχῆς τῆς τακτικῆς τοῦ Μακιαβέλι ἦταν πὼς κατὰ  τὴν Α΄ Ἐθνικὴ Συνέλευση τῆς Ἐπιδαύρου καὶ ἐνῶ οἱ Ὑψηλάντης καὶ ὁ Κολοκοτρώνης ἀπουσίαζαν πολεμώντας τοὺς Τούρκους στὸν Ἀκροκόρινθο, ὁ Μαυροκορδάτος βρῆκε τὴν εὐκαιρία καὶ πέτυχε νὰ ἐκλεγεῖ πρόεδρος τοῦ Ἐκτελεστικοῦ (κυβέρνησης) ὅλης τῆς ἘπαναστατημένηςἙλλάδας καὶ ἔτσι παραμέρισε τὸν Ὑψηλάντη.  Στὴ Δεύτερη Ἐθνικὴ Συνέλευση τοῦ Ἄστρους εἶχε σχηματίσει ὁμάδα, ποὺ τὸν ἀποθέωνε, ὡς «τὸν ἄλλο Οὐασιγκτώνα» (Αὐτ. Χρ. Στασινόπουλου, σελ. 303).
.                       Παρὰ τὴ μεθόδευσή του ἀποτυγχάνει νὰ ἐκλεγεῖ πάλι Πρόεδρος τοῦ Ἐκτελεστικοῦκαὶ τὰ πράγματα γίνονται χειρότερα γι’ αὐτόν, ὅταν ὁ Κολοκοτρώνης ἐκλέγεται ἀντιπρόεδρός του. Τότε μετακινεῖται στὴν προεδρία τοῦ Βουλευτικοῦ Σώματος… Ὁ Κολοκοτρώνης  τὸν καλεῖ στὸσπίτι του. Ἐκεῖ ὑπῆρξε ὁ ἑξῆς διάλογος, ὅπως καταγράφεται ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Κολοκοτρώνη: «Εἶπα στὸν Μαυροκορδάτο, διατὶ νὰ κάμης αὐτό; αὐτὸς ἀρχήνησε νὰ μοῦ ἀπολογιέται μὲ τὰ γέλια τὰσυνηθισμένα, καὶ μοῦ λέγει ὅτι εἶναι συμφερώτερον διὰ τὸ ἔθνος  τὸ Βουλευτικὸ παρὰ τὸ Ἐκτελεστικό…. Σοῦ λέγω τοῦτο κύριε Μαυροκορδᾶτε, ὅτι ἐσυναναστράφημεν σαράντα ἡμέρας εἰς τὸ Ἐκτελεστικό, καὶ σοῦ λέγω μὴ καθίσης Πρόεδρος, διότι ἔρχομαι καὶ σὲ διώχνω μὲ τὰ λεμόνια, μὲτὴ βελάδα ποὺ ἦλθες – καὶ ἐβγῆκα εἰς σουλάτσο. Ὁ Κυρ Ἀναγνώστης, ποὺ ἦταν παρὼν καὶ ποὺ ἔμεινε πίσω, τοῦ εἶπε: ἔντεσα ἐγὼ καὶ ἐγλύτωσες, εἰμὴ θὰ σὲ σκότωνε – καὶ ἔριξε τὸ φαρμάκι του καὶ αὐτός. Τὴν ἴδια νύκτα ἐπῆρε τὰ πλυμένα του ὁ Μαυροκορδάτος καὶ πέρασε στὸ Κρανίδι καὶ ἔπειτα εἰς τὴν Ὕδραν» (Θεοδώρου Κων. Κολοκοτρώνη «Διήγησις Συμβάντων τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς ἀπὸ τὰ 1770 ἕως τὰ 1836», Ἀθήνησιν, Τύποις Φιλαδελφέως, 1846, σελ. 136-137). Στὴν Ὕδρα ἀντάμωσε τοὺς Κουντουριώτηδες καὶ τοὺς ἔπεισε νὰ ξεκινήσουν τὸν ἐμφύλιο, γιὰ νὰἐξουδετερωθοῦν οἱ ἀντίπαλοί του, ποὺ τοὺς ἔπεισε ὅτι εἶναι καὶ ἀντίπαλοί τους…
.                       Μὲ τὸ ἀγγλικὸ δάνειο, ποὺ πῆρε τὸ Ἐκτελεστικὸ τῶν Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου, πλήρωνε τοὺς μισοὺς Ἕλληνες νὰ πολεμᾶνε τοὺς ἄλλους μισούς… (Χρ. Στασινόπουλου, τόμος 3, σελ. 304). Στὸ σχέδιό του αὐτὸ  ἐπιχείρησε νὰ ἐξοντώσει ὅσους θεωροῦσε ἐχθρούς του, ἐπειδὴ τὸν ἀντιμετώπιζαν ὡς ἴσο πρὸς ἴσους. Μὲ τὶς ἐνέργειές του καταδίωξε ὡς προδότη τὸν Καραϊσκάκη.  Γράφει ὁ Δημήτριος Αἰνιάν: «Ὁ Μαυροκορδάτος καὶ ἡ παρ’ αὐτοῦδιορισθεῖσα ἐπιτροπὴ ὁμοῦ μὲ ἄλλους τινὰς τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ στρατιωτικοῦ διεκήρυξαν προδότην τὸν Καραϊσκάκην, τοῦ ἀφήρεσαν τὸν βαθμὸν καὶ τὸν διέταξαν νὰ ἀναχωρήση ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα» («Ἅπαντα – Ἀπομνημονεύματα Καραϊσκάκη καὶ ἄλλων ἀγωνιστῶν», Ἔκδ. Ἄτλας,Ἀθήνα, 1962, σελ. 172).
.                        Ἐπίσης συνήργησε στὴ δολοφονία τοῦ Ὀδυσσέα Ἀνδρούτσου, ἂν καὶ περισσότερο φάνηκε ὡς ἠθικὸς αὐτουργὸς ὁ Κωλέττης. Ἐνδεικτικό τῆς συμμετοχῆς τῶν Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου στὴν ἐκτέλεση τοῦ Ἀνδρούτσου εἶναι τὸ πῶς χειρίστηκε τὸ θέμα δημοσιογραφικὰἡ ἐφημερίδα «Ὁ Φίλος του Νόμου», ποὺ ἦταν τὸ προσωπικὸ ὄργανό τους καὶ ἔλαβε ἀπὸ αὐτοὺς τὸχρίσμα τῆς ἐπίσημης «Ἐφημερίδος τῆς Διοικήσεως». Στὶς 17 Ἀπριλίου 1825 τὸν κατηγόρησε ὡς «προδότη» καὶ δικαιολόγησε τὴν σύλληψή του ἀπὸ τὸ πρώην πρωτοπαλίκαρό του, τὸν Γκούρα…
.                       Ὁ Μαυροκορδάτος ἐπίσης πρωτοστάτησε στὴ φυλάκιση τοῦ Κολοκοτρώνη στὴνὝδρα, ἐξώθησε τὸν Μιαούλη νὰ κάψει τὸν ἑλληνικὸ στόλο, ἦταν μεταξὺ ἐκείνων ποὺ συνέβαλαν στὴ δολοφονία τοῦ Κυβερνήτη Καποδίστρια. Γράφει σχετικὰ ὁ Ἀλέξανδρος Ι. Δεσποτόπουλος ὅτι τῆς ἀντιπολίτευσης κατὰ τοῦ Καποδίστρια  «ἡγοῦντο οἱ πρόκριτοι τῆς Ὕδρας καὶ μετ’ αὐτῶν ὡς σύμβουλος ὁ Μαυροκορδάτος». Καὶ πάρα κάτω: «Ἐπὶ πλέον ὁ ἐν Ἑλλάδι Ἀντιπρέσβυς τῆς Γαλλίας ἤρχισε νὰ ἐνθαρρύνη ἐντονώτερον, ὅπως καὶ ὁ Ἀντιπρέσβυς τῆς Ἀγγλίας, τοὺς πολιτικοὺςἀντιπάλους τοῦ Κυβερνήτου (Σημ.γρ.: Ἕνας ἦταν ὁ Μαυροκορδάτος) πρὸς ἐνεργωτέραν δράσιν ἐναντίον αὐτοῦ». (Ἀλεξ. Δεσποτόπουλου «Ὁ κυβερνήτης Καποδίστριας καὶ ἡ ἀπελευθέρωσις τῆςἙλλάδος» ΜΙΕΤ, σελ. 255).-

, , ,

Σχολιάστε

AΛΕΞΑΝΔΡΟΣ ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ: YΠΟΝΟΜΕΥΤΗΣ ἢ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος:
Ὑπονομευτὴς ἢ εὐεργέτης τῆς Ἑλλάδος;
Μέρος Α΄

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                 Ὁ Ἀλέξανδρος Μαυροκορδάτος (1791-1865)  δέσποσε γιὰ δεκαετίες στὴν πολιτικὴ ζωὴτῆς Ἑλλάδος, κατὰ καὶ μετὰ τὴν Ἐπανάσταση. Θέλησε νὰ διακριθεῖ καὶ στὰ στρατιωτικά, ἀλλὰ ἐκεῖ ἀπέτυχε παταγωδῶς. Μήπως πέτυχε στὰ πολιτικά; Ἐκεῖ ὑπάρχουν ἀντιγνωμίες, ὄχι ὡς πρὸς τὶς ἱκανότητές του, αὐτὲς τὶς ἀναγνωρίζουν καὶ αὐτοὶ ποὺ τὸν κατακρίνουν, ἀλλὰ ὡς πρὸς τὸν χαρακτήρα του, ποὺ κατὰ τοὺς δεύτερους προκάλεσε μεγάλες συμφορὲς κατὰ τὴν Ἐπανάσταση καὶ στὸ ἐλεύθερο Ἑλληνικὸ κράτος. Οἱ ἀντιγνωμίες ἀρχίζουν μὲ τὴν ἔλευσή του στὴν Ἑλλάδα καὶσυνεχίζονται ἕως καὶ σήμερα…
 .                 Ὁ Μαυροκορδάτος γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ φοίτησε στὴ Μεγάλη τοῦ Γένους Σχολή. Στὴ συνέχεια μετέβη στὴ Γενεύη, ὅπου παρέμεινε ἐπὶ ἑξάμηνο καί, ὅπως ὁ ἴδιοςἔλεγε, παρακολούθησε μαθήματα ὀχυρωματικῆς, τὰ ὁποῖα χρησιμοποίησε διὰ τὴν ὀχύρωση τοῦΜεσολογγίου. Ὁ ἴδιος ἐπίσης ἔλεγε ὅτι στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Πίζας ἔλαβε μαθήματα ἰατρικῆς. Πρίγκιπας αὐτοχρίστηκε, λόγῳ τοῦ φθόνου πρὸς τοὺς Ὑψηλάντες, καὶ τὸν τίτλο ἀναγνώρισε ἡπροσωρινὴ κυβέρνηση, χωρὶς νὰ ἔχει αὐτὸ τὸ δικαίωμα.
Γράφει σχετικὰ ὁ Νίκ. Σπηλιάδης: «Ἀλλὰ καθὼς ἐψηφίσθη ἀπὸ τὴν Γερουσίαν τῆς δυτικῆςἙλλάδος… οὕτως ἐψηφίσθη καὶ τώρα ἀπὸ τὴν βουλὴν καὶ ἐπεκυρώθη ἀπὸ τὸ Νομοτελεστικὸν πρίγκιψ, ἐνῶ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔλαβε ἀπὸ τὸ ἔθνος τὸ δικαίωμά του νὰ ψηφίζη πρίγκιπας. Ἐψηφίσθη δὲ διότι αὐτὸς ὁ ἴδιος ἠθέλησε… Ἀλλὰ ὅστις εἶναι γεννημένος γιὰ τὰ μεγάλα, δὲν ἔχει ἀνάγκην ἀπὸ ματαίους τίτλους… Ὅσοι ἦλθον εἰς τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀγωνισθῶσι διὰ τὴν ἐλευθερίαν, δὲν ἦτο δίκαιον νὰ παρεισάγωσιν αὐτοὶ πρῶτοι τὴν ἀνισότητα μεταξὺ τῶν πολιτῶν μὲ τοὺς τίτλους, ἂν ἦλθον τῷ ὄντι διὰ τὴν ἐλευθερίαν» («Ἀπομνημονεύματα (1821-1843)»,  Ἔκδ. Χ.Ν. Φιλαδελφέως, Ἀθήνησιν, 1851, Τόμ. Α. σελ. 223 καὶ 356).
.                 Τὸ ὅτι ὁ ἐγωισμὸς τυφλώνει τοὺς ἱκανοὺς ἀνθρώπους καὶ κάνουν χοντρὰ σφάλματα, φάνηκε στὶς στρατιωτικὲς ἐπιχειρήσεις, στὶς ὁποῖες ἐπιδίωξε νὰ ἡγηθεῖ καὶ ἡγήθηκε μὲ τραγικὲς συνέπειες γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ στὸν ἐμφύλιο, τοῦ ὁποίου ὑπῆρξε ἕνας τῶν βασικῶν ὑπαιτίων. Ἡπρώτη του μεγάλη ἧττα ἦταν στὸ Πέτα (4/7/1822). Ἡ πιὸ ἐπώδυνη  ἦταν στὸ Νεοκάστρο – Σφακτηρία (25/4/1825). Ὁ ἀμερικανὸς φιλέλληνας Σάμουελ Χάου, ἔνθερμος ὑποστηρικτὴς τοῦ Μαυροκορδάτου, στὸ «Ἡμερολόγιο ἀπὸ τὸν Ἀγώνα 1825-1829»  (Εἰσαγωγὴ μὲ παρουσίαση ἀνεκδότων ἀποσπασμάτων Ὀδυσσέα Δημητρακόπουλου, Ἔκδ. Βιβλιοπωλείου Νότη Καραβία, Ἀθήνα, 1971, σελ. 35) γράφει γι’ αὐτήν:
.                 «Σήμερον ἀντελήφθην τὸ πνεῦμα δυσαρεσκείας, τὸ ὁποῖον ἐπροφήτευσα ὅτι θ’ ἀνεπτύσσετο, ἐὰν ὁ Μαυροκορδάτος ἀπετύγχανε κατὰ τοῦ ἐχθροῦ τοῦ Νεοκάστρου. Διῆλθον ἐντεῦθεν τρεῖς χιλιάδες στρατιωτῶν ἐν ἀταξίᾳ καὶ συγχύσει, μεμφόμενοι ἀπεριφράστως τὴν κυβέρνησιν (Σήμ. γρ. Κουντουριώτου – Μαυροκορδάτου) καὶ ἀπαιτοῦντες τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Κολοκοτρώνη (Σημ. γρ.: Τὸν κρατοῦσαν φυλακισμένο στὴν Ὕδρα), διὰ νὰ ἀναλάβη τὴν διοίκησιν καὶ τὰς κατὰ τοῦ ἐχθροῦ ἐπιχειρήσεις. Φοβοῦμαι ὅτι ὁ Μαυροκορδάτος εἶνε χαμένος ἄνθρωπος, καίτοι εἰς τὸν πρόεδρον (Σημ. γρ.: Γ. Κουντουριώτη) ἔχει τὸν σταθερώτερον τῶν φίλων καὶ νοῦν γόνιμον εἰς σχέδια».
.                 Τὸ προσωπικὸ δημοσιογραφικὸ ὄργανο τοῦ Κουντουριώτη «Ὁ φίλος τοῦ Νόμου», μὲ δυσκολία ἀποκρύπτει τὰ στρατηγικὰ λάθη τῶν Κουντουριώτη καὶ Μαυροκορδάτου στὴν ἧττα τοῦ Νεοκάστρου. Γράφει: «Ἐχάσαμεν φρούριον, τὸ ὁποῖον ἐκυριεύσαμεν μὲ ἱκανοὺς ἱδρῶτας καὶ αἱματοχυσίαν ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς, φρούριον, τοῦ ὁποίου ἡ τοποθεσία καὶ ὁ ὑπ’ αὐτὸ ἐξαίρετος λιμὴν εἶναι προτερήματα ἀνεκτίμητα διὰ τοὺς κρατοῦντας, ὅταν ἐξεύρωσι νὰ ὠφελῶνται. Ἀλλὰ φεῦ! Ἡμεῖς ἀκόμη δὲν ἠσθάνθημεν, ὁποῖον ἐχθρὸν ἀφήσαμεν νὰ ἔμβη εἰς τὰς θύρας μας. Τὸν ἐθεωρήσαμεν ἀπ’ ἀρχῆς μὲ ἀνόητον καταφρόνησιν καὶ ἐτιμωρήθημεν πολλὰ βαρέως….».
.                 Ἡ ἴδια ἐφημερίδα ἀναφέρεται διπλωματικὰ στὴν ἀπελευθέρωση τοῦ Κολοκοτρώνη ἀπὸτὴν φυλακή του στὴν Ὕδρα, γιὰ νὰ ἡγηθεῖ τῶν Ἑλλήνων κατὰ τοῦ Ἰμπραήμ: «Ἡ σεβ. Διοίκησις (Σημ.  Κουντουριώτη – Μαυροκορδάτου) βλέπουσα τὴν δεινὴν τῶν πραγμάτων κατάστασιν καὶ τὴνἐπείγουσαν ἀνάγκην του νὰ κινηθῶσιν αἱ δυνάμεις τοῦ ἔθνους μὲ τὴν πρέπουσαν ἐνέργειαν καὶδραστικότητα, ἔκρινεν ἀναγκαῖον, διὰ νὰ μὴν ἀφήση παντελῶς ἀφορμὰς μεμψιμοιρίας εἰς τοὺς λαοὺς τῆς ἐνταῦθα φυλάξεως (sic) τῶν στρατιωτικῶν καὶ πολιτικῶν ἀρχηγῶν Πελοποννησίων, νὰτοὺς ἀνακαλέση εἰς τὸ στάδιον τῶν ἀγώνων. Ὅθεν τὴν 16ην τοῦ παρόντος (Σημ.: Μαΐου 1825) μετακληθέντες (sic) ἀνεχώρησαν διὰ Ναύπλιον» («Ὁ Τύπος στὸν Ἀγώνα», Ἔκδ. Ἑρμῆς, Ἀθήνα, 1971, Τόμ. Γ΄ σελ. 100-101) Μετὰ τὴν τραγικὴ ἧττα στὸ Πέτα ὁ Μαυροκορδάτος πῆγε στὸπολιορκούμενο Μεσολόγγι, παίρνοντας τὰ εὔσημα τοῦ Νικολάου Σπηλιάδη, ὁ ὁποῖος σὲ πολλὰἄλλα τὸν ἐπέκρινε: «Ὁ Μαυροκορδάτος τουλάχιστον ἔσωσε τὸ Μεσολόγγι διὰ τῆς γενναίας ἀποφάσεως καὶ ἐπιμονῆς νὰ κλεισθῆ εἰς αὐτὸ καὶ διὰ τῆς ἐπιτηδειότητός του νὰ κερδίση χρόνον διαπραγματευόμενος μὲ τοὺς Τούρκους, ἄχρις ὅτου ἔφθασαν εἰς βοήθειάν του οἱ Πελοπονννήσιοι καὶ τὸ Μισολόγγι… θὰ κινήσει εἰς τὸ μετὰ ταῦτα τὸν θαυμασμὸν καὶ τὴν συμπάθειαν ὅλου τοῦ κόσμου καὶ θὰ ὀνομασθῆ ἡρωικὸ Μισολόγγι». (Ὅ.π. σελ. 486).
.                 Τὸ ὅτι ὁ Μαυροκορδάτος σχεδίασε καὶ ὀργάνωσε τὴν ὀχύρωση τοῦ Μεσολογγίου εἶναι μία θεωρία ποὺ προώθησε ὁ γαμβρὸς τοῦ ἱστορικὸς καὶ πολιτικὸς Σπ. Τρικούπης, ἀλλὰἀμφισβητεῖται μὲ ἰσχυρὰ στοιχεῖα. Ὅταν ὁ Μεσολογγίτης ἥρωας Ραζηκότσικας ἀνέλαβε τὴνἀρχηγία τῶν «ντόπιων ἁρμάτων», πρῶτο μέλημα εἶχε τὴν ὀχύρωση τῆς πόλης…. Ἔτσι ἀπὸ 1ης Ἰουνίου μέχρι 1ης Αὐγούστου 1821 ὁλοκληρώθηκαν οἱ πρῶτες ὀχυρωματικὲς ἐργασίες ὑπὸ τὴνἀποκλειστική του φροντίδα. Ὁλοκληρώθηκαν μὲ δαπάνες τοῦ ἰδίου καὶ ἐράνου μεταξὺ τῶν κατοίκων, οἱ ὁποῖοι προσέφεραν καὶ προσωπικὴ ἐθελοντικὴ ἐργασία. Στὰ συγγράμματα τῶν Κων. Στασινοπούλου, Ι. Ραζῆ καὶ Στέφ. Τσίντζου διασώζονται οἱ ἰδιόγραφοι λογαριασμοὶ τοῦΡαζηκότσικα, ποὺ ἀφοροῦν τὶς ὀχυρωματικὲς ἐργασίες. Ἀλλὰ καὶ ἀργότερα, τὸ μεγάλο μέρος τοῦλεγόμενου «Ἑπτάγωνου Ὀχυρώματος» κατασκευάστηκε μὲ σχέδιο καὶ ἐπίβλεψη τοῦ Χιώτη ὀχυρωματοποιοῦ Μιχαὴλ Κοκκίνη, ποὺ σκοτώθηκε κατὰ τὴν Ἔξοδο. Ὁ ἴδιος στὴν ἀπὸ 14 Μαΐου 1823 ἀναφορά του πρὸς τὸν Μαυροκορδάτο γράφει: «Ἀνήκει ἔπαινος πρὸς ὅσους ἐργάσθηκαν –μὲ τὴν βοήθεια τῆς θείας Προνοίας– γιὰ τὸ ἔργο τοῦτο, ὄχι μόνο τοὺς σκάπτας, κτίστας, ἐπιστάτας, ἀλλὰ καὶ τὸν γενναῖον, ἀνδρεῖον καὶ φιλόπατριν λαὸν τοῦ Μεσολογγίου». Στὴν ἴδια ἀναφορὰπαρακαλεῖ νὰ τοῦ δοθοῦν τὰ ἀναγκαῖα μέσα γιὰ τὴ σύντομη ὁλοκλήρωση τοῦ ὀχυρωματικοῦἔργου. (Σπ. Κανίνια «Ἐλευθερία»,  Ἀθήνα, 1997, σελ. XVII).
.                 Ὁ Μαυροκορδάτος ἦρθε στὴν Ἑλλάδα πιστεύοντας ὅτι θὰ  τὴν κυβερνήσει, «γιὰ τὸ καλό Της». Ἡ πίστη του διαψεύσθηκε ἀπὸ τὰ πράγματα. Ὁ Θωμᾶς Γόρδων, θαυμαστὴς τοῦ Μαυροκορδάτου, ὅπως οἱ περισσότεροι φιλέλληνες, γράφει: «Καταγόμενος ἀπὸ τὴν ἀρχαιοτέραν τῶν εὐγενῶν φαναριωτικῶν οἰκογενειῶν,… διακρινόμενος… ἐπὶ ἱκανότητι, λεπτότητι τρόπων καὶπολλῇ μαθήσει, εὐάρεστος τὸ ἐξωτερικὸν καὶ ὁμιλῶν μετ’ ἄκρας εὐχερείας πολλὰς γλώσσας… Φιλόδοξος, φίλαρχος καὶ συνειδὼς τὴν ὑπεροχὴν τοῦ ἐπὶ τῶν μάλιστα πεφωτισμένων συμπατριωτῶν του, δὲν ἔχασε καιρὸν νὰ σπεύσῃ εἰς ἓν στάδιον ὅπου εὐλόγως ἠδύνατο νὰ ἐλπίσῃ ὅτι θὰ ὑπερέβαλλεν ὅλους τοὺς συναγωνιστάς του…». (Θωμᾶ Γόρδωνος «Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», ΜΙΕΤ, Τομ. Α΄, σελ. 336).- 

