Ἀρχεῖο κατηγορίας "Uncategorized"

Η ΑΓΕΡΑΣΤΗ ΕΛΛΑΔΑ ΤΟΥ 1940 ΚΑΙ Η ΠΑΡΑΝΟΪΚΗ ΧΩΡΑ ΤΟΥ 2021. (Δ. Νατσιός)

Ἡ ἀγέραστη Ἑλλάδα τοῦ 1940
καὶ ἡ παρανοϊκὴ χώρα τοῦ 2021. 

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

.                        Στὸν πανηγυρικὸ λόγο ποὺ ἐκφώνησε ὁ Στρατὴς Μυριβήλης ἀναφέρει καὶ ἕνα ὡραῖοἐπεισόδιο. Ὁ σπουδαῖος λογοτέχνης μας εἶχε ἐξασφαλίσει ἄδεια ἀπὸ τὸ Γενικὸ Ἐπιτελεῖο γιὰ νὰ ἀνεβεῖ τὶςπαγωμένες ἀετοράχες τῆς Πίνδου καὶ νὰ παρευρεθεῖ θεατὴς στὸν πανεθνικὸ συναγερμὸ τοῦ Σαράντα. Εἶδε πολλὰ καὶ θαυμαστά. Διαβάζω: «Ἕνας φαντάρος ἔπιασε αἰχμάλωτο ἕναν Ἰταλὸ λοχία, τὴν ὥρα ποὺ ὁ λόχος του δέχτηκε στὰ σκοτεινὰ τὴν αἰφνιδιαστικὴ ἐπίθεση. Ὁ Ἰταλὸς ἑτοιμαζόταν νὰ τὸν μαχαιρώσει στὰ μουλωχτὰ μὲ τὴν ξιφολόγχη του. Ἔπιασε τὸ χέρι του, τὸ δάγκωσε καὶ τὸν ἀφόπλισε.
-“Πῶς σοῦ ἦρθε καὶ δὲν τὸν σκότωσες μὲς στὴν νύχτα;”, τὸν ρώτησα.
-“Νὰ σᾶς πῶ”, μου εἶπε. “Ἐκείνη τὴν ὥρα, ἔτσι ποὺ μὲ ξάφνιασε, ἑτοιμαζόμουν νὰ τοῦ τὴν φέρω. Οἱ σύντροφοί του, ποὺ μᾶς εἶχαν κάνει τὸν αἰφνιδιασμό, τό ᾽βαλαν στὰ πόδια καὶ τὸν ἄφησαν. Ὅπου τόνε κοίταξα στὴ φέξη τῆς φωτιστικῆς ρουκέτας. Ἦταν ὄμορφο παλληκάρι. Λυπήθηκα νὰ τὸν χαλάσω”. Καὶ γέλασε σὰν παιδὶ γιὰ τὴν ἀδυναμία του. Φαντάζομαι πὼς μόνο ἕνας Ἕλληνας πολεμιστής, ἀνάμεσα σὲ ὅλους τοὺς πολεμιστὲς τοῦ κόσμου, μποροῦσε νὰ κάνει κάτι τέτοιο. Καὶ ἡ φράση, ποὺ μεταχειρίστηκε, ἦταν τόσο ὡραία. Εἶπε: “λυπήθηκα νὰ τὸν χαλάσω”. Ὑπάρχουν εὐτυχισμένες στιγμές, ποὺ ἕνα ἄτομο, ξαφνικὰ συγκεντρώνει καὶ ἐκφράζει τὴν εὐγένεια ἑνὸς λαοῦ, μίας ὁλάκερης φυλῆς». (Ἀκαδημία Ἀθηνῶν, «Πανηγυρικοὶ λόγοι ἀκαδημαϊκῶν», σελ. 319).
.                        Αὐτὰ τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, τὴν 28η Οκτωβρίου τοῦ 1940, ποὺ «κοιμηθήκαμε ἄνθρωποι καὶ ξυπνήσαμε ἔθνος». Ὅταν ἤμασταν ἀληθινοὶ Ἕλληνες καὶ ὄχι ἀσκέρι ἀδέσποτο.
.                        Διαβάζω γιὰ τὶς σημερινὲς προκοπὲς τῆς «ἄλκιμης» νεολαίας μας. 23 Ὀκτωβρίου 2021. «Λίγο μετὰ τὰ μεσάνυχτα ὁμάδα 100 περίπου κουκουλοφόρων βγῆκε ἀπὸ τὸ ΑΠΘ καὶ ἐπιτέθηκε μὲ βόμβες μολότοφ σὲ διμοιρία τῶν ΜΑΤ. Ἡ ἀστυνομία ἀπώθησε τοὺς νεαρούς, οἱ ὁποῖοι ἐπέστρεψαν στὸ ΑΠΘ, γιὰ νὰἐπιτεθοῦν ἐκ νέου λίγα λεπτὰ ἀργότερα… Νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἐντός τοῦ πανεπιστημιακοῦ χώρου βρισκόταν σὲ ἐξέλιξη πάρτυ οἰκονομικῆς ἐνίσχυσης φυλακισμένων καὶ διωκομένων ἀντεξουσιαστῶν». (Ἀπὸ τὸν ἱστότοπο «Ἐφημερίδα»).
.                        Μάλιστα. Στὸ πρῶτο κείμενο ἀναπνέεις. Ἀνάσες λευτεριᾶς, ἡρωισμοῦ καὶ εὐγένειας. Στὸδεύτερο πιάνεις τὴν μύτη σου ἀπὸ τὶς ἀναθυμιάσεις. Δυσωδία, παρακμὴ καὶ μίσος. Ἡ ἀγέραστη Ἑλλάδα τοῦ’40 καὶ ἡ ἑτοιμοθάνατη Ἑλλάδα τοῦ 2021.
.                        Στὸ προλογικὸ κείμενο, ἕνα νέο παιδί, στρατιώτης στὸ μέτωπο, ἀπὸ κάποιο χωριὸ τῆς πατρίδας, μὲ λίγα ἢ καθόλου γράμματα, ποὺ πρὶν ἀνέβει στὰ διάσελα τῆς ἱστορίας, πάλευε μὲ τὴ γῆ τῶν προγόνων του, τὴν καλλιεργοῦσε. Δὲν ἦταν χῶμα ἁπλό, ἦταν ἀγκαλιὰ γι’ αὐτόν. Ἔπαιρνε τὸν ἱδρώτα του καὶτοῦ ἔδινε καρπούς. Ἔπαιρνε τὴν ζωή του καὶ τοῦ ἔδινε μνήμη, εὐλάβεια, σέβας στὰ χώματα ποὺ ἦταν θαμμένοι οἱ γεννήτορες. Ἦταν ἡ πατρίδα του ἔννοια καὶ ἀξία σεπτή, ἁγία. Καὶ ἅγια ἔπραξε καὶ δὲν χάλασε τὸν αἰχμάλωτο ἐχθρό. Ἔρρεε ἡ ἱστορία τοῦ Γένους στὶς ἀρτηρίες του.
.                        Κάποτε τὰ παλληκάρια τοῦ ἀετοῦ τῆς Ρούμελης, τοῦ Καραϊσκάκη, συνέλαβαν ἕνα δειλό, ἕναν κιοτή, σαπιοκοιλιὰ ποὺ ἔλεγε ὁ στρατηγός. Τὸν ἔφεραν μπροστά του. Ἡ ποινὴ γι’ αὐτὸν ἦταν ὁ θάνατος. Τὸν ρώτησαν τί νὰ τὸν κάνουν, ἁρπάζοντας τὰ γιαταγάνια. «Ἂν τὸν σκοτώσετε, θὰ πράξετε δίκαια», τοὺς λέει. «Ἂν τοῦ χαρίσετε τὴν ζωή, θὰ πράξετε ἅγια». Καὶ τοῦ χάρισαν τὴν ζωή, γιατί καὶ αὐτὸς εἶχε τὸ «φύσημα τοῦΘεοῦ» μέσα του ποὺ θὰ ἔλεγε καὶ ὁ Μακρυγιάννης.
.                        Ἔξω ἀπὸ τὸ πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης. Ἑλληνόπουλα κι αὐτά. Μὲ μόρφωση καὶ ξένες γλῶσσες. Μπουκωμένα ἀπὸ μεταπτυχιακὰ καὶ διδακτορικὰ χαρτιά. Μεγαλωμένα μὲ χειρότερη τιμωρία, ποὺ καταδικάσαμε τὰ παιδιά μας: νὰ μὴν τοὺς λείπει τίποτε. Μὲ τὰ θαυμάσια παιδικὰ δωμάτια, σκαρφαλωμένα σὲ κάποιον ὄροφο πολυκατοικίας. Μοσχοαναθρεμμένες μοναχοκόρες καὶ μοναχογιοὶ οἱ περισσότεροι. Μὲτὴν, καταπῶς λένε τὰ τελευταῖα χρόνια, «κλασσικὴ Ἑλληνίδα μαμά», δούλα του καὶ ὑπηρέτρια.
.                        Παρένθεση. Ὄχι, δὲν εἶναι αὐτὴ ἡ κλασσικὴ Ἑλληνίδα μητέρα. Αὐτὴ εἶναι τὸ κακέκτυπό της. Διαβάζω στὴν τότε, τοῦ 1940, ἐφ. «Πρωία», μία ἐπιστολὴ μίας μάνας, χήρας ἀπὸ τὸ Μέγαρα, ποὺ μόλις εἶχε λάβει τὸν πολεμικὸ σταυρὸ ἀνδρείας τοῦ σκοτωμένου γιοῦ της. «Ὁ Δημητρός μου, ὁ μοναχογιός μου, ὁ προστάτης τῶν τριῶν κοριτσιῶν μου, ἔπεσε ὑπὲρ πίστεως καὶ πατρίδος. Χαλάλι τῆς πατρίδας ὁ Δημητρός μου. Ἂς ἤτανε νὰ πέθαινα κι ἐγὼ πολεμώντας μαζί του. Ζήτω ἡ Ἑλλάς». (Ἀπὸ τὸν τόμο «ὁ τύπος στὸν ἀγώνα»). Αὐτὴ εἶναι Ἑλληνίδα μάνα καὶ ὄχι κάποια  «κλασσικὴ» μαμὰ τοῦ σήμερα, πού, μὲ τὸ κινητὸ στὸ χέρι, ἀνατρέφει τὸν αὐριανὸ «ἀνδρεῖο» κουκουλοφόρο γιό της.
.                        Ἔβγαιναν οἱ λόχοι τῶν… κουκουλοφλώρων ἀπὸ τὰ ἀπόρθητα καὶ ἄσυλα ὁρμητήριά τους στὸΑΠΘ. Καὶ ποιοὺς στόχευαν μὲ τὶς βόμβες τους; Τὴν ἀστυνομία. Πῶς λέγεται αὐτό, χωρὶς νὰ τὰμπογιατίζουμε μὲ ἀριστερόμυαλες ἀνοησίες καὶ ἰδεοληψίες; Ἐμφύλιες διαμάχες. Ποιός τρίβει τὰ χέρια του; Ὁ λύκος ἀπέναντι. Ποιό λάκκο σκάβουμε; Τὸν δικό μας. Ποιός φταίει; Ἂς γράψει ὁ καθένας μας τὴν ἀπάντηση. Μόνο νὰ σκεφτοῦμε πολὺ πρὸς τὰ ποῦ θὰ στρέψουμε τὸν δείκτη τοῦ χεριοῦ μας.  (Ἡ παράνοια εἶναι χωρὶς ὅρια. Ἑνώθηκαν ὀρδὲς κουκουλοφόρων μὲ ρομάδες, ἀπειλώντας γιὰ ἀντίποινα. Ὅταν ἔπεφτε νεκρὸ ἕνα παιδάκι στὴν αὐλὴ τοῦ σχολείου του, στὴν Ἀθήνα, ἀπὸ ἀεροντουφεκιὲς τῶν ρομάδων, ποῦ ἦταν οἱκουκουλοφόροι νὰ διαμαρτυρηθοῦν; Καὶ τὸ ἔγκλημα παραμένει ἀνεξιχνίαστο. Τί νὰ πεῖ κανείς;).
.                        Πίσω πάλι στὰ «μεγάλα χρόνια», στὴν Ἑλλάδα ποὺ ἤξερε νὰ ἀντιστέκεται, στὴν τρανὴ πατρίδα ποὺ εἶχε τὰ μάτια της στραμμένα στὸν οὐρανό. Ὁ συγγραφέας Χρ. Ζαλοκώστας στὸ βιβλίο του «Τὸ περιβόλι τῶν θεῶν», (σελ. 135), περιγράφει τὴν ἐπίσκεψη τοῦ πρωθυπουργοῦ Μεταξᾶ στὸ στρατιωτικὸ νοσοκομεῖο «Εὐαγγελισμὸς» καὶ τὴν στιχομυθία μὲ πληγωμένο στρατιώτη:
«–Ποῦ πληγώθηκες ἐσύ, παιδί μου;
–Στὸ Ἰβάν!
–Ἔ, τὸ Ἰβὰν τὸ τιμωρήσαμε! Ἔπεσε χθὲς τὸ βράδυ.
–Ναί, ἔπεσε κ. Πρόεδρε. Θὰ μποροῦσε ὅμως νὰ εἶχε πέσει ἐδῶ καὶ πέντε μέρες. Ὅταν βρήκαμε τὴν πρώτη ἀντίσταση, ἔπρεπε νὰ μᾶς θυσιάσει ὁ συνταγματάρχης μας. Θὰ τὸ παίρναμε ἀπὸ τότε».
.                     Ἂς τιμήσουμε μεθαύριο κατὰ τὴν ἐπέτειο τοῦ ΟΧΙ, κάποιους  «κλασσικοὺς Ἕλληνες» ποὺἤξεραν νὰ ποῦν γιατί, ἐδῶ καὶ εἰκοσιπέντε αἰῶνες, ὁ Αἰσχύλος, θέλησε νὰ τοῦ γράψουν στὸν τάφο τουἐπιτύμβιο, ὄχι πὼς στάθηκε ὁ ποιητὴς τῆς «Ὀρέστειας», ἀλλὰ ὅτι πολέμησε στὸν Μαραθώνα.

