Ἄρθρα σημειωμένα ὡς Γένος

«ΚΟΥΡΑΓΙΟ, ΜΙΚΡΟΚΟΡΗ ΜΑΣ, ΠΟΥ ΜΑΣ ΕΓΙΝΗΣ ΜΑΝΑ» (Δ. Νατσιός) [Ἡ χαρμολύπη τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας]

«Κουράγιο, μικροκόρη μας, πο μς γίνης μάνα»

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

.               Πρὶν ἀπὸ 25 περίπου χρόνια, στὴν Κύπρο, σὲ κάποιο σηµεῖο τῆς «νεκρῆς ζώνης», πέφτει νεκρὸς ἀπὸ σφαῖρες ἄνανδρων Τούρκων ἕνα 26χρονο παλληκάρι, ὁ Σολωµὸς Σπύρου Σολωµός. Σκαρφάλωνε ἄοπλος στὸν ἱστό, γιὰ νὰ κατεβάσει τὸ κατοχικὸ σύµβολο τοῦ ψεύδους καὶ τοῦ αἴµατος: τὴν «τουρκοκυπριακὴ σηµαία». Ἐκεῖ τὸν βρῆκε τὸ βόλι… Καὶ τὸ ἡρωικὸ ἑλληνόπουλο – ποὺ εἶχε ἴδιο καὶ τὸ ὄνοµα καὶ τὸ ἐπίθετο µἐ τὸν ποιητὴ ποὺ ἔγραψε τὸν «Ὕµνο στὴν Ἐλευθερία»! – πέρασε ἐλεύθερα στὴν ἀθανασία! Πῆγαν μετὰ ἀπὸ μέρες στὸν πατέρα τοῦ ἥρωα, γιὰ νὰ τοῦ προσφέρουν οἰκονομικὴ ἐνίσχυση, ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς τῶν Ἑλλήνων. Ἀρνιόταν πεισματικά, ὄντας φτωχὸς μὰ περήφανος. Πείστηκε, ὅταν τοῦ εἶπαν πὼς δὲν ἔπρεπε νὰ προσβάλει τοὺς ἐκπροσώπους τοῦ ἑλληνικοῦ λαοῦ, γιατί ἤθελαν μόνο νὰ τιμήσουν τὸν ἥρωα γιό τους. Μόλις πῆρε τὴν ἐπιταγή, τὴν κατέθεσε ἀμέσως στὸ Ταμεῖο Ἄμυνας τῆς Κύπρου. Ὅταν τὸν ρώτησαν, γιατί τὸ ἔκανε, ἀπάντησε ὁ λεβεντόγερος. «Τί νόμισαν, ὅτι θὰ ἔτρωγα ἐγὼ ἀπὸ τὸ αἷμα τοῦ παιδιοῦ μου; Φαντάζεστε νὰ πήγαιναν στὸν Πιερὴ Αὐξεντίου μὲ μία ἐπιταγὴ καὶ τοῦ λέγαν: «Αὐτὰ εἶναι γιὰ τὴ θυσία τοῦγιοῦ σου; Θὰ τοὺς σκότωνε!».
“Θα πάρω μίαν ἀνηφοριὰ
θὰ πάρω σκαλοπάτια
νὰ βρῶ τὰ μονοπάτια
ποῦ πᾶν᾽ στὴ λευτεριά”.
Εἶναι στίχοι τοῦ Εὐαγόρα Παλληκαρίδη, τοῦ μαθητῆ τοῦ Ἑλληνικοῦ Γυμνασίου τῆς Πάφου, τὸν ὁποῖο κρέμασαν οἱ Ἄγγλοι στὶς 14 Μαρτίου τοῦ 1957. Στὸ ἄκουσμα τοῦ θανάτου, τῆς δολοφονίας τοῦ Εὐαγόρα Παλληκαρίδη, ὁ σπουδαῖος Δωδεκανήσιος λογοτέχνης Φώτης Βαρέλης, ἔγραψε ἕνα ἐξαίσιο ποίημα, τὸ ὁποῖο ὁ ραδιοσταθμὸς τῆς Λευκωσίας τὸ μετέδωσε τότε ὡς δημοτικὸ κυπριακὸ τραγούδι.
.                Πῆγαν οἱ Ἄγγλοι, πρὶν ἀπὸ τὴν θυσία, νὰ δελεάσουν τὴν μάνα του μ’ ἕνα τεράστιο ποσό, γιὰ νὰπιέσει τὸ γιό της νὰ προδώσει. Ἀπάντησε ἀγέρωχα ἡ Ρωμιά, Ἑλληνίδα μάνα:
«Ἐγὼ δὲν ἐγέννησα παιδὶ νὰ τὸ λαλοῦν προδότη
χαλάλι τῆς πατρίδας μου τὸ αἷμα τοῦ παιδιοῦ μου». Καὶ δὲν γέννησε τέτοιο παιδί, γέννησε ἥρωα…. Καὶ τοῦἔγραψαν καὶ τραγούδι. Παραθέτω κάποιους στίχους:
«…Χτυπᾶ κουδούνι, μπαίνουνε στὴν τάξη του  ὁ καθένας.
Μπαίνει κι ἡ Πρώτη ἡ ἄταχτη καὶ ἡ Τρίτη ποὺ διαβάζει,
Μπαίνει κι ἡ Πέμπτη ἀμίλητη, ἡ τάξη τοῦ Εὐαγόρα.
– Παρόντες ὅλοι;
– Κύριε, ὁ Εὐαγόρας λείπει.
– Παρόντες, λέει ὁ δάσκαλος, καὶ μὲ φωνὴ ποὺ τρέμει:
– Σήκω, Εὐαγόρα, νὰ μᾶς πεῖς ἑλληνικὴ ἱστορία.
– Ὁ δίπλα, ὁ πίσω, ὁ μπροστά, βουβοὶ καὶ δακρυσμένοι,
ἀναρωτιοῦνται στὴν ἀρχή, ὥσπου ἡ σιωπὴ τοὺς κάμνει
νὰ πέσουν μ’ ἀναφιλητὰ ἐτοῦτοι κι ὅλη ἡ τάξη.
– Παλληκαρίδη, ἄριστα, Βαγόρα, πάντα πρῶτος,
στοὺς πρώτους πρῶτος, ἄγγελε πατρίδας δοξασμένης,
σὺ μέχρι χθὲς τῆς μάνας σου ἐλπίδα κι ἀποκούμπι,
καὶ τοῦ σχολειοῦ μας σήμερα, Δευτέρα Παρουσία.
Τα’ πε κι ἁπλώθηκε σιωπὴ πὰ στὰ κλαμένα νιάτα,
Ποὺ μπρούμυτα γεμίζανε τῆς τάξης τὰ θρανία,
Ἔξω ἀπ’ ἐκεῖνο τ’ ἀδειανό, παντοτινὰ γεμάτο».
.               Ατ τ ριστούργημα περιεχόταν στ παλι – πρ το 2006 – βιβλίο Γλώσσας τς Ϛ΄ Δημοτικο, στ γ΄ τεχος. Δν ρεσε στ  κνώδαλα το πολυπολιτισμο, στος προσκυνημένους νενέκους τοΠαιδαγωγικο νστιτούτου, τ κριναν προφανς ς θνικιστικό! Γιὰ ἥρωες θὰ μιλᾶμε τώρα; Αὐτὰ εἶναι παρωχημένα, στερεότυπα. Αἵματα, κόκκαλα καὶ θάνατοι γιὰ τὴν Πατρίδα, τρομάζουν τὰ παιδιὰ – ἔτσι μοῦ εἶπε κάποιος ἀνεπρόκοπος σχολικὸς σύμβουλος κάποτε, ὅταν ἀντίκρισε τὰ καμιὰ 15αριά κάδρα ἡρώων ποὺἔχω ἀναρτημένα πάντοτε στὴν τάξη μου!
.              Ἐνῶ ο «συνταγς μαγειρικς» τ γαληνεύουν. Καὶ καταντήσαμε, νὰ διδάσκουμε στὴν Ϛ’ Δημοτικοῦ, τὸν ἡρωισμὸ μέσῳ ἑνὸς κειμένου μὲ τίτλο «ἡ … Σόνια ἡ γάτα»! Ἄχ, δυστυχισμένη πατρίδα! «Τὴν Ἑλλάδα θέλομεν κι ἂς τρώγωμεν πέτρες», ἔγραφε κάποτε στοὺς τοίχους τῶν σπιτιῶν ἡ ἀδάμαστη ἐκείνη γενιὰ τῶν Ἑλλήνων τῆς Κύπρου. Σήμερα «τρώγωμεν» τὴν Ἑλλάδα… «δειλοί, μοιραῖοι κι ἄβουλοι ἀντάμα». (Κ. Βάρναλης).
.                  Τὸ ἄρθρο θὰ μποροῦσε νὰ τελειώσει ἐδῶ. Ὅμως ὄχι, ἡ ἱστορία τοῦ Γένους δὲν ξαποσταίνει. Αἴφνης μὲς στὴν καταχνιὰ καὶ ἐρημιὰ τοῦ κόσμου συμβαίνει κάτι, μία φεγγοβολά, μοσχοβόλημα Μαρτίου καὶμαρτυρίου, ποὺ σὲ κάνει νὰ λὲς ζεῖ ἡ ἀθάνατη Ρωμιοσύνη. Μία κηδεία, τὸ ξόδι ἑνὸς παλληκαριοῦ, μία πολύτεκνη καὶ καλλίτεκνη οἰκογένεια, ἕνας ἱερέας καὶ μία μάνα, νὰ ἀποχαιρετοῦν τὸν γιό τους, τὸν Κυπριανὸ Παπαϊωάννου. Καὶ νὰ βλέπεις στὰ πρόσωπα τὴν ἀτράνταχτη βεβαιότητα «οὐκ ἔστιν ὧδε», τὴν ἐλπίδα τῆς ἀναστάσεως. Καὶ πάλι ἡ Κύπρος νὰ δασκαλεύει τὸ τρικυμισμένο Γένος:
«Κουράγιο, μικροκόρη μας, ποὺ μᾶς ἐγίνης μάνα
Ὕμνος καὶ Θρῆνος τῆς ζωῆς κι ἀνάστασης καμπάνα». (Ρίτσος).
.                   Εἴδαμε μία φωτογραφία, λουσμένη στὸ χαροποιὸν πένθος. Ἀνάστασης καμπάνα. Νὰ τὴν μεγεθύνουν οἱ δάσκαλοι, νὰ τὴν δείξουν στοὺς μαθητές τους. Κι ἂν διαμαρτυρηθοῦν τὰ σκοτάδια τῆς ἀθεΐας, νὰ τοὺς θυμήσουν τὸν Ἐπιτάφιο, τοῦ Θεανθρώπου τὸ ξόδι, ποὺ τὸ συνοδεύουν πολλὲς οἰκογένειες μὲ τὰ παιδιά τους. Τὴν Μεγάλη Παρασκευὴ  δὲν θρηνοῦμε γιὰ τὸν Χριστό, κλαῖμε γιὰ τὴν κατάντιά μας, τοῦγένους τῶν βροτῶν καὶ  χαιρόμαστε γιὰ τὴν Ἀνάσταση ποὺ ἔρχεται. Αὐτὴ εἶναι ἡ χαρμολύπη τῆς ἁγίας μας Ἐκκλησίας.
.                      Θυμήθηκα ἕνα γράμμα ἀπὸ τότε τὰ μεγάλα χρόνια τοῦ ἐθνικοαπελευθερωτικοῦ ἀγώνα τῆς ΕΟΚΑ. Ἀπὸ τὸ ἴδιο προζύμι εἶναι πλασμένη καὶ ἡ οἰκογένεια τοῦ Κυπριανοῦ. Ἔγραφε ὁ ἥρωας Ἀνδρέας Παναγίδης: «Σεβαστέ μου πατέρα ἦταν γραφτὸ τῆς μοίρα μας νὰ ὑποστοῦμε τὸν μοιραῖον χωρισμό. Ἂς εὐχαριστήσουμε ὅλοι τὸν Θεὸν καὶ ἂς γίνη τὸ θέλημά Του. Ἴσως ὁ Θεὸς μὲ ἀγάπησε ἀπὸ τώρα καὶ θέλει νὰμὲ πάρη κοντά Του. Ἀργὰ ἢ γρήγορα θὰ δώσουμε τὴν ψυχή μας στὸν Θεό, γιατί ὄχι τώρα;…». Αὐτὸ τὸγράμμα, αὐτὴ ἡ προσευχὴ ἔχει πολλὲς ὑπογραφές. Ὑπογραφὲς γραμμένες μὲ αἷμα καὶ ὄχι μὲ μελάνι. ΤοῦΜάρκου, τοῦ Παύλου, τοῦ Γρηγόρη, τοῦ Εὐαγόρα, τοῦ Τάσου, τοῦ Σολωμοῦ. Ὁ Κυπριανός, ὁ καταδρομέας, μὲ τὸν πράσινο μπερέ, ὁ φοιτητὴς τῆς Νομικῆς, τὸ ἁγνὸ παιδί, ἔβαλε, δικαιοῦται, καὶ τὴν ὑπογραφή του… Θὰμποροῦσε νὰ πάει καὶ ἡ Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ἢ ὁ πρωθυπουργὸς στὴν Κύπρο γιὰ νὰ τιμήσουν  τὸπαλληκάρι. (Δὲν γράφω νὰ συμπροσευχηθοῦν, γιατί αὐτὸ δὲν τὸ κατανοοῦν. Καλύτερα ὅμως, θὰ ἦταν ἡπαρουσία τους τὸ μόνο πένθος ἐν μέσῳ ἀναστάσιμης ἐλπίδος). Ὡς Χριστιανὸς Ὀρθόδοξος καὶ Ἕλληνας δάσκαλος μόνο μία εὐχὴ καὶ προσευχή; Καλὸν παράδεισο, ἀδελφέ μας…