, , ,

Σχολιάστε

ΣΕ ΕΠΙΚΙΝΔΥΝΗ ΑΤΡΑΠΟ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Σὲ ἐπικίνδυνη ἀτραπὸ ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                  Ἡ μὲ Συνοδικὴ Ἐγκύκλιο κατάργηση τοῦ Ἀναστάσιμου Ὄρθρου ἀπὸ τὸν φετινὸἑορτασμὸ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ σοβαρότατο ἐκκλησιολογικὸ ἀτόπημα. Συνέβη τὸ ἀδιανόητο γιὰ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, νὰ ὑπάρξει προφανὴς περιφρόνηση τῆς Παράδοσής Της. Πρόκειται γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ σοβαρότερα ὀλισθήματα στὴν 150ετῆ ἱστορία τῆς Αὐτοκέφαλης Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, προκαλεῖ προηγούμενο ὠμῶν καὶ αὐθαίρετων ἐπεμβάσεων στὴ Λατρεία καὶ Τὴν ὁδηγεῖ σὲ ἐπικίνδυνη ἀτραπό.
.                  Ἡ ἐν ὀνόματι τῆς πανδημίας  ἀπόφαση τῆς Διαρκοῦς Ἱερᾶς Συνόδου (ΔΙΣ) προκάλεσε σοβαρὴ ἀναστάτωση στὸ πλήρωμα τῆς Ἐκκλησίας. Πρῶτα χωρὶς οὐσιαστικὸ λόγο ἄλλαξε τὶς ὧρες τῆς παννυχίδας, τῆς τελετῆς τῆς Ἀναστάσεως καὶ τῆς Θείας Λειτουργίας ἀπὸ τὶς 11 μ.μ., 12 μεσονύκτιο καὶ 1η πρωινὴ στὶς 8 μ.μ., 9 μ.μ. καὶ 9.15 μ.μ. ἀντίστοιχα! Πέραν τῆς ἀλλαγῆς τῆς ὥρας τῆς Ἀνάστασης ἡ ἀναταραχὴ προέκυψε καὶ ἀπὸ τὰ ἐκκλησιολογικὰ καὶ θεολογικὰ ἐρωτήματα ἂνἐπιτρέπεται ἐντὸς τοῦ ἰδίου 24ώρου νὰ τελεσθοῦν στὴν ἴδια Ἁγία Τράπεζα δύο Λειτουργίες καὶ ἂν οἱπρῶτες βραδινὲς ὧρες ἀνήκουν στὴν  ἑπόμενη ἡμέρα. Ἕνα θέμα λυμένο ἀπὸ αἰῶνες καὶδιατηρούμενο μέχρι πέρυσι στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καὶ πάντοτε –καὶ φέτος– στὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο, στὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ σὲ ὅλη τὴν Ὀρθοδοξία τὸ μετέτρεψαν σὲ πεδίο ἐκκλησιολογικῆς ἀντιδικίας Ἱεράρχες, ποὺ  ὑποστήριξαν τὴν ἀδικαιολόγητη ἐντολὴ τῆς ΔΙΣ. Χωρὶς νὰ ὑπολογίζουν τὸαἴσθημα τοῦ πιστοῦ λαοῦ, οἱ ἐθελοντὲς συνήγοροι ἐκτέθηκαν στὸ λαϊκὸ αἴσθημα καὶ προκάλεσαν σωστὲς θεολογικὲς καὶ ἐκκλησιολογικὲς ἀντιδράσεις.
.                   Τὸ σοβαρότατο ὅμως ὀλίσθημα ἦταν ἡ μὲ ὁμόφωνη –ἔτσι τὴν ἤθελε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος κ. Ἱερώνυμος– ἀπόφαση τῆς ΔΙΣ κατάργηση τοῦ Ἀναστάσιμου  Ὄρθρου, ποὺ ἀκούγεται μία φορὰτὸν χρόνο καὶ τὸν περιμένουν μὲ λαχτάρα οἱ Χριστιανοί. Ὁ π. Ἐπιφάνιος Θεοδωρόπουλος χαρακτηρίζει «ἀληθινὸν ἀριστούργημα» τὸν Κανόνα τοῦ Ὄρθρου τῆς ἡμέρας τοῦ Πάσχα, ποὺ εἶναι ποίημα τοῦ ἁγίου Ἰωάννου τοῦ Δαμασκηνοῦ. Καὶ ἐξηγεῖ ὁ π. Ἐπιφάνιος ὅτι ὁ ἐκ τῶν σημαντικοτέρων θεολόγων καὶ μελωδῶν τῆς Ἐκκλησίας μας θέλησε νὰ λαμπρύνει τὴν λαμπρὰν Ἀνάστασιν τοῦ Κυρίου μὲ τὸν πρῶτο ἦχο τῆς Βυζαντινῆς μουσικῆς, διότι αὐτὸς εἶναι ὁ ἦχος ὅπουἔχει τὸ μέλος «ὀρθόν τε σύντονον καὶ γενναῖον…»  καὶ μὲ τὶς λαμπρὲς ρήσεις «τοῦ λαμπροτάτου πανηγυριστοῦ Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου, ἵνα ἐκ λαμπροῦ πανηγυριστοῦ, ὑπὸ λαμπροῦ μελωδοῦ, διὰ λαμπροῦ ἤχου, μὲ λαμπρὰς ρήσεις λαμπρῶς τὸ λαμπρὸν τῆς Λαμπρᾶς ἡμέρας συγκροτῆται μέλος…» (Ἀρχιμ. Ἐπιφ. Θεοδωροπούλου «Ἡ Μεγάλη Ἑβδομὰς μετὰ ἑρμηνείας», Ἀποστ. Διακονία, ιδ΄ ἔκδοση, σελ. 53). Αὐτὸν τὸν Ὄρθρο τόλμησαν νὰ καταργήσουν ὁ Ἀρχιεπίσκοπος καὶ οἱ Συνοδικοὶ Μητροπολίτες!
.                  Ἡ ἀναταραχὴ ἀπὸ τὴν κατάργηση τοῦ Ἀναστάσιμου Ὄρθρου ἦταν φυσιολογική. Ἡπικρία ἦταν προφανὴς σὲ κλῆρο καὶ λαό. Πολλοὶ Μητροπολίτες καὶ πρεσβύτεροι ἔδειξαν ἀνυπακοὴ στὴν ἐντολὴ τῆς ΔΙΣ, ὑπακούοντας στοὺς Κανόνες καὶ στὴν Ὀρθόδοξη ἐκκλησιολογία καὶΠαράδοση καὶ τέλεσαν κανονικὰ τὸν Ὄρθρο. Οἱ Συνοδικοὶ Μητροπολίτες ἐξετέθησαν ἀνεπανόρθωτα στὸν πιστὸ λαό. Οὐδεὶς πάντως ἕως σήμερα παραιτήθηκε ἐκ λόγων εὐθιξίας καὶἐπιγνώσεως τοῦ τί ἄτοπο ἔπραξε.
.                   Μεταξὺ ὅσων ἐπέδειξαν ἀνυπακοὴ στὴν ἐντολὴ τῆς ΔΙΣ ἦσαν καὶ οἱ ΣΥΝΟΔΙΚΟΙ ΜΗΤΡΟΠΟΛΙΤΕΣ Κηφισίας Κύριλλος καὶ Γλυφάδας Ἀντώνιος. Αὐτοὶ ἂν καὶ συμφώνησαν στὴν ἐντολὴ τῆς ΔΙΣ – ὑπενθυμίζεται ὅτι ἡ ἀπόφαση ἦταν ὁμόφωνη– τέλεσαν τὸν Ἀναστάσιμο Ὄρθρο.Ὁ Μητροπολίτης Κηφισίας ὅλον κανονικά, ὁ δὲ Μητροπολίτης Γλυφάδας μὲ δική του Ἐγκύκλιο διευκρίνισε στοὺς ἐφημερίους τῆς Μητροπόλεως Γλυφάδας νὰ τελεσθεῖ ἐν συντομίᾳ ὁ Ὄρθρος, μὲτὸ ψάλσιμο τῶν Καταβασιῶν καὶ τοῦ Ἐξαποστειλαρίου καὶ ἔδειξε ἀνοχὴ σὲ ὅσους κληρικοὺς τέλεσαν κανονικὰ ὅλο τὸν Ὄρθρο.
.                  Ἀπὸ ἐκεῖ καὶ πέρα ὁ στενὸς φίλος τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, Μητροπολίτης Μαντινείας κ. Ἀλέξανδρος ἔδωσε ἐντολὴ  νὰ γίνει ἡ τελετὴ τῆς Ἀναστάσεως τὸ Σάββατο στὶς 9 μ.μ., ἀλλὰ  ὁ  Ὄρθρος  καὶ ἡ Θεία Λειτουργία τὸ πρωὶ τῆς Κυριακῆς του Πάσχα… Τὸ ἴδιο πρόγραμμα μὲ τὸν Μητροπολίτη Μαντινείας ἀκολούθησε καὶ ὁ Μητροπολίτης Ἱερισσοῦ. Ὁ Μητροπολίτης Κερκύρας τήρησε τὸ τοπικὸ ἔθος καὶ τέλεσε τὸν Ὄρθρο καὶ τὴν Θεία Λειτουργία λίαν πρωὶ τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα. Τὶς πρῶτες πρωινὲς ὧρες τέλεσαν Ὄρθρο καὶ Θεία Λειτουργία οἱ Μητροπολίτες Κυθήρων καὶ Αἰτωλοακαρνανίας. Στὴ Μητρόπολη Κορίνθου κληρικοὶ ξεκίνησαν τὴν παννυχίδα στὶς 8 μ.μ., ἀλλὰ τέλεσαν στὴ συνέχεια κανονικὰ τὸν Ὄρθρο καὶ τὴ Θεία Λειτουργία. Ἀκόμη καὶ στὴνἈρχιεπισκοπὴ Ἀθηνῶν πολλοὶ κληρικοὶ τέλεσαν κανονικὰ τὸν Ὄρθρο. Ὁρισμένοι ποὺ δὲν τὸν τέλεσαν, ἀκολουθώντας τὴν ἐντολὴ τῆς ΔΙΣ, αἰσθάνθηκαν τὴν ἀνάγκη νὰ ἀπολογηθοῦν στὸἘκκλησίασμα, ἀνάγκη ποὺ δὲν αἰσθάνθηκαν οἱ Συνοδικοὶ Μητροπολίτες Βεροίας, Ἄρτης, Γουμενίσσης, Ξάνθης, Ἰλίου, Νέας Ἰωνίας.
.                  Σημειώνεται ὅτι ὁ λαὸς ξεπέρασε τὸν κλῆρο καὶ τίμησε τὴν Ἀνάσταση στὶς 12 τὰμεσάνυχτα. Ὅπως ἔγραψε καθημερινὴ ἐφημερίδα οἱ περισσότεροι πιστοὶ περίμεναν, κατὰ τὸ πατροπαράδοτο ἔθιμο, νὰ πάει ἡ ὥρα 12, ὅποτε ὁ ἀττικὸς οὐρανὸς γέμισε μὲ τὰ βεγγαλικὰ γιὰ τὴν …κανονικὴ Ἀνάσταση.-     

