Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ"

ΟΓΔΟΝΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΑΠΟ ΤΟΝ ΘΑΝΑΤΟ ΤΟΥ Γ. ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὀγδόντα χρόνια ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ Γ. Σαραντάρη

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                 Πρὶν ἀπὸ ὀγδόντα χρόνια ἀπεβίωσε ὁ σημαντικὸς ποιητὴς καὶ στοχαστὴς Γιῶργος Σαραντάρης. Καχεκτικὸς στὸ σῶμα καὶ φιλάσθενος πολέμησε στὴν πρώτη γραμμὴ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ δὲν ἄντεξε. Ἀπεβίωσε στὶς 25 Φεβρουαρίου 1941, σὲ ἡλικία 33 ἐτῶν
.                 Γιὰ τὴν τραγικότητα τοῦ τέλους τοῦ Σαραντάρη καὶ τὸν χριστιανικὸ τρόπο ποὺἀντιμετώπισε τὸν θάνατο ἔγραψε ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης στὰ «Ἀνοιχτὰ Χαρτιὰ» (ἐκδ. Ἴκαρος, σελ. 392-393). Καταγγέλλει τὸ ἐπιστρατευτικὸ σύστημα ὅτι κράτησε στὸ Κολωνάκι «τὰ χοντρόπετσα θηρία τῶν ἀθηναϊκῶν ζαχαροπλαστείων καὶ ξαπόστειλε στὴν πρώτη γραμμὴ τὸ πιὸ ἁγνὸ καὶ ἀνυπεράσπιστο πλάσμα». Ἕναν εὔθραυστο διανοούμενο, ὅπως τὸν χαρακτηρίζει, «ποὺ μόλις στεκότανε στὰ πόδια του, ποὺ ὅμως εἶχε προφτάσει νὰ κάνει τὶς πιὸ πρωτότυπες καὶ γεμάτες ἀπὸ ἀγάπη σκέψεις γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ μέλλον της».
.                 Ἐξηγεῖ ὁ Ἐλύτης ὅτι ἀφοῦ ἦταν διπλωματοῦχος νομικὸς ἰταλικοῦ πανεπιστημίου –ὁ μόνος ἴσως σὲ ὁλόκληρο τὸ στράτευμα παρατηρεῖ–, θὰ μποροῦσε νά ᾽ναι περιζήτητος στὶς ὑπηρεσίες τῆς ἀντικατασκοπείας, ἢ τῆς ἀνάκρισης αἰχμαλώτων, ἀντὶ νὰ φορτωθεῖ τὸ γυλιὸ καὶ τὸν ὁπλισμὸ τῶν τριάντα ὀκάδων καὶ «νὰ χαθεῖ παραπατώντας μὲς στὰ χιονισμένα φαράγγια ἕνας ἀκόμη ποιητής, ἕνας ἀκόμη ἀθῶος στὸ δρόμο τοῦ μαρτυρίου».
.                  Συνεχίζοντας ὁ Ἐλύτης γράφει γιὰ τὸ τραγικό του τέλος: «Φαίνεται ὅτι πέρασε φρικτὲς ὧρες… Φώναζε βοήθεια στοὺς ἄλλους φαντάρους, αὐτὸς ὁ Χριστιανὸς φώναζε «ἀδέλφια» καὶ τ’ «ἀδέλφια» τὸν κοροϊδεύανε, τὰ πιὸ ἀδίσταχτα βαλθήκανε κιόλας νὰ τοῦ κλέβουνε κουβέρτες, μάλλινα, ὁτιδήποτε χρήσιμο μποροῦσε ὁ δόλιος νὰ κουβαλεῖ. Ἀπόμεινε σὰν τὸ κατατρεγμένο πουλὶμέσα στὴν παγωνιά. Χωρὶς νὰ βαρυγκομήσει. Χωρὶς νὰ ξεστομίσει ἕναν πικρὸ λόγο. Περήφανος, μ’ ἕνα σῶμα ἐλάχιστο καὶ μία μεγάλη ψυχή, ποὺ τὸν κράτησε ὅσο ποὺ νὰ τραγουδήσει ἀκόμη λίγο: “Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς” – κι ὕστερα ν’ ἀνεβεῖ “στοὺς τόπους ποὺἀγγέλλουν τὸν οὐρανὸ καὶ συνομιλοῦν μὲ τὸν ἥλιο”. Καὶ καταλήγει ὁ Ἐλύτης:
.                 «Ἔτσι πέθανε ἕνας Ἕλληνας ποιητής, ὅταν οἱ συνάδελφοί του στὴ Δύση βλαστημούσανε τὸ Θεὸ κι ἐμπιστεύονταν στὴ μαριχουάνα. Ἔπρεπε νὰ τὸ διαφυλάξουμε αὐτό, νὰτὸ κάνουμε σύμβολό μας καὶ κουράγιο μας, τώρα ποὺ ἄρχιζαν ἄλλα δεινά, ἡ πείνα, ἡ κλούβα, οἱ ἐκτελέσεις στὸν τοῖχο».
.                 Ὁ Σαραντάρης ἐκτὸς ἀπὸ πρωτοπόρος στὴ σύγχρονη ποίηση καὶ στὸν χριστιανικὸ ὑπαρξισμὸ ἦταν καὶ πρότυπο πατριώτη. Ἡ οἰκογένειά του ζοῦσε γιὰ ἑκατὸ καὶ πλέον χρόνια στὴν Ἰταλία. Ὅμως ὅλα τὰ μέλη της διατηροῦσαν τὴν ἑλληνική τους συνείδηση καὶ ταυτότητα. Ὁ Σαραντάρης τελειώνει τὰ Νομικὰ στὸ Πανεπιστήμιο τῆς Ματσεράτα  καὶ ἔρχεται στὴν Ἑλλάδα νὰ ὑπηρετήσει τὴ στρατιωτική του θητεία καὶ μένει πλέον μόνιμα. Αὐτοδίδακτος στὰ ἑλληνικὰ τὰ καλλιεργεῖ καὶ ἐκφράζεται ἄριστα στὴν ποίησή του καὶ στὸν φιλοσοφικό του στοχασμό. Ἀνακαλύπτει τὸ μεγάλο ταλέντο τοῦ Ὀδυσσέα Ἐλύτη, ἐνισχύει τὴ Ζωὴ Καρέλλη νὰ ἀσχοληθεῖ μὲ τὴν ποίηση, ἔχει ἐνδιαφέροντα φιλοσοφικὸ ἐπιστολικὸ διάλογο μὲ τὸν Πεντζίκη. Στὴν περίπτωσή του ἔχει ἐφαρμογὴ τὸ πῶς ἡ Ἑλλάδα τρώγει καμιὰ φορὰ τὰ ἄξια παιδιά της.-

,

Σχολιάστε

ΤΟ “Τῌ ΥΠΕΡΜΑΧῼ” ΩΣ ΚΡΙΤΗΡΙΟ ΕΛΛΗΝΟΜΑΘΕΙΑΣ (Ὅποιος δὲν καταλαβαίνει τὸ “τῇ Ὑπερμάχῳ”, δὲν καταλαβαίνει καλὰ ἑλληνικά)

Ἀρβελέρ:
Ὅποιος δὲν καταλαβαίνει τὸ «τῇ Ὑπερμάχῳ»,
δὲν καταλαβαίνει καλὰ ἑλληνικὰ

.                      Τὴν ἀξία του νὰ διδάσκονται τὰ παιδιὰ στὸ σχολεῖο τὴν ἐξέλιξη τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ὑπογράμμισε ἡ Βυζαντινολόγος- Ἱστορικός, Πρόεδρος τοῦ ΔΣ τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ ΠολιτιστικοῦΚέντρου τῶν Δελφῶν καὶ πρώην Πρύτανης τῆς Σορβόννης, Ἑλένη Γλύκατζη- Ἀρβελέρ, μιλώντας στὴδιαδικτυακὴ διημερίδα «Κτῆμα ἐς ἀεί: Ἑλληνικὴ Γλῶσσα καὶ Ἑλληνικὸς Πολιτισμὸς παρακαταθήκη 40 αἰώνων», ποὺ διοργάνωσαν τὸ Πανεπιστήμιο Δυτικῆς Μακεδονίας καὶ ὁμογενειακοὶ φορεῖς, στὸπλαίσιο τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς Παγκόσμιας Ἡμέρας τῆς Ἑλληνικῆς Γλώσσας.
.                      «Διατείνομαι ὅτι κανεὶς δὲν ξέρει τέλεια ἑλληνικά», εἶπε ἡ κ. Ἀρβελὲρ ἐξηγώντας ὅτι δὲν μπορεῖ κανεὶς νὰ ἔχει μελετήσει «καὶ Σοφοκλῆ καὶ Ὅμηρο καὶ Θουκυδίδη καὶ Ξενοφώντα καὶ τὶς Ἅγιες Γραφὲς καὶ τὸν Μακρυγιάννη, καὶ καὶ καί…, ἄρα φτάνει νὰ λέμε στὰ παιδιὰ νὰ ἀρχίζουν ἀπὸ τὴβάση καὶ ἡ βάση εἶναι ἀκριβῶς ἡ Ἀλεξανδρινὴ Κοινή».
.                      «Ὅποιος δὲν καταλαβαίνει τὸ “τῇ Ὑπερμάχῳ” δὲν καταλαβαίνει καλὰ ἑλληνικὰ καὶ ἂνἀρχίσουμε ἀπὸ αὐτὴ τὴ βάση στὰ σχολειά μας, τὰ παιδιὰ θὰ μάθουν καλύτερα τὰ ἑλληνικά», τόνισε ἡκ. Ἀρβελέρ, ἐξηγώντας ὅτι τὸ Βυζάντιο, ὡς ἡ αὐτοκρατορία τοῦ μεγάλου ἑλληνισμοῦ ἔθεσε τὴ βάση τῆς νεοελληνικῆς γλώσσας, ὅταν σταδιακὰ χάθηκε ἡ προτεραιότητα τῶν Λατινικῶν ὡς γλώσσα τῆς νομοθεσίας στὴν αὐτοκρατορία καὶ ἀντικαταστάθηκε ἀπὸ μία ἀττικὴ γλῶσσα «πότε λογία, τὴν ὁποία χρησιμοποιοῦσαν οἱ μεγάλοι ἱστορικοὶ τῆς ἐποχῆς καὶ πότε λιτὴ τῶν θρησκευτικῶν ἁπλῶν κειμένων, ὅπως οἱ βίοι καὶ θαύματα τῶν Ἁγίων, κείμενα γιὰ νὰ διαβάζει ὁ πολὺς κόσμος».
.                      Προσέθεσε, δέ, ὅτι «δὲν πρέπει νὰ ξεχνᾶμε ὅτι πρέπει νὰ μαθαίνουμε καὶ κάποια ξένη γλῶσσα, γιὰ ἕναν λόγο ἁπλό, γιὰ νὰ μὴν νομίζουμε ὅτι μόνο οἱ Ἕλληνες ἀνακαλύψανε τὰ πάντα», διότι «μία ξένη γλῶσσα ὁποιαδήποτε κι ἂν εἶναι μιλάει γιὰ φόβους, γιὰ ἀγωνίες, γιὰ ἐλπίδες καὶἀγάπες ὅπως ἀκριβῶς τὶς ξέρουμε καὶ στὰ ἑλληνικά».