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

, , ,

Σχολιάστε

AΓΙΟΣ ΝΕΚΤΑΡΙΟΣ Ο ΔΗΜΟΦΙΛΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἅγιος Νεκτάριος ὁ δημοφιλὴς

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                        Ἡ ἀθρόα προσέλευση τοῦ κοινοῦ νὰ παρακολουθήσουν τὴν ταινία γιὰ τὸν Ἅγιο Νεκτάριο «Ὁ ἄνθρωπος τοῦ Θεοῦ» εἶναι ἐντυπωσιακή, ἐνῶ προκαλεῖ αἴσθηση ὁ φονταμενταλισμὸς καὶ ἡ ἔλλειψη αὐτοσεβασμοῦ ἐλαχίστωνἙλλήνων ἀθέων καὶ ἀντιεκκλησιαστικῶν παραγόντων, ποὺ ὅμως ἀπολαμβάνουν εὐρείας προβολῆς στὰ ΜΜΕ καὶ στὰ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτύωσης. Σημειώνεται ὅτι ἡ ταινία τῆς Σερβικῆς καταγωγῆς Ἑλένης Πόποβιτς ἔτυχε εὐμενοῦς ὑποδοχῆς ἀπὸ κινηματογραφικοὺς κριτικοὺς καὶ βραβεύθηκε στὸ φεστιβὰλ τῆς Μόσχας καὶ στὸ φεστιβὰλ ἑλληνικοῦκινηματογράφου στὸ Λὸς Ἄντζελες.
.                        Ἡ συγκεκριμένη ταινία, ἡ προσέλευση χιλιάδων θεατῶν νὰ τὴν δοῦν καὶ οἱ ἀντιδράσεις φανατικῶνἀθέων θέτουν ἐπὶ τάπητος γιὰ μίαν ἀκόμη φορὰ τὸ θέμα τῆς ἁγιότητας καὶ τοῦ θαύματος στὴ ζωὴ τοῦ συγχρόνου ἀνθρώπου. Μὲ τὴν ταινία τίθεται καὶ τὸ ἐρώτημα τί συνετέλεσε ὥστε ὁ Ἅγιος Νεκτάριος ἑκατὸ χρόνια μετὰ τὴν κοίμησή του νὰ ἐξακολουθεῖ νὰ εἶναι τόσο δημοφιλής; Τί εἶναι αὐτὸ ποὺ ἔχει ὁ Ἅγιος καὶ ἑλκύει τὴν ἀγάπη, τὸν σεβασμὸ καὶ τὴν πίστη πρὸς τὴν ἁγιότητά του; Ὅσο ζοῦσε συκοφαντήθηκε, διαπομπεύθηκε, ἐξορίστηκε, κυνηγήθηκε ἀνελέητα ἀπὸ ἐκκλησιαστικοὺς καὶ μὴ παράγοντες. Δὲν διεκδίκησε καὶ δὲν ἔλαβε ποτὲ ἀξιώματα, ἔζησε τὸν βίο του ἀσκητικὰ καὶ ταπεινά, χωρὶς δεύτερο ράσο. Καὶ ὅμως σὲ αὐτὸν προσέρχεται ὁ πιστὸς λαός, ἐνῶ ἔχει λησμονήσει ὅσους Πατριάρχες, Ἀρχιεπισκόπους καὶ Μητροπολίτες ἄσκησαν ἐξουσία ἐπάνω του…
.                        Τί εἶναι λοιπὸν αὐτὸ ποὺ ἑλκύει τὸ λαὸ πρὸς τὸν Ἅγιο Νεκτάριο; Εἶναι ἡ μεγάλη του ἀγάπη στὸν Θεάνθρωπο Ἰησοῦ Χριστό. Ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ ἡ ἀγάπη καὶ τὸ ἐνδιαφέρον του γιὰ τὸν συνάνθρωπο, ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ ἡσυγχωρητικότητά του πρὸς ὅσους τὸν ἔβλαψαν καὶ τὸν κυνήγησαν ἀνελέητα, ἀπὸ ἐκεῖ ξεκινᾶ ἡ ταπείνωσή του καὶ ἡ ἁπλότητα τῆς βιωτῆς του. Ἀπὸ αὐτὴ τὴν ἀγάπη ξεκινᾶ ἡ πιστὴ τήρηση τῶν ἐντολῶν τοῦ Θεανθρώπου Χριστοῦ, ποὺφαίνονται στὴ θεωρία ἁπλές, ἀλλὰ εἶναι πολὺ δύσκολες στὴν ἐφαρμογή τους, ἀφοῦ προϋποθέτουν τὴν παραίτηση ἀπὸ τὴν ὑλόφρονα καὶ ἡδονιστικὴ ζωή.
.                        Ὁ Ἅγιος μὲ αὐτὴ τὴν πίστη, ποὺ καὶ βουνὰ μετακινεῖ, δὲν μεσίτευε καὶ δὲν μεσιτεύει μόνο στὸν Θεάνθρωπο νὰ τελοῦνται – καὶ τελοῦνται – θαύματα. Ἔκαμε στὴ ζωή του πράξεις, ποὺ ξεφεύγουν ἀπὸ τὸν κοινὸἄνθρωπο. Θὰ ἀναφερθοῦν ὁρισμένα παραδείγματα, ὅπως καταγράφονται στὸ ἐξαιρετικὸ βιβλίο τοῦ ἀείμνηστου Σώτου Χονδρόπουλου «Ὁ ἅγιος του αἰώνα μας – Ὁ ὅσιος Νεκτάριος Κεφαλᾶς», (Ἐκδόσεις «Καινούργια Γῆ», Ἀθήνα, 1997).
.            Τὸ πρῶτο εἶναι ὅτι οὐδέποτε ἀπάντησε στὸ ψέμα ὅτι μόνος του ἀποχώρησε ἀπὸ τὸ Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας, ἐνῶ στὴν πραγματικότητα ἐκδιώχθηκε κακὴν κακῶς.
.                   Τὸ δεύτερο εἶναι ὅτι ὅταν πέθανε ὁ Πατριάρχης Σωφρόνιος καὶ οἱ ὁμογενεῖς τῆς Αἰγύπτου – καὶ ἦσαν πολλοὶ στὸ τέλος τοῦ 19ου καὶ ἀρχὲς τοῦ 20οῦ
 αἰώνα – τὸν θέλησαν γιὰ Πατριάρχη, ὅταν εἶδε νὰ ἀναμιγνύονται ἡ τότε βασίλισσα Ὄλγα καὶ οἱ κυβερνήσεις Ἑλλάδος καὶ Αἰγύπτου καὶ νὰ βγαίνουν σπαθιὰ  ἀπὸὑποψηφίους, ποὺ μὲ κάθε τρόπο ἤθελαν νὰ ἀναρριχηθοῦν στὸ θρόνο, ἐκεῖνος ὑποχώρησε καὶ ἀναχώρησε ἐπιστρέψας στὴν Ἑλλάδα…
.                        Τὸ τρίτο συνέβη στὴν Κύμη τῆς Εὐβοίας. Ὅταν διακονοῦσε ὡς ἱεροκήρυκας, ἕνας ἔφηβος ἄκουσε τὸκήρυγμά του καὶ πῆγε καὶ τὸν βρῆκε ἀπελπισμένος. «Πάτερ, θέλω νὰ αὐτοκτονήσω. Εἶμαι νόθος καὶ μοῦ τὸ φωνάζουν συνέχεια στὸ χωριό. Δὲν γνώρισα πατέρα καὶ ἡ μητέρα μου εἶναι ἐπίσης σὲ ἀπόγνωση. Δὲν ἀντέχω ἄλλο». Ὁ Ἅγιος τὸν κοίταξε στὰ μάτια καὶ τοῦ εἶπε: «Ἀπὸ τώρα εἶμαι ἐγὼ ὁ πατέρας σου. Θὰ σὲ στείλω στὸ Κάιρο, σὲ δικούς μου ἀνθρώπους καὶ ἐκεῖ, οὐδεὶς θὰ γνωρίζει τὸ πῶς γεννήθηκες. Θὰ σπουδάσεις, θὰ προκόψεις καὶ θὰ πάρεις κοντά σου καὶτὴ μητέρα σου…». Ὁ ἔφηβος ἔπεσε στὰ πόδια του καὶ τὰ γέμισε μὲ δάκρια εὐγνωμοσύνης.
.                         Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος δὲν ἄσκησε ἐκκλησιαστικὴ ἐξουσία. Ἡ Μητρόπολη Πενταπόλεως δὲν εἶχε ποίμνιο καὶ μετὰ τὴν ἐξορία του ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο ἐργάσθηκε ὡς ἁπλὸς ἱεροκήρυκας στὴν Ἑλλάδα. Κατὰ κάποιο τρόπο παιδαγωγικὴ ἐξουσία ἄσκησε ὡς γενικὸς διευθυντὴς τῆς Ριζαρείου Ἐκκλησιαστικῆς Σχολῆς. Αὐτὴ τὴν ἐξουσία τὴνἄσκησε μὲ ἅγιο τρόπο, ὅπως κανεὶς ἄλλος δὲν θὰ μποροῦσε ἔτσι νὰ τὴν ἀσκήσει. Δύο παραδείγματα.
.                        Ὁ παιδονόμος μίαν ἡμέρα τοῦ πῆγε στὸ γραφεῖο του τέσσερις μαθητὲς ποὺ τσακώθηκαν, ἀντάλλαξαν βρισιὲς καὶ ἀλληλογρονθοκοπήθηκαν. Ὁ Ἅγιος τοὺς κοίταξε στὰ μάτια, ἐξέφρασε τὴ λύπη του, τοὺς εἶπε ὅτι τὸνἀναγκάζουν νὰ τιμωρήσει τὸν ἑαυτό του καὶ εἶπε στὸν παιδονόμο νὰ εἰδοποιήσει τὸν μάγειρο ἐπὶ τρεῖς ἡμέρες νὰ μὴν τοῦ πηγαίνει φαγητό. Τοὺς μαθητὲς τοὺς ἄφησε νὰ φύγουν εὐχόμενος ὁ Ὕψιστος νὰ τοὺς ἀποστείλει ἔλεος καὶφωτισμό. Οἱ νέοι αἰσθάνθηκαν πολὺ ἄσχημα. Συνέχεια ρωτοῦσαν ἂν διέκοψε τὴν ἀποχὴ ἀπὸ τὸ φαγητὸ καὶ ὅταν μάθαιναν ὅτι τὴ συνεχίζει, τόσο καὶ γίνονταν χειρότερα ψυχολογικά. Δὲν πήγαιναν οὔτε αὐτοὶ νὰ φᾶνε. Ἡ στάση τοῦἉγίου τοὺς μαλάκωσε τὴν καρδιά, τοὺς ἔδωσε ταπείνωση καὶ μετανιωμένοι πῆγαν καὶ τοῦ ζήτησαν συγγνώμη ποὺ τὸνἔβαλαν σὲ αὐτὴ τὴ δοκιμασία. Τὸ γεγονὸς μαθεύτηκε σὲ ὅλους τους μαθητὲς καὶ σὺν τῷ χρόνῳ μειώθηκε πολὺ ἡπαραβατικότητα ἀνάμεσα στοὺς μαθητές…
.                        Κάτι ἀνάλογο συνέβη μὲ τοὺς καθαριστὲς τῆς Σχολῆς. Μίαν ἡμέρα τσακώθηκαν καὶ ἄρχισαν φωναχτὰὁ ἕνας νὰ βρίζει τὸν ἄλλο. Ἕνας ἀπὸ τοὺς λόγους τοῦ τσακωμοῦ ἦταν ὅτι ἀνάμεσα στὶς φροντίδες τους ἔπρεπε νὰκαθαρίζουν τὰ ἀποχωρητήρια, ποὺ ὁ μεγαλύτερος στὴν ἡλικία ἀπέφευγε τὸ ὑποτιμητικό, κατ’ αὐτόν, καθῆκον… ὉἍγιος Νεκτάριος εἶχε παρατηρήσει τὸ γεγονὸς καὶ πολλὲς φορὲς εἶχε σηκωθεῖ πρὶν νὰ ξυπνήσουν τὸ προσωπικὸ καὶ οἱμαθητὲς καὶ καθάριζε ὁ ἴδιος τὰ ἀποχωρητήρια, χωρὶς νὰ πεῖ λέξη. Ὅμως τώρα ποὺ τοὺς ἔπιασε νὰ τσακώνονται τοὺς εἶπε πὼς ἀφοῦ τεμπελιάζουν καὶ δὲν κάνουν τὸ καθῆκον τους, θὰ ἀναλάβει ἐκεῖνος τὸν καθαρισμὸ τῶνἀποχωρητηρίων… Οἱ δύο καθαριστὲς τὰ ἔχασαν. Ὁ μεγαλύτερος ψέλλισε φοβισμένος: «Δηλαδὴ μᾶς διώχνετε, πάτερ;» καὶ ὁ Ἅγιος τοῦ ἀπάντησε ὅτι ἡ συνείδησή του δὲν τοῦ ἐπιτρέπει νὰ προβεῖ στὴν ἀπόλυσή τους, ἀλλὰ ἀφοῦ  δὲν θέλουν ἐκεῖνοι νὰ καθαρίζουν, θὰ ἀναλάβει αὐτὸς τὴν ἐργασία τους… Αὐτοὶ τότε αἰσθάνθηκαν πολὺ ντροπιασμένοι. Ἀπὸ ἐκείνη τὴν ἡμέρα τὰ ἀποχωρητήρια ἔλαμπαν ἀπὸ πάστρα, χωρὶς νὰ χρειαστεῖ νὰ ἐκτελέσει τὴ δουλειὰ τῶν δύο ὁἍγιος…
.                        Ὁ καθηγητὴς Πανεπιστημίου καὶ μετὰ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ πάσης Ἑλλάδος Χρυσόστομος Παπαδόπουλος, ὅταν ἐκοιμήθη ὁ Ἅγιος, ἔγραψε μεταξὺ τῶν ἄλλων σὲ ἀκαδημαϊκὸ ὕφος, ποὺ ὅμως ἐκφράζει τὴν προσωπικότητά του: «Ἐξέλιπε τὸν βίον ὁ Μητροπολίτης Πενταπόλεως Νεκτάριος, Ἱεράρχης σεβασμιώτατος, περικοσμούμενος μὲν ὑπὸ μεγάλων ἀρετῶν, σπουδαίαν δὲ ἀναπτύξας κατὰ τὸν βίον αὐτοῦ δράσιν (…). Ὁ βίος αὐτοῦὑπῆρξεν ἀσκητικώτατος, εἰς μέγαν βαθμὸν ἀναπτύξας τὰς χριστιανικὰς αὐτοῦ ἀρετάς (…) Γλυκύτατος τοὺς τρόπους καὶ ὠφελιμώτατος ὁ καλοκάγαθος Ἱεράρχης καθίστατο λίαν ἀγαπητὸς καὶ σεβαστὸς εἰς τοὺς γνωρίζοντας αὐτόν, λίαν δὲ ἐτιμᾶτο (…) δία τὰς ἀρετὰς αὐτοῦ, τὴν παιδείαν καὶ τὸν ἀσκητικὸν βίον. Ὑπῆρξεν ἀληθῶς ὁ ἀοίδιμος Μητροπολίτης Πενταπόλεως Νεκτάριος, τύπος ἀρχαίου ἀσκητοῦ καὶ ζηλωτοῦ διδασκάλου, ἐξόχως συμπαθὴς φυσιογνωμία Ὀρθοδόξου Ἱεράρχου».