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΑΓΝΩΣΤΟ ΤΑΞΙΔΙ ΕΝΟΣ ΑΝΤΙΜΗΝΣΙΟΥ ΤΟΝ 18ο ΑΙΩΝΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ ἄγνωστο ταξίδι ἑνὸς ἀντιμηνσίου τὸν 18ο αἰώνα
Ἀπὸ τὸ Κίεβο στὴ μικροσκοπικὴ καὶ δυσπρόσιτη Κουνουπιὰ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                     Μία παράξενη, ἀλλὰ γοητευτικὴ ἱστορία κρύβεται πίσω ἀπὸ τὸ ταξίδι τὸν 18ο αἰώνα ἑνὸς ρωσικοῦ ἀντιμηνσίου ἀπὸ τὴν ὀνομαστὴ Μητρόπολη τοῦ Κιέβου, κοιτίδας τῶν Ρώς, σὲἕνα ἐκκλησάκι –πιθανὸν μοναστήρι– τῆς Κουνουπιᾶς, ἑνὸς ὀρεινοῦ (800 μέτρα) οἰκισμοῦ τοῦὄρους Πάρνωνα, ἀκόμη καὶ σήμερα σχεδὸν ἀπομονωμένου, στὰ σύνορα μεταξὺ Ἀρκαδίας καὶΛακωνίας.
.                     Τὸ ἀντιμήνσιο εἶναι ἱερὸ λειτουργικὸ ἄμφιο, τὸ ὁποῖο ἀντικαθιστᾶ τὴν Ἁγία Τράπεζα, ὅταν δὲν ὑπάρχει, ἢ ὅταν ὑπάρχει, ἀλλὰ δὲν εἶναι καθιερωμένη. Γράφει διάταξη τοῦπατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως Νείλου τοῦ Κεραμέως (1380-1388): «Στρατηγοὶ ἢ βασιλεῖς πολλάκις ἀπέρχονται εἰς ταξίδια καὶ εἰς τόπους ἀλλοφύλων, ἔνθα οὐκ ἔστι θεῖος ναός, ἀλλὰ καὶεὐλαβεῖς τινὲς ἱερωμένοι ἐξέρχονται τῶν ἰδίων πόλεων ἢ τοῦ μοναστηρίου καὶ ἀπέρχονται δι’ ἔρωταἡσυχίας τε καὶ ἀναχωρήσεως εἰς ἔρημον τόπον… Διὰ ταύτας τὰς αἰτίας, ἐπειδὴ ἔχουσιν ἀνάγκην οὗτοι ἁγιάζεσθαι, εὕρομεν ἐκδεδομένον παρὰ τῶν ἁγ. πατέρων τῶν θείων καὶ ἱερῶν Συνόδων, ὅτι δέδοται αὐτοῖς ἢ διὰ σανίδος, ἢ διὰ πανίου ἱερὰ Τράπεζα καθιερωμένη καὶ τιθέασιν αὐτὴν οἱ λαβόντες ἐν ἰδίῳ τόπῳ… καὶ ἱερουργοῦσιν..» (Πρωτ. Κωνσταντίνου Καλλινίκου «Ὁ Χριστιανικὸς Ναὸς καὶ τὰ τελούμενα ἐν Αὐτῷ», ἐκδ. Γρηγόρη, Ἔκδ. 5η, Ἀθήνα, 1969, σελ. 173).
.                     Ὁ ἅγιος Συμεών, Ἀρχιεπίσκοπος Θεσσαλονίκης (; – 1429) γράφει γιὰ τὰ ἱερὰἀντιμίνσια (Σημ. γρ.: γράφεται καὶ ἰῶτα, ὁ Κων. Καλλίνικος θεωρεῖ ὀρθότερη τὴ γραφὴ μὲ ἦτα): «Αὐτὰ εἶναι ἐξ ὑφάσματος λιναρίου καὶ ἀντὶ τραπέζης ἱερᾶς γίνονται, τὰ ὁποῖα δὲ ραπτόμενα ἑτοιμάζονται κατὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἡ διάταξις γράφει… Ὅταν δὲ τὸ καλέση ὁ καιρός, ὡς ἁγιασθέντα ἤδη τελείως, ἐξαποστέλλονται  αὐτὰ μὲ τὴν γνώμην καὶ τὴν ἄδειαν τοῦ ἀρχιερέως εἰς τόπους, ὅπου δὲν εἶναι θυσιαστήρια καὶ τελεῖται ἐπάνω εἰς αὐτὰ ἡ θεία τῶν μυστηρίων ἱερουργία» (Συμεὼν Ἀρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης «Τὰ Ἅπαντα», ἐκδ. Β. Ρηγόπουλου, Θεσσαλονίκη, ἀκριβὴς ἀνατύπωσις ἔκδ.  ἐν ἔτει 1882,  σελ. 134).
 .                     Κατὰ τὸν Θεσσαλονίκης Συμεὼν ἡ τελετὴ καθαγιασμοῦ τῶν θείων ἀντιμηνσίων εἶναι ὁμοία μὲ ἐκείνη τοῦ καθαγιασμοῦ τῆς Ἁγίας Τραπέζης καὶ ὅπως σημειώνει, τὰ ἀντιμήνσια πρέπει νὰ εἶναι ἐκ λινοῦ ὑφάσματος «ἐπειδὴ παριστάνουσι τὰ πάθη τοῦ Σωτῆρος καὶεἶναι ἀπὸ γῆς ὡς ἐντάφια… Βάλλονται δὲ καὶ εἰς αὐτά, καθὼς καὶ εἰς τὴν ἁγίαν τράπεζαν τέσσερα μέρη ὑφάσματος εἰς τύπον τῶν τεσσάρων Εὐαγγελιστῶν, τῶν ὁποίων ἐπιγράφει καὶ τὰ ὀνόματα». (Αὐτ. σελ. 142).
 .                     Ὑπάρχει λοιπὸν στὴν Κουνουπιὰ ἕνα ρωσικὸ ἀντιμήνσιο, τὸ ὁποῖο εἶναι σὲ ἱκανοποιητικὴ κατάσταση καί, ὅπως φαίνεται καθαρὰ σὲ αὐτό, τὸ ὑπέγραψε ὁ Μητροπολίτης Κιέβου Τιμόθεος (Σερμπάτσκι) στὶς 10 Μαΐου 1755. Ὁ Τιμόθεος ἦταν ἕνας ἐμπνευσμένος κληρικός, μὲ Ὀρθόδοξη πνευματικότητα καὶ διετέλεσε, μεταξὺ τῶν ἄλλων,  Ἡγούμενος τῆς Λαύρας τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου. Τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1744 ἡ Τσαρίνα Ἐλισάβετ ἐπισκέφθηκε τὸ Κίεβο καὶ δέχθηκε τὴν πρόταση τοῦ Τιμοθέου νὰ φιλοξενηθεῖ στὸ Μοναστήρι. Ἐκεῖ εἶχε συζητήσεις μαζί του καὶ πολὺ τὸν ἐξετίμησε. Ὅταν ἐκοιμήθη ὁ Μητροπολίτης Κιέβου Ραφαὴλ (Ζαμπορόβσκι), ἐξελέγη τὸ 1747, ἀπὸ ἀρχιμανδρίτης, στὴ θέση του καὶ ἐνθρονίστηκε στὶς 6 Μαρτίου τοῦ 1748. Τὸ 1757 ζήτησε νὰ ἀποσυρθεῖ ἀπὸ τὰ καθήκοντά του καὶ νὰ ἐγκαταβιώσει σὲ Μοναστήρι, ἀλλὰ ἡ Σύνοδος δὲν ἐδέχθη τὴν παραίτησή του καὶ ἀντὶ αὐτῆς τὸν ἐξέλεξε Πατριάρχη Μόσχας. Τελικὰ ἀπεσύρθη τὸ1767 καὶ τὸν ἴδιο χρόνο ἀπεβίωσε.
.                     Ἀπὸ τὰ ὑπάρχοντα στοιχεῖα τὸ ἀντιμήνσιο τῆς Κουνουπιᾶς, τὸ ὁποῖο φέρει τὴν ὑπογραφὴ τοῦ Μητροπολίτη Κιέβου καὶ μετὰ Πατριάρχου Μόσχας Τιμοθέου, εἶναι ἀπὸ τὰ ὀλίγα ποὺ διασώζονται μὲ τὴν ὑπογραφὴ τοῦ συγκεκριμένου πρωθιεράρχου καὶ ἐκτιμᾶται ὅτι εἶναι πολὺμεγάλης  ἀξίας, ὡς λειτουργικὸ κειμήλιο καὶ ὡς ἐξαιρετικό, γιὰ τὸν 18ο αἰώνα, τεχνούργημα. Εἶναι ἀρίστης ποιότητας χαλκογραφία σὲ λινὸ ὕφασμα πλουσίως διακοσμημένο καὶ ἀκολουθεῖ τὴν ἑλληνικὴ Ὀρθόδοξη Παράδοση. Ὑπάρχει σὲ αὐτὸ ἡ Ἀποκαθήλωση, ὁ Θεὸς Πατέρας, τὸ Ἅγιο Πνεῦμα,  ἡ Παναγία, οἱ Ἰωσὴφ καὶ Νικόδημος, αἱ Μυροφόροι καὶ στὶς τέσσερις γωνίες οἱΕὐαγγελιστές, μὲ τὰ σύμβολά τους, ὁ Ματθαῖος μὲ τὸν ἄγγελο – ἄνθρωπο, ὁ Μάρκος μὲ τὸν λέοντα, ὁ Λουκᾶς μὲ τὸν βοῦν καὶ ὁ Ἰωάννης μὲ τὸν ἀετό. Ὁ Θεὸς Πατὴρ εἶναι στὴν κορυφὴ καὶἐντὸς τριγώνου ἀναγράφεται ἡ λέξη ΘΕΟΣ σὲ φόντο πολὺ φωτεινὸ καὶ περιβάλλεται ἀπὸ ἀγγέλους. Στὸ πλάϊ παρίστανται τὰ ὄργανα τοῦ Μαρτυρίου καὶ τῆς Σταυρώσεως τοῦ Κυρίου. ΣτὴνἈποκαθήλωση, ποὺ εἶναι στὸ κεντρικὸ καὶ δεσπόζον μέρος τοῦ ἀντιμηνσίου, ἐμφανίζονται στὴν κεφαλὴ ὁ ἅγιος Ἰωσὴφ ὁ ἀπὸ Ἀριμαθαίας καὶ στοὺς πόδες τοῦ Κυρίου ὁ ἅγιος Νικόδημος, ποὺ φρόντισαν γιὰ τὸν ἐνταφιασμό Του. Πίσω ἀπὸ τὸ Ἅγιο Σῶμα ἐξ ἀριστερῶν πρὸς τὰ δεξιὰ ἱστοροῦνται ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος, ὁ ἀγαπημένος μαθητὴς τοῦ Κυρίου, στὸν ὁποῖοἐμπιστεύθηκε τὴν Μητέρα Του, ἡ τοῦ Κλωπᾶ, ἡ Παναγία Μητέρα τοῦ Κυρίου – στὸ κέντρο τῆς παράστασης –, ἡ Μαρία ἡ Μαγδαληνὴ καὶ ἡ τοῦ Ἰακώβου.
.                     Ἐπὶ τοῦ ἀντιμηνσίου εἶναι γραμμένα στὰ ρωσικὰ τὰ ἀκόλουθα: «Τὸ ἱερότατοἈντιμήνσιο, ἤτοι ἡ Ἁγία Τράπεζα τοῦ Κυρίου καὶ Θεοῦ καὶ Σωτῆρος ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ,ἁγιάσθηκε ἀπὸ τὴν χάρη τοῦ Παναγίου καὶ Ζωοποιοῦ Πνεύματος καὶ τὴν εὐλογία τῆς Ἁγιωτάτης Διοικούσης Συνόδου καὶ εὐλογήθηκε ἀπὸ τὸν Ὀρθόδοξο ἐλέῳ Θεοῦ Ἀρχιεπίσκοπο – Μητροπολίτη Κιέβου καὶ Γαλικίας ΤΙΜΟΘΕΟ». Καὶ σὲ ἄλλο σημεῖο ἀναγράφεται: «Ἐπὶ βασιλείας τῆς Εὐσεβεστάτης Μεγάλης Ἡγεμονίδος μας αὐτοκράτειρας ΕΛΙΣΑΒΕΤ ΠΕΤΡΟΒΝΑΣ, αὐτοκράτειρας πασῶν τῶν Ρωσιῶν, κατὰ τὸ ἔτος ἀπὸ κτίσεως κόσμου 7163, ἀπὸ γεννήσεως ἸησοῦΧριστοῦ 1755, μήνα Μάϊο, ἡμέρα 10η, ἐπ’ αὐτοῦ ἱερουργήθηκε ἡ Θεία Λειτουργία στὸ ναὸ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου στὴν Ἑλληνικὴ χώρα, στὸ νησὶ Ἀμορένσκι καὶ στὴ μονὴ Κονφίισκι». (Ἀπὸ τὸ βιβλίο τῆς Βενετίας Γεωργοστάθη – Ντάσκα «Ἡ Παναγία τῆς Κουνουπιᾶς», 2011, σελ. 54. Ἡ Μονὴ πρέπει νὰ εἶναι ἡ Παναγία τῆς Κουνουπιᾶς).
.                     Τὸ συναρπαστικὸ στὴν περίπτωση εἶναι ὅτι στὸ περιθώριο τοῦ ἀντιμηνσίου ὑπάρχουν κείμενα στὰ ἑλληνικὰ ποὺ πρέπει νὰ εἶναι τυπωμένα τὴν ἴδια ἐποχὴ καὶ ἐν ὄψει νὰ τὸν φέρουν στὴν Ἑλλάδα καὶ εἰδικότερα στὴν Κουνουπιά. Τὸ ἕνα γράφει σὲ μεγαλογράμματη γραφή:
.                     «Ἐπὶ τοῦ κράτους τῆς εὐσεβεστάτης Μεγάλης ἡμῶν ἰμπερατρίσης Ἐλισάβετ Πετρόβνας αὐτοκρατορίσης Ρωσίας ἐν ἔτει ἀπὸ κτίσεως κόσμου 7163 ἀπὸ Χριστουγέννων 1755 10η μηνὸς Μαΐου».
.                     Σὲ ἄλλο σημεῖο ἀναγράφονται, πάλι σὲ μεγαλογράμματο γραφή, τὰ ἀκόλουθα: (Σημ. Γιὰ τὴν εὐκολία τοῦ ἀναγνώστου γράφεται σὲ μικρογράμματη γραφὴ καὶ ἐλαφρῶς διορθωμένο ὀρθογραφικὰ καὶ ἐννοιολογικά:
.                     «Ἀντιμήνσιον, τουτέστιν Τράπεζα καθιερωθὲν Κυρίου καὶ Σωτῆρος ἡμῶνἸησοῦ Χριστοῦ. Καθιερώθη τῇ χάριτι τοῦ Παναγίου καὶ ζωοποιοῦ Πνεύματος εὐλογίᾳ τῆς Ἁγιωτάτης Διοικήσεως τῆς Συνόδου, χειροποιηθὲν καὶ εὐλογηθὲν διὰ τοῦ Ὀρθοδοξάτου Θείᾳ Θελήσει Μητροπολίτου Κιέβου καὶ Γαλητσίας Τιμοθέου».
.                     Τό, πέραν ὅλων τῶν προηγούμενων, ἐντυπωσιακὸ στοιχεῖο τοῦ ἀντιμηνσίου εἶναι ὅτι ἀναγράφεται ἑλληνικὰ καὶ μεγαλογράμματα κάτι ποὺ ἔχει φθαρεῖ πολὺ ἀπὸ τὸν χρόνο καὶφαίνεται ὅτι φωτίζει τὴν ἱστορία καὶ τὸ ταξίδι τοῦ ἀντιμηνσίου ἀπὸ τὴν τρανὴ πόλη τοῦ Κιέβου καὶὑπογραφόμενο ἀπὸ τὸν Ἱεράρχη της  Τιμόθεο, ποὺ ἐξελέγη στὴ συνέχεια Πατριάρχης Μόσχας. Γράφει: «Εἰς τὸν ἱερουργοῦντα ἐπαυτῷ τὴν Θείαν Λειτουργίαν ἐν τῷ Ναῷ τῆς (Παναγίας) Μητρὸς Κοιμήσεως καὶ εἰς μέρος Νησὶ Μορέως εἰς τὴν Κυνουρίαν Λακεδαίμονος, Μέρος Κουνουπιὰ(;)». (Σήμ. Τὸ «Κουνουπιὰ» δὲν φαίνεται καθαρά).
.                     Πῶς βρέθηκε τὸ ἀντιμήνσιο στὴν πολίχνη τῆς Κυνουριακῆς Κουνουπιᾶς ἀπὸτὸ Κίεβο; Ἡ Κουνουπιὰ τὸν 18ο αἰώνα δὲν εἶχε καθόλου εὔκολη πρόσβαση ἀκόμη καὶ πρὸς τὰσχετικὰ κοντινὰ κέντρα τῆς Κυνουρίας Πραστὸ καὶ Ἅγιο Πέτρο. Τότε καὶ μὲ τὰ μέτρα τῆς ἐποχῆς  ἦταν ἕνα σχετικὰ κατοικημένο χωριό. Στὴν ἀπογραφὴ ποὺ διενήργησαν οἱ Ἐνετοὶ τὸ 1700, ἡ Κουνουπιὰ περιλαμβανόταν στὴν Ἐπαρχία τῶν Χρυσάφων. Σὲ αὐτὴν τὸ πιὸ κατοικημένο μέρος ἦταν ὁ Πραστός, μὲ 373 οἰκογένειες καὶ 1230 κατοίκους. Ἡ Κουνουπιὰ εἶχε 91 οἰκογένειες καὶ 290 κατοίκους. Γιὰ σύγκριση τὸ κοντινό της χωριὸ Μαρὶ εἶχε 17 οἰκογένειες καὶ 51 κατοίκους. (Βασίλη Παναγιωτόπουλου «Πληθυσμὸς καὶ οἰκισμοὶ τῆς Πελοποννήσου – 13ος – 18ος αἰώνας», Ἱστορικὸ Ἀρχεῖο Ἐμπορικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος, Ἀθήνα, 1985, σελ. 282-283). Τὸ ἐμπόριο τῶν προϊόντων τῆς Κουνουπιᾶς γινόταν διὰ μέσου τῆς θαλάσσης καὶ κυρίως διὰ μέσου τοῦ στὴν Λακωνία εὑρισκομένου μικροῦ λιμένος τοῦ Κυπαρισσίου.
.                     Γιὰ τὶς προμήθειές τους ἕως καὶ τὴ δεκαετία τοῦ 1960, οἱ κάτοικοι τῆς Κουνουπιᾶς προτιμοῦσαν νὰ μεταβαίνουν μὲ τὰ ζῶα μέσα ἀπὸ μονοπάτια στὸ Γεράκι τῆς Λακωνίας, ποὺ εἶναι στὶς ὑπώρειες τῆς ἄλλης, τῆς δυτικῆς, πλευρᾶς τοῦ Πάρνωνα. Ἡ βυζαντινὴ κωμόπολη τοῦ Γερακίου συνέχισε τὴν ἱστορία της, μία συνεχῆ ἱστορία αἰώνων, ἐπὶ ἐνετοκρατίας καὶτουρκοκρατίας ἔχοντας ἀρκετὸ γιὰ τὴν ἐποχὴ πληθυσμὸ καὶ σημαντικὲς ἀγροτικές, βιοτεχνικὲς  καὶ ἐμπορικὲς δραστηριότητες. Στὴν ἀπογραφὴ τοῦ 1700 τὸ Γεράκι εἶχε 1009 κατοίκους καὶ ἦταν 14ο σὲ πληθυσμὸ στὴν Πελοπόννησο. Πρῶτο σὲ πληθυσμὸ ἦταν τὸ Ναύπλιο, μὲ 6.548 κατοίκους, δεύτερη ἡ Πάτρα μὲ 3832, ἕκτη ἡ Καλαμάτα μὲ 1.362, ἔνατος ὁ Πραστὸς τῶν Τσακώνων μὲ 1.230 καὶ δωδέκατος ὁ Μυστρᾶς, μὲ 1.048 κατοίκους.
.                     Τὸ Γεράκι εἶναι ἀποδεδειγμένο ὅτι εἶχε ἐκκλησιαστικὲς σχέσεις μὲ τὴ Ρωσία. Στὸν μεταβυζαντινὸ (ἀνηγέρθη τὸ 1702) Ναὸ τῆς Κοιμήσεως τῆς Θεοτόκου Γερακίου ὑπάρχει εἰκόνα τῆς Μεγαλόχαρης, ἡ ὁποία εἶναι ἱστορημένη στὴ Μόσχα. Τὴν δώρισε στὸ ναὸ τῆς ἰδιαίτερης πατρίδας του ὁ ἁγιορείτης ἱερομόναχος Δανιήλ, ὁ ὁποῖος τὴν ἀγόρασε ἀπὸ τὸ ρωσικὸ μοναστήρι τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος. Ἐπὶ τῆς ἀργυρᾶς εἰκόνος τῆς Παναγίας γράφεται ἡ ἀφιέρωσή του: «Ἐγράφη ἡ εἰκὼν τοῦ ΘΥ ΜΟΥ τῆς μητρὸς M.P.C. ἐν Μοσχοβίᾳ τῇ κλητῇ, διὰ δαπάνης τῆς ἐμῆς Δανιὴλ προηγουμένου καὶ ἐλαχίστου, τοῦ ἐν τῷ Ἁγίῳ Ὄρει τοῦ Ἄθωνος, ἐκ τῆς Μονῆς τῶν Ρούσων, τοῦ Ἁγίου Παντελεήμονος, ὃν ἡ Πατρὶς Πελοπόννησος, ἡ κώμη ἡ ἐμὴ Ἱεράκι κράζεται καὶνῦν. Ὁ πατὴρ δὲ ὁ ἐμὸς Γεώργιος Ἐκοσταμπράτης. Οἱ προσκυνοῦντες δὲ Αὐτὴν εὔχεσθαι ὑπὲρἐμοῦ τοῦ ταπεινοῦ. Ἰνδικτιῶνος 12 1690 Μαρτίου ϛ΄» (Νίκου Π. Βατσούρη, ἄρθρο γραμμένο στὸπεριοδικὸ «Λακωνικά», τεῦχος 45, 1971, σελ. 77). Ἡ ρωσικὴ εἰκόνα στὸ Γεράκι εἶναι μία ἀκόμη ἀπόδειξη, ὅτι ὑπῆρχε ἐπαφὴ τῶν Ἑλλήνων ἱερομονάχων, μοναχῶν καὶ λαϊκῶν μὲ τοὺς Ρώσους, εἴτε μὲ ἐπισκέψεις στὴ Ρωσία, γιὰ οἰκονομικὴ ἐνίσχυση, εἴτε διὰ μέσου τῆς ἁγιορείτικης μονῆς τοῦἉγίου Παντελεήμονος.
