ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ –9 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Στὸν ἀπόηχο τῆς Ἱεραρχίας γιὰ τὸ Οὐκρανικὸ
Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

Μέρος Θ΄

Mέρος Α´: ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ-1 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Β´:
ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ-2 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Γ´:
ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ-3 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Mέρος Δ´: ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ-4 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Mέρος Ε´: ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ-5 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Ϛ´: ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ-6 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Ζ΄: ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ τῆς ΙΕΡΑΡΧΙΑΣ ΓΙΑ ΤΟ ΟΥΚΡΑΝΙΚΟ-7 (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)
Μέρος Η´:

Οἱ Ρῶσοι καὶ τὸ Αὐτοκέφαλο τῆς Οὐκρανίας

.              Ἕνας χρόνος ἔχει περάσει ἀπὸ τὴν ἐπίδοση τοῦ Τόμου Αὐτοκεφαλίας στοὺς σχισματικούς τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ τὸν Οἰκ. Πατριάρχη κ. Βαρθολομαῖο. Ἀπὸ τότε προκλήθηκε σχίσμα ἐντὸς τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας. Στὴν ἀρχὴ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας διέκοψε τὴν Κοινωνία μὲ τὸ Οἰκ. Πατριαρχεῖο καὶ στὴ συνέχεια μὲ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος καὶ μὲ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Ἀλεξανδρείας, ποὺ ἀκολούθησαν τὸ Φανάρι καὶ ἀναγνώρισαν τοὺς σχισματικούς. Ἕως σήμερα οἱ ὑπόλοιπες δέκα τοπικὲς Ὀρθόδοξες Ἐκκλησίες (Πατριαρχεῖα Ἀντιοχείας, Ἱεροσολύμων, Σερβίας, Ρουμανίας, Βουλγαρίας καὶ Γεωργίας καὶ οἱ Αὐτοκέφαλες Ἐκκλησίες Κύπρου, Πολωνίας, Ἀλβανίας καὶ Τσεχίας – Σλοβακίας) δὲν ἔχουν ἀναγνωρίσει τοὺς σχισματικούς. Γιὰ νὰ ἐπανέλθει ἡ ἑνότητα οἱ δέκα ἐν λόγῳ Ἐκκλησίες καὶ Μητροπολίτες τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ζήτησαν νὰ συγκληθεῖ Πανορθόδοξη Σύνοδος. Τὸ αἴτημα δὲν ἔγινε δεκτὸ ἀπὸ τὸ Φανάρι.
.             Γιὰ τὸ θέμα τῆς αὐτοκεφαλίας τῆς Οὐκρανίας στὴ συνεδρίαση τῆς Ἱεραρχίας τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τὸν περασμένο Ὀκτώβριο, ὁ Σεβ. Λαρίσης κ. Ἱερώνυμος ἀναφέρθηκε στὸ πόνημα τοῦ ἀείμνηστου Μητροπολίτη Πισιδίας Μεθοδίου (Φούγια) «Περὶ τῶν Οὐκρανικῶν Αὐτοκεφάλων» καὶ ἐπανέλαβε τὴν ἀναφορά του εἰς συνέντευξή του, ἡ ὁποία δημοσιεύθηκε σὲ ἰστοσελίδα τῆς Λάρισας, στὶς 31 Ὀκτωβρίου 2019. Σὲ αὐτὴν ὁ Σεβ. σημείωσε ὅτι ὁ ἀείμνηστος Μητρ., τὸ 1955, στὴν ἐν λόγῳ μονογραφία του ὑποστήριξε ὅτι αἴτημα τῶν Οὐκρανῶν γιὰ αὐτοκεφαλία ὑπῆρξε ἀπὸ τὸ 1917.
.             Ἐπιγραμματικὰ γράφονται λίγα σχόλια γιὰ τὸ πόνημα τοῦ ἀειμνήστου Μητρ. Πισιδίας. Στὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση οὐκρανικὸ ἐκκλησιαστικὸ ζήτημα μετὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο δὲν ἐτέθη ἕως τὸ 1992. Ἡ ἀπόφαση τοῦ Οἰκ. Πατριαρχείου περὶ τῆς ἀναγνώρισης τῶν σχισματικῶν ὡς Αὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Οὐκρανίας εἶναι τοῦ 2018. Πρόβλημα ὑπῆρχε μὲ τὴν πολυδιάσπαση τῶν Οὐκρανῶν Ἐπισκόπων τῆς διασπορᾶς. Περὶ τὸ 1970 στὶς ΗΠΑ ὑπῆρχαν τρεῖς ξεχωριστὲς οὐκρανικὲς δικαιοδοσίες καὶ μία στὸν Καναδά. Ὁ ἀείμνηστος Μητροπολίτης, ἂν καὶ ἐνημερώνει γιὰ τὶς ἀπόψεις τῶν ἐθνικιστικῶν κύκλων τῆς Οὐκρανίας, σημειώνει ὅτι «προκαταβολικῶς εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ δηλώσωμεν ὅτι δὲν θεωροῦμεν ἀναγκαίαν ἢ μᾶλλον συμφέρουσαν τὴν Ἐκκλησίαν τῆς Οὐκρανίας»[1]. Δεύτερον πρὸς τιμήν του δὲν ἀποκρύπτει τὸ γεγονὸς ὅτι μετὰ τὸ 1917 οἱ ἐθνικιστὲς κληρικοὶ αὐτοχειροτονήθηκαν Ἐπίσκοποι[2]. Τὸ ἄλλο ποὺ ἀποκαλύπτει ὁ ἀείμνηστος Μητροπολίτης εἶναι πὼς οἱ ἐθνικιστὲς Οὐκρανοὶ κληρικοὶ καὶ λαϊκοὶ προσπάθησαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν στὰ 1917 τὸν ἐμφύλιο στὴ Ρωσία καὶ κατὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο τὴν κατάληψη τῆς Οὐκρανίας ἀπὸ τοὺς Ναζί. Αὐτὸς ἦταν ὁ λόγος ποὺ μὲ τὴ λήξη τοῦ πολέμου πολλοὶ κληρικοὶ καὶ λαϊκοὶ ἀπὸ τὴν Οὐκρανία ἀκολούθησαν τοὺς ἡττημένους στὴ Γερμανία[3]. Ὁ Σεβ. Πισιδίας ἀναγνωρίζει ἀκόμη ὅτι «ἡ ὑγιὴς μερὶς τῶν ἐκκλησιαστικῶν ἐν Οὐκρανίᾳ ἀπήτει τὴν ἐφαρμογὴν τῶν ἐλευθεριῶν, ἀλλὰ καὶ τῆς κανονικῆς ὁδοῦ καὶ μὲ τὴν συγκατάθεσιν τῆς Πανρωσικῆς Ἐκκλησίας καὶ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχου»[4]. Ἐπίσης παραδέχεται ὅτι ὅσο ὁ Πατριάρχης Τύχων εὑρίσκετο στὶς φυλακές, οἱ Οὐκρανοὶ ἐθνικιστὲς βρῆκαν τὴν εὐκαιρία νὰ ἐνεργήσουν «πρὸς ἐπιτυχία τῶν ἐπιδιωκομένων ἀπὸ αὐτοὺς σκοπῶν»[5].
.          Τὸ 1917 εἶναι γνωστὸ ὅτι ἄρχισε ἡ τραγωδία τῆς Ρωσίας. Ἡ αὐτοκρατορικὴ κυβέρνηση παραιτήθηκε στὸ τέλος Φεβρουαρίου, οἱ προσωρινὲς τρεῖς δημοκρατικὲς κυβερνήσεις ποὺ συγκροτήθηκαν, ἀπὸ τὶς 2 Μαρτίου ἕως τὶς 25 Ὀκτωβρίου 1917, λόγῳ ἀδυναμίας δικῆς τους καὶ τῆς πίεσης τῶν μπολσεβίκων δὲν πέτυχαν νὰ ἐπιλύσουν τὰ πολλὰ προβλήματα τῆς χώρας καὶ μὲ πραξικόπημα τότε ἐπικράτησαν οἱ κομμουνιστὲς καὶ ἐπέβαλαν τὴν ἄθεη καὶ τυραννικὴ δικτατορία τοῦ προλεταριάτου.
.                   Ἡ Ἐκκλησία ἀμύνθηκε ὅσο μποροῦσε. Στὶς 13 Αὐγούστου 1917 συνῆλθε στὴ Μόσχα Σύνοδος, ἀποτελούμενη ἀπὸ 564 μέλη, ἐκ τῶν ὁποίων 278 ἦσαν λαϊκοὶ ἐκπρόσωποι. Κατ᾽ αὐτὴν ἀνασυνεστήθη τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας καὶ ἐξελέγη Πατριάρχης ὁ Μητροπολίτης Μόσχας Τύχων. Ὁ Πατριάρχης ἔκαμε ὅ, τι μποροῦσε γιὰ νὰ ὑπερασπιστεῖ τὴν Ἐκκλησία ἀπὸ τὸ ἄθεο καὶ τυραννικὸ καθεστώς[6]. Μέσα στὴν φροντίδα δὲν φοβήθηκε νὰ ἐκδώσει ἔγγραφο ἀφορισμοῦ ἐναντίον ὅσων ἐπετίθεντο κατὰ τῶν Χριστιανῶν καὶ βεβήλωναν τὶς Ἐκκλησίες. Φυσικὰ οἱ κομμουνιστὲς δυσαρεστήθηκαν ἀπὸ τὴ στάση τοῦ Πατριάρχη καὶ προσπάθησαν μὲ κατασκευασμένες κατηγορίες καὶ μὲ ἐκβιασμούς, ἀπειλές, αὐστηρὴ ἀπομόνωση, φυλακίσεις καὶ βασανιστήρια νὰ μειώσουν τὴν ἐπιρροή του καὶ νὰ τὸν ἐξοντώσουν. Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 1925 εἰσήχθη σὲ νοσοκομεῖο καὶ στὶς 7 Ἀπριλίου κατέληξε. Ἡ κυριαρχοῦσα ἀντίληψη εἶναι ὅτι ἐκτελέστηκε διὰ δηλητηριάσεως ἀπὸ τοὺς μπολσεβίκους. Ἡ κηδεία του συγκέντρωσε 300.000 λαοῦ. Στὴ συνείδηση τῶν πιστῶν ἀπὸ τότε τιμᾶται ὡς ἱερομάρτυς. Ἡ ἐπίσημη ἁγιοκατάταξή του ἔγινε στὶς 9 Ὀκτωβρίου τοῦ 1989 ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο τῆς Μόσχας.
.               Τὸ 1923 ὁ Ἅγιος Πατριάρχης Τύχων εἶπε: «Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία δὲν εἶναι πολιτικὸς ὀργανισμὸς καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν θέλει νὰ εἶναι οὔτε Ἐρυθρή, οὔτε Λευκὴ Ἐκκλησία. Εἶναι καὶ θὰ παραμείνει ἡ Μία, Ἁγία, Καθολικὴ καὶ Ἀποστολικὴ Ἐκκλησία καὶ κάθε προσπάθεια ἀπὸ ὁποιαδήποτε πλευρὰ καὶ ἂν προέρχεται γιὰ τὴν ἐμπλοκὴ τῆς Ἐκκλησίας στὸν πολιτικὸ ἀγώνα θὰ πρέπει νὰ ἀπορριφθεῖ καὶ νὰ καταδικαστεῖ».[7]
.             Κατὰ τὴν ταραγμένη ἐκείνη περίοδο, ἀπὸ τὸ 1917 καὶ μετά, οἱ μὲν Κομμουνιστὲς ἐπιχείρησαν νὰ ἀφανίσουν τὴν Ἐκκλησία, μερικοὶ δὲ ἐπιχείρησαν νὰ ἐκμεταλλευθοῦν τὴν κατάσταση καὶ νὰ κατασκευάσουν μίαν δῆθεν Ἐκκλησία, προσαρμοσμένη στὶς θελήσεις τοῦ ὁλοκληρωτικοῦ καθεστῶτος. Ὁ Ἀρχ. Χρυσόστομος Παπαδόπουλος ἔγραψε σχετικά: «Ἡ Ρωσικὴ Ἐκκλησία, προαχθεῖσα εἰς μεγάλην ἀκμὴν κατὰ τὸν ιθ΄ αἰώνα, ὑπέστη μετὰ τὸν Α΄ παγκόσμιον πόλεμον τὰς φρικτὰς συνεπείας τῆς πολιτικῆς ἐπικρατήσεως τῶν μπολσεβίκων, οἵτινες ἐκήρυξαν κατ᾽ αὐτῆς καὶ κατὰ τῆς θρησκείας ἐν γένει πόλεμον. Τῷ 1918 προλαβοῦσα ἡ Ρωσικὴ Ἐκκλησία ἀνασυνέστησε τὸ Πατριαρχεῖον Μόσχας, ἀλλὰ δὲν ἐπετράπη νὰ ἐκλεγῆ διάδοχος τοῦ τότε ἐκλεγέντος καὶ ἐκδιωχθέντος βραδύτερον Πατριάρχου Τύχωνος. Ἡ Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας διηρέθη τότε εἰς διαφόρους μερίδας (Πατριαρχική, Συνοδική, Ζῶσα, Ἐκκλησία Οὐκρανίας)….[8]. Αὐτὲς ὅλες οἱ κινήσεις στὸ πέρασμα τοῦ χρόνου ἔσβησαν, ἀφοῦ ταλάνισαν τὴ Ρωσικὴ Ἐκκλησία.
.               Μὲ τὸ ὁλοκληρωτικὸ σοβιετικὸ καθεστὼς ἡ Ρωσικὴ Ἐκκλησία εἰσῆλθε σὲ καμίνι δοκιμασίας ἀνάλογης μὲ ἐκείνην τῶν αἰώνων τῶν διωγμῶν ἀπὸ τοὺς αὐτοκράτορες τῆς Ρώμης. Καὶ ἐπειδὴ ἐλέχθη ἀπὸ τὸν Πατριάρχη κ. Βαρθολομαῖο καὶ ἀπὸ Μητροπολίτες στὴν Ἱεραρχία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, τὸν παρελθόντα Ὀκτώβριο, ὅτι οἱ χριστιανοὶ τῆς Οὐκρανίας ὑπέφεραν, πρέπει νὰ λεχθεῖ ὅτι δὲν ὑπέφεραν μόνον αὐτοί, ἀλλὰ τὸ σύνολο τῶν Χριστιανῶν στὴ Σοβιετικὴ Ἔνωση[9]. Κατὰ τὰ ἔτη 1932 – 1933 ἀπὸ τὴν κολεκτιβοποίηση τῶν καλλιεργήσιμων ἐκτάσεων, τὴν τυραννικὴ συμπεριφορὰ τῶν ἀθέων κυβερνώντων ἔναντι τῶν ἀγροτῶν καὶ τὴν καταδίκη, ὡς «κουλάκων», ἑκατομμυρίων, ποὺ ἐργάζονταν στὰ κολχόζ, σὲ βασανιστήρια, φυλακίσεις, ἐξορίες, θάνατο εἴτε διὰ τῶν ὅπλων, εἴτε διὰ τῆς πείνας δὲν ὑπέφερε μόνον ἡ Οὐκρανία, πού, λόγῳ τοῦ ὅτι ὅλος σχεδὸν ὁ πληθυσμός της ἦταν ἀγροτικός, εἶχε ἑκατομμύρια θυμάτων, ἀλλὰ καὶ σὲ ἄλλες περιοχές, μεταξὺ τῶν ὁποίων τῆς Μόσχας καὶ τοῦ Καζακστάν.[10]