Ἡ ζωὴ τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου*

1 Ὀκτωβρίου 1846.
Γέννηση τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου, κατὰ κόσμον Ἀναστασίου Κεφαλᾶ στὴ Σηλυβρία τῆς Ἀνατολικῆς Θράκης.

1860-1866
Μεταβαίνει στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ἐκπαιδεύεται, ἐργαζόμενος ταυτόχρονα.

1866 – 1873
Ἔρχεται στὴν Ἀθήνα καὶ μεταβαίνει στὴ Χίο, ὅπου ἐργάζεται ὡς γραμματοδιδάσκαλος στὸ μαστιχοχώρι Λιθί, ἰδιαίτερη πατρίδα τοῦ μεγάλου ἐθνικοῦ εὐεργέτη Ἀνδρέα Συγγροῦ.

1873
Εἰσέρχεται στὴ Νέα Μονὴ Χίου ὡς δόκιμος μοναχός.

11/7/1876
Κείρεται μοναχὸς καὶ μετονομάζεται Λάζαρος.

15/1/1877
Χειροτονεῖται διάκονος καὶ μετονομάζεται σὲ Νεκτάριο.

22/3/1881
Καταστρεπτικὸς σεισμὸς στὴ Χίο κρημνίζει ὅλα τὰ ἐκεῖ σχολεῖα. Ὁ φοιτῶν στὴν τελευταία τάξη τοῦ τότε Γυμνασίου διάκονος Νεκτάριος ὑποχρεώνεται νὰ ἔρθει στὴν Ἀθήνα καὶ νὰ δώσει τὶς ἀπολυτήριες ἐξετάσεις στὸ Βαρβάκειο ἐκπαιδευτήριο.

4/11/1881
Ἐγγράφεται φοιτητὴς στὴ Θεολογικὴ Σχολὴ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν.

28/9/1885
Λαμβάνει τὸ πτυχίο του ἀπὸ τὴ Θεολογικὴ Σχολή.

23/3/1886
Χειροτονεῖται πρεσβύτερος στὴν Ἀλεξάνδρεια ἀπὸ τὸν ἐκεῖ Πατριάρχη Σωφρόνιο.

6/8/1886

Λαμβάνει τὸ ὀφίκιο τοῦ Ἀρχιμανδρίτη καὶ τοῦ ἀνατίθενται τὰ καθήκοντα τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐπιτρόπου Καΐρου. Προσφέρει ἐκεῖ πλούσιο ποιμαντικό, ἐθνικό, συγγραφικὸ καὶ ἐκκλησιαστικὸ ἔργο καὶ ἡ ἐκεῖ ὁμογένεια τοῦ δείχνει ἀγάπη, σεβασμὸ καὶ τιμή.

Ἰανουάριος 1889
Ἐκλέγεται Μητροπολίτης Πενταπόλεως, παλαιᾶς σημαντικῆς ἐπαρχίας τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας στὴ Λιβύη καὶἐξακολουθεῖ νὰ ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντα τοῦ Πατριαρχικοῦ Ἐπιτρόπου στὸ Κάϊρο.

11/7/1890
Οἱ ἀπὸ φθόνο καὶ ἕρμαιοι τῶν ἐνστίκτων τους παντοειδεῖς ἐχθροί τοῦ Ἁγίου μὲ παντοειδεῖς συκοφαντίες καὶδηλητηριώδη ὑπονοούμενα πείθουν τὸν 90τούτη Πατριάρχη Σωφρόνιο νὰ τὸν ἐκδιώξει ἀπὸ τὴν Αἴγυπτο, γιατί ἀλλιῶς θὰ τὸν ἐκθρονίσει καὶ θὰ καταλάβει αὐτὸν τὸν θρόνο τῆς Ἀλεξανδρείας… Ὁ Ἅγιος ἐξορίζεται πτωχὸς καὶκαταφρονεμένος μὲ ἕνα βαθὺ παράπονο, ἀλλὰ χωρὶς γογγυσμό.

Αὔγουστος 1890
Ὁ Ἅγιος ἔρχεται στὴν Ἑλλάδα καὶ μὲ πηγαία ταπεινοφροσύνη δὲν ζητεῖ νὰ λάβει κάποια Μητρόπολη, ἀλλὰ νὰὑπηρετήσει τὴν Ἐκκλησία ὡς ἁπλὸς ἱεροκήρυκας.

Μάρτιος 1891
Διορίζεται ἱεροκήρυκας στὴν Εὔβοια. Ἰδιαίτερα συνδέεται μὲ τὴν περιοχὴ τοῦ Ἀλιβερίου καὶ τῆς Κύμης.

Αὔγουστος 1893
Μετατίθεται ὡς ἱεροκήρυκας στὴν Φθιώτιδα καὶ στὴν Φωκίδα.

Μάρτιος 1894
Διορίζεται Γενικὸς Διευθυντὴς στὴν Ριζάρειο Ἐκκλησιαστικὴ σχολή, ὅπου εἶχε εὐλογημένη διακονία. Πλῆθος σημαντικῶν Ἀρχιερέων, Καθηγητῶν Πανεπιστημίων καὶ ἁπλῶν κληρικῶν πέρασαν ἀπὸ τὴ διδαχή του.

Καλοκαίρι 1904
Μετὰ ἀπὸ αἴτημα ἀφιερωμένων μαθητριῶν του ἀποφασίζει νὰ ἱδρύσει Μονὴ στὴν Αἴγινα, ἀφιερωμένη στὴν Ἁγία Τριάδα.

Ἀπρίλιος 1908
Ἀποχωρεῖ ἀπὸ τὴ Ριζάρειο.

Χριστούγεννα 1908
Ἐγκαθίσταται μόνιμα στὴν Αἴγινα. Ἂν καὶ ἀσκητεύει, οἱ δοκιμασίες ποὺ περνᾶ εἶναι πολλές. Ἀπὸ φθόνο καὶ κοσμικῆςἀντιλήψεως ἀσκήσεως τῆς ἐκκλησιαστικῆς ἐξουσίας σύρεται σὲ ἀνακρίσεις καὶ ὑφίσταται προσβολὲς ὅσον ἀφορᾶ στὸἄψογο ἦθος του.

20/9/1920
Ἀσθενῶν εἰσάγεται στὸ Ἀρεταίειο Νοσοκομεῖο καὶ εἰς δωμάτιο μὲ τίποτε τὸ ἰδιαίτερο. Δίπλα στὸ δωμάτιο τοῦ Ἁγίου, ποὺ δὲν φιλοξενεῖ πλέον ἀσθενεῖς καὶ ἔχει καταστεῖ προσκύνημα, νοσηλεύτηκε ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Χριστόδουλος καὶὅσο ἔμεινε στὸ δωμάτιο ἐκεῖνο καὶ τοῦ ἐπέτρεπαν οἱ δυνάμεις του πήγαινε σὲ αὐτό, προσευχόταν καὶ ἀναπαυόταν ψυχικά.

8 πρὸς 9 Νοεμβρίου 1920
Κοίμηση τοῦ Ἁγίου

18/6/1924
Ὁ τάφος του ἀνοίγεται. Τὸ σκήνωμά του εἶναι ἀκέραιο καὶ εὐωδιάζει.

8/11/1956
Ἡ ἐφημερίδα «Ἑστία» γράφει ὅτι ἀποτελεῖ παλλαϊκὸ αἴτημα ἡ ἁγιοκατάταξη τοῦ Ἁγίου Νεκταρίου, τοῦ «Ἁγίου τοῦ λαοῦ».

20/4/1961
Μὲ ἀπόφαση τῆς Πατριαρχικῆς Συνόδου τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ὁ Μητροπολίτης Πενταπόλεως Νεκτάριος συγκαταριθμεῖται μεταξὺ τῶν Ἁγίων καὶ τῶν Ὁσίων τῆς Ἐκκλησίας. Ἔκτοτε πολλοὶ ἀνὰ τὸν κόσμο ναοὶ ἀφιερώνονται στὸν Ἅγιο, πλήθη δὲ πιστῶν συρρέουν στὴν Αἴγινα νὰ προσκυνήσουν τὰ λείψανα καὶ τὸν τάφο τοῦ Ἁγίου καὶ νὰ ἐπισκεφθοῦν τὸ κελί του. Πολλὰ ζευγάρια δίνουν σὲ παιδιά τους, ἀγόρια καὶ κορίτσια, τὸ ὄνομα τοῦ Ἁγίου.

15/1/1998
Ἐπὶ μακαριστοῦ Πατριάρχου Πέτρου ἡ Σύνοδος τοῦ Πατριαρχείου Ἀλεξανδρείας ἀποφασίζει νὰ ἐκζητήσει συγγνώμη ἀπὸ τὸν Ἅγιο Νεκτάριο, γιατί, ὅπως ἀναφέρεται, «ἀδίκως εἶχε κατηγορηθεῖ καὶ ἐκδιωχθεῖ ἀπὸ τὴ θέση του στὸ Πατριαρχεῖο Ἀλεξανδρείας». Τὸ ἐπίσημο ἔγγραφο μὲ τὴν ἐκζήτηση τῆς συγγνώμης κατέθεσε ὁ ἴδιος ὁ Πατριάρχης Πέτρος στὴ Μονὴ τοῦ Ἁγίου, στὴν Αἴγινα.

Αὔγουστος 2021
Παίζεται στοὺς κινηματογράφους ἡ ταινία μὲ βάση τὴν βιογραφία τοῦ Ἁγίου, τὴν ὁποία προσέρχονται νὰ δοῦν πλήθη θεατῶν καὶ ἡ ὁποία ἔχει κερδίσει τὴν ἐκτίμηση τῶν ἀντικειμενικῶν κριτικῶν τοῦ κινηματογράφου.  

——————————

  *Γιὰ τὴν γραφὴ τῆς βιωτῆς τοῦ Ἁγίου χρησιμοποιήθηκε ἡ ἐμπεριστατωμένη μελέτη τοῦ Σοφοκλῆ Γ. Δημητρακόπουλου «Ὁ Ἅγιος Νεκτάριος Πενταπόλεως – Ἡ πρώτη ἅγια Μορφὴ τῶν καιρῶν μας», Ἱστορικὴ βιογραφία βασισμένη σὲ αὐθεντικὲς πηγές, Ἀθήνα, 1998.

,

Σχολιάστε

ΣΩΤΗΡΙΑ ΑΛΙΜΠΕΡΤΗ: Η ΠΡΩΤΗ ΓΥΝΑΙΚΑ ΙΣΤΟΡΙΚΟΣ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Σωτηρία Ἀλιμπέρτη:
Ἡ πρώτη γυναίκα ἱστορικὸς τῆς Ἐπανάστασης