«Κοινὴ Ἀλεξανδρινή, ἡ πρώτη διεθνὴς γλώσσα»

 .                      Ἡ ἀκαδημαϊκὸς μίλησε γιὰ τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα ὡς σύμπτυξη τοῦ εὐρωπαϊκοῦ πολιτισμοῦ, καθὼς «στὰ ἑλληνικὰ ἐκφέρονται ὅλες οἱ ἰδέες ποὺ εἶναι οἱ βασικὲς ἰδέες τοῦ πολιτισμοῦ, ποὺ μᾶς τρέφει σήμερα» καὶ τόνισε ὅτι οὐδέποτε τὰ ἑλληνικὰ μπορεῖ νὰ θεωρηθοῦν ὡς νεκρὴ γλῶσσα, «γι’ αὐτὸ ἄλλωστε δὲν ὑπάρχουν ἑλληνογενεῖς γλῶσσες», καὶ «ἐνῶ τὰ λατινικὰ ἔδωσαν γαλλικά, ἰταλικὰ πορτογαλικά, ἱσπανικά, ρουμανικά, τὰ ἑλληνικὰ ἔχουν μόνο ντοπιολαλιές, διαλέκτους ἀλλὰ ὄχι γλῶσσες ἑλληνογενεῖς». Σημείωσε ἀκόμη πὼς «τὰ ἑλληνικὰ δὲν εἶναι μόνο μία γλῶσσα, εἶναι σειρὰ ἀπὸ γλῶσσες, εἶναι τὰ ἑλληνικὰ τῆς ἀρχαιότητας, τῆς ποίησης, τῆς πεζογραφίας, ἡ ἀττικὴ γλῶσσα καὶ ὁποιαδήποτε ἄλλη».
.                      Μιλώντας γιὰ τὴν Κοινὴ Ἀλεξανδρινὴ ἐξήγησε πὼς «εἶναι ἡ πρώτη διεθνὴς γλῶσσα, ποὺ ἐκείνη τὴν ἐποχὴ σημαίνει τὴ γλῶσσα τῶν λαῶν τῆς Μεσογείου» καὶ ἡ κοινὴ ἑλληνικὴ γλῶσσα «ἀμέσως μετὰ ἀπὸ τὰ χρόνια τοῦ Ἀλεξάνδρου εἶχε γίνει ἡ γνωστὴ γλῶσσα τῶν πολιτισμῶν».
.                      «Σὲ αὐτὴ τὴ γλῶσσα ἔχει μεταφραστεῖ ἡ Παλαιὰ Διαθήκη πολὺ πρὶν ἀπὸ τὴ γέννηση τοῦΧριστοῦ, γιατί οἱ ἑλληνόφωνοι Ἑβραῖοι τῆς Ἀλεξάνδρειας εἶχαν ξεχάσει τὴν μητρική τους γλώσσα καὶδὲν ξέρανε παρὰ ἑλληνικά. Δὲν εἶναι μόνον ἡ Παλαιὰ Διαθήκη ποὺ ἔχει μεταφραστεῖ ἐκεῖ στὰἑλληνικά. Εἴκοσι ἑπτὰ κώδικες τῆς Καινῆς Διαθήκης, πλὴν τοῦ κατὰ Ματθαῖον Εὐαγγελίου, εἶναι ὅλοι γραμμένοι ἑλληνικὰ καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε ὁ ἑλληνόφωνος ἑλληνολάτρης Παῦλος ὁ Σαούλ, ὁ Ἀπόστολος τῶν Ἐθνῶν, ἴσως δὲν θὰ ὑπῆρχε ὁ χριστιανισμὸς ὅπως εἶναι σήμερα», εἶπε ἡ κ. Ἀρβελέρ, ὑπογραμμίζοντας τὸν ρόλο τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας γιὰ τὴ διάδοση τοῦ χριστιανισμοῦ.

«Ἡ μακραίωνη ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας»

.                      «Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα ἐμπεριέχει μία οἰκουμενικὴ διάσταση καὶ ἀξία καθὼς εἶναι κεφαλαιώδους σημασίας γιὰ τὴν παγκόσμια σκέψη, τὸν πολιτισμὸ καὶ τὶς ἐπιστῆμες», τόνισε ὁΠρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου Δυτικῆς Μακεδονίας Θεόδωρος Θεοδουλίδης, ἀνοίγοντας τὶς ἐργασίες τῆς διαδικτυακῆς διημερίδας, ποὺ περιλαμβάνει στὸ πρόγραμμά της σαράντα ὁμιλητές, διακεκριμένοι ἐπιστήμονες καὶ ἐκπρόσωποι Πανεπιστημιακῶν Ἱδρυμάτων, Ἑλληνικῶν Ἰνστιτούτων,ὁμογενειακῶν ὀργανώσεων καὶ ἄλλων φορέων ἀπὸ ὅλο τὸν κόσμο, ποὺ θὰ ἀναδείξουν τὴ μακραίωνη ἱστορία τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας.
.                      «Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα καὶ ὁ ἑλληνικὸς πολιτισμὸς ἀποτελοῦν ἕναν θησαυρό, ποὺ μᾶς κληροδότησε τὸ ἱστορικὸ παρελθόν μας καὶ μετουσιώνουμε στὸν πλοῦτο τοῦ παρόντος καὶ τοῦμέλλοντος . Ἐπενδύοντας σὲ αὐτὸν τὸν πλοῦτο ἑδραιώνουμε ἀκόμη περισσότερο τὴν παρουσία μας στὸ διεθνὲς γίγνεσθαι», τόνισε στὸν χαιρετισμό του ὁ ὑφυπουργὸς Ἐξωτερικῶν γιὰ τὸν Ἀπόδημο Ἑλληνισμό, Κώστας Βλάσης.
.                      «Ἀπὸ τὶς σημαντικότερες κατακτήσεις τοῦ ἀνθρώπου, ἡ γλῶσσα διαμορφώνει τὰ ἐθνικὰχαρακτηριστικά, τὴν πνευματικὴ καὶ πολιτιστικὴ ταυτότητα , τὴν ἱστορικὴ καὶ ἐθνικὴ συνείδηση καὶμνήμη. Ἡ μακραίωνη παρουσία καὶ διαχρονικότητα τῆς πλούσιας ἑλληνικῆς γλώσσας ξεπερνᾶ τοὺς περιορισμοὺς στὴν ἔκφραση, στὴ σκέψη, στὴν παιδεία, εἶναι ἡ κινητήρια δύναμη πρὸς τὸν δρόμο τῆς μόρφωσης τοῦ πολιτισμοῦ τῆς δημοκρατίας καὶ ἡ διαφύλαξη τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας ἀπὸ τὴν κακοποίηση καὶ τὴ φθορὰ ἀπαιτεῖ ὡριμότητα καὶ ἑτοιμότητα στὸ σημερινὸ παγκοσμιοποιημένο περιβάλλον», ὑπογράμμισε στὸν δικό της χαιρετισμὸ ἡ ὑφυπουργὸς Παιδείας καὶ Θρησκευμάτων Ζέττα Μακρή.
.               «Ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα ὁμιλεῖται σήμερα περίπου ἀπὸ 13-14 ἑκατομμύρια ἀνθρώπους, δηλαδὴ ἀπὸ τὸν πληθυσμὸ τῆς Ἑλλάδας, τοὺς Ἑλληνοκύπριους καὶ τὴν Ὁμογένεια […] Ἂν καὶ ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα δὲν μπορεῖ νὰ ἀνταγωνιστεῖ ἄλλες περισσότερο διαδεδομένες γλῶσσες εἶναι ἀδιανόητο νὰ σκεφθεῖκανεὶς τὸν δυτικὸ πολιτισμὸ χωρὶς τὴν ἑλληνικὴ γλῶσσα, ὡς μία γλῶσσα πάνω στὴν ὁποία ἀναπτύχθηκαν οἱ πρῶτες ἐπιστῆμες καὶ ἡ φιλοσοφία τῆς Εὐρώπης, προσδιορίζοντας τὴ σκέψη καὶ τὸν πολιτισμὸ τῶν πληθυσμῶν τῆς Εὐρώπης», ὑπογράμμισε ὁ Πρόεδρος τῆς Εἰδικῆς Μόνιμης Ἐπιτροπῆς Ἑλληνισμοῦ τῆς Διασπορᾶς, Σάββας Ἀναστασιάδης.
.                         «Ὅ,τι συνήθως ἀποκαλοῦμε πλοῦτο τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας σχετίζεται μὲ τὴν μακραίωνη καὶ ἀδιάκοπη καλλιέργειά της, ἀλλὰ καὶ μὲ τὸν ὑψηλὸ ρυθμὸ παραγωγῆς καὶ σύνδεσης λέξεων ποὺ αὐξάνουν τὴ συνοχὴ τὴ διαφάνεια καὶ τὴ δηλωτική της ἱκανότητα. Ἡ γλῶσσα μας εἶναι στὴν πραγματικότητα ἕνας θησαυρὸς τῆς ἄυλης παγκόσμιας πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς. Τὰ ἑλληνικὰ δὲν ἀνήκουν μόνο σὲ ἐμᾶς ἀλλὰ σὲ ὁλόκληρη τὴν ἀνθρωπότητα», ἐπισήμανε ὁ Γενικὸς Γραμματέας Δημόσιας Διπλωματίας καὶ Ἀπόδημου Ἑλληνισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου Ἐξωτερικῶν, Γιάννης Χρυσουλάκης, ἐνῶ ἡ Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐθνικῆς Ἐπιτροπῆς γιὰ τὴν UNESCO, Αἰκατερίνη Παπαχριστοπούλου – Τζιτζικώστα τόνισε ὅτι «ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα σὲ σημαντικὸ βαθμὸ προσδιόρισε τὸν τρόπο σκέψης καὶ τὴ νοοτροπία τῆς Εὐρώπης συμβάλλοντας οὐσιαστικὰ στὴν ἑδραίωση ἑνὸς παγκόσμιου πολιτισμοῦ».

 