Δημήτρης Νατσιὸς

δάσκαλος-Κιλκὶς

Διαφήμιση

, , ,

Σχολιάστε

ΟΙ ΦΑΣΟΥΛΗΔΕΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ, ΟΙ ΓΕΛΩΤΟΠΟΙΟΙ ΠΙΘΗΚΟΙ καὶ ΤΑ ΤΙΜΑΛΦΗ (Δημ. Νατσιός)

Tὰ τιμαλφῆ τοῦ Γένους

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός

«Εἴμαστε ἀπὸ καλὴ γενιὰ»
Ἐλύτης

.           Ὁ Καποδίστριας «δύο χρόνια κοντὰ μᾶς κυβέρνησε ἀγγελικά. Καὶ μᾶς γύμναζε καὶ στὴν οἰκονομίαν. Ὅτι καὶ ὁ Κυβερνήτης μας μίαν κότα ἔτρωγε τέσσερις ἡμέρες» (Μακρυγιάννης, «Ἀπομνημονεύματα»).
.           «Πολιτεία τροφὴ ἀνθρώπων ἐστίν, καλὴ μὲν ἀγαθῶν, ἢ δὲ ἐναντία κακῶν». Ἡ πολιτεία, εἶναι ἀνατροφή, διαπαιδαγώγηση ἀνθρώπων. Ἡ καλὴ πολιτεία, τὸ καλὸ πολίτευμα, κάνει τοὺς πολίτες ἀγαθούς, τὸ κακὸ πολίτευμα καὶ τὸ κακὸ κράτος, ἐκφαυλίζει τοὺς πολίτες (Πλάτωνας). «Ὁ γὰρ ἀληθῶς ἄρχων οὐκ ἐκ τῶν ἔξωθεν συμβόλων γνωρίζεται, οἷον πορφύρας, χλανίδος καὶ διαδήματος, ἀλλ᾽ ἐκ τοῦ ἔχειν τὴν ἀρχικὴ ἀρετήν». Ὁ ἀληθινός, ὁ σωστὸς ἡγέτης δὲν ξεχωρίζει ἀπὸ τὰ ἐξωτερικὰ μεγαλεῖα (πολυτελεῖς καὶ ἀπαστράπτουσες λιμουζίνες, παρατρεχάμενοι καὶ λοιποὶ ζητωκραυγαστές), ἀλλὰ ἀπὸ τὴν πολιτικὴ ἀρετή. (Μέγας Βασίλειος, «Περὶ ἀρχῆς καὶ ἐξουσίας», Λόγος ΙΕ´, ΒΕΠΕΣ, τ. 57, σελ. 290).
.           «Ἡ γενεαλογία τῆς πολιτικῆς εἶναι συνεχὴς καὶ γνήσια κατὰ τοὺς προγόνους. Ἡ ἀργία ἐγέννησε τὴν πενίαν. Ἡ πενία ἔτεκε τὴν πείναν. Ἡ πείνα τὴν αὐθαιρεσίαν. Ἡ αὐθαιρεσία ἐγέννησε τὴν ληστείαν. Ἡ ληστεία ἐγέννησε τὴν πολιτικήν. Ἰδοὺ ἡ αὐθεντικὴ καταγωγὴ τοῦ τέρατος τούτου. Τότε καὶ τώρα, πάντοτε ἡ αὐτή. Τότε διὰ τῆς βίας, τώρα διὰ τοῦ δόλου καὶ διὰ τῆς βίας… Πάντοτε ἀμετάβλητοι, οἱ σχοινοβάται οὗτοι, οἱ Ἀθίγγανοι, οἱ γελωτοποιοὶ οὗτοι πίθηκοι (καλῶ δ᾽ οὕτω τοὺς λεγομένους πολιτικούς). (Α. Παπαδιαμάντης, «Οἱ ἔμποροι τῶν ἐθνῶν»).
.           «Ἔσκαψα» τὰ χρυσοφόρα κοιτάσματα, τὰ τιμαλφῆ τοῦ ἑλληνικοῦ λόγου, στὴν διαχρονική του διάσταση, καὶ βρῆκα τὰ παραπάνω τέσσερα λαμπρὰ σπαράγματα, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται στὸν πολιτικὸ βίο καὶ στὸν βίο τῶν πολιτικῶν. Στὸ πρῶτο κείμενο ὁ Μακρυγιάννης ὑμνεῖ τὴν ὀλιγοδεΐα, τὸν ἀσκητικὸ τρόπο ζωῆς τοῦ Καποδίστρια. Τὸν παρουσιάζει ὡς παράδειγμα πρὸς μίμηση. Δίδασκε ὁ Κυβερνήτης τὴν «οἰκονομίαν» ὄχι μὲ λόγια παχιὰ καὶ φαρισαϊκὲς παροτρύνσεις γιὰ «λιτότητα», ἀλλά, μὲ τὸ παράδειγμά του. Ὁ Ν. Δραγούμης στὶς «Ἱστορικὲς Ἀναμνήσεις» διασώζει τὸ ἑξῆς εὔθυμο ἐπεισόδιο. Συνήθιζε ὁ Κυβερνήτης νὰ κάνει συχνὰ περιοδεῖες, γιὰ νὰ εἶναι κοντὰ στὸ λαὸ καὶ στὰ προβλήματά του. Σὲ μία ἀπ’αὐτὲς τὸν συνόδευε καὶ ὁ Κολοκοτρώνης.
.           Προπορευόταν ἕνας ταχυδρόμος, καβάλα σ’ ἕνα περήφανο ἄλογο, ντυμένος μὲ τὴ χρυσοστόλιστη στολὴ ποὺ φοροῦσαν οἱ ὑπάλληλοι τοῦ κράτους. Ὁ Καποδίστριας πιὸ πίσω, ἁπλός, μὲ φτωχικὰ ροῦχα, καθόταν πάνω σ’ ἕνα ἄλογο, τὸ ὁποῖο ἔμοιαζε περισσότερο μὲ τὸ γαϊδουράκι ποὺ μετέφερε τὸν Χριστὸ στὰ Ἱεροσόλυμα. Οἱ ἁγνοὶ Ἕλληνες, ἀκούγοντας ὅτι ἔρχεται ὁ Κυβερνήτης, ἔσπευδαν νὰ τὸν προϋπαντήσουν μὲ δάκρυα στὰ μάτια, ἔκαναν τὸν σταυρό τους, ἔκαιγαν λιβάνι καὶ δόξαζαν τὸν Θεὸ ποὺ τοὺς ἔσωσε ἀπὸ τὴν δουλεία. Ὅμως ἀντὶ τὸν Κυβερνήτη, χαιρετοῦσαν τὸν κορδωμένο ταχυδρόμο. Ὁ Κολοκοτρώνης, βλέποντας τί γίνεται, λέει στὸν Καποδίστρια.
-Ἐξοχώτατε, πρέπει ὁ κόσμος νὰ γνωρίσει τὸν Κυβερνήτη του.
-Καὶ τί θέλεις νὰ κάμω; Ρωτᾶ ἐκεῖνος μὲ ἀπορία.
-Νὰ φορέσει ἡ ἐξοχότητά σου τὴν ἐπίσημο στολή, ἀπαντᾶ ὁ Γέρος.
Ξεπέζεψε ὁ Κυβερνήτης πιὸ κάτω καὶ φόρεσε τὴν ἐπίσημο στολή. Ἦταν καὶ αὐτὴ τὸ ἴδιο ἁπλὴ καὶ φτωχική. (Τὸ κείμενο περιεχόταν καὶ στὸ παλιὸ βιβλίο ἱστορίας τῆς Ϛ´Δημοτικοῦ – πρὸ τοῦ 2006. Κόπηκε. Γιατί; Προφανῶς, τέτοια κείμενα ἐλέγχουν τὰ τωρινὰ φιλάργυρα ναυάγια τοῦ κομματισμοῦ καὶ εἶναι «ἐπικίνδυνα» γιὰ τοὺς νέους. Ἴσως προβοῦν σὲ συγκρίσεις ἀνεπίτρεπτες…).
.           Αὐτὸς ἦταν ὁ Καποδίστριας. Ἐν τῇ ἁπλότητι ἡ μεγαλοπρέπεια, πράγμα ἀδύνατο γιὰ τοὺς τωρινούς, τοὺς παραφουσκωμένους ἀπὸ ἔπαρση καὶ ἐντυπωσιοθηρία. «Τοὺς νοσοῦντας ἐξ ἐλαφρότητος καὶ ρεκλαμομανίας», καταπῶς γράφει ὁ Παπαδιαμάντης. Ὁ Καποδίστριας εἶναι αὐτὸς ποὺ μὲ θαυμαστὴ διαύγεια καὶ προόραση ἔλεγε ὅτι «ἂν ἡ παροῦσα γενεὰ δὲν ἐνδυναμωθεῖ ἀπὸ ἀνθρώπους μορφωμένους ἐν καλῇ διδασκαλίᾳ καὶ μάλιστα πρὸς τὸν κανόνα τῆς ἁγίας ἡμῶν πίστεως καὶ τῶν ἠθῶν μας, θὰ εἶναι δυσοίωνο τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος καὶ ἡ διακυβέρνησή της ἀδύνατη». (Ἰω. Τσάγκα, «Ἡ Ὀρθόδοξη ἀγωγὴ στὸ ἔργο τοῦ Καποδίστρια», ἔκδ. Κυριακίδη, σελ. 174).
.           Στὸ δεύτερο παράθεμα ὁ μέγας «πολιτικὸς ἀναλυτής», ὁ Πλάτων, μᾶς λέει τὴν αὐτονόητη ἀλήθεια. «Τὸ τῆς πόλεως ἦθος ὁμοιοῦται τοῖς ἄρχουσι». Ὅταν οἱ «ἄρχοντες» κυλιοῦνται στὸ βόρβορο καὶ τὴ διαφθορά, ἡ πόλις, ἡ κοινωνία, φθείρεται καὶ διαφθείρεται. Τὰ τελευταῖα χρόνια (τὰ μεταπολιτευτικὰ) ἡ κεφαλὴ (οἱ ἄρχοντες) καλλιέργησε τὰ ἐλαττώματα τοῦ λαοῦ καὶ ὄχι τὶς ἀρετές του. Αὐτὸ ποὺ ἐπλήγη καίρια εἶναι τὸ βαθύτερο ἦθος τοῦ λαοῦ μας ποὺ λέγεται φιλότιμο. Ὁ λαὸς φιλοτιμεῖται, ὅταν ὑπάρχει τὸ πρότυπο. Ἔτρωγε ὁ Κυβερνήτης μία κότα στὶς τέσσερις μέρες, τὸ ἄκουγε ὁ λαός, καὶ φιλοτιμοῦνταν. Ὑπέμεινε ἀγόγγυστα καὶ μὲ καρτερία τὶς θυσίες. Τὸ μάτι τῶν σημερινῶν γυαλίζει ἀπὸ τὴν ἀπληστία καὶ τὴν δοξομανία.
.           Στὸ τρίτο κείμενο ὁ ταπεινὸς γέροντας τῆς Καισαρείας στηλιτεύει τὴν μεγαλομανία, τὴν ξιπασιὰ καὶ τὴν οἴηση τῶν ἀρχόντων. Κυρίως οἱ μεγάλες ἐθνικὲς καὶ θρησκευτικὲς ἑορτὲς εὐτελίζονται ἀπὸ τὴν κούφια ἐξουσία ποὺ χρησιμοποιεῖ ἀναιδῶς τὸ περίλαμπρο τελετουργικὸ καὶ τὴ φανταχτερὴ σκηνογραφία ὡς διαφημιστικὸ πλαίσιο τῆς μεγαλομανίας της. Λιμουζίνες, τάπητες, ἀγήματα, φιλαρμονικὲς ποὺ παιανίζουν ἔξω ἀπὸ τὸ ναό. Γελοιοποίηση ἱερῶν καὶ ὁσίων, ἐνῶ τὸ μόνο ποὺ πρέπει νὰ ἀκούγεται εἶναι ἡ ἀρετή τους. Ὁ Καποδίστριας δολοφονήθηκε στὶς ἑπτὰ τὸ πρωί, ἔξω ἀπὸ τὸν ναό. Οἱ τωρινοὶ ἔρχονται ἐν θριάμβῳ στὸ τέλος, στὴν δοξολογία.
.           Προφανῶς νομίζουν ὅτι ψάλλεται πρὸς τιμήν τους… (Καὶ σὲ λοιπὲς κοσμικὲς ἐκδηλώσεις ἔρχονται συνήθως καθυστερημένοι, ὄχι γιατί πνίγονται στὴ δουλειά, ἀλλὰ ἀπὸ ἐπιδειξιομανία. Ἡ ἐκδήλωση θὰ σταματήσει, θὰ διατυμπανιστεῖ ὁ ἐρχομός του, καὶ ὁ πτωχοαλαζὼν θὰ καθήσει στὰ μπροστινὰ ἕδρανα, ἱκανοποιημένος γιατί δὲν πέρασε ἀπαρατήρητος. Εἶναι γνωστοὶ αὐτοὶ οἱ φανφαρονισμοὶ ἀπὸ «τοὺς φασουλῆδες τῆς πολιτικῆς», ὅπως τοὺς ὀνόμαζε ὁ Παλαμᾶς.
.           Στὸ τέταρτο κείμενο ὁ ὀξυδερκὴς Σκιαθίτης παραθέτει τὴν γενεαλογία τῆς πολιτικῆς. «Πάντοτε ἡ αὐτή». Γενέθλιος χῶρος ἡ πενία. Ὁ Παπαδιαμάντης βέβαια βίωνε μὲ ἀνδρείαν τὴν «ἔντιμον πενίαν» του. «Τῇ πτωχείᾳ τὰ πλούσια». Ὁ ἀρχαῖος συγγραφέας Στοβαῖος ἔλεγε: «Δεῖ τὸν ἀγαθὸν ἄρχοντα παυόμενον τῆς ἀρχῆς, μὴ πλουσιώτερον ἀλλ’ ἐνδοξότερον γεγονέναι», ὅταν ἀποχωρεῖ ἀπὸ τὴν «ἐνεργὸ δράση» ὁ ἄρχοντας, δὲν πρέπει νὰ εἶναι πλουσιότερος ἀλλὰ ἐνδοξότερος. Οἱ σημερινοί, παυόμενοι τῆς ἀρχῆς, ἐξέρχονται πλουσιότατοι καὶ μᾶς βγάζουν κοροϊδευτικὰ τὴν γλῶσσα λέγοντας ὅτι «μαζὶ τὰ φάγαμε».

