ΟΣ. ΕΥΜΕΝΙΟΥ τοῦ Νέου (Σαριδάκη) ΑΚΟΛΟΥΘΙΕΣ [Χαρ. Μπούσιας]

ΕΥΜΕΝΙΟΣ ΝΕΟΣ ΟΣΙΟΣ ΚΡΗΣ
ΕΥΜΕΝΙΟΣ ΝΕΟΣ ΕΞ ΕΘΙΑΣ ΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΙ
ΕΥΜΕΝΙΟΣ ΣΑΡΙΔΑΚΗΣ ΠΑΡΑΚΛΗΣΙΣ

,

Σχολιάστε

ΕΧΕΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἔχει μέλλον τὸ βιβλίο;

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                  Πρὶν ἀπὸ πενήντα χρόνια ὑπῆρξε ἔντονος προβληματισμὸς γιὰ τὸ μέλλον τοῦβιβλίου. Ἐκείνη τὴ χρονιά, τὸ 1972, τὸ περιοδικὸ «Εὐθύνη» ἐξέδωσε ἀφιερωματικὸ τεῦχος μὲ τίτλο «Τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου». Σὲ αὐτὸ ὁ Ἄγγελος Τερζάκης γράφει ὅτι ὁ Ἕλληνας δὲν διαβάζει μὲ τὴ δικαιολογία ὅτι «δὲν ἔχει καιρὸ γιὰ διάβασμα, ἐνῶ ἔχει ἀμέτρητο καιρὸ γιὰ ἄλλες ἄσκοπες ἀπασχολήσεις»… Ἐπιγραμματικὰ ἔτσι περιγράφει τὴν κατάσταση: «Τὸ σχολεῖο κάνει ἀντιπαθητικὸ τὸ διάβασμα καὶ ἡ ἀστικὴ τάξη τὸ παρατάει σ’ ἐκεῖνα τὰ μέλη της πού, κατὰ βάθος, τὰ θεωρεῖ “βλαμμένα”…».
.                  Γιὰ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου ὁ Τερζάκης γράφει πὼς εἶναι ἀνήσυχος, βλέποντας νὰὀρθώνονται τὰ ὑποκατάστατά του, ποὺ τὰ ἀπαριθμεῖ: «Τηλεόραση, κινηματογράφος, ραδιοφωνικὲς σκηνὲς κι ἀναγνώσματα, ποιὸς ξέρει ποιὰ ἄλλα δισκία Τέχνης ποὺ θὰ ἐπινοήσει ἡ τεχνολογία – δηλαδὴ τὸ ἐπιχειρηματικὸ κεφάλαιο – γιὰ ν’ ἀποκοιμίζει τὸ πνεῦμα καὶ νὰ διεγείρει τὶς αἰσθήσεις». Καὶ σημειώνει: «Τὰ μηχανικὰ μέσα στομώνουν τὸ νοῦ, τὸ βιβλίο τὸν ἀκονίζει».
.                  Ὁ Τερζάκης χωρίς νὰ γνωρίζει γιὰ τὰ σημερινὰ ἐκπληκτικῆς ἐξέλιξης ἠλεκτρονικὰ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτύωσης ὑπογραμμίζει: «Τὰ ἐπερχόμενα καθεστῶτα τῶν τεχνοκρατικῶν δεσποτισμῶν πλάθουν  στοὺς λαοὺς τὸ ἰδανικό τοῦ ἐλάσσονος πνευματικοῦ κόπου καὶ ἔτσι ἐξοντώνουν τὸ βιβλίο χωρὶς νὰ χρειάζεται πιὰ νὰ τὸ καῖνε στὶς πλατεῖες… Τὸ ἐξαφανίζουν μὲ τὴν ἔντεχνη προβολὴ τῶν μέσων ποὺ προσφέρονται γιὰ πλύσεις ἐγκεφάλων. Ἕνα προπαγανδιστικὸ βιβλίο, ὅταν παραληφθεῖ, πετιέται μὲ περιφρόνηση. Μία ὅμως προπαγανδιστικὴ ἐκπομπὴ ἢ ταινία μαγνητίζει. Αὐτὸ τὰ λέει ὅλα».
.                  Ὁ Ἕλληνας λόγιος ἀρχίζει τὸν ἀπαισιόδοξο στοχασμό του μὲ τὴν διαπίστωσή του ὅτι «τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου εἶναι τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ πολιτισμοῦ μας στὸ σύνολό του» καὶ ἐπιλέγει γράφοντας πὼς μὲ τὴν ἀνάγνωση τῶν κατάλληλων βιβλίων «ὁ ἄνθρωπος θὰ ἐμποδίσει τὸν ἑαυτό του νὰ γίνει ἐθελόδουλος».
.                  Στὸ ἴδιο ἀφιέρωμα ὁ Γάλλος συγγραφέας καὶ Ἀκαδημαϊκὸς Μορὶς Ντριὸν κάνει σύγκριση μεταξὺ τῆς «πλανεύτρας τηλεόρασης» – τότε πλάνευε μόνο αὐτή…- καὶ τοῦ βιβλίου. Γράφει στὸ ἀφιέρωμα τῆς «Εὐθύνης»: «Κάθε ἀνάγνωση προϋποθέτει μία προγενέστερη ἐκλογή, μαρτυρεῖ μία συνεχῆ ἐφαρμογὴ τῆς προσοχῆς καὶ παρακινεῖ στὴν κριτική. Ἡ κινητὴ εἰκόναἐπιβάλλεται στὸ πνεῦμα. Μὲ τὸ τέλος τῆς διαβασμένης φράσης, ὁ ἄνθρωπος ἀφήνει ἐλεύθερη τὴφαντασία του… Μπροστὰ στὴν εἰκόνα ἡ διανοητική του ἐργασία περιορίζεται συχνὰ σὲ μία ταξινόμηση. Ἡ εἰκόνα σκοτώνει τὴ φαντασία… Τὸ ραδιόφωνο καὶ ἡ τηλεόραση μᾶς φέρνουν σὲ ἐπιφανειακὴ καὶ πρόσκαιρη ἐπικοινωνία μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ζοῦν τὴν ἴδια ἐποχὴ μὲ μᾶς στὴ γῆ. Τὸ βιβλίο μᾶς φέρνει σὲ ἐπικοινωνία βαθειὰ καὶ σταθερὴ μὲ τὶς καλύτερες σκέψεις, μὲ τοὺς καλύτερους ἀνθρώπους, ποὺ κατοίκησαν στὴ γῆ ἐδῶ καὶ τρεῖς χιλιάδες χρόνια».
.                  Αὐτὰ γράφονταν τὸ 1972… Τί μπορεῖ νὰ πεῖ κανεὶς σήμερα γιὰ τὸ μέλλον τοῦβιβλίου, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀσφυκτιᾶ μέσα στὴν ἠλεκτρονικὴ προπαγάνδα καὶ παραπληροφόρηση; Ἂς ἐλπίσουμε ὅτι μπρὸς στὸν γκρεμὸ ὁ ἄνθρωπος θὰ ἀποφασίσει νὰ μὴν καταστεῖ ἐθελόδουλος.-

, ,

Σχολιάστε

Η ΣΦΡΑΓΙΔΑ ΤΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ

Ἡ σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ

τοῦ Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

.              .               Ὁ Χριστός εἶναι ἡ βάση τῆς πίστεώς μας καί τό κέντρο τῆς ζωῆς μας. Διά τοῦ Χριστοῦ ἔχουμε κοινωνία μέ τόν Τριαδικό Θεό. Μέ τό Βάπτισμα γινόμαστε μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ καί μέ τήν θεία Κοινωνία κοινωνοῦμε τοῦ Σώματος καί τοῦ Αἵματος τοῦ Χριστοῦ. Ἡ ἕνωσή μας μέ τόν Χριστό γίνεται μέ τό Ἅγιον Πνεῦμα, καί διά τοῦ Χριστοῦ ἐρχόμαστε στόν Πατέρα.
.               Ὁ Υἱός καί Λόγος τοῦ Θεοῦ μέ τήν ἐνανθρώπησή Του προσέ­λαβε τήν ἀνθρώπινη φύση καί τήν θέωσε «ἅμα τῇ προσλήψει», καί μέ τήν Σταύρωση καί τήν Ἀνάστασή Του νίκησε τόν διάβολο, τήν ἁμαρτία καί τόν θάνατο καί προσφέρεται σέ μᾶς, ὥστε καί ἐμεῖς διά τοῦ Χριστοῦ νά νικήσουμε στήν ζωή μας τόν διάβολο, τήν ἁμαρτία καί τόν θάνατο.
.               Ὁ ἅγιος Ἰωάννης ὁ Θεολόγος γράφει: «Καί πᾶν πνεῦμα ὅ μή ὁμολογεῖ τόν Ἰησοῦν Χριστόν ἐν σαρκί ἐληλυθότα, ἐκ τοῦ Θεοῦ οὐκ ἔστι· καί τοῦτό ἐστι τό τοῦ ἀντιχρίστου ὅ ἀκηκόατε ὅτι ἔρχεται, καί νῦν ἐν τῷ κόσμῳ ἐστίν ἤδη. ῾Υμεῖς ἐκ τοῦ Θεοῦ ἐστε, τεκνία, καί νενικήκατε αὐτούς, ὅτι μείζων ἐστίν ὁ ἐν ὑμῖν ἤ ὁ ἐν τῷ κόσμῳ» (Α΄ Ἰω. δ΄, 3-4).
.               Ὁ Χριστός ἔχει δύναμη ἀσυγκρίτως ὑπέρτερη τοῦ ἀντιχρίστου, καί ὅσοι ἑνώνονται μέ τόν Χριστό νικοῦν τόν ἀντίχριστο καί κάθε ἄλλη δύναμη, ἀκόμη καί τόν θάνατο. Ἄλλωστε, τό βαθύτερο νόημα τῆς Ἱερᾶς Ἀποκαλύψεως τοῦ Ἰωάννου εἶναι ἡ νίκη καί ὁ θρίαμβος τοῦ Ἀρνίου (Χριστοῦ) ἔναντι τοῦ ἀντιχρίστου.
.               Ὁ Εὐαγγελιστής Ἰωάννης γράφει στήν Ἐπιστολή Του: «Ὁ ποιῶν τήν ἁμαρτίαν ἐκ τοῦ διαβόλου ἐστίν, ὅτι ἀπ᾿ ἀρχῆς ὁ διάβολος ἁμαρτάνει. εἰς τοῦτο ἐφανερώθη ὁ υἱός τοῦ Θεοῦ, ἵνα λύσῃ τά ἔργα τοῦ διαβόλου. Πᾶς ὁ γεγεννημένος ἐκ τοῦ Θεοῦ ἁμαρτίαν οὐ ποιεῖ, ὅτι σπέρμα αὐτοῦ ἐν αὐτῷ μένει· καί οὐ δύναται ἁμαρτάνειν, ὅτι ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγέννηται. ἐν τούτῳ φανερά ἐστι τά τέκνα τοῦ Θεοῦ καί τά τέκνα τοῦ διαβόλου» (Ἰω. γ΄, 8-9).
.               Ὁ Ἀπόστολος Παῦλος γράφει: «Ζῶ δέ οὐκέτι ἐγώ, ζῇ δέ ἐν ἐμοί Χριστός» (Γαλ. β΄, 20) καί γι’ αὐτό «πάντα ἰσχύω ἐν τῷ ἐνδυναμοῦντι με Χριστῷ» (Φιλ. δ΄, 13).
.               Αὐτό εἶναι τό θεμέλιο τῆς πίστεως καί τῆς ζωῆς μας. Ὅποιος πιστεύει ὅτι ὁ ἀντίχριστος ἔχει μεγαλύτερη δύναμη ἀπό τόν Χριστό, δέν ἔχει καταλάβει τήν δύναμη τῆς Ἐκκλησίας ὡς Σώματος τοῦ Χριστοῦ, οὔτε ἔχει αἰσθανθῆ τήν ἕνωσή Του μέ τόν Χριστό. Ὁ ἅγιος Πορφύριος ἔλεγε: «Πολλοί ἄνθρωποι, καί μάλιστα Χριστιανοί, δέν δέχονται καθόλου τήν ὕπαρξη τοῦ δαίμονα. Τό δαιμόνιο, ὅμως, δέν μπορεῖς νά τό ἀρνηθεῖς. Πιστεύω ὅτι ὑπάρχει διάβολος καί λέω μάλιστα ὅτι, ἄν βγάλουμε ἀπ’ τό Εὐαγγέλιο τήν πίστη στήν ὕπαρξη τοῦ διαβόλου, τί γίνεται; Πάει τό Εὐαγγέλιο… Δέν μποροῦμε νά ἀγνοήσουμε τήν ὕπαρξη τοῦ διαβόλου, τοῦ ὁποίου τά ἔργα ἦλθε νά καταργήσει ὁ Χριστός.
.               Ἐγώ ὅμως σᾶς λέω, ἀντί νά ἀσχολεῖσθε μέ τόν διάβολο καί τίς πονηρίες του, ἀντί νά ἀσχολεῖσθε μέ τά πάθη, νά στραφεῖτε στήν ἀγάπη τοῦ Χριστοῦ… Ὅταν ντυθοῦμε τήν πανοπλία τοῦ Θεοῦ, τά πάντα θά κατορθώσουμε· καί μάλιστα πολύ εὔκολα. Εἶναι εὔκολα ὅλα ὅταν μποῦμε στήν θεία Χάρι. Τότε εἴμαστε πιό ἐλεύθεροι, πιό δυνατοί. Μᾶς προστατεύει ἡ θεία Χάρις. Ἄν ἀγωνισθοῦμε, ἐρωτευθοῦμε τόν Χριστό, τότε ἀποκτοῦμε τήν θεία Χάρι. Ὁπλισμένοι μέ τήν θεία Χάρι, δέν διατρέχουμε κίνδυνο κι ὁ διάβολος μᾶς βλέπει καί φεύγει».

.               Ἑπομένως, πρέπει νά σφραγισθοῦμε μέ τήν δύναμη τοῦ ὀνό­μα­τος τοῦ Χριστοῦ. Σέ αὐτό ἀναφέρεται τό ἑπόμενο κείμενο:

* * *

Ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος  γιά τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ
Μητροπολίτου Ναυπάκτου καί Ἁγίου Βλασίου Ἱεροθέου

.               Γίνεται συχνά λόγος γιά τό σφράγισμα τοῦ Ἀντιχρίστου, ἀλλά δέν γίνεται σχεδόν καθόλου λόγος γιά τό σφράγισμα τοῦ Ἀρνίου τῆς Ἀποκαλύψεως.
.               Στήν Ἀποκάλυψη γράφεται: «Καὶ εἶδον, καί ἰδού τό ἀρνίον ἑστηκός ἐπί τό ὄρος Σιών, καί μετ᾿ αὐτοῦ ἑκατόν τεσσαράκοντα τέσσαρες χιλιάδες, ἔχουσαι τό ὄνομα αὐτοῦ καί τό ὄνομα τοῦ πατρός αὐτοῦ γεγραμμένον ἐπὶ τῶν μετώπων αὐτῶν» (Ἀπ. ιδ΄, 1).
.               Κατά τούς ἑρμηνευτές, Ἀνδρέα Καισαρείας καί Ἀρέθα Καισαρείας τό Ἀρνίον εἶναι ὁ Χριστός, τό ὄρος Σιών εἶναι ἡ Νέα Σιών «ἡ πόλις τοῦ Θεοῦ ζῶντος», δηλαδή ἡ Ἐκκλησία, οἱ ἑκατόν σαράντα τέσσερες χιλιάδες εἶναι ὁ τέλειος ἀριθμός, καί εἶναι οἱ Χριστιανοί τῆς Καινῆς Διαθήκης πού εἶναι παρθένοι «κατά τε τόν ἔσω, κατά τε τόν ἔξω ἄνθρωπο, εἶναι ἐσφραγισμένα τά μέτωπά τους «τῷ φωτί τοῦ θείου προσώπου», καί ἐπειδή εἶναι ἐσφραγισμένοι μέ τό ὄνομα τοῦ Ἀρνίου καί τοῦ Πατρός Του «τοῖς ὀλοθρευταῖς ἄγγελοι αἰδέσιμοι φαίνονται» καί «τοῖς ὀλεθρίοις δαίμοσι φοβεροί γίνονται».
.               Ἑπομένως, ἔχει μεγάλη σημασία νά σφραγισθοῦμε ἀπό τόν Χριστό, καί αὐτό συνδέεται μέ τό νά ἀνήκη κανείς στόν Χριστό, νά εἶναι γραμμένος στό βιβλίο τῆς ζωῆς. Ὅταν δέ θά ἐμφανισθῆ τό θηρίο πού θά ἀνεβαίνη ἀπό τήν θάλασσα «προσκυνήσουσιν αὐτόν πάντες οἱ κατοικοῦντες ἐπί τῆς γῆς, ὧν οὐ γέγραπται τό ὄνομα ἐν τῷ βιβλίῳ τῆς ζωῆς τοῦ ἀρνίου τοῦ ἐσφαγμένου ἀπό καταβολῆς κόσμου» (Ἀπ. ιγ΄, 8).
.               Στό παρόν ἄρϑρο ϑά ἐπιδιώξω νά ἀναλύσω τό τί εἶναι ἡ σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ κατά τήν διδασκαλία τοῦ ἁγίου Συμεών τοῦ Νέου Θεολόγου, διότι ὅποιος ἔχει τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ θά ἀνήκη σέ Αὐτόν καί δέν θά ἔχη ἐξουσία πάνω του ὁ ἀντίχριστος καί ὁ διάβολος.
.               Ὁ ἅγιος Συμεών εἶναι ἕνας θαυμαστός διδάσκαλος καί τό ὅτι ἡ Ἐκκλησία τοῦ ἔχει προσδώσει τήν ἐπωνυμία τοῦ Θεολόγου εἶναι γεγονός πού δείχνει τήν μεγάλη του ἀξία. Τό ὅτι ὁ ἅγιος Συμεών ἀναφέρεται στήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ καί ἀναλύει τί στήν πραγματικότητα εἶναι ἡ σφράγιση τοῦ Χριστοῦ καί ποιά εἶναι τά γνωρίσματα ὅτι ἔχουμε σφραγισθῆ, εἶναι ἐχέγγυο γνησιότητος.