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                      Μεταξὺ τῶν πολλῶν ἀνδρῶν ποὺ ἔζησαν κατὰ καὶ κοντὰ στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 καὶ ἔγραψαν ἱστορικὰ μελετήματα καὶ ἀπομνημονεύματα ὑπῆρξε καὶ μία γυναίκα, ἡ Σωτηρία Ἀλιμπέρτη (1847 – 1929), ἡ ὁποία ἔγραψε ἕνα ἐξαιρετικὸ ἱστορικὸ πόνημα γιὰ τὶς ἡρωίδες τοῦ Ξεσηκωμοῦ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ἔθνους. Τὸ 484 σελίδων βιβλίο της, μὲ τίτλο «Αἱ ἡρωίδες τῆςἙλληνικῆς Ἐπαναστάσεως» (Τύποις Στεφ. Ν. Ταρουσόπουλου) κυκλοφορήθηκε τὸ 1933, τέσσερα χρόνια μετὰ τὸν θάνατό της.
.                      Στὴν εἰσαγωγὴ τοῦ βιβλίου γράφεται ὅτι τὸ ἔργο τῆς Σωτηρίας Ι. Ἀλιμπέρτη περὶ τῶν Ἡρωίδων τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως «ἀποτελεῖ τὸ λαμπρότερον Μνημεῖον τῶν Γυναικῶν, αἱ ὁποῖαι μετὰ τῶν Ἀνδρῶν ἐθεμελίωσαν ἑλληνικὴν πατρίδα, οἰκογένειαν, κοινωνίαν». Στὴ συνέχεια τονίζεται: «Πρώτη ἡ ἐνθουσιώδης συγγραφεὺς ὁρμωμένη ὄχι μόνον ἐξ ἁπλοῦἱστορικοῦ ἐνδιαφέροντος, ἀλλ᾽ ἐξ ὑψηλοῦ αἰσθήματος ἐθνικοῦ ἀπεφάσισε νὰ ἀσχοληθῆΣΥΣΤΗΜΑΤΙΚΩΣ μὲ τὰς ἡρωίδας, νὰ ἐρευνήση μετ᾽ ΑΚΡΙΒΕΙΑΣ τὰ περὶ αὐτῶν καὶ νὰ τὰςἀναστήση, μὲ τὴν πνοὴν καὶ τὴν φλόγα τοῦ ἐνθουσιασμοῦ της…».
.                      Τὸ πόσο ἐπιμελημένη εἶναι ἡ ἐρευνητικὴ ἐργασία τῆς Ἀλιμπέρτη γιὰ τὶςἩρωίδες τῆς Ἐπαναστάσεως ἐξάγεται ἀπὸ τὸ ὅτι ἀνέτρεξε στὶς ἱστορικὲς πηγὲς πρὸς ἐξακρίβωση τῶν γεγονότων καὶ ἀπὸ τὴν πλούσια βιβλιογραφία της, ἑλληνικὴ καὶ ξένη. Τὸ ἔργο της ἀποτελεῖἀληθῆ ἱστορία τοῦ ὑπὲρ ἐλευθερίας ἐθνικοῦ ἀγῶνος, μὲ κέντρο τὶς ἡρωίδες καὶ τὴ δράση τους.
.                      Ἡ Σωτηρία Ἀλιμπέρτη γεννήθηκε στὴν Ἀθήνα τὸ 1847 ἀπὸ εὔπορη οἰκογένεια. Πατέρας της ἦταν ὁ ἀγωνιστὴς καὶ βουλευτὴς Κλεομένης (Οἰκονόμου), ἐκ τῶν σπουδαίων ρητόρων τῆς Βουλῆς. Ὁ Κλεομένης ἀπέθανε στὴν ἀκμὴ τῆς ἡλικίας του, τὸ 1852, δηλητηριασθεὶς ἀπὸπολιτικούς του ἀντιπάλους. Ἐκτὸς ἀπὸ τὴν Σωτηρία ἄφησε σὲ νεαρὴ ἡλικία δύο ἀγόρια, τὸν Ἄγη, ποὺ διετέλεσε νομάρχης καὶ τὸν στρατηγὸ Κλεομένη Κλεομένους, ποὺ ἦταν ἐκ τῶν ἐλευθερωτῶν τῆς Θεσσαλονίκης, στὶς 26 Ὀκτωβρίου 1912.
.                     Ἡ Σωτηρία Κλεομένους, ἀφοῦ περάτωσε τὶς σπουδές της στὴν Ἑλλάδα, τὶς συνέχισε στὴν Ἰταλία, ὅπου στὴν Φλωρεντία καὶ στὴ Ρώμη σπούδασε φιλολογία καὶ καλὲς τέχνες. Τὸ 1875 ἐπέστρεψε στὴν Ἀθήνα καὶ μετὰ  πῆγε στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅπου ἀνέλαβε ὑποδιευθύντρια στὸΖάππειο Παρθεναγωγεῖο. Στὴν Βασιλεύουσα γνώρισε τὸν γενικὸ γραμματέα τοῦ «Φιλολογικοῦ Συλλόγου Κωνσταντινουπόλεως» καὶ ἀθόρυβο ἐργάτη τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων Ἰωάννη Ἀλιμπέρτη καὶ παντρεύτηκαν τὸ 1882. Ἕως τὸν θάνατό του, τὸ 1902, ἦσαν ἕνα ἁρμονικὸ ζευγάρι, μὲ σπουδαία ἐθνικὴ δράση, στὴν Ἑλλάδα καὶ στὶς ἑλληνικὲς κοινότητες τοῦ ἐξωτερικοῦ. Ἡ Σωτηρία Ἀλιμπέρτη ὡς γενικὸς γραμματέας τοῦ Συλλόγου τῆς «Ἐργάνης Ἀθηνᾶς» ἔδωσε μεγάλη ὤθηση στὴν γυναικεία βιοτεχνία, ἰδίως τὴν ὑφαντική, τὴν ταπητουργία καὶ τὴν πλεκτική.
.                      Μετὰ τὴν ἀπώλεια τοῦ συζύγου ἡ Σωτηρία ἐπὶ δέκα περίπου χρόνια ἀπομακρύνθηκε ἀπὸ τὴν κοινωνική της δράση. Τὴν ξανάρχισε τὸ 1911 μὲ τὴν μετονομασθεῖσα «Ἐργάνη» σὲ «Πανελλήνιο Σύλλογο Γυναικῶν». Ἐκτὸς ἀπὸ διεθνεῖς ἐράνους ποὺ διενήργησε στὸ ἐξωτερικό, ὀργάνωσε στὴν Ἀθήνα γραφεῖο γιὰ τὸν ἐφοδιασμὸ μὲ χρήματα καὶ ρουχισμὸ ὅσων ἐπανήρχοντο ἀπὸ τοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους στρατιῶτες. Τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1914 διοργάνωσε ἑορτὴ στὸ Θέατρο τοῦ Διονύσου, τὰ ἔσοδα τῆς ὁποίας προσφέρθηκαν σὲ γυναικόπαιδα τῆςἨπείρου. Τὸ ἐθνικὸ καὶ κοινωνικὸ ἔργο τοῦ Συλλόγου, ψυχὴ τοῦ ὁποίου ἦταν ἡ  Σωτηρία, συνεχίστηκαν, λόγῳ τῶν γεγονότων κατὰ τὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο καὶ τὴ ΜικρασιατικὴἘκστρατεία.
.                      Παράλληλα μὲ τὸ ἐθνικὸ καὶ κοινωνικό της ἔργο ἀσχολεῖτο μὲ τὴν ἔρευνά της γιὰ τὶς ἡρωίδες τῆς Ἐπανάστασης καὶ μὲ ἄλλες μελέτες, ὅπως μὲ τὴν βιογραφία τῆς Βασίλισσας Ἀμαλίας, τὴν ὁποία ἔγραψε μὲ πληροφορίες γυναικῶν φίλων της, ποὺ ἦσαν στὴν αὐλὴ τῆς Βασίλισσας. Τὸ ἔργο της «Αἱ ἡρωίδες τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως» ἀρχίζει μὲ τὴν διαπίστωση ὅτι οἱ Ἑλληνίδες γαλούχησαν τὶς γενιὲς τῶν ἡρώων καὶ  διατήρησαν ἄσβεστο διὰ μέσου τῶν αἰώνων τὸ θρησκευτικὸ συναίσθημα, τὸ ἐθνικὸ φρόνημα καὶ τὸ μίσος κατὰ τῆς τυραννίας. Γράφει σχετικὰἐμπνεόμενη ἀπὸ τὸ δημοτικὸ τραγούδι: «Κατάρα να ᾽χετε παιδιά, μὴ λιώσουν τὰ κορμιά σας. Ὅσο νὰ ζῆτε, τὴν Τουρκιὰ νὰ μὴν τὴν προσκυνᾶτε. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἐντολὴ ποὺ δίνει στὰ παιδιά της ἡ μάνα τῶν Λαζαίων (σελ. 29). Καὶ προσθέτει τὸ γραφὲν ἀπὸ τὸν ρωσογάλλο κοινωνιολόγο Ζὰκ Νοβίκοφ (Κωνσταντινούπολη 1849-Παρίσι 1912), ὅτι ἡ γυναίκα ἦταν ἡ πρώτη δημιουργός τοῦ μεγαλείου τῆς Ἑλληνικῆς πατρίδας. (σελ. 31).
.                      Στὸ ἱστορικὸ βιβλίο της ἡ Ἀλιμπέρτη ἀναφέρεται στὶς ἡρωίδες τοῦ Σουλίου Μόσχω Τζαβέλλα, Χάιδω Σέχου, Δέσπω Μπότση, Ἑλένη Μπότσαρη. Ἐπίσης στὸ Ζάλλογγο, στὶς ἡρωίδες τοῦ Μεσολογγίου, στὶς ἡρωίδες τῆς θαλάσσης καὶ τῶν νησιῶν (Μπουμπουλίνα, Βισβίζη, Μαυρογένους κ.ἄ.), σὲ αὐτὲς τῆς Πελοποννήσου, τῆς Μακεδονίας, τῆς Ρούμελης… Τὸ βιβλίο κοσμεῖται ἀπὸ πλούσια εἰκονογραφία, μὲ δυσεύρετες ἱστορικὲς εἰκόνες, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ ἡπροσωπογραφία τοῦ Θεοδώρου Κολοκοτρώνη ὡς ἀρματωλοῦ.
.                      Ἡ ἀξία τοῦ βιβλίου τῆς Σωτηρίας Ἀλιμπέρτη ἔγκειται ὅτι ἐκτὸς ἀπὸ τὶς γνωστὲς ἡρωίδες ἀνακάλυψε καὶ ἄγνωστες, ὅπως ἡ Βενετὴ τῆς Χαλκίδας, ἡ Ροζάκαινα τῆς Μάνης, ἡ Χρυσή, σύζυγος τοῦ ἥρωα Μάρκου Μπότσαρη, ἡ Κοντύλη καὶ ἡ Καραντάνη ἀπὸ τὶς Μεσολογγίτισσες. Ἀπὸ τὶς λιγότερο γνωστὲς ἱστορίες ἀναφέρονται δύο. Κατὰ τὴ σφαγὴ τῆς Χίου οἱ δύο νεαρές, καλλιεργημένες καὶ ὄμορφες κόρες οἰκογενείας ἐκ τῶν πρώτων τῆς νήσου συνελήφθησαν αἰχμάλωτες καὶ σύρθηκαν στὸ κατάλυμα Τούρκου ἀξιωματικοῦ, ποὺ  θέλησε νὰκαταστήσει δική του τὴ μεγαλύτερη ἀπὸ τὶς ἀδελφές. Αὐτὴ ἀντιστάθηκε καὶ ὁ Τοῦρκος τῆς ἔδωσε διορία νὰ ἐπιλέξει, ἢ θὰ ὑποκύψει στὶς ὀρέξεις του ἢ θὰ τὴν σκοτώσει, καὶ ἔπεσε στὸν ὕπνο. ἩἙλληνίδα κοπέλα, ὡς νέα Ἰουδίθ, ἐπωφελήθηκε τῆς εὐκαιρίας, ἔσυρε ἀπὸ τὴ θήκη τὸ σπαθί του καὶ τὸ κάρφωσε στὸ στῆθος του. Ὕστερα ἀντιλαμβανόμενη τί τὴν περιμένει κρεμάστηκε καὶ τὴνἀκολούθησε ἡ νεότερη ἀδελφή της.
.                      Ἡ ἄλλη περίπτωση εἶναι τῆς παπαδιᾶς τῆς Κουρκουμέλη. Ὅταν ὁ Ἰμπραὴμ πολιόρκησε τὸ Αἰτωλικό, πρὶν ἀπὸ τὴν Ἔξοδο τοῦ Μεσολογγίου, καὶ ἡ κατάσταση σὲ αὐτὸ ἔγινεἀφόρητη, οἱ πρόκριτοι ἀποφάσισαν νὰ συνθηκολογήσουν. Ὁ Ἰμπραὴμ ἐπέτρεψε στοὺς κατοίκους του ὑπὸ ὅρους νὰ ἀποχωρήσουν. Ὑπολόγιζε ὅτι ἂν ἔβλεπαν οἱ Μεσολογγίτες τὸ πῶς φέρθηκε στοὺς κατοίκους τοῦ Αἰτωλικοῦ θὰ ἔκαμαν τὸ ἴδιο… Οἱ κάτοικοι περνοῦσαν ἀνάμεσα σὲ Τούρκους. Ὅταν πέρασε ἡ πανέμορφη Παπαδιὰ Κουρκουμέλη, τὴν κράτησαν καὶ τὴν πῆγαν πεσκέσι στὸν Ἰμπραήμ. Αὐτὸς προχώρησε νὰ τὴν ἀγκαλιάσει καὶ τὴν ἀκούμπησε μὲ τὴν χρυσοποίκιλτη λαβὴ τοῦχατζαριοῦ του. Ἡ κοπέλα ἅρπαξε τὸ σπαθὶ καὶ τοῦ εἶπε ὅτι ἂν πάει νὰ τὴν ἀγκαλιάσει θὰ τὸκαρφώσει στὸ στῆθος του, γιατί ΟΙ ΕΛΛΗΝΙΔΕΣ ΔΕΝ ΠΑΡΑΔΙΔΟΝΤΑΙ. Ὁ Ἰμπραὴμ τῆς ἀπάντησε ὅτι μπορεῖ νὰ φωνάξει τὴ φρουρά του καὶ αὐτὴ θὰ τὴν κανονίσει. Ἡ νεαρὴ Ἑλληνίδα τότε τοῦ ἀπάντησε ὅτι δὲν θὰ προφτάσουν καὶ βύθισε τὸ σπαθὶ στὸ στῆθος της.-           

, ,

Σχολιάστε

ΤΟΥ ΣΤΑΥΡΟΥ ΣΤΟΝ ΣΑΓΜΑΤΑ

Ἀναμνηστικὸ ποίημα
ἀπὸ τὴν γιορτὴ τοῦ Σταυροῦ στὸν Σαγματᾶ, τὸ 1974

Δρ Χαραλάμπης Μ. Μπούσιας,
Μέγας Ὑμνογράφος τῆς τῶν Ἀλεξανδρέων Ἐκκλησίας

.                               Ὡς Πρωτοσύγκελλος τότε τῆς Μητροπόλεως Θηβῶν καὶ Λεβαδείας καὶ Ἡγούμενος τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Σαγματᾶ ὁ νῦν Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ Λεβαδείας, Μακαριώτατος κ. κ. Ἱερώνυμος, κάθε χρόνο τοῦ Σταυροῦ, στὶς 14 Σεπτεμβρίου, τελοῦσε  Ἱερὰ Ἀγρυπνία στὸ ἱστορικὸ αὐτὸ Μοναστήρι ποὺ κατέχει μεγάλο ἀπότμημα τοῦ Τιμίου Ξύλου τοῦ Σταυροῦ τοῦ γλυκυτάτου μας Ἰησοῦ. Ἐμεῖς, νεαροὶ τότε φοιτητές, μὲ ἐνθουσιασμὸ ἀνεβαίναμε, γιὰ νὰ ἀπολαύσουμε τὴν πνευματικὴ πανδαισία τοῦ Σταυροῦ, τοῦ ὁποίου τὸ εὗρος καὶ τὸ μῆκος εἶναι οὐρανοῦ ἰσοστάσιον. Ἐκτός, ὅμως, ἀπὸ αὐτὴν ὡραιότατες καὶ ἀνεξίτηλες παραμένουν μέσα μας καὶ οἱ στιγμὲς ποὺ ὁ τότε Ἅγιος Καθηγούμενος καὶ νῦν Ἀρχιεπίσκοπος, μᾶς ὁδηγοῦσε στὴν ἄκρη τοῦ βράχου μὲ τὴν μοναδικὴ θέα, ὅπου ἀναπτύσσαμε διάφορα ἐπίκαιρα θέματα καὶ  εἴχαμε ἐποικοδομητικὲς συζητήσεις μοναδικὲς συνοδευόμενες ἀπὸ ψαλμωδίες καὶ ψαλμοτράγουδα κατανυκτικὰ καὶ νοσταλγικὰ τῆς κατηχητικῆς καὶ κατασκηνωτικῆς ζωῆς. Τὸ ποίημα ποὺ ἀκολουθεῖ προέρχεται ἀπὸ τὴν συλλογὴ: «Σκέψεις, εὐχὲς καὶ ἀναμνήσεις, Ποιήματα ἀπὸ τὴν ξένη γῆ» ποὺ ἔγραψα στὸ Manchester ὡς μεταπτυχιακὸς σπουδαστὴς τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 1974. 

Τοῦ Σταυροῦ στὸν Σαγματᾶ

Στοῦ Σαγματᾶ ποθήσαμε τ’ ἀρχαῖο Μοναστήρι,
ἀποσπερὶς ποὺ τοῦ Σταυροῦ κινάει πανηγύρι,
νὰ προσκυνήσουμε πιστὰ μὲ ζέση καὶ μὲ ζῆλο
κομμάτ’ ἀπ’ τὸ ζωοποιὸ τοῦ Σταυρωμένου Ξύλο.