.                     Δὲν ἀποκλείεται μία τέτοια περίπτωση, ὅπως αὐτὴ τοῦ Γερακίου, νὰ εἶναι τῆς Κουνουπιᾶς. Ἱερομόναχος δηλαδὴ ποὺ καταγόταν ἀπὸ τὸ ἐν λόγῳ χωριὸ νὰ εἶχε σχέση μὲ τὴν Ρωσία, νὰ ὑπηρέτησε ὡς κληρικὸς σὲ αὐτήν, νὰ  ἔφερε τὸ ἀντιμήνσιο ἀπὸ ἐκεῖ καὶ μὲ αὐτὸ νὰτελοῦσε τὴ Θεία Λειτουργία στὶς ἐκκλησιὲς τῶν πολλῶν χωριῶν τῆς περιοχῆς, τῶν ὁποίων οἱ Ἅγιες Τράπεζές τους δὲν  εἶχαν καθαγιαστεῖ. Ὁ ἴδιος μπορεῖ νὰ ἔφερε καὶ τὶς ἀξιόλογες ρωσικὲς εἰκόνες, ποὺ ἐπίσης φυλάσσονται στὸ Ναὸ τῆς Παναγίας, στὴν Κουνουπιά.  Ποιός εἶναι ὁ ἀνώνυμος κληρικός, ὁ εὐεργέτης τῆς Κουνουπιᾶς καὶ ὄχι μόνο; Ἔκανε μεγάλο ταξίδι μὲ τὰ μεταφορικὰ μέσα τῆς ἐποχῆς καὶ ἔφερε πολύτιμα κειμήλια στὸ χωριό, ποὺ ἦταν σχεδὸν ἀπρόσιτο στὸ ἀνατολικὸὀρεινὸ ἄκρο τῆς Πελοποννήσου. Οἱ ρωσικὲς εἰκόνες τῆς Παναγίας καὶ τοῦ Κυρίου Ἰησοῦ Χριστοῦ ἔχουν καὶ σημαντικὸ βάρος… Κάποια στιγμὴ ἴσως νὰ  βρεθεῖ ποιὸς εἶναι….
.                     Κινήσεις καὶ ἐπαφὲς μεταξὺ τῶν ὑποδούλων Ἑλλήνων, κληρικῶν καὶ λαϊκῶν, μὲ τὴ Ρωσία ὑπῆρχαν καὶ στοὺς προηγούμενους τοῦ 18ου αἰῶνες. Ἤδη τὸ 1653 ἔπειτα ἀπὸπαράκληση τῶν παρεπιδημούντων στὴ Μόσχα Ἑλλήνων ἡ ρωσικὴ σταυροπηγιακὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου Νικολάου περιῆλθε σὲ ἑλληνικὰ χέρια: οἱ μοναχοί της μεταφέρθηκαν ἀλλοῦ καὶ στὴ θέση τους ἐγκαταστάθηκε ὁ ἀρχιμανδρίτης Κλήμης ἀπὸ τὴ Μονὴ Ἰβήρων (Ἄρθρο Ὄλγας Ἀλεξανδροπούλου «Ἡ ἑλληνικὴ μονὴ Ἁγίου Νικολάου στὴ Μόσχα», Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν «Μεσαιωνικὰ καὶ Νέα Ἑλληνικά», Τόμος 6ος, Ἀθήνα, 2000, σελ. 111).
.                     Ὁ Ρῶσος ἱστορικὸς ἐρευνητὴς Α. Ρόγκοφ γράφει ὅτι κατὰ τοὺς 16ο καὶ 17ο αἰῶνες μαζὶ μὲ τὶς πολυάριθμες χρηματικὲς δωρεές, οἱ ὁποῖες ἔρχονταν στὴν Ἑλλάδα ἀπὸ τὴ Ρωσία «ἐμφανίζονται στὸν ἑλληνικὸ χῶρο ρωσικὲς εἰκόνες, καλλιτεχνικὰ κεντήματα καὶ διάφορα εἴδη ἀπὸ μέταλλο». Ὁ ἴδιος γράφει ὅτι τὸ 1632 ὁ Πατριάρχης Κύριλλος Λούκαρις ἐνημερώνει τὸν τσάρο Μιχαὴλ Φιοντόροβιτς καὶ τὸν Πατριάρχη Φιλάρετο, ὅτι ὅταν ἔβαλε στὸ ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου τὶς εἰκόνες, ποὺ ἔλαβε ἀπὸ τὴ Μόσχα, τὸ ἔμαθε ὅλος ὁ λαὸς καὶ συνάχθηκε στὴν ἐκκλησία. (Α. Ρογκὸφ «Οἱ Ρωσοελληνικὲς πολιτιστικὲς σχέσεις ἀπὸ τὸ δεύτερο μισό τοῦ 15ου αἰώνα ἕως τὸν 17ο αἰώνα» εἰς Τόμο «Χίλια Χρόνια Ἑλληνισμοῦ Ρωσίας», ἐκδ. «Γνώση», 1994, σελ. 135).
.                     Οἱ ἐπαφὲς   ἔγιναν πυκνότερες ἀπὸ τὸν Μεγάλο Πέτρο καὶ μετά, ἕως καὶ τὸν Νικόλαο Α΄, ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τοῦ ὁποίου ὑπογράφτηκε ἡ ἀνεξαρτησία τῆς Ἑλλάδος. Κατ τν 18ο αώνα ο προσπάθειες τν λλήνων, κυρίως κληρικν, ν πείσουν τ ρωσικ κρατικγεσία ν βοηθήσει στν πελευθέρωση τς λλάδος σαν μεγάλες κα πάντοτε ο Ρσοι τος πογοήτευαν κα τος ριχναν βορ στος βάρβαρους κατακτητές τους. Γράφει ὁΠαντελὴς Κοντογιάννης: «Οἱ Ρῶσοι μόνον ὅταν ἐνόμιζον τὰς περιστάσεις εὐμενεῖς εἰς αὐτοὺς πρὸς καταπολέμησιν τῶν Τούρκων, ἐφαίνοντο εἰσακούοντες τὰς δεήσεις τῶν δεδουλωμένων χριστιανῶν καὶ ἐπεχείρουν νὰ ἐξεγείρωσιν αὐτούς, ἵνα ἔχωσι ἐπικούρους πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ἰδιοτελῶν σκοπῶν των» (Παντ. Μ. Κοντογιάννη «Οἱ Ἕλληνες κατὰ τὸν πρῶτον ἐπὶ Αἰκατερίνης Β΄ Ρωσσοτουρκικὸν πόλεμον 1768-1774», Ἐν Ἀθήναις, Τύποις Π.Δ. Σακελλαρίου, 1903, σελ. 15).
.                     Πρῶτος ὁ σοφὸς Πατριάρχης Ἱεροσολύμων Δοσίθεος (1669-1707) εἶχε πολλὲς συζητήσεις, γιὰ νὰ πείσει τοὺς Ρώσους νὰ ἀπελευθερώσουν τοὺς Ἕλληνες καὶ τοὺς Ἁγίους Τόπους, ἀλλὰ αὐτοὶ οὐδὲν ἔπραξαν. Περισσότερο θελαν ν καταλάβουν τος γίους Τόπους σ βάρος τν λλήνων, παρ ν κδιώξουν π ατος τος θωμανούς. Πλὴν τοῦ Δοσιθέου ὁκληρικὸς Σεραφεὶμ τὸ 1704 ἀπηύθυνε στὸν Βογιάρο Γολόβιν ἔγγραφο, στὸ ὁποῖο τὸν ἐνημέρωσε γιὰ τὶς συζητήσεις ποὺ εἶχε ἐκ μέρους Ἑλλήνων ἱεραρχῶν μὲ τὴν πολιτικὴ ἡγεσία τῆς Γαλλίας, τῆς Γερμανίας καὶ τῆς Ἀγγλίας, πρὸς ἀποκατάσταση ἐλευθέρας τῆς Ἑλλάδος. Ὅμως, ὅπως σημειώνει, «κατενόησε ὅτι τὰ εὐρωπαϊκὰ κράτη δὲν ἤθελον νὰ ὑποβοηθήσωσι τὴν ἐλευθέρωσιν τῶν χριστιανῶν τῆς βαλκανικῆς χερσονήσου, καὶ ὅτι ταύτην μόνον διὰ τῶν ἰδίων τῶν δυνάμεων ἔπρεπε νὰ κατορθώσωσιν» (Αὐτ. σελ. 17-18).
.                     Οἱ ὑποσχέσεις καὶ ὁ ἐμπαιγμὸς συνεχίστηκε καὶ τὸ 1730. Τότε ὁ στρατάρχης Μούνιχ ἔπεισε τὴν αὐτοκράτειρα τῆς Ρωσίας Ἄννα (1730-1740) ὅτι «πάντες οἱ Ἕλληνες ἐθεώρουν αὐτὴνὡς τὴν νόμιμον κυρίαρχόν των…  καὶ ὅτι ἔπρεπε νὰ ὠφεληθῶσιν οἱ Ρῶσοι τὸν ἐνθουσιασμὸν αὐτῶν καὶ τὰς ἐλπίδας καὶ νὰ βαδίσωσι κατὰ τῆς Κωνστατινουπόλεως, διότι οὐδέποτε ἴσως αἱ συμπάθειαι τῶν Ἑλλήνων θὰ ἦσαν θερμότεραι καὶ αἱ περιστάσεις εὐνοϊκώτεραι». Ἡ αὐτοκράτειρα ἐνέκρινε τὸ σχέδιο. Ἀπόστολοι ἐντεταλμένοι ἀπὸ τὸν Μούνιχ διέσπειραν ἄφθονον χρυσὸν καὶπροκηρύξεις ἐν Θετταλίᾳ καὶ Ἠπείρῳ καὶ ἐκάλουν τοὺς Ἕλληνας εἰς ἐπανάστασιν κατὰ τῆς Πύλης. Πλήρεις ἐλπίδων οἱ Ἕλληνες περιέμεναν τὸ σύνθημα τῆς ἐξέγερσης. Αὐτὸ οὐδέποτε δόθηκε. Τὸ1739 ἡ Ρωσία ὑπέγραψε συνθήκη εἰρήνης μὲ τοὺς Ὀθωμανούς… Μία ἀκόμη ἀπογοήτευση γιὰ τοὺςἝλληνες. (Αὐτ. σελ. 30).
.                     Στὴν ἐποχὴ τῆς Αὐτοκράτειρας Ἐλισάβετ (1741-1762) νέοι ἀπόστολοι διέδωκαν φῆμες στὴ Μάνη, ὅπου ἐμφανίστηκε κάποιος Ρῶσος ἱερέας, ποὺ γύριζε σὲ διάφορα μέρη καὶπροπαγάνδιζε ὅτι ἐπίκειται ρωσοτουρκικὸς πόλεμος. Ἀπὸ τὴν πλευρά της ἡ Ἐλισάβετ «ἔπεμπε πάμπολλα ἀφιερώματα εἰς τὰς ἑλληνικὰς ἐκκλησίας καὶ εἰς τὰς μονὰς τοῦ Ἄθωνος, διένεμε περιτραχήλια εἰς τοὺς ἱερεῖς, ἵνα κρατῇ αὐτοὺς προσηλωμένους εἰς τὴν Ρωσίαν, διετήρει μισθωτοὺς ἀποστόλους ἐν Ἀλβανίᾳ καὶ ἐν Ἑλλάδι, οἵτινες ἐντολὴν εἶχον νὰ ὑποθάλπωσι τὴν ἀφοσίωσιν τῶν ὑποδούλων χριστιανῶν εἰς τὴν κραταιὰν αὐτοκρατορίαν τοῦ βορρᾶ, διένεμε δὲ καὶ ἄφθονα ἐλέη πανταχοῦ τῆς Ἀνατολῆς. Οὕτω δὲν ἐξεπληρώθησαν αἱ ἐλπίδες τῶν Ἑλλήνων καὶ ἐπὶ τῆς Ἐλισάβετ». (Αὐτ. σελ. 31).
.                     Δύο τυπικὲς ρωσικὲς εἰκόνες ὑπάρχουν ἐπίσης στὴν Κουνουπιά, ἐκ τῶν ὁποίωνἡ μία θεωρεῖται δωρεὰ τῆς Μεγάλης Αἰκατερίνης καὶ ἐνισχύει τὴν ἄποψη τοῦ ΠαντελῆΚοντογιάννη ὅτι στέλλονταν εἰκόνες ἀπὸ τὴ Ρωσία γιὰ τὴ σύσφιγξη τῶν σχέσεών της μὲ τοὺςἝλληνες. Βεβαίως πάντα παραμένει τὸ ἀναπάντητο ἐρώτημα γιατί ἡ δωρεὰ στὴν Κουνουπιά, ἕνα μικρὸ χωριὸ ἀπομονωμένο, πάνω στὸν Παρνωνα καὶ ὄχι σὲ μία μεγάλη πόλη.
.                     Τὸ ἀντιμήνσιο μπορεῖ νὰ φέρει τὴν ὑπογραφή τοῦ τότε Κιέβου Τιμοθέου, μὲχρονολογία τὸ 1755, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν σημαίνει ὅτι ἐκείνη τὴ χρονιὰ τοῦτο ἦρθε στὴν Κουνουπιά. ἩἘλισάβετ ἀποθνήσκει τὸ 1762 καὶ ἀναλαμβάνει τὸ θρόνο της ἡ Αἰκατερίνη Β΄, μετὰ ἀπὸ ἕνα βραχύτατο χρονικὸ διάστημα, ὅπου ἔμεινε στὸ θρόνο ὁ σύζυγός της Πέτρος. Αὐτῆς τὸν σεβασμὸκαὶ τὴν ἐκτίμηση ἀπολάμβαναν οἱ ἐξαίρετοι Κερκυραῖοι κληρικοὶ καὶ λογάδες τοῦ Γένους Εὐγένιος Βούλγαρης καὶ Νικηφόρος Θεοτόκης. Ἐπὶ τῶν ἡμερῶν τῆς Αἰκατερίνης συνέβησαν τὰ τραγικὰ γιὰτοὺς Ἕλληνες λεγόμενα Ὀρλωφικά. Κατ’ αὐτὰ πάλι ο λληνες παρασύρθηκαν σ θανάσιμη παγίδα. Λόγῳ  τῆς ἐπιθυμίας τους νὰ ἐλευθερωθοῦν ἀπὸ τὸν ὀθωμανικὸ ζυγό, πάλι πίστεψαν τι ο Ρσοι θ τος βοηθοσαν ἀποφασιστικὰ καὶ πάλι αὐτοὶ τοὺς ἄφησαν στὸ ἔλεος τῶνἰσλαμιστῶν τούρκων καὶ ἀλβανῶν.
.                     Οἱ ἐπὶ ἐννιὰ χρόνια σφαγὲς τῶν Πελοποννησίων ἀπὸ τοὺς Ἀλβανοὺς ὡρίμασαν τοὺς Ἕλληνες, ὅπως γράφει ὁ Τάσος Γριτσόπουλος. Πύκνωσαν τὰ ἔνοπλα σώματα τῆς πελοποννησιακῆς κλεφτουριᾶς, πρὸς ἄμυνα στὶς ἀγριότητες τῶν Ἀλβανῶν καὶ αὐτὰ ἀποτέλεσαν τὴμαγιὰ γιὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Χωρὶς νὰ παύσουν νὰ προσδοκοῦν ἐνίσχυση ἀπὸ Βορρᾶ οἱἝλληνες ἀπέδειξαν στὴν πράξη ὅτι ἡ περιπέτεια 1770 – 1779 τοὺς δίδαξε νὰ στηρίζονται στὶς δυνάμεις τους, νὰ ἀναπτύσσουν ἅμιλλα εἰς κάθε ἔργο προόδου, νὰ συντηροῦν μονίμως τὸν ἀναβρασμὸ τῶν πνευμάτων καὶ νὰ ὁπλίζονται μὲ θάρρος. Καὶ ἐπιλέγει ὁ Γριτσόπουλος: «Κατὰταῦτα τὴν καταιγίδα διεδέχθη ἠρεμία, μείζων δραστηριότης, πεῖσμα καὶ χρησιμοποίησις τῆς κτηθείσης πείρας, ὥστε ἐντὸς τῆς τεσσαρακονταετίας ἡ χώρα ὁλόκληρος ἀνασυνεκροτήθη καὶ ἐξ αὐτῆς ἀφωρμήθη ὁ νέος καὶ νικηφόρος Ἀγὼν τοῦ 1821». (Τάσου Γριτσόπουλου «Τὰ Ὀρλωφικὰ – Ἡ ἐν Πελοποννήσῳ ἐπανάστασις τοῦ 1770 καὶ τὰ ἐπακόλουθα αὐτῆς», «Μνημοσύνη», Ἐτήσιον περιοδικὸν τῆς Ἑταιρείας Ἱστορικῶν Σπουδῶν ἐπὶ τοῦ Νεωτέρου Ἑλληνισμοῦ, Παράρτημα ὑπ’ ἀριθμὸν 1, Ἐν Ἀθήναις, 1967, σελ. 180).
.                     Οἱ μετὰ τὴν ἀποτυχία τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1770 φόνοι, ἐμπρησμοὶ καὶ λεηλασίες τῶν ἀλβανῶν σὲ βάρος τῶν Ἑλλήνων, κυρίως στὴν Πελοπόννησο, εἶχαν ὡς ἀποτέλεσμα πολλοὶ νὰ καταφύγουν στὰ δυσπρόσιτα ὀρεινὰ χωριὰ τῆς Κυνουρίας, ἕνα ἀπὸ τὰ ὁποῖα ἦταν ἡ Κουνουπιά. Τοὺς περισσότερους συγκέντρωσε ὁ Πραστός. Οἱ κάτοικοι διέξοδο εἶχαν τὴν θάλασσα καὶ πολλοὶ πῆγαν στὴν Κωνσταντινούπολη, ἐκεῖ πλούτισαν, δάνεισαν κεφάλαια στοὺς ναυτικούς τῆς Ὕδρας καὶ τῶν Σπετσῶν καὶ διενήργουν καὶ ἐμπόριο ἀκτοπλοΐας μὲ λιμάνια τὸ Ἄστρος, τὸΛεωνίδιο καὶ γιὰ τὴν Κουνουπιὰ καὶ τὰ γύρω χωριά, Μαρί, Χούνη, Κρεμαστή, τὸ Κυπαρίσσι.
.                     Σήμερα ἡ Κουνουπιὰ εἶναι ἕνας μικρὸς ὀρεινὸς οἰκισμὸς τοῦ Δήμου Νότιας Κυνουρίας, ποὺ ἔχει ἕδρα τὸ Λεωνίδιο. Κατὰ τὴν ἀπογραφὴ τοῦ 2011 ἔχει 51 κατοίκους, οἱ ὁποῖοι τὸν χειμώνα γίνονται λιγότεροι. Συνδέεται μὲ ἄσφαλτο μὲ τὸ Λεωνίδιο, ἀπὸ τὸ ὁποῖο ἀπέχει 31 χλμ. Συνδέεται ἐπίσης μὲ ἄσφαλτο μὲ τὴ Λακωνία. Τὸ εὐχάριστο γεγονὸς γιὰ τὴν Κουνουπιὰ εἶναιὅτι οἱ λίγοι κάτοικοί της εἶναι πολὺ πιστοὶ σὲ αὐτήν. Αὐτοὶ διατηροῦν τὸ Ναὸ τῆς Παναγίας σὲ ἀρίστη κατάσταση καὶ αὐτοὶ διαφύλαξαν τὰ πολύτιμα κειμήλια, ὅπως εἶναι τὸ ἀντιμήνσιο καὶ οἱρωσικὲς εἰκόνες. Αὐτοὶ ἐπιμελοῦνται κάθε 15Αύγουστο τὸ πανηγύρι, τὸ ὁποῖο συγκεντρώνει πλῆθος πιστῶν ἀπὸ τὴν Ἀρκαδία καὶ τὴ Λακωνία. Οἱ ἴδιοι ἐπιμελοῦνται τὴν κατὰ τὸ δυνατὸν συντήρηση τῶν πολύτιμων εἰκόνων τοῦ τέμπλου, τὶς ὁποῖες ἔχει ἱστορήσει ὁ Φώτης Κόντογλου, ἀπὸ τὶς λίγες ποὺ ἔχει ἁγιογραφήσει ἐκτὸς τῆς Ἀττικῆς. Οἱ κάτοικοι τῆς Κουνουπιᾶς περιμένουν τοὺς εἰδικοὺς ἀπὸ τὴ Ρωσία καὶ τὴν Ἑλλάδα νὰ ἀνακαλύψουν περισσότερα στοιχεῖα γιὰ τὸ ταξίδι τοῦ ἀντιμήνσιου ἀπὸ τὸ Κίεβο στὴν Κουνουπιὰ καὶ γιὰ τὴν προέλευση τῶν ρωσικῶν εἰκόνων. Ὅλα φυλάσσονται στὸ Ναὸ τῆς Παναγίας, ὡς πολύτιμα κειμήλια. Καὶ μόνο ἡ περιπέτεια τῆς ἀναζήτησης καὶ τῆς ἔρευνας ἀξίζει τὸν κόπο.-    