ΠΗΓΗ: skai.gr (ἀπὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

,

Σχολιάστε

ΚΕΙΜΕΝΟ 2.500 ΕΤΩΝ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

να κείμενο 2.500 τν
δείχνει τ
συνέχεια τς λληνικς γλώσσας 

.                   Ὁ ἐπιφανὴς γλωσσολόγος Γιῶργος Μπαμπινιώτης μὲ ἀνάρτησή του ἐξηγεῖ τὴν συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς χρόνου μέσα ἀπὸ τὸ «ἐπίκαιρο» ἀπόσπασμα τοῦ Θουκυδίδη. Καὶ ἔρχεται νὰ ἐπιδείξει τὴν συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας σὲ βάθος χρόνου 2.500 ἐτῶν, μὲ νέα ἀνάρτησή του στὸFacebook.
.                Συγκεκριμένα παραθέτει τὰ ἀποσπάσματα 2.47-54 ἀπὸ τὸ βιβλίο τῶν «Ἱστοριῶν» τοῦ Θουκυδίδη τοῦ 5ου αἰ. π.Χ., μέσα ἀπὸ τὸ ὁποῖο γίνεται ἀντιληπτὴ ἡ λεξιλογικὴ καὶ ἡ γραμματικοσυντακτικὴἐξέλιξη τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας.
.                 Τὸ θέμα τοῦ λοιμοῦ, ποὺ ἀναπτύσσεται στὸ ἀπόσπασμα, καὶ οἱ συνθῆκες, ποὺπεριγράφει ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας ἱστορικός, μποροῦν εὔκολα νὰ παραλληλιστοῦν μὲ τὴ σημερινὴπανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ. Ὁ «λοιμὸς τῶν Ἀθηνῶν» (πανώλη ἢ τύφος τοῦ 430 π.Χ.) ποὺ ξέσπασε κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου, ὁδήγησε στὸν θάνατο τὸ 1/4 τοῦ ἀθηναϊκοῦ πληθυσμοῦ. Περιγράφει καὶ ὁ ἴδιος τὴν ἐμπειρία, ὁ ὁποῖος προσβλήθηκε ἀπὸ τὴ νόσο τοῦ λοιμοῦ, ἀλλὰ ἐπέζησε.
«καὶ ὄντων αὐτῶν οὐ πολλάς πω ἡμέρας ἐν τῇ Ἀττικῇ ἡ νόσος πρῶτον ἤρξατο γενέσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, λεγόμενον μὲν καὶ πρότερον πολλαχόσε ἐγκατασκῆψαι καὶ περὶ Λῆμνον καὶ ἄλλοις χωρίοις, οὐ μέντοι τοσοῦτός γε λοιμὸς οὐδὲ φθορὰ οὕτως ἀνθρώπων οὐδαμοῦ ἐμνημονεύετο γενέσθαι. Οὔτε γὰρ ἰατροὶ ἤρκουν τὸ πρῶτον θεραπεύοντες ἀγνοίᾳ, ἀλλ’ αὐτοὶ μάλιστα ἔθνῃσκον ὅσῳ καὶ μάλιστα προσῇσαν [πλησίαζαν], οὔτε ἄλλη ἀνθρωπεία τέχνη οὐδεμία. […] Ἤρξατο δὲ τὸ πρῶτον, ὡς λέγεται, ἐξ Αἰθιοπίας τῆς ὑπὲρ Αἰγύπτου, ἔπειτα δὲ καὶ ἐς Αἴγυπτον καὶ Λιιβύην κατέβη καὶ ἐς τὴν βασιλέως γῆν [=Περσία] τὴν πολλήν. Ἐς δὲ τὴν Ἀθηναίων πόλιν ἐξαπιναίως ἐσέπεσε, καὶ τὸ πρῶτον ἐν τῷ Πειραιεῖ ἥψατο [< ἅπτομαι] τῶν ἀνθρώπων, ὥστε καὶ ἐλέχθη ὑπ’ αὐτῶν ὡς οἱ Πελοποννήσιοι φάρμακα [δηλητήρια] ἐσβεβλήκοιεν ἐς τὰ φρέατα· κρῆναι γὰρ οὔπω ἦσαν αὐτόθι. Ὕστερον δὲ καὶ ἐς τὴν ἄνω πόλιν ἀφίκετο, καὶ ἔθνῃσκον πολλῷ μᾶλλον ἤδη […] Ἐγὼ δὲ οἷόν τε [πῶς] ἐγίγνετο λέξω […], ταῦτα δηλώσω αὐτός τε νοσήσας καὶ αὐτὸς ἰδὼν ἄλλους πάσχοντας. Τὸ μὲν γὰρ ἔτος, ὡς ὡμολογεῖτο, ἐκ πάντων μάλιστα δὴ ἐκεῖνο ἄνοσον ἐς τὰς ἄλλας ἀσθενείας ἐτύγχανεν ὄν […] Τοὺς δὲ ἄλλους ἀπ’οὐδεμιᾶς προφάσεως, ἀλλ’ ἐξαίφνης ὑγιεῖς ὄντας πρῶτον μὲν τῆς κεφαλῆς θέρμαι ἰσχυραὶ καὶ τῶν ὀφθαλμῶν ἐρυθήματα καὶ φλόγωσις ἐλάμβανε, καὶ τὰ ἐντός, ἥ τε φάρυγξ καὶ ἡ γλῶσσα, εὐθὺς αἱματώδη ἦν καὶ πνεῦμα [ἀναπνοή] ἄτοπον καὶ δυσῶδες ἠφίει [< ἀφί(ν)ω]· ἔπειτα ἐξ αὐτῶν πταρμὸς καὶ βράγχος ἐπεγίγνετο, καὶ ἐν οὐ πολλῷ χρόνῳ κατέβαινεν ἐς τὰ στήθη ὁ πόνος μετὰ βηχὸς ἰσχυροῦ […] καὶ τὸ μὲν ἔξωθεν ἁπτομένῳ σῶμα οὔτ’ ἄγαν θερμὸν ἦν οὔτε χλωρόν [ὠχρό] ἀλλ’ ὑπέρυθρον, πελιτνόν, φλυκταίναις μικραῖς καὶ ἕλκεσιν ἐξηνθηκὸς [ἐξάνθημα]· τὰ δὲ ἐντὸς οὕτως ἐκάετο ὥστε μήτε τῶν πάνυ [πολύ] λεπτῶν ἱματίων καὶ σινδόνων τὰς ἐπιβολὰς [νὰ ἀκουμπᾶ ἐπάνω] μηδ’ ἄλλο τι ἥ γυμνοὶ ἀνέχεσθαι, ἥδιστά τε ἄν ἐς ὕδωρ ψυχρὸν σφᾶς αὐτοὺς ῥίπτειν […] τὰ γὰρ ὄρνεα καὶ τετράποδα ὅσα ἀνθρώπων ἅπτεται, πολλῶν ἀτάφων γιγνομένων ἢ οὐ προσῄει [δὲν πλησίαζαν] ἢ γευσάμενα διεφθείρετο. τεκμήριον δέ· τῶν μὲν τοιούτων ὀρνίθων ἐπίλειψις [ἐξαφάνιση] σαφὴς ἐγένετο, καὶ οὐχ ἑωρῶντο [δὲν τὰ ἔβλεπαν] οὔτε ἄλλως οὔτε περὶ τοιοῦτον οὐδέν· οἱ δὲ κύνες μᾶλλον αἴσθησιν παρεῖχον τοῦ ἀποβαίνοντος [τί συνέβαινε] διὰ τὸ ξυνδιαιτᾶσθαι [γιατί ζοῦν μαζί (μὲ τοὺς ἀνθρώπους)] Τὸ μὲν οὖν νόσημα, πολλὰ καὶ ἄλλα παραλιπόντι ἀτοπίας, ὡς ἑκάστῳ ἐτύγχανέ τι διαφερόντως ἑτέρῳ πρὸς ἕτερον γιγνόμενον, τοιοῦτον ἦν ἐπὶ πᾶν τὴν ἰδέαν. […] ἔθνῃσκον δὲ οἱ μὲν ἀμελείᾳ, οἱ δὲ καὶ πάνυ θεραπευόμενοι. ἕν τε οὐδὲ ἓν κατέστη ἴαμα [φάρμακο] ὡς εἰπεῖν ὅτι χρῆν [χρειάζεται] προσφέροντας ὠφελεῖν· τὸ γάρ τῳ ξυνενεγκὸν [κάποιον βοηθούσε] ἄλλον τοῦτο ἔβλαπτεν. […] δεινότατον δὲ παντὸς ἦν τοῦ κακοῦ ἥ τε ἀθυμία ὁπότε τις αἴσθοιτο κάμνων [ὅτι προσβλήθηκε] […] καὶ ὅτι ἕτερος ἀφ’ ἑτέρου θεραπείας ἀναπιμπλάμενοι [μολυνόμενοι] ὥσπερ τὰ πρόβατα ἔθνῃσκον· καὶ τὸν πλεῖστον φθόρον τοῦτο ἐνεποίει. εἴτε γὰρ μὴ ‘θέλοιεν δεδιότες [φοβούμενοι] ἀλλήλοις προσιέναι [νὰ πλησιάζουν], ἀπώλλυντο ἐρῆμοι, καὶ οἰκίαι πολλαὶ ἐκενώθησαν ἀπορίᾳ [ἐλλείψει] τοῦ θεραπεύσοντος· […] Ἐπίεσε δ’ αὐτοὺς μᾶλλον πρὸς τῷ ὑπάρχοντι πόνῳ καὶ ἡ ξυγκομιδὴ ἐκ τῶν ἀγρῶν ἐς τὸ ἄστυ, καὶ οὐχ ἧσσον [ὄχι λιγότερο] τοὺς ἐπελθόντας. οἰκιῶν γὰρ οὐχ ὑπαρχουσῶν, ἀλλ’ ἐν καλύβαις πνιγηραῖς ὥρᾳ [λόγῳ τῆς ἐποχῆς (τοῦ θέρους]) ἔτους διαιτωμένων ὁ φθόρος ἐγίγνετο οὐδενὶ κόσμῳ [ἀτάκτως], ἀλλὰ καὶ νεκροὶ ἐπ’ ἀλλήλοις ἀποθνῄσκοντες ἔκειντο καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐκαλινδοῦντο [κυλιόντουσαν] καὶ περὶ τὰς κρήνας ἁπάσας ἡμιθνῆτες τοῦ ὕδατος ἐπιθυμίᾳ. τά τε ἱερὰ ἐν οἷς ἐσκήνηντο νεκρῶν πλέα ἦν, αὐτοῦ ἐναποθνῃσκόντων· ὑπερβιαζομένου [πιεζόμενοι ὑπερβολικά] γὰρ τοῦ κακοῦ οἱ ἄνθρωποι, οὐκ ἔχοντες ὅτι γένωνται, ἐς ὀλιγωρίαν ἐτράποντο [δὲν λογάριαζαν] καὶ ἱερῶν καὶ ὁσίων ὁμοίως. νόμοι τε πάντες ξυνεταράχθησαν οἷς ἐχρῶντο [χρησιμοποιοῦσαν] πρότερον περὶ τὰς ταφάς, ἔθαπτον δὲ ὡς ἕκαστος ἐδύνατο. καὶ πολλοὶ ἐς ἀναισχύντους θήκας ἐτράποντο σπάνει τῶν ἐπιτηδείων [τῶν ἀναγκαίων] διὰ τὸ συχνοὺς ἤδη προτεθνάναι σφίσιν [ἀπὸ αὐτούς]· ἐπὶ πυρὰς γὰρ ἀλλοτρίας φθάσαντες τοὺς νήσαντας [αὐτοὺς ποὺ στοίβαξαν ξύλα] οἱ μὲν ἐπιθέντες τὸν ἑαυτῶν νεκρὸν ὑφῆπτον [ἄναβαν], οἱ δὲ καιομένου ἄλλου ἐπιβαλόντες ἄνωθεν ὃν φέροιεν ἀπῇσαν [ἔφευγαν]»

ΠΗΓΗ:  «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ»

,

Σχολιάστε

ΕΝΟΧΗ ΑΝΟΧΗ ΑΝΑΙΣΘΗΤΩΝ

Μπαμπινιώτης κατ το «Click away»:
Ο
τε δύσκολο οτε γελοο
ν
δοκιμάσουμε τν λληνικ πόδοση

.                 Τὴ δυσαρέσκειά του γιὰ τὴν χρήση ξένων λέξεων ποὺ ἔχουν υἱοθετηθεῖ κατὰ κόρον τὴν περίοδο τῆς πανδημίας – ὅπως «lockdown», «take away» καὶ «click away»- ἐκφράζει γιὰ μία ἀκόμη φορὰ μὲ ἀνάρτησή του στὰ μέσα κοινωνικῆς δικτύωσης ὁ καθηγητὴς Γλωσσολογίας καὶ πρώην πρύτανης τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, Γιῶργος Μπαμπινιώτης.
.              Συγκεκριμένα σὲ νέα ἀνάρτησή του ἀναφέρει:

Στὸ πνεῦμα τοῦ νὰ μιλᾶμε κατὰ τὸ δυνατὸν στοὺς Ἕλληνες Ἑλληνικὰ καὶ νὰ καταλαβαίνουμε ὅλοι τί λέμε προτείνω:
CLICK AWAY > παράδοση ἐκτὸς / παραλαβὴ ἐκτὸς (καταστήματος [ἐννοεῖται])
ΚΟΥΡΙΕΡ > ταχυδιανομέας
ΑΠΟΣΤΟΛΕΣ ΜΕ ΚΟΥΡΙΕΡ > ταχυδιανομὲς
.                Μακάρι νὰ ὑπάρξουν καλύτερες προτάσεις. Ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ καὶ πάλι νὰ λειτουργήσω ὡς μία ἀδύναμη φωνὴ τῆς «γλωσσικῆς συνείδησής» μας μήπως καὶ κάποιοι ὀπαδοὶ τῶν εὔκολων λύσεων (μοιρολατρικῆς ἀποδοχῆς περίπου ὡς δεδομένων τῶν ξένων λέξεων καὶ ὀνομασιῶν) πιστέψουν ὅτι δὲν εἶναι οὔτε δύσκολο οὔτε γελοῖο νὰ δοκιμάσουν τὶς ἑλληνικὲς ἀποδόσεις —ὄχι, κατ’ ἀνάγκην, τὶς δικές μου, μπορεῖ νὰ ὑπάρξουν καλύτερες. (Ο «ραστς τς γλωσσικς πλάκας», πο βρίθουν στν χώρα μας λόγ περιορισμένης γλωσσικς εαισθησίας, ς συνεχίσουν τν πλάκα τους, εναι χρήσιμη κι ατ γι ν μετρμε τ ρια τς νοχης νοχς μας).
.                Θὰ ἐπιμείνω νὰ τὸ λέω: Γιὰ νὰ ἀντέξουν γλωσσικὰ καὶ νὰ μὴν ἀλλοιωθοῦν οἱ μικρὲς (δηλ. οἱ ὀλιγότερο ὁμιλούμενες) γλῶσσες χρειάζονται μεγάλες ἀντοχές! Αὐτὸ ἰσχύει καὶ γιὰ τὴν Ἑλληνική. (Ἀλλιῶς εἶναι τὰ πράγματα σὲ μεγάλες χῶρες μὲ περισσότερο ὁμιλούμενες γλῶσσες ὅπως τὰ Γαλλικά, Ἰταλικά, Ἱσπανικὰ κ.λπ.)