Καὶ νὰ ἀνηφορίζουμε τὸ ἁπαλὸ τὸ δεῖλι
μὲ τὴν καρδιὰ χαρούμενη καὶ μὲ ψαλμοὺς στὰ χείλη,
ποὺ οἱ ἀπέναντι πλαγιὲς ἀντιλαλοῦν καὶ λένε:
«Γιὰ Σέ, Χριστέ, ἐρχόμαστε, γιὰ Σὲ ἀγαπημένε».

Γλυκὸ καμπάνας κτύπημα τὰ βήματά μας φέρει
στῆς ἐκκλησιᾶς τὸ πρόθυρο, κι’ ἐνῶ ποιεῖ τὸ χέρι
τῆς νίκης μας τὸ σύμβολο, τὸ ἅγιο Σημεῖο,
σκιρτᾶ ἡ ψυχὴ καὶ τοῦ Θεοῦ ὑμνεῖ τὸ μεγαλεῖο.

Στ’ ὀλόλαμπρο Καθολικό, στὴ μέση ἀκουμπισμένο,
μὲ ἄνθη καὶ βασιλικὰ καὶ μῦρα στολισμένο,
κομμάτι ἀπ’ τὸν τρισάγιο Σταυρὸ τοῦ Λυτρωτοῦ μας
σκορπᾶ εἰρήνης βάλσαμο καὶ ἠρεμεῖ τὸ νοῦ μας.

Σἂν ἀρχινᾶ ἑσπερικὸς ἡ θεία μελωδία
καὶ τὸ μοσχοθυμίαμα ποὺ χύνει εὐωδία
σὲ ἄλλο κόσμο μακρινὸ μᾶς ἀνυψεῖ μεγάλο,
ἐκεῖ ποὺ μόνον ἄγγελοι ὑμνοῦν τὸν Τρισμεγάλο.

Στὸ φῶς ποὺ γύρω μας σκορποῦν καντήλια καὶ λαμπάδες,
στὰ ἱερά τους ἄμφια ἀστράφτουν οἱ παππάδες
καὶ μέσ’ στὸ ἀντιφέγγισμα βλέπω μορφὲς Ἁγίων
νὰ ὑμνολογοῦν καὶ τὸν Σταυρὸ ν’ ἀσπάζονται τὸν θεῖον.

Κι  εὐθὺς οἱ ἱλαρὲς μορφὲς τοῦ Σεραφείμ, τοῦ Κλήμη
κι  ἄλλων ὁσίων ἀσκητῶν μοῦ ἔρχονται στὴν μνήμη,
Ἁγίων ποὺ ἀνάλωσαν δῶ πάνω τὴν ζωή τους
καὶ μὲ τὸν πόθο τοῦ Χριστοῦ ἀφῆσαν τὴν πνοή τους.

Ἀγάλλονται κι  αὐτοὶ μὲ μᾶς τὴν ἅγια τούτην ὥρα
κι  ἑνώνουν τὴ οὐράνια μὲ τὴν ἐπὶ γῆς χώρα,
ἀφοῦ τοῦ τρισμακάριστου Σταυροῦ ἀκολουθῆσαν
τὰ ἴχνη καὶ στοῦ Ἀβραὰμ τὴν ἀγκαλιὰ καθῆσαν.

Πέτα, ψυχή μου, πέταξε τοῦ οὐρανοῦ τὰ κάλλη
τὸ δεῖλι τοῦτο νὰ γευθεῖς καὶ στὴν πλατειὰ ἀγκάλη
τοῦ Παντοκράτορος Θεοῦ σφαλίσου, μὴ φοβᾶσαι,
τέτοιες στιγμὲς εὐχάριστες δὲν ζεῖς ὅπου καὶ νἆσαι.

Κι  ὅταν μετὰ τ’ ἀπόδειπνο στὴν ἄκρη ἀπὸ τὸ βράχο,
θὰ τὸ θυμᾶμαι μὲ χαρά, παντοῦ, ὅπου κι ἂν λάχω,
τραγούδι νιότης ἀρχινᾶ γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν χάρη,
νοιώθαμε θεϊκὸ παλμὸ νά ᾽χει ἡ φωνή μας πάρει.

Ἂς εἶναι σ’ ὅλη τὴν ζωή, μὴν τ’ ἀρνηθεῖς, Χριστέ μου,
τέτοια ψυχῆς ἀνάταση νὰ νοιώθω, Πλαστουργέ μου,
κι’ εὐφραινομένη ἡ καρδιὰ ἀπ’ τὴν τρανὴ θωριά Σου
νὰ μ’ ὁδηγεῖ παντοτινὰ στὸ ἅγιο θέλημά Σου.

 

 

 

 

Σχολιάστε

ΚΑΠΕΤΑΝ ΑΝΤΩΝΗΣ ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ: Ο ΑΔΙΚΗΜΕΝΟΣ ΕΘΝΟΜΑΡΤΥΡΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Καπετὰν Ἀντώνης Οἰκονόμου:
Ὁ  ἀδικημένος ἐθνομάρτυρας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                   Ὁ Ὑδραῖος πλοίαρχος Ἀντώνης Γιάννη Οἰκονόμου (1785-1821) εἶναι ἕνας ἀπὸτοὺς ἀδικημένους ἐθνομάρτυρες τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821. Ἐκτελέστηκε  μὲ ἐντολὴ  Ὑδραίων προεστῶν.  Ὁ Οἰκονόμου μυήθηκε στὴ Φιλικὴ Ἑταιρεία, εἶχε συνάντηση καὶ συνεργασία μὲ τὸν Παπαφλέσσα τὸν Δεκέμβριο τοῦ 1820 καὶ εἶχε μυήσει σὲ αὐτὴν πολλοὺς Ὑδραίους.
.                   Ὁ Ἀκαδημαϊκός, ἰατρός, ἱστοριοδίφης καὶ ἐπὶ 27 χρόνια Δήμαρχος Ὕδρας Ἀντώνιος Λιγνὸς ἀνακοίνωσε σὲ δημόσια συνεδρίαση τῆς Ἀκαδημίας Ἀθηνῶν, ὅτι στὶς 27 Μαρτίου 1821 ὁ Οἰκονόμου, χωρὶς τὴν ἔγκριση τῶν προεστῶν τοῦ νησιοῦ, διὰ κωδωνοκρουσιῶν κάλεσε τοὺς Ὑδραίους νὰ πάρουν τὰ ὅπλα καὶ νὰ πολεμήσουν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τους. Καθαίρεσε καὶ ἐκδίωξε τὸν ἀντιπρόσωπο τῆς τουρκικῆς ἐξουσίας Νικόλαο Κοκοβίλα, καὶ ἀνέλαβε τὴ διοίκηση τοῦ νησιοῦ.  (Βλ. σχ. «Ἀντώνης Γιάννη Οἰκονόμου, ὁ πρωτεργάτης τῆς Ὑδραϊκῆς Ἐπαναστάσεως τοῦ 1821», Ἔκδ. «Φωνῆς τῆς Ὕδρας», Ἐπιμ. Χρήστου Ι. Χριστοδούλου, Β΄ Ἔκδοση, 1999, σελ. 12-14).
.                   Ὁ Ἀντ. Λιγνὸς στὴν ἴδια ἀνακοίνωσή του ἀνέφερε ὅτι στὶς 29 Μαρτίου 1821 ὁΟἰκονόμου διενήργησε ἔρανο γιὰ τὴν παρασκευὴ καὶ ἐξοπλισμὸ στόλου  καὶ συνέλεξε 32.000 ἱσπανικὰ τάλιρα καὶ 6.400 ἀγγλικὲς χρυσὲς λίρες. Μὲ τὸ μεγάλο αὐτὸ ποσὸ μετέτρεψε   ἐμπορικὰπλοῖα σὲ πολεμικά. Ὑπὸ τὴν πίεση τῶν ἐπαναστατημένων Ὑδραίων καὶ λόγῳ τῆς γενικευμένης ἐξέγερσης τῶν Ἑλλήνων 56 προεστοὶ τοῦ νησιοῦ, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τῶν φημισμένων οἰκογενειῶν Κουντουριώτη, Τσαμαδοῦ, Τομπάζη, Κριεζῆ καὶ Βώκου (Μιαούλη), στὶς 31 Μαρτίου 1821, μὲ δήλωσή τους ἀναγνώρισαν τὸν Οἰκονόμου ὡς πληρεξούσιό τους καὶ διοικητὴ τοῦ νησιοῦ:
«Δηλοποιεῖται διὰ τοῦ παρόντος κοινοῦ ἐνσφραγίστου καὶ ἐνυπογράφου γράμματος, ὅτι συνελεύσεως γενομένης διὰ τὴν καλὴν σύστασιν τῆς πατρίδος μας, ἐκρίναμεν ἄξιον νὰ ἀναδεχθῆ τὴν φροντίδα τῆς διοικήσεως τὸν τιμιώτατον συμπατριώτην μας κύριον καπετάνιον Ἀντώνιον Οἰκονόμου, τῷ ὁποίῳ δίδομεν πᾶσαν πληρεξουσιότητα εἰς τὸ νὰ διοικῇ μετὰ τῶν κατὰ καιρὸν ψηφισθέντων προεστῶν προκρίτων κατωθεν ὑπογεγραμμένων τὴν πολιτείαν ταύτην, κρίνων καὶ ἀνακρίνων πάσαν ἐπιτυχοῦσαν ὑπόθεσιν πολιτικήν τε καὶ ἐμπορικήν». (Ἀπὸ ἔγγραφο ἀριθμ. 18.067 τοῦ Ζ΄ Τόμου Ἱστορικοῦ Ἀρχείου Ὕδρας, ποὺ βρίσκεται στὴν Ἱστορικὴ καὶ Ἐθνολογικὴ Ἐταιρία).
.                   Τὴν 15η Ἀπριλίου 1821 ἔγινε Δοξολογία στὴν Ὕδρα παρόντων τοῦ Οἰκονόμου καὶ τῶν προκρίτων τοῦ νησιοῦ, μὲ τὴν ὁποία ἡ τοπικὴ Ἐκκλησία εὐλόγησε τὴν Ἐπανάσταση. ὉΟἰκονόμου καὶ οἱ πρόκριτοι σὲ προκήρυξή τους ἔγραψαν: «Ἐν ὀνόματι τοῦ Παντοκράτορος. ΤὸἙλληνικὸν Ἔθνος βεβαρυμένον νὰ ἀναστενάζῃ ὑπὸ τὸν σκληρὸν ζυγὸν ἀπεφάσισε νὰ ἀγωνισθῇδιὰ τὴν ἐλευθερίαν του…». Ὁ Οἰκονόμου στὶς 18 Ἀπριλίου 1821 μὲ διακήρυξή του  πρὸς τοὺς νησιῶτες τοῦ Αἰγαίου  τόνισε πὼς ἡ Ἐπανάσταση γίνεται «διὰ τὴν πίστιν καὶ τὴν πατρίδα».
.                   Ἡ ἄμεση ἀνάληψη  ἐθνικῶν πρωτοβουλιῶν ἀπὸ τὸν  Οἰκονόμου καὶ ἡ ἐκ μέρους του ἐμφάνιση ἐξαίρετων ἡγετικῶν προσόντων  ἐξῆψαν τὸ μέχρι θανάτου πρὸς αὐτὸν μίσος τῶν Ὑδραίων προεστῶν. Δὲν μποροῦσαν νὰ ἀντέξουν τὴν ἔναντί τους κυριαρχική του θέση, αὐτοῦ ποὺδὲν ἦταν οὔτε πλούσιος, οὔτε κοινωνικὰ ἰσχυρός, ὅπως ἦσαν αὐτοί. Ὑπέγραψαν μὲ τὸ χέρι τους τὸἔγγραφο ὅτι τὸν ἀναγνώριζαν διοικητὴ τοῦ νησιοῦ, λόγῳ τῆς λαϊκῆς ὑποστήριξης ποὺ ἀπολάμβανε,ἀλλὰ ὄχι μὲ τὴν καρδιά τους. Ὅπως γράφει ὁ Ι. Χριστοδούλου «πρὶν ἀκόμη στεγνώσει ἡ μελάνη εἶχαν ἀρχίσει νὰ συνωμοτοῦν σὲ βάρος του» (Δὲς πρ. «Ἀντώνης Γιάννη Οἰκονόμου..», Ἔκδ. «Φωνῆς τῆς Ὕδρας», Β΄ Ἔκδ.,1999, σελ. 30).
.                   Λίγες ἡμέρες μετὰ τὴν ὑπογραφὴ τῆς προκήρυξης, στὶς 12 Μαΐου 1821, ὅταν οἱὙδραῖοι εἶχαν βγεῖ μὲ τὰ καράβια τους καὶ πολεμοῦσαν τοὺς Τούρκους, οἱ μπράβοι τῶν προεστῶν  ἐπιχείρησαν νὰ τὸν δολοφονήσουν. Ὁ Οἰκονόμου  μαζὶ μὲ τὸν γιό του καὶ λίγους πιστούς του Ὑδραίους προσπάθησε νὰ ἀναχωρήσει ἀπὸ τὸ νησί, γιὰ νὰ μὴ χυθεῖ αἷμα. Ὅμως συνελήφθη καὶ φορτώθηκε σὲ καΐκι γιὰ νὰ τὸν πᾶνε δῆθεν ἀπέναντι, στὴν Πελοπόννησο, ἀλλὰ στὴν ἀλήθεια νὰτὸν ἐκτελέσουν κατὰ τὸν πλοῦν…
.                   Τὸ πλήρωμα τοῦ σκάφους, ἀναγνωρίζοντάς τον ὡς ἡγέτη τοῦ νησιοῦ, τοῦ χάρισε τὴ ζωὴ καὶ τὸν ἀποβίβασε στὴν Ἑρμιόνη. Ὁ Οἰκονόμου ἀντιλήφθηκε ὅτι ἦταν ἀδύνατο νὰἀντιμετωπίσει  τὰ πλούτη καὶ τὴν δύναμη τῶν συντοπιτῶν του προεστῶν τῆς Ὕδρας καὶἀποφάσισε  νὰ παραιτηθεῖ τοῦ ἀγώνα στὴ θάλασσα καὶ νὰ πολεμήσει τὸν Τοῦρκο στὴ στεριά, στὸπλάι τῶν Μωραϊτῶν. Ὅμως οἱ Ὑδραῖοι προεστοί, ὅσο ζοῦσε, δὲν μποροῦσαν νὰ ἡσυχάσουν.Ἐκβίασαν τοὺς Μωραΐτες πὼς ἂν ἀφήσουν ἐλεύθερο νὰ δρᾶ τὸν Οἰκονόμου, θὰ κόψουν τὴνἐνίσχυση τοῦ ἀγώνα τους: «Κρατᾶμε γιὰ τὸν ἑαυτό μας τὰ καράβια ὅσο βλέπουμε ἀντίκρυ μας ἐλεύθερο τὸν καπετὰν Ἀντώνη…». (Αὐτ. σελ. 31). Τὸν ἔπιασαν οἱ Μωραΐτες καὶ τὸν ἔκλεισαν σὲμοναστήρι… Ὑπέμεινε τὸν ἐκεῖ ἐγκλεισμό του γιὰ ἑπτὰ μῆνες. Τὸν Δεκέμβριο τοῦ 1821 ἔμαθε γιὰ τὴν Ἐθνικὴ Συνέλευση τοῦ Ἄργους καὶ ἔφυγε ἀπὸ τὸ μοναστήρι, γιὰ νὰ δώσει τὴ μάχη του μπροστὰ στοὺς πληρεξουσίους τῶν Ἑλλήνων.
.                   Ἡ εἴδηση μαθεύτηκε στὴν Ὕδρα καὶ ἀμέσως οἱ προεστοὶ ἔστειλαν «μυστικὸν ραβάσιον» πρὸς τὸν Ὑψηλάντη. Τοῦ ἔγραψαν ὅτι ὁ Οἰκονόμου «ἔφερε τὴν ἡμετέραν πατρίδα εἰς τὸν ἔσχατον κίνδυνον τοῦ ὁλοκλήρου ἀφανισμοῦ, ἐνῶ ἀπὸ αὐτὴν (σημ. γρ. τὴν Ὕδρα…) εἶχεν ἡ Ἑλλὰς τὴν μεγαλυτέραν ἀνάγκην» καὶ ἐξ αἰτίας του «ἡ ἀναρχία μέλλει ἐντὸς ὀλίγου νὰ ἀναφανῇμεταξὺ ὑμῶν…» (Αὐτ. σελ. 32-33). Ὁ Φωτάκος γράφει ὅτι «μιλήθηκε καὶ ὁ σύμβουλος τοῦ Ὑψηλάντη Νεόφυτος Βάμβας» καὶ ὁ Οἰκονόμου εἶχε πλέον καταδικασθεῖ εἰς θάνατον… Θὰδολοφονηθεῖ, ἐπειδὴ τόλμησε νὰ σηκώσει κεφάλι στοὺς προεστοὺς τῆς Ὕδρας… Κατ’ ἐντολή τουςὁ Ἀνδρέας Λόντος ἔστειλε ἑβδομήντα μισθοφόρους του ποὺ ἔστησαν καρτέρι στὸν Οἰκονόμου μεταξὺ Ἄργους καὶ Κουτσοποδίου, κοντὰ στὸν ξεροπόταμο Ξηριὰ καὶ τὸν ἐφόνευσαν. (Φωτίου Χρυσανθοπούλου ἢ Φωτάκου «Ἀπομνημονεύματα περὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», Ἀθῆναι, 1974, τ. Α΄ 113 κ.ε., 275 κ.ἑ.).
.                   Ὁ Σπ. Τρικούπης  στὴν Ἱστορία του περιγράφων τὸ ἀποτρόπαιο ἔγκλημα ἐξηγεῖ ὅτι ὁΟἰκονόμου ἦταν ἀγαπητὸς στὸ λαὸ τῆς Ὕδρας καὶ οἱ πρόκριτοί της «βλέποντας κινδυνεύουσαν καὶαὐτὴν τὴν ὕπαρξίν των» ἔδωσαν τὴν ἐντολὴ τῆς δολοφονίας του. Καὶ προσθέτει: «Τοιοῦτον ἔλαβεν τέλος ὁ Ἀντ. Οἰκονόμου, ὁ διὰ τῆς μεγαλοτολμίας του ἀνυψωθεὶς  ὑπεράνω τῆς παντοδυνάμου ἀριστοκρατίας τῆς πατρίδος του, καὶ πρῶτος μεγαλοφρόνως καὶ φιλοκινδύνως ὁδηγήσας εἰς τὸνἀγώνα τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς δόξης τὸν λαόν…». ( Σπ. Τρικούπη «Ἱστορία τῆς ἙλληνικῆςἘπαναστάσεως», ΔΟΛ, τ.3, Βιβλ. 2ο, Α΄ Μέρος, σελ. 124-125).
.                       Οἱ προεστοὶ τῆς Ὕδρας οὐδεμίαν συνέπειαν εἶχαν γιὰ τὴ δολοφονία. Ἀντιθέτως κατὰ τὴν Ἐπανάσταση ἀναδείχθηκαν ἥρωες καὶ ὁ Οἰκονόμου λησμονήθηκε… Οἱ ὀπαδοὶ τοῦ ἀναθεωρητισμοῦ τῆς Ἱστορίας καὶ τοῦ ἐκδυτικισμοῦ τῶν Ἑλλήνων ὄντας ὑπὲρ τῶν προεστῶν τῆς Ὕδρας, ποὺ ἐκπροσωποῦσαν τὸν «ἐκσυγχρονισμὸ» στὴν Ἐπανάσταση παραποιοῦν ἢ ἀποκρύπτουν τὸ ἀποτρόπαιο γεγονός. Ἡ προτομὴ τοῦ Οἰκονόμου στήθηκε στὴν Ὕδρα μόλις τὸ 1988. Μία ἀδικία ἀποκαταστάθηκε κάπως…-