.                     Ἑκατομμύρια θυμάτων στὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση ὑπῆρξαν καὶ κατὰ τὴν τριετία τῆς «μεγάλης τρομοκρατίας» (1936 – 1938). Ἦσαν πολλοὶ Οὐκρανοὶ καὶ γενικὰ Ρῶσοι τὰ θύματα, ἀλλὰ καὶ ἄλλων ἐθνοτήτων, ποὺ θεωρήθηκαν «κατάσκοποι» γιὰ τὶς πατρίδες τους… Μεταξὺ αὐτῶν Γερμανοί, Πολωνοί, Γιαπωνέζοι, Ρουμάνοι, Φινλανδοί, Λιθουανοί, Ἐσθονοί, Λετονοί, Ἕλληνες.[11] Σημειώνεται ὅτι κατὰ τὴ μεγάλη τρομοκρατία συμμετέσχε ἐνεργὰ στὶς διώξεις καὶ ἐκτελέσεις στὴν Οὐκρανία ὁ Νικίτα Χρουστσόφ, ἡγέτης τῆς ΕΣΣΔ, ὁ ὁποῖος εἶχε γεννηθεῖ στὴν περιοχὴ τοῦ Κοὺρσκ καὶ ἔζησε γιὰ χρόνια πολλὰ στὸ Ντονμπάς, περιοχὴ τῆς ἀνατολικῆς Οὐκρανίας.
.                     Ἐνδεικτικά τῆς κατάστασης τῶν Χριστιανῶν στὴν ΕΣΣΔ εἶναι τὰ ἀκόλουθα στοιχεῖα, ποὺ δημοσιεύθηκαν στὸ βιβλίο «Les nouveaux Martyrs Russes» τοῦ πρωτοπρεσβυτέρου Michel Polsky[12]. To 1914 ὑπῆρχαν 1.025 Μοναστήρια, τὸ 1973 ἦσαν 12, τὸ 1914 ὑπῆρχαν 54.174 ἐκκλησίες, τὸ 1973 εἶχαν μείνει 7.500. Ἀκόμη τὸ 1914 ὑπῆρχαν 37.528 κατηχητικὰ σχολεῖα, 291 ἐκκλησιαστικὰ νοσοκομεῖα, 1.113 γηροκομεῖα καὶ 34.497 ἐνοριακὲς βιβλιοθῆκες. Ὅλα ἔκλεισαν μὲ νόμο.
.                 Ἕνα ἀκόμη στοιχεῖο γιὰ τὸ ὅτι ἡ ὑπὸ τὸ κομμουνιστικὸ ὁλοκληρωτικὸ καθεστὼς μοίρα ὅλων τῶν Ρώσων καὶ εἰδικότερα τῶν Χριστιανῶν ἦταν ἡ ἴδια σὲ ὅλη τὴ Σοβιετικὴ Ἕνωση ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ πλῆθος τῶν νεομαρτύρων. Τὸ ἀδελφικὸ μαρτυρικό τους αἷμα ἕνωσε σὲ μίαν ἀκατάλυτη πνευματικὴ ἑνότητα, ποὺ ἰσχύει ἕως σήμερα. Τοὺς ἔνωναν καὶ τὰ ἱερὰ προσκυνήματα. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ εἶναι ἡ Λαύρα τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου, λίκνο τῆς ρωσικῆς εὐσεβείας. Τὸ 1955 εἶχε δεχθεῖ, κατὰ τὴν Πράβδα, 200.000 προσκυνητές, ὅσους καὶ τὸ 1860! «Ἔμεινα καθιστή», διηγεῖται μία μάρτυς, «εἰς τὴν εἴσοδον τῶν μακρυνῶν σπηλαίων, διὰ νὰ ἀκούω τὰς συζητήσεις τῶν προσκυνητῶν γύρω ἀπὸ τὸ ταξίδι των: μερικοὶ ἤρχοντο ἀπὸ τὴν περιοχὴν τοῦ Ντόνετς, ἄλλοι ἀπὸ τὸ Ροστόβ, ἄλλοι ἀπὸ τὴν Ἅλμα-Ἄτα, ἄλλοι ἀπὸ τὸ πιὸ μακρινὸ Βλαδιβοστόκ. Κοντολογὶς ἀπὸ ὄλας τὰς γωνίας τῆς ἀπεράντου χώρας μας».[13]
.                          Ὁ πρῶτος ἱερομάρτυρας τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας ὑπὸ τὸ σοβιετικὸ ἄθεο καθεστὼς ἦταν ὁ Μητροπολίτης Κιέβου καὶ πάσης Γαλικίας Βλαδίμηρος. Εἶχε γεννηθεῖ τὸ 1848 σὲ χωριὸ τῆς ρωσικῆς περιοχῆς Ταμπόφ, 480 χλμ. Νοτιοανατολικὰ τῆς Μόσχας. Στὶς 25 Ἰανουαρίου 1918 ἔνοπλη ὁμάδα τὸν πῆρε ἀπὸ τὸ Ἐπισκοπεῖο, ποὺ ἦταν καὶ μοναστήρι, καὶ τὸν ὑποχρέωσαν νὰ περπατήσει ἐκτός της Μονῆς καὶ μετὰ ἀπὸ κάμποσα μέτρα τὸν ἐκτέλεσαν πυροβολώντας τὸν στὰ νῶτα του. Στὴν ἱστορία τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ρωσίας ὁ Μητροπολίτης Βλαδίμηρος εἶναι ὁ μόνος ἱεράρχης ποὺ ὑπηρέτησε καὶ στὶς τρεῖς σημαντικότερες ἕδρες Της, στὴ Μόσχα, στὴν Ἁγία Πετρούπολη καὶ στὸ Κίεβο. Καὶ ὁ π. Μισὲλ σημειώνει στὸ βιβλίο τοῦ «Les nouveaux martyrs Russes»: «Στὰ 988 ὁ ἅγιος Βλαδίμηρος, Μεγάλος Πρίγκιπας τοῦ Κιέβου, ἀποδέχθηκε τὴν χριστιανικὴ πίστη, δέχθηκε τὸ Βάπτισμα καὶ τὸν ἀκολούθησε ὁ λαός του. Ἐκεῖ, στὰ νερὰ τοῦ Δνείπερου, ἡ Ρωσία, διὰ τοῦ βαπτίσματος, εἰσῆλθε στὴν Χριστιανικὴ Ἐκκλησία. Στὰ 1918, ἐπίσης στὸ Κίεβο, ὁ Μητροπολίτης Βλαδίμηρος δέχθηκε, διὰ τοῦ μαρτυρίου του, τὸ νέο βάπτισμα στὸ ὁποῖο κλήθηκε ἡ Χριστιανικὴ Ρωσία: Τὸ βάπτισμα τοῦ αἵματος, τὸ ἔνδοξο στέμμα τῆς Ρωσικῆς Ἐκκλησίας»[14].
.                   Στὰ ἱστορικὰ βιβλία, ποὺ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ ἐκκλησιαστικὰ πρόσωπα καὶ τὰ προσκυνήματα τοῦ Κιέβου δὲν ὑπάρχει διαφοροποίηση Ρώσων καὶ Οὐκρανῶν. Ὅλοι θεωροῦνται Ρῶσοι. Ὁ ὅσιος Θεοδόσιος τοῦ Κιέβου γεννήθηκε κοντὰ στὸ Κίεβο. Νεαρὸς εἶχε τὴν ἐπιθυμία νὰ μεταβεῖ στοὺς Ἁγίους Τόπους, ἀλλὰ ὅπως γράφει ὁ βιογράφος του Ὅσιος Νέστωρ, «ὁ Πανάγαθος Θεὸς δὲν θέλησε νὰ ἀπομακρύνη π τν γ τς Ρωσίας αὐτὸν ποὺ τὸν προώριζε σὲ αὐτὴν ἐκ κοιλίας μητρὸς ποιμένα τῶν λογικῶν προβάτων, ποὺ θὰ ἀσπάζονταν τὸ ἀγγελικὸ σχῆμα»[15]. (Σημ. ἡ ὑπογράμμιση τοῦ γρ.). Ἡ πραγματικότητα αὐτή, τῆς ταύτισης τοῦ Κιέβου μὲ τὴ Ρωσία ὑπάρχει καὶ στὸ βιβλίο «Πατερικὸν τῶν Σπηλαίων τοῦ Κιέβου»[16]. Γράφεται: « Ὁ Βλαδίμηρος Ἃ΄ ὁ Μέγας εἶναι ὁ δημιουργός της ἔνδοξης Ρωσίας τοῦ Κιέβου» (Σέλ. 15). Στὸ ἔργο του γιὰ τὸν Ἅγιο Ἀρσένιο Ἐλασσῶνος (1550-1626) ὁ καθηγητὴς Φώτιος Ἀρ. Δημητρακόπουλος [17]. γράφει ὅτι ὁ Ἅγιος ἔζησε στὴ Ρωσία, τὸ δεύτερο μισό τοῦ βίου του καὶ ἐξηγεῖ ὅτι ἔμεινε κυρίως στὴ Μόσχα, ἀλλὰ καὶ στὸ Λβὸφ τῆς σημερινῆς Οὐκρανίας ἀπὸ τὸ 1586 ἕως τὸ 1588. Στὴ Ρωσία ἦσαν, ὡς Ἀρχιεπίσκοποι Χερσῶνος, οἱ Εὐγένιος Βούλγαρης καὶ Νικηφόρος Θεοτόκης. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες οἱ κατοικοῦντες στὴν Ὀδησσὸ καὶ στὴν Κριμαία στὴ Ρωσία ἦσαν. Ὅλοι οἱ εὐεργέτες τῆς Ἑλλάδος, ποὺ ζοῦσαν στὶς περιοχὲς αὐτές, τῆς Ρωσίας κάτοικοι ἦσαν. Ὁ θρησκευτικὸς φιλόσοφος Νικόλαος Μπερντιάγεφ ἂν καὶ ἔζησε στὸ Κίεβο, δηλώνει Ρῶσος καὶ σημειώνει: «Τὸ Κίεβο εἶναι μία ἀπὸ τὶς πιὸ ὄμορφες πόλεις ὄχι μόνον τῆς Ρωσίας, ἀλλὰ τῆς Εὐρώπης»[18].
.               Ὅταν ὁ σημερινὸς Ἀρχιεπίσκοπος κ. Ἱερώνυμος μὲ τὸν σήμερα Μητροπολίτη Ἀργολίδος Νεκτάριο ἐπισκέφθηκαν τὴ Συμφερόπολη ἀπὸ κληρικοὺς τῆς κανονικῆς Ἐκκλησίας ἦσαν φιλοξενούμενοι. Εἶναι θλιβερὸ τὸ ὅτι ὁ μὲν Ἀρχιεπίσκοπος ἄλλαξε στάση σὲ αὐτὰ ποὺ γνώριζε γιὰ τὴν Ἐκκλησία τῆς Ρωσίας καὶ τὸ ὅτι ὁ Μητροπολίτης Νεκτάριος δὲν ἔλαβε τὸ λόγο στὴν Ἱεραρχία, νὰ πεῖ ὅσα γνωρίζει πολὺ καλὰ γιὰ τὴν ἐκκλησιαστικὴ κατάσταση στὴν Οὐκρανία.
.               Τὰ λίγα στοιχεῖα ποὺ ἀναφέρθηκαν θέλουν νὰ σημειώσουν ὅτι οἱ Οὐκρανοὶ καὶ οἱ Ρῶσοι γιὰ αἰῶνες ἦσαν ἕνας λαός. Τὸ Κίεβο μὲ τὴ Μόσχα καὶ ἀργότερα καὶ οἱ δύο μὲ τὴν Ἁγία Πετρούπολη εἶχαν ἕναν ἔντονο ἀνταγωνισμό, ἀλλὰ ὡς ἀδέλφια καὶ γιὰ τὸ ποιὰ πόλη ἐκφράζει αὐθεντικότερα τὸ πνεῦμα τῶν Ρῶς καὶ τοῦ Ἁγίου Βλαδιμήρου. Οἱ Οὐκρανοὶ ἀπὸ τὸν 16ο αἰώνα ἦσαν στόχος προσηλυτισμοῦ ἀπὸ τὸ Βατικανὸ καὶ τοὺς ρωμαιοκαθολικοὺς Πολωνοὺς καὶ Λιθουανούς. Στὴν Οὐκρανία οἱ Ἰησουίτες ἐφεῦραν τὴν Οὐνία, ὡς μέσο προσηλυτισμοῦ τῶν Ὀρθόδοξων Ρώσων, κατοίκων τῆς Οὐκρανίας. Γιὰ αἰῶνες ἡ περὶ τὸ Λβὸφ δυτικὴ Οὐκρανία δέχθηκε τὴν καταπίεση καὶ τὴν ἀναγκαστικὴ ἐπιρροὴ τῶν δυτικοφρόνων παπικῶν ἐξουσιαστῶν, Πολωνῶν καὶ Λιθουανῶν, καθὼς καὶ τῶν Οὐνιτῶν καὶ Ἰησουιτῶν. Ἐπίσης εἶναι ἐδῶ καὶ αἰῶνες στόχος γεωστρατηγικός τῆς Δύσης, ἡ ὁποία θέλει νὰ ἐπεκτείνει τὴν ἐπιρροή της στοὺς σλαβικοὺς πληθυσμοὺς σὲ βάρος τῆς Ρωσίας.
.                 Ὁ οὐκρανικὸς ἐθνικισμὸς ἀναπτύχθηκε ἀπὸ τὸ 1840, μὲ κύριο ἐκφραστὴ τὸν ποιητὴ Τάρας Σεβτσένκο. Στὰ 1918 οἱ Οὐκρανοὶ τάχθηκαν κατὰ τῶν Μπολσεβίκων καὶ ἀνακήρυξαν τὴν περιοχή τους αὐτόνομη, ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Μιχαΐλο Χρουσέφσκι, ποὺ ἐξελέγη πρόεδρος τῆς Οὐκρανίας. Ἀντιδρώντας οἱ Μπολσεβίκοι, ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ Σκρίπνικ ὀργάνωσαν συνέδριο τῶν Σοβιὲτς στὸ Χάρκοβο. Ἔτσι ξεκίνησε ἕνας ἐμφύλιος πόλεμος. Τοὺς ἐθνικιστὲς τῆς Οὐκρανίας ὑποστήριξαν οἱ Γερμανοὶ καὶ οἱ Αὐστριακοί, ἀλλὰ ἐπῆλθε διαμάχη τῶν δύο ἡγετῶν τους, τοῦ σοσιαλιστῆ Βινιτσένκο καὶ τοῦ ἐθνικιστῆ Πετλιούρα. Παράλληλα ἀναπτύχθηκε καὶ ἕνα κίνημα ὑπὸ τὸν ἀναρχικὸ Νέστωρα Μάχνο στὰ νότια τῆς Οὐκρανίας. Ὁ Πετλιούρα ἔχασε τὸν πόλεμο, διέφυγε στὸ Παρίσι καὶ συγκρότησε κυβέρνηση ἐν ἐξορίᾳ. Δολοφονήθηκε στὰ 1926. Οἱ «Κόκκινοι» ἐπικράτησαν σὲ ὅλο τὸ ἔδαφος τῆς Οὐκρανίας καὶ τὸ 1934 μετέφεραν τὴν πρωτεύουσα τῆς περιοχῆς ἀπὸ τὸ Χάρκοβο στὸ Κίεβο[19]. Ἔκτοτε ἀναπτύχθηκε περαιτέρω ὁ ἐθνικισμός, κυρίως στὸ ἐπίπεδο τῆς ἰντελιγκέντσιας καὶ τῆς πολιτικῆς ἡγεσίας. Ἡ ἀντιρωσικὴ προπαγάνδα ἐντάθηκε στὴν Οὐκρανία ἀπὸ τὸ Βατικανὸ καὶ τὶς δυτικὲς χῶρες. Σὲ αὐτὸν τὸν ἀγώνα, νὰ ἀλλάξει ἡ ψυχὴ τῶν Οὐκρανῶν καὶ νὰ ἐνταχθοῦν στὴν δυτικὴ ἐπιρροὴ καὶ κουλτούρα, ἐντάσσεται καὶ ἡ ἐνέργεια τοῦ Οἰκ. Πατριάρχου κ. Βαρθολομαίου. Ὅμως ὁ ἁπλὸς λαὸς τῆς Οὐκρανίας, στὸ μεγάλο ποσοστό του, παραμένει πιστὸς στὶς Παραδόσεις του, στὴν Ἐκκλησία Του καὶ ἀνθίσταται στὴν καταπίεση τῆς Δύσης, ποὺ ἐκ νέου ἀντιμετωπίζει.
.                     Γιὰ νὰ καταπολεμηθεῖ ἡ κανονικὴ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία στὴν Οὐκρανία γίνεται ἔντονη ἐκμετάλλευση τῶν ἀνοικτῶν πολεμικῶν, ἐδαφικῶν, οἰκονομικῶν καὶ πολιτικῶν συγκρούσεων τῆς χώρας μὲ τὴ Ρωσία. Ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία ζητεῖται νὰ ἐκκοσμικευθεῖ πλήρως καὶ νὰ καταστεῖ ἱμάντας καὶ ὑποχείριο τῶν κρατικῶν οὐκρανικῶν ὑπηρεσιῶν. Ἀπόδειξη: Στὸ τρέχον τεῦχος (Novembre – Decembre 2019, no 98) τοῦ περιοδικοῦ “Le monde des religions” καὶ στὸ ρεπορτὰζ ὑπὸ τὸν τίτλο «Ὁ δρόμος τῆς ἀνεξαρτησίας», ὑπάρχει φωτογραφία ρωμαιοκαθολικοῦ ἱερέα, ὁ ὁποῖος τελεῖ τὴ λειτουργία στοὺς σπουδαστὲς τῆς στρατιωτικῆς ἀκαδημίας (σελ. 19). Στὴν περιοχὴ κυρίως τοῦ Λβὸφ (Σημ. Δυτικὴ Οὐκρανία, ποὺ συνορεύει καὶ ἐπικοινωνεῖ μὲ τὴν Πολωνία) ἀλλὰ καὶ στὸ Κίεβο τὸ ἀντιρωσικὸ ἐθνικιστικὸ μένος ἑνώνει καὶ ὁδηγεῖ σὲ συνεργασία τοὺς σχισματικούς τῆς Οὐκρανίας, τοὺς ὁποίους ὁ πατριάρχης κ. Βαρθολομαῖος ὀνόμασε «Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία τῆς Οὐκρανίας» μὲ τοὺς παπικοὺς Οὐνίτες. Τὸ ἴδιο συμβαίνει σήμερα στὴ διασπορά. Παράδειγμα ἡ Ἑλλάδα. Οἱ Οὐκρανοὶ Ὀρθόδοξοι ἐξυπηρετοῦνται στὴν Ἀθήνα ἀπὸ τὴν Οὐνίτικη Ἐκκλησία τῆς ὁδοῦ Ἀχαρνῶν!…-