 

,

Σχολιάστε

H ΕΠΙΒΙΩΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ ΜΑΣ ΚΑΙ Ο ΟΣΙΟΣ ΝΙΚΑΝΩΡ

Ἡ ἐπιβίωση τοῦ γένους μας καὶ ὁ ὅσιος Νικάνωρ!

Κωνσταντῖνος Χολέβας

ἐφημ. «ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ», 07.08.13

.                       Ἡ ἑορτὴ τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος καὶ ἡ ἐπικείμενη πανελλήνια ἑορτὴ τῆς Μεγαλόχαρης μὲ ὁδηγοῦν σὲ ἕναν αὐγουστιάτικο ρεμβασμὸ σχετικὸ μὲ τὴν ἑλληνορθόδοξη παράδοσή μας. Στὶς 7 Αὐγούστου ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία μας καὶ ἰδιαιτέρως ἡ Δυτικὴ Μακεδονία ἑορτάζει τὴ μνήμη τοῦ Ὁσίου Νικάνορος τοῦ Θεσσαλονικέως. Γεννήθηκε στὴν πόλη τοῦ Ἁγίου Δημητρίου τὸ 1491 καὶ βαπτίσθηκε Νικόλαος. Νωρὶς ἀποφάσισε νὰ ἀκολουθήσει τὸν μοναχισμὸ καὶ μοίρασε στοὺς φτωχοὺς τὴ μεγάλη πατρικὴ περιουσία του.
.                       Ὁ Νικόλαος, ποὺ ἔλαβε τὸ ἀρχαῖο μακεδονικὸ καὶ συγχρόνως χριστιανικὸ ὄνομα Νικάνωρ, δίδαξε σὲ πόλεις καὶ χωριὰ τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας καὶ βοήθησε πολλοὺς Ἕλληνες νὰ μὴν ἐξισλαμισθοῦν. Στὸν τομέα αὐτὸ θεωρεῖται πρόδρομος τοῦ Ἁγίου Κοσμᾶ. Ἀσκήτευσε ἐπὶ ἀρκετὰ ἔτη σὲ μία σπηλιὰ στὸ ὅρος Καλλίστρατο, δίπλα στὸν ποταμὸ Ἁλιάκμονα καὶ ἀπέναντι ἀπὸ τὸ σημερινὸ χωριὸ Χρώμιο Κοζάνης. Ὁ Ὅσιος Νικάνωρ ἵδρυσε τὴν περίφημη Μονὴ τῆς Ζάβορδας, ἡ ὁποία συνδέθηκε μὲ τὸ ὄνομά του καὶ πανηγυρίζει τὴν ἡμέρα τῆς Μεταμορφώσεως τοῦ Σωτῆρος. Ἐκοιμήθη τὸ 1549, ἀφοῦ ἔγινε ὀνομαστὸς γιὰ τὰ θαύματά του σὲ ὅλη τὴν τουρκοκρατούμενη Μακεδονία. Ἡ θαυματουργὸς κάρα του σώζεται καὶ προσκυνεῖται σήμερα στὴ μονή του.
.                       Ἡ Μονὴ Ὁσίου Νικάνορος Ζάβορδας ὑπάγεται στὴν Ἱερὰ Μητρόπολη Γρεβενῶν καὶ ἀποτελεῖ προσκύνημα πανελλήνιο. Διατηρεῖ σπουδαία βιβλιοθήκη μὲ ἱστορικὰ κειμήλια. Ὁ Ὅσιος Νικάνωρ θεωρεῖται προστάτης ὅλης τῆς Δυτικῆς Μακεδονίας καὶ βρίσκουμε ναούς του στὴν Κοζάνη, στὴν Καστοριὰ κ.ἀ. Κατὰ τὸν Μακεδονικὸ Ἀγώνα οἱ μοναχοὶ βοηθοῦσαν τοὺς Ἕλληνες ἀγωνιστὲς νὰ εἰσέρχονται στὴ Μακεδονία καὶ τοὺς περνοῦσαν μὲ τὸ σχοινὶ πάνω ἀπὸ τὰ φουσκωμένα νερὰ τοῦ Ἁλιάκμονα. Ἐκεῖ οἱ Μακεδονομάχοι εὕρισκαν καταφύγιο καὶ τροφὴ σὲ δύσκολες στιγμές. Μὲ τὴ βοήθεια τῆς μονῆς πέρασαν τὸν Ἁλιάκμονα τὴν 11η Ὀκτωβρίου 1912 τὰ τμήματα τῆς 5ης Μεραρχίας γιὰ νὰ λάβουν μέρος στὸν ἔνδοξο Α´ Βαλκανικὸ Πόλεμο. Λόγῳ τῆς ἐθνικῆς καὶ θρησκευτικῆς της δράσεως ἡ μονὴ ἔγινε στόχος ἐκδικητικῶν διαθέσεων ἀπὸ διάφορες πλευρές, κυρίως δὲ ἀπὸ τοὺς ἐξισλαμισμένους Βαλαάδες τῆς περιοχῆς Βεντζίων. Ὁ σημερινὸς ἐπισκέπτης θαυμάζει τὸ ἐντυπωσιακὸ τοπίο, καθὼς ἡ μονὴ εἶναι κτισμένη σὰν φρούριο σὲ ὕψωμα, τὸ ὁποῖο κατὰ τὰ τρία τέταρτα περιβάλλεται ἀπὸ τὸν ροῦν τοῦ Ἁλιάκμονα.
.                       Ἂν κάποιος θαρραλέος καὶ φιλότιμος δάσκαλος ἔλεγε στοὺς μαθητές του λίγα λόγια γιὰ τὸν Ὅσιο Νικάνορα καὶ τὸ μοναστήρι του, οἱ νέοι μας καὶ οἱ νέες μας θὰ μάθαιναν ὅτι πολλοὶ κληρικοὶ καὶ μοναχοὶ ἐπὶ Τουρκοκρατίας κράτησαν ὄρθια τὴν ἐθνικὴ συνείδηση ἀποτρέποντας τοὺς ἐξισλαμισμούς. Ὅποιος χανόταν γιὰ τὴν Ὀρθοδοξία ἐκείνη τὴν ἐποχὴ χανόταν καὶ γιὰ τὸν Ἑλληνισμό. Τούρκευε, γινόταν φανατικὸς ἀνθέλληνας. Παράδειγμα, οἱ Τσάμηδες τῆς Θεσπρωτίας ποὺ μᾶς ἀπασχολοῦν ἀκόμη καὶ σήμερα μέσῳ τῆς ἀλβανικῆς προπαγάνδας. Ἦταν χριστιανοὶ ποὺ ἐξισλαμίστηκαν τὸν 17ο αἰώνα, ἄλλοι ἑκουσίως, ἄλλοι βιαίως. Ἡ ἀλλαγὴ τοῦ θρησκεύματος τοὺς ὁδήγησε γρήγορα καὶ σὲ ἀλλαγὴ τῆς ἐθνικῆς συνειδήσεως. Ἀντιθέτως, πολλοὶ Καππαδόκες καὶ Πόντιοι ποὺ ἀναγκάστηκαν νὰ μιλοῦν τουρκικὰ κράτησαν τὴν ἑλληνικότητά τους μέσῳ τῆς Ὀρθοδοξίας.
.                       Στὰ μαῦρα χρόνια τῆς δουλείας ἡ Ὀρθοδοξία ἦταν ἡ δύναμη ποὺ διατήρησε τὸν Ἑλληνισμό, γράφει ὁ ἀείμνηστος Βρετανὸς βυζαντινολόγος Στίβεν Ράνσιμαν. Αὐτὸ βίωναν καθημερινὰ μὲ τὸ ἔργο τους ὀρθόδοξοι μοναχοί, ὅπως ὁ Ὅσιος Νικάνωρ, ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλός, ὁ Νεκτάριος Τέρπος καὶ ἄλλοι γνωστοὶ ἢ ἄγνωστοι. Καὶ μοναστήρια σὰν αὐτὸ τῆς Ζάβορδας βοήθησαν ὅλους τοὺς ἐθνικοὺς ἀγῶνες γιὰ τὴν ἐλευθερία καὶ τὴν ἀπομάκρυνση διάφορων κατακτητῶν. Σὲ ποιό σχολικὸ βιβλίο θὰ βροῦν ἄραγε τὰ Ἑλληνόπουλα τὴν προσφορὰ τῆς Μονῆς Ζάβορδας στὴν παιδεία καὶ στοὺς ἀγῶνες τοῦ ἔθνους;
.                       Ἂς προσευχηθοῦμε στὸν Ὅσιο Νικάνορα νὰ βοηθήσει τὸν Ἑλληνισμὸ νὰ ἐξέλθει ἀπὸ τὴν οἰκονομικὴ καὶ πνευματικὴ κρίση.

, ,

Σχολιάστε

Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΑΝΑΣΤΑΙΝΕΙ ΤΟ ΓΕΝΟΣ

Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΑΝΑΣΤΑΙΝΕΙ ΤΟ ΓΕΝΟΣ

Η ΟΡΘΟΔΟΞΙΑ ΑΝΑΣΤΑΙΝΕΙ ΤΟ ΓΕΝΟΣ 2

,

Σχολιάστε

ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ 53ου ΠΑΙΔΑΓ. ΣΥΝΕΔΡΙΟΥ: «ΣΤΑΥΡΙΚΗ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ»

ΣΥΛΛΟΓΟΣ ΟΡΘΟΔΟΞΟΥ ΙΕΡΑΠΟΣΤΟΛΙΚΗΣ ΔΡΑΣΕΩΣ
«Ο ΜΕΓΑΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΣ»
ΤΟΜΕΥΣ ΕΠΙΣΤΗΜΟΝΩΝ

53ο ΠΑΙΔΑΓΩΓΙΚΟ ΣΥΝΕΔΡΙΟ
ΘΕΜΑ: Σταυρική πορεία καί ἀνάσταση τοῦ Γένους

ΠΟΛΕΜΙΚΟ ΜΟΥΣΕΙΟ 28.12.2012

 ΠΟΡΙΣΜΑΤΑ

.         Ζοῦµε σήµερα τίς τραγικές συνέπειες τῆς 6ης πτώχευσης τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους µετά τήν Ἑλληνική Ἐπανάσταση. Ἡ διεθνής χρηµατοπιστωτική κρίση τοῦ 2007-8 ὑπῆρξε µόνο ἀφορµή τῆς ἑλληνικῆς πτώχευσης. Τά αἴτιά της ὅµως εἶναι βαθύτερα. Ἡ οἰκονοµική κρίση ὑπῆρξε ἀποτέλεσµα τῆς ἐπί σχεδόν τέσσερις δεκαετίες κρίσεως τῆς πολιτικῆς καί τῆς κοινωνίας, κρίσεως πού ἑδράζεται στήν κατάρρευση τῆς παιδείας, τῶν θεσµῶν καί τῶν ἀξιῶν.
.         Ἡ µυωπική συµπεριφορά καί ἡ ἀπληστία πολιτικῶν, συνδικαλιστῶν, τραπεζῶν καί ἰδιωτῶν ὑπῆρξαν οἱ βάσεις τῆς οἰκονοµικῆς κατάρρευσης τῆς χώρας µας, ἐνῶ ἡ ἀτιµωρησία καί οἱ ἀνάγκες διατήρησης   τοῦ φαύλου πελατειακοῦ κράτους ἐµποδίζουν τή λήψη τῶν µέτρων ἐκείνων πού θά ὁδηγοῦσαν στήν ἔξοδο ἀπό τήν κρίση.
.         «Τό πρώτιστον τῶν παρ’ ἡµῖν ἀγαθῶν», ἡ Παιδεία, πάσχει, καί ἴσως εἶναι ἡ κυριότερη αἰτία τῆς βαθειᾶς κρίσεως καί σήψεως τῆς κοινωνίας. Οἱ νέες γενιές γιά δεκαετίες γαλουχήθηκαν µέ τό δυτικό παιδευτικό µοντέλο, στηριγµένο στή λογικοκρατία, τόν ὑλισµό καί τόν ἀτοµισµό. Τούς προσφέρθηκε παιδεία χωρισµένη ἀπό τήν ἑλληνορθόδοξη παράδοση καί ἀγωγή. Ἀποτέλεσµα ὁ θρίαµβος τῶν παθῶν, ὁ µηδενισµός, ἡ ἀπαξίωση κάθε ἀξίας καί ἡ παντελής ἀπουσία ἤθους.
.         Ἡ ἔξοδος ἀπό τήν κρίση εἶναι ἐφικτή, καί µάλιστα ταχύτερα τῶν προσδοκιῶν µας, ἐάν ἐξασφαλίσουµε ἔντιµους ἡγέτες, ἐθνική ὁµοψυχία, σχέδιο ἐθνικῆς στρατηγικῆς, ἐπιστροφή στίς ἀξίες πού λοιδορήσαµε (φιλοπατρία, ἐργατικότητα, τιµιότητα). Ἀπελευθέρωση τῆς δηµιουργικότητας καί ἐπινοητικότητας τοῦ Ἕλληνα, κοινωνική δραστηριοποίηση τῶν ἀνθρώπων τῆς Ἐκκλησίας, τῆς Παιδείας καί τοῦ πνεύµατος.
.         Εἰδικῶς στόν τοµέα τῆς Παιδείας, χρειαζόµαστε παιδεία ὅπως µᾶς τήν παρέδωσαν οἱ πατέρες µας, µέ σταθερό ἑλληνοχριστιανικό προσανατολισµό, πού νά ἄγει τήν ψυχή, νά µορφώνει καί νά ἐλευθερώνει. Ἡ εὐθύνη τοῦ δασκάλου ὡς πρός τοῦτο εἶναι τεράστια. Καλεῖται αὐτός νά ξανακεντρίσει τήν ὄρεξη γιά παιδεία καί µάθηση στά ἀπογοητευµένα σηµερινά παιδιά, κάνοντας τήν ἐκπαιδευτική διαδικασία ἑλκυστική, «ψυχῆς πανήγυρι». Τό καλοῦν οἱ καιροί, ὁ παιδαγωγός νά ἀποβεῖ µεταλαµπαδευτής ἀξιῶν πολιτισµοῦ καί ἀνθρωπισµοῦ στούς νέους σήµερα.
.       Οἱ Ἕλληνες διαθέτουµε δύο θησαυροφυλάκια, πού ἀποτελοῦν πηγές ἀναγέννησης καί ἀνάπλασης ἐθνικῆς καί παγκόσµιας: τήν ὀρθοδοξία καί τόν κλασικό ἑλληνισµό. Καλούµαστε στό νά ἀνακαλύψουµε ἐκ νέου τούς θησαυρούς πού κρύβουν οἱ δύο αὐτοί ταµιευτῆρες καί νά ἐγκύψουµε στή µελέτη καί προσοικείωσή τους. Αὐτοί ἐξάλλου διαµόρφωσαν τήν ὅλη ἱστορική µας πορεία καί µεγαλουργία ἀνά τούς αἰῶνες.
.         Ἡ παροῦσα δυσκολία ἔχει φοβίσει πολλούς, ὥστε µερικοί καταπτοηµένοι νά θεωροῦν ὅτι ὁ Ἑλληνισµός εἶναι πιά νεκρός. Ὅµως αὐτό πού ἐξωτερικά φαντάζει ὡς θάνατος, στήν πραγµατικότητα ἐγκυµονεῖ τή ζωή. Εἶναι ὁ κόκκος τοῦ σίτου, γιά τόν ὁποῖο ὁ Χριστός εἶπε ὅτι θάβεται στή γῆ καί πεθαίνει, ἀλλά αὐτός ὁ θάνατός του εἶναι ζωηφόρος, φέρνει τή µεγάλη καρποφορία.
.         Καί ὁ Ἑλληνισµός µέσα ἀπό τόν φαινοµενικό θάνατο προετοιµάζεται ἀπό τόν Θεό νά συµβάλει οὐσιαστικά στήν ἀνάσταση τοῦ κόσµου. Νά γίνει τό προζύµι τῆς µεγάλης ἀλλαγῆς, ὥστε τό φῶς τῆς Ὀρθοδοξίας νά λάµψει ἀπό τό ἕνα µέχρι τό ἄλλο ἄκρο τῆς γῆς.