, ,

Σχολιάστε

ΣΠΥΡΙΔΩΝ ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ: Η ΠΟΛΥΣΧΙΔΗΣ ΦΥΣΙΟΓΝΩΜΙΑ ΤΗΣ ΕΠΑΝΑΣΤΑΣΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Σπυρίδων Τρικούπης:
Ἡ πολυσχιδὴς φυσιογνωμία τῆς Ἐπανάστασης

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                  Ὁ Σπυρίδων Τρικούπης (1788-1873), πατέρας τοῦ ἑπτὰ φορὲς πρωθυπουργοῦ καὶ ἀναμορφωτοῦ τῆς Ἑλλάδας Χαρίλαου Τρικούπη (1832-1896) ἦταν μία πολυσχιδὴς προσωπικότητα τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 καὶ τῶν πρώτων δεκαετιῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους. Ὑπῆρξε πολιτικός,  λογοτέχνης, ρήτορας, ἱστοριογράφος καὶ διπλωμάτης. Γεννήθηκε στὸ Μεσολόγγι καὶ ἦταν γόνος εὔπορης οἰκογένειας προεστῶν. Μετὰ τὴν Ἑλλάδα συνέχισε τὶς σπουδές του πρῶτα στὴ Ρώμη καὶ μετὰ στὸ Παρίσι, τὶς ὁποῖες διέκοψε, ὅταν ἐξερράγη ἡ Ἐπανάσταση. Μὲ τὸ θάνατο τοῦ πατέρα του, τὸ 1824, ἀνέλαβε πληρεξούσιος τοῦ Μεσολογγίου. Συνεργάστηκε μὲ τὸν Μαυροκορδάτο καὶ παντρεύτηκε τὴν ἀδελφή του Αἰκατερίνη. Ὡς ἐκ τοῦ δεσμοῦ του μὲ τὸν Φαναριώτη πολιτικὸ ὁ Σπ. Τρικούπης προσκολλήθηκε στὸ Ἀγγλικὸ Κόμμα.
.                  Ὡς ρήτορας ἀνέλαβε νὰ ἐκφωνήσει τὸν ἐπικήδειο λόγο στὸν Λόρδο Βύρωνα, ὁ ὁποῖος ἔκαμε μεγάλη ἐντύπωση καὶ μεταφράστηκε σὲ πολλὲς γλῶσσες. Οἱ πρῶτοι «Λόγοι» τουἐκδόθηκαν τὸ 1829. Ἡ κύρια βεβαίως ἐνασχόλησή του ἦταν ἡ πολιτικὴ καὶ στὴ συνέχεια ἡ διπλωματία. Ὅμως στοὺς Ἕλληνες ἔμεινε κυρίως ἡ «Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως», ποὺ ἔγραψε στὸ Λονδίνο μεταξὺ τῶν ἐτῶν 1853 καὶ 1857, ὅταν ἦταν ἐκεῖ πρέσβης τῆς Ἑλλάδος. Σημειώνεται ὅτι ὁ Σπ. Τρικούπης διετέλεσε  πρέσβης τῆς Ἑλλάδος στὸ Λονδίνο δεκαοκτὼ συνολικὰ χρόνια: Ἀπὸ τὸ 1834 ἕως τὸ 1837, ἀπὸ τὸ 1841 ἕως τὸ 1843 καὶ ἀπὸ τὸ 1849 ἕως τὸ 1862.
.                  Ὁ Σπ. Τρικούπης στὴν ἀρχὴ συνεργάστηκε μὲ τὸν Καποδίστρια. Ὅταν αὐτὸς ἀνέλαβε Κυβερνήτης τῆς Ἑλλάδος, τὸν διόρισε πρωθυπουργό του καὶ ὑπουργὸ τῶν Ἐξωτερικῶν,ὅπως ἐπίσης τὸν διόρισε προεδρεύοντα στὴν Ἐπιτροπὴ γιὰ τὴν ἐπίλυση τοῦ ἐκκλησιαστικοῦθέματος. Ὅμως ὁ Σπ. Τρικούπης σύντομα παραιτήθηκε ἀπὸ ὅλες τὶς θέσεις, ἐντάχθηκε στὴν ὑπὸ τοὺς Μαυροκορδάτο καὶ Κωλέττη ἀντιπολίτευση στὸν Κυβερνήτη καὶ μαζί τους τὸν πολέμησε. Ἡ δικαιολογία ἦταν ὅτι θὰ ἔπρεπε ἀμέσως καὶ πρὶν ὀρθοποδήσει τὸ Ἑλληνικὸ κράτος καὶ ἀποκτήσει θεσμοὺς καὶ ὁμαλότητα, νὰ ἐφαρμόσει ὁ Καποδίστριας πλήρεις δημοκρατικὲς διαδικασίες καὶπαράλληλα νὰ δεχθεῖ τὰ προνόμια καὶ τὰ συμφέροντα τῶν προεστῶν… Ὅμως στὴ συνέχεια λησμόνησαν τὶς δημοκρατικὲς διαδικασίες καὶ ὑπηρέτησαν τὴν ἀπόλυτη μοναρχία τῆς Ἀντιβασιλείας καὶ τῆς βασιλείας τοῦ Ὄθωνα… Ὁ Σπ. Τρικούπης συγκεκριμένα κατὰ τὴν ὀθωνικὴ περίοδο ὁρίστηκε πρωθυπουργὸς καὶ ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν, Δικαιοσύνης, Παιδείας καὶΘρησκευμάτων. Ἐπίσης ἀπὸ τὸ 1844 ἕως τὸ 1849 ἦταν ἀντιπρόεδρος τῆς Γερουσίας.
.                  Ἡ ἔνταξη  τοῦ Τρικούπη στὸ Ἀγγλικὸ Κόμμα εἶχε ἀσφαλῶς ἐπίπτωση στὴν κρίση του ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα ποὺ περιέγραψε στὴν «Ἱστορία τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπαναστάσεως».Ὅμως αὐτὴ εἶναι καλογραμμένη καὶ ὁ ἴδιος στὰ «προλεγόμενά» του ἐξηγεῖ τὴν ἄποψή του καὶ γιατί κατέληξε νὰ γράψει ἱστορία τῶν συγχρόνων του. Στὴν ἀρχὴ φέρει τὸ παράδειγμα τοῦ Θουκυδίδη. Γράφει σχετικά: «Ὁ Θουκυδίδης συνέγραψε ὄχι μόνον τὴν ἱστορίαν τοῦ καιροῦ του, ἀλλὰ καὶ τῶνἀνθρώπων μετὰ τῶν ὁποίων ἐπολιτεύθη καὶ ἐπολέμησε καὶ ὑπὸ τῶν ὁποίων ἔπαθε καὶ ἡττήθη. Καὶὅμως ὅλοι ὁμοφώνως ἀπέδωκαν εἰς αὐτὸν τὴν ἐπωνυμίαν τοῦ φιλοδικαίου ἱστορικοῦ, ὡς προτιμῶντι τὴν ἀλήθειαν τῶν συμπαθειῶν καὶ ἀντιπαθειῶν του» (Σπ. Τρικούπη «Ἱστορία τῆςἙλληνικῆς Ἐπαναστάσεως» ΔΟΛ, Τόμος 1, Βιβλ. Πρῶτο, Α΄ Μέρος, σέλ. 7).
.                  Ἔχει δίκαιο πάντως ὁ Σπ. Τρικούπης στὸ ὅτι ἡ συγγραφὴ τῆς ἱστορίας ἀπὸσύγχρονο δὲν μειονεκτεῖ ἔναντι αὐτῆς ἀπὸ μεταγενέστερο,  καθὼς ἔχει μείζονα σημασία ἡἀναγραφὴ τῆς ἀλήθειας. Καὶ προσθέτει ὅτι ὁ σύγχρονος ἔχει προσωπικὲς γνώσεις καὶ ἐμπειρίες ἐπὶτῶν συμβάντων, ἐνῶ ὁ μεταγενέστερος στηρίζεται στὰ ὅσα βρῆκε ἔγγραφα ποὺ σώθηκαν, ἢ ἀπὸαὐτὰ ποὺ ἄκουσε. Σημειώνει σχετικὰ ὁ Τρικούπης: «Ποιὸς ἀγνοεῖ ὅτι τὰ ἔγγραφα αὐτά, ἐξ αἰτίας τῶν περιστάσεων, διηγοῦνται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἄλλ’ ἀντ’ ἄλλων, κάποτε ἐν γνώσει καὶ κάποτε ἐνἀγνοίᾳ τῆς ἀληθείας; Ποίας λοιπὸν πίστεως ἀξία ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῆ ἱστορία γραφεῖσα τοιουτοτρόπως, ὃ ἐστὶν ἀνεξέλεγκτος, ἀναπόδεικτος καὶ ὕποπτος;» (Αὐτ. σελ. 8).
.                  Ὁ Τρικούπης θεωρεῖται ἐκ τῶν ὀπαδῶν τοῦ Διαφωτισμοῦ. Αὐτὸς λοιπὸν δίδει σαφῆ, ἀδιάψευστη καὶ ἀδιάσειστη περιγραφὴ τῆς ἐπιλογῆς τῆς 25ης Μαρτίου ὡς ἡμέρας ἐνάρξεως τῆς Ἐπανάστασης. Γράφει ὁ Σπ. Τρικούπης ὅτι ὁ Ἀλέξανδρος Ὑψηλάντης ἀποφάσισε κατ’ ἀρχὴν νὰ κατέβει στὴν Ἑλλάδα καὶ ἔστειλε μὲ εἰδικοὺς ταχυδρόμους μυστικὰ γράμματα στὴν Πελοπόννησο, στὰ νησιὰ καὶ στὴν Στερεὰ Ἑλλάδα. Αὐτοὶ εἶχαν ἐντολὴ νὰ προκηρύξουν ὅτι σύντομα θὰ ἔρθει στὴνἙλλάδα καὶ νὰ προετοιμαστεῖ ἡ κάθοδός του. Ἡ σκέψη του ἦταν νὰ περάσει ἄγνωστος στὴν Τεργέστη καὶ ἐκεῖ νὰ ἐπιβιβαστεῖ σὲ ἑλληνικὸ πλοῖο περὶ τὴν 20ή Νοεμβρίου 1820 καὶ ἄγνωστος νὰ καταπλεύσει στὰ παράλια της Μάνης, ἀπὸ ὅπου «ἐμελέτα ν’ ἀρχίση τὰ ἔνοπλα κινήματά του τὴν 25ην Μαρτίου, ἡμέραν τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, ὡς εὐαγγελιζομένην τὴν πολιτικὴν λύτρωσιν τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους». (Αὐτ. σελ. 39).
.                  Στὴ συνέχεια ὁ Τρικούπης ἐξηγεῖ γιατί ὁ Ὑψηλάντης ξεκίνησε τὴν Ἐπανάσταση νωρίτερα καὶ ὄχι ἀπὸ τὴν Πελοπόννησο στὶς 25 Μαρτίου 1821, ὅπως εἶχε προγραμματίσει. Ἐπείσθη νὰ μεταβεῖ στὴ Μολδοβλαχία καὶ ἀπὸ ἐκεῖ νὰ ξεκινήσει τὴν Ἐπανάσταση γιατί καὶ οἱ δύο αὐτὲς ἡγεμονίες «ἐθεωροῦντο ὡς ἄλλη Ἑλλάς, οἱ ἡγεμόνες καὶ αὐλικοὶ ἦσανἝλληνες καὶ ὁ λαὸς ὡς ὁμόδοξος ἦτο πρόθυμος νὰ συναγωνισθῆ τὸν ὑπὲρ πίστεως ἀγώνα» (Αὐτ. σελ. 39). Τὸν βεβαίωσαν ἐπίσης ὅτι θὰ ταχθοῦν στὸ πλευρὸ τοῦ οἱ Βούλγαροι καὶ οἱ Σέρβοι ὡςὁμόδοξοι καὶ ὑπηρετοῦντες στὴ φρουρὰ τῶν Ἑλλήνων ἡγεμόνων. Ὁ Ὑψηλάντης ἐκ τῶν πραγμάτων ἀπεδείχθη ὅτι πείσθηκε λανθασμένα νὰ ξεκινήσει τὴν Ἐπανάσταση ἀπὸ τὶς παραδουνάβιες χῶρες. Πάντως δὲν εἶχε ἀποστεῖ τοῦ σχεδίου του νὰ κατέβει στὴ συνέχεια στὴν Πελοπόννησο.
.                  Στὸ νὰ ἀλλάξουν τὰ σχέδιά του συνέβαλε ἐπίσης τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ ταχυδρόμοι, ποὺ ἔστειλε στὴν Πελοπόννησο, συνελήφθησαν, ἐφονεύθησαν καὶ τὰ γράμματά του ἔπεσαν στὰ χέρια τῶν ὀθωμανῶν. Ἔμαθε ἐπίσης ὅτι ὁ Πελοποννήσιος Ἀσημάκης Θεοδώρου πρόδωσε τὴν ὕπαρξη καὶ δράση τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας στὸν Σουλτάνο καὶ ἕνας Διόδος ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησο πρόδωσε τὴν Ἑταιρεία στὸν Ἀλὴ Πασὰ τῶν Ἰωαννίνων. Ἐκεῖνος ποὺ πέτυχε νὰ φτάσει στὸν προορισμό του, στὴν Πελοπόννησο, ὡς ἀπεσταλμένος τοῦ ἡγέτη τῆς Ἐπανάστασης, ἦταν ὁ Ἀρχιμανδρίτης Γρηγόριος Δικαῖος, ὁ Παπαφλέσσας,
.                  Ἐνέργειες ἐπιπόλαιες ἀνδρῶν τοῦ Ὑψηλάντη σὲ βάρος Τούρκων τῆς Μολδοβλαχίας ἐπιτάχυναν ἐπίσης τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης. Στὶς 24 Φεβρουαρίου 1821 ἐξέδωσε τὴ γνωστὴ Προκήρυξη καὶ στὶς 28 ἐν ὄψει τῆς ἐκστρατείας του στὴ Βλαχία διέταξε καὶ ἐψάλη δοξολογία, στὴν ὁποία παρέστη ὁ στρατός, ὁ ἴδιος ὡς ἀρχιστράτηγος καὶ ὁ Μητροπολίτης, ποὺ τὸν ἔζωσε τὴ σπάθη καὶ εὐλόγησε τὴ σημαία του. Αὐτὴ ἔφερε τὸ σημεῖο τοῦ Σταυροῦ, τὰ ὁμοιώματα τῶν ἁγίων Κωνσταντίνου καὶ Ἑλένης καὶ τὸ «ἐν τούτῳ νίκα», στὸ πλάϊ δὲ τὸν φοίνικα καὶ τὸ «ἐκ τῆς κόνεώς μου ἀναγεννῶμαι». Ἀκολουθοῦν τὰ γνωστὰ συμβάντα εἰς Κωνσταντινούπολη, Μολδοβλαχία καὶ Ἑλληνικὸ χῶρο, ποὺ περιγράφει ὁ Τρικούπης.-  