,

Σχολιάστε

EYΑΓΓΕΛΙΣΤΑΡΙΟ 1000 ΕΤΩΝ (τὸ παλαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ ) ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (μετὰ ἀπὸ 103 χρόνια)

Tὸ «νομα το Ρόδου»,
να Εαγγελιστάριο 1000 χρόνων πιστρέφει στ
Μακεδονία

Ἰσμήνη Χαραλαμποπούλου
Παναγιώτης Σαββίδης
ΠΗΓΗ: protothema.gr

.                       Τὸ ἀρχαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ χειρόγραφο ἡλικίας 10 αἰώνων βρίσκει ξανὰ τὴ θέση του στὴν Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης στὸ Παγγαῖο – Εἶναι ἀνεκτίμητης ἀξίας καὶ εἶχε κλαπεῖ ἀπὸ Βούλγαρους κομιτατζῆδες πρὶν ἀπὸ 103 χρόνια –  Ὁ ἐπαναπατρισμὸς καὶ ὁ ρόλος ποὺ ἔπαιξε ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Βαρθολομαῖος
.                   Μιὰ περιπέτεια σχεδὸν 10 αἰώνων θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὴν ἡμέρα ποὺ τὸ ἀνεκτίμητης ἀξίας χειρόγραφο Εὐαγγελιστάριο, ἴσως τὸ παλαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ ποὺ σώζεται ἕως σήμερα, θὰ ἐπιστραφεῖ ἐκεῖ ὅπου ἀνήκει: στὴν Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης, στὸ ὅρος Παγγαῖο, στὸ κέντρο τοῦ νοητοῦ τριγώνου ἀνάμεσα στὶς Σέρρες, στὴ Δράμα καὶ τὴν Καβάλα.
.                   Πρόκειται γιὰ ἕνα βιβλίο διαστάσεων 18,1χ14 ἐκ. τὸ ὁποῖο φτιάχτηκε ἐξ ὁλοκλήρου στὸ χέρι, αἰῶνες πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνακάλυψη τῆς τυπογραφίας. Πιθανότατα δημιουργήθηκε στὴν Ἰταλία, πρὶν ἀπὸ περίπου 950 χρόνια, ὅταν κάποιος ἀνώνυμος μοναχὸς ἀντέγραψε μὲ τὸ χέρι, κυριολεκτικὰ γράμμα-γράμμα, πάνω στὴν περγαμηνή, σὲ δίστηλη διάταξη σελίδων καὶ μὲ 27 γραμμὲς ἀνὰ στήλη, σὲ καλλιγραφικὴ μικρογραφία τὰ ἱερὰ κείμενα τῶν χριστιανικῶν εὐαγγελίων. Κατόπιν ὅμως ἄρχισε τὸ μεγάλο ταξίδι, μὲ βία καὶ θανάσιμο κίνδυνο, ἁρπαγὲς καὶ κακουχίες, μὲ ἐπεισόδια τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦν τὸν μυθιστορηματικὸ τίτλο «Τὸ Ὄνομα τοῦ Μακεδονικοῦ Ρόδου», ὁ ὁποῖος ἔχει ἀποδοθεῖ στὴ συγκλονιστικὴ ἱστορία του. Ἀλλὰ αὐτὸ ἰσχύει μόνο ἐν μέρει, καθὼς τὸ Εὐαγγελιστάριο τῆς Εἰκοσιφοινίσσης ξεπερνᾶ ἀκόμη καὶ τὸν μύθο, παραμένοντας ἕνα μικρό, εὔθραυστο καὶ ταυτόχρονα ἀνίκητο μνημεῖο ἀντοχῆς καὶ ἐπιβίωσης.
.                   Ὅσο γιὰ τὶς ὁμοιότητες τῆς περίπτωσής του μὲ τὸ διάσημο ἔργο τοῦ Οὐμπέρτο Ἐκο, στὴν πραγματικότητα εἶναι ἐλάχιστες. Ἡ μοίρα του σχεδὸν χιλιόχρονου Εὐαγγελισταρίου παραπέμπει μᾶλλον σὲ ἀδίστακτους ἀρχαιοκάπηλους, σὲ ἱερόσυλους καὶ σὲ λεηλασίες τύπου Ἔλγιν. Περίπου ὅπως ἐκεῖνος κατακρεούργησε τὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν, ἕναν αἰώνα ἀργότερα, τὸ 1917, ἕνας ἐπίδοξος μιμητὴς τοῦ Ἐλγιν, ὁ Βλαδίμηρος Σίς, καταλήστευσε ἑλληνικὰ μοναστήρια τῆς Μακεδονίας. Καὶ τὸ ἔκανε αὐτὸ μὲ τὴν κάλυψη τῶν Βουλγάρων κομιτατζήδων, οἱ ὁποῖοι ἔκαναν τὴ βρώμικη δουλειὰ τῶν σφαγῶν καὶ τῆς καταστροφῆς, ἀλλὰ καὶ βάσει ἑνὸς σχεδίου, λεπτομερῶς μελετημένου ἐκ τῶν προτέρων.
.                   Ὅπως ἔγραψε στὸ ἡμερολόγιό του ὁ τότε ἡγούμενος τῆς Μονῆς Εἰκοσιφοινίσσης: «Μαρτίου 27, 1917, Μεγάλη Ἑβδομάς, τῶν Παθῶν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν μοναχῶν. Τὴν Μεγάλη Δευτέραν καὶ ὥραν 2 μ.μ. ὁ Βούλγαρος ὁπλαρχηγὸς Πανίτσας μὲ ὅλα τὰ γνωστὰ παλληκάρια του καὶ ὁ Βλαδίμηρος Σίς, Αὐστριακὸς (σ.σ.: ἦταν Τσέχος στὴν πραγματικότητα), Βούλγαρος ὑπήκοος ἀρχαιολόγος, καθηγητὴς τοῦ ἐν Σόφιᾳ Πανεπιστημίου (τουλάχιστον ὁ ἴδιος ἔδωκεν τοιαύτας συστάσεις ὅτε εἰργάσθη εἰς τὴν βιβλιοθήκην τῆς Μονῆς) καὶ τυμβωρύχος τῶν ἀρχαίων μνημείων ἐν Φιλίπποις, ἦλθον εἰς τὴν Μονήν».
.                   Ὁ Σὶς ἦταν μία μυστηριώδης φιγούρα ποὺ περιφερόταν μεταξὺ Βουλγαρίας καὶ Θράκης. Κάλλιστα θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι κατάσκοπος ἢ διπλὸς πράκτορας. Τὸ 1917 ἦταν μόλις 23 ἐτῶν, εἶχε ὅμως ἤδη κατορθώσει νὰ θεωρεῖται διακεκριμένος σλαβόφιλος καὶ βουλγαρόφιλος, ἀλλὰ καὶ σπουδαῖος πολεμικὸς ἀνταποκριτής, μὲ προνομιακὴ πρόσβαση στὴν πρώτη γραμμὴ τῶν ἐχθροπραξιῶν. Κάλυπτε τοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσιογράφου γιὰ τὴν τσεχικὴ ἐφημερίδα «Narodni Listy». Ἡ ἕδρα του ἦταν στὴ Βουλγαρία, ἀλλὰ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 1916 εἶχε περιηγηθεῖ τὰ ἑλληνικὰ μοναστήρια τῆς Μακεδονίας καὶ εἶχε καταγράψει ἀναλυτικὰ τοὺς ἱστορικοὺς θησαυροὺς ποὺ ἐντόπισε σὲ κάθε μονή.
.                   Ἡ στιγμὴ ποὺ περίμενε ὁ Σὶς ἦρθε τὴ Μεγάλη Δευτέρα τοῦ 1917, ὅταν ἡ περίπου 60μελής συμμορία τοῦ διαβόητου Τοντὸρ Πανίτσα ἔκανε ἐπιδρομὴ στὴ Μονὴ Εἰκοσιφοινίσσης (ἢ Κοσινίτσης). Οἱ κομιτατζῆδες, φορώντας στολὲς Τούρκων στρατιωτῶν, τρομοκράτησαν τοὺς μοναχοὺς καὶ βασάνισαν τοὺς δύο γηραιότερους ἐξ αὐτῶν, προκειμένου νὰ ἀποσπάσουν ἀκριβεῖς πληροφορίες γιὰ τὰ κειμήλια. Ἀπέσπασαν εὔκολα 431 χειρόγραφα καὶ 470 πολύτιμα ἀντικείμενα, μαζὶ μὲ 3.000 δραχμές. Μάλιστα, ἡ λεία ἦταν τόσο μεγάλη καὶ ὀγκώδης, ὥστε χρειάστηκαν 24 μουλάρια γιὰ νὰ τὴ μεταφέρουν, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ Βλαδίμηρου Σίς, ὁ ὁποῖος γνώριζε καλὰ ὅτι κάποια χειρόγραφα εἶχαν πολὺ μεγαλύτερη ἀξία ἀπὸ τὰ ἱερατικὰ κοσμήματα.

Ἡ μεγάλη περιπλάνηση

.                   Ἐπιστρέφοντας στὴ Βουλγαρία, ὁ Σὶς ἐμπλούτισε τὸν κατάλογο τῶν χειρογράφων, ἐνῶ φρόντισε νὰ μαρκάρει τὸ καθένα ἀπὸ αὐτά, ἀναλόγως τῆς μονῆς ἀπὸ τὴν ὁποία τὸ εἶχε ἀποσπάσει. Ἔτσι, τὸ Εὐαγγελιστάριο τῆς Εἰκοσιφοινίσσης φέρει τὰ ἀρχικὰ «Μ.Κ.», δηλαδὴ Manastir Kosinitsa.
.                   Μετὰ τὸ τέλος τοῦ Α´ Παγκοσμίου Πολέμου, ὁ Σὶς μαζὶ μὲ τὴ σύζυγό του ἄρχισαν νὰ πωλοῦν κάποια ἀπὸ τὰ κειμήλια, ἐνῶ ἡ βουλγαρικὴ κυβέρνηση, κατόπιν ἔντονων πιέσεων ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ τὴ διεθνῆ κοινότητα, δέχτηκε νὰ ἐπιστρέψει ὁρισμένα ἀντικείμενα. Παρ’ ὅλα αὐτά, πάνω ἀπὸ 300 χειρόγραφα παρέμειναν στὴ συλλογὴ τοῦ Κέντρου Σλαβο-Βυζαντινῶν Σπουδῶν «Ἰβὰν Ντούιτσεφ» στὴ Σόφια. Σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὸ Εὐαγγελιστάριο, ὅμως, τὰ ἴχνη του χάνονται γιὰ ἕνα διάστημα, χωρὶς κανεὶς νὰ γνωρίζει ἐὰν εἶχε πουληθεῖ ἀπὸ τὸν Βλαδίμηρο Σὶς ἢ εἶχε κατακρατηθεῖ, κατὰ παράβαση τῶν διεθνῶν συμβάσεων, στὴ Βουλγαρία.
.                   Ὡστόσο, τὸ 1920 ἕνας Γερμανὸς παλαιοβιβλιοπώλης ἐμφανίζεται νὰ πουλᾶ τὸ βιβλίο σὲ ἕναν Γερμανοεβραῖο, ὁ ὁποῖος ὅμως πολὺ σύντομα πεθαίνει. Ἡ χήρα του ἐκποιεῖ τὴν περιουσία καὶ τὸ Εὐαγγελιστάριο καταλήγει σὲ ἰνστιτοῦτο λουθηρανικῶν μελετῶν στὸ Σικάγο. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, στὴ βιβλιοθήκη τοῦ φημισμένου Πανεπιστημίου Πρίνστον. Ἀκολουθοῦν δεκαετίες ἀφάνειας, ἕως ὅτου τὸ 1958 τὸ βιβλίο τίθεται ξανὰ πρὸς πώληση ἀπὸ τὸν μεγαλύτερο ἔμπορο παλαιῶν βιβλίων στὸν κόσμο, τὸν Χὰνς Πέτερ Κράους. Καὶ πάλι, ὅμως, τὸ Εὐαγγελιστάριο θὰ ἐξαφανιστεῖ, αὐτὴ τὴ φορὰ μέχρι τὸ 2011, ὅταν τὸ ἀπέκτησε ἡ Συλλογὴ Γκρὶν τῆς Ὀκλαχόμα ἀντὶ 252.000 εὐρώ, σὲ δημοπρασία τοῦ οἴκου Christie’s.
.                   Ἕναν χρόνο ἀργότερα θὰ ἐκτεθεῖ στὸ Βατικανό, στὸ πλαίσιο τῆς εἰδικῆς ἔκθεσης «Verbum Domini», ἐνῶ τὸ 2014 φαίνεται ὅτι ὁ νομαδικὸς βίος τοῦ κειμηλίου θὰ τερματιζόταν ὁριστικὰ καθὼς ἔγινε ἀντικείμενο δωρεᾶς στὸ ἀμερικανικὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου.
.                   Παρ’ ὅλα αὐτά, ὕστερα ἀπὸ 5 χρόνια, οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ μουσείου συνειδητοποίησαν ὅτι τὸ Εὐαγγελιστάριο ἦταν κλοπιμαῖο. Ξεκίνησαν ἀμέσως τὶς διαδικασίες ἐπιστροφῆς στοὺς νόμιμους κατόχους του, προσεγγίζοντας κατ’ ἀρχὰς τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινούπολης.
.                   Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 2020, ὁ ἐπικεφαλῆς ἐπιμελητὴς τοῦ Μουσείου τῆς Βίβλου, δρ Τζέφρι Κλόχα, ἦρθε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν Ἀρχιμανδρίτη Ἀγαθάγγελο Σίσκο, ἀρχειοφύλακα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, καὶ ταυτόχρονα μὲ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς Ἐλπιδοφόρο. O Κλόχα ταξίδεψε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ στὶς 31 Ἰανουαρίου εἶχε συνάντηση μὲ τὸν Πατριάρχη. Σὲ πρώτη φάση συμφωνήθηκε ἡ διοργάνωση μίας εἰδικῆς τελετῆς στὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου, ὅπου, παρουσίᾳ τοῦ κ. Βαρθολομαίου, τὸ Εὐαγγελιστάριο θὰ ξεκινοῦσε τὸ δρομολόγιο τῆς ἐπιστροφῆς στὴν Ἑλλάδα. Ὅμως, τὸ ξέσπασμα τῆς πανδημίας ματαίωσε τὰ σχέδια τοῦ Μουσείου τῆς Βίβλου, τὸ ὁποῖο καὶ ἀνέβαλε τὴν τελετὴ ἀπόδοσης γιὰ τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2021. Ἕως τότε τὸ πολύτιμο χειρόγραφο θὰ βρίσκεται ἀσφαλῶς φυλασσόμενο -ἂν καὶ προσωρινά, γιὰ μία ἀκόμη φορὰ στὸν μακραίωνο βίο του- στὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου τῆς Οὐάσινγκτον.
.                   Ὁ δρ Κλόχα μετὰ τὴ συνάντησή του μὲ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη εἶχε δηλώσει: «Ἡ ἀποκάλυψη τῆς ἱστορίας αὐτοῦ τοῦ χειρογράφου δὲν ἦταν εὔκολη. Ἀπαιτήθηκε ἐνδελεχὴς ἔρευνα ἀπὸ τὸν εἰδικὸ στὰ μεσαιωνικὰ χειρόγραφα ἐπιμελητή μας Μπράιαν Χίλαντ, ὁ ὁποῖος προσπάθησε νὰ διαλευκάνει τὸ ταραγμένο τοῦ παρελθόν, νὰ τὸ ταυτοποιήσει καὶ νὰ προσδιορίσει τὸ ποῦ βρισκόταν πρὶν ἀπὸ τὸ 1958».
.                   Ἐπιπροσθέτως, ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, μὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν δρα Κλόχα, στὶς 31 Αὐγούστου, ἐξέφρασε τὶς εὐχαριστίες του γιὰ τὶς ἐνέργειες τοῦ μουσείου, ἀναφέροντας ὅτι «ὁ ἐπαναπατρισμὸς τοῦ Εὐαγγελισταρίου συνιστᾶ πράξη ἀποκατάστασης τῆς νόμιμης πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς τῆς Πατριαρχικῆς καὶ Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης. Πρόκειται περὶ μίας πραγματικῆς εὐλογίας γιὰ τὴ μοναστικὴ ἀδελφότητα καὶ τὸν χριστιανικὸ κόσμο τὸ νὰ βλέπει κανεὶς τοὺς θρησκευτικοὺς θησαυροὺς οἱ ὁποῖοι ἀφαιρέθηκαν ἀπὸ τὸ μοναστήρι νὰ ἐπιστρέφουν ἐπισήμως στὸν φυσικό τους χῶρο καὶ νὰ χρησιμοποιοῦνται γιὰ τὴν πνευματικὴ οἰκοδομὴ τῶν πιστῶν, ὅπως ἐπίσης ἀπὸ τοὺς μελετητὲς τῆς ἱστορίας καὶ τῆς τέχνης».