,

Σχολιάστε

ΓΙΑ ΕΝΑ …“ΕΘΝΙΚΟ” ΧΑΜΟΓΕΛΟ!

Ἀπὸ βιβλίο, ἔκδοση τοῦ ἔτους 1897
μὲ κραυγαλέες ἀναλογίες πρὸς τὸ ἔτος 2012!

Τῆς ἀγνώμονος Εὐρώπης καί σεῖς, γαῦροι διπλωμάται,
Τήν μικρότητα τοῦ Ἔθνους, ξένοι, μή καταγελᾶτε!
Αὐτουργοί τοῦ συνεχοῦς του ἐξευτελισμοῦ καί πάθους
Εἰς τό στάδιον ὁ Ἕλλην ἴσως τρέξῃ πάλιν ἔνθους.
Τό ἀδάμαστόν του γένος ἴσως ἑνωθῇ ἐκ νέου
Ἀπό κορυφῶν τοῦ Αἵμου μέχρις ἄκρων τοῦ Μαλέου.
»  Εὔξεινον καί Προποντίδα

Ὑπό τήν αὐτήν συνέχον θριαμβευτικήν ἁψῖδα.
Ἴσως εἰς ἡμᾶς βλαστήσῃ καί ἀναφανῇ τις ἥρως,
Μακεδών Ἀλέξανδρός τις, ἤ ὁ Ἠπειρώτης Πύρρος,
Καί ζητήσῃ αὐτός τότε λόγον ἀπό σᾶς τούς ξένους,
Λόγον δι’ αὐτό τό αἶσχος τοῦ ἀδικουμένου Γένους.

                                                         Ἀ. Σοῦτσος

Σχολιάστε

ΕΟΚΑ: ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ’21 ΤΟΥ ΓΕΝΟΥΣ («Ὀνόματα ποὺ μπῆκαν στὸ Εἰκονοστάσι τοῦ Γένους. Νὰ ξεχάσουμε λίγο τὶς τιποτένιες ἀνθυπομετριότητες, ποὺ μᾶς καταρρακώνουν… Νὰ θυμηθοῦμε τί σημαίνει Ἑλλάδα…») [Δ. Νατσιός]

ΕΟΚΑ: Τὸ τελευταῖο ’21 τοῦ Γένους

Τοῦ Δημ. Νατσιοῦ

.       «Τὰ σπίτια ποὺ εἶχα μοῦ τὰ πῆραν», ἔλεγε μὲ ἐκείνη τὴν χαρακτηριστικὴ σὰν λονδρέζικη ὁμίχλη θλίψη του ὁ ποιητὴς-ὑπονοώντας πολὺ περισσότερα ἀπὸ τοὺς τέσσερις τοίχους τῶν σπιτιῶν. Στίχος ποὺ ταιριάζει σήμερα στοὺς σύγχρονους Ἕλληνες. Στίχος ποὺ ἀνακαλεῖ ἐν πολλοῖς ὅλες τὶς χαμένες πατρίδες τοῦ Ἑλληνισμοῦ.
.       Τὰ σπίτια ὅμως ἔχουν ψυχή, εἶναι «στοιχειὰ καὶ μᾶς προσμένουν». Τέτοια «ἐθνικὰ ὀσπήτια», ὅπως ἔλεγαν τοὺς ἐρειπιῶνες τοῦ Ἀναπλιοῦ, ποὺ στοίβαζαν τὶς χῆρες καὶ τὰ ὀρφανὰ τῆς Ἐθνεγερσίας, δηλαδὴ τὰ ριζιμιὰ λιθάρια τοῦ Γένους, εἶναι καὶ οἱ ἡμέρες μνήμης. Καὶ σήμερα ποὺ μᾶς «ἐκύκλωσαν αἱ τοῦ βίου μας ζάλαι, ὥσπερ μέλισσαι κηρίον» καὶ εἶναι πλῆθος τ’ ἄσχημα καὶ τ’ ἄδεια ἀφέντες, ψάχνουμε, σὰν τὸν Διογένη, μέρα μεσημέρι, νὰ βροῦμε τὶς ἀνηφοριὲς καὶ τὰ σκαλοπάτια ποὺ πᾶν στὴν λευτεριά, ὅπως μᾶς κανοναρχεῖ ὁ Εὐαγόρας ὁ ἀνδρειωμένος.
.        Ξεφυλλίζω τὸ «Λεύκωμα τῆς ΕΟΚΑ». Ἔχει μία μαυρόασπρη φωτογραφία, ποὺ ἀναπαριστᾶ τὸν Κύπριο ἐθνομάρτυρα Μιχαὴλ Καραολῆ, πλαισιωμένον ἀπὸ ἀποικιακοὺς δεσμοφύλακες, κατὰ τὴν ἔξοδό του ἀπὸ τὸ δικαστήριο τῆς «αὐτῆς μεγαλειότητος» Ἐλισσάβετ, βασιλίσσης τῆς ξεδοντιασμένης γηραιᾶς Ἀλβιόνας. Ἐκεῖ, πρὶν ἀπὸ λίγα λεπτά, ὁ Ἐγγλέζος δικαστής, παγερὰ βλοσυρός, κάτω ἀπὸ τὴν ἄσπρη του περούκα, τοῦ ἀνακοίνωνε φλεγματικὰ πὼς ὁ νόμος τοῦ τιμωρεῖ τὴν φιλοπατρία μὲ θάνατο. Στὶς 10 Μαΐου τοῦ 1956 ἀπαγχονίζεται ὁ Καραολής, γιατί τὴν Ἑλλάδα ἔτσι τὴν ἐννοοῦσαν τέτοιοι ἄνθρωποι ὡς τάφο. Λόγος θνικς γι’ ατος εναι ν μιλς μς π τ μνμα.
.        Ἦταν Πρωταπριλιὰ τοῦ 1955, ὅταν ξεκίνησε στὴν Κύπρο, τὸ τελευταῖο ’21 τοῦ Γένους. ΕΟΚΑ, τέσσερις λέξεις, δηλαδὴ σὰν νὰ λὲς Ζάλογγο καὶ Μανιάκι καὶ Μεσολόγγι καὶ Γραβιά. Κα νόματα πο μπκαν στ Εκονοστάσι το Γένους, δίπλα στος ρωες το ’40, το ’12-’13, το ’21. Αξεντίου, Μάτσης, Δράκος, Λένας, Παναγίδης...
.        Ἂς τοὺς «ἀναστήσουμε» μέσα ἀπὸ τὰ τελευταῖα λόγια τους. Ἕνα εὐλαβικὸ μνημόσυνο στὰ λαμπρὰ παλληκάρια. Ν ξεχάσουμε λίγο τς τιποτένιες νθυπομετριότητες, πο μς καταρρακώνουν… Ν θυμηθομε τί σημαίνει λλάδα...

.       «Ἀγαπητοί μου γονεῖς, ὅταν θὰ διαβάζετε τὸ γράμμα μου αὐτό, ἐγὼ θὰ ἔχω σβήσει γιὰ πάντα ἀπὸ τὴ ζωή. Μὴ νομίσετε ὅμως ὅτι αὐτὸ μὲ λυπεῖ. Ἀπεναντίας, ἐπειδὴ γνωρίζω γιὰ ποιὸ σκοπὸ θὰ ἐκτελεστῶ, αἰσθάνομαι τὸν ἑαυτό μου ἰσχυρὸ καὶ γαλήνιο καὶ εἶμαι ἕτοιμος νὰ τὸ ἀντιμετωπίσω μὲ ἀφάνταστη ψυχραιμία». Χαρίλαος Μιχαήλ, ἀπαγχονίστηκε στὶς κεντρικὲς φυλακὲς τῆς Λευκωσίας, στὶς 9 Αὐγούστου τοῦ 1956. Τελευταῖα του λόγια: «δοξάζωμεν τὸν Θεὸν ποὺ μᾶς ἀξίωσε νὰ πεθάνουμε χάριν τῆς ἐλευθερίας τῆς Κύπρου μας». Σκέφτηκα πρὸς στιγμὴν νὰ σβήσω τὴν φράση «δοξάζωμεν τὸν Θεόν», καιροφυλαχτοῦν οἱ «προοδευτικοί», ποὺ δὲν ἔχουν ἀντιληφθεῖ ἀκόμη σὲ ποιὰ χώρα ζοῦν καὶ ὅτι ἡ ἱστορία τοὺς ἔχει προσπεράσει.
.        «…Ἡ ὥρα τοῦ θανάτου πλησιάζει. Μὰ στὴν ψυχή μου φωλιάζει ἠρεμία… Τότε θὰ αἰσθανόμουν λύπη, ἂν ἤξερα ὅτι θὰ μποροῦσα νὰ μείνω πάντα, πάντα νέος κι ἀθάνατος, ἂν ἀπέφευγα τὴν ἐκτέλεση. Πρῶτα ἢ ὕστερα ἔπρεπε νὰ διαθέσω τὴ ζωή μου. Δὲν βλέπω πιὸ κατάλληλη περίσταση ἀπὸ τὴν τωρινή, νὰ τὸ κάνω». Ἀνδρέας Ζάκος, ἐκτελέστηκε στὶς 9 Αὐγούστου τοῦ 1956. Ὁ ἡρωομάρτυρας Ἀνδρέας Παναγίδης, στὴν τελευταία του ἐπιστολὴ στὸν ἀδελφό του γράφει γιὰ τὸν Ζάκο: «Μάθε ἀκόμη ὅτι ὁ Ζάκος καὶ οἱ ἄλλοι πέθαναν μὲ ὑπερηφάνεια. Τραγουδοῦσαν μισὴ ὥρα πρὶν ἐκτελεσθοῦν καὶ τὴν ὥρα τῆς ἐκτελέσεως φώναζαν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας». Ἀπώλεια τῆς Κύπρου γιὰ τὸν Ἑλληνισμὸ θὰ σημάνει καὶ τὸ ὁριστικὸ τέλος τῆς μείζονος παρουσίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ ποὺ «ὅσο καὶ ἂν φαίνεται περίεργο, ὁ πρὶν ἀπὸ τοὺς δύο παγκοσμίους πολέμους ὑπήκοος τοῦ μικροσκοπικοῦ μας κράτους ἀνάσαινε τὸν ἀέρα μίας αὐτοκρατορίας. Οἱ δυνατότητές του νὰ κινηθεῖ χωρὶς διαβατήριο γλώσσας καλύπτουν… μέρη ἀπὸ τὴν Ἰταλία ὣς τὴν Αἴγυπτο», μᾶς λέει ὁ Ἐλύτης στὰ «Δημόσια καὶ ἰδιωτικά».
.       Συρρικώνεται τὸ ἀψόγου στάσεως κρατίδιο, διότι ἐπέλεξαν οἱ κατοικοῦντες σ’ αὐτὸ νὰ παραμείνουν εὐδαιμονοῦντες ἔμποροι καὶ ὑπάλληλοι καὶ ὄχι πενόμενοι συντηρητὲς τῆς μνήμης. «Μητέρα, πρέπει νὰ εἶσαι ὑπερήφανη, γιατί εἶμαι κι ἐγὼ ἕνα παιδὶ τῆς Κύπρου ποὺ δίνει τὸ αἷμα του γιὰ τὴν ἐλευθερία… Οἱ μόνες λέξεις ποὺ μποροῦν ν’ ἀκούσουν ἀπὸ τὰ χείλη μας οἱ δυνάστες εἶναι αὐτές: “Ἐλευθερία ἢ θάνατος”. Εἶναι θέλημα Θεοῦ νὰ χωριστοῦμε καὶ πρέπει νὰ σεβαστοῦμε τὸ ἅγιο θέλημά Του. Θὰ ἐλυπόμουν, ἂν πέθαινα σὰν ἕνας κοινὸς κλέφτης. Δὲν ὑπάρχει ὅμως λόγος νὰ λυπηθῶ τώρα, ποὺ πεθαίνω γιὰ χάρη ἑνὸς ὑψηλοῦ ἰδανικοῦ. Δὲν λυποῦμαι, γιατί θὰ ἐκτελεστῶ ἐν ὀνόματι τῆς ἐλευθερίας». Μιχαὴλ Κουτσόφτας, ἀπαγχονίστηκε, 22 χρονῶν, στὶς 21 Σεπτεμβρίου τοῦ 1956. Ὅταν τὸ μεσημέρι τῆς 20ης Σεπτεμβρίου τὸν ἐπισκέφθηκε ἡ μάνα του… ἄρχισε νὰ κλαίει ἡ γερόντισσα: «Μάνα, ἂν εἶσαι Ἑλληνίδα, μὴν κλάψης, γιατί ὁ γιός σου δὲν εἶναι γιὰ κλάματα, ὁ γιός σου τραβάει γιὰ τὴ δόξα καὶ τὴν τιμή». Καὶ ἡ μάνα: «Εἶμαι περήφανη γιὰ σένα γιέ μου. Σὲ γέννησα γιὰ τὴν πατρίδα καὶ σὲ δίνω τὴν πατρίδα». Ὅταν λέμε ἡ πατρίδα μου, δὲν σημαίνει ὅτι τὴν κατέχουμε ἢ μᾶς ἀνήκει, ἀλλὰ ὅτι ἀνήκουμε σ’ αὐτὴν χωρὶς ἐπιφύλαξη. Καὶ ἡ «πατρὶς» κάνει τὸ χρέος της, διὰ στόματος τοῦ πατριδοφύλακα στρατηγοῦ Μακρυγιάννη: «Πατρίς, νὰ μακαρίζης ὅλους τοὺς Ἕλληνες, ὅτι θυσιάστηκαν διὰ σένα νὰ σ’ ἀναστήσουνε, νὰ ξανασηκωθῆς ἄλλην μίαν φορὰν ἐλεύτερη πατρίδα…».
.         «Ἂς εὐχαριστήσουμε ὅλοι τὸν Θεὸ κι ἂς γίνει τὸ θέλημά Του… Τώρα ποὺ γνωρίζω ὅτι σὲ μία μέρα θ’ ἀντικρίσω τὴν ἀγχόνη, ἔχω διπλάσιο θάρρος παρὰ ποτέ. Χριστς εναι πάντα συντροφι στ κελιά μας…». Ἀντρέας Παναγίδης, 23χρονος, ἀπαγχονίστηκε στὶς 21 Σεπτεμβρίου τοῦ 1956, γιὰ τὴν ἕνωση τῆς Κύπρου μὲ τὴν Ἑλλάδα. Διαβάζεις τὰ λόγια του ἥρωα καὶ εἶναι σὰν ν’ ἀκοῦς τὸν Σολωμὸ νὰ λέει:

«Φρικτὴ ναι ἡ ὥρα ποὺ ὁ ἄνθρωπος
βαριὰ ψυχομαχᾶ
ἀλλὰ μὴ φοβηθεῖς
ἰδού, ὁ Χριστός, ποὺ γέρνοντας
στοῦ πόνου τὸ κρεβάτι
σοῦ σιάζει τὸ προσκέφαλο
καὶ σὲ παρηγορᾶ»
(Εἰς Μοναχήν).

.         Καὶ πιὸ κοντὰ ὁ Κολοκοτρώνης, ὁ Γέρος τῆς Λευτεριᾶς, νὰ ἀφήνει παρακαταθήκη στοὺς ἀπογόνους: «Μία φορὰ ἐβαπτίσθημεν μὲ τὸ λάδι, βαπτιζόμεθα καὶ μίαν μὲ τὸ αἷμα διὰ τὴν ἐλευθερίαν τῆς πατρίδος μας». Μοσκοβολον σν Τίμιο Ξύλο ατ τ λόγια, δύσκολο ν ντιληφθομε σήμερα πς τ ν πεθαίνεις σωστ εναι μόνος σωστς τρόπος ζως.
.         «…Νιώθω τὸν ἑαυτό μου ἰσχυρὸ καὶ γαλήνιο καὶ εἶμαι ἕτοιμος νὰ τὰ ἀντιμετωπίσω ὅλα μὲ θάρρος καὶ ὑπομονή, γιατί χω τν Χριστ μέσα μου κα μ βοηθ». Στέλιος Μαυρομάτης, ἐκτελέστηκε στὶς 21 Σεπτεμβρίου τοῦ 1956. Καὶ «σιμώνει ἡ Λευτεριὰ καὶ κλαίει» καὶ ἀκούει τὸν ἥρωα νὰ λέει: «μήπως ὁ Ἰησοῦς δὲν εἶπε “μὴ φοβηθεῖτε ἀπὸ τῶν ἀποκτεινόντων τὸ σῶμα τὴν δὲ ψυχὴ μὴ δυναμένων ἀποκτεῖναι;”. Ἀπὸ τί λοιπὸν νὰ φοβηθοῦμε ἐφ’ ὅσον ἡ ψυχή μας θὰ ζεῖ αἰωνίως;…».

«Ἀραπιᾶς ἄτι, Γάλλου νοῦς, Βόλι Ἄγγλου
πέλαγο μέγα πολεμᾶ, βαρεῖ τὸ καλυβάκι».

.         Ὁ Κυριάκος Μάτσης σ’ ἀπάντηση στὶς ἐκκλήσεις τοῦ Ἄγγλου ἀξιωματικοῦ ποὺ τὸν προέτρεψε νὰ παραδοθεῖ, γιὰ νὰ μὴν σκοτωθεῖ ἄδικα, μιᾶς καὶ εἶχε ἤδη ἐκτελέσει τὸ καθῆκον στὴν πατρίδα του ἀκέραιο, ἀπάντησε: «Ἐγὼ θὰ βγῶ πυροβολώντας». Καὶ ἔκανε ΕΞΟΔΟ καὶ τὴν ἴδια στιγμὴ δύο χειροβομβίδες τὸν διαμέλισαν, στὶς 19 Νοέμβρη τοῦ 1958. Πῆγε καὶ αὐτός, «κουρμπάνι» «γιὰ τὴν πίστη τοῦ Χριστοῦ καὶ τὴν ψυχὴ τοῦ ἀνθρώπου καθισμένη, στὰ γόνατα τῆς Ὑπερμάχου Στρατηγοῦ, ποὺ εἶχε στὰ μάτια της ψηφιδωτὸ τὸν καημὸ τῆς Ρωμιοσύνης» (Σεφέρης). Ἀλυχτεῖ καὶ σήμερα τὸ θηρίο καὶ ἀπειλεῖ. Καὶ ὅλα αὐτὰ γιατί τὰ ἀλωπέκια (=ἀλεποῦδες) τοῦ σκότους, οἱ Δυτικοί, οἱ ἑταῖροι μας, μὴ μπορώντας νὰ δώσουν στὴν Τουρκία ὅλα, ὅσα ἐπιθυμεῖ, «τὴν ἠρεμοῦν» μὲ ἑλληνικὰ ἔξοδα, πιέζοντας τὴν Ἑλλάδα νὰ δεχθεῖ τὶς τουρκικὲς ἀξιώσεις στὴν Κύπρο. 1η Ἀπριλίου 1955, ἀρχίζει ὁ ἐθνικοαπελευθερωτικὸς ἀγώνας τῆς Κύπρου… ὁ ἀγώνας τῆς ΕΟΚΑ γιὰ τὴν Ἕνωση, δηλαδή, ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος…

, , , ,

Σχολιάστε

«ΕΡΧΕΤΑΙ ΜΕΓΑΛΗ ΜΠΟΡΑ. ΘΑ ΜΑΣ ΑΓΓΙΞΕΙ ΑΛΛΑ ΔΕΝ ΘΑ ΜΑΣ ΚΑΤΑΣΤΡΕΨΕΙ» (π. Παΐσιος Ἁγιορ.)

«ρχεται μεγάλη μπόρα σύντομα.
Θ
μς γγίξει, λλ δὲν θ μς καταστρέψει»

[Μαρτυρία ἀπὸ τὸν Β´ – ὑπὸ ἔκδοσιν – τόμο
τοῦ βιβλίου «Μαρτυρίες Προσκυνητῶν»]

Εἶπε ὁ γέροντας Παΐσιος: 

– Θὰ κανονίσει ὁ Χριστὸς τὶς ὑποθέσεις τοῦ Ἔθνους. Ἂν ἔμενε σ᾽ ἐμᾶς αὐτὴ ἡ δουλειά, τὸ τινάζαμε στὸν ἀέρα τὸ Ἔθνος.

–Τί θὰ γίνει μὲ τὴν σημερινὴ κατάσταση;

–Μὴν ἀνησυχεῖτε… Πολλὰ διατάγματα δὲν θὰ προλάβουν κἂν νὰ δακτυλογραφηθοῦν.

– Μὲ τὸ γένος μας τί θὰ γίνει;

Τὸ Γένος μας θὰ μεγαλώσει, ἂν καὶ οἱ ὑποτιθέμενοι φίλοι μας θὰ ἤθελαν νὰ τὸ τσαλακώσουν καὶ θὰ τοὺς ἦταν πολὺ εὐχάριστο. Ἀλλὰ ὁ Θεὸς δὲν θὰ ἐπιτρέψει. Ἡ Τουρκία θὰ καταστραφεῖ. Ἔρχεται μεγάλη μπόρα σύντομα. Θὰ μᾶς ἀγγίξει, ἀλλὰ δὲν θὰ μᾶς καταστρέψει. Μετὰ ἀπ᾽ αὐτὴ τὴν μπόρα, θὰ ἐπέμβη ἡ Χάρη τοῦ Χριστοῦ. Ὅλοι ἀνεξαιρέτως θὰ πιστέψουν. Δὲν θὰ ὑπάρχει οὔτε ἕνας ἄνθρωπος ἄπιστος. Ὡστόσο, δὲν θὰ ἔχουν τὸν μισθὸ τῶν σημερινῶν Χριστιανῶν. Μὴν τὰ λέτε αὐτὰ στοὺς κοσμικούς, γιατί θὰ τὸ ρίξουν ἔξω.

– Ὑπάρχουν, πάτερ, πιστοὶ στὶς μέρες μας;

–Ὑπάρχει μία μερίδα Χριστιανῶν, ὅπου ὁ Θεὸς ἀναπαύεται.

ΠΗΓΗ: agioritikovima.gr

,

Σχολιάστε

“ΠΑΡΑΠΛΕΥΡΑ” ΚΕΡΔΗ ΤΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΗΣ ΚΡΙΣΕΩΣ

ΣΧ. «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡ.»: Ἡ οἰκονομικὴ κρίση στὴν Ἑλλάδα ἔχει καὶ τὶς θετικές της ὄψεις. Ἀναπάντεχες δυνάμεις ἀρχίζουν νὰ ἀναδύονται. Φυσικὰ μὲ τὴν πρωτοβουλία τῆς ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ. Ἄλλη «Ἀρχὴ» δὲν ὑπάρχει πλέον.

ΕΥΓΕ ΣΤΟΝ ΜΑΚΑΡΙΩΤΑΤΟ ΚΑΙ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΤΗΣ ΚΥΠΡΟΥ!

Τοῦ Παναγιώτη Τελεβάντου

.         Γιὰ μιὰ ἀκόμη φορὰ φάνηκαν καθαρὰ δύο πράγματα: Πρῶτον ὅτι ἡ Ἐκκλησία εἶναι τὸ μόνο ἀληθινὸ ἀποκούμπι τοῦ Γένους μας. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος μοιράζει καθημερινὰ 250,000 συσσίτια στοὺς πονεμένους ἀδελφούς μας στὴν Ἑλλάδα. Καὶ ἡ Ἐκκλησία τῆς Κύπρου στέλλει μαζικὰ τεράστιο ἀριθμὸ τροφίμων, ρούχων καὶ ἄλλων εἰδῶν πρώτης ἀνάγκης στὴν Ἀρχιεπισκοπὴ καὶ ἄλλες Μητροπόλεις γιὰ νὰ βοηθήσει τὸ τεράστιο ἔργο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος.
.         Ἀλλὰ ἡ τέταρτη δόση τῆς βοήθειας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Κύπρου στὸ φιλανθρωπικὸ ἔργο τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος δείχνει καὶ κάτι ἄλλο τὸ ὁποῖο ὁρισμένοι ποὺ πῆραν διαζύγιο μὲ τὴν Ἱστορικὴ μνήμη καὶ τὴν ἐθνικὴ ἀξιοπρέπεια δὲν θέλουν νὰ τὸ καταλάβουν. Οἱ Κύπριοι εἶναι τόσο Ἕλληνες ὅσο καὶ οἱ Ἕλληνες τῆς Μητροπολιτικῆς Ἑλλάδας. Γι’ αὐτὸ τὸν πόνο τῶν Ἑλλαδιτῶν ἀδελφῶν τους τὸν αἰσθάνονται σὰν δικό τους πόνο καὶ γι’ αὐτὸ συντρέχουν ὅσο μποροῦν τὶς ἀνάγκες τοῦ Ἑλληνισμοῦ.
.         Ὅσο γιὰ τοὺς Νεοκύπριους, αὐτοὶ οἱ δυστυχεῖς ζοῦν στὶς ψευδαισθήσεις τῆς ἀνοησίας τους καὶ νομίζουν ὅτι μποροῦν νὰ ἔχουν ἀδέλφια ὄχι τοὺς ὄμαιμους, ὁμόγλωσσους καὶ ὁμόθρησκους Ἕλληνες, ἀλλὰ τοὺς ἀλλόφυλους, ἀλλόγλωσσους καὶ ἀλλόθρησκους κατακτητές μας.