––––––––––––––––––––––––––––––––

[1] Ἀρχιεπ. Θυατείρων Μεθοδίου (Φούγια) «Θεολογικαί καὶ ἱστορικαί μελέται», Τόμος Β΄, 1983, σελ. 171.

[2] Αὐτ., σελ. 173

[3] Αὐτ. σελ. 185,189,199 και 215.

[4] Αὐτ. σελ. 175

[5] Αὐτ. σελ. 176

[6] Ν. Ζέρνωφ «Οἱ Ρῶσοι καὶ ἡ Ἐκκλησία τους», ἐκδ. Οἶκος «ΑΣΤΗΡ», Ἀθῆναι, 1972, σελ. 178.

[7] Καλλίστου Ware, σήμερα Μητροπολίτου Διοκλείας, «Ἡ Ὀρθόδοξη Εκκλησία», ἐκδ. Ἀκρίτας, 1η ἔκδοση, 1996, σελ. 244.

[8]Ἀρχιεπισκόπου Χρυσοστόμου (Παπαδοπούλου) «Ἡ Ὀρθόδοξος Ἀνατολική Εκκλησία», Τυπογρ. Ἀποστολικῆς Ἐκκλησίας, ἐν Ἀθήναις, 1954, σελ. 190

[9] Ἐπειδή ἡ ἐξιστόρηση τῆς καταπίεσης καὶ ἐπιχείρησης ἐξόντωσης τοῦ Χριστιανισμοῦ στὴν ΕΣΣΔ ξεφεύγει τοῦ παρόντος πονήματος παραπέμπω εἰς Καλλίστου Γουέαρ «Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία», Εκδ. Ακρίτα, σελ. 234-265 καὶ εἰς Mathew Spinka “The Church in Soviet Russia (New York 1956).

[10] Βλ. σχ. Stephane Courtois etc. “Le livre noir du communism – Crimes, terreur, repression”, Ed. Robert Laffont, Paris 1997, p. 178-188.

[11] Αὐτ. σελ. 216 – 225

[12] Archipretre Michel POLSKY “Les nouveaux Martyrs de la terre Russe”, Ed. Resiac, Montsurs, France, 1976, p. 349

[13] Ἀπὸ τὸ βιβλίο τοῦ Νικήτα Στροῦβε «Οἱ Χριστιανοί εἰς τὴν Σοβιετικὴν Ἕνωσιν» σὲ ἑλλην. μετάφραση τοῦ Ἀρχιμ. Χριστοδούλου Παρασκευαΐδη, μετά Μητροπολίτου Δημητριάδος καὶ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνών καὶ πάσης Ἑλλάδος, ἐκδ. «Χρυσοπηγή», Ἀθῆναι, 1968, σελ. 203-204.

[14] «Les nouveaux martyrs Russes» p. 16

[15]«Ὅσιος Θεοδόσιος τοῦ Κιέβου», ἐκδ. Ἀδελφότητος «Ὁ Παράκλητος», σελ. 20.

[16] «Πατερικόν τῶν σπηλαίων τοῦ Κιέβου», ἀπόδοση ἀπὸ τὰ ρωσικά Ἀρχιμ. Τιμοθέου, Καθηγουμένου Ἱ. Μονῆς Παρακλήτου, ἔκδοση Β΄, ἐκδ. Ἱ. Μονῆς Παρακλήτου, Ὠρωπός Ἀττικῆς, 1990

[17] Φωτίου Αρ. Δημητρακόπουλου «Ἀρσένιος Ἐλασσόνος (1550-1626). Βίος – Ἔργο – Ἀπομνημονεύματα», ἐκδ. Ὀργανισμός Π. Κυριακίδη Α.Ε., Ἀθῆναι, 2007, σελ. 237.

[18] Nicola Berdiaev “Essai d’ autobiographie spirituelle”, Ed. Paris, Buchet/Chastel, Paris, 1992, p. 19. Ἡ ὑπογράμμιση τοῦ ὑπογρ.

[19] Ryan Ver Berkmoes etc. “Russia, Ukraine & Belarus”, Lonely Planet Publications, 2000, p. 719-723.