Προπομπὸς γιὰ τὰ Ἐλγίνεια

.                   Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ Εὐαγγελισταρίου στὴν Παναγία Εἰκοσιφοινίσσης θεωρεῖται, κατὰ κάποιον τρόπο, ἕνα λιθαράκι γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ καὶ ἄλλων κειμηλίων. Ἀκόμα καὶ τῶν Ἐλγινείων.
.                   Ὁ Μητροπολίτης Δράμας Παῦλος ἀποκαλύπτει στὸ «ΘΕΜΑ»: «Τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ 11ου αἰώνα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ 900 πολύτιμα κειμήλια ποὺ ἐκλάπησαν ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς. Πρόκειται γιὰ εὐαγγέλια, πολύτιμα χειρόγραφα, εἰκόνες ποὺ ἡ Μητρόπολη Δράμας συμπεριέλαβε σὲ τόμο καὶ δίνει ἀγώνα γιὰ τὸν ἐπαναπατρισμό τους. Θὰ παλέψουμε ἕως ὅτου ὅλα τὰ κειμήλια ἐπιστραφοῦν στὴν Ἑλλάδα. Τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ Εὐαγγελίου Εἰκοσιφοινίσσης τὴν ὀφείλουμε στὴν ἐπιμονὴ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ὁ ὁποῖος ἔχει δώσει πολλὲς καὶ ἐπίπονες μάχες».
.                   Εὐκαιρίας δοθείσης, ὁ Μητροπολίτης Δράμας ἀφήνει αἰχμὲς γιὰ τὴ στάση τῆς Πολιτείας, διαχρονικά, ἐπισημαίνοντας χαρακτηριστικὰ ὅτι «ἀποτελεῖ μεγάλη ἀπογοήτευση τὸ γεγονὸς ὅτι ἀφήσαμε νὰ χαθοῦν πολὺς χρόνος καὶ σημαντικὲς εὐκαιρίες». Κατὰ τὴν ἄποψή του, ἡ πιὸ σημαντικὴ ἀπὸ τὶς χαμένες εὐκαιρίες γιὰ νὰ ἀπαιτηθεῖ ὁ ἐπαναπατρισμὸς κλεμμένων κειμηλίων ἦταν ἡ ἀμέλεια τῆς Ἑλλάδας νὰ θέσει ὡς διμερὲς τὸ ζήτημα ἀπὸ τὸ 2007, ὅταν ἡ Βουλγαρία ἔγινε μέλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.

 

 

Σχολιάστε

ΝΑ ΚΑΘΙΕΡΩΘΕI ΣΤΟ ΔΗΜΟΤΙΚO ΣΧΟΛΕIΟ ΜAΘΗΜΑ ΕΤΥΜΟΛΟΓΙΑΣ (Δ. Νατσιός) «Ἐπιχείρηση “πανάκεια” ὀνόμασαν οἱ Ἄγγλοι τὸ πρόγραμμα ἐμβολιασμοῦ»

Ν καθιερωθε στ Δημοτικ σχολεο
μάθημα
τυμολογίας

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

«Ὅταν οἱ ἐχθροί σου θὰ ἔχουν ξεμάθει τὴν ὀρθογραφία τους, νὰ ξέρεις ὅτι ἡ νίκη πλησιάζει». Βλαντιμὶρ Βολκώφ, Ρῶσος λογοτέχνης

.                 Ἂν εἴχαμε ὑπουργοὺς Παιδείας μὲ ἰθαγένεια ἑλληνικὴ καὶ μὲ αἴσθηση τοῦ τί βάρους καὶ ποιότητας πολιτισμοῦ εἶναι φορεῖς καὶ ὄχι ἀχθοφόροι τυμπανιαίας ἀποφορᾶς ἰδεῶν, τὸ πρῶτο πράγμα ποὺ θὰ καθιέρωναν στὸ Δημοτικὸ σχολεῖο εἶναι ἡ ἐτυμολογία. Ἕνα δίωρο τὴν ἑβδομάδα, θὰ ἀφιερωνόταν στὴν διδασκαλία του, γοητευτικότατου καὶ πολὺ εὐχάριστου στοὺς μαθητές, ταξιδιοῦ στὰ γενέθλια, στὴν καταγωγή, στὴν ἀλήθεια τῶν λέξεων. (Ἔτυμον σημαίνει ἀληθινό, πραγματικό). Θὰ μποροῦσε νὰ γραφτεῖ ἕνα μικρὸ ἐτυμολογικὸ λεξικό, γιὰ τὶς δύο μεγαλύτερες τάξεις, τὴν Ε΄ καὶ τὴν Ϛ΄, στὸ ὁποῖο θὰ ἐτυμολογοῦνταν λέξεις τῆς καθημερινῆς ἐμπειρίας τῶν μαθητῶν. Τὰ κέρδη θὰ ἦταν πολλαπλὰ καὶ εὐεργετικά.

Πρῶτον: Τὸ αὐτονόητο. Ἡ μικρή, ἐξοπλιστικὴ ἡλικία εἶναι πρόσφορη γιὰ τὴν διδασκαλία τῆς Γλώσσας καὶ δὴ ἀντικειμένων ποὺ σχετίζονται μὲ τὰ ἀρχαῖα ἑλληνικά. Πολλοὶ ποὺ πρόλαβαν τὸ γερὸ ἑλληνικὸ σχολεῖο, μὲ τοὺς καλλιεργημένους δασκάλους, θυμοῦνται ἀκόμη καὶ ἀρχικοὺς χρόνους ρημάτων.

Δεύτερον: Θὰ ἀναχαιτιστεῖ ἡ ὀρθογραφικὴ ἀκαταληψία, ἀδιαφορία καὶ ἀκαταστασία. Καὶ γι’ αὐτὸ σίγουρα δὲν φταῖνε τὰ παιδιά. Ἀπὸ τὴν μία τὰ ἀνεπαρκῆ, ἐλλιπῆ καὶ ἀκατάλληλα γλωσσικὰ ἐγχειρίδια. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, ἡ διαιώνιση τῆς ἀπαράδεκτης σύστασης: «δὲν διορθώνουμε τὰ ὀρθογραφικὰ λάθη», (θυμόμαστε ἀκόμη τὸ κρανιοκενὲς σύνθημα «κάτω τὰ αἱματοβαμμένα γραπτά», λόγῳ τοῦ κόκκινου στυλοῦ). Ἀποτέλεσμα; Σὲ κάθε κείμενο δεκάδες τσαλακωμένες λέξεις, ἀγνώριστες, νεκρές. Ἀπὸ τὴν ἐμπειρία μου: Ἂν ἐξηγήσεις στὸ παιδὶ ὅτι ἡ λέξη «χείρ», σημαίνει χέρι, πολὺ εὔκολα θὰ βρεῖ τὴν χειραψία, τὸ χειροκροτῶ, τὸν χειρουργό, τὴν χειροτεχνία καὶ τὴν χειροδικία. Καὶ μάλιστα κατανοοῦν καὶ τὰ δεύτερα συνθετικὰ τῶν λέξεων, ὅπως ἄπτω(=ἀγγίζω), κροτῶ, ἔργο, τέχνη καὶ δίκη.