ΠΗΓΗ: panayiotistelevantos.blogspot.com

ΠΑΡΑΔΟΣΗ ΤΕΤΑΡΤΗΣ ΑΝΘΡΩΠΙΣΤΙΚΗΣ ΒΟΗΘΕΙΑΣ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΗ ΚΥΠΡΟΥ

Τῆς ΜΚΟ “Ἀποστολή”

.         Τὴν τέταρτη ἀνθρωπιστικὴ βοήθεια σὲ τρόφιμα παρέδωσε, σήμερα στὸν Ἀσπρόπυργο, κλιμάκιο τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Κύπρου μὲ ἐπικεφαλῆς τὸν Πρωτοσύγκελλο Ἀρχιμ. Ἱερώνυμο Πυλιώτη μὲ σκοπὸ τὴν διαρκῆ ἐνίσχυση τῶν συσσιτίων. Ὁ Πρωτοσύγκελλος μετέφερε τὶς εὐλογίες τοῦ Μακαριωτάτου Ἀρχιεπισκόπου Κύπρου κ.κ. Χρυσοστόμου Β΄ καὶ τὴν ἀμέριστη συμπαράστασή του στὶς συνεχῶς διογκούμενες κοινωνικὲς ἀνάγκες τῶν Ἑλλήνων, ὑπογραμμίζοντας ὅτι θὰ συνεχίσει νὰ συνδράμει μὲ κάθε τρόπο γιὰ οὐσιαστικὴ προσφορὰ καὶ ἀρωγὴ στηρίζοντας τὸ ἔργο τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀθηνῶν καὶ τῆς «Ἀποστολῆς». […] Συγκεκριμένα παραδόθηκαν στὸν Ἀσπρόπυργο 2, 5 τόνοι κρέατος καὶ πουλερικῶν μὲ γνώμονα τὶς ἀνάγκες παρασκευῆς φαγητοῦ γιὰ χιλιάδες συνανθρώπους μας ποὺ σιτίζονται καθημερινὰ καὶ αὔριο ἡ ἀντιπροσωπεία τῆς Ἱερᾶς Ἀρχιεπισκοπῆς Κύπρου μὲ τὸν Δήμαρχο Ἀραδίππου κ. Εὐάγγελο Εὐαγγελίδη καὶ τὸν κ. Χριστάκη Λυμπέρη, θὰ δεῖ τὸν Μακαριώτατο Ἀρχιεπίσκοπο Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος κ. κ. Ἱερώνυμο.

.         Ἐπεσήμανε τέλος ὁ π. Ἱερώνυμος τὴν συμβολὴ τοῦ Δήμου Ἀραδίππου στὴν ἀγορὰ τῶν 840 κιλῶν βοδινοῦ κρέατος ἀλλὰ καὶ τὴν συμμετοχή του σὲ κοινωνικὲς παρεμβάσεις μὲ στόχο τὴν ἐνίσχυση αὐτῆς τῆς προσπάθειας.

ΠΗΓΗ: romfea.gr

, , , , , ,

Σχολιάστε

Ο ΕΛΛΗΝΟΡΘΟΔΟΞΟΣ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ ΤΟ «ΚΙΝΔΥΝΕΥΟΜΕΝΟΝ» (π. Γ. Μεταλληνός)

Ὁ Ἑλληνορθόδοξος πολιτισμός 
τό «κινδυνευόμενον καί προκείμενον».

Πρωτ. Γεώργιος Δ. Μεταλληνός 

(Πολεμικό Μουσεῖο Ἀθηνῶν, 14.01.2012)

.             Γιά τόν Ὀρθόδοξο Χριστιανό τό οἰκονομικό μας πρόβλημα εἶναι πρώτιστα πνευματικό, συνδέεται δέ μέ τήν ἀποδυνάμωση τῆς πολιτιστικῆς μας ταυτότητας, κύριο συστατικό τῆς ὁποίας εἶναι ἡ Ὀρθοδοξία. Χαίρω δέ, πού μοῦ ἀνετέθη ἡ παρουσίαση τῆς δυναμικῆς, πού ἀνέπτυξε ἡ Ὀρθοδοξία στήν διαμόρφωση καί ἱστορική συνέχεια τοῦ πολιτισμοῦ μας.
.             Πολιτισμός εἶναι ἡ πραγμάτωση τοῦ περιεχομένου τῆς ψυχῆς τοῦ ἀνθρώπου. Αὐτό ἐνσαρκώνεται καί ἀποτυπώνεται στό περιβάλλον του, τό ὁποῖο -ἔτσι- διαμορφώνεται σύμφωνα μέ τήν κουλτούρα–καλλιέργεια τῆς ψυχῆς του. Ὀρθά ὁ Arnold Toynbee εἶπε, ὅτι  «ἡ ψυχή τοῦ πολιτισμοῦ εἶναι ὁ πολιτισμός τῆς ψυχῆς». Ἀπό τόν κανόνα αὐτό δέν μπορεῖ νά ἐξαιρεθεῖ τό δικό μας Ἔθνος. Ὁ ἑλληνικός πολιτισμός καταξιώθηκε σέ παγκόσμιο ἀγαθό καί μορφωτικό θησαυρό τῆς Οἰκουμένης.
.             Στήν ἱστορική διαμόρφωση τοῦ πολιτισμοῦ μας ὑπάρχει  πνευματική συνέχεια. Θεμελιακό στοιχεῖο τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ εἶναι, κατά τόν Κλήμεντα τόν Ἀλεξανδρέα (+235 μ.Χ.),  ἡ «ζήτησις τῆς ἀληθείας», καί ὁδήγησε ἱστορικά στήν ἕνωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ μέ τόν Χριστιανισμό, τῆς ἑλληνικότητας μέ τήν Ὀρθοδοξία, ὡς αὐθεντική χριστιανικότητα. Ἡ ἕνωση αὐτή, θεανθρώπινη στήν οὐσία της, παρήγαγε τόνἑλληνορθόδοξο πολιτισμό, τόν πολιτισμό τῶν Ἡρώων καί Ἁγίων μας.

α)   Ἡ Ἑλληνική Ἐκκλησία ἤδη  ἀπό τόν  β´- γ´ αἰώνα, ἀναδείχθηκε σέ παράγοντα καί φορέα τοῦ  Ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ (γλώσσας, παιδείας, τέχνης, λαϊκοῦ βίου κ.λπ.), πού μεταλαμπαδεύθηκε καί σέ ὅλους τούς Ὀρθόδοξους Λαούς στά ὅρια τῆς Ρωμαϊκῆς αὐτοκρατορίας, στήν προχριστιανική καί χριστιανική ἐκδοχή της (αὐτοκρατορία τῆς Νέας Ρώμης). Οἱ λαοί καλοῦνται ὁλόκληροι, μέ ὅλη τήν κοινωνική δομή τους, στό Κυριακό σῶμα. Αὐτό συνέβη καί μέ τό Ἑλληνικό Ἔθνος, τό ὁποῖο βαθμιαῖα εἰσῆλθε ὁλόκληρο στήν Ἐκκλησία, μεταμορφώνοντας τίς κοινωνικές καί πολιτιστικές δομές καί ἐκφράσεις του μέ τήν ἀναγέννησή του στούς κόλπους της.
.             Κύριο στοιχεῖο τοῦ Ὀρθοδόξου πολιτισμοῦ εἶναι ἡ ζήτηση Χάρης, λόγῳ τῆς πίστεως στήν ἀνάγκη τῆς Χάρης γιά τήν πραγμάτωση τοῦ ἀνθρώπου ἐνδοϊστορικά καί αἰώνια. Ὁ Ὀρθόδοξος Ἕλληνας (Ρωμηός) ζεῖ μόνιμα μέ τήν αἴσθηση τῆς παρουσίας τοῦ Ἀκτίστου στή ζωή του καί μέ τήν προσδοκία τοῦ θαύματος, τό ὁποῖο εἶναι ἡ ἐγκυρότερη ἐπιβεβαίωση τῆς θείας παρουσίας.  Στήν ἑλληνική γλώσσα ἡ ἀξία ἤ ἀπαξία τοῦ ἀνθρώπου προσδιορίζεται μέ βάση τή θεόνομη σχέση.
.             Ἔτσι λέμε: θεοφοβούμενος, ἀθεόφοβος, θεομπαίκτης ἤ «δέν ἔχει Θεό μέσα του»,  διότι ἡ ἐνοίκηση τοῦ Θεοῦ ἰσχύει στή συλλογική λαϊκή συνείδηση ὡς στοιχεῖο καταξίωσης τοῦ ἀνθρώπου. Ἔτσι, ἀποβαίνει ὁ ὀρθόδοξος πολιτισμός βίωση τῆς προτεραιότητας τοῦ προσώπου, ὡς ἑτερότητας καί ἐλευθερίας, στά ὅρια τῆς ἐν Χριστῷ κοινωνίας.
.             Ἡ ἐκκλησιαστική ἱστορία τῆς Ἑλλάδος ἀποτελεῖ μιά πλευρά ἱστορίας τοῦ πολιτισμοῦ τῆς χώρας (Kulturgeschichte). Ὅλα τά πολιτισμικά άγαθά μας ἐξελίχθηκαν ὑπό τήν ἐπίδραση τοῦ Χριστιανισμοῦ.  Οἱ μορφές καί ἐκφράσεις τοῦ Ἑλλαδικοῦ πολιτισμοῦ, ἔλαβαν περιεχόμενο χριστιανικό, ἀκόμη καί ὅλες οἱ ἐπιβιώσεις τοῦ ἀρχαίου ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ. Ἡ Ἐκκλησία, ἂλλωστε, χρησιμοποίησε καί στήν περίπτωση τῆς Ἑλλάδος τίς πολιτιστικές ἐκφράσεις γιά τήν ἐκχριστιάνιση τοῦ λαϊκοῦ βίου.Καρδιά τοῦ ἑλληνικοῦ πολιτισμοῦ ἔγινε ἡ δύναμη τοῦ φωτισμοῦ καί τῆς θέωσης. Ὅ,τι συνεπῶς χαρακτηρίζεται ἐκ τῶν ὑστέρων «πολιτιστική δημιουργία» δέν εἶναι παρά φανέρωση τῆς ζυμωμένης μέσα στή Χάρη ἑλληνικῆς ὑπάρξεως. Ἡ ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐκκλησίας ἔγινε σημαντικότατο κεφάλαιο τῆς ἱστορίας τοῦ Ἑλληνισμοῦ καί σπονδυλική στήλη τῆς ἐθνικῆς ἐπιβιώσεως καί διαχρονικῆς παρουσίας του.

β)   Ἐκκλησία καί ἑθνικός ἑλληνικός βίος: Ἡ ἀναγεννητική διασύνδεση Ἑλληνισμοῦ καί Χριστιανισμοῦ ὑπῆρξε εὐεργετική γιά τό Ἑλληνικό Ἔθνος, τό ὁποῖο  μέσα στή νέα αὐτή συζυγία του μέ τό Εὐαγγέλιο τοῦ Χριστοῦ, ἀπέκτησε στήν ἱστορική του πορεία μιά νέα ταυτότητα, συνεχίζοντας τή μεγαλουργία του μέ ἕνα νέο τρόπο καί ἔκφραση. Κατά τόν ἀείμνηστο ἱστορικό, διδάσκαλό μας, Γεράσιμο Κονιδάρη, «ἡ ἡμετέρα Ἐκκλησία, ἐκτός τῆς γλώσσης καί τοῦ δικαίου, ἀποτελεῖ τόν πλέον ζωντανόν σύνδεσμον τοῦ δισχιλιετοῦς ἐν τῇ Ὀρθοδοξίᾳ παρελθόντος τῆς Ἑλλάδος … μετά τοῦ παρόντος».
.              Ἡ θρησκευτική καί ἐθνική ἑνότητα τῶν Ἑλλήνων ἐξασφαλίζεται μέ τήν ἀδιατάρακτη ἐκκλησιαστική συνέχεια, κυρίως σέ μή ὁμαλές ἱστορικές περιόδους τοῦ Γένους (δουλεία).  Τό λεγόμενο, ὅτι ἡ ἐκκλησιαστική κοινωνία λειτουργεῖ ἱστορικά ὡς «κιβωτός» τοῦ Ἔθνους συνιστᾶ ἱστορική πραγματικότητα, μή ἐπιδεχομένη ἀμφισβήτηση.
.             Τό Ἔθνος σώζεται μέσα στήν Ἐκκλησία-Ὀρθοδοξία καί γι’ αὐτό οἱ ὅροι «τουρκεύω»καί «φραγκεύω» στίς περιπτώσεις ἀλλαξοπιστίας δέν σημαίνουν μόνον ἀλλαγή θρησκευτικοῦ, ἀλλά καί ἐθνικοῦ φρονήματος, δηλαδή ἀφελληνισμό.   Αὐτό ὅμως δείχνει τή συνείδηση ταυτίσεως ἐθνικοῦ καί ἐκκλησιαστικοῦ φρονήματος, ἡ ἀπώλεια δέ τοῦ δευτέρου, ὡς θεμελιώδους ψυχογραφικοῦ στοιχείου, ἐπιφέρει καί τήν ἀπώλεια τοῦ πρώτου. Καί αὐτό ἰσχύει σέ κάθε ἐποχή.
.             Στά ὅρια τῆς ἐκκλησιαστικῆς κοινωνίας τό ὀρθόδοξο αἴσθημα στόν ἑλλαδικό χῶρο ἐναρμονίσθηκε μέ τή συνείδηση τῆς καταγωγῆς. Ἔτσι, τό ἐθνικό φρόνημα, ὡς ἑλληνορθοδοξία, σώζεται διαχρονικά ἀκμαῖο στόν ἐκκλησιαστικό χῶρο. Μέσα στό ἐκκλησιαστικό σῶμα λειτουργεῖ, σ’ ὅλη τή βυζαντινή  περίοδο, ἡ ἑλληνική ἐθνική συνείδηση, ἐναρμονιζόμενη μέ τήν εὐρύτερη ὑπερφυλετική συγγένεια,  τή ρωμαίικη, μέ ἀκατάλυτο ἑνωτικό σύνδεσμο τή χριστιανική πρωτεύουσα τοῦ οἰκουμενικοῦ Ἑλληνισμοῦ, τήν Κωνσταντινούπολη-Νέα Ρώμη.
.             Βασικός ὅμως παράγων τοῦ πολιτισμοῦ μας ἀπέβη καί ἡ διαφοροποίηση, στήν πορεία τοῦ χρόνου, τῆς Δύσεως ἀπό τήν ὀρθόδοξη Ἀνατολή. Ἡ συνειδητοποίηση, μέσῳ πατερικῶν μορφῶν, ὅπως  ὁ Μέγας Φώτιος, ὁ ἅγιος Γρηγόριος ὁ Παλαμᾶς, ὁ ἅγιος Μάρκος Ἐφέσου ὁ Εὐγενικός ἤ οἱ Κολλυβάδες πατέρες, τῆς καθολικῆς ἀλλοτριώσεως τῆς χριστιανικῆς Δύσης, καί ὁ παρατεινόμενος «ἀντιδυτικισμός» τῆς ἡσυχαστικῆς ἀνθενωτικῆς παραδόσεως, συνέβαλε στή συνεχῆ ἀφύπνιση τῆς συνειδήσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους γιά τήν ἰδιαιτερότητα καί πολιτιστική αὐθυπαρξία τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἀπό τόν η΄ αίώνα (Καρλομάγνος)  ἕως σήμερα.
.             Ἂν δέ ἡ Ἐκκλησία ὑπῆρξε πάντοτε πολύτιμο καταφύγιο τοῦ ἐμπερίστατου Ἔθνους/Γένους, οἱ Μονές, λειτουργώντας ὡς κολυμβῆθρες συνεχοῦς ἀναβαπτισμοῦ  τοῦ Ἔθνους, ὑπῆρξαν -καί ὑπάρχουν μόνιμα- πηγή συνοχῆς ἐθνικῆς καί ἂντλησης παντοίων δυνάμεων. Στό πλαίσιο  αὐτό μπορεῖ νά κατανοηθεῖ καί ἑρμηνευθεῖ ἡ γένεση καί ἐκκλησιαστική συντήρηση τῆς Μεγάλης Ἰδέας τοῦ Γένους, ἡ ὁποία ὅμως δέν ἔχει μόνο ἐθνικό χαρακτήρα, ἀλλά τελικά ταυτίζεται μέ τήν οἰκουμενική ἐν Χριστῷ ἀποστολή του.