 

 

 

 

 

,

Σχολιάστε

Ο ΧΡΟΝΟΣ ΥΠΟΚΛΙΝΕΤΑΙ

Ὁ χρόνος ὑποκλίνεται

Τοῦ Ἀρχιμ. Δανιήλ Ἀεράκη

.                Τὸν παρουσίασαν ἄλλοι σὰν βασιλιά, πού μοιράζει χαρές. Ἄλλοι τὸν παρουσίασαν σὰν τύραννο, ποὺ μοιράζει πόνους. Πρόκειται γιὰ τὸ χρόνο. Ἄλλοι τὸ χρόνο τὸν παρουσίασαν σὰν τὸν Κρόνο, πού τρώει τὰ παιδιά του. Ὅλοι αὐτοὶ βέβαια δὲν φιλοσοφοῦν οὕτε γιὰ τὴ σχέσι πού ἔχει ὁ χρόνος μὲ τὸ χῶρο καὶ τὴν ὕλη, οὕτε καὶ σκέπτονται, πῶς εἶναι δῶρο τοῦ Θεοῦ ὁ χρόνος, δῶρο μικρό, πού μ᾽ αὐτὸ κερδίζεις τὸ μεγάλο δῶρο, τὴν ἀτέλειωτη ζωή. Ὅλοι αὐτοὶ μετροῦν τὸ χρόνο μὲ τὸ ρολόι, καὶ σὰν οἱ δεῖκτες του φτάνουν στὴ δωδεκάτη, τρέμουν ἀπὸ τὸ φόβο τους! Τρέμουν γιὰ τὸ τέλος τοῦ χρόνου τῆς προσωρινῆς τούτης ζωῆς.
.              Μὰ ὁ χρόνος, δημιούργημα τοῦ Θεοῦ, την τελευταία νύκτα τού 2019 θέλει νὰ κάνη μερικές… μετάνοιες!
Ὑποκλίνεται κι ὁ χρόνος!
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ στὸν ἄχρονο Θεό, πού θέλησε νὰ τὸν ἀγκαλιάση. Ἡ θάλασσα ἀγκαλιάζει τή σταγόνα! Ὁ ἀπέραντος καὶ σὲ χρόνο Θεός, ὁ Αἰώνιος, ἀγκαλιάζει τὸν ἄνθρωπο τῆς σταγόνας τοῦ χρόνου! Ἑνώνεται μαζί του. Καὶ ἀγκαλιάζοντάς τον τοῦ μεταδίδει τὸ ἄχρονο, τὸ αἰώνιο, τὴ ζωὴ πού δὲν τελειώνει, τὴ ζωὴ πού εἶναι «τὸ περισσὸν» (Ἰωάν. ι´10).
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ στὴ νέα ἐν Χριστῷ ζωή, πού χωρὶς νὰ τὸ ὑποψιάζεται ἀνέβηκε στὸ τρένο του.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ στὰ νιάτα, πού δὲν λένε «δὲν ἔχω χρόνο», ἀλλὰ ξεκλέβουν χρόνο γιὰ ν᾽ ἀνεβαίνουν ψηλά.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ στὸν ἄρρωστο βαρειά, πού ξέρει ὅτι τοῦ φεύγει, μὰ δὲν λυγίζει, γιατί τὸ ὅραμά του δὲν εἶναι τὸ ἐφήμερο, ἀλλά τὸ αἰώνιο.
.               Ὑποκλίνεται μπροστὰ στὸν πονεμένο, πού ἐνῶ βλέπει νὰ σβήνη ὁ χρόνος τοῦ παρόντος, χαμογελᾶ πού κατακτᾶ τὴν πραγματικότητα τοῦ μέλλοντος.
.               Ὑποκλίνεται μπροστὰ στὴν πιὸ ἱερὴ σιγμή, στὸ τώρα, πού τὸ ἁρπάζει ὁ πιστὸς καὶ τὸ κάνει σωσίβιο γιὰ τὸ πέρα καὶ τὸ παραπέρα, γιὰ τὸ ἀτέλειωτο.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ στὸν ἔξυπνο ἄνθρωπο, τὸ χριστιανό, πού τὴ στιγμὴ τὴν τελευταία τὴν ἔντυσε μὲ ἁγιότητα καὶ τὴν ἔκανε αἰωνιότητα.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ στὸν ἐνάρετο, πού σβήνει μὲ τὴ χάρι τοῦ Θεοῦ τὰ στραβοπατήματα τοῦ προηγούμενου καιροῦ καὶ στὴ συνέχεια θέλει νὰ ζήση τὸν ὑπόλοιπο χρόνο μὲ κατακτήσεις τῆς ὄντως ζωῆς.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ σ᾽ αὐτὸν πού τὸν βλέπει ἁπλῶς σὰν εὐκαιρία νὰ ἐξαγοράση τὴν αἰωνιότητα. Βλέπει ὁ πιστός τό χρόνο σὰν εὐκαιρία γιὰ βελτίωσι, γιὰ ἀλλαγή, γιὰ τὸ σπουδαιότερο ἇλμα, πού λέγεται μετάνοια.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος μπροστὰ στὸν ἀγωνιστή, πού δὲν φοβᾶται τὸν τερματισμό. Φεύγοντας ἀπὸ τὸ χρόνο ξεκολλάει μιὰ γιὰ πάντα ἀπὸ τὴν ἀγωνία του καὶ ἀτενίζει πρὸς τὴν ἄχρονη βασιλεία, ὅπως λαχταρᾶ τὸ παιδὶ τὴν ἀγκαλιὰ τῆς μητέρας του.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος στὸ πτηνό, στὸν πιστό, πού τὸν ἀποχαιρετᾶ ὄχι γιατί θὰ ἔρχεται καινούργιος χρόνος. Δὲν ὑπάρχει καινούργιος χρόνος, ὑπάρχει καινὴ κτίσις, ὑπάρχει καινὴ ζωή. Ὑπάρχει ἐξαγορὰ τοῦ χρόνου, ὅπως ὁ Παῦλος μᾶς προτρέπει νὰ ζοῦμε «ἐξαγοραζόμενοι τὸν καιρὸν» (Ἐφεσ. ε´ 10).
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος σ᾽ αὐτὸν πού ἐτοιμάζεται νὰ πῆ:
«Χρόνε, τῆς ζωῆς μᾶς κυνηγέ, μᾶς χάρισες χαρὲς καὶ λύπες. Μᾶς πῆρες βρέφη καὶ παιδιά, μᾶς ἔκανες μεσήλικες καὶ γέρους. Χρόνε, ὅσο κι ἂν ὁ μικρούτσικος ἀνθρωπάκος πού ζῆ μέσα μας σέ προτιμᾶ ἀκόμα, ἦρθε ἡ ὥρα νὰ ἀκολουθήσουμε τὸν Αἰώνιο Χριστό. Χρόνε, τὸ παραδεχόμαστε, δὲν φταῖς ἐσὺ γιὰ τὶς κακίες καὶ τὰ ἁμαρτήματά μας. Ὅμως σοῦ ζητᾶμε συγγνώμη, γιατί σὲ μολύναμε. Χρόνε, τρέχοντας μαζί σου νομίσαμε πώς θα ᾽σαι γιὰ πάντα συντροφιά μας. Χρόνε, εἴτε σὺ τὸ θέλεις, εἴτε σ᾽ ἐμᾶς δέν ἀρέσει, τὸ ὄχημά σου φτάνει στὸ τέρμα».
Ἀκούγεται ἡ προειδοποίησις: «Τερματικὸς σταθμὸς! Παρακαλοῦνται οἱ ἐπιβάτες νὰ ἀποβιβαστοῦν». Σ᾽ ὅλους αὐτούς, πού ἔτσι σκέπτονται, ὁ χρόνος ὑποκλίνεται…
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος! Στοὺς νεκρούς, στοὺς κεκοιμημένους ἀδελφούς μας, γιὰ τοὺς ὁποίους ἰσχύει τὸ τῆς Αποκαλύψεως: «Καὶ χρόνος οὐκέτι ἔσται» (ι´ 6).
.              Ὑποκλίνεται στοὺς ἐπ᾽ ἐλπίδι ζωῆς αἰωνίου κεκοιμημένους. Ὑποκλίνεται γιατί μὲ μικρή δική τους προσφορά, ἀπολαμβάνουν τὴν αἰώνια χαρά.
.               Ὑποκλίνεται ὁ χρόνος! Σ᾽ ὅλους τοὺς χριστιανούς, που ζοῦν κάθε στιγμὴ σὰν τὴν τελευταία στιγμὴ τῆς ἐπίγειας ζωῆς τους. Καὶ εἶναι σὰν νὰ μᾶς λέη: Τὸ δικό μου ΧΡ (χρόνος) τελειώνει. Τὸ δικό Του ΧΡ (Χριστὸς) ποτὲ δὲν τελειώνει. Δὲν σᾶς στέλνω στὸ μηδὲν ἤ στὴν ἀνυπαρξία.
Σᾶς παραδίδω στὸ Χριστὸ καὶ τὴν ἀθανασία. Ἀμήν.

Σχολιάστε

ΠΟΛΥΑΡΧΙΕΡΑΤΙΚΑ ΣΥΛΛΕΙΤΟΥΡΓΑ (Ἀρχιμ. Δαν. Ἀεράκης)

Πολυαρχιερατικὰ συλλείτουργα

τοῦ ἀρχιμ. Δανιήλ Ἀεράκη

βλ. σχετ.: ΜΕ ΠΟΛΥ ΠΟΝΟ ΓΙΑ ΤΟ ΚΟΥΦΙΟ ΤΗΣ «ΦΩΤΟΡΕΑΛΙΣΤΙΚΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ»
ΟΧΕΤΟΣ ΦΩΤΟΚΙΤΣΑΡΙΑΣ καὶ ΑΥΤΕΙΔΩΛΙΣΜΟΥ!
«ΤΟΣΗ ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑ ΟΥΤΕ ΣΤΟΥΣ ΚΟΣΜΙΚΟΥΣ» (π. Διον. Τάτσης)
«ΕΞΟΔΟΣ ΑΠΟ ΤΟ ΠΡΟΣΚΗΝΙΟ ΤΗΣ ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΙΑΣ»
ΜΑΤΑΙΟΔΟΞΟ ΣΤΡΙΜΩΞΙΔΙ!
ΤΑ ΠΡΩΤΟΤΟΚΙΑ (τῆς “Βασίλως”) ΑΝΤΙ ΠΙΝΑΚΙΟΥ (ἐπικοινωνιακῆς) ΦΑΚΗΣ!
ΠΑΝΗΓΥΡΤΖΗΔΕΣ «κατ᾽ ἐπάγγελμα»!
ΤΟ ΑΛΛΗΛΟΞΕΣΚΟΝΙΣΜΑ ΜΑΤΑΙΟΤΗΤΑΣ «μὲ συμπαραστάτες βουλευτές, ἐφοπλιστές, ἀρχές, ἐξουσίες, λαμόγια, παπατζῆδες, ἀετονύχηδες, ὅσων τὰ κύτταρα εἶναι πλασμένα ἀπὸ συμφέρον, προσδίδει στὴν καταισχύνη τοῦ κρετινισμοῦ τὸ λοῦστρο τῆς ἐθιμικῆς γραφικότητας, καὶ ἐθίζει τὴν ἐκκλησιαστικὴ ἀγέλη νὰ ταυτίζει τὴν παράδοση μὲ τὸ καρναβάλι»

ΠΩΣ ΝΑ ΦΑΝῌ Ο ΧΡΙΣΤΟΣ Σ᾽ ΑΥΤΕΣ ΤΙΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΕΣ;