1.Ἡ ἀποφυγή τοῦ φόβου τοῦ θανάτου καί τοῦ διαβόλου

.               Σέ μιά Κατήχησή του, ἀναφερόμενος μεταξύ τῶν ἄλλων στήν προ­σπάϑεια νά συναντήσουμε τόν Χριστό καί νά ἑνωθοῦμε μαζί Του, ὑπογραμμίζει καί τό πῶς μποροῦμε νά ξεφύγουμε τόν φόβο τοῦ θανάτου, ἀλλά καί πῶς μποροῦμε νά ἀντιμετωπίσουμε τήν ἐνέργεια καί τήν δύναμη τοῦ νοητοῦ λύκου, δηλαδή τοῦ διαβόλου. Αὐτό μπορεῖ νά γίνη μόνον ἄν σφραγισθοῦμε μέ τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ.
.               Ἐρωτᾶ ὁ ἅγιος: «Τί δειλοί ἐσμέν καί τήν ἐκ τοῦ σώματος δειλαινόμεϑα ἔξοδον; … Μή γάρ θάνατος ἐξουσιάζει τῶν ἐσφραγισμένων ψυχῶν τῇ χάριτι τοῦ Παναγίου Πνεύματος καί τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ;». Μέ ἄλλα λόγια ἐκεῖνος πού σφραγίζεται μέ τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος καί μέ τό Αἷμα τοῦ Χριστοῦ δέν φοβᾶται τόν θάνατο, δέν ἔχει καμμιά ἐξουσία ὁ θάνατος πάνω του, καί ἑπομένως αὐτός ὑπερβαίνει τόν θάνατο.
.               Ἀλλά ὅσοι εἶναι ἐσφραγισμένοι μέ τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ ξεφεύγουν ἀπό τήν ἐξουσία καί τήν κυριαρχία καί τοῦ διαβόλου. Ὁ νοητός λύκος δέν μπορεῖ νά ἔχη καμμία ἐξουσία ἐπάνω στούς ἐσφραγισμένους ἀπό τόν Χριστό. «Μή ἀντιβλέψαι τολμᾷ ὁ νοητός λύκος τῇ τοῦ ἀρχιποίμενος Χριστοῦ σφραγῖδι, ᾗ σφραγίζει τά ἴδια πρόβατα»; Ὁ Ποιμήν ὁ καλός σφραγίζει τά δικά του πρόβατα καί αὐτό σημαίνει ὅτι εἶναι ἀπρόσβλητα ἀπό τόν διάβολο, πού δέν ἔχει καμμία ἐξουσία ἐπάνω τους.

2.Ἡ ἀναζήτηση τῆς σφραγίσεως τοῦ Χριστοῦ

.               Ἀλλά τί εἶναι αὐτή ἡ σφράγιση ὑπό τοῦ Χριστοῦ; Τί ἐννοεῖ ὁ ἅγιος Συμεών μέ τόν ὅρο σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ; Γράφει: «Καταμάϑετε, ἀδελφοί, τῆς σφραγῖδος Χριστοῦ τό ἀληθές ἐκτύπωμα… Μία σφραγίς ἀληθῶς ἡ ἔλλαμψις ὑπάρχει τοῦ Πνεύματος, εἰ καί πολλαί τῶν ἐνεργειῶν αὐτῆς αἱ ἰδέαι καί πολλά τῶν ἀρετῶν αὐτῆς τά γνωρίσματα».
.               Αὐτό τό χωρίο εἶναι σημαντικότατο γιατί δείχνει ὅτι ἡ σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ δέν εἶναι τίποτε ἄλλο ἀπό τήν ἐνέργεια τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Μέ αὐτήν τήν ἐνέργεια ὁ Θεός σφραγίζει τούς δικούς Του καί σ᾽ αὐτούς, ἑπομένως, δέν ἔχει καμμία ἐξουσία ὁ διάβολος. Γι’ αὐτό ἡ σφράγιση τοῦ ἀνθρώπου ὑπό τοῦ Χριστοῦ στήν πραγματικότητα εἶναι ἡ ἔλευση τῆς θείας Χάριτος μέσα στήν καρδιά του, ὁπότε ὁ ἄνϑρωπος καθίσταται ναός τοῦ Παναγίου Πνεύματος.
.               Ἔχοντας αὐτά ὑπ᾽ ὄψη του ὁ ἅγιος Συμεών προτρέπει τούς μοναχούς καί τούς Χριστιανούς: «Ὅσοι τοίνυν ἀσφράγιστοι, δράμετε· ὅσοι ἀσημείωτοι, σπεύσατε τῷ σημείῳ σημειωϑῆναι τοῦ Πνεύματος». Δηλαδή, ὅσοι Χριστιανοί, Κληρικοί καί μοναχοί, γιατί σέ αὐτούς ὁμιλεῖ, δέν ἔχουν σφραγισθῆ ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα καί εἶναι «ἀσημείωτοι», ἀσφράγιστοι, θά πρέπει νά σπεύσουν νά σφραγισθοῦν ἀπό τό Ἅγιον Πνεῦμα.
.               Ὑπάρχουν ὅμως καί μερικά χαρακτηριστικά σημεῖα πού δείχνουν ποιός εἶναι ἀσφράγιστος. Ἀσφράγιστος εἶναι «ὁ δειλαινόμενος ϑάνατον». Καί ἀσημείωτος εἶναι «ὁ μή ἀκριβῶς τό εἶδος τῆς σφραγῖδος γινώσκων», αὐτός πού δέν γνωρίζει τό εἶδος τῆς σφραγίσεως.
.               Ἀλλά ἡ ἀναζήτηση τῆς σφραγίσεως ὑπό τοῦ Χριστοῦ εἶναι συγκεκριμένη. Αὐτό σημαίνει ὅτι ὑπάρχουν εἰδικοί τρόποι διά τῶν ὁποίων ὁ ἄνθρωπος σφραγίζεται καί γίνεται πρόβατο τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ.
.               Ὁ πρῶτος τρόπος εἶναι τό ἅγιον Βάπτισμα. Διά τοῦ Μυστηρίου τοῦ Βαπτίσματος ἐνδυόμαστε τόν Χριστό. Μέ τό ἅγιον Βάπτισμα καί τό ἅγιον Χρῖσμα γινόμαστε μέλη τοῦ Σώματος τοῦ Χριστοῦ, καί μέ τό ἅγιον Χρῖσμα λαμβάνουμε τό Ἅγιον Πνεῦμα, γι᾿ αὐτό ὁ Ἱερεύς λέγει: «Σφραγίς δωρεᾶς Πνεύματος Ἁγίου». Ἀλλά ἐπειδή μέ τίς πράξεις μας, πού διαπράξαμε ὕστερα ἀπό τό ἅγιο Βάπτισμα πού δεχθήκαμε σέ βρεφική ἡλικία, ἀρνηθήκαμε τόν Χριστό, γι᾿ αὐτό χρειάζεται μετάνοια. «Διά τοῦτο οὖν πάλιν ἑαυτούς διά τῆς σωτηρίου μετανοίας ἀνακαλεσώμεθα, πάντα ποϑοῦντες καί πράττοντες ὅσα Χριστῷ ὑπάρχει εὐάρεστα, ἵνα καί παρ᾽ αὐτοῦ σφραγισθέντες τοῦ λοιποῦ ἄφοβοι βιωσώμεθα».
.               Μέ τό ἅγιον Βάπτισμα, μαζί μέ τό βάπτισμα τῆς μετανοίας πού ἀκολουθεῖ, σφραγιζόμαστε ἀπό τόν Χριστό καί λαμβάνουμε τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος στήν καρδιά μας. Ἔτσι, λοιπόν, μυστήρια καί ἄσκηση εἶναι ἀπαραίτητα γιά νά ἀποδειχϑοῦμε γνήσιοι δοῦλοι τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ. Μέ αὐτόν τόν τρόπο θά λάβουμε τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ «καί ἄξιοι γενέσθαι ἀξιωθῶμεν τῆς γνώσεως τῶν μυστηρίων τοῦ Χριστοῦ». Ὅταν ὅμως μιλᾶ ὁ ἅγιος γιά τήν γνώση τῶν μυστηρίων τοῦ Χριστοῦ δέν ἐννοεῖ τήν γνώση διά τοῦ λόγου καί τῆς ἀκοῆς, «ἀλλά τῆς ἔργῳ καί πράξει θεωρουμένης».

3.Οἱ Μακαρισμοί τοῦ Χριστοῦ

.               Ποιά ὅμως εἶναι ἡ γνώση τῶν μυστηρίων τοῦ Χριστοῦ ἐν ἔργῳ καί πράξει, πού στήν πραγματικότητα εἶναι δεῖγμα ὅτι ἔχουμε σφραγισθῆ ἀπό τόν Χριστό καί ἔχουμε τήν Χάρη τοῦ Ἁγίου Πνεύματος; Ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος δέν εἶναι στοχαστής θεολόγος, ἀλλά ἐμπειρικός. Γνωρίζει ἐκ πείρας τήν κατάσταση αὐτή καί γι᾿ αὐτό τήν περιγράφει ἀσφαλῶς καί ἀπταίστως.
.               Ἡ ἔλλαμψη τοῦ Παναγίου Πνεύματος μέσα στήν καρδιά τοῦ Χριστιανοῦ φανερώνεται μέ τήν βίωση τῶν μακαρισμῶν τοῦ Χριστοῦ. Γι’ αὐτό στήν συνέχεια τῆς Κατηχήσεώς του ὁ ἅγιος Συμεών ἀναλύει τούς Μακαρισμούς τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά κυρίως περιγράφει τό πῶς ὁ ἄνθρωπος διά τῶν Μακαρισμῶν δέχεται τήν σφραγίδα τοῦ Παναγίου Πνεύματος.
.               Ὁ πρῶτος Μακαρισμός εἶναι ὁ Μακαρισμός τῆς πτωχείας: «Μακάριοι οἱ πτωχοί τῷ πνεύματι ὅτι αὐτῶν ἐστιν ἡ βασιλεία τῶν οὐρανῶν» (Ματθ. ε΄, 3). Οἱ ἅγιοι Πατέρες ὅταν ἑρμηνεύουν τήν πτωχεία τοῦ πνεύματος, ἐννοοῦν κυρίως τήν ταπείνωση καί τήν αἴσθηση τῆς ἁμαρτωλῆς καταστάσεώς μας. Ὅποιος γνωρίζει τήν κατάστασή του, ὅποιος διακρίνεται γιά τήν αὐτογνωσία, καί κυρίως γιά τήν αὐτομεμψία, δείχνει ὅτι ἐμπνέεται ἀπό τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ καί γι᾿ αὐτό μέσα του μπορεῖ νά πληροφορηθῆ τήν ὕπαρξη τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν. Ὁ ἄνθρωπος αὐτός «βεβαίαν ἐν αἰσθήσει ψυχῆς τήν κτῆσιν ἔχειν αὐτῆς».
.               Ἀπόδειξη τῆς ὑπάρξεως μέσα του τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν εἶναι ὅτι δέν ἐπιϑυμεῖ τῶν ὁρωμένων καί φθειρομένων, δηλαδή ὅλων τῶν πραγμάτων τοῦ κόσμου, τοῦ πλούτου, τῆς δόξης, τῆς τρυφῆς καί τῆς βιωτικῆς καί σωματικῆς ἀπολαύσεως. Καί ὄχι μόνον δέν ἐπιθυμεῖ αὐτά, ἀλλά «πρός ταῦτα ἀηδῶς διακεῖσϑαι κατά ψυχήν καί προαίρεσιν», ὅπως ἀκριβῶς ἀηδία αἰσθάνονται οἱ ἐν ἐξουσίᾳ καί βασιλικῇ τιμῇ ζῶντες «πρός τούς ἐπί σκηνῆς πορνικῆς διατρίβοντας». Πάντως, ἄν κάποιος ἑλκύεται ἀπό ἕνα ἀπό ὅσα προαναφέρθησαν, σημαίνει ὅτι «τήν βασιλείαν ἐκείνην τῶν οὐρανῶν οὔτε εἶδεν οὔτε ὠσφράνθη οὔτε ἐγεύσατο αὐτῆς τῆς θυμηδίας τε καί γλυκύτητος».
.               Ὁ δεύτερος Μακαρισμός εἶναι, «Μακάριοι οἱ πενθοῦντες ὅτι αὐτοί παρακληθήσονται» (Ματθ. ε΄, 4). Πένθος ἔχει ὁ ἄνθρωπος ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δέν ἔχει καμμία προσπάθεια γιά τά παρόντα τοῦ βίου, δηλαδή δέν ἐκδηλώνει καμμία ἐπιθυμία γιά νά ἀποκτήση τά ἐγκόσμια, καί μάλιστα ἐκεῖνος πού δέν ἔχει λογισμό συνδυαζόμενο μέ αὐτά. Δέν εἶναι δυνατόν ὁ ἄνϑρωπος νά ἐνδιαφέρεται γιά τήν ἀπόκτηση τῆς ἀνθρώπινης δόξης, τοῦ πλούτου καί τῆς ἡδονῆς καί νά ἔχη συγχρόνως πένθος στήν καρδιά του. Ὅποιος ἀγωνίζεται νά ζήση σύμφωνα μέ τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, αὐτός κατά φυσικό τρόπο ἀποκτᾶ τό πένϑος στήν καρδιά του.
.               Αὐτό σημαίνει ὅτι, ὅταν προσπαθῆ νά τηρήσῃ στό ἔπακρο τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ καί νά φθάση στήν καθαρότητα καί τήν ἄμωμο πολιτεία πού ὑπαγορεύουν οἱ ἐντολές τοῦ Χριστοῦ καί τότε ἐρευνήση τόν ἑαυτό του, θά τόν βρῆ ἐντελῶς ἀσθενῆ καί μή ἔχοντα δυνάμεις νά φθάση στό ὕψος τῶν ἐντολῶν, ἀλλά καί πολύ πτωχό καί ἀνάξιο γιά τήν ὑποδοχή τοῦ Θεοῦ. Βλέποντας αὐτά «πενθήσει πάντως πένθος τό ὄντως μακαριώτατον». Καρπός τοῦ πένϑους εἶναι ἡ παράκληση ἡ ὁποία «ἀρραβών ἐστι τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν».
.               Ἔτσι τό πένθος καί ἡ παράκληση εἶναι καρπός τῆς πτωχείας τοῦ πνεύματος πού εἶναι ἡ ταπεινοφροσύνη. Ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, «ὅπου ταπείνωσις ἀψευδής, ἐκεῖ καί ταπεινοφροσύνης βυθός· καί ὅπου ταπεινοφροσύνη, ἐκεῖ καί ἐλλάμψεις τοῦ Πνεύματος. Ὅπου δέ ἐλλάμψεις τοῦ Πνεύματος ἐκεῖ φωτοχυσία Θεοῦ καί Θεός ἐν σοφίᾳ καί γνώσει τῶν μυστηρίων αὐτοῦ. Ἔνθα δέ ταῦτα, ἐκεῖ βασιλεία οὐρανῶν καί βασιλείας ἐπίγνωσις καί οἱ ἀποκεκρυμμένοι θησαυροί τῆς γνώσεως τοῦ Θεοῦ, ἐν οἷς καί ἡ φανέρωσις, ἔστι τῆς πτωχείας τῆς πνευματικῆς. Ὅπου δέ πτωχείας πνευματικῆς αἴσθησις, ἐκεῖ καί τό χαρμόσυνον πένθος, ἐκεῖ καί τά ἀενάως ρέοντα δάκρυα, τά τήν φιλοῦσαν ταῦτα ψυχήν ἐκκαθαίροντα καί τελείως αὐτήν ἀπεργαζόμενα φωτεινοτάτην».
.               Ἔτσι, ἀπό τήν πνευματική πτωχεία ἔρχεται τό πένθος καί τά δάκρυα, τά ὁποῖα αὐξάνουν τήν ταπείνωση καί ὁ ἄνθρωπος ἀποκτᾶ ἐμπειρική γνώση τῆς παρακλήσεως καί τῆς Βασιλείας τῶν Οὐρανῶν.
.               Οἱ δυό πρῶτοι Μακαρισμοί εἶναι ἡ βάση τῆς πνευματικῆς ζωῆς, γιατί ἀπό ἐκεῖ προέρχονται ὅλες οἱ ἄλλες πνευματικές καταστάσεις, δηλαδή ἡ βίωση τῶν ἐλλάμψεων τῶν ἐνεργειῶν τῆς θείας Χάριτος. Ὁπότε ὅλοι οἱ ἑπόμενοι Μακαρισμοί τοῦ Χριστοῦ εἶναι συνέπεια καί συνέχεια τῶν δυό πρώτων Μακαρισμῶν.
.               Αὐτό σημαίνει ὅτι ἀπό τήν πνευματική πτωχεία καί τά δάκρυα, πού προχέονται ἀενάως, ἡ ψυχή ἀποσβενύει καί καθαρίζει τό θυμικό της μέρος, «πραεῖα καί ἀκίνητος ὅλη πρός ὀργήν γίνεται», ὁπότε βιώνει τόν Μακαρισμό, «Μακάριοι οἱ πραεῖς ὅτι αὐτοί κληρονομήσουσι τήν γῆν»· πεινᾶ καί διψᾶ γιά νά μάθη τά δικαιώματα τοῦ Θεοῦ στήν ζωή της, καί ἔτσι βιώνει τόν Μακαρισμό, «Μακάριοι οἱ πεινῶντες καί διψῶντες τήν δικαιοσύνην ὅτι αὐτοί χορτασθήσονται· γίνεται ἐλεήμων καί συμπαθής πρός ὅλους καί ἔτσι ἐφαρμόζει τόν Μακαρισμό, «Μακάριοι οἱ ἐλεήμονες ὅτι αὐτοί ἐλεηθήσονται»· καθαρίζει τήν καρδιά καί βλέπει τήν ἄκτιστη δόξα τοῦ Θεοῦ, κατά τόν Μακαρισμό «Μακάριοι οἱ καθαροί τῇ καρδίᾳ ὅτι αὐτοί τόν Θεόν ὄψονται».