.            Τό ὑπόβαθρο τῆς Μεγάλης Ἰδέας δέν εἶναι ἐπεκτατικό-πολιτικό, ἀλλά πνευματικό-ἐκκλησιαστικό, ὡς ὅραμα τῆς ἑνότητας τῆς πίστεως  καί ἐν Χριστῷ κοινωνίας. Εἶναι ἡ συνείδηση τῆς οἰκουμενικῆς εὐθύνης καί ἀποστολῆς τοῦ ὀρθοδόξου Ἑλληνισμοῦ, ἀλλά καί τό μόνιμο χρέος τοῦ Ἑλληνισμοῦ ὡς φωτιστοῦ τῆς Οἰκουμένης.  Ἡ συναισθηματική σύνδεση  τοῦ Γένους μέ τήν «Πόλιν τῶν Ἑλλήνων», τήν Κωνσταντινούπολη-Νέα Ρώμη, ἀπόλυτο στόχο κάθε ἀναθερμάνσεως τοῦ μεγαλοϊδεατισμοῦ του, στήν πλατιά λαϊκή συνείδηση δέν μπορεῖ νά λάβει ποτέ νοηματοδότηση φυλετική, ἀλλ’ ἐκείνη πού εἶχε στή διάρκεια τῆς Ὀθωμανοκρατίας  ἕως τόν ιθ΄ αί., στή συνείδηση τῶν Κολλυβάδων καί τῶν πνευματικῶν τους τέκνων, νόημα δηλαδή ἐκκλησιαστικό-οἰκουμενικό.
.             Ἔτσι κατανοεῖται καί ἡ ἀστασίαστη παρουσία τοῦ Ράσου στούς ἀγῶνες τοῦ Γένους/Ἔθνους γιά τήν ἀνάκτηση ἤ διατήρηση τῆς ἐλευθερίας του. Ἡ Ἑλληνική Ἐπανάσταση τοῦ 1821, πνευματικά καί πολιτικά, σέ μεγάλο μέρος, ὑπῆρξε ἔργο τῆς Ἐκκλησίας.  Πρωταρχικός, βέβαια, στόχος τοῦ ὀρθοδόξου Κλήρου δέν εἶναι ἡ διάσωση τῆς ἱστορικῆς διαστάσεως τοῦ Ἔθνους, ἀλλά ἡ ἔνταξή του στό Κυριακό σῶμα γιά τήν ἐν Χριστῷ ὁλοκλήρωσή του.
.              Ἐπειδή ὅμως ἡ ἐξωτερική ἐλευθερία συνάπτεται στήν Ὀρθοδοξία μέ τήν ἐσωτερική (ἀπελευθέρωση τῆς καρδιᾶς ἀπό τή δουλεία τῶν παθῶν), ἡ Ἐκκλησία διασώζει μόνιμα μιά θεολογία ἐλευθερίας, πού νομιμοποιεῖ τήν ἡγετική παρουσία τοῦ Κλήρου καί στούς ἱερούς (ἀμυντικούς καί ἀπελευθερωτικούς) τοῦ Ἔθνους ἀγῶνες. Ἀκριβῶς δέ τά γεγονότα τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως «ἐδικαίωσαν τόν χαρακτηρισμόν τῆς Ἐκκλησίας μας ὡς Ἐκκλησία τῆς Ἀναστάσεως» (Γεράσιμος Κονιδάρης).  Ἡ ὀρθόδοξη πίστη καί ἡ δυναμική της στή συνείδηση τοῦ Ἔθνους ἀποτελεῖ καί σήμερα τόν ἰσχυρότερο καί βαθύτερο δεσμό, πού στηρίζει  τήν ἑνότητά του, στόν ἐκκλησιαστικό δέ χῶρο σώζεται πάντα ὁ ἁγνότερος πατριωτισμός.

γ) Ἡ ζωἠ καί τό πνεῦμα τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας διαμορφώνουν ἐπί αἰῶνες τήν ἑλληνική κοινωνία, ἀσκώντας εύεργετική ἐπιρροή σ’ αὐτήν,  κυρίως, μέσω τῆς λατρείας, στήν ὁποία διαπλάσσεται κυριολεκτικά ἡ ζωή καί συνείδηση τοῦ λαϊκοῦ σώματος. Τό ὀρθόδοξο ἦθος μορφώνεται στά ὅρια τῆς λατρείας, διαποτίζοντας τή συλλογική ἑλληνική ὓπαρξη.  Τό λαϊκό (ἑλληνικό) ἦθος εἶναι στήν οὐσία του εὐχαριστιακό, ὡς ὀργανική συνέχεια τῆς λατρείας, «λειτουργία μετά  τή λειτουργία», ὡς ἀγώνας  γιά τή μεταμόρφωση τῆς σωματικότητας εἰς «θυσίαν ζῶσαν, ἁγίαν, εὐάρεστον τῷ Θεῷ» (Ρωμ. 12,1), καί τῆς καθημερινότητας σέ λατρεία ἀγάπης, ἀμοιβαιότητας, θυσίας (ἑλληνικό φιλότιμο).
.             Ἡ Ἐκκλησία ἐξασφάλιζε κοινωνικά τό πλαίσιο ἀναπτύξεως σύνολης τῆς ζωῆς, στή λειτουργική σύναξη, ἡ ὁποία συνήθως περιλαμβάνει ὁριακά ὅλο τό χωριό-κοινότητα. Ἡ «ἐνορία», στήν ἀγροτική προπάντων κοινωνία, διασώζει  ἀκόμη καί τό ὀρθόδοξο ἦθος ὡς καθολική στάση ζωῆς. Ἡ ἐνοριακή-λατρευτική σύναξη εἶναι ἡ μόνη, πού δέν διακόπηκε ποτέ στήν πορεία τοῦ Γένους. Ἡ λατρεία ὅμως ὀρθόδοξα δέν μένει ποτέ ἁπλή θρησκευτική ἔκφραση (πρβλ.Πράξ.β´ 42 ἑ., δ´ 32 ἑ.), ἀλλ’ εἶναι  προπάντων κοινωνικό  γεγονός.
.             Τά ἐκκλησιαστικά μυστήρια (βάπτισμα, γάμος, εὐχέλαιο), ἀλλά καί ἡ νεκρώσιμος Ἀκολουθία (κηδεία), ὅπως καί τά ἐκκλησιαστικά πανηγύρια στίς μνῆμες τῶν Ἁγίων, ἀσκοῦν κοινωνική δυναμική, ὡς φυσικές καί ἀβίαστες λαοσυνάξεις. Τά λείψανα τῶν ἁγίων, μέ τήν ἀφθαρσία καί τά θαύματά τους, ἀσκοῦν μόνιμη πνευματική ἐπιρροή στό Λαό, ὡς καί οἱ γνωστές θαυματουργές ἅγιες εἰκόνες. Γι’ αὐτό τά ἱερά προσκυνήματα ἀποβαίνουν σημαντικοί παράγοντες ἑνότητας στό Ἔθνος, σέ μιά βάση μάλιστα καθολικά ἀστασίαστη.
.             Οἱ ἐκκλησιαστικές πανηγύρεις σέ ναούς λαοφιλῶν Ἁγίων, μέ πανορθόδοξη ἀκτινοβολία μάλιστα, ὅπως ἡ Παναγία (Τῆνος, Σουμελᾶ, Ἑκατοντπυλιανή Πάρου, Προυσιώτισσα), ὁ ἅγιος Δημήτριος (Θεσσαλονίκη), οἱ Ἅγιοι τῆς Ἑπτανήσου (Σπυρίδων, Γεράσιμος, Διονύσιος), ὁ ἅγιος Νεκτάριος (Αἴγινα) κ.λπ.  λειτουργοῦν ἐθνικά καί πανενωτικά, ὡς οὐσιαστικός ἑνωτικός παράγοντας, ἀκόμη καί στήν ἐποχή μας. Ίδιαίτερα δέ οἱ Μονές, ὡς μόνιμα προσκυνήματα τοῦ Λαοῦ, συντελοῦν στή διαρκῆ θέρμανση τοῦ φρονήματος, μέ τήν πνευματική προσφορά τους (ἐξομολόγηση, πνευματική καθοδήγηση), τή διδασκαλία (ἰδίως στήν περίοδο τῆς δουλείας–«κρυφό σχολειό»), τίς συλλογές χειρογράφων καί ἐντύπων (ἐπιστημονικά κέντρα)καί τή συντήρησή τους σέ βιβλιοθῆκες, ἀναγνωριζόμενες καθολικά ὡς ἀνεκτίμητα θησαυροφυλάκια τῆς ἀνθρώπινης σοφίας.
.              Ἡ κοινωνική ὅμως δυναμική τῆς Ἐκκλησίας εἶναι δυνατόν νά ἐκτιμηθεῖ καί στατιστικά-ποσοτικά μέ τή μελέτη τῶν βασικῶν ἐξωτερικεύσεων τοῦ λαϊκοῦ πνεύματος (παραδόσεις, παραμύθια, ἔθιμα, συνήθειες), πού ἀποτυπώνουν τήν ἠθικοθρησκευτική συνείδηση καί θεόνομη ἔκφραση τοῦ Λαοῦ. Ἡ Ἐκκλησία, ἐξ ἂλλου, μερίμνησε μέσω τῶν φωτεινῶν ἐκπροσώπων της τή διακρῆ καί ζῶσα ἐπικοινωνία μέ τό Λαό. Ἔτσι, ἤδη τόν ις΄ αἰ. ἀνταποκρίθηκε στήν ΄Εθναρχική ἀποστολή της καί ἐνῶ στή λατρεία διατηρήθηκε ἡ καθιερωμένη γλωσσική μορφή (μόνιμος ζωντανός σύνδεσμος μέ τήν παράδοση καί τίς πηγές), στό κήρυγμα, κατά κανόνα, χρησιμοποίησε τή δημώδη.
.             Ἀλλά καί ὅσον ἀφορᾶ στίς οἰκονομικές σχέσεις, τό κοινωνικό πνεῦμα τῆς Ὀρθοδοξίας σωζόμενο στήν παράδοσή της ὡς κοινοτισμός, διαποτίζει τή ζωή σύνολη τοῦ Ἔθνους, προσφέροντας τή μοναστική  Ἐνορία ( τό μοναστήρι), ὡς πρότυπο (μοντέλο) κοινωνικῆς συσσωματώσεως. Ἀπό τούς πρώτους χριστιανικούς αἰῶνες διαμορφώθηκε στόν Ἑλληνικό κόσμο ἕνα κοινωνικό πρότυπο «μέσα ἀπό τή σύνθεση τῶν ἀρχαίων ἑλληνικῶν «κοινῶν» καί τῶν πρώτων χριστιανικῶν κοινοτήτων» (Louis Bréhier).
.             Τόν δ´ αἰ. ὁ Μ. Βασίλειος, ἐξ ἄλλου, ὀργάνωσε τό μοναστήρι κοινοβιακά, προσφέροντας μόνιμη ἔκφραση κοινωνικῆς ὑπάρξεως,  ἀλλά καί μόνιμο κοινωνικό πρότυπο στή διαχρονική πορεία τοῦ Ὀρθοδόξου Γένους. Ὁ Ναός ἀπέβη, ἔτσι, κέντρο τῆς κοινωνικῆς ζωῆς, κάτι ἀνάλογο μέ τό «Καθολικόν» στή μοναστική ἐνορία-ἀδελφότητα. Ἡ θέαση δέ τῆς ζωῆς ὡς ἑνιαίας καί ἀδιάσπαστης ἑνότητας καί ὁλότητας, χωρίς διάσταση ἀνάμεσα στή θρησκευτική καί τήν κοινωνική-πολιτική σφαίρα, θά ἰσχύει καθολικά καί ἀπαράβατα στή βυζαντινή καί μεταβυζαντινή κοινωνία. Ἡ ἰσορροπία ὅμως αὐτή θά διαταραχθεῖ μέ τήν εἰσβολή τοῦ πνεύματος αὐτονομήσεως τοῦ κοινωνικοῦ χώρου ἀπό τό τέλος τῆς Τουρκοκρατίας, ὡς καθαρά δυτική ἐπίδραση.
.             Ἡ Ἐκκλησία μέ τό κήρυγμά της ἐνίσχυε τόν κοινοτικό θεσμό, ὡς θεμελιακό παράγοντα στήν ἐπιβίωση τοῦ Γένους (συναδέλφωση τοῦ Λαοῦ), ἀλλά καί πεδίο  μοναδικό γιά τήν πολιτική ἔκφραση τῆς κοινωνικῆς δυναμικῆς.  Σημαντική  δέ προέκταση τοῦ κοινοτικοῦ θεσμοῦ ὑπῆρξε ἡ διαμόρφωση τῆς οἰκονομικῆς ζωῆς μέ τή μορφή τῶν συντεχνιῶν καί τῶν ποικίλων σωματειακῶν συσπειρώσεων καί συσσωματώσεων ἐμπορικοῦ χαρακτήρα.
.             Ἡ συχνή χρήση στίς περιπτώσεις αὐτές τοῦ ὅρου «ἀδελφότης» φανερώνει τήν ἐκκλησιαστική ἐπίδραση, ἀφοῦ ἄλλωστε κάθε συντεχνιακή συσσωμάτωση εἶχε τόν προστάτη Ἅγιό της καί πανηγύριζε (λειτουργικά) στή μνήμη του.  Τήν ἀκατάλυτη αὐτή διασύνδεση Ὀρθοδοξίας καί Κοινοτισμοῦ διακήρυξε ὁ Ἴων Δραγούμης, ὁ θεωρητικός  τοῦ νεοελληνικοῦ πολιτισμοῦ: Ὅπου βρεθοῦνε δέκα Ρωμιοί φτειάνουν κοινότητα. Συνάζουν πρῶτα χρήματα γιά τήν ἐκκλησιά. Ἄμα  τή χτίσουνε, φέρνουν παπά. Ἔπειτα καί τίς γυναῖκες τους. Ὓστερα, μέ τούς δίσκους τῆς ἐκκλησιᾶς, συνάζουν χρήματα καί φτειάνουνε σκολειό… Ὁ Ἑλληνισμός εἶναι μιά οἰκογένεια ἀπό Ἑλληνικές κοινότητες…».