.         Ἡ θεία Λειτουργία εἶναι τὸ πανηγύρι τῶν ὀρθοδόξων χριστιανῶν. Συνήθως μιλᾶμε γιὰ πανηγύρια, ὅταν ἑορτάζουν Ναοὶ ἢ ἄν συμπίπτουν ἐπέτειοι ἢ «κατέβασμα» κάποιας εἰκόνας! Στὴν περίπτωσι ἑορτάζοντος Ναοῦ τὸ πλέον ὠφέλιμο καὶ ἐποικοδομητικὸ εἶναι νὰ τελεσθῆ μία κατανυκτικὴ Λειτουργία καὶ νὰ ἀκουσθῆ ἕνα ζωντανὸ χριστοκεντρικὸ κήρυγμα. Γιατί; Διότι τὴν ἡμέρα αὐτή προσέρχονται χριστιανοὶ πολὺ περισσότεροι ἀπ᾽ ὅσους προσέρχονται τὴν Κυριακὴ ἢ κάποια ἄλλη ἑορτή. Εἶναι μιά εὐκαιρία γιὰ καλὴ «ἐκμετάλλευσι». Κακὴ ἐκμετάλλευσις εἶναι τὰ πολλὰ κεριὰ πού θὰ καταναλώση ὁ Ναός, ἡ «ἁγιαστούρα», πού δυστυχῶς ἐξακολουθεῖ νὰ στέκη στὴν πόρτα πολλῶν Ναῶν, τὰ μικρομάγαζα, πού στήνονται ὡς «τσαντήρια» πέριξ τοῦ Ναοῦ, πού πουλᾶνε ἀκόμα καὶ αἰσχρὰ περιοδικά! Καλὴ «ἐκμετάλλευσις» εἶναι τὸ «εὐκαίρως» (Β´ Τιμ. δ´ 2). Δηλαδή, στὴ συναγμένη κατὰ τὴν γιορτή ἐκκλησία νὰ μεταθῆ τόσο ἑλκυστικὰ ἡ θεία Λειτουργία καὶ τόσο ἀφυπνιστικὰ ὁ λόγος τοῦ Χριστοῦ, ὥστε νὰ ὠφεληθοῦν οἱ ψυχές, «ὑπὲρ ὧν Χριστὸς ἀπέθανεν» (Α´ Κορ. η´ 11).
.         Στὸν ἑσπερινὸ καὶ τὴ θεία Λειτουργία ἑορτάζοντος Ναοῦ ἀπαραίτητη εἶναι ἡ παρουσία τοῦ οἰκείου ἐπισκόπου. Ἂν εἶναι πολλοὶ οἱ ἑορτάζοντες Ναοὶ στὴν ἐπαρχία του, ἀποστέλλει ἐκπρόσωπό του, κληρικό, πού μπορεῖ μὲ τὴν ἱεροπρέπεια καὶ τὸ θεολογικό του λόγο νὰ οἰκοδόμηση τοὺς προσερχόμενους. Στὴν κεντρικὴ πάντως πανήγυρι ὁ ἐπίσκοπος εἶναι ἀπαραίτητος. Μόνο ὁ ἐπίσκοπος, χωρὶς ἄλλους ἐπισκόπους! Καὶ αὐτὸ γιατί; Διότι εἶναι ἀπό τὶς μοναδικὲς εὐκαιρίες, πού ὡς ποιμένας θὰ ἔλθη σὲ ἄμεση ἐπαφὴ μὲ μεγάλο μέρος τοῦ ποιμνίου του. Ὑπῆρξε ἐπίσκοπος, ἐνάρετος καὶ λόγιος, πού δὲν καλοῦσε κανένα ἄλλο ἐπίσκοπο στὴν ἑορτὴ τοῦ πολιούχου τῆς πόλεως ἢ στὴν ὀνομαστική του ἑορτή. Καὶ αὐτὸ εἶναι τὸ ἐπιβεβλημένο. Ὁ καλὸς ποιμένας δὲν ἀδιαφορεῖ γιὰ τὰ πρόβατά του, προκειμένου νὰ ρίξη ὅλο τὸ βάρος τῆς προσοχῆς του στὸ πῶς θὰ ὑποδεχθῆ ἄλλους «τσοπάνηδες», στὸ πῶς θὰ τοὺς βρῆ κατάλυμα, στὸ πῶς θὰ τοὺς «ταΐση», στὸ πῶς θὰ τοὺς περιποιηθῆ. Τὸ ποίμνιό του τὸν ἐνδιαφέρει, ὄχι οἱ ἄλλοι ποιμένες. Οἱ ἄλλοι ἄς μὴ φεύγουν ἀπό το κοπάδι τους.
.         Τὸ βλέπουμε αὐτὸ σήμερα; Ὄχι. Ἔγινε κατεστημένο τὸ λεγόμενο «πολυαρχιερατικὸ συλλείτουργο». Ὄχι ἕνας ἢ δύο, ἀλλά δέκα καὶ εἴκοσι καὶ 30, κάποτε καὶ 40 δεσποτάδες βλέπουμε νὰ συλλειτουργοῦν. Μὲ ὅλο τὸ σεβασμὸ στὴν ἀρχιερωσύνη τους, ἄς μᾶς ἐπιτρέψουν μερικὰ ἁπλᾶ, ἀλλά βασικὰ ἐρωτήματα:
.         Τί προσφέρει ἡ παρουσία τόσων πολλῶν ἐπισκόπων στὴν πανήγυρι ἑνὸς Ναοῦ, ἢ στὰ ἐγκαίνια ἑνὸς Ναοῦ, ἢ στὴν ὀνομαστικὴ ἑορτὴ τοῦ ἐπιχωρίου ἐπισκόπου, ἢ στὴ χειροτονία ἑνὸς νέου ἐπισκόπου; Ἀπό πλευρᾶς θεολογικῆς τίποτε! Ἀπό πλευρᾶς λειτουργικῆς σχεδὸν τίποτε. Οὔτε μία ἐκφώνησι δὲν προλαβαίνουν νὰ ποῦν οἱ περισσότεροι. Ἀπό πλευρᾶς «λαμπρότητας»; Ναί, προσφέρει τήν εὐκαιρία νὰ βγοῦν πολλὲς φωτογραφίες! Ἀπό πλευρᾶς κοσμικότητας; Ναί! Ἀπό πλευρᾶς ἐπιδειξιομανίας; Ἴσως ναί! Ἀπό πλευρᾶς κουφότητας; Παρὰ λίγο, ναί!
.         Τί ζημιώνει τὸ πολυαρχιερατικὸ συλλείτουργο; Ἀποπροσανατολίζει τὸν οἰκεῖο ἐπίσκοπο. Ἀντὶ νὰ τιμᾶ τὸν Ἅγιο τοῦ Οὐρανοῦ, ἀναγκάζεται νὰ τιμήση τοὺς «ἁγίους ἀρχιερεῖς» τῆς γῆς! Ἀντὶ ν᾽ ἀσχολῆται μὲ τὴν ἀληθινὴ εὐπρέπεια τοῦ οἴκου τοῦ Θεοῦ, ἀσχολεῖται μὲ τὴ φιλοξενία πολλῶν δεσποτάδων. Ἀντὶ νὰ προβάλλη τὸν ἑορταζόμενο Ἅγιο ὡς παράδειγμα πρός μίμησι, προσφωνεῖ καὶ προβάλλει τοὺς ἀρχιερεῖς! Ἀντὶ νὰ ἔχη ἀγωνία γιὰ τὶς ψυχές, πού τοῦ ἐμπιστεύθηκε ὁ Θεός, ἔχει ἀγωνία, ἂν θὰ περιποιηθῆ δεόντως τοὺς φιλοξενουμένους ἐπισκόπους!
.         Τί σκανδαλίζει τὸ λαό; Βλέποντας ὁ λαὸς τὸ πολυαρχιερατικὸ συλλείτουργο σκανδαλίζεται ἀπό τὴν πολυποίκιλη ἀρχιερατικὴ ἐνδυμασία. Ὑπάρχουν βέβαια καὶ οἱ «χαζούληδες», πού μετρᾶνε… μίτρες καὶ τὶς συγκρίνουν ἀπό πλευρᾶς σχήματος, ὕψους, χρώματος, «πετραδιῶν»! Οἱ περισσότεροι ὅμως, ἁπλοῖ καὶ σοβαροὶ ὄντες, δὲν κλονίζονται μὲν ἀπό ὅσα μεγαλόπρεπα βλέπουν, ἀλλά ἔχοντας στὸ νοῦ τοὺς τὸν «Ἐρχόμενο», πού θέλουν νὰ ὑποδεχθοῦν, διερωτῶνται: Ἆραγε θὰ ἐρχόταν μέσα στὸ Ναὸ μὲ τέτοια αὐτοκρατορικὴ ἐνδυμασία ὁ ὄντως Μέγας Ἀρχιερέας; Ὁ Χριστὸς φυσικὰ καί εἶναι ὁ Μέγας Ἀρχιερέας. Λειτουργεῖ στὴν Ἁγία Τράπεζα τοῦ Σταυροῦ. Στολὴ Του εἶναι τὸ πανάγιο Αἱμά Του!
.         Σκανδαλίζουν ἀκόμα τὸ λαὸ τὰ συνεχῆ ταξίδια πολλῶν δεσποτάδων, γιὰ νὰ δίνουν τὸ «παρὼν» σ᾽ὅλα τὰ πανηγύρια, σ᾽ ὅλες τὶς ὀνομαστικὲς γιορτὲς ἀδελφῶν ἐπισκόπων, σ᾽ ὅλες τὶς τοπικὲς ἐπετείους. Σκανδαλίζεται ὁ λαός. Διερωτᾶται: Γιατί πολλοὶ ἀνώτατοι λειτουργοί τῆς Ἐκκλησίας δὲν κάθονται στὴν «ἐργασία» τους; Ποιὸς ὑπάλληλος ἔχει δικαίωμα ν᾽ ἀπουσιάζη κάθε τόσο ἀπό τὴν ἐργασία του; Τὸ ἔργο τοῦ ἐπισκόπου εἶναι ἡ παραμονὴ του κοντὰ στὸ ποίμνιό του. Δὲν εἶναι ἔργο τοῦ λειτουργοῦ τό ἔργο γυρολόγου ἀπό πανηγύρι σὲ πανηγύρι, ἀπό ἐπέτειο σὲ ἐπέτειο.
.         Τί στοιχίζει ἕνα πολυαρχιερατικὸ συλλείτουργο; Ἔξοδα γιὰ διαμονὴ σὲ πολυτελῆ ξενοδοχεῖα! Ἔξοδα γιὰ πανευφρόσυνα γεύματα! Ἔξοδα γιὰ πανάκριβα δῶρα! Ἔξοδα γιὰ σταυροὺς καὶ ἐγκόλπια! Ἔξοδα γιὰ ἀναμνηστικοὺς τόμους! Καὶ πρὸ παντὸς στοιχίζει στὴν ψυχὴ ἡ εὐτέλεια στὶς γλοιώδεις συνήθως προσφωνήσεις καὶ ἀντιφωνήσεις.
.         Οἱ Ἅγιοι δὲν γνώριζαν πολυαρχιερατικά συλλείτουργα. Ἐξαίρεσις ἡ περίπτωσις κάποιας Συνόδου. Ἀκόμα καὶ γιὰ τὴ χειροτονία ἐπισκόπου δὲν ἐκαλοῦντο πολλοί, παρὰ 3 ἢ 4 ἐπίσκοποι συλλειτουργοῦντες. Τώρα βλέπεις ἀκόμα καὶ σαράντα (40) ἐπισκόπους σὲ μιὰ χειροτονία! Ἀναφέρουμε τὴν περίπτωσι τῶν εὐλαβῶν ἐπισκόπων, πού ἐξελέγησαν ἐπὶ ἀρχιεπισκοπείας Ἱερωνύμου τοῦ Α´ (Κοτσώνη). Στὴ χειροτονία π.χ. τοῦ μακαριστοῦ πλέον Μητροπολίτου Φλωρίνης πατρὸς Αὐγουστίνου (Καντιώτη) συγχοροστατοῦσαν τέσσερις Μητροπολίτες.
.         Τὸ πολυαρχιερατικὸ συλλείτουργο σὲ τίποτε δὲν ὠφελεῖ, οὔτε κάτι ἁγιοπνευματικο προσθέτει στὸ μυστήριο τῆς θείας Εὐχαριστίας. Ἄλλο ἀπό το νὰ κάνουν μία ἰδιότυπη παρέλασι, βγαίνοντας κατὰ πρεσβεία ἀρχιερωσύνης ἀπό το ἱερὸ Βῆμα γιὰ τὶς καθωρισμένες θέσεις τους καὶ ἀπό μία εὐλογία τοῦ ἐκκλησιάσματος, πού καθένας δίνει μὲ τὰ δυό του χέρια, οἱ περισσότεροι δὲν ἔχουν ἄλλη συμμετοχὴ στὴν ὅλη τελετουργικὴ διαδικασία.
.         Φυσικὰ δὲν εἶναι ὅλοι οἱ σεβαστοὶ Μητροπολίτες «πολυαρχιερατικοί». Ὑπάρχουν καὶ ἐκεῖνοι, πού πράγματι εἶναι ἀφοσιωμένοι στὸν τόπο τους, στὴν ἐπαρχία τους, στὸ ποίμνιό τους, στὸ ἐποικοδομητικὸ καὶ καθοδηγητικὸ καὶ ἁγιαστικό τους ἔργο. Ὑπάρχουν σεμνοὶ ἐπίσκοποι, πού ἀγρυπνοῦν στὴν ποίμνη τους, «ὡς λόγον ἀποδώσοντες» (Ἐβρ. ιγ´ 17).

,

Σχολιάστε

«Ο ΙΟΡΔΑΝΗΣ ΕΣΤΡΑΦΗ ΕΙΣ ΤΑ ΟΠΙΣΩ» (Χαραλ. Μπούσιας)

Ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω.

γράφει γιὰ τὴν «ΧΡ. ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ»
Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας,
Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