Τρίτον: Ἀποστολὴ τῆς Παιδείας εἶναι καὶ ἡ σύνδεση τῶν νέων μὲ τὸ παρελθόν. «Νὰ μὴν βαριέστε τὸ ψάξιμο καὶ νὰ μὴν κουράζεστε στὸ σκάψιμο», ἔλεγε ὁ Παλαμᾶς. Σκάψιμο στὶς ρίζες τῶν λέξεων εἶναι ἡ ἐτυμολογία καὶ προϋπόθεση γιὰ εἰς βάθος οἰκείωση τῆς γλώσσας μας. «Σκάβοντα»ς ὁ μικρὸς μαθητὴς τὴν λέξη «φθονῶ», γιὰ παράδειγμα, καταλήγει στὴν Ὀδύσσεια καὶ στὶς «ἀμμουδιὲς τοῦ Ὁμήρου» καὶ θὰ τοῦ πεῖ ὁ δάσκαλος, διαβάζοντας τὸ λεξικό, ὅτι προέρχεται ἀπὸ τὸ «φθίνω» καὶ νά! τὸ «φθινόπωρο». Καὶ ὅτι ὁ Θεὸς μᾶς χαρίζει τὰ καλούδια του «ἀφθόνως», μὰ ἐμεῖς φθονοῦμε καὶ λιώνουμε, φθίνουμε ἀπὸ ζήλεια, ζηλοφθονοῦμε… Μιλᾶμε γιὰ πανίδα καὶ χλωρίδα στὸ μάθημα τῶν Φυσικῶν καὶ ἀγνοοῦμε ὅτι ἡ πανίδα ἐτυμολογεῖται ἀπὸ τὸν μυθικὸ ποιμενικὸ θεὸ «Πάν», ὅπως καὶ ὁ πανικός. ( Στὸ λεξικὸ ὁμηρικῶν λέξεων τοῦ Ἰω. Πανταζίδη, τοῦ 1872, καταγράφονται 10.855 λέξεις, ἀπὸ τὶς ὁποῖες 3.055 τὶς χρησιμοποιοῦμε αὐτούσιες, πατρίδα, θάλασσα, ὅπλο, γάμος, πέλαγος…).
.                Ἐπιχείρηση «πανάκεια» ὀνόμασαν οἱ Ἄγγλοι τὸ πρόγραμμα ἐμβολιασμοῦ τῶν ὑπηκόων τους, στὴν ἀειθαλῆ καὶ ἀστείρευτη πηγή, τὴν γλώσσα μας, προσέτρεξαν, καὶ γιὰ τὴν ἐννοιολογική της σαφήνεια καὶ γιὰ τὴν ὀμορφιά της, ἀλλὰ καὶ γιατί ἡ λέξη περιβάλλεται μὲ κύρος καὶ σοβαρότητα. (Εἶμαι σίγουρος ὅτι οἱ ἡμέτεροι αὐτόχθονες δυτικολάγνοι καὶ ξιπασμένοι ὀψίπλουτοι θὰ ἐπέλεγαν μία ἀγγλική). Ἡ πανάκεια παράγεται, ἀπὸ τὸ παν+άκος, ποὺ σημαίνει θεραπεία, ἐξ οὗ καὶ ἀνήκεστος, ἀνίατος ἀσθένεια. Ἡ δὲ Πανάκεια, μὲ κεφαλαῖο,  ἦταν μία ἀπὸ τὶς κόρες τοῦ Ἀσκληπιοῦ, κατὰ τὴν μυθολογία, μαζὶ μὲ τὴν Ὑγεία καὶ τὴν Ἰασώ –ἀπὸ τὸ ἰάομαι-ἰῶμαι, ποὺ σημαίνει θεραπεύω καὶ ἀπὸ δῶ παράγεται ὁ ἰατρός, ἡ ἴαση καὶ ὅλα τὰ συμπαρομαρτοῦντα. Τὸ φυτὸ μαραίνεται χωρὶς τὴν ρίζα του. Τὸ ἴδιο συμβαίνει καὶ μὲ τὸ ὁλόδροσο δένδρο τῆς γλώσσας μας.

Τέταρτον: Πλὴν τῆς ἀνορθογραφίας πληγὴ πυορροοῦσα καί… ἀνήκεστος εἶναι ἡ λεξιπενία. Ὅσοι διδάσκουμε πολλὲς φορές, ἀκοῦμε τοὺς μαθητές μας νὰ ὁμολογοῦν μὲ ἀμηχανία καὶ θλίψη «δὲν ξέρω πῶς νὰ τὸ πῶ, κύριε!». Καὶ πῶς ἀλλιῶς; Μὲ τὶς καμμιὰ σαρανταριὰ «συνταγὲς μαγειρικῆς», ποὺ περιέχουν τὰ βιβλία τάχα καὶ Γλώσσας, θὰ ἐμπλουτιστεῖ τὸ λεξιλόγιό τους; Καὶ ἂς τὸ προσέξουμε αὐτό, ἀπουσιάζουν ἀπὸ τὰ βιβλία οἱ «μεγάλες λέξεις». Ὁ σπουδαῖος Φώτης Κόντογλου στὴν «Βασάντα», γράφει. «Μία μία σβήνουν π τν γλῶσσα μας λέξεις μεγάλες, πως τιμή, ξιοπρέπεια, γνότητα, ρετή, φιλία… Δν ασθανόμαστε πς τ ν λείπουνε π τ στόμα μας τέτοιες λέξεις, σημαίνει πς σβήσανε π μέσα μας ο εγενέστερες φλέβες το νθρώπινου μεγαλείου». Τώρα μὲ τὴν τηλεκπαίδευση, ψυχοβγάλτης γιὰ γονεῖς καὶ δασκάλους, ἀκοῦμε τοὺς μαθητὲς νὰ χρησιμοποιοῦν τὴν ἀνάμεικτη καὶ παρδαλή, μὲ ὅρους τῶν νέων τεχνολογιῶν, γλῶσσα –ὅλες ξένες οἱ λέξεις της–  καὶ αἰσθανόμαστε ὅτι μᾶς μιλοῦν περίπου… κινέζικα. Τὸ μάθημα τῆς ἐτυμολογίας προσφέρεται καὶ γιὰ παραγωγὴ λέξεων, «λέξεων μεγάλων». Ἂν γνώριζε ὁ μαθητὴς τὴν ἐτυμολογία καὶ τὰ συνθετικὰ λέξεων ὅπως ἀρτοποιεῖο, ρυπογόνος, ὑδρόγειος, οἰκονομία, ναύσταθμος –τυχαῖα τὰ παραδείγματα– θὰ μποροῦσε νὰ ἀποκρυπτογραφήσει ἑκατοντάδες ἄλλες. (Μὲ πόσο ἐνθουσιασμὸ ἄκουγαν οἱ μαθητές μου τὴν ἐτυμολογία τῶν λέξεων «χριστιανὸς» καὶ «Ἕλληνας». Ἡ πρώτη ἀπὸ τὸ Χριστὸς +ἀνειμι ἢ ἀνέω, ποὺ σημαίνει σηκώνω τὸν Χριστό, «ἐνδέδυμαι», ντύνομαι τὸν Χριστό. («Ὅσοι εἰς Χριστὸν ἐβαπτίσθητε, Χριστὸν ἐνεδύσασθε», διαβάζουμε στὴν πρὸς Γαλάτας ἐπιστολὴ τοῦ ἀποστόλου Παύλου). Γιὰ τὸ δὲ δεύτερο, ἐθνικό μας ὄνομα, δυσετυμολόγητο λόγῳ ἀρχαιότητας, ἐπιλέγω μία κατανοητὴ καὶ νόστιμη μᾶλλον παρετυμολογία. Προέρχεται ἀπὸ τὸ ἐν+λας, ποὺ σημαίνει πέτρα, λίθος. Ἀπὸ δῶ τὸ λαξεύω, τὸ λατομεῖο, τὸ λεωφορεῖο. Σχετίζεται μὲ τὸν μύθο τοῦ κατακλυσμοῦ τοῦ Δευκαλίωνος καὶ τῆς Πύρρας. Ὅταν ἔμειναν μόνοι, ζήτησαν ἀπὸ τὸν Δία, νὰ ξαναγίνει τὸ ἀνθρώπινο γένος. Ὁ Δίας τοὺς εἶπε νὰ πετοῦν λίθους πίσω τους. Καὶ ἔτσι ἀπὸ τοὺς λίθους τοῦ Δευκαλίωνα ἔγιναν οἱ ἄντρες καὶ ἀπὸ τῆς Πύρρας, οἱ γυναῖκες, δηλαδή, ὁ λαός. (Ὑπάρχουν πολλὲς ἑρμηνεῖες γιὰ τὸ Ἑλλάς. Ἀπὸ τοὺς Σελλούς, ἀπὸ τὸ ἅλς-ἅλιος, ἥλιος καὶ λοιπά).

Πέμπτον: Τὸ μάθημα τῆς ἐτυμολογίας μπορεῖ νὰ συνοδεύεται μὲ κείμενα, ὅπως μύθοι τοῦ Αἰσώπου ἢ ἀκόμη καὶ Εὐαγγελικὲς Περικοπές. Μόνα τους τὰ παιδιὰ –τὸ βλέπω στὴν πράξη– μποροῦν νὰ ἐντοπίζουν λέξεις ποὺ καὶ σήμερα χρησιμοποιοῦμε, ὁπότε καμαρώνουν καὶ χαίρονται καὶ γιὰ τὴν πίστη τους καὶ γιὰ γλῶσσα τους καὶ γιὰ τὴν ἱστορία καὶ γιὰ τὴν καταγωγή τους. Αὐτὸ λέγεται ἐθνικὴ ὑπερηφάνεια, ποὺ τόσο ἔχουμε ἀνάγκη σήμερα ποὺ μᾶς «ἐκύκλωσαν ὥσπερ μέλισσαι κηρίον» τὰ παντοειδῆ προβλήματα καὶ οἱ πολεμοχαρεῖς ἐξ ἀνατολῶν μεμέτηδες…

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

,

Σχολιάστε

ALEXANDER THE GREAT: THE GREEK CIVILIZER OF THE WORLD

Alexander the Great:
The Greek Civilizer of the World
[1]

by
Dr. John N. Kallianiotis
University of Scranton

«Ἀνδρίζεσθε, καί κραταιούσθω ἡ καρδία ὑμῶν,
πάντες οἱ ἐλπίζοντες ἐπί Κύριον.»
Ψαλμός λ΄(30) 

Ι. Prologue

“Totum Graecorum est.” (Everything comes from the Greeks).
“Ὅλα εἶναι Ἑλληνικά, ὅλα προέρχονται ἀπό τούς Ἕλληνες.” (Marcus Tullius Cicero; 106 B.C.-43 B.C.)

Thucydides (Θουκυδίδης) views life exclusively as political life, and history in terms of political history. The social policy of a true leader is the maximization of his citizens welfare (εὐημερία). The economic policy of a leader or of a government covers the systems for setting levels of taxation (φόροι), government revenue (πόροι) and expenditures (δαπάναι), government budgets, and other functions. The philosophy (science) of Oeconomicos (misspelled Economics) and economic policy were developed by Xenophon (Ξενοφών) in Ancient Greece. Alexander the Great (Μέγας Ἀλέξανδρος) was living a little later in the 4th century B.C. and we know him as a great Greek (Hellen) general, leader, and civilizer. But, he was at the same time, an excellent oeconomologos (economist) because he had to manage the economy of his wars, his enormous campaign from North Greece (Macedonia) to India (Hindus River). He had also to exercise an efficient and effective public policy (revenue and spending) for his vast Empire and to satisfy all its citizens as a Hellenic civilizer and not as a conqueror.

Historians were saying that “he desired not pleasure or wealth, but only excellence and glory”, which was the moral and ethical Greek philosophy of his time. At a point, Alexander said that “…I am grateful to gods that I was borne Hellen…” and had all these Hellenic values, which made him one of the most important person in human history. Of course, as a student of the greatest of philosophers Aristotle (Ἀριστοτέλης), he has shown outstanding management capabilities (although military budgets contained more or less what budgets of states comprised). His efficiencies with rates of salaries, health and welfare, building projects, supplies, transports, reforms of the tax system, indirect taxes and donations, loans, minting of coins (currency); even his dealing with financial scandals and other actions are information useful for our policy makers, today, and they were all excellent. His contribution to the world as the greatest civilizer and preparer of the ground for the expected “Unknown God” is unique in human history.

His Empire’s budgets (revenues and spending) are measured by using the weights of gold and silver coins and values can be determined and prices can be compared by taking this information from different historians of his time. Alexander economic policy is very useful for our current leaders and scholars. Also, the history and the role of this extraordinary man and of the Greek language in God’s plan, for His revolted and deluded creation and humanity to be in a position to understand and accept His revelation, which Greeks were expecting His coming since 5th century B.C. (the Golden Century of Athens), are very important for us. Finally, the current politics of the region are covered, in a book by the author, so they can give to the reader a better idea of the true history of the glorious past and the dishonorable conflicts of the present. Many useful information on numismatics (currency, coins, and their value) from that Ancient Greek period are given in the book, so we can compare prices, wages, and exchange rates with respect of the U.S. dollar and the Greek drachma.

ΙΙ. Alexander’s Contribution to the World

“Πᾶς ὁ ὁρῶν αὐτούς, ἐπιγνώσεται αὐτούς, ὅτι οὗτοι εἰσι σπέρμα εὐλογημένον ὑπό Θεοῦ.” (Ἡσ.. ξα΄ 9)

Hellenism’s contribution to the world is known to everyone, but one of its greatest offers was with its offspring Alexander the Great (Μέγας Ἀλέξανδρος). Alexander III Macedon (July 20, 356-June 11, 323 B.C.) earned the epithet, “the Great”, due to his unparalleled success as a king, a military commander, and a civilizer of the known world at that time.[2] He never lost a battle, despite typically being outnumbered. This was due to use of terrain, phalanx (φάλαγξ) and cavalry tactics, bold strategy, and the fierce loyalty of his troops. He always was personally involved in battles, in the manner of a Macedonian king. Greek biographer Plutarch (Πλούταρχος; c. 45–120 A.D.) describes Alexander’s appearance as a model,[3] as we can see from his statues. Greek historian Arrian (Lucius Flavius Arrianus ‘Xenophon’, Ἀρριανός, c. 86–160 A.D.) described Alexander as: “[T]he strong, handsome commander with one eye dark as the night and one blue as the sky”[4] and also with other heroic adjectives. The semi-legendary Alexander Romance[5]also suggests that Alexander suffered from heterochromia iridum: that one eye was dark and the other light.[6] Ancient authors recorded that Alexander was so pleased with portraits of himself created by Lysippos (Λύσιππος)[7] that he forbade other sculptors from crafting his image. Alexander the Great is the most admired leader in human history.[8] Lysippos’ sculpture, famous for its naturalism, as opposed to a stiffer, more static pose, is thought to be the most faithful depiction.