.               Ἔπειτα, ὅσοι ζοῦν αὐτές τίς καταστάσεις γίνονται εἰρηνοποιοί, καί ὀνομάζονται υἱοί τοῦ Ὑψίστου, ὁπότε βιώνουν τόν Μακαρισμό, «Μακάριοι οἱ εἰρηνοποιοί ὅτι αὐτοί υἱοί Θεοῦ κληθήσονται», καί φυσικό ἐπακόλουϑο εἶναι ὁ διωγμός ἕνεκεν τοῦ Θεοῦ. Ἀφοῦ γνωρίζει τόν Θεό καί ἀγαπᾶ τόν Θεό, στήν συνέχεια ὑπομένει «πάντα πόνον καί πᾶσαν θλῖψιν δι᾽ αὐτόν», ὑπομένει τίς ὕβρεις, τίς λοιδορίες καί τίς στενοχωρίες, τούς διωγμούς καί ὅλα τά πονηρά ρήματα ἕνεκεν τοῦ ὀνόματος Αὐτοῦ, καί ἀκόμη μέ μεγάλη χαρά ὑπομένει ὅλες τίς ἀδικίες, διότι ἀξιώθηκε νά ἀτιμασθῆ ὑπέρ τῆς ἀγάπης αὐτοῦ. Καί μέ αὐτόν τόν τρόπο βιώνει καί τόν τελευταῖο Μακαρισμό πού εἶναι «Μακάριοί ἐστε, ὅταν ὀνειδίσωσιν ὑμᾶς καί διώξωσι καί εἴπωσι πᾶν πονηρόν ρῆμα καθ᾽ ὑμῶν ψευδόμενοι ἕνεκεν ἐμοῦ. χαίρετε καί ἀγαλλιᾶσθε ὅτι ὁ μισθός ὑμῶν πολύς ἐν τοῖς οὐρανοῖς».

4.Ἡ πορεία στήν πνευματική ζωή

.               Ὅπως εἴδαμε προηγουμένως, ἀλλά καί ὅπως ἀναλύει στήν συνέχεια τῆς Κατηχήσεώς του ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, ὑπάρχει μιά σειρά στήν πνευματική ζωή. Ἄλλωστε, ἡ πνευματική ζωή δέν εἶναι ἀφηρημένη καί στοχαστική κατάσταση, ἀλλά ἔχει συγκεκριμένους πνευματικούς σταθμούς. Καί ὅπως στήν ἀνθρώπινη γνώση ὑπάρχει μιά πρόοδος, ἀνάλογα μέ τά διάφορα στάδια, τό ἴδιο συμβαίνει καί στήν πνευματική ζωή.
.               Ἀρχή καί θεμέλιο τῆς πνευματικῆς ζωῆς εἶναι ἡ ταπείνωση, ἔπειτα εἶναι «τό πένθος καί ἡ τῶν δακρύων πηγή». Διά τῶν δακρύων καθαρίζεται ἡ ψυχή καί ἐκδιώκονται οἱ δαίμονες. Γι᾿ αὐτό ὁ ἅγιος Συμεών λέγει: «Ὦ δάκρυα, τά ἐκ θείας ἐλλάμμεως βλύζοντα καί αὐτόν τόν οὐρανόν διανοίγοντα καί προξενοῦντά μοι θείαν παράκλησιν».
.               Σέ ἄλλο λόγο του ὁ ἅγιος Συμεών λέγει ὅτι τά δάκρυα εἶναι σημεῖο ἀναγεννήσεως τοῦ ἀνθρώπου. Γιατί, ὅπως τό βρέφος ὅταν ἐξέρχεται ἀπό τήν κοιλία τῆς μητέρας του, τό πρῶτο πού κάνει εἶναι νά κλαίη καί μέ αὐτό δείχνει ὅτι εἶναι ζωντανό, ἔτσι καί ὁ Χριστιανός ὅταν κλαίη ἀπό τήν αἴσθηση τῆς πνευματικῆς του πτωχείας, πράγμα τό ὁποῖο σημαίνει ὅτι ἐμπνέεται ἀπό τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ, αὐτό εἶναι σημεῖο ἀναγεννήσεώς του καί ἀπόδειξη ὅτι ἀρχίζει νά εἰσέρχεται σέ νέο κόσμο, σέ νέα ζωή. Δέν εἰσέρχεται ἁπλῶς σέ νέα ζωή, ἀλλά ὁ ἴδιος ζῆ κατά Θεόν. Γιατί, πραγματικά, «ὅπου δακρύων πληθύς μετά γνώσεως ἀληθοῦς, ἐκεῖ καί θείου φωτός αὔγασις. Ὅπου δέ φωτός αὐγή, πάντων ἐκεῖ τῶν καλῶν χορηγία καί ἡ σφραγίς τοῦ Πνεύματος τοῦ Ἁγίου ἐμπεφυτευμένη ἐν τῇ καρδίᾳ, ἐξ οὗ καί πάντες οἱ καρποί τῆς ζωῆς».
.               Βλέπουμε ἐδῶ τήν μεγάλη ἀξία τῶν δακρύων πού εἶναι στενά συνδεδεμένα μέ τό κατά Θεόν πένϑος. Ἀλλά τά δάκρυα γιά νά εἶναι εὐλογημένα καί νά προξενοῦν ὠφέλεια στήν ψυχή τοῦ ἀνθρώπου πρέπει νά εἶναι «δάκρυα μετά γνώσεως ἀληθοῦς», ὅπως λέγει ὁ ἅγιος Συμεών. Αὐτό σημαίνει ὅτι ὑπάρχουν πολλά εἴδη δακρύων, ἤτοι δάκρυα συναισθηματικά, ἐγωϊστικά, διαβολικά κλπ. Μόνο τά δάκρυα τά ὁποῖα προέρχονται ἀπό τό ἀληϑινό πένθος εἶναι ἀληθινά, εὐλογημένα ἀπό τόν Θεό καί πρόξενα πολλῶν ἀγαθῶν, ὅπως περιγράφονται ἐδῶ ἀπό τόν ἅγιο Συμεών.
.               Ἀπό τά «μετά γνώσεως ἀληθοῦς» δάκρυα ἔρχονται ὅλοι οἱ καρποί τῆς ζωῆς, πού εἶναι οἱ ἑπόμενοι Μακαρισμοί τοῦ Χριστοῦ, δηλαδή ἡ πραότης, ἡ εἰρήνη, ἡ ἐλεημοσύνη, ἡ συμπάθεια, ἡ χρηστότης, ἡ ἀγαθωσύνη, ἡ πίστη, ἡ ἐγκράτεια, ἡ ἀγάπη πρός τούς ἐχθρούς καί ἡ προσευχή ὑπέρ αὐτῶν, τό νά χαιρόμαστε στούς πειρασμούς, τό νά καυχόμαστε στίς θλίψεις, τό νά θεωροῦμε τά πταίσματα τῶν ἄλλων ὡς δικά μας πταίσματα καί νά κλαῖμε ὑπέρ αὐτῶν, τό νά θέτουμε τήν ψυχή μας ὑπέρ τῶν ἀδελφῶν καί προθύμως νά δεχόμαστε τόν θάνατο ὑπέρ αὐτῶν.
.               Φαίνεται ἐδῶ καθαρά ὅτι ἀπό τήν ταπείνωση καί τό κατά Θεόν πένθος πού φανερώνεται διά τῶν δακρύων προέρχονται ὅλοι οἱ καρποί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος, ὅλα τά σημεῖα τῆς ἀναγεννηθείσης ζωῆς.

5.Ἡ ἐξέταση ἄν σφραγισθήκαμε

.               Ἀφοῦ ἀνέλυσε ὅλα αὐτά ὁ ἅγιος Συμεών ὁ Νέος Θεολόγος, στήν συνέχεια προτρέπει τούς ἀκροατές του νά ἐξετάσουν ἄν ἔχουν σφραγισϑῆ ὑπό τοῦ Παναγίου Πνεύματος. Γιατί ἡ βίωση τῶν Μακαρισμῶν στήν ζωή μας εἶναι ἀπόδειξη ὅτι ἔχουμε σφραγισϑῆ ἀπό τήν Χάρη τοῦ Θεοῦ. «Ἀκριβῶς ἑαυτούς ἐξετάσωμεν καί καταμάθωμεν τάς ψυχάς ἡμῶν, εἰ ἐν ἡμῖν ἐστιν αὕτη ἡ σφραγίς. Ἐπιγνωσώμεθα εἰ ἐν ἡμῖν ὁ Χριστός ἐστιν, ἐκ τῶν εἰρημένων σημείων». Ἡ παρουσία τοῦ Χριστοῦ στήν καρδιά μας, πού συνδέεται μέ τήν πνευματική σφράγιση, δέν εἶναι ἀφηρημένη καί συναισθηματική κατάσταση, ἀλλά εἶναι γεγονός πού γίνεται φανερό, ὅπως εἴδαμε προηγουμένως.
.               Γνωρίζουμε ὅτι ὑπάρχει ἡ σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ στήν καρδιά μας, ἐάν μέσα μας ζοῦμε τό πῦρ διά τῶν ἐντολῶν τοῦ Χριστοῦ καί ἐάν βλέπουμε τό Φῶς τοῦ Θεοῦ. Ἀντίθετα, ἐάν νομίζουμε ὅτι λάβαμε τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ, ἀλλά ἀφ᾽ ἑνός μέν δέν γνωρίζουμε τά σημεῖα πού ἀναφέραμε προηγουμένως, ἀφ᾽ ἑτέρου δέ μέσα μας ζῆ ὁ κόσμος τῶν παθῶν, τότε «ὄντως ἐλεεινοί καί πανάθλιοι καί αὐτῆς τῆς αἰωνίου ζωῆς καί τῆς τῶν οὐρανῶν βασιλείας ἀλλότριοι ἐσμέν, μηκέτι ἐν ἑαυτοῖς κτησάμενοι τόν Χριστόν, ἀλλά καί τόν κόσμον ζῶντα ἐν ἑαυτοῖς ἔχοντες ὡς ἐν αὐτῷ ζῶντες, καί φρονοῦντες τά γήϊνα». Καί ὄχι μόνον μέσα μας δέν κατοικεῖ ὁ Χριστός, ἀλλά διακατεχόμενοι ἀπό τά πάθη, ἔστω κι ἄν εἴμαστε βαπτισμένοι, εἴμαστε ἐχθροί τοῦ Θεοῦ. Ἐκεῖνος πού διακατέχεται ἀπό τίς ἀντίϑετες καταστάσεις πού καθορίζουν οἱ Μακαρισμοί τοῦ Χριστοῦ αὐτός «ἐχθρός ἐστιν ἄντικρυς τοῦ Θεοῦ· ἔχθρα γάρ ἐστιν εἰς Θεόν ἡ τοῦ κόσμου προσπάθεια».
.               Ἔτσι ἐκεῖνος πού ἀγαπᾶ τήν δόξα τῶν ἀνθρώπων, πού διακατέχεται ἀπό τό πάθος τοῦ πλούτου καί ἀσχολεῖται μέ τήν ἱκανοποίηση τῶν ἡδονῶν τῆς σαρκός, δέν εἶναι δυνατόν νά εἶναι ταπεινός, νά ἔχη πένθος, νά εἶναι συμπαϑής πρός τούς ἄλλους, νά εἶναι καϑαρός στήν καρδιά καί νά εἶναι εἰρηνοποιός. Μάλιστα γράφει ὁ ἅγιος Συμεών ὁ νέος Θεολόγος ὅτι, ὅποιος παραβαίνει τίς ἐντολές τοῦ Χριστοῦ καί πολεμᾶ τόν Θεό «οὗτος κἄν εἰρηνεύειν ἅπαντας πρός ἀλλήλους ποιῇ, ἐχθρός ἐστι τοῦ Θεοῦ, ἐπειδή οὐδέ αὐτούς, οὕς εἰρηνεύειν πρός ἀλλήλους ποιεῖ, ὡς ἀρέσκει τῷ Θεῷ ποιεῖ τοῦτο. Ἐχθρός γάρ αὐτός πρῶτος ὤν ἑαυτοῦ καί τοῦ Θεοῦ, ἐχθροί καθεστήκασιν αὐτοῦ καί οἱ διά τῶν τοιούτων εἰρηνεύοντες».
.               Αὐτός ὁ λόγος τοῦ ἁγίου Συμεών εἶναι ἐκφραστικότατος, γιατί δείχνει ὅτι καί αὐτή ἀκόμη ἡ συμφιλίωση μεταξύ τῶν ἀνϑρώπων ὅταν δέν γίνεται κατά Θεόν καί κατά τό θέλημα τοῦ Θεοῦ, εἶναι ἔχθρα πρός τόν Θεό.
.               Ἡ σφράγιση ὑπό τοῦ Χριστοῦ συνδέεται στενότατα μέ τόν φωτισμό τοῦ νοῦ. Ὁ ἄνθρωπος πού ἔχει φωτισμένο νοῦ ἔχει τήν σφραγίδα τοῦ Ἁγίου Πνεύματος μέσα του. Ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου πού βιώνει τούς Μακαρισμούς τοῦ Χριστοῦ «ὁρᾷ ξένα τινά θεάματα καί ὅλος φωτίζεται καί φωτοειδής γίνεται… αὐτός μέν γάρ ὁ νοῦς φῶς ἐστι καί βλέπει τά πάντα φῶς, καί τό φῶς ζῶν ἐστι καί ζωήν τῷ ὁρῶντι παρέχει».
.               Ἀπό αὐτά φαίνεται καθαρά τί εἶναι τό σφράγισμα τοῦ Χριστοῦ γιά τό ὁποῖο κάνει λόγο ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννου, καί ὅτι δέν σφραγίζει μόνον τό θηρίον «τό ἀναβαῖνον ἐκ τῆς γῆς», ἀλλά καί τό Ἀρνίον τῆς Ἀποκαλύψεως, ὁ Χριστός, καί ὅσοι σφραγίζονται ἀπό τόν Χριστό ζοῦν μαζί Του αἰωνίως.
.               Θά ἤθελα νά ἐπαναλάβω τήν προτροπή τοῦ ἁγίου Συμεών: «Ὅσοι τοίνυν ἀσφράγιστοι, δράμετε· ὅσοι ἀσημείωτοι, σπεύσατε τῷ σημείῳ σημειωθῆναι τοῦ Πνεύματος». Θά πρέπει νά σφραγισθοῦμε μέ τήν σφραγίδα τοῦ Χριστοῦ. Σ᾽ αὐτό τό γεγονός ἀποβλέπει ὅλη ἡ Χριστιανική ζωή. Καί ἐπειδή αὐτή ἡ σφράγιση τῆς καρδίας εἶναι στήν πραγματικότητα ὁ φωτισμός τοῦ νοῦ, γι᾿ αὐτό πρέπει νά ἀγωνιζόμαστε νά ἀποκτήσουμε φωτισμένο νοῦ. Ὁ δρόμος καί ὁ τρόπος τοῦ φωτισμοῦ τοῦ νοῦ καί τῆς σφραγίσεως ὑπό τῆς σφραγίδος τοῦ Χριστοῦ εἶναι ὁ δρόμος τῆς τηρήσεως τῶν Μακαρισμῶν τοῦ Χριστοῦ.
.               Ἑπομένως, ὅσοι σφραγίζονται ὑπό τοῦ Χριστοῦ, αὐτοί θά ἀποφύγουν τόν ἀντίχριστο, δέν θά φοβοῦνται τόν θάνατο, ὁ ἀντίχριστος δέν θά ἔχη καμμία ἐξουσία πάνω τους καί θά εἶναι ἐλεύθεροι Ἰησοῦ Χριστοῦ. Αὐτοί θά διακρίνουν τίς ἐνέργειες τοῦ ἀντιχρίστου ἀπό τίς ἐνέργειες τοῦ Χριστοῦ καί αὐτοί θά στέκονται μετά τοῦ Ἀρνίου τῆς Ἀποκαλύψεως, μετέχοντες τῆς δόξης τοῦ Θεοῦ.