.               Ἰορδάνης ποταμός, ὁ ἱερὸς ποταμὸς τῆς θεοφανείας, ὁ ποταμὸς ποὺ «ἐθαμβήθη θεωρῶν τὸν ἀθεώρητον γυμνόν», εἶναι ὁ ποταμὸς ποὺ ἡ διάβασή του ὁδηγεῖ στὴν γῆ τῆς ἐπαγγελίας. Γιὰ ὅλους ἐμᾶς τοὺς Χριστιανοὺς ὁ Ἰορδάνης ποταμὸς εἶναι ὁ ποταμὸς τῆς ἐπιθυμίας ἐπισκέψεως τῶν ρείθρων του, τῆς καθάρσεως, τοῦ ἁγιασμοῦ. Ὅλοι μας τρέφουμε τὴν ἐλπίδα, νὰ ἀξιωθοῦμε νὰ βαπτισθοῦμε στὰ νερά του, στὰ ρεῖθρα ποὺ στὴν γύρω τους ἔρημο ἀσκήσευσε ὁ Βαπτιστὴς Ἰωάννης, ὁ Πρόδρομος, στὰ ῥεῖθρα ποὺ ἁγιάσθηκαν ἀπὸ τὸν ἴδιο τὸν Θεάνθρωπο Ἰησοῦ τὴν στιγμὴ ποὺ ὁ Θεὸς Πατὴρ ἐφώνει «Οὖτός ἐστίν ὁ Υἱός μου ὁ ἀγαπητός» καὶ τὶ Ἅγιον Πνεῦμα παρουσιάσθηκε «ἐν εἴδει περιστερᾶς».
.               Ὁ Ἰορδάνης ποταμὸς εἶναι ὁ προσωποποιημένος ποταμός. Ἂν καὶ ὡς κτίσμα εἶναι ἄψυχο, δὲν ἔχει αἰσθήσεις, ἐν τούτοις τοῦ φωνάζουμε: «Ἰορδάνη ποταμέ, τί ἐθαμβήθης θεωρῶν;», «Ἑτοιμάζου, Ἰορδάνη ποταμέ..», «Ἰορδάνη ποταμέ, στῆθι ὑπόδεξαι σκιρτῶν..», «Ἰορδάνη ποταμέ, εὐφράνθητι..», «Καὶ σύ, Ἰορδάνη ποταμέ, διατὶ ἐστράφης εἰς τὰ ὀπίσω», λὲς καὶ ἀπευθυνόμαστε σὲ πρόσωπο. Βέβαια, δὲν εἶναι τὸ μοναδικὸ κτίσμα ποὺ προσωποποιεῖται στὴν ἐκκλησιαστικὴ γραμματεία. Ἔχουμε πολλὰ παρόμοια παραδείγματα στὰ ἱερὰ κείμενα τῆς ὑμνογραφίας καὶ τῆς Ἁγίας Γραφῆς. Ὅταν λέμε: «Εὐφραινέσθω τὰ οὐράνια, ἀγαλλιάσθω τὰ ἐπίγεια», δηλαδή, ἂς εὐφρανθοῦν οἱ οὐρανοὶ καὶ ἂς χαρεῖ ἡ γῆ, ἐννοοῦμε τὴν χαρὰ τῶν ἀγγέλων στὸν οὐρανὸ καὶ τῶν ἀνθρώπων στὴν γῆ καὶ ὄχι τοῦ ἀέρος καὶ τοῦ ἐδάφους. Ἐπίσης στὴν ὑμνογραφία ἀπευθυνόμαστε πολλὲς φορὲς σὲ ἱεροὺς τόπους ἢ ἱερὰ ἀντικείμενα λὲς καὶ αὐτὰ εἶναι ἔμψυχα, ὅπως στὴν Βηθλεὲμ καὶ τὸν Τίμιο Σταυρό. Ἔτσι λέμε:
.               «Ἑτοιμάζου, Βηθλεέμ, ἤνοικται πᾶσιν ἡ Ἐδέμ..» ἢ « Σταυρὲ τοῦ Χριστοῦ, σῶσον ἡμᾶς τῇ δυνάμει σου», ἢ «Οὐ δυνησόμεθα, Σταυρὲ τοῦ Κυρίου, τὰ σὰ θαυμάσια ὑμνεῖν οἱ κατάκριτοι».  Ὅταν ἐπίσης λέμε: «Σκιρτήσατε τὰ ὄρη καὶ οἱ βουνοί», δὲν παρακινοῦμε τὰ βουνὰ καὶ τοὺς λόφους νὰ σκιρτήσουν, ἀλλὰ τοὺς Χριστιανοὺς ποὺ κατοικοῦν σὲ αὐτούς. Καὶ ὅταν λέμε: «Οἱ οὐρανοὶ διηγοῦνται δόξαν Θεοῦ», δὲν ἐννοοῦμε, ὅτι ἀφήνουν φωνὴ ποὺ ἀκοῦν τὰ αὐτιά μας, ἀλλὰ ὅτι παρουσιάζουν σὲ μᾶς μὲ τὸ μέγεθός τους τὴν δύναμη τοῦ Δημιουργοῦ. Ἔτσι, κατανοοῦμε τὸ κάλλος τους καὶ δοξάζουμε τὸν Πλάστη καὶ Δημιουργό τους σὰν ἄριστο τεχνίτη.
Τὴν θαυμαστὴ στροφὴ τοῦ ρεύματος τοῦ ποταμοῦ Ἰορδάνου πρὸς τὰ ὀπίσω, αὐτὴν ποὺ ὑπερφυῶς βλέπουμε σὲ αὐτὸν κάθε χρόνο, στὸν ἁγιασμὸ τῶν ὑδάτων τὴν ἡμέρα τῶν Θεοφανείων, και δοξάζουμε τὸν βαπτισθέντα Κύριό μας Ἰησοῦ, περιφράφει ὁ Προφητάναξ Δαβὶδ λέγοντας: «Ἡ θάλασσα εἶδε καὶ ἔφυγεν, ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω» (Ψαλμ. ΡΙΔ´, 3). Μὲ αὐτὸ τὸ χωρίο ὁ Ψαλμωδὸς ἤθελε νὰ προφητεύσει τὴν ἔκπληξη τῆς θαλάσσης, τοῦ νεροῦ ποὺ ἁπλωνόταν σὲ μεγάλο μέρος, καὶ τοῦ Ἰορδάνη ποταμοῦ, μὲ τὴν εἴσοδο στὰ νάματά του τοῦ ἀναμάρτητου Χριστοῦ μας. Αὐτὴν τὴν ἔκπληξη δικαιολογεῖ στὴν εὐχὴ τοῦ ἁγιασμοῦ τῶν ὑδάτων ὁ Ἅγιος Σωφρόνιος, Ἐπίσκοπος Ἱεροσολύμων λέγοντας.
.               «Ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω θεασάμενος τὸ πῦρ τῆς Θεότητος σωματικῶς κατερχόμενον καὶ εἰσερχόμενον ἐπ’ αὐτόν». Τὸ πῦρ τῆς Θεότητος στὴν σάρκα τοῦ Θεοῦ Λόγου, τοῦ Χριστοῦ μας, ποὺ εἰσερχόταν μέσα στὰ ἰορδάνεια ρεῖθρα, ἀπὸ φόβο καὶ σεβασμὸ αὐτὰ ἤθελαν νὰ τὸ ἀποφύγουν.
.               Τὸ ὅτι ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω περιγράφει καὶ τὸ ἑπόμενο ὡραιότατο τροπάριο τῆς ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων θυμίζοντάς μας τὴν διαίρεση τοῦ ὕδατος τοῦ Ἰορδάνου μὲ τὴν μηλωτὴ τοῦ προφήτου Ἐλισσαίου, μετὰ τὴν ἀνάληψη στοὺς οὐρανοὺς μὲ πύρινο ἅρμα τοῦ προφήτου Ἠλιού:
.               «Ἀπεστρέφετο ποτέ, ὁ Ἰορδάνης ποταμός, τῇ μηλωτῇ Ἐλισσαιέ, ἀναληφθέντος Ἠλιοὺ, καὶ διῃρεῖτο τὰ ὕδατα ἔνθεν καὶ ἔνθεν· καὶ γέγονεν αὐτῷ, ξηρὰ ὁδὸς ἡ ὑγρὰ, εἰς τύπον ἀληθῶς τοῦ Βαπτίσματος, δι᾽ οὗ ἡμεῖς τὴν ῥέουσαν, τοῦ βίου διαπερῶμεν διάβασιν, Χριστὸς ἐφάνη, ἐν Ἰορδάνῃ, ἁγιάσαι τὰ ὕδατα». Ἐστράφη παλιὰ πρὸς τὰ πίσω τὸ ρεῦμα τοῦ Ἰορδάνου ποταμοῦ διὰ τῆς μηλωτῆς τοῦ ἀναληφθέντος στὸν οὐρανὸ προφήτου Ἠλία, τὴν ὁποίαν εἶχε ὁ προφήτης Ἐλισσαῖος. Καὶ ἔγινε ἡ ὑγρὴ ὁδὸς ξερὴ προτυπώνοντας ἀληθινὰ τὸ βάπτισμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἐμεῖς διαπερνοῦμε τὴν ρευστὴ διάβαση τοῦ βίου. Ὁ Χριστὸς φανερώθηκε στὸν Ἰορδάνη, γιὰ νὰ ἁγιάσει τὰ ὕδατα.
.               Ἡ ποιητικώτατη προφητικὴ αὐτὴ φράση τῶν Ψαλμῶν «ὁ Ἰορδάνης ἐστράφη εἰς τὰ ὀπίσω» εἶναι πλουτισμένη μὲ ἕνα ἀσυνήθιστο καὶ ἀνυποψίαστο, ἀκόμα καὶ στοὺς πιὸ φιλακόλουθους, πνευματικὸ βάθος. Τὸ σχολιάζει πολὺ ὄμορφα, ὅπως πράττει πάντοτε, ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος:
.               Ὁ ποταμὸς Ἰορδάνης, ποὺ ἦταν πολυφημισμένος στὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ γιὰ πολλὰ ἄλλα θαύματα, ἀλλὰ καὶ γιὰ τὴν βάπτιση τοῦ Χριστοῦ σὲ αὐτόν, πηγάζει ἀπὸ δύο πηγές. Ἡ μία λέγεται Ἰὸρ καὶ ἡ ἄλλη Δάν. Καθὼς προχωροῦν τὰ δύο αὐτὰ ποτάμια, ἑνώνονται σὲ ἕνα ποὺ ὀνομάζεται Ἰορδάνης. Αὐτὸς μὲ πλῆρες ἀνάπτυγμα τοῦ ροῦ του περνάει μέσα ἀπὸ ἐναλλασσόμενα παρόχθια γόνιμα καὶ ἀμμώδη ἐδάφη καὶ χύνεται στὴν Νεκρὰ θάλασσα. Ἡ ἀλληγορία ἐδῶ εἶναι βαθειὰ καὶ θεολογικώτατη, ὅπως τὴν φανερώνει ὁ ἱερὸς Χρυσόστομος. Ὁ ποταμὸς Ἰορδάνης εἶναι ὁ τύπος τουῦ ἀνθρωπίνου γένους. Οἱ δύο πηγές του συμβολίζουν τὸν Ἀδὰμ καὶ τὴν Εὔα, τοὺς δύο προπάτορες, ἀπὸ τοὺς ὁποίους ἀνέβλυσε ὅλο τὸ ἀνθρώπινο γένος. Καὶ τὸ γένος αὐτὸ πρὸς τὰ ποῦ πορευόταν πρὶν τὴν ἐνσάρκωση τοῦ Θεανθρώπου μας Ἰησοῦ; Ἀλλοίμονο, στὴν νέκρωση καὶ στὸν θάνατο μέσα ἀπὸ χαρὲς καὶ λύπες τῆς ζωῆς, ὅπως ὁ Ἰορδάνης, ὁ ὁποῖος μέσα ἀπὸ γόνιμα καὶ ἄγονα ἐδάφη ἐκβάλλει στὴν Νεκρὰ θάλασσα. Ἦρθε, ὅμως, ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, ποὺ πόνεσε γιὰ τὴν ἀθλιότητα τοῦ ἀνθρωπίνου γένους, καὶ ἔγινε ἄνθρωπος, καὶ ἔπαθε πάνω στὸν Σταυρό, καὶ κατήργησε, μὲ τὸν θάνατό του, τὸν θάνατο. Ἔτσι, χάρισε στοὺς ἀνθρώπους τὴν ζωὴ καὶ τοὺς ἔστρεψε πρὸς τὰ πίσω, τοὺς ἔκαμε νὰ μὴν τρέχουν πιὰ πρὸς τὴν νέκρωση καὶ τὸν θάνατο, ἀλλὰ πρὸς τὴν ζωὴ καὶ τὴν ἀφθαρσία. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, ποὺ ὁ Ἀπόστολος Παῦλος λέγει, ὅτι «ὅσοι εἰς Χριστὸν Ἰησοῦν ἐβαπτίσθημεν, εἰς τὸν θάνατον αὐτοῦ ἐβαπτίσθημεν». (Ῥωμ. στ΄ 3).
.               Σὲ ἕνα ἄλλο δοξαστικὸ τῆς Ἑορτῆς τῶν Θεοφανείων ὁ ὑμνογράφος ἐρωτᾶ τὸν Ἰορδάνη ποταμὸ προσωποποιημένο:
.               «Τί ἀναχαιτίζει σου τὰ ὕδατα, ὦ Ἰορδάνη, τί ἀναποδίζεις τὸ ῥεῖθρον καὶ οὐ προβαίνεις τὴν κατὰ δύσιν πορείαν;».
.               Γιὰ νὰ συνεχίσει μὲ τὴν ἀπάντηση τοῦ Ἰορδάνου:
«Οὐ δύναμαι φέρειν πῦρ καταναλίσκον· ἐξίσταμαι καὶ φρίττω τὴν ἄκραν συγκατάβασιν· ὅτι οὐκ εἴωθα τὸν καθαρὸν ἀποπλύνειν, οὐκ ἔμαθον τὸν ἀναμάρτηρον ἀποσμήχειν, ἀλλὰ τὰ ῥερυπωμένα σκεύη ἐκκαθαίρειν…». Ποιός σοῦ ἀναχαιτίζει τὰ ὕδατα, Ἰορδάνη, καὶ ἐμποδίζει τὴν φυσική σου πορεία πρὸς τὴν δύση; Αὐτὸς ποὺ εἶναι ὅλος πῦρ καὶ ἀπορῶ καὶ φρίττω τὴν ἀμέτρητη συγκατάβασή Του. Ἐγὼ δὲν μπορῶ νὰ καθαρίσω τὸν καθαρόν, οὔτε νὰ σκουπίσω τὸν ἀναμάρτητο. Ἐγὼ μόνο βρώμικα σκεύη μπορῶ μὲ τὰ νερά μου νὰ καθαρίσω.
.               Ὁ Ἰορδάνης ποταμὸς στὴν Παλαιὰ Διαθήκη ἀποκαλύπτεται ὡς ὁ ποταμὸς ποὺ ὁρίζει τὴν «γῆ τῆς ἐπαγγελίας». Τὸ νὰ διασχίσεις τὸν Ἰορδάνη σήμαινε, γιὰ τὸν λαὸ τοῦ Ἰσραήλ, πὼς εἰσέρχεσαι στὴν ἐκπλήρωση τῶν ὑποσχέσεων τοῦ Κυρίου. Σήμαινε, ὅτι μπαίνεις στὴν «γῆ ποὺ ρέει γάλα καὶ μέλι», στὸν τόπο ὅπου ὁ Θεὸς θὰ κατοικήσει μὲ τὸν λαό Του παρέχοντάς του τὶς ἀτελεύτητες εὐλογίες τῆς παρουσίας Του.
.               Στὴν Καινὴ Διαθήκη ἡ διαπέραση τοῦ Ἰορδάνη σημαίνει εἴσοδο στὴν Βασιλεία τοῦ Θεοῦ, ἐμπειρία τῆς πληρότητας τῆς ζωῆς τοῦ μέλλοντος αἰῶνος. Τὸ γεγονὸς ὅτι ὁ Μωϋσῆς δὲν εὐλογήθηκε νὰ διασχίσει τὸν Ἰορδάνη συμβολίζει ὅτι ὁ Νόμος μόνος του δὲν σώζει. «Οὐ δικαιωθήσεται ἐξ ἔργων νόμου πᾶσα σάρξ» (Γαλ. β΄ 16). Ἔπρεπε νὰ ἔλθει ὁ Σωτὴρ τοῦ κόσμου, ὁ Χριστός μας, ὁ ὁποῖος διὰ μέσου τοῦ Ἰορδάνου μπορεῖ νὰ εἰσάγει τοὺς πιστοὺς στὴν γῆ τῆς ἐπαγγελίας, στὴν Οὐράνια Βασιλεία, τονίζοντας ἔτσι τὴν λυτρωτικὴ ἐνέργεια τοῦ Ἰησοῦ, στὴν διαθήκη τῆς χάριτος.
.               Ὅταν μετὰ τὸν θάνατο τοῦ Μωϋσέως ὁ Ἰησοῦς τοῦ Ναυῆ ἔφθασε στὸν Ἰορδάνη, τὰ ὕδατα σχίσθηκαν στὴν παρουσία τοῦ λαοῦ τοῦ Θεοῦ, μὲ τοὺς ἱερεῖς νὰ προπορεύονται βαστάζοντας στὰ χέρια τους τὴν Κιβωτὸ τῆς Διαθήκης. Ὅπως τὰ ὕδατα τῆς Ἐρυθρᾶς θαλάσσης σχίσθηκαν, γιὰ νὰ ἐπιτρέψουν στὸν λαὸ αὐτὸ νὰ διαβεῖ ὡς διὰ ξηρᾶς, κατὰ τὴν ἔξοδό του ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο ἐπιζητώντας τὴν «ἐν Θεῷ ἐλευθερία»καὶ σωτηρία του ἀπὸ τὰ φαραωνικὰ δεσμά, ἔτσι καὶ κατὰ τὴν εἴσοδό του στὴν γῆ τῆς ἐπαγγελίας ὁ Ἰορδάνης ποταμὸς σχίσθηκε, γιὰ νὰ διαβεῖ ὁ ταλαιπωρημένος λαὸς τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸν τόπο τοῦ τελικοῦ του προορισμοῦ. Μήπως καὶ γιὰ τὴν σωτηρία τὴν δική μας δὲν σχίσθηκαν τὰ Ἰορδάνεια ρεῖθρα, γιὰ νὰ περάσουμε στὴν Ἄνω Πόλη οἱ ταλαίπωροι ὁδοιπόροι αὐτῆς τῆς ζωῆς, οἱ ὁποῖοι μοναδικὴ βακτηρία ἔχουμε τὴν πίστη μας στὸν «ἐν Ἰορδάνῃ βαπτισθέντα Κύριο»;
.               Μετὰ τὴν διάβαση τοῦ Ἰορδάνου ὑπὸ τοῦ λαοῦ τοῦ Ἰσραὴλ τὸ ρεῦμα του ἐπανῆλθε στὴν κανονική του πορεία, «ὥρμησεν κατὰ χώραν καὶ ἐπορεύετο καθὰ ἐχθὲς καὶ τρίτην ἡμέραν δι’ ὅλης τῆς κρηπίδος» (Ἰησ. δ 18). Ὁ ποταμὸς Ἰορδάνης σχίσθηκε ἐπίσης κατὰ τὴν διέλευση τῶν προφητῶν Ἠλία καὶ Ἐλισσαίου, ὅπως ἀναφέρεται στὸ βιβλίο τῶν Βασιλειῶν, καὶ ἀκούγεται στὴν Ἀκολουθία τῶν Θεοφανείων: «Ἀμφότεροι ἔστησαν ἐπὶ τοῦ Ἰορδάνου. Καὶ ἔλαβεν Ἠλίας τὴν μηλωτὴν αὐτοῦ καὶ εἴλησε καὶ ἐπάταξε τὸ ὕδωρ καὶ διῃρέθη τὸ ὕδωρ ἔνθεν καὶ ἔνθεν καὶ διέβησαν ἀμφότεροι ἐν ἐρήμῳ» (Β’ Βασιλ. 2). Ἀπὸ αὐτὸν τὸν Ἰορδάνη ποταμὸ ἀνελήφθη στοὺς οὐρανοὺς ὁ προφήτης Ἠλίας, ὁ «ζῶν προφήτης», μὲ σκοπὸ νὰ ἐπιστρέψει ξανά, καθώς ὁ ἴδιος ὁ Κύριος εἶπε, γιὰ νὰ ἑτοιμάσει τὴν ὁδὸ γιὰ τὸν ἐρχομό Του: «Ὁ Ἰησοῦς εἶπεν αὐτοῖς· Ἠλίας ἔρχεται πρῶτον καὶ ἀποκαταστήσει πάντα» (Ματθ. ιζ΄-11).
.               Στὸν Ἰορδάνη τέλος ποταμὸ καθαρίσθηκε ἀπὸ τὴν λέπρα του ὁ Νεεμὰν ὁ Σύρος, προεικονίζοντας τὸν καθαρισμὸ ὅλων μας ἀπὸ τὴν λέπρα τῆς ἁμαρτίας. Τὰ ὕδατα τοῦ Ἰορδάνου εἶχαν καθαριστικὲς ἰδιότητες, γιατὶ μὲ αὐτὰ ποτίσθηκε τὸ τρισύνθετο δένδρο, ἀπὸ τὸ ὁποῖο κατασκευάσθηκε ὁ Σταυρὸς τοῦ Κυρίου μας, πάνω στὸν ὁποῖο πλύθηκε ἡ ἁμαρτία τοῦ κόσμου.
.               Ἡ Ἱστορία τοῦ τρισύνθετου δένδρου ἔχει ὡς ἑξῆς:
.               Κάποια ἡμέρα παρουσιάσθηκε στὸν Λώτ, ποὺ εἶχε πέσει σὲ θανάσιμο ἁμάρτημα, ἕνας ἄγγελος καὶ τοῦ ἔδωσε τρία ραβδιά, τὸ καθένα ἀπὸ ἕνα εἶδος δέντρου, κέδρου, πεύκου καὶ κυπαρισσιοῦ. Τοῦ εἶπε νὰ τὰ φυτέψει καὶ νὰ φέρνει καθημερινὰ νερὸ ἀπὸ τὸν Ἰορδάνη, νὰ τὰ ποτίζει. Ἐὰν βλαστήσουν τοῦ εἶπε, θὰ σημαίνει πὼς ὁ Θεὸς δέχθηκε τὴν μετάνοιά σου, διαφορετικὰ θὰ εἶσαι κολασμένος γιὰ πάντα. Γεμάτος χαρὰ ὁ Λὼτ ἔκαμε, ὅπως τοῦ ὑπέδειξε ὁ ἄγγελος. Ἔφερνε νερὸ ἀπὸ τὸν Ἰορδάνη σὲ ἀπόσταση πορείας μιᾶς ἡμέρας, πολὺ κοπιαστική. Στὴν πορεία του αὐτὴ παρουσιαζόταν ὁ διάβολος, γιὰ νὰ τοῦ πάρει μὲ δόλιο τρόπο τὸ νερὸ καὶ νὰ μὴν βλαστήσουν τὰ ραβδιά. Μετασχηματιζόταν ἄλλοτε σὲ ταλαιπωρο διψασμένο ὁδοιπόρο, ἄλλοτε σὲ γέροντα ἀσθενῆ καὶ ἄλλοτε σὲ γυναίκα δυστυχισμένη καὶ τοῦ ἔπινε τὸ νερό. Γιὰ τὴν καλωσύνη του, ὅμως, τὸν λυπήθηκε ὁ Θεὸς καὶ μὲ μιὰ φορὰ ποὺ πότισε τὰ ραβδιά, αὐτὰ βλάστησαν καὶ ἑνώθηκαν στὸ τρισύνθετο δένδρο, ἀπὸ τὸ ὁποῖο κατασκευάσθηκε τὸ τίμιο ξύλο τοῦ Ζωοποιοῦ Σταυροῦ, τὸ Ξύλο τῆς σωτηρίας μας.
.               Στὴν ἐρώτηση ἐὰν μποροῦμε νὰ πλυθοῦμε σὲ ὁποιονδήποτε ποταμὸ καὶ νὰ καθαρισθοῦμε, ἡ ἀπάντηση τοῦ Θεοῦ εἶναι, ὄχι. Μόνο στὸν Ἰορδάνη, μὲ τὸ βάπτισμα τοῦ Χριστοῦ, καθαριζόμαστε ἀπὸ ὅλες μας τὶς ἁμαρτίες. Μόνο διὰ μέσου τοῦ Ἰορδάνου, ποὺ μεταφέρεται στὸ πετραχήλι τῶν ἐξομολόγων, εἰσερχόμαστε πεντακάθαροι στὴν χώρα τῶν ζώντων, στὴν γῆ τῆς ἐπαγγελίας τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Μόνο διὰ τῶν ἁγιασμένων ὑδάτων τοῦ Ἰορδάνη καὶ τῶν δακρύων τῆς μετανοίας μᾶς ἐξαγιάζει ὁ Θεὸς γιὰ πάντα.