 

 

Σχολιάστε

Η ΝΙΚΗ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἡ νίκη τοῦ Χριστοῦ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                      Ἡ νίκη τοῦ Χριστοῦ ἐπὶ τοῦ θανάτου, ποὺ ἑορτάσαμε προχθές, εἶναι τὸ σημαντικότερο γεγονὸς στὴν ἱστορία τῆς ἀνθρωπότητας. Εἶναι τὸ πιὸ παρήγορο μήνυμα, ἡ πιὸ ζωντανὴ διαβεβαίωση γιὰ τὸν ἄνθρωπο, τοῦ ὁποίου ἡ ψυχὴ  εἶναι φτιαγμένη γιὰ τὴν αἰωνιότητα. Καὶ ὄχι μόνο αὐτό. Εἶναι μία διαρκὴς ὑπόμνηση γιὰ τὸ ἀβάσιμο τῆς λογικῆς τῶν ὑλιστῶν καὶ τῶν ἡδονιστῶν.
.                      Μέσα στὰ συμπυκνωμένα δρώμενα τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδος ὁ Θεάνθρωπος Ἰησοῦς ἀνατρέπει τὶς ἀνθρώπινες λογικές, ὅσες κυριαρχοῦσαν ἐπὶ τῶν ἡμερῶν Του καὶ ἐξακολουθοῦν νὰ ἰσχύουν ἕως καὶ σήμερα. Μὲ τὰ λόγια καὶ τὶς πράξεις Του μᾶς διδάσκει ὅτι ἡ  ἐξουσία δὲν εἶναι ἰσχύος καὶ συμφερόντων, ἀλλὰ διακονίας, ὅτι ἡ ἐλευθερία δὲν στηρίζεται στὰ ὅπλα καὶ στὴ βία, ἀλλὰ στὴν ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὸ ὑλιστικὸ φρόνημα, ὅτι ἡ ἰσότητα προκύπτει ἀπὸ τὴ μετάνοια καὶ τὴν ἀγάπη, ὄχι ἀπὸ τὴ λογικὴ τῶν κάθε ἐποχῆς ἰσχυρῶν.
.                      Ἀνατρέπει ἐπίσης τὴν κοινωνικὴ ἠθική. Στὴ δικαιοσύνη Του ἡ ταπεινοφροσύνη καὶ ἡμετάνοια νικᾶνε τὶς γνώσεις, τὴν τυπολατρία, τὶς ὑλικὲς ἀπολαβές. Οἱ τελῶνες καὶ οἱ πόρνες – οἱ«ταπεινοὶ τῇ καρδίᾳ»– εἶναι γιὰ τὸν Χριστὸ πρόσωπα σημαντικότερα ἀπὸ τοὺς ἀλαζόνες τηρητὲς τοῦ Νόμου καὶ τοὺς πλουσίους ἄρχοντες. Ὡς μαθητές Του δὲν ἐπιλέγει τοὺς σοφούς τῆς ἐποχῆς του, ἀλλὰ ἁπλοϊκοὺς ψαράδες… Ὅπως γράφει στοὺς Κορινθίους ὁ Παῦλος, ὁ Θεάνθρωπος διάλεξε τοὺς θεωρούμενους ἀνόητους γιὰ νὰ ντροπιάσει τοὺς σοφούς, καὶ τοὺς ἀνίσχυρους, γιὰ νὰντροπιάσει τοὺς ἰσχυρούς. Αὐτά, ποὺ  ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τοῦ Παύλου ἐθεωροῦντο ἀνοησίες, παραμένουν ἀκλόνητα σὲ ἀξία μηνύματα γιὰ μία βιώσιμη ἀνθρωπότητα.
.                      Τὰ διδάγματα, ποὺ ἔδωσε πρὸ τῆς Σταυρώσεώς Του ὁ Χριστὸς δὲν ἔγιναν ἀμέσως ἀντιληπτὰ  καὶ ἀπὸ τοὺς μαθητές Του, αὐτοὺς ποὺ ἦσαν συνέχεια μαζί Tου. Αὐτοὶ θεώρησαν ὅτι θὰ βοηθοῦσαν νὰ ἐγκαταστήσει τὸ βασίλειο τοῦ Δαυίδ. Μάλιστα δύο ἀπὸ αὐτοὺς ἔβαλαν μέσο τὴμητέρα τους νὰ τοὺς δώσει καλὲς θέσεις, ὅταν ἀναλάβει τὴν ἐξουσία… Οἱ μαθητές Του ἐπίσης δὲνἀντιλήφθηκαν ὅτι πῆγε νὰ προσευχηθεῖ πρὸς τὸν Πατέρα Του ἐν ὄψει τῆς συλλήψεώς Του. Ἐνῶ περνοῦσε τὴν κατὰ τὴν ἀνθρώπινη φύση ἀγωνία Του, ἐκεῖνοι κοιμοῦνταν… Ὅταν συνελήφθη, ἐκεῖνοι ἔντρομοι διασκορπίστηκαν… Μὲ τὴν Ἀνάστασή Του ὁ Χριστός, τὴν παρουσία Του ἀνάμεσά τους, τὴν Ἀνάληψή Του καὶ τὴν Πεντηκοστὴ μετέστρεψε τοὺς φοβισμένους μαθητὲς σὲ ἀτρόμητουςἱεραποστόλους καὶ μάρτυρες τῆς Πίστης τους πρὸς Αὐτόν.

.                       Ὁ Χριστὸς ἔδωσε ἀπόλυτη ἐλευθερία στὸν ἄνθρωπο καὶ αὐτὸς εἶναι ἐλεύθερος νὰΤὸν ὑβρίζει, νὰ Τὸν φυλακίζει, νὰ Τὸν διώκει, νὰ Τὸν ἀπαρνεῖται, νὰ Τὸν προδίδει. Ἡ μετὰΧριστὸν ἱστορία ἔχει καταγράψει ἑκατοντάδες προσωπικότητες ποὺ θέλησαν καὶ θέλουν μὲ τὶς δικές τους ἀρχὲς νὰ σώσουν τὴν ἀνθρωπότητα. Πολιτικοί, στρατιωτικοί, φιλόσοφοι προσπάθησαν καὶ οἱπερισσότεροι τὴν ἔβλαψαν… Ἡ ἀνθρωπότητα πάντα κινεῖται μὲ βάση τὸν ὑλισμό, τὸν ὠφελιμισμὸ καὶ τὸν ἡδονισμό. Ἐπιλέγει νὰ μιμηθεῖ τὶς Δαναΐδες, ἤ, χειρότερα, νὰ ἔχει τὴ μοίρα τοῦ Ταντάλου. Ὁ Ἀναστὰς  Χριστὸς ὑπομένει. ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!-