ΠΗΓΗ: parembasis.gr

, , ,

Σχολιάστε

ΕIΣ ΜΝΗΜΟΣΥΝΟ ΧΡΗΣΤΟΥ ΣΑΡΤΖΕΤΑΚΗ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Εἰς μνημόσυνο Χρήστου Σαρτζετάκη

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.               Ὁ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀπελθὼν τοῦ κόσμου τούτου Χρῆστος Σαρτζετάκης ἦταν πρότυπο Ἕλληνα Δημοκράτη, ἀνθρώπου καὶ δικαστού, ποὺ διακρίθηκε καὶ ὡς πετυχημένος Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας. Ἀπὸ νέος στὴν ἡλικία ἕως τὸν θάνατό του ἦταν ἕνας ἄψογος δικαστής, μὲ ὅ, τι αὐτὸσημαίνει ὡς δεοντολογία. Οὐδέποτε κομματίσθηκε, ποὺ σημαίνει ὅτι οὐδέποτε ἐντάχθηκε ἢσυνεργάσθηκε, ἢ ζήτησε τὴν εὔνοια κάποιου Κόμματος. Οὐδέποτε ἐπίσης ἔδειξε ὅτι διέπεται ἀπὸκάποια ἰδεολογία, ποὺ ἐμμέσως νὰ τὸν παρέσυρε σὲ μὴ δίκαιες ἀποφάσεις, ἢ σὲ φρασεολογία ἀπάδουσα σὲ Ἕλληνα δικαστή. Ἀφιέρωσε τὸ ἀκέραιο ἦθος του καὶ τὶς ἱκανότητές του στὴν Ἑλλάδα, στὴ Δημοκρατία καὶ στὴν ἀπονομὴ τῆς Δικαιοσύνης.
.               Ὁ ἀείμνηστος πρώην Πρόεδρος τῆς Δημοκρατίας ὑποστήριξε μὲ ἀτράνταχταἐπιχειρήματα τὰ ἔναντι τοῦ Πατριαρχείου τῆς Κωνσταντινουπόλεως δίκαια τῆς ἐλευθέρας καὶαὐτοκεφάλου Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος, κάτι ποὺ δὲν ἔκαμαν Μητροπολίτες Της… Ὁρισμένοι ἀπὸαὐτούς, ἐμφορούμενοι ἀπὸ μίσος καὶ φθόνο πρὸς τὸν τότε Ἀρχιεπίσκοπο,  θέλησαν νὰ τὸν ταπεινώσουν καὶ ὑπέσκαψαν τὴν ἀνεξαρτησία καὶ τὴν ἀκεραιότητα τῆς Ἑλλαδικῆς Ἐκκλησίας…
.                Στὸ ἄρθρο – μελέτη του, ποὺ δημοσιεύθηκε στὸ περιοδικὸ «Ἐνδοχώρα» (τ. 88, Ὀκτ. 2003 – Μάρτ. 2004) καὶ μετὰ σὲ πολλὲς ἐφημερίδες,  ὁ Χρ. Σαρτζετάκης σημειώνει τὰ ἑξῆς σημαντικά: «Ἐλευθέρου ἀνδρὸς τὰ ἀληθῆ λέγειν, ἔστω μὲ πόνον ψυχῆς… Ἂς ὑπομνησθῆ: (λέγονται) ἀπὸἄνθρωπον μὲ ἀληθῆ εἰς τὴν Ὀρθοδοξίαν πίστιν, ὁ ὁποῖος, πρῶτος αὐτός, ὡς Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Δημοκρατίας, χωρὶς προηγούμενον, ἀλλὰ οὔτε καὶ συνέχειαν ἐπανειλημμένως ἐξῆρε δημοσίως τὴν συμβολὴν τῆς Ὀρθοδοξίας εἰς τὴν συντήρησιν τῆς ἐθνικῆς μας κοινότητος.  (Σημ. γρ. Ὁ ἀείμνηστος Κάρολος Παπούλιας καὶ ὁ κ. Προκόπης Παυλόπουλος ἐξῆραν ἐπίσης τὴν συμβολὴτῆς Ὀρθοδοξίας στὴ διατήρηση τῆς ταυτότητας τῶν Ἑλλήνων). Ἀλλὰ καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι πρῶτονἝλλην καὶ ὕστερα ὅ,τι δήποτε ἄλλο. Καὶ αὐτονοήτως προτάσσει τὰ συμφέροντα τῆς κατατρεγμένης ἐθνικῆς μας ταυτότητος ἔναντι πάντων. Καὶ φυσικά, ἔναντι εὐτελῶν ἐπιδιώξεων διοικητικῆς πρωταρχίας κενοδόξων ἐκκλησιαστικῶν ἡγετῶν, ἐφ᾽ ὅσον αὐταί, πολιτικὸν σκοπὸν ὑπηρετοῦσαι, καταφανῶς βλάπτουν τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸν Ἑλληνισμόν».
.               Στὸ ἐμπεριστατωμένο κείμενο τοῦ ἀείμνηστου Χρήστου Σαρτζετάκη ἀπάντησε προσκείμενος στὸ Φανάρι θεολόγος, στὸν ὁποῖο ἀνταπάντησε καλώντας τον νὰ ἀναλογισθεῖ μαζὶ μὲτοὺς ὁμόφρονές του, ὅτι ὁ πολιτικὸς χαρακτήρας τῶν Πατριαρχικῶν θέσεων περὶ τῆς κολοβομένης ἐδαφικὰ καὶ μὲ δυσβάσταχτα ἐκκλησιαστικὰ δεσμὰ Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος «φανεροῦται καὶ ἐκ τοῦ γεγονότος ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῶν ὅσων ἐκ τῶν λαϊκῶν ἔσπευσαν πρὸς ὑποστήριξίν των εἶναι ἄνθρωποι οὐδέποτε ἐκκλησιαζόμενοι, ξένοι πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν καὶ τὴν Ὀρθοδοξίαν, κυρίως λόγῳ τῆς δεδηλωμένης μαρξιστικῆς των ἰδεολογίας, ἐντόνως δὲ ὑπὸ τὸ πρίσμα αὐτῆς πολιτικολογοῦντες. Καὶ φυσικὰ δὲν τοὺς ἔπιασε κανένας καημός, διὰ νὰ ἀσχοληθοῦν τώρα μὲ τὴν ἐνσκήψασανἐκκλησιαστικὴν διαμάχην, ἐκτὸς μόνον ὑπηρετουμένων πολιτικῶν σκοπιμοτήτων» («Ἀπογευματινή τῆς Κυριακῆς», 16 Νοεμβρίου 2003).
.               Σημειώνεται ὅτι εἰς οὐδεμία ἄλλη Αὐτοκέφαλη Ἐκκλησία ἔχουν ἐπιβληθεῖ τόσο ταπεινωτικοὶ ὅροι ὅσο στὴν Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος, τὶς θέσεις Τῆς ὁποίας ὑποστήριξαν ἐπίσης οἱΚωνσταντῖνος Μητσοτάκης, Μιλτιάδης Ἔβερτ καὶ Ἰωάννης Βαρβιτσιώτης.-

Σχολιάστε

ΤΑ ΤΡΙΑ «ΑΛΛΑ» ΤΟΥ ΘΕΟΥ ΕΛΕΟΥΣ (Μητροπολ. Μάνης Χρυσόστομος Γ´)

Τά τρία «ἀλλά» τοῦ θείου ἐλέους

Τοῦ Μητροπολίτου Μάνης Χρυσοστόμου Γ´

.                    Εἴμεθα ἁμαρτωλοί. Ἰσχύει ἀπόλυτα τό τροπάριο τῆς Ζ´ Ὠδῆς τοῦ Μεγάλου Κανόνος «ἡμάρτομεν, ἠνομήσαμεν, ἠδικήσαμεν ἐνώπιόν σου οὐδέ συνετηρήσαμεν, οὐδέ ἐποιήσαμεν καθώς ἐνετείλω ἡμῖν». Εἶναι γεγονός ὅτι καθημερινῶς ἁμαρτάνουμε μέ τίς σκέψεις καί τίς πράξεις μας. Αἰχμαλωτιζόμεθα εὔκολα στά δίκτυα τοῦ χαιρεκάκου, τοῦ πονηροῦ. Ὅλοι γινόμεθα παραβάτες τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεοῦ. Ὁ ἕνας σέ τοῦτο τό ἁμάρτημα καί ὁ ἄλλος στό ἄλλο. Ὁ ἕνας σέ περισσότερα, ὁ ἄλλος σέ λιγότερα. Αὐτός σέ ἐλαφρότερα ἁμαρτήματα καί ἐκεῖνος σέ βαρύτερα. Ὁ ἕνας ἐξ ἀγνοίας, ὁ ἄλλος ἐκ συναρπαγῆς, ὁ τρίτος ἀπό κακή συνήθεια.

*

.                      Ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, ἐν προκειμένῳ, εἶναι σαφής. «Τίς καυχήσεται ἁγνήν ἔχειν τήν καρδίαν; Ἤ τίς παρρησιάσεται καθαρός εἶναι ἀπό ἁμαρτιῶν;» (Παροιμ. κ´, 9). Ἄμεμπτος καί δίκαιος ἦταν ὁ πολύαθλος Ἰώβ. Καί ὅμως, ὁ ἴδιος θέτει τό ἐρώτημα: «Τίς καθαρός ἔσται ἀπό ρύπον; Ἀλλ´ οὐδείς, ἐάν καί μία ἡμέρα ὁ βίος αὐτοῦ ἐπί τῆς γῆς» (Ἰωβ, ιδ´, 4). Αὐτή εἶναι ἡ πραγματικότητα. Πολλάκις γινόμαστε μέ τήν ἀφροσύνη τῶν ἁμαρτιῶν μας καί πάλιν σταυρωτές τοῦ Κυρίου. Καί ζοῦμε μέσα στή φοβερή πλάνη καί αὐταπάτη γιά τήν ἔννοια τῆς ἁμαρτίας, γιά τήν ἀνοχή τῶν παρεκτροπῶν μας. Ἰσχύει, ὡστόσο, ὁ λόγος τοῦ εὐαγγελιστοῦ: «Ἐάν εἴπωμεν, ὅτι ἁμαρτίαν οὐκ ἔχομεν, ἑαυτούς πλανῶμεν καί ἡ ἀλήθεια οὐκ ἔστιν ἐν ἡμῖν» (Α´ Ἰω. α´, 8).
.                      Κλαύσαμε ὅμως γιά τό πλῆθος τῶν ἁμαρτιῶν μας; Προβληματιστήκαμε μαζί μέ τόν ὑμνωδό ὅταν λέγει: «Ἐσταυρώθης δι´ ἐμέ, ἵνα ἐμοί πηγάσῃς τήν ἄφεσιν ̇ ἐκεντήθης τήν πλευράν, ἵνα κρουνούς ζωῆς ἀναβλύσῃς μοι». Πῶς παρουσιαζόμαστε ἐνώπιον τοῦ Κυρίου; Πῶς διακηρύττουμε ὅτι εἴμαστε χριστιανοί; Καί ἄν μάλιστα εἴμεθα κληρικοί, πῶς τολμᾶμε καί ἱστάμεθα ἐνώπιον τῆς Ἁγίας Τραπέζης καί τελοῦμε τά ἱερά καί ἄχραντα θεία Μυστήρια καί δή τό κορυφαῖο, τήν Θεία Λειτουργία;

*

.                      Ὡστόσο, ἡ σοφία καί ἡ ἀγάπη τοῦ Θεοῦ μᾶς προσφέρει στίς προσευχές μας πολλές φορές ἕνα σύνδεσμο τῆς γραμματικῆς. Τήν λέξη «ἀλλά». Εἶναι ἡ λέξη πού μᾶς συνδέει μέ τό ἔλεος τοῦ Θεοῦ. Εἶναι τό «ἀλλά» αὐτό, ἡ δυναμική τῆς συγχώρησης μας ἀπό τό Θεό. Νοιώθουμε ἐνίοτε ὡς ἀπολωλότα πρόβατα, ὡς ὁ Δαυίδ ἔλεγε «ἐπλανήθην ὡς πρόβατον ἀπολωλός». Ὅμως αὐτό τό «ἀλλά», μᾶς ἐπαναφέρει στήν ἁγία μάνδρα. Εἶναι ἀρχή τῆς φωνῆς μετανοίας, ἐκζήτησης τοῦ θείου ἐλέους, ἡ ἀρχή χάριτος τοῦ Θεοῦ. Ποιός ἁμαρτωλός ἀλήθεια δέν θέλει αὐτό τό «ἀλλά» καί μάλιστα ὅταν ἀναλογίζεται ὅτι ὁ Χριστός εἶναι ὁ καλός Ποιμήν; Ποιός κληρικός δέν θά προφέρει μέ ἱερό δέος καί κατάνυξη αὐτό τό «ἀλλά»;

*

.                      Ἄς δώσουμε τρία παραδείγματα τοῦ εὐεργετικοῦ καί σωτήριου αὐτοῦ συνδέσμου, τοῦ «ἀλλά», μέσα ἀπό τήν λατρεία τῆς Ἐκκλησίας μας.
.                      Τό πρῶτο «ἀλλά», βρίσκεται στό μοναδικό καί ὑπέροχο Ἰδιόμελο τοῦ βιβλίου τοῦ Τριωδίου, ὅταν λέγει ὁ ἱερός ὑμνογράφος: «Τῆς μετανοίας ἄνοιξόν μοι πύλας Ζωοδότα ̇ ὀρθρίζει γάρ τό πνεῦμα μου, πρός ναόν τόν ἅγιόν σου, ναόν φέρον τοῦ σώματος, ὅλον ἐσπιλωμένον, ἀλλ´ ὡς οἰκτίρμων κάθαρον, εὐσπλάχνῳ σου ἐλέει». Τό τροπάριο αὐτό εἶναι μία δέηση. Ἐξομολογούμεθα δηλαδή στόν Ζωοδότη Κύριο, ὅτι ὁλάκερο τό σῶμα μας εἶναι «ἐσπιλωμένον», εἶναι ἡ ὕπαρξή μας γεμάτη ἀπό ἁμαρτίες. Καί ἐνῶ θρηνοῦμε γι´ αὐτό, ἱκετεύουμε ὡς ἁμαρτωλοί, τόν οἰκτίρμονα καί πολυέλεο Κύριο νά μᾶς καθαρίσει καί συγχωρήσει ἀπό τίς ἁμαρτίες μας. Ναί, λέγουμε, εἴμεθα «ἐσπιλωμένοι», ἀλλά ὁ οἰκτίρμων Κύριος θέλουμε νά μᾶς λευκάνει καί πάλιν. Τό «ἀλλά» ἐδῶ, εἶναι ὁ σύνδεσμος πού ἔρχεται καί μᾶς ἑνώνει μέ τήν ἀγάπη καί εὐσπλαγχνία τοῦ Θεοῦ. Πολύ δυνατή καί χαρακτηριστική ἡ ὅλη φράση: «Ἀλλ´ ὡς οἰκτίρμων κάθαρον, εὐσπλάχνῳ σου ἐλέει».

*

.                      Ἕνα ἄλλο ἱκετευτικό «ἀλλά» βρίσκεται στήν ὡραιοτάτη Εὐχή τοῦ θεοφόρου πατρός τῆς Ἐκκλησίας, τοῦ Μεγάλου Βασιλείου, ἡ ὁποία ἀναγιγνώσκεται στήν Ἐνάτη Ὥρα καί στό Ἀπόδειπνο. Λέγει ἡ Εὐχή: «Δέσποτα Κύριε Ἰησοῦ Χριστέ, ὁ Θεὸς ἡμῶν, ὁ μακροθυμήσας ἐπὶ τοῖς ἡμῶν πλημμελήμασι, καὶ ἄχρι τῆς παρούσης ὥρας ἀγαγὼν ἡμᾶς, ἐν ᾖ ἐπὶ τοῦ ζωοποιοῦ ξύλου κρεμάμενος, τῷ εὐγνώμονι λῃστῇ τὴν εἰς τὸν Παράδεισον ὡδοποίησας εἴσοδον, καὶ θανάτῳ τὸν θάνατον ὤλεσας, ἱλάσθητι ἡμῖν τοῖς ταπεινοῖς, καὶ ἁμαρτωλοῖς καὶ ἀναξίοις δούλοις σου. Ἡμάρτομεν γὰρ καὶ ἠνομήσαμεν, καὶ οὐκ ἐσμὲν ἄξιοι ἄραι τὰ ὄμματα ἡμῶν, καὶ βλέψαι εἰς τὸ ὕψος τοῦ οὐρανοῦ, διότι κατελίπομεν τὴν ὁδόν τῆς δικαιοσύνης σου καὶ ἐπορεύθημεν ἐν τοῖς θελήμασι τῶν καρδιῶν ἡμῶν». Καί στό μέσον τῆς εὐχῆς ἔχει τό σπουδαῖο «ἀλλά». Ἤτοι: «Ἀλλ´ ἱκετεύομεν τήν σήν ἀνείκαστον ἀγαθότητα. Φεῖσαι ἡμῶν, Κύριε, κατά τό πλῆθος τοῦ ἐλέους σου καί σῶσον ἡμᾶς διά τό ὄνομά σου τό ἅγιον…». Ἀφοῦ ἀναφέρει τήν ἀναξιότητα τοῦ ἀνθρώπου στή συνέχεια παραθέτει τό «ἀλλά» μέ τήν ἱκεσία στό ἄπειρο θεῖο ἔλεος.

*

.                      Καί γιά τόν λειτουργό, ἐπίσης, τῆς θείας Μυσταγωγίας, τόν  ἱερουργοῦντα, ἔχει ἡ κορυφαία εὐχή τοῦ Χερουβικοῦ Ὕμνου, αὐτό τό «ἀλλά», πού πραγματικά τόν λυτρώνει καί τόν «ἀνακουφίζει». Τοῦ δίνει τήν δύναμη, νά συνεχίσει τήν θεία Μυσταγωγία. Ἀρχίζει ὁ Ἱ. Χρυσόστομος τήν λειτουργική αὐτή εὐχή μέ τά συγκλονιστικά λόγια: «Οὐδεὶς ἄξιος τῶν συνδεδεμένων ταῖς σαρκικαῖς ἐπιθυμίαις καὶ ἡδοναῖς  προσέρχεσθαι ἢ προσεγγίζειν ἢ λειτουργεῖν σοι, Βασιλεῦ τῆς δόξης. Τὸ γὰρ διακονεῖν σοι μέγα καὶ φοβερὸν καὶ αὐταῖς ταῖς ἐπουρανίαις δυνάμεσιν». Καί ἀκολουθεῖ τό «ἀλλά» μέ μία ἀνεπανάληπτη δύναμη ἐκφορᾶς καί ἀναζήτησης τῆς ἀνέκφραστης καί ἀμέτρητης φιλανθρωπίας τοῦ Θεοῦ. Συνεχίζει τό ἱερό κείμενο: «Ἀλλ ̓ ὅμως, διὰ τὴν ἄφατον καὶ ἀμέτρητόν σου φιλανθρωπίαν, ἀτρέπτως καὶ ἀναλλοιώτως γέγονας ἄνθρωπος καὶ ἀρχιερεὺς ἡμῶν ἐχρημάτισας καὶ τῆς λειτουργικῆς ταύτης καὶ ἀναιμάκτου θυσίας τὴν ἱερουργίαν παρέδωκας ἡμῖν, ὡς Δεσπότης τῶν ἁπάντων».
.                      Ὁ λειτουργός, ἐδῶ, πραγματικά, παρά τήν ἀνθρώπινη ἀναξιότητά του, καταξιώνεται ἀπό τόν Κύριο νά διακονεῖ τό ἱερό Μυστήριο τῆς Θ. Εὐχαριστίας. Ὁποία δωρεά, χάρις καί εὐλογία!