, ,

Σχολιάστε

ΑΣΥΓΧΩΡΗΤΟΣ «ΕΝΔΟΤΙΣΜΟΣ»!

Ἄλλη μιὰ περίπτωση ἀσυγχώρητου «ἐνδοτισμοῦ» τῆς Ἐκκλησίας στὶς κυβερνητικὲς ἀπαιτήσεις: Χτυπάει ἡ καμπάνα τοῦ Ναοῦ γιὰ νὰ εἰδοποιήσει γιὰ τὸν ἄμεσο κίνδυνο τῆς πυρκαϊᾶς! (Π. Τ.)

,

Σχολιάστε

ΠΑΡΑΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗ καὶ ΨΕΥΔΕΙΣ ΕΙΔΗΣΕΙΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Παραπληροφόρηση καὶ ψευδεῖς εἰδήσεις

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .            Ἐνδημικὰ φαινόμενα ἀποτελοῦν ὁ λαϊκισμός, ἡ παραπληροφόρηση καὶ οἱ ψευδεῖς εἰδήσεις στὴν Ἑλλάδα. Ἀναγνωρίζοντας τὸ πρόβλημα ὁ πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς ΜορφωτικῶνὙποθέσεων τῆς Βουλῆς κ. Βασίλης Διγαλάκης ὀργάνωσε εἰδικὴ συνεδρίασή της, μὲ θέμα «Παιδεία στὰ Μέσα ἐνημέρωσης: Παραπληροφόρηση καὶ ψευδεῖς εἰδήσεις».
.            Κατὰ τὴ συνεδρίαση περιγράφτηκε ἡ ζοφερὴ κατάσταση ὡς πρὸς τὴν παραπληροφόρηση στὴ χώρα μας καὶ ὑποδείχθηκε νὰ ὑπάρξει Παιδεία στὰ ΜΜΕ. Βεβαίως πρὶνἀπὸ τὴν Παιδεία, μὲ τὴν ὁποία πρέπει νὰ ἐφοδιαστοῦν οἱ δημοσιογράφοι, καὶ τὴν ἐκ μέρους τους τήρηση τοῦ κώδικα δεοντολογίας, τὸ καίριο ἔργο τῆς Πολιτείας εἶναι ἡ Παιδεία στοὺς νέους ἀνθρώπους. Ἔτσι θὰ μποροῦν νὰ διακρίνουν τὴν ἀλήθεια ἀπὸ τὸ ψέμα, τὴν χειραγώγηση ἀπὸ τὴνἔντιμη ἐνημέρωση, τὴν ἀπὸ ὁλοκληρωτικὲς ἰδεολογίες καὶ  ὑλιστικὰ συμφέροντα πλύση ἐγκεφάλου καὶ παραπληροφόρηση, ἀπὸ τὴν εἴδηση, τὴ  σύμφωνη μὲ τὶς  δημοκρατικὲς ἀρχὲς καὶ ἠθικὲς ἀξίες.
.            Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Κωνσταντῖνος Τασούλας μιλώντας στὴν ἐν λόγῳ συνάντηση τῆς Ἐπιτροπῆς Μορφωτικῶν Ὑποθέσεων  τόνισε ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ ἐπαρκὴς ὀχύρωση τοῦ πολίτη, ὥστε νὰ εἶναι δύσπιστος, μὲ τὴν καλὴ ἔννοια, καὶ νὰ μὴ δέχεται ἀμάσητα ὅ,τι κατὰκόρον τερατολογίες κυκλοφοροῦν. Ἄλλη ἐπιστήμονας στὴν ἴδια ἡμερίδα εἶπε νὰ δοθεῖ ἔμφαση στὸν πληροφοριακὸ προγραμματισμὸ καὶ τὴν κριτικὴ σκέψη στὴν ψηφιακὴ ἐποχή.
.            Ὅλα ὅσα ἐλέχθησαν στὴν Ἐπιτροπὴ ἦσαν διαπιστώσεις, συμβουλές, εὐχές. Ὅμως πέραν τῶν διαπιστώσεων τοῦ προβλήματος καὶ τῆς ἐκφράσεως ἀνησυχίας, γιὰ τὸ πρόβλημα τῆς ἐπίδρασης ποὺ ἀσκοῦν σὲ μεγάλο μέρος τοῦ πληθυσμοῦ ἡ παραπληροφόρηση καὶ ὁ λαϊκισμὸς δὲνἐθίγη ἡ οὐσία τῆς λύσεως. Καὶ ἐπαναλαμβάνω, αὐτὴ εἶναι ἡ καλλιέργεια τῆς ἀνθρωπιστικῆς Παιδείας ἀπὸ τὸ Νηπιαγωγεῖο ἕως καὶ τὸ Πανεπιστήμιο. Λύση λυσιτελῆ στὸ πρόβλημα δὲν ἀποτελοῦν τὰ σεμινάρια σὲ διαμορφωμένες συνειδήσεις, ἀλλὰ ἡ ἐξ ἁπαλῶν ὀνύχων, διὰ τῆς Παιδείας, καλλιέργεια καὶ διαμόρφωση  κριτικῆς σκέψης.
.            Ἐδῶ καὶ χρόνια ἡ Ἑλλάδα μπῆκε σὲ περίοδο παρακμῆς ἐπειδὴ ὑποβάθμισε τὴν Παιδεία καὶ ὑπονόμευσε τὴν ἰδιοπροσωπία Της. Οἱ ἴδιοι μετατρέψαμε τὶς συνειδήσεις μας σὲ  πνευματικὲς ἐκτάσεις, ὅπου ἀνθεῖ ὁ λαϊκισμὸς καὶ ἡ παραπληροφόρηση καὶ ὅπου ἡ ἔλλειψη ἤθους προβάλλεται ὡς πολιτικὴ καὶ κοινωνικὴ ὀρθότητα. Ἐπίσης τὰ σχολικὰ προγράμματα παρασκευάζουν ἀνθρώπους ποὺ ἐξυπηρετοῦν τὴν παραγωγὴ καὶ δὲν δημιουργοῦν πολίτες ποὺπρῶτα ἀποκτοῦν ἀξίες καὶ ἔτσι γίνονται ἄριστοι σὲ ὅ,τι καὶ ἂν ἀπασχοληθοῦν. Ἡ πικρὴ ἀλήθεια εἶναι πὼς  χωρὶς οὐσιαστικὴ Παιδεία ὄχι μόνο ἡ παραπληροφόρηση δὲν ἀντιμετωπίζεται ἀλλὰ καὶτὸ μέλλον τῆς χώρας ὑπονομεύεται καὶ ἡ Δημοκρατία κινδυνεύει, ὅπως μᾶς δίδαξαν οἱ Πλάτωνας καὶ Ἀριστοτέλης.
.            Καὶ δὲν εἶναι μόνο ἡ Ἑλλάδα. Ὅλη ἡ Εὐρώπη ζεῖ σὲ βαθιὰ παρακμὴ Παιδείας καὶθεσμῶν καὶ τὸ παράλογο εἶναι ὅτι ὅσοι τὴν κυβερνοῦν αἰσθάνονται περήφανοι γι’ αὐτήν… Τὴν ἴδιαὥρα ἄλλες χῶρες, μὲ διαφορετικοὺς πολιτισμοὺς καὶ μὲ ἄλλα μὴ δημοκρατικὰ  συστήματα ἐξουσίας ἰσχυροποιοῦνται καὶ κινοῦνται, γιὰ νὰ καταλάβουν τὸν χῶρο, ποὺ ἡ ἀβελτηρία μας καὶ ἡ ἐκ τῶν ἔσω ὑπονόμευση τοῦ πολιτισμοῦ μας τοὺς ἀφήνει..- 

Σχολιάστε

ΑΠΕΒΙΩΣΕ Ο ΤΕΛΕΥΤΑΙΟΣ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἀπεβίωσε ὁ τελευταῖος Σαραντάρης