, ,

Σχολιάστε

ΙΕΡΟΜΑΡΤΥΡΕΣ ΑΡΧΙΕΡΕΙΣ, ΘΥΜΑΤΑ ΤΗΣ ΤΟΥΡΚΙΚΗΣ ΘΗΡΙΩΔΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἱερομάρτυρες Ἀρχιερεῖς
θύματα τῆς τουρκικῆς θηριωδίας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                 Πέρυσι, τέτοια ἡμέρα (ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 6. ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ E΄ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)), τὸ ἀντίστοιχο κείμενο ἦταν ἀφιερωμένο στὸν ἐθνοϊερομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄. Φέτος ἀφιερώνεται σὲ δύο, στοὺς Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεο (Πρώιο) καὶ Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ (Ἀντωνόπουλο), οἱ ὁποῖοι μὲ ἄλλους ἕντεκα Ἀρχιερεῖςἀκολούθησαν  τὴν μαρτυρικὴ πορεία τοῦ Πατριάρχη στὴν δι’ ἀπαγχονισμοῦ ἐκτέλεση καὶ ἀνακηρύχθηκαν ἅγιοι ἱερομάρτυρες. Στὴν Κωνσταντινούπολη ἐκτελέστηκαν οἱ Συνοδικοὶ ἈρχιερεῖςἘφέσου Διονύσιος, Ἀγχιάλου Εὐγένιος, Νικομηδείας Ἀθανάσιος, Τορνόβου Ἰωαννίκιος, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος, Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ καὶ Δέρκων Γρηγόριος. Στὴ Θράκη ἐκτελέστηκαν ὁ πρώην Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κύριλλος ϛ΄ καὶ οἱ Σωζοπόλεως Παΐσιος Πρικαῖος ἢ Βάρης, Μαρωνείας Κωνστάντιος, Γάνου καὶ Χώρας Γεράσιμος, Μυριοφύτου καὶ Περιστάσεως Νεόφυτος καὶ Σαμμακοβίτου Ἰγνάτιος.
.                 Ὁ Σουλτάνος, ὅταν πληροφορήθηκε τὴν ἔκρηξη τῆς Ἐπαναστάσεως καὶ στὴν Πελοπόννησο, ζήτησε ἀπὸ τὸν Πατριάρχη νὰ στείλει ὡς ὁμήρους στὴν Πύλη τρεῖς ἀρχιερεῖς, ἀπὸτοὺς πλέον κοντινούς του. Αὐτοὶ ἦσαν οἱ Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος καὶΤορνόβου Ἰωαννίκιος. (Ἀρχ/που Χριστοδούλου «Γρηγόριος Ε΄ –  Ὁ ἐθνάρχης τῆς ὀδύνης», Ἀποστ. Διακονία, 2004, σελ. 598). Ἡ ἐν ὄψει τῶν προφανῶν τραγικῶν ἐξελίξεων ἀτμόσφαιρα στὸΠατριαρχεῖο ἦταν χαρμολύπης. Εἶναι χαρακτηριστικοὶ οἱ λόγοι τοῦ Πατριάρχη Γρηγορίου Ε΄ πρὸς τοὺς στὸ μαρτυρικὸ τέλος πορευομένους ἀδελφούς του: «Ἀδελφοί, οὕτως ἠθέλησεν ὁ Κύριος, δεικνύων ἡμῖν πολλὰ καὶ σκληρά… Ἀπέρχεσθε σήμερον εἰς τὴν Πύλην, ἵνα μένητε βεβαίως μετὰτῶν ἄλλων ἀδελφῶν ἐνέχυρα παρ᾽ αὐτῇ. Κύριος οἶδε τὸ ἀποβησόμενον. Ἀλλ’ ἐὰν ἀποβῇ εἰς μαρτύριον, ἀκολουθήσω ὑμᾶς τάχιον καὶ ἐγώ». (Ι. Φιλήμονος ΔΙΕΕ, τ. Β΄, σελ. 117).
.                  Ὁ Δέρκων Γρηγόριος ἦταν τῆς γνώμης νὰ μὴν σταλοῦν οἱ Ἀρχιερεῖς ὅμηροι στὴν Πύλη, ἀλλὰ νὰ ἐζητεῖτο ἀπὸ τὸν Σουλτάνο νὰ μεταβοῦν ὁ Πατριάρχης καὶ οἱ Συνοδικοὶ Ἀρχιερεῖς στὴν Πελοπόννησο, μὲ τὴν αἰτιολογία ὅτι ἐκεῖ θὰ φρόντιζαν νὰ σταματήσει ἡ Ἐπανάσταση, ἀλλὰ στὴν οὐσία νὰ ἡγοῦντο Αὐτῆς. Ὁ Πατριάρχης ἀπέρριψε τὴν εἰσήγηση καὶ ἀπάντησε: «Καὶ ἐγώ, ὡς κεφαλὴ τοῦ ἔθνους καὶ ὑμεῖς, ἡ Σύνοδος, ὀφείλομεν νὰ ἀποθάνωμεν διὰ τὴν κοινὴν σωτηρίαν. Ὁ θάνατος ἡμῶν θὰ δώσῃ δικαίωμα εἰς τὴν Χριστιανωσύνην νὰ ὑπερασπίσῃ τὸ ἔθνος ἐναντίον τοῦ τυράννου. Ἀλλ’ ἂν ὑπάγωμεν ἡμεῖς νὰ θαρρύνωμεν τὴν ἐπανάστασιν, τότε θὰ δικαιώσωμεν τὸν Σουλτάνον ἀποφασίσαντα νὰ ἐξολοθρεύσῃ ὅλον τὸ ἔθνος» (Ν. Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Ἔκδ. Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1851, Α΄ Τόμος, σελ. 100, σημ. 1).
.                 Στὶς 10 Ἀπριλίου 1821, ἡμέρα τοῦ Πάσχα, ἀπαγχονίστηκε ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄ καὶ ἀκολούθησε τὴν ἴδια ἡμέρα ὁ ἀπαγχονισμὸς τῶν Νικομηδείας Ἀθανασίου, Ἀγχιάλου Εὐγενίου καὶ Ἐφέσου Διονυσίου. Στὶς 3 Ἰουνίου 1821 ἀπαγχονίσθηκαν οἱ ἄλλοι συλληφθέντες Ἀρχιερεῖς Δέρκων Γρηγόριος, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος, Τυρνόβου (ἢ Τορνόβου) Ἰωαννίκιος καὶ Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ. Οἱ δήμιοι τοὺς ἐπιβίβασαν ἐπὶ πλοιαρίου, γιὰ νὰ τοὺς ὁδηγήσουν στὴνἀγχόνη. Κατὰ τὴ διαδρομὴ οἱ ἀρχιερεῖς μὲ πνιγμένη ἀπὸ τὸν πόνο τὴ φωνὴ ἔψαλλαν τὴν ἀκολουθία τῆς κηδείας τους. Στὸ τέλος εὔχονταν ὁ ἕνας στὸν ἄλλο: «Καλὴ ἀντάμωση στὴν ἄλλη ζωή».
.                  Πρῶτον οἱ δήμιοι ἀποβίβασαν τὸν Τορνόβου Ἰωαννίκιο στὸ Ἀρναούτκιοϊ. Ἐκεῖ εἶχε στηθεῖ ἡ ἀγχόνη «ἀπὸ τοῦ ἀνωφλίου οἰκίας παρακειμένου κουρείου». Οἱ ἄλλοι Ἀρχιερεῖς «ἀπέστρεψαν τοὺς δακρύοντας αὐτῶν ὀφθαλμούς», πλὴν τοῦ Δέρκων. Αὐτὸς ὄρθιος ἱστάμενος καὶπαρακολουθῶν τὸ θύμα μέχρι τῆς τελευταίας τοῦ θανάτου στιγμῆς ἀνέκραξε διὰ τῆς στεντορείας αὐτοῦ φωνῆς «Μακαρία ἡ ὁδὸς ᾗ (Σήμ. γρ. στὴν ὁποία) πορεύῃ σήμερον». Ἔπειτα ἦρθε ἡ σειρὰτοῦ Ἀδριανουπόλεως Δωροθέου. Τὸν ἀποβίβασαν καὶ τὸν κρέμασαν στὸ Μεγάλο Ρεῦμα.Ἀκολούθησαν ὁ Δημητσανίτης Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ ποὺ τὸν κρέμασαν στὸ Γενίκιοϊ (Νεοχώρι) καὶ ὁ Ἀχαιὸς Δέρκων Γρηγόριος, τὸν ὁποῖο τὸν πῆγαν στὰ Θεραπειὰ καὶ τὸν κρέμασαν μπροστὰ στὸσπίτι του. (Σπ. Τρικούπη «Ἱστορία τῆς  Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», Ἔκδ. 3η, Ἔκδ. Παν. Ἀσλάνης,Ἐν Ἀθήναις, 1888, τ. Α΄ σελ. 110 κ.ε. καὶ Κων. Παπαρρηγόπουλου «Ὁ Μέγας Δέρκων», ἐν «Ἑστία», 1876, σελ. 53).
.                 Ὁ Χιώτης Μητροπολίτης Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεος Πρώιος (1765-1821) ἦταν ἐκ τῶν εὐρυμαθεστέρων κληρικῶν τῆς ἐποχῆς του καὶ εὑρηματικὸς παιδαγωγός. Ὅταν ἀνέλαβε σχολάρχης τῆς Μεγάλης τοῦ Γένους Σχολῆς, ὁ Κούμας ἔγραψε ὅτι «ἤρχισε νὰ γίνεται Πιερία (σημ. γρ.: χώρα τῶν Μουσῶν) ὁ Βόσπορος…, μὲ τὸν φιλοτιμότερον διδάσκαλον καὶ προῆλθεν ἱκανὴ ὠφέλεια ἐκ τῆς σχολῆς…». Ὁ Δωρόθεος μαζὶ μὲ τὰ θρησκευτικὰ ἔγραψε καὶ δίδαξε φιλοσοφία, ἀρχαῖα ἑλληνικά, ἀστρονομία, φυσική, ἀριθμητική, ἄλγεβρα, γεωμετρία, λογική. (Περιοδ. Ἑλλην. Φιλολογικοῦ Συλλόγου Κωνσταντινούπολις τ. Γ΄, 1880, σελ. 256). Τὰ μαθήματα τῆς φυσικῆς γίνονταν μὲ πειράματα καὶ ἡ ἀστρονομία μὲ οὐράνιες παρατηρήσεις. Ἐπίσης ἐπιμελήθηκε τῆς συντάξεως Μεγάλου Λεξικοῦ τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσης, ποὺ ἄρχισε νὰ ἐκδίδεται ἐπὶ πατριαρχίας Γρηγορίου Ε΄, ἀλλὰ δὲν ὁλοκληρώθηκε, λόγῳ τῶν ἐπισυμβάντων τραγικῶν γεγονότων.
.                 Ὁ Δωρόθεος ἦταν ὁ πρῶτος ποὺ εἰσήγαγε στὴν παιδαγωγικὴ μέθοδο τὴν αὐτοδιοίκηση τῶν τροφίμων τῆς Σχολῆς. Οἱ ὀγδόντα μαθητὲς ἦσαν διηρημένοι σὲ δύο τμήματα. Ἐπικεφαλῆς τοῦκάθε τμήματος ὁ πρόεδρος ἢ «ταξίαρχος». Χρέος τους νὰ προσέχουν τὴν τήρηση τῶν γυμνασιακῶν νόμων, νὰ ἐπιλύουν διαφορὲς καὶ νὰ συνεργάζονται μὲ τὸν σχολάρχη. (Τ. Ἀθ. Γριτσόπουλου «Πατριαρχικὴ Μεγάλη Σχολή», τ. Β΄, σσ. 86 κ.ἑ., 415 κ.ἑ.).
.                 Ὁ Θεσσαλονίκης Ἰωσὴφ (1761-1821) γεννήθηκε στὴν ἁγιοτόκο Δημητσάνα, ποὺπροσέφερε καὶ πλειάδα Πατριαρχῶν καὶ Ἀρχιερέων. Στὴν ἀδούλωτη αὐτὴ ἰδιαίτερη πατρίδα του, μὲτὴν μεγίστη προσφορὰ στὴν Ἐθνεγερσία, ἔμαθε τὰ πρῶτα του γράμματα. Τὴν ἐκπαίδευσή του συμπλήρωσε στὴν Κωνσταντινούπολη. Ὁ Μανουὴλ Γεδεὼν γράφει τὰ χαρακτηριστικὰ τοῦ μάρτυρος Ἱεράρχου: « Φυσικὰ μὲν εὐφυία καὶ κρίσις νοὸς ἀποχρῶσα, προσθήτω δὲ καὶ κτητὸν τὴν ἱκανὴν παίδευσιν. Προαιρετικὰ δὲ πραότης, εὐπροσιτότης,… ἐγκράτεια καὶ τήρησις ὡς ἔνι ἀκριβὴς τῶν Θείων Κανόνων» («Ἀπὸ σημειώματα χρονογράφου», Ἀθῆναι, 1932, σελ. 157).
.                 Ὡς Μητροπολίτης Δράμας (1780-1810) ὁ Ἰωσὴφ δι’ ἐπιστολῆς του προέτρεψε τὸν Ἅγιο Νικόδημο τὸν Ἁγιορείτη νὰ συγγράψει τὸν Συναξαριστὴ καὶ ἀνέλαβε ἐκεῖνος τὴν ἐπιχορήγηση τῆςἔκδοσης. Μάλιστα ἐπιδίωξε νὰ παραμείνει μυστικὴ ἡ προσφορά του, ὅπως γράφει σὲ ἀνέκδοτη μελέτη του ὁ Γορτύνιος πρωτοπρεσβύτερος π. Χρίστος Κυριακόπουλος. Στὴν ἐπιστολή του ὁἸωσὴφ ἔγραψε μεταξὺ ἄλλων: «Περὶ τῆς ἐκδόσεως τοῦ Συναξαριστοῦ… ζητῶ νὰ γίνη ὅσον τὸδυνατὸν ἄρτιον καὶ καλόν, ἐπαινετὸν καὶ δεκτὸν Θεῷ πρῶτον καὶ ἀνθρώποις ὠφέλιμον. Ἴσως καὶσυγχωρηθῇ καὶ ἡμῖν μέρος τῶν πολλῶν μας ἀμπλακημάτων (Σημ.γρ.: ἁμαρτημάτων)». Ὡς Μητροπολίτης Θεσσαλονίκης (1810-1821) ὁ Ἰωσὴφ ἦταν κοντὰ καὶ βοηθοῦσε τὸν συντοπίτη τουΠατριάρχη Γρηγόριο Ε´. Τὴν περίοδο 1819 – 1821 ἦταν Συνοδικὸς καὶ ὑπέγραψε τὴν ΠατριαρχικὴἘγκύκλιο πρὸς τοὺς Θεσσαλονικεῖς, μὲ τὴν ὁποία ὁ Πατριάρχης τοὺς προέτρεπε νὰ μὴν παρασυρθοῦν ἀπὸ τὸ κίνημα τοῦ Ἀλῆ Πασᾶ κατὰ τῆς Πύλης.
.                 Ἡ θυσία τοῦ Πατριάρχη καὶ τῶν Ἀρχιερέων, ποὺ παρέμειναν πιστοὶ μέχρι θανάτου στὸν Χριστό, στὴν Ἐκκλησία καὶ στὸ Ἔθνος, θὰ ἔπρεπε νὰ συγκινεῖ κάθε ἔντιμο καὶ ἐνημερωμένο ἄνθρωπο. Εἶναι λυπηρὸ τὸ γεγονὸς ὅτι  ἡ ἀντιεκκλησιαστικὴ ἰντελιγκέντσια τῆς Πατρίδας μας κρατάει ἀτεκμηρίωτη, ἄδικη, προσβλητικὴ καὶ συκοφαντικὴ στάση πρὸς τοὺς ἱερομάρτυρες ἀρχιερεῖς τῆς Παλιγγενεσίας.-      

, ,

Σχολιάστε

Ο ΕΣΤΑΥΡΩΜΕΝΟΣ ΧΡΙΣΤΟΣ ΚΑΙ Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Ἐσταυρωμένος Χριστὸς καὶ ἡ Ἐκκλησία Του

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                     Διερχόμαστε τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα, ποὺ κορυφώνεται στὴν Κυριακάτικη Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ καὶ τὸ σωτηριῶδες μήνυμα ποὺ Αὐτὴ εὐαγγελίζεται διὰ τῆς Ἐκκλησίας Του. Οἱ Ἕλληνες ζοῦμε ἔντονα τὴν Ἀνάσταση, τὴν πανηγυρίζουμε. Μπορεῖ νὰ μὴν εἰσερχόμαστε ἰδιαίτερα στὴ Θεολογία τοῦ Μυστηρίου τῆς ἐνανθρωπήσεως τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τῶν ὅσων ὑπέστη στὴνἐπίγεια ζωή Του καὶ τῆς Ἀναστάσεώς Του, ἀλλὰ νιώθουμε ὅτι  αὐτὸ τὸ Μυστήριο, εἶναι συνυφασμένο μὲ τὴ ζωή μας, εἶναι ριζωμένο στὴν ψυχή μας.
.                     Τὶς ἅγιες αὐτὲς ἡμέρες οἱ Ἕλληνες βρίσκουμε τὴν εὐκαιρία νὰ ἐκδηλώσουμε τὴν ἀγάπη μας πρὸς τὸν Χριστό, τὴν ἐθνική, τὴν κοινωνικὴ καὶ τὴν ἐκκλησιαστική μας συνέχεια καὶ συνοχή. Ἰδιαιτέρως ἡ συμμετοχή μας στὶς Ἀκολουθίες, στὶς Θεῖες Λειτουργίες καὶ στὴ Θεία Μετάληψη τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα βοηθάει στὴν ἀνάπαυλα ἀπὸ τὴν τύρβη τῆς καθημερινότητας καὶστὴ βίωση τοῦ Πάθους καὶ τῆς Ἀνάστασης τοῦ Χριστοῦ. Ἡ προσκύνηση τοῦ Ἐσταυρωμένου Ἰησοῦ,ἡ συμμετοχὴ στὴν περιφορὰ τοῦ Ἐπιταφίου καὶ ἡ ἐκδήλωση τῆς χαρᾶς τῆς Ἀναστάσεως εἶναι ἡπιστοποίηση τῆς Πίστης τῶν Ἑλλήνων.
.                     Αὐτὰ τὰ ριζωμένα βιώματα τοῦ λαοῦ μας, ποὺ ἐπιβιώσανε μέσα μας ὅλους τοὺς προηγούμενους αἰῶνες ὑπάρχουν σήμερα γεγονότα ποὺ δείχνουν ὅτι σχετικοποιοῦνται καὶ ἐκλαμβάνονται ὡς ἁπλὲς κοινωνικὲς δραστηριότητες, ποὺ ἐπιδέχονται μεταφορές, περικοπές, ἀλλοιώσεις. Αἰτία δὲν εἶναι ἡ πανδημία, εἶναι ἡ ἀντιμετώπιση αὐτῶν τῶν βιωμάτων μας μέσα στὴν πανδημία. Ἡ ὑπερισχύουσα ἀντίληψη εἶναι ἡ ἐξίσωση τῶν βιωμάτων, ποὺ συνιστοῦν τὴνἰδιοπροσωπία μας, μὲ τὶς ὠφελιμιστικὲς ἀντιλήψεις περὶ τῆς οἰκονομικῆς καὶ ἐπιχειρηματικῆς δραστηριότητας.
.                      Γιὰ τὴ σωστὴ ἐφαρμογὴ τῶν ὑγειονομικῶν μέτρων στὴ λειτουργία τῶν Ναῶν κατὰτὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα ἀπαιτεῖται γνώση καὶ ἀποδοχὴ τῆς Ὀρθόδοξης πνευματικότητας καὶ τῶνἐθνικῶν μας παραδόσεων. Χρειάζεται ὅσοι παίρνουν τὶς ἀποφάσεις νὰ μὴν ἔχουν συμπλέγματα ἰδεολογικῆς κατωτερότητας ἔναντι ὅσων δῆθεν ἀποτελοῦν τὴν ἐκσυγχρονιστικὴ ἰντελιγκέντσια τῆς χώρας μας. Χρειάζεται ἐπίσης νὰ ἔχουν διάθεση νὰ ἐξηγοῦν τὰ μέτρα στὸ λαό, ὅπως γίνεται μὲ τὸν ἐμβολιασμό, νὰ μὴν ἐπιδεικνύουν ἀλαζονεία καὶ νὰ μὴν δίδουν τὴν ἐντύπωση ὅτι γνωρίζουν θέματα, ποὺ προφανῶς ἀγνοοῦν.
.                     Γιὰ τὴ στάση τῶν πολιτικῶν μας εὐθύνη μεγάλη ἔχει ἡ ἐκκλησιαστικὴ ἡγεσία. Δείχνει ὅτι προτιμᾶ νὰ ἐκτελεῖ τὶς ἐντολές τους, γιατί θέλει τὴν ἡσυχία της, παρὰ νὰ ἐξηγεῖ καὶ νὰ πείθει τοὺς καλόπιστους τουλάχιστον πολιτικοὺς ὑπὲρ τῶν δικαίων τοῦ πιστοῦ λαοῦ, ὅταν αὐτὰπαραβιάζονται. Εἶναι λυπηρὸ ὅτι ὁ λαὸς ἀπὸ τὴν ἐκκλησιαστική του ἡγεσία παραμένει ἐπὶ 13 χρόνια χωρὶς ποιμαντικὴ μέριμνα. Γιὰ τὸ τί «ἀποφασίζει» ἡ ΔΙΣ τὸ πληροφορεῖται μέσῳ τῶν ΜΜΕ, ἀφοῦ ἔχει ἐπιβάλει σιγὴ σὲ ὅλους τοὺς κληρικοὺς τῆς Ἐπικράτειας… Ἡ Διαρκὴς Ἱερὰ Σύνοδος ἐπικοινωνεῖ διὰ ἐγκυκλίων   μόνο μὲ τοὺς Μητροπολίτες καὶ γιὰ τὴ Μεγάλη Ἑβδομάδα ἀποτελεῖθλιβερὸ γεγονὸς ὅτι ἀνέλαβε νὰ ἔχει ΜΟΝΗ της τὴν εὐθύνη γιὰ τὰ ὅσα θὰ συμβοῦν τὸ Μεγάλο Σάββατο ἐκτὸς τῆς Ὀρθόδοξης ἐκκλησιολογίας καὶ τῆς λαϊκῆς μας παράδοσης, ἀφοῦ ἡ ΚοινὴὙπουργικὴ Ἀπόφαση δὲν ἀναφέρεται καθόλου σὲ αὐτό… –