*

.                      Ἔτσι τό «ἀλλά» εἶναι ἕνα προνόμιο. Εἶναι μία ὡραία, ἱερή στιγμή παρακλήσεως πρός τόν Κύριον νά μᾶς συγχωρήσει, νά μᾶς δεχθεῖ, νά μᾶς εὐλογήσει. Μ´ αὐτό τό «ἀλλά» ἁπλώνεται μία οὐράνια γαλήνη στή προσευχόμενη ψυχή, ἔρχεται μία πνευματική ἀνάσα καί εἰλικρινά, μᾶς περιβάλλει εὐλογία πού μᾶς ἐνδυναμώνει νά προχωρήσουμε στή προσευχή, στή τέλεση τοῦ ἱεροῦ Μυστηρίου, στήν εὐλάβεια, στήν πνευματική οἰκοδομή μας. Αὐτό τό «ἀλλά» τό νοιώθουμε τότε, ὡς μία τιμητική καταξίωση παρά τήν ἁμαρτωλότητά μας. Ἔτσι, παραμερίζεται ἡ ὑποτονικότητα, ἡ δυσαρέσκεια, ἡ ραθυμία καί ἡ κακή διάθεση καί ἐγκαθιδρύεται μεγαλύτερη ἀγάπη πρός τόν Κύριον, οὐσιαστικό πνεῦμα θυσίας καί ἦθος εὐγνωμοσύνης καί πολλῆς εὐχαριστίας. Μέ τό «ἀλλά» θερμαίνεται τό εἶναι μας μέ τήν θεία ἀγάπη, παραδίδεται ὁ ἑαυτός μας στό θεῖο ἔλεος, ὑψώνεται ἡ καρδία μας πρός τόν Οὐρανό, τό πικρό γίνεται γλυκύ, τό σκότος φεύγει καί τό Φῶς τῆς θείας Παρουσίας ἔρχεται καί μᾶς γαληνεύει καί ἠρεμεῖ καί ἁγιάζει. Αὐτό τό «ἀλλά» εἶναι ἡ θεία συγκατάβαση καί ἡ ἄπειρη ἀγάπη τοῦ Θεοῦ γιά τό πλάσμα Του. Εἶναι, τελικά, ἡ ἐλπίδα, ἡ δύναμη καί ἡ χαρά.  

*

.                       Ὑπάρχει, λοιπόν, ὁ σύνδεσμος αὐτός, ἡ λέξη αὐτή, τό «ἀλλά». Ἔτσι, μήν ἀπελπιζόμεθα. Μήν ἀνεβαίνει στή ψυχή μας ἡ ἀπελπισία καί ἡ ἀπογοήτευση. Ὁ Θεός δέν προσέχει οὔτε τό πλῆθος, οὔτε τό βάρος τῶν ἁμαρτιῶν. Προσέχει τήν μετάνοια. Ὅταν ὑπάρχει μετάνοια, τότε ὅλα τά συγχωρεῖ ὁ Μακρόθυμος καί Πολυέλεος. Ἄν ἔστω ἀκόμη ἀμφιβάλλουμε, ἄς ἀκούσουμε τόν Ἱερό Χρυσόστομο πού λέγει: «Ἀσεβής εἶσαι; Ἐννόησον τούς μάγους. Ἅρπαξ εἶσαι; Ἐννόησον τόν τελώνην. Ἀκάθαρτος εἶσαι; Ἐννόησον τήν πόρνην. Ἀνδροφόνος εἶσαι; Ἐννόησον τόν ληστήν. Παράνομος εἶσαι; Ἐννόησον τόν βλάσφημον Παῦλον καί μετά ταῦτα Ἀπόστολον ̇ πρότερον διώκτην καί μετά ταῦτα Εὐαγγελιστήν… Ἥμαρτες; Μετανόησον. Μυριάκις ἥμαρτες; Μυριάκις μετανόησον».
Ὀφείλουμε, βέβαια, νά καταλάβουμε ὅτι εἴμεθα φταίχτες ἀπέναντι τοῦ Θεοῦ, ὅτι ἔχουμε ἀνάγκη πνευματικῆς θεραπείας καί ἡ συναίσθηση ὅτι εἴμεθα ἁμαρτωλοί πρέπει νά μᾶς διακατέχει στόν μάταιο τοῦτο κόσμο. Ἔτσι, χρειαζόμεθα μία εἰλικρινή αὐτοκριτική γιατί πολλές φορές ὑψώνουμε τόν ἑαυτό μας, νομίζοντας, ὅτι κάτι εἴμαστε. Δέν μᾶς μένει, συνεπῶς, τίποτα ἄλλο, παρά ἡ αὐτογνωσία, ἡ ὁδός τῆς ταπείνωσης, τῆς περισυλλογῆς, τῆς βαθύτερης γνωριμίας τοῦ ἑαυτοῦ μας.

*

Γι´ αὐτό ζητᾶμε στίς εὐχές καί προσευχές μας μέ τό «ἀλλά» τήν εὐμένεια, τήν συγκατάβαση καί τήν συγχώρηση. Μόνον ὅταν ἔλθουν οἱ «οἰκτιρμοί Κυρίου» τότε ζοῦμε μέ αὐθεντική πνευματική ζωή ἐν Κυρίῳ. Τό «ἀλλά», λοιπόν, εἶναι ἡ παράκλησή μας, ἡ δέησή μας νά ἔλθει ἡ θεία χάρη καί ἡ θεία εὐλογία.

 

, , , ,

Σχολιάστε

ΣTΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

ΣΤΟΝ ΑΠΟΗΧΟ ΤΗΣ ΕΘΝΙΚΗΣ ΕΠΕΤΕΙΟΥ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                      Στὸν ἀπόηχο τῆς 201ης ἐπετείου ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 μπορεῖ κανεὶς νὰ παρατηρήσει, μεταξὺ ἄλλων, δύο γεγονότα, ἕνα θετικὸ καὶ ἕνα ἀρνητικό. Τὸ θετικὸ εἶναι ἡ ἀθρόα προσέλευση τῶν Ἑλλήνων στὶς παρελάσεις καὶ ἡ θέλησή τους νὰ παραμείνουν πιστοὶ στὶςἐθνικές τους παραδόσεις καὶ στὴν ἰδιοπροσωπία τους. Αὐτὸ φάνηκε καὶ σὲ πρόσφατη δημοσκόπηση. Τὸ ἀρνητικὸ εἶναι ἡ ἐμμονὴ κάποιων σὲ ἀνακρίβειες γιὰ τὴν Ἱστορία μας, ποὺ βάζουν τὴν ἰδεολογία τους μπροστὰ ἀπὸ τὴν εὐγνωμοσύνη πρὸς ὅσους διατήρησαν τὴν ταυτότητά μας καὶ μᾶς ἐλευθέρωσαν.
.                      Φαντάζομαι τὴν πίκρα ποὺ θὰ ἐξέφραζαν, ἂν ζοῦσαν, οἱ πρωταγωνιστὲς τῆς ἐλευθερίας μας. Ἀνάλογη θὰ ἦταν ἡ πίκρα τους μὲ ἐκείνη τῶν γονιῶν ποὺ βλέπουν παιδιά τους νὰ τοὺς ἀπαρνοῦνται, νὰ τοὺς ὑβρίζουν, νὰ τοὺς συκοφαντοῦν. Ἀνάλογη μὲ ἐκείνων, ποὺ μὲ πολλοὺς κόπους καὶ αἱματηρὲς θυσίες δημιούργησαν ἕνα σημαντικὸ ἔργο καὶ οἱ ἀπόγονοί τους τὸ ἀπαξιώνουν καὶ ἐπιδιώκουν νὰ τὸ καταστρέψουν, γιὰ νὰ κατασκευάσουν ἕνα δικό τους ἔκτρωμα.Ὅλοι τους θὰ συμφωνοῦσαν μὲ τὸ γνωμικό, ποὺ εἶχε σὲ ἐμφανῆ θέση τοῦ γραφείου του ὁ ἀείμνηστος Ἀρχιεπίσκοπος Σεραφείμ: «Οὐδεὶς ἀσφαλέστερος ἐχθρὸς τοῦ εὐεργετηθέντος ἀχαρίστου».
.                      Φαντάζομαι τοὺς Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Ἀνδροῦτσο, Κανάρη νὰ πηγαίνουν μαζὶ νὰ βροῦν αὐτοὺς ποὺ ἑρμηνεύουν τὴν Ἱστορία τους καὶ νὰ τοὺς λένε: «Ἀλήθεια πιστεύετε ὅτι ἐμεῖς σκεπτόμασταν ὅπως ὁ Ντιντερό, ὁ Ροβεσπιέρος καὶ ὁ Μαρά; Καὶ πῶς βγάλατε τὸ συμπέρασμα ὅτι μᾶς ἐνέπνευσε ὁ Βολταῖρος; Εἶσθε βέβαιοι ὅτι τὸν γνωρίζαμε, ὅτι εἴχαμε διαβάσει τὸ ἔργο του καὶ ὅτι εἴχαμε ἀποδεχθεῖ τὰ ὅσα ἔγραψε;…».
.                      Φαντάζομαι τοὺς Ἁγίους Ἐθνοϊερομάρτυρες, τὸν Πατριάρχη  Κωνσταντινουπόλεως Κύριλλο Λούκαρη καὶ τὸν ἱερομόναχο  Κοσμᾶ τὸν Αἰτωλό, ποὺ ἐργάζονταν γιὰ τὴν διατήρηση τῆς αὐτοσυνειδησίας τῶν σκλαβωμένων Ἑλλήνων καὶ  ἀγρίως ἐκτελέστηκαν ἀπὸ τοὺς τούρκους, νὰ ρωτᾶνε μὲ παράπονο ὅσους διαδίδουν ὅτι οἱ τοῦρκοι δυνάστες σέβονταν τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα τῶν γκιαούρηδων, ἂν γνωρίζουν τὴν ἱστορία, τὴ δική τους καὶ τῶν ἄλλων νεομαρτύρων…
.                      Συμπερασματικά, στὴ σημερινὴ Πατρίδα μας ὑπάρχει ἡ, κατὰ τὸν Σαραντάρη, ἡδονιστικὴ ἰντελιγκέντσια, ποὺ ἔχει σχεδὸν ἀποκλειστικὲς προσβάσεις στὰ ΜΜΕ καὶ ὅλη τὴνἄνεση νὰ περνᾶ τὶς ἰδέες της, μὲ τὶς ὁποῖες ἐπιδιώκει νὰ «ἐκσυγχρονίσει» τοὺς Ἕλληνες. Ὑπάρχει τὸμεγάλο πλῆθος τῶν Ἑλλήνων, ποὺ γενικὰ δὲν ἐκφράζεται, ἀλλὰ δὲν ἔχει καὶ τρόπους καὶ μέσα νὰ ἐκφραστεῖ. Αὐτὸ τὸ πλῆθος, μπορεῖ νὰ ξεγελαστεῖ, ἀλλὰ ὅταν χρειαστεῖ, ξεσηκώνεται γιὰ νὰ ὑποστηρίξει τὶς ἀξίες του. Ὑπάρχει καὶ ἕνα τρίτο, μικρότερο μέρος Ἑλλήνων. Τὸ ἐκπροσωποῦσε ἡ κυρὰ τῆς Ρῶ, τὸ ἐκπροσωποῦν ἡ κυρία Εἰρήνη, μοναδικὴ κάτοικος  τῆς Κινάρου καὶ οἱ κάτοικοι τῆς Γαύδου, τῶν Ψαρῶν καὶ τῶν Διαπόντιων νησιῶν. Δὲν ἔχουν διαβάσει τί εἶναι ἡ ΓαλλικὴἘπανάσταση, δὲν ξέρουν ἀπὸ «ἐκσυγχρονισμό». Ξέρουν μὲ ὅλο τους τὸ εἶναι νὰ πιστεύουν στὴν Ὀρθοδοξία καὶ νὰ ἀγαποῦν τὴν Ἑλλάδα, ὡς ἰδανικό, ὡς στοργικὴ μητέρα, γιὰ τὴν ὁποία εἶναι ἕτοιμοι νὰ θυσιαστοῦν.-

 

 

 