δ)  Μεγαλεπήβολη ὅμως ἀποδεικνύεται καί ἡ ἐπίδραση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦ χώρου στήν καλλιτεχνική  δημιουργία τοῦ Ἑλληνικοῦ Λαοῦ, σέ κάθε ἔκφραση τῆς  Τέχνης.  Ἐκκλησιαστικά ἡ Τέχνη νοηματοδοτεῖται ὡς φανέρωση τοῦ «ἔσω ἀνθρώπου», τοῦ περιεχομένου τῆς καρδίας. Ἡ κατάφαση ὅμως τῆς Τέχνης, σέ ὅλες  τίς μορφές  της ἀπό τήν Ἐκκλησία συνιστᾶ συγχρόνως καί ἐν Χριστῷ ἀνανοηματοδότηση καί μεταμόρφωσή της, ἀφοῦ παύει νά εἶναι αὐτοσκοπός, μεταβαλλόμενη σέ ποιμαντικό μέσο διακονίας καί ἁγιασμοῦ τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ κόσμου.
.             Καί αὐτό γίνεται πρῶτα μέ τή λειτουργική καταξίωση τῶν μορφῶν τῆς καλλιτεχνικῆς δημιουργίας  καί ἰδιαίτερα μέ τήν ὑμνογραφια, τήν εἰκονογραφία καί τή μουσική, προσφέροντας λαλήματα, ὁράματα καί ἀκούσματα, πού διεισδύουν στήν καθημερινότητα καί τή διαποτίζουν.  Ἔπειτα μέ τήν ἐπέκταση τοῦ ὓφους καί τοῦ ἤθους τῆς ἐκκλησιαστικῆς καλλιτεχνικῆς δημιουργίας στόν κοινωνικό χῶρο. Κυρίως ἡ μουσική τοῦ λαϊκοῦ κοινωνικοῦ βίου διέσωζε ἐπί αἰῶνες τήν ταύτισή της μέ τή λειτουργική μουσική τῆς Ἐκκλησίας, δημιουργώντας ἔτσι συνείδηση ἑνότητας τοῦ  ἐθνικοῦ βίου.
.             Ἡ ἑνότητα αὐτή  σήμερα διατηρεῖται κυρίως μέ τή λεγόμενη «δημοτική» μουσική, πού εἶναι στήν οὐσία λαϊκή καί γι’ αὐτό ἐθνική. Εἶναι δέ ἀξιοπρόσεκτο τό γεγονός, ὅτι ἡ ἀναγέννηση τῆς μουσικῆς τέχνης καί δημιουργία καθαρά ἐθνικῆς-κοσμικῆς (Μ. Καλομοίρης, Μ. Χατζηδάκης, Μ. Θεοδωράκης κ. ἄ.) ἀναζήτησε πάλι τά πρότυπά της στήν ἐκκλησιαστική  («βυζαντινή»)  μουσική καί στή μουσική τῶν δημοτικῶν τραγουδιῶν, δηλαδή στήν ἑνιαία ἐθνική  μουσική παρακαταθήκη.
.              Ἐξ ἴσου ὅμως ἐνδεικτική γιά τήν ἐκκλησιαστική δυναμική στή λαϊκή καλλιτεχνική δημιουργία εἶναι ἡ λογοτεχνία, καί μάλιστα ἡ ποίηση. Τό δημοτικό τραγούδι δείχνει καθαρά αὐτή τή σχέση καί τή διασύνδεση ἀρχαιοελληνικοῦ καί ὀρθοδόξου στοιχείου. Τό στοιχεῖο τῆς πίστεως ἀναδύεται κυρίως στήν ἀντιπαράθεση μέ τούς «ἀθέους Ἀγαρηνούς» καί στόν ἀγώνα τῆς  «εὐσεβοῦς τῶν Χριστιανῶν πίστεως» κατά τῶν «ἀπίστων».  Τό ἡρωϊκό πνεῦμα, στρεφόμενο κατά τοῦ Ἰσλάμ, ἀναζητεῖ συχνά στό χῶρο τῆς ὀρθόδοξης πίστεως δυνάμεις ἀντιστάσεως γιά τήν ὑπέρβαση τῆς μοιρολατρίας. Γενικά ἡ λαϊκή δημιουργία μας εἶναι Χριστοκεντρική. Ἡ ἐκκλησιαστική ἐπιρροή δέν περιορίζεται στή ζωγραφική ἤ τή μουσική, ἀλλά ἐκτείνεται καί στήν ξυλουργική, τήν ξυλογλυπτική, τήν ἀργυροχοΐα καί χρυσοχοΐα, πού ἔχουν νά παρουσιάσουν πλούσια παραγωγή ὂχι μόνο γιά τή λειτουργική χρήση, ἀλλά καί γιά τόν καθημερινό βίο, μέ παραστάσεις καί θέματα ἐμπνεόμενα συχνά ἀπό τή ζωή τῆς Ἐκκλησίας.

ε)  Στή χαλάρωση τῆς συζεύξεως, ἄν ὂχι καί στήν ἀποσύνδεση -σέ κάποιες περιπτώσεις- Ἑλληνισμοῦ καί Ὀρθοδοξίας, συμβάλλουν δραστικά οἱ διάφορες θρησκευτικές προπαγάνδες καί πολιτικοκοινωνικές ἰδεολογίες, πού κατά τούς τελευταίους αἰῶνες εἰσβάλλουν κατά συρροή στόν ἑλλαδικό χῶρο. Ἀληθινή ἐπιβίωση τῆς παραδόσεως εἶναι δυνατή μόνο ἐκεῖ,  ὅπου σώζεται ἡ συνέχεια τοῦ τρόπου ζωῆς, πού διαμόρφωσε ἡ πατερική Όρθοδοξία.
.             Ὅταν ἀδρανοῦν τά ὀρθόδοξα κριτήρια, ἡ Ὀρθοδοξία ἐκλαμβάνεται εὒκολα ὡς σύνολο θρησκευτικῶν ἐθίμων, ἀναγκαίων γιά τή διάσωση τοῦ ἐθνικοῦ φρονήματος. Ὁ πολιτισμός μας σήμερα εἶναι «τό κινδυνευόμενον». Μέ τήν παράδοσή μας στήν Εὐρώπη καί τήν γραικυλική αὐτοϋποδούλωσή μας στόν πολιτισμό της ἀνατρέπεται ἡ πατερική ἰσορροπία στή σύζευξη Ἑλληνισμοῦ-Χριστιανισμοῦ, μολονότι στό θέμα αὐτό παρατηρεῖται σαφής ἀντίθεση ἀνάμεσα στή λογιοσύνη καί τό εὐρύ λαϊκό στρῶμα, πού συνεχίζει ἐν πολλοῖς νά δηλώνει ἐμμονή στήν πίστη του.
.             Εἶναι ὅμως γεγονός, ὅτι ἡ μικροαστική κοινωνία χριστιανικά, ἔχει τραφεῖ μέ τό πνεῦμα τοῦ δυτικοῦ εὐσεβισμοῦ, στό ὁποῖο τό πατερικό ἰδανικό τοῦ «θεουμένου» (Ἁγίου) ἔχει οὐσιαστικά ὑποχωρήσει πρός ὂφελος τοῦ δυτικά θεωρουμένου «χρηστοῦ πολίτη» καί στήν οὐσία εὐχρήστου ἀπό τήν μόνιμα φράγκικα προσανατολισμένη ἐξουσία,  δηλαδή τοῦ ἀνθρώπου «ρομπότ» κατά τόν ὅσιο π. Ἰουστῖνο Πόποβιτς.
.             Μόνιμες φυγόκεντρες τάσεις διακρίνονται καί στό χῶρο τῆς Τέχνης, ἤδη ἀπό τόν ιθ΄ αἰώνα,  πού τροφοδοτοῦν τό λαό μέ ἀκούσματα, ἀναιρετικά τῆς ἐθνικῆς μουσικῆς παραδόσεως, προερχόμενα ἀπό τή Δύση. Ὁ ἑλληνισμός ἤδη ἀπό τήν ἀπώτατη ἀρχαιότητά του, εἶναι ἀνοικτός σέ ὅλο τόν κόσμο, καταφάσκοντας τήν πολιτισμική ἑτερότητα καί προσλαμβάνοντας ἀπό αὐτήν ὁμοούσια στοιχεῖα πρός τήν δική του πολιτισμική ταυτότητα, πού συντελοῦν στήν διάσωση καί αὒξησή της. Εἶναι γνωστή ἡ ἐπισήμανση τοῦ Πλάτωνος στήν Ἐπινομίδα του: «Ὅ,τι περ Ἕλληνες βαρβάρων παραλάβωσι, κάλλιον τοῦτο εἰς τέλος ἐξεργάζονται».
.              Ἀπό τά τέλη ὅμως τῆς Τουρκοκρατίας ἄνοιξαν  ὅλες οἱ κερκόπορτές μας ἀπό τούς δυτικόπληκτους –εὐρωπαϊστές μας –κατά Ζουράρηεὐρωλιγούρηδες-   καί μετακενώνονται συνεχῶς αὐτούσια στοιχεῖα τοῦ εὐρωπαϊκοῦ χώρου, γεννήματα μιᾶς διαφορετικῆς διαχρονικῆς πολιτιστικῆς  διαδικασίας, πού νοθεύουν τήν ἑλληνορθόδοξη πολιτιστική παράδοση καί τελικά τήν ἀναιροῦν, ὑποκαθιστώντας τά συστατικά της.
.          Καί αὐτό λόγῳ τῆς καλλιεργούμενης, κυρίως στό χῶρο τῆς ἐκπαίδευσης, εὐρωμανίας, συνέπεια τῆς ὁποίας εἶναι καί ἡ ἀπό τό 1833 ἀρξαμένη εὐρωπαϊκή/φραγκική κατοχή στή χώρα μας, τήν κορύφωση τῆς ὁποίας ζοῦμε σήμερα ὡς Ἔθνος. Λόγῳ τῆς οἰκονομικῆς καταρράκωσης ἡ κατοχή γίνεται σήμερα περισσότερο αἰσθητή.
.             Ὁ ἐκκλησιαστικός μας ὅμως χῶρος, ἀπό τή φύση του, καί λόγω τῆς παράδοσής του, ἔχει τή δύναμη νὰ ἀποτρέψει τήν πολιτιστική ἀλλοτρίωση τοῦ Ἔθνους, πού συνδέεται ἄμεσα μέ τήν πνευματική καί ὑπαρκτική διάλυσή του, μέσα στήν νεοεποχίτικη χοάνη.  Τή δύναμη αὐτή διασώζει καί σήμερα ἡ Ἐκκλησία μας, στά πρόσωπα τῶν ἀξίων καί γνήσια Ὀρθοδόξων ἐκπροσώπων της.  Αὐτοί οἱ γνήσιοι ἡγέτες μας, μαζί μέ τό ὀρθόδοξο λεῖμμα τοῦ λαοῦ μας, μποροῦν νά ἀντιμετωπίσουν τήν νεοεποχίτικη –καί φραγκοκατασκευασμένη- Ἡγεσία  τῆς Χώρας μας.

                                11.1.2012

ΠΗΓΗ: «ΕΠΟΜΕΝΟΙ ΤΟΙΣ ΑΓΙΟΙΣ ΠΑΤΡΑΣΙ»
(ἀπὸ «ΑΝΑΒΑΣΕΙΣ»)

, , ,

Σχολιάστε