, , ,

Σχολιάστε

ΙΑΚΩΒΟΣ ΜΑΓΕΡ: Ο ΕΛΒΕΤΟΣ ΗΡΩΑΣ ΤΟΥ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἰάκωβος Μάγερ:
Ὁ Ἑλβετὸς ἥρωας τοῦ Μεσολογγίου

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                           Ὁ Ἰάκωβος Μάγερ (Ζυρίχη 1798 – Μεσολόγγι 11 Ἀπριλίου 1836) εἶναι ἐκ τῶν ἡρώων τῆς Ἱερᾶς Πόλεως τοῦ Μεσολογγίου, μαζὶ μὲ τοὺς Ρωγῶν Ἰωσὴφ καὶ Χρῆστο Καψάλη, γιὰ τοὺς ὁποίους εἴχαμε γράψει πέρυσι τὴν ἴδια ἡμέρα (ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥ 1821– 5. ΕΠΙΣΚΟΠΟΣ ΡΩΓΩΝ ΙΩΣΗΦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)). Ἡ προσφοράτου κατὰ τὴν πολιορκία ἦταν οὐσιαστική. Ἐργάσθηκε μὲ συνέπεια καὶ ἐπιτυχία ὡς ἰατρὸς καὶ φαρμακοποιός, ἂν καὶ δὲν εἶχε τὰ σχετικὰ διπλώματα. Ἐπὶ πλέον ἦταν στὸ Μεσολόγγι ὁ ἐκδότης  τῆς ἐφημερίδας «Ἑλληνικὰ Χρονικά», διὰ τῆς ὁποίας τὸ τραγικὸ χρονικὸ τῆς πολιορκίας ἔμεινε στὴν Ἱστορία. Ἡ ἐφημερίδα κυκλοφορήθηκε ἀπὸ τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1824 ἕως τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1826, ὅταν τὰ κανόνια τῶν πολιορκητῶν Ὀθωμανῶν κατέστρεψαν τὰτυπογραφικὰ μηχανήματα, λίγο καιρὸ πρὶν ἀπὸ τὴν Ἔξοδο.
.                            Ἡ περίπτωση τοῦ Μάγερ ξεχωρίζει ἀπὸ ὅλες τὶς ὑπόλοιπες τῶν ἄλλων φιλελλήνων, ποὺ μὲ ποικίλους τρόπους βοήθησαν ἢ καὶ θυσιάστηκαν ἡρωικὰ μαχόμενοι κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Ὁ Μάγερ ἔφυγε ἀπὸ τὴν πατρίδα του, τὴν Ἑλβετία, ὡς ὁ ἄσωτος υἱός. Ἀκόμη καὶ σήμερα ὁκατὰ τοὺς Ἕλληνες ἥρωας Μάγερ θεωρεῖται ἀπὸ τοὺς Ἑλβετοὺς μία «ἐλαφρὰ περίπτωση ἀνθρώπου» καὶ ἀναφέρεται ὡς «ὑψηλοῦ ἐπιπέδου ἀπατεώνας». Σὲ πρόσφατο ἄρθρο της ἡ Ἑλβετὴ ἱστορικὸς καὶδημοσιογράφος Κατρὶν Μπροῦνερ, μὲ τὴν καρτεσιανὴ λογική της,  διερωτᾶται πῶς εἶναι δυνατὸν ἕνας «κίβδηλος δόκτωρ Μάγιερ, ποὺ στὰ νεανικά του χρόνια ἦταν ἀνήθικος καὶ χρεωμένος ἕως τὰμπούνια νὰ καταστεῖ Ἕλληνας ἥρωας». (Βλ. σχ. εἰς διαδίκτυο ἄρθρο στὰ ἀγγλικά τῆς Ἑλβετίδας Katrin Brunner “The bogus Doctor Meyer”). Κατὰ τὴν ἄποψή της ἡ Ἑλλάδα ἦταν ἡ διέξοδός του ἀπὸτὴν κοινωνικὴ ἀπαξίωση, ποὺ ἔνιωθε στὴν πατρίδα του…
.                            Οἱ Ἕλληνες ἔνιωσαν γιὰ τὸν Μάγερ τελείως διαφορετικά. Δὲν ἀσχολήθηκαν καθόλου μὲ τὸν παρελθόν του. Τὸν ἀγκάλιασαν, τὸν ἐνέπνευσαν, τὸν ἔκαναν δικό τους. Ὁ Μάγερ γεννήθηκε Ἑλβετὸς προτεστάντης καὶ μαρτύρησε ὡς Ἕλληνας ὀρθόδοξος χριστιανός. Ἔμαθε τὰἑλληνικά, βαπτίσθηκε καὶ στὴ συνέχεια παντρεύτηκε τὴν Μεσολογγίτισσα Ἀλτάνα Ἰγγλέζου, μὲ τὴν ὁποία ἀπέκτησαν δύο παιδιά. Ἀφοσιώθηκε πλήρως στὴν Ἑλληνικὴ ὑπόθεση. Ἡ ἔναντί του συμπεριφορὰ τῶν Ἑλλήνων τὸν ἔκανε νὰ τοὺς ἀγαπήσει εἰλικρινά. Ἀπόδειξη ἡ ὁλόψυχη συμμετοχή του στὴν Ἐπανάσταση, ἡ μὲ τὴν οἰκογένειά του παραμονή του στὸ Μεσολόγγι ἕως τὸ τέλος καὶ ἡθυσία ὅλων τους κατὰ τὴν Ἔξοδο. Ὁ Μάγερ δὲν ἦρθε στὴν Ἑλλάδα νὰ μᾶς κοιτάξει ἀφ’ ὑψηλοῦ, οὔτε νὰ μᾶς κρίνει αὐστηρά. Ἦρθε γιὰ νὰ μᾶς βοηθήσει πραγματικά, νὰ γίνει ἕνα μὲ ἐμᾶς καὶ νὰ θυσιασθεῖ μαζί μας. Ἡ Ἑλλάδα ἀνταπέδωσε τὴν ἀγάπη καὶ τὴν θυσία του. Στὸ νεκροταφεῖο Ἡρώων στὸ Μεσολόγγι ἀνήγειρε ἡρῶο στὴ μνήμη του καὶ ὑπάρχει ὁδὸς στὸ ὄνομά του στὴν Ἀθήνα, κοντὰστὴν Πλατεία Βάθης.
 .                           Ὁ Μάγερ ἀφομοίωσε τὸν Ἑλληνισμὸ χωρὶς νὰ ξεχάσει τὸ ποῦ γεννήθηκε. Τὴν παραμονὴ τῆς Ἐξόδου, στὶς 10 Ἀπριλίου 1826, ἔγραψε σὲ εὐρωπαῖο φίλο του: «Εἴμαστε μπροστὰστὴν τελευταία μας ὥρα. Νιώθω ὑπερήφανος ποὺ τὸ αἷμα ἑνὸς Ἑλβετοῦ, ἑνὸς ἀπογόνου τοῦ Γουλιέλμου Τέλλου, θὰ ἀναμιχθεῖ μὲ τὸ αἷμα τῶν ἡρώων τῆς Ἑλλάδος» (Βλ. σχ. ἄρθρ. Κατρὶν Μπροῦνερ). Καὶ προσέθεσε: «Πόσοι γενναῖοι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας δὲν θέλει εἶσθαι εἰμὴ σκιαί, κατηγοροῦσαι ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ τὴν ἀδιαφορίαν τοῦ χριστιανικοῦ κόσμου… Ἐν ὀνόματι ὅλων τῶνἐνταύθα ἡρώων… σᾶς ἀναγγέλλω τὴν ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ ὡρισμένην ἀπόφασίν μας διὰ νὰ ὑπερασπισθῶμεν καὶ τὴν ὑστέραν σπιθαμὴν γῆς τοῦ Μεσολογγίου» (Σημ. Δημοσιεύθηκε στὴνἐφημερίδα «Φίλος τοῦ Νόμου» τῆς Ὕδρας στὶς 9/7/1826. Ἀναδημοσιεύεται εἰς Σπ. Ἀθ. Κανίνια «ΕΛΕΥΘΕΡΙΑ – Οἱ πολιορκίες καὶ ἡ Ἔξοδος τοῦ Μεσολογγίου σὲ εὐρωπαϊκὰ ποιητικά, πεζὰ καὶμουσικὰ ἔργα», Ἐκδοτικὴ ΑΛΦΑ, Ἀθήνα, 2002, σελ. 29).
.                            Γιὰ τὴν προσφορὰ τοῦ Μάγερ στὸν Ἀγώνα μὲ τὴν ἐφημερίδα τοῦ «ἙλληνικὰΧρονικὰ» γράφει ἡ Αἰκατερίνη Κουμαριανοῦ, ποὺ εἶχε τὴν ἐπιμέλεια τῆς παρουσίασης τῶν φύλλων της: «Ὁ ἐκδότης (Μάγερ), μολονότι θεωροῦσε τὸν σεβασμὸ πρὸς τὴ Διοίκηση ἀπαραίτητο στοιχεῖο γιὰ τὴν προαγωγὴ καὶ τὴν εὐόδωση τοῦ ἀγώνα γιὰ τὴν ἀνεξαρτησία, ἔφθασε ἐνίοτε νὰ συγκρουσθεῖμὲ τὴν ὑπεύθυνη πολιτικὴ ἡγεσία, ὅταν ἐθεώρησε ὅτι ὁρισμένες ἐνέργειές της ΕΘΙΓΑΝ ΒΑΣΙΚΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΟΥ ΕΘΝΟΥΣ (Σημ. Ἐννοεῖ τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους!)». («Ὁ Τύπος στὸν Ἀγώνα» Β΄ Τόμος, Ἔκδ. Ἑρμῆς, Ἀθήνα, 1971, σελ. 8).
.                           Στὴν προκήρυξη ἔναρξης ἐκδόσεως τῆς ἐφημερίδας του ὁ Μάγερ γράφει γιὰ τὸν σκοπό της: «Ἐφημερὶς ἐμφρόνως κυβερνωμένη, εἶναι ἱκανὴ νὰ καταστήση τοὺς Ἕλληνας πολίτας ἀγαθούς, χριστιανοὺς εὐσεβεῖς, καλοὺς πατέρας καὶ ἀγαθοὺς οἰκονόμους. Πρὸς τούτοις ἐκθειάζουσα τὰς ἡρωικὰς πράξεις τῶν προμάχων τῆς πατρίδος των διὰ ξηρᾶς καὶ θαλάσσης, θέλει ἐμπνέει εἰς τὰς ψυχὰς τῶν λοιπῶν Ἑλλήνων τὴν εὐγενῆ ἅμιλλαν καὶ τὸν ἱερὸν ἐνθουσιασμὸν τὸνὑπὲρ πατρίδος, καὶ ἐξάπτουσα αὐτοὺς εἰς ἀνδραγαθήματα ὅμοια». (Αὐτ. σελ. 9).
.                            Ἐπειδὴ πολλὴ προπαγάνδα ρέει στὴ χώρα μας γιὰ τὴν προσφορὰ τῆς Γαλλικῆς καὶ γενικὰ τῶν Εὐρωπαϊκῶν κυβερνήσεων στὴν Ἐθνεγερσία ἀντιγράφεται ἀπὸ τὰ «ἙλληνικὰΧρονικά» τῆς 20ης Φεβρουαρίου 1826, ἡ μαρτυρία τοῦ Μάγερ γιὰ ὅσα βίωνε στὸ πολιορκημένο Μεσολόγγι: «Ο Γάλλοι κα ο λοιπο Ερωπαοι παδο το μπραμ πασ περιέρχονται μλαζονείαν ες τ νέα τατα χυρώματά των, κα παρατηροντες μ τ τηλεσκόπιον τς θέσεις το φρουρίου μας, δίνουν δηγίας κα διδάσκουν τος λατρευτς το Μωάμεθ τσυντελεστικώτερα μέσα περ το πς ν μς ξολοθρεύσουν εκολώτερα κα ταχύτερα…» (Αὐτ. σελ. 349).
.                            Γιὰ τὴ διαφορὰ τῆς Γαλλικῆς ἀπὸ τὴν Ἑλληνικὴ Ἐπανάσταση ὁ Μάγερ ἔγραψε στὰ «Ἑλληνικὰ Χρονικά», στὶς 18 Νοεμβρίου 1824: «Δν χωρε καμία σύγκρισις μεταξ λλάδος κα Γαλλίας, καθότι μν πρώτη λαβε τ πλα καθ’ νς τυράννου, δ δευτέρα ( Γαλλία) σκοπν εχε ν λλάξη μόνον πολιτικν σύστημα». (Αὐτ. σελ. 170). Στὶς 8 Μαρτίου 1824 ὁΜάγερ γράφει κύριο ἄρθρο, μὲ τίτλο: «Στοχασμοὶ πρὸς τοὺς ὁμοεθνεῖς μου (Σημ. γρ. Ἐννοεῖ τοὺςἝλληνες). Τί θέλει νὰ εἴπη Ἐλευθερία». Σὲ αὐτοὺς τονίζει ὅτι βάσεις καὶ θεμέλια τῆς ἐλευθερίας εἶναι ἡ θρησκεία, τὰ ἤθη καὶ ὁ φωτισμὸς τοῦ ἔθνους, διότι «ἐλευθερία χωρὶς εὐσέβειαν, χωρὶς καλὰἤθη καὶ χωρὶς φωτισμὸν τοῦ νοὸς εἶναι ἀδύνατον καὶ νὰ γίνη καὶ νὰ βασταχθῆ… Ἡ εὐσέβεια μᾶςἑνώνει μὲ τὸν Θεόν, τὴν ἀέναον πηγὴν πάσης σοφίας καὶ ἀρετῆς, μᾶς δείχνει τὴν ἁγιότητα τῶν χρεῶν μας, διαχύνει εἰς τὴν καρδίαν μας θείαν ἀγαλλίασιν, ὅταν ἐκπληρῶμεν τὰ χρέη μας, χαλινώνει τὰς ἀλόγους καὶ δουλικὰς ὁρμὰς τῶν παθῶν… καὶ μὲ ἕνα λόγον μᾶς κρατεῖ πάντοτε προσεκτικοὺς εἰς τὸν Θεόν, εἰς τὴν πατρίδα, εἰς τὸν ἑαυτόν μας καὶ εἰς τὸν πλησίον μας». Εἶναι ἐμφανὴς ἡ «καλὴ ψυχικὴ ἀλλοίωση» τοῦ Μάγερ στὴν Ἀγωνιζόμενη Ἑλλάδα,  σὲ σχέση μὲ τὸ πῶςἦταν νέος στὴν Ἑλβετία.-       

 

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ 1821 ΚΑΙ ΤΟ 1940 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ 1821 καὶ τὸ 1940

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                     Στὶς 25 Μαρτίου τοῦ 1945 ὁ καθηγητὴς τῆς Φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν ἀείμνηστος Ἰωάννης Θεοδωρακόπουλος ἐκφώνησε ἐπετειακὸ λόγο στὴν πλατεία τοῦ Θησείου ἐνώπιον πλήθους πολιτῶν. Ἡ Πατρίδα μόλις εἶχε βγεῖ νικήτρια ἀλλὰ καθημαγμένη ἀπὸ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο καὶ τὴν κατοχή.
.                      Ὁ καθηγητὴς γιὰ τὸ 1821 τόνισε ὅτι μὲ τὶς ἠθικὲς καὶ πνευματικὲς δυνάμεις ποὺ οἱἝλληνες εἶχαν συγκεντρώσει μέσα τους, κατὰ τοὺς μαύρους αἰῶνες τῆς σκλαβιᾶς, ἄνοιξαν τὸν ἡρωικό, πολύνεκρο καὶ πολύχρονο ἀγώνα ἐναντίον τῆς τουρκικῆς αὐτοκρατορίας, ποὺ ἄρχιζε ἀπὸ τὸν Δούναβη καὶ τελείωνε στὸν Εὐφράτη. Καὶ συμπλήρωσε: «Ἦταν ἄνοιξη. Μαζὶ μὲ τὸ φανέρωμα τῆς ζωῆς καὶ μαζὶ μὲ τὸ φανέρωμα τοῦ Θεοῦ καὶ τὸν Εὐαγγελισμὸ στὴν Παναγία, βγῆκαν οἱ Ἕλληνες τοῦ 1821 νὰ ζητήσουν ἐλευθερία, νὰ γίνουν καὶ αὐτοὶ κράτος, βγῆκαν καὶ ἔσυραν τὸ χορὸ τῆς ἐλευθερίας καὶ ὁ γύρος τοῦ χοροῦ ἄνοιξε γρήγορα καὶ μπῆκε μέσα του ὅλο τὸ Ἔθνος, ἀπὸ τὸν Δούναβη ὣς τὴν Κύπρο».
.                           Στὴ συνέχεια ὁ Ἰωάν. Θεοδωρακόπουλος εἶπε ὅτι ὅπως τὸ Ἑλληνικὸ Ἔθνος τὸ1821 χτύπησε τὴ βία τοῦ σουλτάνου καὶ τοῦ Μωάμεθ ἔτσι καὶ τὸ 1940 χτύπησε τὴ βία τοῦφασισμοῦ καὶ ἀποκάλυψε τὸ ψεῦδος καὶ τὴν ἀπανθρωπιά του. Ὁ καθηγητὴς ἐπέμεινε στὴν πάλη ποὺ γίνεται στὸν κόσμο ἀνάμεσα στὴν ἐλευθερία καὶ τὴ βία καὶ ἐπισήμανε ὅτι οἱ τύραννοι καὶ ὅσοι πιστεύουν στὴ βία γιὰ νὰ κατακτήσουν τὴν ἐξουσία δίνουν ὑποσχέσεις, ποὺ κάνουν τοὺς ἀνθρώπους νὰ βλέπουν πολὺ κοντά, ἐκεῖ ὅπου εἶναι τὸ ὑλικὸ ἀγαθό, γιὰ νὰ τοὺς ἀφαιρέσουν τὴμακρινὴ ὅραση, τὴν ἐλευθερία, ποὺ βλέπει πάνω ἀπὸ τὴν ὑλικὴ εὐημερία τὴν τιμὴ καὶ τὴν ἀξιοπρέπεια τοῦ ἀνθρώπου καὶ τοῦ λαοῦ.
.                     Ἡ βία ἐκφράστηκε στοὺς αἰῶνες μὲ πολλὲς μορφὲς καὶ ὑπὸ διάφορα καθεστῶτα. Σήμερα εἶναι ἡ πιὸ ὕπουλη καὶ ἡ πιὸ ἐπικίνδυνη ἀπὸ κάθε προηγούμενη ἐποχή. Αὐτό, γιατί ἐπιβάλλεται ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας καὶ τῶν «δικαιωμάτων», ποὺ οἱ ἰσχυρὲς μειοψηφίες ἐπιβάλλουν σὲ βάρος τοῦ Δικαίου καὶ τῶν φυσικῶν καὶ ἠθικῶν κανόνων. Οἱ ἀνθρώπινες Ἀξίες καὶ οἱ κοινωνικὲς Ἀρχὲς δὲν ἐπιδέχονται «ἐξέλιξη».  Εἶναι σαφὲς ὅτι στὴν καθημερινή μας ζωὴ τείνει νὰδιαπλαστεῖ μία ἀντιστροφὴ στὸν ψυχισμό μας. Πᾶμε νὰ πεισθοῦμε πὼς τὸ σωστὸ δὲν εἶναι ἡἐφαρμογὴ στὴ ζωή μας τῶν Ἀρχῶν ποὺ καταξιώνουν τὸν ἄνθρωπο, ἀλλὰ ὁ ὠφελιμισμός, ποὺ θὰ μᾶς κάνει νὰ ξεχάσουμε τὴ φύση μας καὶ νὰ καταστοῦμε ἁπλῶς ἐργαλεῖα χρήσιμα στὸ σύστημα.
 .                     Ὁ Ἰωάννης Θεοδωρακόπουλος τελείωσε τὴν ὁμιλία του στὸ Θησεῖο λέγοντας ὅτι ἡἱστορία ἔγραψε ἤδη ὅτι οἱ Ἕλληνες τοῦ 1821 νίκησαν τὴ βία τοῦ σουλτάνου καὶ τὴν ἀδιαφορία τῶν εὐρωπαίων καὶ ζητώντας ὅλοι νὰ σταθοῦν ὄρθιοι καὶ σιωπηλοὶ λίγες στιγμὲς γιὰ τὴ μνήμη τῶνἡρώων ποὺ ἔπεσαν γιὰ τὴν τιμὴ τῆς Ἑλλάδος. Μακάρι οἱ ἑπόμενες γενιὲς νὰ μᾶς μνημονεύουν ὅτι μὲ τὶς Ἀξίες μας ἀντιμετωπίσαμε μὲ ἐπιτυχία τὴν ἐπιχείρηση ἀλλοτρίωσής μας.-  