Σχολιάστε

ΟΙ ΣΥΜΜΑΧΟΙ ΜΑΣ ΔΙΑΧΡΟΝΙΚΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Οἱ σύμμαχοί μας διαχρονικὰ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                  Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς 201ης ἐπετείου ἀπὸ τὴν ἔναρξη τοῦ Ἀγώνα τῆς Παλιγγενεσίας καὶ τῶν ἑκατὸ ἐτῶν ἀπὸ τὴν τραγωδία τῆς γενοκτονίας τῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας εἶναι διδακτικὸ νὰ γνωρίζουμε τὴ διαχρονικὴ σχέση τῆς Ἑλλάδας μὲ τὶς μεγάλες δυνάμεις τῆς κάθε ἐποχῆς.
.                  Κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 οἱ τρεῖς συμμαχικὲς δυνάμεις (Ἀγγλία, Γαλλία, Ρωσία) θέλανε μίαν Ἑλλάδα μικρὴ καὶ ἐξαρτημένη ἀπὸ τὸν Σουλτάνο καὶ ἀπὸ αὐτές. Ὁ Καποδίστριας ἀγωνίστηκε καὶ πέτυχε νὰ ἐπεκτείνει τὰ ὁρισμένα ἀπὸ τοὺς συμμάχους σύνορα τῆς Ἑλλάδος καὶ νὰ εἶναι ἀνεξάρτητη ἀπὸ τὸν Σουλτάνο. Ἡ ἀξιοπρέπεια, ποὺ ἔδειξε ἔναντι τῶν ἰσχυρῶν τῆς τότε ἐποχῆς, καὶ ἡ ἀντίστασή του πρὸς τὰ σχέδιά τους, τὸν ἔφεραν σὲ σύγκρουση μαζί τους. Καὶ αὐτοὶ τὸν ἐξουδετέρωσαν… Μὲ τὴν βοήθεια  Ἑλλήνων ἐπέβαλαν ἡγεμόνα ἀλλοεθνῆ καὶ ἀλλόδοξο σὲ ἕνα αὐταρχικὸ καθεστώς. Οἱ τότε προσπάθειες τῶν Σαμίων καὶ τῶν Κρητῶν νὰπεριληφθοῦν στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα πνίγηκαν μὲ τὴ βία.
.                  Οἱ Σύμμαχοι ἤθελαν μίαν ἀδύναμη χριστιανικὴ Ἑλλάδα καὶ μίαν ἰσχυρὴ μουσουλμανικὴ Τουρκία. Αὐτὰ ἀπὸ τὸν 18ο αἰώνα. Γράφει ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Σλαβινίου καὶΧερσῶνος Εὐγένιος Βούλγαρης στοὺς «Στοχασμούς» του τὸ 1771,  ὅτι οἱ Γραικοὶ παίρνουν τὸ μέρος τῶν Χριστιανῶν Βασιλέων, κάθε φορὰ ποὺ αὐτοὶ κάμουν πολέμους ἐναντίον τῶν Ὀθωμανῶν γιὰ τρεῖς λόγους: Πρῶτον ἀπὸ τὴν θλίψη καὶ τὴν ἀγανάκτησή τους ἀπὸ τὴ βαριὰ καὶ ἀνυπόφορη τυραννία, δεύτερον ἀπὸ τὴν ἐλπίδα ἀποκαταστάσεως τῆς ἐλευθερίας τοῦ Γένους καὶ τρίτον ἀπὸ τὴν ζέση τῆς πίστης τους στὸν Χριστό. Ἀλλά, ὁ Βούλγαρης σημειώνει, οἱ Γραικοὶ βλέπουν ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐλπίσουν στὸ ἑξῆς νὰ δοῦν βοήθεια γιὰ τὴν ἐλευθερία τους: «Ἐπειδὴ τώρα (Σημ. μετὰ τοὺς ρωσοτουρκικοὺς πολέμους) ἔφεξε στοὺς Ἕλληνες μία ἐλπίδα οἱ Δυνάμεις τῆς Εὐρώπης ἀντὶ νὰ προθυμοποιηθοῦν καὶ νὰ ἁπλώσουν σὲ αὐτοὺς χέρι βοηθείας καὶ νὰ τοὺς ἐλευθερώσουν, φάνηκαν τρόπον τινὰ ζηλότυποι στὴν ἐλευθερία τους. Καὶ ὅποιο χέρι ἁπλώθηκε νὰ τοὺςἐλευθερώσει, τὸ ἐμπόδισαν…».
.                  Ἡ ἔναντι τῆς Τουρκίας συμπεριφορὰ τῶν χριστιανικῶν συμμαχικῶν δυνάμεων κάνει τοὺς ἡγεμόνες της, ἀπὸ τοὺς Σουλτάνους  ἕως τὸν Ἐρντογκάν, νὰ σκέπτονται, ὅπως γράφει μὲ θαυμαστὴ ἀκρίβεια ὁ Βούλγαρης: «Τὰ χρησμολογήματα τοῦ Μωάμεθ πληροφοροῦν τοὺς Τούρκους ὅτι αὐτοὶ εἶναι τὸ ἔθνος τὸ θεοφιλὲς καὶ ἐκλεκτό. Τὸ μόνο ἔθνος, τὸ ὁποῖο ὁ Θεὸς διόρισε νὰ κυβερνήσει ὅλο τὸν κόσμο και… δὲν εἶναι δυνατὸ νὰ καταργηθεῖ ἔστω καὶ ἂν συμφωνήσουν ὅλες οἱ δυνάμεις τῶν βασιλίσκων τῆς Εὐρώπης…Τὸ βασίλειό τους θὰ μείνει ἀκέραιο ἕως τὸ τέλος τοῦ αἰῶνος, θὰ ἀπολαύσει δόξα καὶ δύναμη καὶ θὰ ὑποτάξει ὅλους τοὺς χριστιανούς. Ὡς Τοῦρκοι πρεσβεύουν τὸ δόγμα ὅτι ὑπάρχει μία ἰσχυρὴ εἱμαρμένη, ἡ ὁποία κρατάει δεμένους τοὺς Χριστιανοὺς Βασιλεῖς, τοὺς σφίγγει καὶ τοὺς κρατᾶ στὰ ὅριά τους… Ὡς Τοῦρκοι εἶναι ἐκ συστήματος ἄσπονδοι ἐχθροί τοῦ Χριστιανισμοῦ…».
.                  Πιὸ αὐστηρὸς πρὸς τοὺς Εὐρωπαίους συμμάχους εἶναι ὁ Γάλλος πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς Ἐντουὰρ Μπινιόν. Τὸ 1823 κυκλοφόρησε τὸ ἔργο του «Οἱ κυβερνήσεις καὶ οἱ λαοὶ ἀπὸτὸ 1815 ἕως τὸ τέλος τοῦ 1822». Τὸ βιβλίο μεταφράστηκε στὰ ἑλληνικὰ ἀπὸ τὸν ἱστορικὸ καὶ πρωθυπουργὸ ἐπὶ κυβερνήτου Καποδίστρια Νικολάου Σπηλιάδη. Στὸ βιβλίο αὐτὸ ὁ Μπινιὸν χαρακτηρίζει τὴν ἔναντι τῆς Ἑλλάδος πολιτικὴ τῆς  Ἀγγλίας καὶ τῆς Αὐστρίας  «ἐπονείδιστη», ἐπειδὴ εὐνοοῦσαν τὸν ὄλεθρο τῆς Ἑλλάδος. Ὁ Μπινιὸν διερωτᾶται μήπως γιὰ τὶς χριστιανικὲς δυνάμεις τῆς Δύσης ἰσχύει ἐκεῖνο ποὺ ἔγραψε ὁ Πετράρχης τὸ 1354: «Οἱ Τοῦρκοι εἶναι βέβαια ἐχθροί. Ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες εἶναι αἱρετικοὶ καὶ γι’ αὐτὸ χειρότεροι ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς. Ἑπομένως εἶναι προτιμότερο νὰ κατέχουν τὰ ἐδάφη οἱ Τοῦρκοι, παρὰ νὰ τὰ ἐλευθερώσουμε γιὰ τοὺς Ἕλληνες…». (Περισσότερα γιὰ τὸ θέμα εἰς βιβλίο Γ. Ν. Παπαθανασόπουλου «Κιβωτὸς πατριδογνωσίας – Μορφὲς τοῦ 1821», Ἔκδ. Τῆνος, Ἀθήνα, 2021).
.                  Ἑκατὸ χρόνια μετὰ τὴν ἀπελευθέρωσή τους οἱ Ἕλληνες, σὲ  συνεννόηση μὲ τοὺς στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο συμμάχους τους, ἀπελευθερώνουν μέρος τῶν Ἑλλήνων στὴ ΜικρὰἈσία. Τὰ ὅσα συνέβησαν ἐκεῖ περιγράφει γλαφυρὰ ὁ Χρ. Ἐμ. Ἀγγελομάτης στὸν πρόλογο τῆς α΄ἔκδοσης τοῦ ἐξαιρετικοῦ βιβλίου – συγγράμματός του «Χρονικὸν μεγάλης τραγωδίας (Τὸ ἔπος τῆς Μικρᾶς Ἀσίας), Βρ. Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, Ἔκδ. Βιβλ. Ἑστίας, 1962):
.                  «Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν ἡττήθη εἰς τὴν Μικρασίαν. Ὁ ἑλληνικὸς στρατὸςἔκαμεν ὅ, τι κανεὶς ἄλλος στρατὸς δὲν θὰ ἠμποροῦσε νὰ κάμη. Ἔμεινε νικητὴς ἐπὶ τρία ὁλόκληρα χρόνια, μαχόμενος συνεχῶς, ἐναντίον ἑνὸς ἀδιαλείπτως ἐπιτιθεμένου ἐχθροῦ, μαχόμενος ἐναντίον τῶν στερήσεων, τῶν κακουχιῶν, ἀνεπαρκῶς ἐφοδιασμένος, ἀνεπαρκῶς τροφοδοτούμενος, ἐνῶ αἱ σύμμαχοι χριστιανικαὶ Δυνάμεις μὲ κάθε τρόπον καὶ εἰς κάθε ὥραν ἐφωδίαζαν τὸν ἀντίπαλόν του. Εἰς τὸ τέλος, ὅταν κάθε προσπάθεια κατεβλήθη ἀπὸ τὰς χριστιανικὰς δυνάμεις νὰ τὸν πείσουν ὅτι δὲν ἐπρόκειτο νὰ μείνη εἰς τὴν Μικρασίαν, ὅταν μὲ κάθε μέσον ἐνίσχυσαν τοὺς τούρκους, συναγωνιζόμενοι εἰς τουρκοφιλίαν, ὅταν ἡ ἑλληνικὴ διχόνοια, ἐβοήθησε καὶ αὐτὴ τὸν ἐχθρόν, εἰςἴσην μοίραν ποὺ τὸν ἐβοήθησαν αἱ χριστιανικαὶ δυνάμεις, τότε ἔφθασε καὶ τὸ τέλος τῆς ἑλληνικῆς Μικρασίας. Ὅμως ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς δὲν ἐνικήθη. Ἔφθασεν εἰς ἕνα εἶδος ἀπεργίας, διότι ἀπηλπίσθη ἀπὸ τοὺς πάντας καὶ τὰ πάντα καὶ διότι ἐπιστευσεν εἰς τὰ λόγια τῆς προπαγάνδας».
.                  Στὸ βιβλίο τους «Μικρασιατικὴ καταστροφὴ – 50 ἐρωτήματα καὶ ἀπαντήσεις» (Ἔκδ. Πατάκη), οἱ καθηγητὲς Ἄγγελος Συρίγος καὶ Εὐάνθης Χατζηβασιλείου κάνουν συγκεκριμένη τὴν ἔναντι τῶν Ἑλλήνων στάση τῶν συμμάχων τους κατὰ τὴ Μικρασιατικὴ ἐκστρατεία. Γιὰ τὴ συμπεριφορὰ τῶν Γάλλων ἀναφέρουν ὅτι ἦσαν οἱ πρῶτοι ποὺ ἄρχισαν ἐπαφὲς μὲ τὸν Κεμὰλ καὶτὸν Μάιο τοῦ 1920 ὑπέγραψαν μαζί του συμφωνία, μὲ τὴν ὁποία ἀναγνώριζαν ντὲ φάκτο τὴν κεμαλικὴ κυβέρνηση καὶ ἔδωσαν τὸν βαρὺ γαλλικὸ ὁπλισμὸ στὰ κεμαλικὰ στρατεύματα, «παραβιάζοντας τὶς στοιχειώδεις ἀρχὲς συμμαχικῶν ὑποχρεώσεων ἔναντι τῆς Ἑλλάδος».
.                 Ὡς πρὸς τοὺς Ἰταλοὺς οἱ δύο καθηγητὲς σημειώνουν ὅτι «υἱοθέτησαν ἐντελῶς ἀνθελληνικὴ στάση, ἐπιτρέποντας στὸ κίνημα τοῦ Κεμὰλ νὰ στρατολογεῖ ἄνδρες καὶ νὰ συγκροτεῖ μονάδες στὰ ἐδάφη τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ποὺ κατεῖχαν». Παράλληλα, ἀπὸ τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1921 γαλλικὰ καὶ ἰταλικὰ πλοῖα ἄρχισαν νὰ μεταφέρουν στὰ λιμάνια τῆς Μερσίνας καὶ τῆς Ἀττάλειας, ποὺπροστατεύονταν ἀπὸ τὴ Γαλλία καὶ τὴν Ἰταλία ἀντιστοίχως, πολεμικὸ ὑλικὸ πρὸς τὸν Κεμάλ.
.               Ὡς πρὸς τοὺς Βρετανοὺς στὸ βιβλίο τους οἱ κ.κ. Συρίγος καὶ Χατζηβασιλείου ἐπισημαίνουν ὅτι τὸ Λονδίνο προέκρινε τὴ λύση τοῦ εἰρηνικοῦ διακανονισμοῦ μὲ τοὺς Τούρκους, εἰς βάρος τῆς διευθετήσεως τῶν Σεβρῶν καὶ κατ’ ἐπέκταση εἰς βάρος τῶν ἑλληνικῶν συμφερόντων. Καὶἐπιλέγουν ὅτι ἡ Βρετανία ἔδωσε μίαν ἄτυπη ὑποστήριξη στὴν ἑλληνικὴ πλευρά, χωρὶς αὐτὴ νὰ συνοδεύεται μὲ οὐσιαστικὴ καί, κυρίως, στρατιωτικὴ βοήθεια.
.              Συμπερασματικά, στὰ διακόσια περίπου χρόνια ἐλευθέρου βίου ἐξακολουθοῦν νὰ δεσπόζουν στὴν Ἑλλάδα ἡ μεταξύ μας ἐθνοκτόνα διχόνοια, τὸ δυσβάσταχτο χρέος ἀπὸ δάνεια καὶ ἡ ἀνεύθυνηἐναπόθεση στοὺς συμμάχους μας ἐλπίδων, ποὺ συνήθως δὲν  ὑλοποιοῦνται.-

Σχολιάστε

«ΦΤΟΥ! ΜΕ ΜΑΤΙΑΣΕΣ!» Ἡ Βασκανία τὴν … τρίτη χιλιετία μ.Χ. (Κων. Ἀθ. Οἰκονόμου)

”Φτο μ μάτιασες!”
Βασκανία τν … τρίτη χιλιετία μ.Χ.

τοῦ Κωνσταντίνου Ἀθ. Οἰκονόμου,
δασκάλου, συγγραφέα

ΓΕΝΙΚΑ: Βασκανία ἢ μάτιασμα ὀνομαζεται ἡ πεποίθηση ὅτι εἶναι δυνατὸ νὰ ἐπηρεαστεῖ ἀρνητικὰ ἕνας ἄνθρωπος ἐξ αἰτίας φθόνου ἢβλέμματος ἀπὸ ἄλλο ἄνθρωπο (ἔστω ἀκούσια). Ἡ πίστη στὸ “μάτι” εἶναι διαδεδομένη σὲ Μέση Ἀνατολή, δυτικὴ καὶ ἀνατολικὴ Ἀφρική, κεντρικὴ Ἀσία, ἀλλὰ καὶ στὴν Εὐρώπη, ἰδίως στὶς μεσογειακὲς χῶρες. Ἀναφορὲς στὴν βασκανία βρίσκονται στὸ Κοράνι καὶ σὲ Ἑβραϊκὰ ἱερὰ κείμενα (Ταλμούδ, Τανάκ). Στὸν πίνακα “Τὸ διαβολικὸ μάτι”, ὁ Τζὸν Φίλιπ (1859) ἀπεικονίζει τὸν ἑαυτό του, καθὼς φιλοτεχνεῖ τὸσκίτσο μίας Τσιγγάνας, ἡ ὁποία βλέποντάς τον νὰ τὴν κοιτάζει ἔντονα, πιστεύει ὅτι γίνεται “στόχος” βασκανίας. Ἡ ἀρχὴ τῆς βασκανίας ἀνάγεται στὴ Χαλδαία.

ΑΡΧΑΙΟΤΗΤΑ: Οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες καὶ ἀργότερα οἰ Ρωμαῖοι πίστευαν στὴ βασκανία. Ὑπῆρχαν μέσα διαγνώσεως τῆς βασκανίας, ὅπως τὸκοίταγμα τοῦ λαδιοῦ τῆς καντήλας, σὰν τὸ σημερινὸ “ξεμάτιασμα”. Οἱ τρόποι ξεματιάσματος μεταφέρονταν ἀπὸ γενιὰ σὲ γενιὰ μὲ συγκεκριμένους τρόπους, γιὰ νὰ μὴν χάσουν τὴν δύναμή τους. Ὁ Δημοσθένης καταγγέλλει τὴν βασκανία ὅτι προκαλεῖ δυστυχία. Ὁ Στράβων ἀναφέρει τὸν Τιμαῖο τὸν Ταυρομενέο, χαρακτηρίζοντάς τον κακόβουλο, ἀφοῦ μποροῦσε νὰ ματιάζει. Ὁ Πλούταρχος ἀναφέρει καὶ τὴν περίπτωση τῆς αὐτοβασκανίας. Ὁ Δημόκριτος ἀναφέρει ὅτι ἐκπέμπουν τὰ μάτια τοῦ βασκάνου μοχθηρία καὶ φθόνο, προκαλώντας διαταραχὲς στὸν βασκανόμενο. Ἡ παλαιότερη ἀναφορὰ γίνεται στὰ Ἀργοναυτικὰ τοῦ Ἀπολλώνιου τοῦ Ρόδιου, ποὺ περιγράφει πῶς ἡ Μήδεια κατάφερε νὰ σταματήσει τὸν Τάλω, τὸν χάλκινο ἄνδρα ποὺ φύλαγε τὴν Κρήτη. Ἡ Μήδεια τραγουδώντας μαγικὰ τραγούδια, κάλεσε θεὲς τοῦ θανάτου καὶ τὰ σκυλιὰ τοῦ Ἅδη. Ἔβαλε τὸ κακὸ στὸ νοῦ της καὶ μὲ τὸ μάτι της ἔριξε κατάρα στὰμάτια τοῦ Τάλω. Τὸ κακὸ μάτι μποροῦσε νὰ ἐπηρεάσει ὄχι μόνο τὸν ἄνθρωπο ἀλλὰ καὶ ὅ,τι εἶχε προσφιλές. Τὰ παιδιὰ θεωροῦνταν εὐκολότερα θύματα. Ἀξιοσημείωτο εἶναι τὸ πόσο ἀπαράλλακτες μεταφέρθηκαν κάποιες δοξασίες στὶς ἡμέρες μας. Το «ὀφθαλμίζειν», καὶ «ἐποφθαλμίζειν» σήμαιναν ἀκριβῶς ὅ,τι ἐννοοῦμε σήμερα «ματιάζω». Τὸ “ματιάστηκε μόνος του” περιγράφεται σὰν αὐτοβασκανία. Τὸ “μὴ λὲς μεγάλο λόγο” ἐλέχθηκε ἀπὸ τὸν Σωκράτη: «μὴ μέγα λέγε, μή τις βασκανίᾳ περιτρέψῃ τὸν λόγον τὸν μέλλοντα». Ὁ Αριστοτέλης ἀναφέρει τὸ φτύσιμο στὸν κόρφο: «ἐμπτύει αὐτοῖς ὡς μὴ βασκανθῶσιν». Οἱ Ρωμαῖοι λάτρευαν ὡς προστάτη τῶν παιδιῶν τὴ θεά Cumina, ποὺ ἀπέτρεπε τὴν ἐπίδραση τοῦ κακοῦ ματιοῦ. Τὰ κατοικίδια ζῶα ἦταν ἐπίσης δυνατὸ νὰἐπηρεαστοῦν. Ὁ Βιργίλιος γράφει τὸ παράπονο βοσκοῦ, τοῦ ὁποίου καταστράφηκε τὸ κοπάδι.

ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΦΑΙΝΟΜΕΝΟ: Οἱ Ἀφρικανοὶ πιστεύοντας ὅτι τὸ κακὸ μάτι μπορεῖ νὰ σκοτώσει κοπάδια ἢ δέντρα, κατέφευγαν στὴν προστασία τοτέμ. Κατεξοχὴν “προστατευτικές” μορφὲς ἦταν τερατόμορφα ἀπεχθῆ πλάσματα, ἢ ζῶα (ποντικός, ὕαινα, σκορπιός, λύκος, κόρακας). Ἀκόμη, ἀντιβασκανικὰ θεωροῦνται ὁ μαγνήτης, ὁ σίδηρος, ὁ ὀρείχαλκος, ἡ γαλαζόπετρα. Ἀπὸ αὐτὰ κατασκευάζονταν διαφορα χαϊμαλιά. Οἱ Αἰγύπτιοι μεταχειρίζονταν φύλλα παπύρου μὲ μυστηριώδεις γραφὲς ποὺ φοροῦσαν στὰ ἐσώρουχά τους. Οἱ Πέρσες χρησιμοποιοῦσαν λωρίδες, πάνω στὶς ὁποῖες χάραζαν ξόρκια καὶ δένονταν μὲ αὐτὲς κατάσαρκα. Οἱ Ἑβραῖοι σὲ ἀνάλογα φυλακτὰ ἔγραφαν κομμάτια τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης καὶ τὰ φοροῦσαν στὸ χέρι, ἢ στὸ κεφάλι. Στὰ φυλαχτὰ τῶν μωαμεθανῶν συναντᾶμε ρητὰ τοῦ κορανίου. Τὸ βάσκαμα στὴν Θεσσαλία τὸ ἀκοῦμε συχνὰ ὡς ἀρμένιασμα, στὰ Δωδεκάνησα ὡς ματικό, στὴν Κρήτη ὡς λάβωμα ἢ θιάρισμα καὶ στὴ Μάνη ὡς ἀποσκασμό.