 

 

, ,

Σχολιάστε

«ΦΩΝΗ, ΛΥΧΝΟΣ, ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ»

Ὁ Εἱρμὸς τῆς ϛ´ ᾨδῆς
τοῦ Κανόνος τῶν Θεοφανείων

ἀπὸ τὸ «Ἑορτοδρόμιον»
τοῦ Ἁγ. Νικοδήμου Ἁγιορείτου    

Ἡ φωνὴ τοῦ Λόγου, ὁ λύχνος τοῦ Φωτός, ὁ Ἑωσφόρος, ὁ τοῦ Ἡλίου Πρόδρομος, ἐν τῇ ἐρήμῳ, Μετανοεῖτε, πᾶσι βοᾷ τοῖς λαοῖς, καὶ προκαθαίρεσθε· ἰδοὺ γὰρ πάρεστι Χριστός, ἐκ φθορᾶς τὸν Κόσμον λυτρούμενος.

.                 Μὲ τρία ὁμοιώματα δείχνει ὁ Ἱερὸς Μελωδὸς ἐν τῷ Τροπαρίῳ τούτῳ τὴν οἰκειότητα ὅπου ἔχει ὁ Βαπτιστὴς Ἰωάννης μὲ τὸν Δεσπότην Χριστόν· παρομοιάζει γὰρ τὸν Ἰωάννην μὲ τὴν φωνήν, μὲ τὸν λύχνον καὶ μὲ τὸν ἑωσφόρον (τὸν αὐγερινόν)· τὸν δὲ Δεσπότην Χριστὸν παρομοιάζει μὲ τὸν λόγον, μὲ τὸ φῶς καὶ μὲ τὸν Ἥλιον. Παρομοιάζει λοιπὸν πρῶτον τὸν Ἰωάννην μὲ τὴν φωνήν, τὸν δὲ Χριστόν, μὲ τὸν λόγον· διότι ἡ φωνὴ εἶναι ἀὴρ πεπληγμένος, καὶ γίνεται ὄχημα τοῦ προφορικοῦ λόγου· καὶ ἂν ἡ φωνὴ πρώτη δὲν ὑποτεθῆ, ὁ προφορικὸς λόγος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φανερωθῇ εἰς τοὺς ἄλλους. Παρομοιάζει δεύτερον τὸν Ἰωάννην μὲ τὸν λύχνον, καὶ τὸν Χριστόν, μὲ τὸ φῶς· διότι ὁ λύχνος εἶναι ὄχημα τοῦ φωτός· ἐπειδὴ τὸ φῶς ἐπιτιθέμενον εἰς τὸν λύχνον φωτίζει τὸ ὀσπίτιον καὶ τοὺς ἐν τῷ ὀσπιτίῳ κατοικοῦντας ἀνθρώπους. Παρομοιάζει τρίτον ὁ Μελωδὸς τὸν Ἰωάννην μὲ τὸν ἑωσφόρον (αὐγερινόν), τὸν δὲ Χριστόν, μὲ τὸν Ἥλιον. Ταῦτα δὲ τὰ τρία ὁμοιώματα τοῦ Προδρόμου, ἡ φωνή, ὁ λύχνος καὶ ὁ ἑωσφόρος, εἶναι πρότερα κατὰ τὸν χρόνον τῶν ὁμοιωμάτων τοῦ Χριστοῦ: δηλαδὴ τοῦ λόγου, τοῦ φωτός, καὶ τοῦ Ἡλίου· κατὰ τὴν αἰτίαν ὅμως καὶ τὴν ἀξίαν πρότερα εἶναι τὰ ὁμοιώματα τοῦ Χριστοῦ· ὅθεν καὶ προτιμῶνται τὰ τοῦ Χριστοῦ ὁμοιώματα ἀπὸ τὰ τοῦ Προδρόμου· ἐπειδή, ἂν ἐρωτήσῃ τινάς, διὰ τί ἡ φωνὴ γίνεται; ἀποκρινόμεθα, διὰ νὰ ἐποχηθῇ ἐπάνω εἰς αὐτὴν ὁ λόγος· ὁμοίως ἂν ἐρωτήσῃ τις, διὰ τί γίνεται ὁ λύχνος; ἀποκρινόμεθα, διὰ νὰ βαλθῇ εἰς αὐτὸν τὸ φῶς καὶ νὰ λάμψῃ· ὠσαύτως καὶ ἐὰν εἰπῇ τινάς, διὰ τί ὁ αὐγερινὸς προλάμπῃ; ἀποκρινόμεθα, διὰ νὰ μηνύσῃ τὸν ἐρχομὸν τοῦ Ἡλίοου.
.              Τούτων οὕτω προεγνωσμένων, λέγει ὁ Ἱεράρχης Κοσμᾶς, ὅτι ὁ Βαπτιστὴς Ἰωάννης, ἡ φωνὴ τοῦ ἐνυποστάτου Λόγου τοῦ Πατρός, ὁ λύχνος τοῦ ἀϊδίου καὶ ἀκτίστου φωτός, καὶ ὁ αὐγερινός, ὁ πρόδρομος καὶ προμηνυτὴς τοῦ νοητοῦ Ἡλίου τῆς δικαιοσύνης Χριστοῦ φωνάζει εἰς ὅλους τοὺς λαοὺς ὅπου προσῆλθον εἰς αὐτόν, τό, Μετανοεῖτε, καὶ προκαθαρισθῆτε ἀπὸ τὰς ἁμαρτίας· ἐπειδή, ἰδοὺ εἶναι παρὼν ὁ Χριστός, καὶ λυτρώνει τὸν Κόσμον ἀπὸ τὴν φθορὰν τῆς ἀσεβείας καὶ ἁμαρτίας, καὶ ἐνδύει αὐτὸν ἀφθαρσίαν διὰ τοῦ ἁγίου Βαπτίσματος. Τὸ μὲν οὖν «μετανοεῖτε» εἶπεν ὁ Ἰωάννης, καθὸ φωνή· ταύτης γὰρ ἴδιον εἶναι τὸ βοᾶν· τὸ δὲ «προκαθαίρεσθε» εἶπε, καθὸ λύχνος· ἴδιον γὰρ εἶναι τοῦ λύχνου νὰ καθαρίζῃ ὀπωσοῦν τὸ σκότος καὶ νὰ εἰσάγῃ τὸν φωτισμόν· τὸ δὲ «ἰδοὺ πάρεστι Χριστὸς ἐκ φθορᾶς τὸν Κόσμον λυτρούμενος» τὸ εἶπε, καθὸ αὐγερινός· τοῦτο γὰρ τοῦ αὐγερινοῦ ἴδιον εἶναι· ὁ γὰρ αὐγερινὸς πρὸ τοῦ Ἡλίου ἀνατέλλων, φαίνεται τρόπον τινὰ νὰ λέγῃ εἰς τοὺς κοιμωμένους ἀνθρώπους· σηκωθῆτε, ὦ ἄνθρωποι, ἀπὸ τὸν ὕπνον, σηκωθῆτε καὶ ἐργάζεσθε τὰς τέχνας σας· διότι ἰδοὺ ὁ Ἥλιος εἶναι παρών, καὶ ἡ ἡμέρα ἐγγίζει, σηκώνουσα ὑμᾶς ἀπὸ τὴν ἀναισθησίαν τοῦ ὕπνου. Σημείωσαι, ὅτι ἐρανίσθη τὰ ἀνωτέρω ὁ Μελωδὸς ἀπὸ τὸν εἰς τὰ φῶτα λόγον Γρηγορίου τοῦ Θεολόγου λέγοντος· «Ἐγὼ χρείαν ἔχω ὑπό σοῦ βαπτισθῆναι, ὁ λύχνος τῷ Ἡλίῳ φησίν· ἡ φωνή, τῷ Λόγῳ· ὁ φίλος, τῷ Νυμφίῳ· ὁ προδραμὼν καὶ προδραμούμενος, τῷ φανέντι (ἐπὶ γῆς), καὶ φανησομένῳ (ἐν τῇ δευτέρᾳ παρουσίᾳ)».