, , ,

Σχολιάστε

ΔΗΜ. ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ –2: ΑΝΔΡΕΙΟΣ ΜΑΧΗΤΗΣ ΕΩΣ ΤΟ ΤΕΛΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δημήτριος Ὑψηλάντης

Μέρος Β´: Ἀνδρεῖος μαχητὴς ἕως τὸ τέλος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ -1: O ΜΕΧΡΙΣ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

 .                    Οἱ Ὑψηλάντες ἔχουν τὸ ἱστορικὸ προνόμιο νὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ ἄρχισαν καὶ τελείωσαν τὸν ὑπὲρ Ἀνεξαρτησίας Ἀγώνα τῶν Ἑλλήνων. Ὁ γραμματέας τοῦ Δημητρίου Ὑψηλάντη,Ἰωάννης Φιλήμων, στὰ «Ἀπομνημονεύματα τῶν Ἀγωνιστῶν», ποὺ ἔγραψε, ἀναφέρει στὸν Γ΄ Τόμο, κεφάλαιο ΙΓ΄: «Ἡ ἔναρξις καὶ τὸ τέλος τοῦ ἑλληνικοῦ ἀγῶνος τιμῶσιν ἐξαιρετικῶς τὴν ὑψηλαντικὴν οἰκογένειαν καὶ ἀθάνατον τὴν δόξαν αὐτῆς βεβαιοῦσιν, ὅτε ἀπὸ μὲν τοῦ βορρᾶ ὁ Ἀλέξανδρος πρῶτος ἐκήρυξε τὴν ἐθνεγερσίαν τοῦ 1821, κατὰ δὲ τὴν μεσημβρίαν ὁ Δημήτριος τὴν τελευταίαν συνῆψε μάχην κατὰ τῶν Τούρκων καὶ τὴν τελευταίαν συνέθετο τὸ 1829 περιώνυμον συνθήκην τοῦΤιλφουσίου ὄρους (Πέτρας)». Ἀπὸ πλευρᾶς του ὁ Χριστόφορος Περραιβὸς ἔγραψε στὰ«Ἀπομνημονεύματα τῶν Ἀγωνιστῶν τοῦ 1821», ὅτι «ὁ Ὑψηλάντης ἄρχισε τὸν πόλεμον ὑπὲρ τῆςἀνεξαρτησίας, ὁ Ὑψηλάντης ἐσφράγισε καὶ τὴν εἰρήνην  ὑπὲρ τῆς δόξης τῶν Ἑλλήνων». (Τόμος Β΄, Κεφ. κϛ΄).  
.              Ὁ Δημ. Ὑψηλάντης ἀπὸ τὴν ὥρα ποὺ ἦρθε στὴν Ἑλλάδα δὲν ἔπαυσε νὰ πολεμᾶἕως τὴν τελευταία μάχη καὶ νὰ δείχνει τὸν ἔντιμο καὶ ἀνιδιοτελῆ χαρακτήρα του. Ὁ πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς Σπυρίδων Τρικούπης, γαμβρὸς τοῦ ἄσπονδου ἐχθροῦ τοῦ Ὑψηλάντη Ἀλέξ. Μαυροκορδάτου, παρὰ τὸν ἀρνητικὸ ἐπηρεασμό, ποὺ δεχόταν, ἔγραψε στὴν «Ἱστορία τῆςἙλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», μεταξὺ ἄλλων: «Ἀφ᾽ ὅτου ἐπάτησε τὴν γῆν τῆς Ἑλλάδος ὁ ἀνὴρ οὗτος δὲν ἔπαυσεν ἀντιποιούμενος τὴν ὑπερτάτην ἀρχὴν (Σημ. γρ. Τὸν Μαυροκορδάτο…) πεποιθὼς ὅτι ἡἈρχὴ ἔπρεπε εἰς τὸν οἶκον του… Ἀλλὰ φιλαρχῶν οὐδέποτε ἐρραδιούργησεν… ἀκραιφνὴς ἔλαμψε πάντοτε ὁ πατριωτισμός του, πρωτίστη φροντὶς καὶ ἐν τοῖς λόγοις του καὶ ἐν τοῖς ἔργοις του ἦτον ἡ εὐόδωσις τοῦ ἀγῶνος. Οὐδέποτε ἐφείσθη τῆς ζωῆς του εἰς ἐνίσχυσιν αὐτοῦ…» (ΔΟΛ, Τόμος 8, Βιβλίο 4ο, Β΄ Μέρος, σελ. 165)». 
 .              Στὴν περιορισμένη ἔκταση ἑνὸς κειμένου θὰ ἀναφερθοῦν μόνον ὁρισμένα γεγονότα, ἐνδεικτικὰ τοῦ χαρακτήρα τοῦ  Δημ. Ὑψηλάντη. Ἡ Μάχη τῶν Δερβενακίων (26-28 Ἰουλίου 1822), ὅπως νωρίτερα ἡ ἅλωση τῆς Τριπολιτσᾶς (23 Σεπτεμβρίου 1821) εἶχαν τὴ σφραγίδα τῆς στρατηγικῆς μεγαλοφυίας τοῦ Θεοδ. Κολοκοτρώνη. Ὁ Ὑψηλάντης εἶχε τὴν ἐντολὴ ἀπὸ τὸν ἀδελφό του νὰ ἀναλάβει τὴν ἀρχιστρατηγία. Στὴν ἀρχὴ δὲν εἶχε ἀντιληφθεῖ τὸ σχέδιο ἐγκλωβισμοῦ τοῦ Δράμαλη καὶ ἐξέφρασε τὴ δυσφορία του. Ὅταν ὅμως τὸ ἀντελήφθη, ἔδειξε αὐτογνωσία καὶταπεινοφροσύνη καὶ ἐνήργησε ὡς ἕνας τῶν καπετάνιων τοῦ Κολοκοτρώνη, μαζὶ μὲ τοὺς Νικηταρᾶ, Παπαφλέσσα, Πλαπούτα, Τσώκρη, Κριεζῆ καὶ ἄλλους.  (Σημ. Γιὰ τὴ Μάχη τῶν Δερβενακίων δὲς «Ἀπομνημονεύματα» Ν. Σπηλιάδου, ἐκδ. Φιλαδελφέως, Ἀθήνησιν, 1851, Τόμος Α΄ σελ. 397-425).
 .              Τὸ 1823 οἱ περὶ τοὺς Κωλέττη, Μαυροκορδάτο καὶ Κουντουριώτη μεθόδευσαν τὴν ἐξουδετέρωση τοῦ Ὑψηλάντη καὶ τοῦ Κολοκοτρώνη. Κατήργησαν τὸν βαθμὸ τοῦ ἀρχιστρατήγου καὶ ἀπένειμαν τὸν βαθμὸ τοῦ στρατηγοῦ σὲ πλῆθος ἡμετέρων. (Ἀρχ. Ἑλλην. Παλιγγενεσίας, τ. Α΄, σελ. 129 κ.ἑ.) καὶ τελικὰ ἀπομάκρυναν τὸν Ὑψηλάντη ἀπὸ ὅλα του τὰ ἀξιώματα. Ἐνῶ ὁ Κολοκοτρώνης συγκρούστηκε καὶ βασανίστηκε ἀπὸ τοὺς Μαυροκορδάτο κ.λπ., ὁὙψηλάντης ἀπέσχε τῆς ἐμφύλιας σύγκρουσης καὶ δέχθηκε νὰ ἀναλάβει γενικὸς ἀρχηγὸς τῶνἙλλήνων, ὅταν εἰσέβαλαν οἱ δυνάμεις τοῦ Ἰμπραὴμ στὴν Πελοπόννησο, πρὶν ἀποφυλακισθεῖ καὶ ἀναλάβει ὁ Κολοκοτρώνης. Ἀπὸ τότε ἔμεινε ἐκτὸς στρατιωτικῶν ἐπιχειρήσεων, ἕως τὴν ἔλευση τοῦ Καποδίστρια. Ὁ Ὑψηλάντης ζοῦσε λιτότατα. Ἐπειδὴ εἶχε προσφέρει ὅλες του τὶς οἰκονομίες στὸν Ἀγώνα καὶ εἶχε καταχρεωθεῖ, ζήτησε τὴν οἰκονομικὴ βοήθεια τῆς μητέρας του, ἤτοι 2.500 δουκάτα…
 .              Ὁ Ὑψηλάντης δὲν ἔλαβε μέρος στὸν ἐμφύλιο, ὅμως ἀντέδρασε σφοδρὰ ἐναντίον τῆς ἐκ μέρους Μαυροκορδάτου κ.λπ. μεθόδευσης ἡ Ἑλλάδα νὰ τεθεῖ ὑπὸ τὴν προστασία τῆς Ἀγγλίας, ὡς προτεκτοράτου. Αὐτή του ἡ ἀντίδραση τοῦ στοίχισε νὰ ἀποκλειστεῖ «ἀπὸ κάθε πολιτικὸν δικαίωμα καὶ στρατιωτικὸν ὑπούργημα» (Ἀρχ.Ἑλλ. Παλιγγ. τ. Δ΄, σελ. 90-91 καὶ Γιάννη Γιαννόπουλου «Ἀλέξανδρος καὶ Δημήτριος Ὑψηλάντης», Ἐφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 2η ἔκδ., 2020, σελ. 106).
 .              Μόλις ἀνέλαβε τὰ καθήκοντά του ὁ Καποδίστριας, τὸν ἀποκατέστησε πλήρως. Στὶς ἀρχὲς Φεβρουαρίου 1828 ἀπένειμε στὸν Ὑψηλάντη τὸν βαθμὸ τοῦ στρατάρχου καὶ τοῦἀνέθεσε τὴν δημιουργία ἐκσυγχρονισμένου τακτικοῦ στρατοῦ. Μὲ ἐντολὴ τοῦ Κυβερνήτη τὸν Σεπτέμβριο τοῦ 1829  ὁ Ὑψηλάντης ἐπικεφαλῆς δύναμης 2.300 ἀνδρῶν ἐξεστράτευσε ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν στὴν Στερεὰ Ἑλλάδα καὶ στὴ θέση Πέτρα Βοιωτίας ἐπέτυχε μεγάλη νίκη. Οἱ ἐπικεφαλῆς τῶν ἡττημένων Ὀθωμανῶν Ὀντσὰκ Ἀγά, Ὀσμὰν Ἀγὰς καὶ Ἀσλὰν Μουχουρδάρης ζήτησαν ἀπὸ τὸν Ὑψηλάντη νὰ ἀποχωρήσουν ἀσφαλῶς πρὸς Θεσσαλία. Ὁ στρατάρχης  ἐδέχθη τὸ αἴτημά τους καὶ τὸἐφάρμοσε. (Νίκ. Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Βιβλ. Νότη Καραβία, Ἀθήνα, 1971,  τόμ. 4ος, σελ. 229).
.              Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Ἀγώνα εἶχε ἀτυχῆ αἰσθηματικὸδεσμὸ μὲ τὴν ἡρωίδα Μαντὼ Μαυρογένους. Ὁ ἴδιος οὐδέποτε μίλησε γιὰ αὐτόν. Σύμφωνα μὲ τὰ διασωζόμενα ἀντικειμενικὰ στοιχεῖα ὁ Ὑψηλάντης ἦταν ἀφοσιωμένος στὸν Ἀγώνα καὶ φιλάσθενος, ἐνῶ ἡ Μαντὼ αἰσθάνθηκε προδομένη, μὲ τὸ δεδομένο ὅτι, ὅπως ἔγραψε σὲ ἀναφορά της πρὸς τὸν Κυβερνήτη Ἰωάν. Καποδίστρια, ὁ Ὑψηλάντης εἶχε ὑπογράψει πρὸς αὐτὴν ὑποσχετικὸ γάμου, ἀλλὰστὴ συνέχεια «τὴν ἀπέρριψε χωρὶς λόγον, μὲ τὴν πλέον σκληρὰν περιφρόνησιν». (Μανουὴλ Τασούλα «Μαντὼ Μαυρογένη», Ἔκδ. Δήμου Μυκόνου, 1997, σελ. 221). Πληροφορίες ἀναφέρουν ὅτι τὸν δεσμό τους διέλυσαν μὲ ἴντριγκες, ψέματα καὶ συκοφαντίες ὁ Κωλέττης καὶ ἄλλοι ἄσπονδοι «φίλοι» καὶ ἐχθροὶ καὶ τῶν δύο. Ὁ πρόωρος θάνατος τοῦ ἥρωα ἔκλεισε τὸ θέμα.
.              Ὁ Ὑψηλάντης ἀπεβίωσε στὸ Ναύπλιο πρὶν ἀπὸ τὰ ξημερώματα τῆς 4ης Αὐγούστου 1832, σὲ ἡλικία 39 ἐτῶν. Ὁ Ἀρχιμανδρίτης  Νεόφυτος Βάμβας, ποὺ ὑπῆρξε καὶγραμματέας του τὸ 1821 καὶ τὸ 1822, εἶπε ὅτι αἰτία τοῦ θανάτου του ἦταν «φθινῶδες νόσημα, ἀπὸτὸ ὁποῖο ὑπέφερε ἀπὸ καιρό». Ὁ Τρικούπης ἔγραψε ὅτι ὁ Ὑψηλάντης «οὐδέποτε ἐφείσθη τῆς ζωῆς του καὶ ἡ μεγάλη του καρδία ἐζωογόνει ἐν κινδύνοις τὸ ἀσθενὲς καὶ κάτισχνον σῶμα του».
.              Ἡ κηδεία του τελέστηκε μὲ τὴ μεγαλύτερη δυνατὴ ἐπισημότητα στὸν Μητροπολιτικὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Γεωργίου Ναυπλίου. Τὸν ἐπικήδειο λόγο ἐκφώνησε ὁ Μιχ. Σχινᾶς καὶ τὸν ἐπιτάφιο ὁ Γεώργ. Τερτσέτης, ὁ ὁποῖος εἶπε μεταξὺ ἄλλων: «Ἀπὸ τὴν ἀληθινή σου Πατρίδα, ἀπὸ τὸν οὐρανόν, ὦ Ὑψηλάντη, ὅπου αἱ ἀρεταὶ τῆς γῆς βραβεύονται μὲ τὴν αἰωνίαν μακαριότητα, ἐπιβλεψον πρὸς τὸ ἔθνος σου καὶ ἔσο ἵλεως καὶ ἀγαθοποιὸς» (Αὐτ. Γιάννη Γιαννόπουλου, σελ. 112).
.              Πρὸς τιμήν του κάτοικοι τῆς Πολιτείας Μίτσιγκαν τῶν ΗΠΑ τὸ 1829 ὀνόμασαν «Ὑψηλάντης» τὸν οἰκισμό τους, μετὰ τὴν πετυχημένη λήξη τοῦ ἀπελευθερωτικοῦ πολέμου τῶν Ἑλλήνων κατὰ τῶν Ὀθωμανῶν καὶ τὴν τελευταία νικηφόρα μάχη τοῦ Ὑψηλάντη στὴν Πέτρα. Σήμερα ἔχει ἐξελιχθεῖ στὴ μοντέρνα βιομηχανικὴ πόλη Ὑψηλάντης, 20.000 κατοίκων, καὶ ἔχει ἀδελφοποιηθεῖ μὲ τὸ Ναύπλιο. Ἄγαλμα τοῦ Ὑψηλάντη κοσμεῖ τὴν πόλη, ἀλλά, κατὰ τὰ γνωστὰστὴν Ἀμερική, οἱ σημερινοὶ κάτοικοι κόβουν τὸ ὄνομά της σὲ «YPSI»….-

 

, , ,

Σχολιάστε