“ΦΥΛΑΚΤΗΡΙΑ” – “ΞΕΜΑΤΙΑΣΜΑΤΑ”: Ἀπὸ παλιὰ οἱ ἄνθρωποι ζητοῦσαν μέσα γιὰ τὴν ἐξουδετέρωση τῆς βασκανίας. Στοὺς Ἕλληνες ἀναφέρονται: ἀποτρόπαια, φυλακτήρια, ἐγκόλπια, περίαπτα, τελέσματα, στοὺς Λατίνους amuletum, στοὺς Γάλλους amulette, fetiche, στοὺς Ἰταλοὺς ligature, alligatura. Ἀπὸ ἀποτρεπτικὲς πράξεις γνωρίζουμε ἀπὸ τὴν ἀρχαιότητα τὸ φτύσιμο: «Ὡς μὴ βασκανθῶ τρὶς εἰς ἐμὸν ἔπτυσα κόλπον» (Θεόκριτος). Ἐπίσης ἡ μούντζα ἢ φασκάλωμα, ἡ fica τῶν Ἰταλῶν. Οἱ χειρονομίες συνοδεύονταν μὲ φράσεις ὅπως: «Εἰς τὴν κεφαλήν σοι», «Καὶ σύ», «Ἔρρε». Στὴ Ρώμη κρεμοῦσαν τὸ “fascinum”, φαλλικὸ σύμβολο, στὸ λαιμὸ τῶν παιδιῶν γιὰ προστασία ἀπὸ κακὸ μάτι, ἀλλὰ καὶ γιὰ γονιμότητα. Βουδισμός, Βραχμανισμός, καὶ Ταοϊσμὸς καλλιέργησαν τὴν πίστη στὰ φυλακτήρια. Ὁ Χριστιανισμὸς δὲν κατόρθωσε νὰ καταργήσει τὴ χρήση τῶν φυλακτηρίων. Μάλιστα, ὑπάρχουν “χριστιανοί”, ποὺ μὲ τὴν διακατέχουσα δεισιδαιμονία, προσπαθοῦν νὰ προφυλαχθοῦν ἀπὸ τὸν σατανᾶ καὶ τοὺς ὁμοίους του μὲ διάφορα φυλακτήρια, ἢ “ἁγιωτικὰ – χαϊμαλιά”, προσμένοντας ἀπὸ αὐτὰ προστασία. Ἡ Ἕκτη Οἰκουμενικὴ Σύνοδος (κανόνας 61) ὁρίζει καθαίρεση γιὰ κληρικοὺς καὶ ἑξαετῆ ἀφορισμὸ γιὰ λαϊκοὺς ποὺ ἔδιναν στὶς γυναῖκες δεμάτια ἀπὸ μεταξένια («σηρικὰ») νήματα, ὡς ἀντιβασκανικά. Σήμερα διαδεδομένα εἶναι τὰ ματόχαντρα (μπλὲ χάντρες ποὺ μοιάζουν μὲ μάτι), τὰ ὁποῖα, ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ, τὰ χρησιμοποιοῦν ἀκόμη καὶ στὶς Βαπτίσεις(!). Τ τί λέγεται, π τν λλη, στ ξεματιάσματα, στς εχς καγητειές”, μόνο χριστιανικ δν εναι κα εναι, φυσικά, νυπόστατο θεολογικς. Συνδυάζονται δεισιδαιμονίες μεχς πρς τν Χριστπ τος ξεβασκανιστς καί, χωρὶς νὰ τὸ καταλαβαίνουν, αὐτοεξαπατῶνται θεωρώντας ὅτι προσευχήθηκαν πράττοντας τὸ καλύτερο. Ἄλλοτε πάλι, ἀνακατεύοντας “ἁγιωτικὰ” καὶ ἐπικαλούμενοι τὸ ὄνομα τοῦ Χριστοῦ, “ξαποστέλνουν τὸ “κακό”, στὰ “ὄρη στ’ ἄγρια βουνά, στὰ ξύλα στὰ λιθάρια”. Σὲ ἄλλες περιπτώσεις, παίρνουνἁλάτι, δένουν κόμπους σὲ πανιὰ καὶ κάνουν τὰ πάντα, ἐκτὸς ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ἡ Ἐκκλησία μας δέχεται.

Η ΑΓΙΑ ΓΡΑΦΗ: Στὴ Βίβλο διαβάζουμε: “Μὴ συνδείπνει (νὰ μὴ δειπνεῖς μαζὶ) ἀνδρὶ βασκάνῳ” (Παρ. κγ΄6), ἐνῶ ἀλλοῦ: “ἀνδρὶ μικρολόγῳ οὐ καλὸς ὁ πλοῦτος καὶ ἀνθρώπῳ βασκάνῳ ἵνα τί χρήματα;” (Σ. Σειρ., ιδ΄ 3). Στὴν Καινὴ Διαθήκη ἀναφορὰ στὴ βασκανία κάνει ὁ Ἄπ. Παῦλος: “Ὦ ἀνόητοι Γαλᾶται, τίς ὑμᾶς ἐβάσκανε τῇ ἀληθείᾳ μὴ πείθεσθε;” (Γαλ. γ΄1), θεωρώντας τὴ δυσκολία τῶν Γαλατῶν νὰἐγκολπωθοῦν τὸ κήρυγμα τοῦ Παύλου ὀφειλόμενη στὴ βασκανία.

Η ΘΕΣΗ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ: Χρήση φυλακτηρίου, σύμφωνα μὲ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἐπέχουν ὁ ἁγιασμὸς καὶ ὁ Σταυρός, τὸ”τρόπαιον τοῦ Χριστοῦ κατὰ τοῦ Διαβόλου”, (Μέγας Φώτιος). Ὁ Εὐσέβιος Ἀλεξ. λέγει ὅτι ἔχουμε τὸ Σταυρὸ “φυλακτήριον” ἐναντίον τῆς “βασκανίας καὶ τοῦ μισόκαλου”. Ὁ Μέγας Ἀθανάσιος λέγει: “τοῦ σταυροῦ γενομένου” κάθε εἰδωλολατρία καθαιρεῖται καὶ κάθε δαιμονικὴ φαντασία ἐξαφανίζεται. Οἱ Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας ἀποδίδουν τὴ βασκανία σὲ ἐπέμβαση τοῦ πονηροῦ πνεύματος, ἔργο διαβόλου, ταυτίζοντάς την μὲ τὸ φθόνο, ἐνῶ θεωροῦν τὴ βασκανία κακὴ καὶ γιὰ αὐτὸν ποὺ τὴν προκαλεῖ. Λόγο καὶ εὐχὴ γιὰ τὴ βασκανία ἔγραψε ὀ Μέγας Βασίλειος. Ἐκεῖ διαβάζουμε: “Κύριε (…) Σοῦ δεόμεθα ἀποστησον, φυγάδευσον καὶ ἀπέλασον πάσαν διαβολικὴν ἐνέργειαν, πᾶσαν σατανικὴν ἕφοδο καὶ πᾶσαν ἐπιβουλήν, (…) καὶ ὀφθαλμῶν βασκανίαν τῶν κακοποιῶν καὶ πονηρῶν ἀνθρώπων ἀπὸ τοῦδούλου σου (…).” Εἴπαμε ὅτι οἱ Πατέρες ἀποδίδουν τὸ μάτι σὲ “δαιμόνιο”. Αὐτὸς ποὺ ματιάζει ἔχει “δαιμόνιο”. Ἀκούγεται βαρύ. Κι ὅμως αὐτὸς ποὺ ματιάζει, κατὰ τοὺς Πατέρες, ἀπέχει ἀπὸ τὴν Ἐκκλησία καὶ τὰ μυστήριά της. Δὲν ἐξομολογεῖται, δὲν κοινωνεῖ, δὲν κάνει τὸν Σταυρό του ἢ ἁπλῶς ἀνήκει στὴν Ἐκκλησία ἐπιφανειακά, ἀπέχοντας τῶν μυστηρίων της, ὅπως μᾶλλον οἱ περισσότεροι: “ὁ λαὸς οὗτος τῷ στόματι αὐτῶν καὶ τοῖς χείλεσι μὲ τιμᾶ, ἡ δὲ καρδία αὐτῶν πόρρω ἀπέχει ἀπ΄ ἐμοῦ” (Ματθ. ιε,8). Ἡ ἀπομάκρυνση ἀπὸ τὸν Θεό, διευκολύνει τὸν διάβολο μὲ ὅ,τι μπορεῖ νὰ συνεπάγεται. Ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία, πάντως, προσευχόμενη γιὰ τὴν προφύλαξη τῶν παιδιῶν της, καθιέρωσε πνευματικὰ ὅπλα γιὰ τὸν καθημερινὸ ἀγώνα. Ἔτσι, ὅταν κάποιος περνάει δοκιμασία, ἡ Ἐκκλησία ἐκτὸς ἀπὸ τὶς καθιερωμένες εὐχές, χρίει τὸν δοκιμαζόμενο ἄνθρωπο μὲ τὸ λάδι τοῦ μυστηρίου τοῦ Ἁγίου Εὐχελαίου. Ὁ Διάβολος ὅμως, κατάφερε νὰ βάλει τὸν (δεισιδαίμονα) χριστιανὸ ὄχι νὰ χρισθεῖ μὲ ἁγιασμένο λάδι, ἀλλὰ νὰ πάει στὸν “εἰδικό”, ὁ ὁποῖος ρίχνει τὸ λάδι καὶ ἀντὶ νὰχρίσει μὲ τὸ νικηφόρο σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, τὸ ρίχνει σὲ πιάτο μὲ νερὸ καὶ στὴν συνέχεια νὰ πλατσουρίζει τὸν δοκιμαζόμενο ἄνθρωπο. Ἔτσι, οὔτε ὁ χριστιανὸς χρίεται, οὔτε ἀντλεῖ τὴν εὐλογία τοῦ Θεοῦ, διὰ τοῦ ἁγιαστικοῦ μυστηρίου τοῦ Ἱεροῦ Εὐχελαίου. Ἕνα Μυστήριο ποὺ ὁ Ἱερεὺς εὔχεται μεταξὺ ἄλλων: “Δέσποτα, ἁγίασαν τὸ ἔλαιον τοῦτο, ὥστε γενέσθαι τοῖς χριομένοις ἐξ αὐτοῦ εἰς θεραπείαν καὶἀπαλλαγὴν παντὸς πάθους, μολυσμοῦ σαρκὸς καὶ πνεύματος, καὶ παντὸς κακοῦ”.

,

Σχολιάστε

«Η ΕΚΚΛΗΣΙΑ ΗΤΑΝ Ο ΜΟΝΟΣ ΦΟΡΕΑΣ ΜΕΤΑ ΤΗΝ ΑΛΩΣΗ» (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Συνέντευξη
Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου
Γιὰ τὸ βιβλίο του: «Κιβωτὸς Πατριδογνωσίας
– Μορφὲς τοῦ 1821 πρίν, κατά, μετὰ τὴνἘπανάσταση»

(Ἐκδόσεις Τῆνος, Ἀθήνα, 2021, σελίδες 514)

Στὸν Ἐλπιδοφόρο Ἰντζέμπελη
(Δημοσιεύθηκε στὴν ἐφημερίδα «Τύπος τῆς Κυριακῆς», τὴν 20ή Μαρτίου 2022)

Ποιά ἦταν ἡ ἀφορμὴ γιὰ νὰ ἐκδοθεῖ τὸ βιβλίο σας «Κιβωτὸς Πατριδογνωσίας»;

.               Φυσικὰ ἡ 200ὴ ἐπέτειος ἀπὸ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Τὸν Φεβρουάριο τοῦ 2020 πρότεινα στὸν διευθυντὴ τοῦ ΕΤ κ. Πάνο Ἀμυρὰ καὶ ἐκεῖνος εὐχαρίστως δέχθηκε κάθε Σάββατο νὰ ἔχουμε μία σελίδα μὲ προσωπικότητες, ποὺ εἶχαν ἐνεργὸ συμμετοχὴ στὴν προετοιμασία καὶ στὴν διεξαγωγὴ τῆς Ἐπανάστασης, καθὼς καὶ στὴ διατήρηση τῆς ἰδιοπροσωπίας μας. Ἀπὸ τὸν Μάρτιο τοῦ 2020 λοιπὸν ἕως τὸν Δεκέμβριο τοῦ 2021 ἔγραψα καὶ ὁ ΕΤ δημοσίευσε τὴν ἱστορία ἑβδομήντα προσωπικοτήτων τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Στὸ διάστημα αὐτὸ πολλοὶ ἀναγνῶστες μου ἐζήτησαν ὅλα αὐτὰ τὰ κείμενα νὰ ἐκδοθοῦν σὲβιβλίο. Πρὶν ἀπὸ λίγες ἡμέρες ἱκανοποιήθηκε τὸ αἴτημά τους. Τὸ βιβλίο ἐτέθη στὴν κυκλοφορία, μὲ τὸν τίτλο «Κιβωτὸς Πατριδογνωσίας».

Πῶς ὅμως ξεκίνησε ἡ ὅλη ἰδέα τῆς συγγραφῆς αὐτῶν τῶν κειμένων;

.               Γιὰ πολλὰ χρόνια ἀνέτρεχα στὶς πηγές, ποὺ ἔχουν σχέση μὲ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ1821. Στὰ συγγράμματα ἱστορικῶν συγγραφέων, ὅπως τῶν Σπ. Τρικούπη καὶ Νικολάου Σπηλιάδη, τὰ ἀπομνημονεύματα ἀγωνιστῶν, ὅπως τῶν Κολοκοτρώνη, Καραϊσκάκη, Μακρυγιάννη καὶ φιλελλήνων, ὅπως τῶν Γόρδωνος καὶ Χάου, κείμενα γιὰ τὸ 1821 ἱστορικῶν καὶ ἄλλων συγγραφέων, ποὺ ἔζησαν πρό, κατὰ καὶ λίγο μετὰ τὴν Ἐπανάσταση, ὅπως τῶν Ρήγα Φεραίου, Ἀρχιεπισκόπου Εὐγενίου Βουλγάρεως, Νικηφόρου Θεοτόκη, Ἀδαμαντίου Κοραῆ, Πατριάρχου Γρηγορίου Ε΄, Δημητρίου Καταρτζῆ, Κων. Παπαρρηγόπουλου, Ἰωάννου Ζαμπελίου, Σωτηρίας Ἀλιμπέρτη. Μὲ ἐνοχλεῖ ποὺ γιὰ λόγους ἰδεολογικοὺς γράφονται ἀνακρίβειες, ἀποσιωπῶνται πρόσωπα, καταστάσεις, ἰδιότητες, διαστρεβλώνονται γεγονότα. Καὶ εἶναι λυπηρὸ ὅτι οἱ ἀρνητὲς τῆς ἀλήθειας προβάλλονται ὡς αὐθεντίες ἀπὸ τὸ πολιτισμικὸκατεστημένο.

Μὲ ποιά κριτήρια ἐπιλέξατε τὰ πρόσωπα ποὺ περιλάβατε στὴ μελέτη;

.               Προφανῶς ἀπὸ τὶς προσωπικότητες, ποὺ κατὰ τὴν ἄποψή μου συνέβαλαν στὴν ἐπιβίωση τοῦ Ἑλληνισμοῦ κατὰ τὴν βάρβαρη τουρκοκρατία, στὴν ἀπελευθέρωσή Του ἀπὸτὸν τουρκικὸ ζυγὸ κατὰ τὴν Ἐπανάσταση, στὴν ἀνάπτυξή Του κατὰ τὰ πρῶτα χρόνια της ἐλευθερίας Του καὶ στὴ διατήρηση τῶν ἰδανικῶν Του ἕως τὶς μέρες μας.

Γιατί χωρίσατε τὸ βιβλίο σὲ τέσσερα μέρη;

.               Πιστεύω ὅτι διευκολύνω τὸν ἀναγνώστη στὴν ἀνάγνωσή του. Τὸ πρῶτο μέρος περιλαμβάνει σπορεῖς τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821, τὸ δεύτερο πρωταγωνιστές Της, τὸ τρίτο εὐεργέτες τῆς Ἐπανάστασης καὶ τοῦ νέου Κράτους καὶ τὸ τέταρτο ποιητὲς καὶ λογίους, ποὺἔγραψαν γι’ Αὐτήν.

Ἀπὸ τὰ πρῶτα κείμενα ποὺ διαβάζει ὁ ἀναγνώστης διακρίνει μία γλώσσα δουλεμένη καὶ μία ξεχωριστὴ ἐπιμέλεια τοῦ κάθε κειμένου, ποὺ κάνει τὸ βιβλίο νὰ διαβάζεται εὐχάριστα.

.               Σᾶς εὐχαριστῶ γιὰ τὰ καλά σας λόγια. Ἀπὸ τὴν πείρα μου ἔχω καταλήξει ὅτι δὲν χρειάζεται νὰ γράφεται ἕνα βιβλίο, ποὺ δὲν ἔχει νὰ προσφέρει κάτι καινούργιο στὸν ἀναγνώστη του. Ἔτσι δὲν ἔγραψα βιογραφίες ποὺ τὶς βρίσκει ὁ καθένας στὴ Wikipedia ἢ σὲαὐτοτελῆ βιβλία γιὰ τὴν κάθε ἀναφερόμενη προσωπικότητα. Ἔχω περιορίσει τὰ βιογραφικὰστοιχεῖα καί, ὅπως σημείωσα προηγουμένως, γράφω μέσα ἀπὸ ἀρχεῖα καὶ ἄλλες πηγὲς τί εἶπαν, τί ἔγραψαν ἢ τί ἔκαμαν οἱ ἴδιες οἱ προσωπικότητες ποὺ περιγράφω. Δὲν τὶς ἐξαγιάζω, οὔτε ὅμως καὶ τὶς «κουτσομπολεύω». Ὡς πρὸς τὸ εὐχάριστο τῆς ἀνάγνωσης νομίζω ὅτι μὲβοήθησε ὁ συνδυασμὸς τῆς γνώσης μὲ τὴν δημοσιογραφικὴ πένα. Εἶναι μία πολὺπαραγωγικὴ πνευματικὴ ἐργασία νὰ γράφεις κείμενο ὁρισμένου ἀριθμοῦ λέξεων, τὸ ὁποῖο νὰεἶναι συνοπτικό, περιεκτικὸ καὶ εὐκολοδιάβαστο καὶ ἀπὸ νέους ἀνθρώπους.