 

 

,

Σχολιάστε

ΤΟ ΝΕΡΟ καὶ Η ΚΑΘΟΔΟΣ τοῦ ΧΡΙΣΤΟΥ στὸν ΙΟΡΔΑΝΗ

Ἡ Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ

ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ βιβλίο
τοῦ † Μητροπ. Ἀχελώου Εὐθυμίου
«ΧΡΙΣΤΟΣ ΤΑ ΠΑΝΤΑ»
(Ὀρθόδοξη Σωτηριολογία)
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 1996,
σελ. 106-107

Ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ.  Βιβλιογρ.»

α) σημασία το γρο στοιχείου:

.                Τὸ ὑγρὸ στοιχεῖο (τὸ νερὸ) κυριαρχεῖ στὴν γῆ γι’ αὐτὸ καὶ ὁ Πλανήτης μας λέγεται καὶ Ὑδρόγειος. Στὴν Ἁγία Γραφή, τὸ ὑγρὸ στοιχεῖο, ἡ θάλασσα καί, εἰδικότερα, τὸ βάθος της, «ἡ ἄβυσσος», θεωρεῖται ὡς χῶρος κατοικίας τῶν δαιμόνων (Λουκ. η´ 31). Ἡ «ἄβυσσος» εἶναι ἕνας χῶρος χωρὶς φῶς, σκοτεινός, χῶρος «σκιᾶς καὶ θανάτου» (πρβλ. Γεν. α´ 2). Γενικὰ τὸ ὑγρὸ στοιχεῖο καὶ ἡ ἄβυσσος θεωροῦνται ὡς ἕδρα τοῦ βασιλείου τῶν δαιμόνων. Αὐτὸ φαίνεται ἰδιαίτερα στὴν Π. Διαθήκη. Ἕνα παράδειγμα: τοὺς Ἰσραηλίτες χώριζε ἀπὸ τὴν Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας ἡ Ἐρυθρὰ θάλασσα. Ὁ Θεός, διὰ θαύματος «ἐπάταξε τὰ ὕδατα» καὶ «ἔθραυσε τὰς κεφαλὰς τῶν ἐκεῖσε ἐμφωλευόντων δρακόντων»! Ὁ λαὸς τοῦ Θεοῦ πέρασε στὴν Γῆ τῆς Ἐπαγγελίας, διασχίζοντας τὴν Ἐρυθρὰ θάλασσα καὶ κατανικώντας τὸ κράτος τοῦ ἐχθροῦ. Τὸν ἴδιο συμβολισμὸ ἔχει καὶ ἡ βύθιση τῆς στρατιᾶς καὶ τῶν ἁρμάτων τοῦ Φαραὼ στὴν Ἐρυθρὰ θάλασσα, μὲ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν ὑδάτων!

β) κάθοδος το Χριστο στν ορδάνη:

.          Ἡ Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ ἀποτελεῖ οὐσιαστικὸ σταθμὸ στὸ ἔργο τῆς σωτηρίας. Ἡ κάθοδος τοῦ Χριστοῦ στὸ ὑγρὸ στοιχεῖο μαζὶ μὲ τὴν κάθοδό του στὸν Ἅδη, φανερώνουν ὅτι ἕνας ἀπὸ τοὺς σκοποὺς τῆς ἐν Χριστῷ θείας Οἰκονομίας ἦταν καὶ ἡ ἐξουδετέρωση τοῦ διαβόλου καὶ ἡ διάλυση τοῦ κράτους τῆς ἐξουσίας του.
.          Εἰδικότερα, ἡ Βάπτιση τοῦ Χριστοῦ στὰ νερὰ τοῦ Ἰορδάνη εἶχε τὶς ἑξῆς σωτηριολογικὲς συνέπειες:

Πρῶτον, κατάφερε τὸ πρῶτο καὶ ἀποφασιστικὸ πλῆγμα κατὰ τοῦ βασιλείου τῶν δαιμόνων.

Δεύτερον, ἐγκαινίασε τὴν κάθαρση τῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τὰ ἁμαρτήματά τους.

Τρίτον, ἐφώτισε τοὺς ἀνθρώπους ποὺ βρίσκονταν ὑπὸ τὴν ἐξουσία τοῦ διαβόλου «ἐν χώρα καὶ σκιὰ θανάτου».

Τέταρτον, ἐγκαινίασε τὴν ἀνάπλαση τῆς ἀνθρώπινης φύσης.

, , , , , ,

Σχολιάστε

ΕΟΡΤΗ ΑΓ. ΣΕΡΑΦΕΙΜ τοῦ ΣΑΡΩΦ ΣΤΟ Ι. ΚΟΙΝΟΒΙΟ ὁσ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΠΕΝΤΑΛΟΦΟΥ ΠΑΙΟΝΙΑΣ ΚΙΛΚΙΣ

Ἑορτή ἁγίου Σεραφείμ τοῦ Σαρώφ
στό Ἱερό Κοινόβιο Ὁσίου Νικοδήμου
Πενταλόφου Παιονίας Κιλκίς

.           Μέ ἀφορμή τήν ἑορτή τοῦ ὁσίου Σεραφείμ τοῦ Σαρώφ τήν Τετάρτη 1η Ἰανουαρίου (παραμονή) ἐτελέσθη Μέγας Πανηγυρικός Ἑσπερινός καί τήν Πέμπτη 2 Ἰανουαρίου (ἀνήμερα) Ὄρθρος καί πανηγυρικό ἱερατικό συλλείτουργο πρός τιμήν τοῦ Ἁγίου. Πλῆθος πιστῶν ἀνῆλθε στό ὄρος Πάϊκο, γιά νά προσκυνήσει τήν θαυμαστή εἰκόνα τοῦ Ἁγίου καί τεμάχιο ἐκ τῶν ἱερῶν λειψάνων του, ἑνός Ἁγίου τοῦ ὁποίου ἡ καρδιά ἦταν γεμάτη φῶς καί Ἀνάσταση. Ὁ Ἅγιος μετέδιδε τήν Ἀνάσταση μέ τήν ζωή του, μέ τήν προσευχή του ἀλλά κυρίως μέ τό φεγγοβόλο πρόσωπό του, ἀνέφερε στό κήρυγμά του ὁ σεβαστός Καθηγούμενος τοῦ Ἱεροῦ Κοινοβίου Πανοσιολογιώτατος Ἀρχιμανδρίτης π. Χρυσόστομος, ὁ ὁποῖος ἀναφερόμενος στή σύγχρονη ἐκκλησιαστική κατάσταση, μεταξύ ἄλλων εἶπε:
.           «Δέν μπορῶ σήμερα νά εἶμαι χαρούμενος. Οἱ τόποι ἐκεῖνοι πού ἁγιάστηκαν ἀπό χιλιάδες Μάρτυρες, Νεομάρτυρες, Ὁμολογητές καί Ὁσίους, βρίσκονται ἀπομονωμένοι ἕνεκα κακῶν χειρισμῶν. Μέ δακρυσμένα τά μάτια σκύβω νά προσκυνήσω τό τεμάχιο ἀπό τά ἅγια λείψανα καί τήν θαυμαστή εἰκόνα τοῦ ὁσίου Σεραφείμ. Μαζί μέ τόν ὅσιο Σεραφείμ καί τόν Μέγα Βασίλειο ἄς ἱκετεύσουμε καί ἐμεῖς τόν Χριστόν κράζοντας: “Παῦσον τὰ σχίσματα τῶν Ἐκκλησιῶν· σβέσον τὰ φρυάγματα τῶν ἐθνῶν· τὰς τῶν αἱρέσεων ἐπαναστάσεις ταχέως κατάλυσον τῇ δυνάμει τοῦ ἁγίου σου Πνεύματος”.
.           » Ὁ ἅγιος Σεραφείμ θρηνεῖ μέ λυγμούς γιά τήν κατάντια μας, ἐξαιτίας τοῦ Σχίσματος πού ἔρχεται σάν ρομφαία νά σφάξει τήν Ὀρθόδοξη πίστη καί νά χωρίσει τόν λαό τοῦ Θεοῦ. Θρηνεῖ γιά ὅλους μας, πού βρεθήκαμε τόσο μικροί στήν πίστη στόν Χριστόν καί προδώσαμε τά ὀρθόδοξα ἀδέλφια μας. Παρακαλοῦμε τόν Ἅγιο νά εἰρηνεύσει τήν Ἐκκλησία, νά ξαναενώσει τούς ὀρθοδόξους Χριστιανούς, πού τόσο βάναυσα ἐπιβουλεύεται ὁ ἐχθρός. Ἕνας ἔκανε τό σχίσμα στόν οὐρανό καί αὐτός εἶναι ὁ Ἑωσφόρος. Ἕνας ἔκανε τό σχίσμα στή γῆ καί αὐτός εἶναι ὁ Πάπας. Ὅσοι τούς μιμοῦνται καί δέν ἐπανορθώνουν, θά κληρονομήσουν τήν μερίδα τοῦ Ἑωσφόρου. Ὅμως ὅσα σχίσματα καί νά κάνουν οἱ ἄνθρωποι, ἡ Ἐκκλησία μένει ἑνωμένη. Καί οἱ πιστοί στρέφουν τά μάτια τους στόν οὐρανό καί ἑνώνονται σύν πᾶσι τοῖς Ἁγίοις.
.           » Ὁ ἅγιος Σεραφείμ δίδαξε πώς σκοπός τῆς ζωῆς τοῦ ἀνθρώπου εἶναι ἡ ἀπόκτηση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἐάν δέν ἀποκτήσουμε τό Ἅγιον Πνεῦμα, δέν θά ἔχουμε φῶς καί θά σκοντάφτουμε στά σκοτάδια καί πολλές φορές οἱ πτώσεις μας θά εἶναι θανατηφόρες. Ἡ καρδιά του Ἁγίου ἦταν ἀνάπαυση τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἐπληρώθη σέ αὐτόν τό: «Ἐλθὲ καὶ σκήνωσον ἐν ἡμῖν…». Γι᾿ αὐτό χειμῶνα-καλοκαίρι, ἄνοιξη καί φθινόπωρο, ὅποιον συναντοῦσε, τόν χαιρετοῦσε μέ τό “Χριστός ἀνέστη, χαρά μου”. Εἴθε διά πρεσβειῶν τοῦ Ἁγίου, ἡ Χάρις τοῦ Θεοῦ νά ἔλθει καί νά σκηνώσει μέσα στήν καρδιά μας, ἡ χαρά τῆς Ἀναστάσεως νά πλημμυρίσει τήν ζωή μας καί νά συναντήσουμε τόν Χριστό μας, ὁ Ὁποῖος τόσο πολύ μᾶς ἀγαπᾶ. Ἀμήν.»

,

Σχολιάστε