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλος

.                    Στὶς 20 Ἰουλίου, ἀνήμερα τοῦ Προφήτη Ἠλία, τὸ πρωὶ ἔσβησε τὸ καντήλι τοῦἀρχιτέκτονα Παναγιώτη Σαραντάρη (1932-2021), τοῦ τελευταίου ἄρρενα τῆς Γενιᾶς του, σημάδια τῆς ὁποίας βρίσκονται στὴν βασιλεία τοῦ Ἰωάννου Παλαιολόγου. Σύμφωνα μὲ μαρμάρινη ἐπιγραφή, ποὺ σώζεται στὴ Μονὴ Ἀρτοκωστᾶς Κυνουρίας, τὸ 1425 ὁ Ἀντώνιος Σαραντάρης συνέβαλε στὴν ἀνακαίνισή της. Ὑπάρχουν ἐπίσης ἔγγραφα τῆς οἰκογένειας, ποὺ διέσωσε ὁΠαναγιώτης Σαραντάρης καὶ ἐξεδόθησαν σὲ τόμο ἀπὸ τὸ Ἀρχεῖο Τσακωνιᾶς, ποὺ χρονολογοῦνται ἀπὸ τὸ 1686. Ἐπίσης στὸν Πραστὸ σώζεται ὁ προεπαναστατικὸς Πύργος τῶν Σαραντάρη. Στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 ὁ Νικόλαος Γεωργίου Σαραντάρης συμμετέσχε στὴν ἅλωση τῆς Μονεμβασίας καὶ τῆς Τριπολιτσᾶς καὶ σὲ πολλὲς  μάχες κατὰ τοῦ Δράμαλη καὶ τοῦ Ἰμπραήμ. Μέλη τῆς οἰκογένειας πολέμησαν στοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους καὶ στὴ Μικρασιατικὴ ἐκστρατεία καὶ ὁἐξάδελφός του ποιητὴς Γιῶργος Σαραντάρης (1908-1941) πολέμησε στὴν Πίνδο, ὅπου καὶἀπεβίωσε ἀπὸ τὶς κακουχίες.
.                    Τὴ συνέχεια τῆς οἰκογένειας ἀναλαμβάνουν οἱ θυγατέρες τοῦ Παναγιώτη Τζούλια καὶ Βάνα καὶ ἡ μητέρα τους Ρενάτα. Ἔχουν ὑπὸ τὴν εὐθύνη τους πολύτιμα κειμήλια τῆς οἰκογένειας καὶ ἕνα σημαντικὸ μέρος τοῦ ἀρχείου τοῦ πρώτου ἐξαδέλφου τοῦ Παναγιώτη, καινοτόμου ποιητῆ καὶ ἐμβριθοῦς φιλοσοφικοῦ στοχαστῆ Γιώργου Σαραντάρη. Δυστυχῶς ὁΠαναγιώτης δὲν εἶδε νὰ πραγματοποιεῖται τὸ ὄνειρό του, ἡ «Στέγη Γιώργου Σαραντάρη», ποὺ νὰἀποτελεῖ ἕνα κέντρο πολιτισμοῦ καὶ προβολῆς τοῦ ἔργου τοῦ ἐξαδέλφου του.
.                    Ὁ Παναγιώτης Σαραντάρης ἀποτέλεσε ἕνα πρότυπο εὐπατρίδη. Ταπεινὸς στὸν χαρακτήρα καὶ θυμόσοφος οὐδέποτε περηφανεύτηκε γιὰ τὴ γενιά του, οὔτε γιὰ τὸ λαμπρὸ ἔργο ποὺἐπιτέλεσε. Ἀρχιτέκτονας τῶν πολυτεχνείων Φλωρεντίας καὶ Ρώμης καὶ μὲ οἰκογενειακὴ περιουσία στὴν Ἰταλία ἐπέλεξε νὰ διαμείνει στὸ Λεωνίδιο. Ὡς σύμβουλος τοῦ Δημάρχου Λεωνιδίου Στυλιανοῦ Μερικάκη (1959-1978) συνέβαλε ἀποφασιστικὰ στὸ νὰ διατηρηθεῖ ὁ παραδοσιακὸς καὶἱστορικὸς χαρακτήρας τῆς κωμόπολης καὶ νὰ ἀποτελεῖ σήμερα οἰκιστικὸ στολίδι. Σὲ μία ἐξοχὴ τοῦπερίφημου κόκκινου βράχου τῆς Λεωνιδιώτικης κοιλάδας ὑπάρχουν τὰ ἐρείπια τριῶν ἀνεμόμυλων.Ὁ Σαραντάρης, χωρὶς νὰ ζητήσει  χρήματα, ἀφιέρωσε προσωπικὰ πολὺ χρόνο στὴν ἔρευνα, στὴνἐκπόνηση σχεδίων καὶ στὴν ἀνεύρεση τῶν κατάλληλων ἐργαλείων, ὥστε νὰ λειτουργήσουν οἱἀνεμόμυλοι. Ξεκίνησε μὲ τὸν πρῶτο, αὐτὸς φτιάχτηκε, ἀλλὰ πρὸς πικρία του, στὴ συνέχεια ἐγκαταλείφθηκε… Ἐκπόνησε ἐπίσης μελέτη δωρεὰν γιὰ τὴν μετατροπὴ τοῦ κτίσματος – κουφαριοῦτῆς λεγόμενης «φάμπρικας» τοῦ Λεωνιδίου, ποὺ δὲν ἐλήφθη ὑπόψη. Μὲ ἐλάχιστα χρήματα ἀνελάμβανε τὴν ἐκπόνηση ἀρχιτεκτονικῶν μελετῶν καὶ τὴν ἐπίβλεψη νέων οἰκημάτων. Ὅλα συνδυάζουν τὸν παραδοσιακὸ χαρακτήρα τῶν σπιτιῶν τῆς κωμόπολης μὲ τὴν ἐξασφάλιση ἑνὸςἄνετου καὶ σύγχρονου τρόπου ζωῆς.
.                    Ὁ Παναγιώτης Σαραντάρης συνέζησε λίγο, ἀλλὰ ἀγάπησε τὸν ἐξάδελφό του Γιῶργο Σαραντάρη καὶ ἔκαμε σκοπὸ τῆς ζωῆς του νὰ προβληθεῖ τὸ ἔργο του. Γιὰ τὸ σκοπὸ αὐτὸβοηθοῦσε ὅποιον ἀπευθυνόταν σὲ αὐτὸν ζητώντας πληροφορίες γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο τοῦ ποιητῆκαὶ στοχαστῆ. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς εἶναι καὶ ὁ ὑπογράφων τὸ παρόν. Χωρὶς αὐτὸν δὲν θὰ εἶχε γραφεῖτὸ βιβλίο «Γιῶργος Σαραντάρης: Ὁ ἄνθρωπος, ὁ ποιητής, ὁ διανοούμενος».-     

Σχολιάστε

ΑΓΙΟΚΑΤΑΤΑΞΕΙΣ ΕΘΝΟΪΕΡΟΜΑΡΤΥΡΩΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἁγιοκατατάξεις Ἐθνοϊερομαρτύρων

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                     Τὴν περασμένη ἑβδομάδα ἡ Διαρκὴς Ἱερὰ Σύνοδος (ΔΙΣ) στὰ πλαίσια τῶν ἐκ μέρους τῆς Ἐκκλησίας τῆς Ἑλλάδος ἑορτασμῶν γιὰ τὰ διακόσια χρόνια ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση τῆς Πατρίδας μᾶς ἀποφάσισε νὰ ἀναγράψει στὶς Ἁγιολογικὲς Δέλτους τῆς Ἐκκλησίας τοὺς Ἐθνοϊερομάρτυρες Μητροπολίτες Ἀγχιάλου Εὐγένιο, Θεσσαλονίκης Ἰωσήφ, Δέρκων Γρηγόριο, Ἐφέσου Διονύσιο, Ἀδριανουπόλεως Δωρόθεο, Νικομηδείας Ἀθανάσιο καὶΤυρνόβου Ἰωαννίκιο.
.                     Στὸ σχετικὸ δελτίο Τύπου τῆς ΔΙΣ ἀναγράφεται ὅτι ἡ ἀπόφαση ἐλήφθη μετὰ ἀπὸπρόταση τῶν Μητροπολιτῶν Πατρῶν κ. Χρυσοστόμου, Λευκάδος κ. Θεοφίλου καὶ Χίου κ. Μάρκου καὶ εἰσήγηση τῆς Ἐπιτροπῆς Νομοκανονικῶν καὶ Δογματικῶν Ζητημάτων (ΕΝΔΖ). Οἱμαρτυρήσαντες Ἀρχιερεῖς ἦσαν στὴν Κωνσταντινούπολη, ὅταν μὲ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 ξέσπασε ἐκεῖ ὁ διωγμὸς σὲ βάρος τῶν Ἑλλήνων. Συνελήφθησαν καὶ φυλακίστηκαν τὴν ἴδια ἡμέρα μὲ τὸν Ἐθνοϊερομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄, καί, ὅπως Ἐκεῖνος, ἀπαγχονίστηκαν ἀπὸτοὺς Τούρκους.
.                     Ἡ ἁγιοκατάταξη τοῦ Πατριάρχη Ἁγίου Γρηγορίου Ε΄ ἔγινε ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο τῆςἘκκλησίας τῆς Ἑλλάδος τὸ 1921, ἑκατὸ χρόνια μετὰ τὴν δι’ ἀπαγχονισμοῦ δολοφονία Του. Μετὰ ἀπὸ ἑκατὸ χρόνια ἔγινε ἐφέτος ἡ ἁγιοκατάταξη τῶν  ἑπτὰ ἀναφερθέντων Ἀρχιερέων. Ἐλπίζεται ὅτι δὲν θὰ χρειαστοῦν ἄλλα ἑκατὸ χρόνια γιὰ νὰ ἁγιοκαταταγοῦν οἱ ὑπόλοιποι Ἀρχιερεῖς, ἱερεῖς καὶ λαϊκοί, οἱ ὁποῖοι ἀπαγχονίστηκαν ἢ ἐσφάγησαν ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς στὴ Θράκη, μὲ ἀφορμὴ τὴνἘπανάσταση. Μεταξὺ τῶν ἐν λόγῳ Ἀρχιερέων εἶναι ὁ πρώην Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Κύριλλος Ϛ΄, καὶ οἱ Μητροπολίτες Σωζοπόλεως Παΐσιος, Γάνου καὶ Χώρας Γεράσιμος καὶ Μυριοφύτου καὶΠεριστάσεως Νεόφυτος.
.                     Ἐθνοϊερομάρτυρες εἶναι καὶ οἱ Μητροπολίτες τῆς Πελοποννήσου Μονεμβασίας Χρύσανθος, Δημητσάνας Φιλόθεος, Ναυπλίου καὶ Ἄργους Γρηγόριος, Χριστιανουπόλεως Γερμανὸς καὶ Ὠλένης Φιλάρετος, οἱ ὁποῖοι ὁδηγήθηκαν στὶς φυλακὲς  ἀπὸ τοὺς Τούρκους στὴν Τρίπολη καὶἐκεῖ πέθαναν ἀπὸ τὶς ἀπάνθρωπες συνθῆκες καὶ τὶς κακουχίες. Ὑπάρχουν καὶ ἄλλοι, ἐπώνυμοι καὶἀνώνυμοι κληρικοί, μοναχοὶ καὶ λαϊκοί, ποὺ θυσιάστηκαν «γιὰ τοῦ Χριστοῦ τὴν Πίστη τὴν Ἁγία καὶτῆς Πατρίδος τὴν Ἐλευθερία», ἢ ποὺ προσέφεραν πολλὰ στὴ διατήρηση τῆς ἰδιοπροσωπίας μας, μὲτοὺς ὁποίους ὀφείλουν νὰ ἀσχοληθοῦν οἱ Μητροπολίτες στῶν ὁποίων τὶς Ἐπαρχίες γεννήθηκαν ἢ/καὶ ἔδρασαν καὶ τὰ μέλη τῆς ἁρμόδιας Συνοδικῆς Ἐπιτροπῆς νὰ εἰσηγηθοῦν τὴν ἁγιοκατάταξή τους, ὡς μία ὀφειλόμενη πράξη δικαιοσύνης καὶ εὐγνωμοσύνης πρὸς αὐτοὺς καὶ ὡς ἐνέργεια ἀνταποκρινόμενη στὸ αἴσθημα τοῦ πιστοῦ λαοῦ.
.                     Σημειώνεται ὅτι μετὰ ἀπὸ πρόταση τοῦ Μητροπολίτου Χίου καὶ εἰσήγηση τῆς ΣΕΝΔΖ ἡ ΔΙΣ ἀποφάσισε τὴν Ἁγιοκατάταξη καὶ τῶν στὸ ἔτος 1822 μαρτυρησάντων κατὰ τὴ σφαγὴ τῆς Χίου Μητροπολίτου Χίου Πλάτωνος καὶ τῶν μαζί του ἀναιρεθέντων κληρικῶν, μοναχῶν καὶ λαϊκῶν.  Οἱ ἄλλοι φονευθέντες Ἕλληνες κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, κληρικοὶ καὶ λαϊκοί, φαίνεται ὅτι δὲν ἔχουν Μητροπολίτες ποὺ νὰ εἰσηγηθοῦν σχετικῶς στὴν ἁρμόδια Ἐπιτροπή, ὁπότε μένουν στὴν ἀφάνεια καὶ ἀφήνεται ἀναπάντητη ἡ ἀντιεκκλησιαστικὴ προπαγάνδα ποὺ διαστρέφει τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια, ὡς πρὸς τὴ συμμετοχὴ τῆς Ἐκκλησίας στὴ διατήρηση τῆς ἰδιοπροσωπίας τῶνἙλλήνων καὶ στὴν Ἐθνεγερσία τοῦ 1821. Μεταξὺ τῶν μαρτύρων κατὰ τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 καὶ πρὶν συγκαταλέγονται οἱ παπὰ Θύμιος  Βλαχάβας, Ἀθανάσιος Διάκος, Σαλώνων Ἠσαΐας, ΡωγῶνἸωσήφ,  μοναχὸς Σαμουὴλ τοῦ Σουλίου καὶ Ἀρχιμ. Γρηγόριος Δικαῖος (Παπαφλέσσας). Ἐπίσης οἱ Σουλιώτισσες τοῦ Ζαλόγγου καὶ τῆς Νάουσας καὶ ὁ Ρήγας ὁ Βελεστινλὴς μὲ τοὺς συντρόφους του.
.                     Ἔγινε μία ἀκόμη ἁγιοκατάταξη ἀπὸ τὴν ΔΙΣ, τοῦ Διδασκάλου τοῦ Γένους Ἀναστασίου Γορδίου (1654 – 1729), μετὰ ἀπὸ πρόταση τοῦ Μητροπολίτου Καρπενησίου κ. Γεωργίου, ποὺ ἐνήργησε ὅπως ὁ Μητροπολίτης Χίου, καὶ εἰσήγηση τῆς ΣΕΝΔΖ. Ἡ Ἐκκλησία δὲνἔχει ἀκόμη ἀναγνωρίσει καὶ ἄλλους σπουδαίους διδασκάλους τοῦ Γένους, κληρικοὺς καὶ λαϊκούς, μὲ Ὀρθόδοξη πνευματικότητα καὶ μὲ μεγάλη προσφορὰ στὸν φωτισμὸ τῶν Ἑλλήνων καὶ στὴδιατήρηση τῆς ταυτότητάς τους. Μεταξὺ αὐτῶν εἶναι οἱ Ἀρχιεπίσκοποι Εὐγένιος Βούλγαρης καὶΝικηφόρος Θεοτόκης καὶ ὁ ἱερομόναχος Νεκτάριος Τέρπος.-   

, ,

Σχολιάστε