Οἱ προσωπικότητες ποὺ ἀναφέρετε φέρνουν νέα στοιχεῖα, τὰ ὁποῖα δὲν γνωρίζουμε. Μὲ ποιό τρόπο βρήκατε νέα στοιχεῖα καὶ πηγὲς γιὰ αὐτὲς τὶς σημαντικὲς μορφές;

.               Ἀπὸ πολὺ καιρὸ μελετοῦσα τὶς πηγὲς καὶ ἔτσι δημιούργησα μία βιβλιοθήκη μὲβιβλία παλιὰ ἢ ἀνατυπωμένα, μὲ τόμους Ἀρχείων καὶ μὲ νεότερα βιβλία – μελέτες. Καὶ ἐδῶμπορῶ νὰ πῶ πάλι ὅτι δὲν ἦταν μόνο ἡ ἀναζήτηση τοῦ ἐρευνητῆ ἀλλὰ καὶ ἡ δημοσιογραφική του ἀντίληψη.

Ἕνα ἄλλο στοιχεῖο εἶναι ὅτι τονίζετε τὴ συνεισφορὰ τῆς Ὀρθόδοξης Ἐκκλησίας στὸν Ἀγώνα. Μὲ ποιοὺς τρόπους βοήθησε ἡ Ἐκκλησία;

.               Θλίβομαι γιὰ ἐκείνους, ποὺ ἐπιδεικνύουν ἀγνωμοσύνη πρὸς τὴν Ὀρθοδοξία, γιὰ ἐκείνους ποὺ γιὰ λόγους ἰδεολογικοὺς καὶ ἀντιεκκλησιαστικοὺς ἀρνοῦνται τὴν ἀλήθεια ὡς πρὸς τὴν προσφορὰ τῆς Ἐκκλησίας. Οἱ χωρὶς παρωπίδες ἀσχοληθέντες μὲ τὴν τουρκοκρατία καὶ τὴν Ἐπανάσταση ἱστορικοὶ τὴν ἀναγνωρίζουν ἀνεπιφύλακτα. Αἰσθάνομαι θλίψη ὅταν λ.χ. κάποιοι μιλᾶνε γιὰ τοὺς πρωτεργάτες τῆς ἑλληνικῆς ἀναγέννησης τῶν γραμμάτων καὶ τῶν ἐπιστημῶν καὶ δὲν λένε ὅτι εἶναι κληρικοί, ἢ λαϊκοὶ πιστοὶ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοί. Νιώθω ἄσχημα, ὅταν βιβλία ποὺ ἔχουν βάση τὴν ἄθεη ἰδεολογία, καθίστανται «ἱερὰ κείμενα» γιὰτοὺς «μυημένους», ποὺ ἀντὶ νὰ ἀναφέρονται σὲ πηγὲς ἀναφέρονται σὲ αὐτά… Θλίβομαι γιὰὅσους μὲ κοπτοραπτικὴ μέθοδο ἐπιχειροῦν νὰ προβάλουν κάποιες ἀνθρώπινες καταστάσεις στὸ Πατριαρχεῖο ὡς φαινόμενα τύπου Βατικανοῦ, ἢ προεπαναστατικῆς Γαλλίας. Ἡ Ἐκκλησία ἦταν ὁ μόνος φορέας ποὺ ὑπῆρχε μετὰ τὴν Ἅλωση καὶ ποὺ ἀπὸ τὸ Φανάρι ἕως τὸ τελευταῖο χωριὸ βοήθησε νὰ διατηρήσουμε ὡς Ἕλληνες τὴν ταυτότητά μας. Ὁ παπάς, ποὺ κινδύνευε ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ νὰ κρεμαστεῖ, ἦταν ὁ πρῶτος ποὺ μάθαινε στὰ παιδιὰ τὰ ἑλληνικά, καὶ τὸ τί σημαίνει νὰ εἶναι Ἕλληνες καὶ πιστοὶ Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ μέχρι θανάτου.

Πολλοὶ ἀναγνῶστες τοῦ ΕΤ διάβαζαν ἀνελλιπῶς κάθε ἑβδομάδα τὰ κείμενά σας γιὰ τὸ 1821. Πῶς νιώθετε τώρα ποὺ τὸ βιβλίο σας κυκλοφορεῖ καὶ θὰ τὸ ἀγοράσουν γιὰ τὴ βιβλιοθήκη τους;

.               Περιττὸ νὰ σᾶς πῶ ὅτι νιώθω ὄμορφα. Πράγματι πολλοὶ ἀναγνῶστες μου ἐπικοινωνοῦσαν μαζί μου καὶ μὲ παρότρυναν νὰ ἐκδώσω τὰ κείμενα σὲ βιβλίο, ὥστε νὰ τὰἔχουν συγκεντρωμένα στὴ βιβλιοθήκη τους.

Γιατί οἱ Ἕλληνες δὲν γνωρίζουν ἀρκετὰ πράγματα γιὰ τὸ 1821;

.               Γιατί δὲν διάβασαν τὴν Ἱστορία μας, γιατί δὲν ἔμαθαν οἱ μεγαλύτεροι στοὺς νεότερους τὴν Ἱστορία μας. Φίλος φιλόλογος μοῦ ὁμολόγησε ὅτι ὅσα γράφω στὸ βιβλίο δὲν τὰ διδάχθηκε στὰ τέσσερα χρόνια τῶν σπουδῶν του στὸ Πανεπιστήμιο, οὔτε φυσικὰ στὸΓυμνάσιο καὶ στὸ Λύκειο. Ὁ ὁμότιμος καθηγητὴς Ἱστορίας τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν κ. Εὐάγ. Χρυσὸς ἔγραψε πρόσφατα ὅτι ἐλπίζει κάποτε καὶ στὴν Ἑλλάδα οἱ συνάδελφοί του καθηγητὲς καὶ τὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας νὰ πραγματοποιήσουν αὐτὸ ποὺ ἡ δική του γενιὰπανεπιστημιακῶν ἱστορικῶν, ὅπως βέβαια καὶ οἱ προηγούμενες δὲν κατόρθωσαν νὰπροσφέρουν στὸν τόπο: τὴν Ἱστορία ὡς διδασκόμενη ἐπιστήμη. Πρέπει πάντως νὰ προσθέσω ὅτι λυποῦμαι ποὺ ἡ διδαχὴ τῆς Ἱστορίας μας ἀπὸ ὁρισμένους κατέστη ἐργαλεῖο νεομαρξιστικῶν καὶ ὑλιστικῶν ἰδεῶν.

Τί σημαίνει γιὰ ἐσᾶς ἡ 200ή ἐπέτειος τοῦ 1821;

.               Εὐθύνη ἔναντι ὅλων ὅσοι ἀγωνίστηκαν νὰ εἴμαστε σήμερα ἐλεύθεροι. Εὐθύνη καὶεὐγνωμοσύνη. Καὶ ὀφείλουμε νὰ δείξουμε ὡς Ἕλληνες τὴν εὐγνωμοσύνη μας πρὸς αὐτοὺς κρατώντας ζωντανὲς τὶς ἀρχὲς καὶ τὶς ἀξίες τους.-

βλ. σχετ.: ΕΒΔΟΜΗΝΤΑ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΤΗΤΕΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΕΩΣ ΤΟΥ 1821 [Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος]

,

Σχολιάστε

Ο ΜΟΛΙΕΡΟΣ ΚΑΙ Ο ΠΑΠΑΣ ΜΕΤΑΦΡΑΣΤΗΣ ΤΟΥ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

 Ὁ Μολιέρος καὶ ὁ παπὰς μεταφραστής του

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .             Φέτος ἑορτάζονται τὰ τετρακόσια χρόνια ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦ μεγάλου Γάλλου συγγραφέα Μολιέρου (1622-1673). Ὁ πρῶτος ποὺ μετάφρασε στὰ ἑλληνικὰ ἔργο του καὶσυγκεκριμένα τὸν «Φιλάργυρο» ἦταν ὁ λόγιος παπὰς καὶ δάσκαλος τοῦ Γένους  Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος ὁ ἐξ Οἰκονόμων (1780-1857).
.             Ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος στὴν «Ἱστορία τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πνεύματος», ποὺἔγραψε, χαρακτηρίζει τὸν Μολιέρο «μεγαλοφυΐα» καί, σὲ σχῆμα ὑπερβολῆς, «ἐφάμιλλο τοῦ Ἀριστοφάνη». Μέσα ἀπὸ τὶς χαρακτηριζόμενες κωμωδίες του ὁ Μολιέρος ἀσκεῖ αὐστηρὴ κριτικὴστὰ κακῶς ἔχοντα τῆς κοινωνίας τῆς ἐποχῆς του καὶ κάθε ἐποχῆς καὶ κοινωνίας. Ὁ Κανελλόπουλος γράφει χαρακτηριστικὰ ὅτι ὁ Μολιέρος μὲ τὶς κωμωδίες του «μᾶς κάνει πιὸ πολὺ νὰ σκεπτόμαστε παρὰ νὰ γελᾶμε». Παρὰ τὸ ὅτι ὁρισμένοι, ὅπως οἱ Ρουσὼ καὶ Ντιντερό, ἄσκησαν ἀρνητικὴ κριτικὴστὸ ἔργο τοῦ Μολιέρου, ἡ ἐπιτυχία τοῦ ἔργου του ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὸ ὅτι τὰ ἔργα του παίζονται ἀδιάκοπα ἀπὸ τὸν 17ο αἰώνα ἕως τὶς ἡμέρες μας.
.             Ὁ Κωνσταντῖνος Οἰκονόμος ὁ ἐξ Οἰκονόμων ἦταν ἔγγαμος κληρικός, ποὺ εἶχε τιμηθεῖ μὲ τὸ ὀφίκιο τοῦ Οἰκονόμου καὶ εἶχε προσθέσει τὸ «ἐξ Οἰκονόμων», ἐπειδὴ καὶ ὁ πατέρας του εἶχε τὸ ὀφίκιο τοῦ Οἰκονόμου, ὅπως καὶ πολλὲς γενεὲς πίσω πρόγονοί του. Ἦταν ἰδιοφυής, μὲἰδιαίτερη ἱκανότητα στὴν πρόσληψη καὶ στὴ μετάδοση τῆς ἐκκλησιαστικῆς καὶ κλασσικῆς παιδείας. Εἶχε ἐπίσης ἱεραποστολικὸ ζῆλο, μὲ  ἐξαιρετικὴ ἱκανότητα στὴ ρητορικὴ καὶ στὸ κήρυγμα. Ἀκόμη διακρίθηκε στὴν ἀρίστη ἐκμάθηση ξένων γλωσσῶν, ἰδιαίτερα τῆς γαλλικῆς. Νέος στὴν ἡλικία μετέφρασε τὸ κλασσικὸ ἔργο τοῦ Φενελὸν «Οἱ περιπέτειες τοῦ Τηλεμάχου», ποὺ θεωρήθηκε ὅτι ἀσκοῦσε κριτικὴ στὸν τότε βασιλιὰ τῆς Γαλλίας.
.             Ὁ Οἰκονόμος ἐπέλεξε ἀπὸ τὰ ἔργα τοῦ Μολιέρου νὰ μεταφράσει καὶ νὰ διασκευάσει πρὸς τὴν τότε ἑλληνικὴ πραγματικότητα τὸ ἔργο τοῦ «Ὁ φιλάργυρος». Μεταξὺ τῶν ἄλλων, τὸ ὄνομα τοῦ πρωταγωνιστῆ ἀπὸ «Harpagon» (ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴ λέξη «ἅρπαγας») τὸ ἔκαμε «Ἑξηνταβελόνης», ἐξηγώντας ὅτι σημαίνει τὸν φιλάργυρο καὶ μικροπρεπῆ ἄνθρωπο, ποὺλογαριάζει στὰ πάντα τὸ συμφέρον του, «ὡς καὶ τὸ ψιλὸ βελώνι», κατὰ τὴν κοινὴ ἔκφραση. Σημειώνει ἀκόμη ὁ Οἰκονόμος ὅτι ἐπέλεξε τὸν «Φιλάργυρο», ὡς παράδειγμα πρὸς ἀποφυγή, γιατί αὐτὸς «οὔτε σύζυγος εὐτυχής, οὔτε πατὴρ ἀγαθός, οὔτε δεσπότης ἐπιεικής, οὔτε σύντροφος εἰρηνικός, οὔτε ἁπλὸς πολίτης τίμιος μπορεῖ ποτὲ νὰ γένη ὁ φιλάργυρος». Καὶ ἀπευθυνόμενος στοὺς Ἕλληνες τοὺς συμβουλεύει: «Φίλοι ὁμογενεῖς… ὅσοι μὲ ἀνάλογη τῆς δυνάμεώς σας χρηματικὴ δαπάνη δύνασθε κατὰ χρέος νὰ ὠφελεῖτε καὶ τοὺς οἰκείους σας καὶ τὴν πατρίδα, παρατηρήσατε, σᾶς παρακαλῶ! Ποία εἶναι ἡ ζωὴ καὶ τὰ τέλη τῶν φιλαργύρων, οἱ ὁποῖοι δὲν αἰσθάνονται τὴν ἐκ τῆς εὐποιίας ἡδονήν, διότι ὁμοιάζουν στὸ ἄψυχο καὶ κωφὸ μέταλλο, τὸ ὁποῖοἐξεύρουν νὰ θησαυρίσουν, ὄχι ὅμως καὶ νὰ μεταχειρισθοῦν…».
.             Ὁ λόγιος κληρικὸς Οἰκονόμος οὔτε ὀπαδὸς τοῦ γαλλικοῦ διαφωτισμοῦ ἦταν, οὔτε, φυσικά, ἄθεος. Κάποιοι τὸν ἐντάσσουν στὴν οὐσιαστικὰ ἀνύπαρκτη τότε αὐτὴν ὁμάδα. Εἶναι ἕναἀπὸ τὰ πολλὰ μυθεύματα, ποὺ προέκυψαν μετὰ τὴ δεκαετία τοῦ 1950. Σημειώνεται ὅτι  ἀντίθετη πρὸς τὴ στάση τοῦ Οἰκονόμου ἔναντι τοῦ Μολιέρου ἦταν ἡ αὐτὴ τοῦ Βατικανοῦ. Γράφει ὁ Παν. Κανελλόπουλος στὸ προαναφερθὲν σύγγραμμά του σχετικά: «Τὸ Βατικανὸ δίστασε νὰ δώσει τὴνἄδεια γιὰ θρησκευτικὸ ἐνταφιασμὸ τοῦ Μολιέρου. Ἔφθασε κι ὣς τὴν ἄρνηση. Μόνον ὕστερα ἀπὸπροσωπικὴ παρέμβαση τοῦ Λουδοβίκου τοῦ ΙΔ΄ – παρέμβαση ποὺ τὴν προκάλεσε ἡ χήρα τοῦ Μολιέρου πέφτοντας στὰ πόδια του– δέχθηκε τὸ Βατικανὸ νὰ γίνει, μὲ τοὺς θρησκευτικοὺς τύπους, ὁ ἐνταφιασμός, ἀλλὰ κρυφὰ τὴ νύχτα. Οἱ ἀληθινοὶ ἄνθρωποι τοῦ πνεύματος καὶ ὁ μικρὸς λαός, ποὺξέρει –σὲ ὁρισμένες στιγμὲς– νάναι συγκινητικὰ μέγας, περιστοίχισαν, μία νύχτα τοῦ 1673, τὸφέρετρο τοῦ Μολιέρου, ποὺ πέθανε πενηνταενὸς ἐτῶν…». Τί σχέση ἔχει ἡ συμπεριφορὰ τοῦὈρθοδόξου Χριστιανοῦ Οἰκονόμου, ποὺ ἐπαινεῖ τὸν Μολιέρο, μὲ αὐτὴ τοῦ Βατικανοῦ;
.             Σημειώνεται ἐξ ἄλλου ὅτι πρῶτος σχολίασε καὶ ἐξέδωσε, μὲ δική του δαπάνη, τὰἍπαντα τοῦ Ἀριστοφάνη ὁ λόγιος Ἀρχιμανδρίτης τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου καὶ σημαντικὸς διδάσκαλος τοῦ Γένους Νεόφυτος Δούκας (1760-1845). Γράφει τὸ 1845, στὴν «Εἰδοποίησή» του, ὁ«Ἐπίτροπος» τῆς ἔκδοσης Α. Κορομηλᾶς: «Τοῦ καλοῦ κἀγαθοῦ τούτου ἀνδρὸς (Σημ. γρ. ἐννοεῖ τὸν Δούκα) ἡ φιλάνθρωπος διάθεσις εἶναι νὰ διανεμηθῆ καὶ αὐτὸς κατὰ τὸν πάρα πόδας κατάλογον, εἴς τε τὸ Ἑλληνικὸν καὶ τὸ Ὀθωμανικὸν Κράτος καὶ ὅπου ἀλλοῦ διδάσκεται ἡ Ἑλληνικὴ φωνή». Στὸν «πάρα πόδας» κατάλογο γράφονται ὡς παραλῆπτες ὅλα τὰ σχολεῖα, οἱ βιβλιοθῆκες, οἱ καθηγητὲς καὶ οἱ δάσκαλοι τοῦ ἁπανταχοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ὁ Νεόφυτος Δούκας σχολίασε καὶ ἐξέδωσε ἐπίσης, πάντα μὲ δική του δαπάνη, Ὅμηρο, Αἰσχύλο, Σοφοκλῆ, Εὐριπίδη, Πίνδαρο καὶ ἄλλους.
.             Συμπέρασμα: Ἡ ἐνασχόληση τῶν Ὀρθοδόξων κληρικῶν Νεοφύτου Δούκα καὶΚωνσταντίνου Οἰκονόμου μὲ κοσμικοὺς συγγραφεῖς δὲν σημαίνει ὅτι ἦσαν ὀπαδοὶ τοῦΔιαφωτισμοῦ,  ὅπως τὸν ἐννοοῦν οἱ ἄθεοι ἀντιεκκλησιαστικοὶ κύκλοι τῶν ἡμερῶν μας.- 

Σχολιάστε