Of course, some of Alexander’s strongest personality traits formed in response to his parents.[9] His mother had huge ambitions, and encouraged him to believe it was his destiny to conquer the Persian Empire.[10] Olympias’ influence instilled a sense of destiny in him; of course, without preventing God’s Providence. Plutarch tells us that his ambition “kept his spirit serious and lofty in advance of his years”.[11] However, his father Philip II (382-336 B.C.) was Alexander’s most immediate and influential role model, as the young Alexander watched him campaign practically every year, winning victory after victory while ignoring severe wounds.[12] Alexander’s relationship with his father forged the competitive side of his personality; he had a need to out-do his father,[13] illustrated by his reckless behavior in battle. While Alexander worried that his father would leave him “no great or brilliant achievement to be displayed to the world”,[14] he proved that there were greater than his father’s achievements, with his unique campaign as far as to India. Alexander married twice. First, Roxana (Ρωξάνη), daughter of the Bactrian nobleman Oxyartes (’Οξυάρτης) and Stateira II (Στάτειρα Β΄),[15] the Persian princess and daughter of Darius III of Persia (Δαρεῖος Γ΄ τῆς Περσίας ἤ Δαρεῖος ὁ Κοδομανός). He apparently had two sons, Alexander IV of Macedon (Ἀλέξανδρος Δ΄ Μακεδών) of Roxana and Heracles of Macedon (Ἡρακλῆς ὁ Μακεδών)[16] from his mistress Barsine (Βαρσίνη). He lost another child when Roxana miscarried at Babylon. Apart from wives, Alexander had many more female companions.[17] Nevertheless, Plutarch described how Alexander was infatuated by the pretty Roxana.

Alexander’s economic abilities were also excellent. He managed the economy of his wars; an enormous campaign from Greece to India with success and very efficiently and also, the economic policy of his huge empire was very effective. His public policies [revenue, (πόροι, poroe) and expenditures (δαπάναι, dapanae)] were very effective, too, not only balancing his budget, but generated a surplus (πλεόνασμα), a portion of which was sent back to Macedonia. The cost (δαπάναι) of Alexander’s expedition from 336 B.C. to 323 B.C. was 2,562,018,650 Drs, which was 391,614,286.3 ozs of silver ($6,833,669,296 in today’s silver price). The revenue (πόροι) from different sources was 8,413,850,769 Drs, which was 1,286,089,063 ozs of silver ($22,442,254,150). Then, his surplus was 8,413,850,769 – 2,562,018,650 Drs = 5,851,832,119 Drs or 894,474,776.4 ozs or $15,608,584,854. (Tables 3b, 3c and 4a, 4b).[18] Currencies, coins, salaries and wages are given in Appendix A (Tables 1, 2, and 3a) and in Appendix B and Figure 6.[19] From the economic point of view, this is a good lesson for our politicians, today, who have generated an unsustainable national debt that they rollover to the next generations and the countries are facing bankruptcies. Our current social policies are very insignificant and anti-social and the workers are extremely exploited by businesses and the unregulated markets and banks[20] that make enormous profits, create inflation, redistribute the wealth without generating new one, and avoid paying taxes, too. Then, we need to learn from the past history.

Actually, Alexander the Great was a civilizer (Hellenizer). With the word Hellenization we denote the spread of Greek language, culture, and population into the former Persian Empire after Alexander’s conquest. That this export of Greek civilization took place is undoubted, and can be seen in the great Hellenistic cities of, for instance, Alexandria, Antioch, Seleucia (south of Baghdad), and many others. Alexander sought to insert Greek elements into Persian culture and attempted to hybridize Greek and Persian culture. This culminated in his aspiration to civilize and homogenize the populations of Asia and Europe. Thus, Hellenization occurred throughout this vast region.[21] The core of this Hellenistic culture was essentially Athenian (from the “golden age” of the City); the moral and ethical teaching of its philosophers. The close association of men from across Greece in Alexander’s army directly led to the emergence of the largely Attic-based “koine” (κοινή), or “common” or Hellenistic (Ἑλληνιστική) Greek dialect[22] or the language of the New Testament (Ἑλληνική τῆς Καινῆς Διαθήκης).[23] Koine spread throughout the Hellenistic world, becoming the lingua franca[24] of Hellenistic lands and eventually the ancestor of Modern Greek. Furthermore, town planning, education, local government, and art current in the Hellenistic period were all based on Classical Greek ideals, evolving into distinct new forms commonly grouped as Hellenistic. Aspects of Hellenistic culture were evident in the traditions of the Byzantine (Medieval Greek) Empire up in the mid-15th century and they are still present even in today’s Greece. The entire of long duration Greek culture is based on tradition (Παράδοσις), which is preserved and is transferred from one generation to the other. This tradition cannot be interrupted because the losses will be infinite not only for Greece, but for the entire world.

In addition, Alexander the Great was a gifted man by God (God’s Providence is in control of His entire creation). His role in history is unique and he had all these talents to pursue this historic objective, the preparation of the known world to accept the Revealed Truth, the Messiah, the Son of God, “the Unknown God” of Socrates and of the other Greek philosophers. Actually, Alexander was “the social forerunner”. The divine plan was successful in only twelve (12) years (335-323 B.C.) and was preserved with Alexander’s successors and hopefully with today’s Greeks. Alexander’s short life for only 33 years (356-323 B.C.) was enough to accomplish God’s plan for humans’ salvation.[25] He was successful in all his tasks and of course, in his economic policy and triumphant in his social, foreign, and global policies. It is obvious that if a leader has God’s Grace and Providence because he labors for God’s work, he will be very successful for his people and the world. The problem, today, is that our leaders do not receive and do not accept God’s Providence because they do not believe in the True God and their people are paying the cost.

            As my beloved friend, Professor Argyrios Varonides has said, “If the Skopje regime really seeks recognition and respect as a democratic state, it needs first to learn how to respect history and not to adopt old faded political arguments of past and collapsed regimes. Do they really want to be Macedonians? Then, they are welcomed with open arms to the Greek culture, which after all has been known, thanks to the Thessalonian brothers Methodios (Μεθόδιος) and Kyrillos (Κύριλλος). Otherwise, they ridicule themselves and become irritating.” Consequently, for someone to become Macedonian, he has, first, to become Greek because the true Macedonians were, are, and will be only Greeks (Hellenes of North Greece).

Large sections of countries that dream the non-existent historically “Aegean Macedonia” were historically under Greek control for thousands of years and those countries that transgress against Greece today are “inhospitable of the history”, conquerors. Greeks will never cease, as the Greek race to claim their lost national lands. It is their national duty to state matters concerning Greek Macedonia and many other regions, both inside and outside of Greece, exactly as they are to restore the historical truth that expediency, politics, and misguided and calculating interest continue to counterfeit and distort. It is necessary for the preservation of their unique Greek Orthodox Culture that everyone be in good conscience and that Greece permanently “guard Thermopylae”.[26] This duty must not be the subject of a transient alert or mobilization, but the constant care of the current and future citizens of the historic country, Hellas (Ἑλλάς) because the enemies (from East, North, and West) are becoming more aggressive with the passing of time.

III. Conclusion

«Ἔστιν μέν οὖν Ἑλλάς καί ἡ Μακεδονία.» (“Macedonia, of course, is a part of Greece”) [Στράβων (Strabo)]

In conclusion, the fact that the ancient Macedonians belong to the world of Greeks, is very difficult to be disputed any longer from any prudent man.[27] The new archeological treasures in connection with linguistic analyses and the findings of a great number of new inscriptions –all Greek– with rich samples of Greek names prove that there is no discontinuation of either cultural or linguistic of the unity of the Macedonians with the rest of the Greeks.[28] Also, the spreading of the Greek language and the Greek civilization and culture to the entire known world from the Greek Macedonians of the Alexander the Great constitutes the most categorical confirmation of this event.[29] This event is confirmed every year by the new archeological findings that are coming to light either at the large excavations of Pella (Πέλλα), Vergina (Βεργίνα), Dion (Δίων), and Sindos (Σίνδος), or in dozens less known, like in areas of Voion (Βόϊον), Aeani (Αἰανή), Kozani (Κοζάνη), Kastoria (Καστοριά), Florina (Φλώρινα), Edessa (Ἔδεσσα), Aridaea (Ἄριδαία), Kilkis (Κιλκίς), Kavala (Καβάλα), and of course, Thessaloniki (Θεσσαλονίκη), Amphipolis (Ἀμφίπολις)[30] and Chalkidiki (Χαλκιδική) [Petralona, (Πετράλωνα)][31] and others.

Thus, the role of Hellenism is historic and humanistic –and as time passes the vast majority of people will realize it- because it was able many times in the past to re-orientate humanity. Hellenism is a global movement of ancient moral philosophy combined with the revealed truth of Christianity, the Holy Orthodoxy. Its advantage exists in the adoption of the moderation, the spiritual, the eternal, and the truthful, and at the same time in the rejection of the exaggeration, the materialistic, the transitory, and above all the bold lie. How many today understand this unique culture, which is called the Hellenic Orthodox Culture (Ἑλληνορθόδοξος Παιδεία, Hellinorthodoxos Paideia)? The race, which possesses this culture, has the unique ability to reach the highest accomplishments and surpass the pathless degeneration of the human civilization left behind in every historic period. The universal ideas of Hellenism constitute an inexhaustible source of alternating everlasting values.[32] The principles of Hellenism that have changed the intellectual trends of humanity throughout history, have been born to this small geographical region, which for three thousand years obstinately resists the undermining efforts of the controlled “civilized” world of the West and the hordes of barbarians from Asia. One representative of this race is Alexander the Great, the Macedonian Greek commander of the army who civilized the world and refined and united Hellenism.

 

———————-

[1] From the book: John N. Kallianiotis, Political History and Economic Policy of the Greek Civilizer Alexander the Great, Hauppauge, N.Y.: Nova Science Publishers, July 2020, ISBN: 978-1-53618-072-5. novapublishers.com/shop/political-history-and-economic-policy-of-the-greek-civilizer-alexander-the-great/

[2] Roisman, Joseph and Ian Worthington (2010). A Companion to Ancient Macedonia. New York, N.Y.: John Wiley & Sons.

[3] See, Plutarch (Plutarch) (1919), Perrin, Bernadotte, ed. Plutarch, Alexander. Perseus Project. Also,  Plutarch (1936). Babbitt, Frank Cole, ed. On the Fortune of Alexander IV. Loeb Classical Library. pp. 379–487.

[4] See, “Alexander the Great”. Mithec.

[5] See, Alexander Romance .

[6] See, Grafton, Anthony, Glenn W. Most, and Salvatore Settis (2010), eds. The Classical Tradition, Harvard University Press.

[7] Lysippos (Λύσιππος) was a Greek sculptor of the 4th century B.C. Together with Scopas (Σκόπας) and Praxiteles (Πραξιτέλης), he is considered one of the three greatest sculptors of the Classic Greek era, bringing transition into the Hellenistic period.

[8] This is the reason that many non-Greek people, even foreign nations (like, the Slavic Skopje), claim that they are Macedonians, descendants of Alexander the Great. (sic). But, this is not true, so it is unacceptable by academics.

[9] See, Green, Peter (2007), Alexander the Great and the Hellenistic Age. London: Phoenix.

[10] Greeks are saying, even today, that “behind a saint, there is always a holy mother”.

[11] See, Plutarch (1919). Perrin, Bernadotte, ed. Plutarch, Alexander. Perseus Project. Retrieved 6 December 2011.

[12] See, Roisman and Worthington (2010).

[13] From what was the belief of young people in Ancient Sparta: «ἄμμες δέ γ’ ἐσόμεθα πολλῷ κάρρονες» [we shall become better (than you)].

[14] Plutarch (1919).

[15] Stateira II (Στάτειρα Β΄; died 323 B.C.), was the daughter of Stateira I and Darius III of Persia. After her father’s defeat at the Battle of Issus (Μάχη τῆς Ἰσσοῦ, November 333 B.C.), Stateira and her sisters became captives of Alexander of Macedon. They were treated well, and she became Alexander’s second wife and her sister, Drypteis or Drypetis, to Hephaestion (Ἡφαιστίων) at the Susa weddings in 324 B.C. After Alexander’s death in 323 B.C., Stateira was killed by Roxana, his first wife.

[16] Heracles of Macedon (327–309 B.C.) was a reputed illegitimate son of Alexander the Great by Barsine (Βαρσίνη), daughter of Satrap Artabazus (Ἀρτάβαζος) of Phrygia.

[17] As we see, Alexander had been married twice and had many other women companions, which shows his relationships with women. Of course, no ancient sources stated that Alexander had homosexual relationships and we do not see this perversion anywhere in ancient Greece. One Greek virtue was the “shame” (ἡ ἐντροπή). This was a big lie by some contemporary homosexuals to justify their anomaly (their deadly sin). The vice of homosexuality existed in Sodom and Gomorrah and God burnt them with fire and brimstone.

[18] See, John N. Kallianiotis, Political History and Economic Policy of the Greek Civilizer Alexander the Great, Hauppauge, N.Y.: Nova Science Publishers, July 2020, ISBN: 978-1-53618-072-5.

novapublishers.com/shop/political-history-and-economic-policy-of-the-greek-civilizer-alexander-the-great/

[19] See, Kallianiotis, Political History and Economic Policy… , July 2020.

[20] See, Kallianiotis, John N. (2019c), “Monetary Policy: Is the Dual Mandate of the Fed Maximizing the Social Welfare?”, International Journal of Economics and Financial Research, Vol. 5, No. 6, June 2019, pp. 112-142. arpgweb.com/journal/5/archive/06-2019/6/5 , arpgweb.com/pdf-files/ijefr5(6)112-142.pdf

[21] Because “What the mind and the heart is for a human being, Greece is for humanity.” Quintus Horatius Flaccus (65 B.C. – 8 B.C.) [Ρωμαῑος λυρικός ποιητής]. (= Ὅτι τό μυαλό καί ἡ καρδιά εἶναι γιά τό ἀνθρώπινο σῶμα, εἶναι ἡ Ἑλλάς γιά τήν ἀνθρωπότητα). Johann Wolfgang von Goethe (1749-1832) [Γερμανός συγγραφεύς].

[22] Because “Deorum lingua est lingua Graecorum.” (= Ἡ γλῶσσα τῶν θεῶν εἶναι ἡ Ἑλληνική γλὼσσα).

[23] Koine Greek displayed a wide spectrum of different styles, ranging from more conservative literary forms to the spoken vernaculars of the time. As the dominant language of the Byzantine Empire (τό κράτος τῶν Ρωμαίων, Romania, Ρωμανία, Ρωμηοί), it developed further into Medieval Greek, the main ancestor of Modern Greek. Literary Koine was the medium of much of post-classical Greek literary and scholarly writing, such as the works of Plutarch and Polybius. Koine is also the language of the Christian New Testament, of the Septuagint (the 3rd-century B.C. Greek translation of the Hebrew Bible, “Old Testament”), and of most early Christian theological writing by the Church Fathers. (St. Basil the Great and St. Gregory the Theologian studied in Athens in the 4th century A.D.). In this context, Koine Greek is also known as “Biblical”, “New Testament”, “Ecclesiastical” or “Patristic” Greek (and as a good American friend is saying, “this is the language that is spoken in Paradise”). It also continues to be used as the liturgical language of services in the Greek Orthodox Church. This holy language is under persecution the last forty years by the enemies of the Hellenic-Orthodox paideia, as it is also anything valuable and eternal in human civilization.

[24] A lingua franca (plural: lingue franche or lingua francas), also known as a bridge language, trade language or vehicular language, is a language systematically (as opposed to occasionally, or casually) used to make communication possible between persons not sharing a native language, in particular when it is a third language, distinct from both native languages, as it is the English language, today.

[25] Also, 33 years was the earthy life of the Son of God, Jesus Christ.

[26] As Leonidas (Λεωνίδας) did in 480 B.C. at Thermopylae. See, http://www.history.com/topics/ancient-history/leonidas

[27] See, Nikolaos Martis, Macedonia, http://www.hri.org/Martis/contents/main3.html

[28] There are series of hundreds of articles by the author examining the Macedonian question from these perspectives.

[29] The interested reader can find details in the following book of the author, John N. Kallianiotis, Political History and Economic Policy of the Greek Civilizer Alexander the Great, Hauppauge, N.Y.: Nova Science Publishers, July 2020, ISBN: 978-1-53618-072-5.

novapublishers.com/shop/political-history-and-economic-policy-of-the-greek-civilizer-alexander-the-great/

Table of Contents

Preface

Chapter 1 Α΄. Introduction

Chapter 2 Β΄. Alexander’s Expedition and its Expenditures

Chapter 3 Γ΄. Alexander’s Empire: Revenue, Taxes, and Budget

Chapter 4 Δ΄. The Unexpected Death of Alexander and his Succession

Chapter 5 Ε΄. Historic Lessons from the Hellenic Studies for Today’s Economy and Society

Chapter 6 ΣΤ΄. The Hellenic Historical Journey

Chapter 7 Ζ΄. The Current Inflicted Delusion

Chapter 8 Η΄. Conclusion: The Didactic Historical Inferences

References

Appendix Α΄

Appendix Β΄

Appendix Γ΄

Appendix Δ΄

About the Author

[30] See, Amphipolis. http://www.ancient.eu/Amphipolis/ . See also, http://www.macedonian-heritage.gr/HellenicMacedonia/en/C1.8.html

[31] See, The Cave of Petralona, http://www.chalkidiki.com/petralona/ . See also, New Information on the Petralona Skull Controversy,www.ancient-origins.net/news-history-archaeology-opinion-guest-authors/new-information-petralona-skull-controversy-001380 . In addition, see, http://www.visit-halkidiki.gr/portfolio-view/petralona-cave/

[32] “Nihil Graeciae humanum, nihil sanctum.” (= Τίποτε δέν εἶναι πιό ἀνθρώπινο, πιό ἱερό ἀπό τήν Ἑλλάδα).

, , ,

Σχολιάστε

«ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ τὸ “Τῌ ΥΠΕΡΜΑΧῼ”»

«ΟΛΟΙ ΜΑΖΙ τὸ “Τῌ ΥΠΕΡΜΑΧῼ”»

.                      Ὁ Ἀρχιεπίσκοπος Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος Ἱερώνυμος ἔκανε τὴν ἀκόλουθη δήλωση στὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ ἀναφορικὰ μὲ τὴ λειτουργία τῆς Ἁγίας Σοφίας ὡς τζαμί τὴν 24η Ἰουλίου:
.                 «Λυπᾶμαι βαθύτατα ποὺ οἱ ἰσχυροὶ τοῦ κόσμου τούτου, οἱ περισσότεροι τουλάχιστον ἐξ αὐτῶν, κρύβονται πίσω ἀπὸ τὸ δάκτυλό τους ἢ μᾶλλον πίσω ἀπὸ τοὺς δικούς τους γεωπολιτικοὺς καὶ γεωστρατηγικοὺς ὑπολογισμούς. Καὶ μὲ τὴ στάση τους αὐτὴ ἀνέχονται ἢ οὐσιαστικὰ ἀποδέχονται κατὰ παράβαση κάθε ἔννοιας διεθνοῦς νομιμότητας μία ἀνίερη πράξη βεβήλωσης ὄχι μόνον ἑνὸς ἱεροῦ πνευματικοῦ κέντρου τῆς Ὀρθοδοξίας μας, τῆς Χριστιανοσύνης, γενικότερα, καὶ ἑνὸς συμβόλου τῆς Πίστεώς μας, ἀλλὰ καὶ ἑνὸς οἰκουμενικοῦ μνημείου πολιτισμοῦ καὶ ἀλληλοπεριχώρησης μεταξὺ τῶν λαῶν καὶ τῶν ἀνθρώπων καὶ τῶν λαῶν διαφορετικῶν θρησκευτικῶν ταυτοτήτων. Ὁ μεγάλος ναὸς τῆς Ἁγίας Σοφίας γίνεται ἄθυρμα στὰ χέρια ἀνθρώπων πού, κατ’ ἐπάγγελμα καὶ διαχρονικά, ποδοπατοῦν τὸ Διεθνὲς Δίκαιο καὶ τὰ ἀνθρώπινα δικαιώματα καὶ τροφοδοτοῦν τὴ σκοτεινότερη μορφὴ θρησκευτικῆς μισαλλοδοξίας γιὰ νὰ ἐμπεδώσουν, ὅπως αὐτοὶ νομίζουν, τὴν κυριαρχία τους. Τὴν 24η Ἰουλίου, ἡμέρα πένθους καὶ ὀδύνης γιὰ ὅλη τὴν Ὀρθοδοξία,  τὸν Χριστιανισμὸ καὶ ὁλόκληρο τὸν Ἑλληνισμό, θὰ προστῶ τῆς Ἱερᾶς Ἀκολουθίας τοῦ Ἀκαθίστου Ὕμνου, στὸν Ἱ. Καθεδρικὸ Ναὸ τῶν Ἀθηνῶν καὶ σᾶς καλῶ ὅλους καὶ ὅλες νὰ ψάλλουμε μαζὶ τὸ “τῇ Ὑπερμάχῳ” ὑπὲρ βοηθείας καὶ ἐνισχύσεως τοῦ Γένους μας».

 

ΠΗΓΗ: iaath.gr

 

 

, , ,

1 Σχόλιο

Ο «ΠΟΛΥΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ» ΘΑΝΑΣΙΜΟΣ ΕΧΘΡΟΣ τοῦ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ

θανάσιμη πλάνη το πολυπολιτισμο

ἐφημ. «Δημοκρατία», 02.02.2020

.                      Οἱ διατροφικὲς συνήθειες τῶν Κινέζων φαντάζουν ἐξωφρενικὲς καὶ στοὺς Ἕλληνες καὶ γενικότερα σὲ ὅλους ὅσοι ἔχουν ἀνατραφεῖ μὲ βάση τὰ πολιτισμικὰ πρότυπά της Δύσης. Οἱ πρόσφατες ἐξελίξεις μὲ τὴν ἐξάπλωση τοῦ κορονοϊοῦ δείχνουν ὅτι αὐτὸ τὸ μεγάλο χάσμα στὶς διατροφικὲς συνήθειες δὲν ὀφείλεται σὲ μία ἀχρείαστη ἰδεοληψία, ἀλλὰ ἔχει οὐσιαστικὸ περιεχόμενο. Οἱ Κινέζοι τρῶνε νυχτερίδες, σκύλους, ἑρπετὰ καὶ διάφορα ἄλλα ζῶα ἀλλὰ καί… ἔντομα καὶ μία ἀπὸ τὶς συνέπειες αὐτῆς τῆς συνήθειας ἦταν ἡ μετάδοση τοῦ κορονοϊοῦ στοὺς ἀνθρώπους καὶ ἡ πρόκληση μίας παγκόσμιας ἐπιδημίας. Πέρα ἀπὸ αὐτό, πρέπει νὰ ἐπισημανθεῖ ὅτι ἡ δημοκρατία, μία ἑλληνικὴ ἐπινόηση, ποὺ ἀποτελεῖ θεμελιώδη ἀξία τῆς Δύσης, δὲν σημαίνει κάτι γιὰ τὴν Κίνα. Ἐκεῖ ὁ ὁλοκληρωτισμὸς καὶ ἡ ἀπόλυτη ὑποταγὴ τοῦ προσώπου στὴν ἐξουσία θεωροῦνται αὐτονόητα!
.                      Ἐξ ἴσου αὐτονόητος θεωρεῖται ὁ ὁλοκληρωτισμὸς γιὰ τὸ Ἰσλάμ. Ἡ πολεμικὴ θρησκεία, ποὺ ἵδρυσε ὁ Μωάμεθ, κηρύττει τὴν ἀπόλυτη ὑποταγὴ τοῦ ἀνθρώπου καὶ τῶν κοινωνιῶν στοὺς κανόνες ποὺ καταγράφηκαν στὸ Κοράνι, στὸ ἱερὸ βιβλίο τοῦ μουσουλμανισμοῦ. Οἱ Ἕλληνες, οἱ πολίτες τῆς Ε.Ε., οἱ Ρῶσοι, οἱ κάτοικοι τῆς Βορείου καὶ τῆς Νοτίου Ἀμερικῆς, οἱ Αὐστραλοὶ καὶ ἄλλοι λαοί, ποὺ ἔχουν χριστιανικὸ ἄξονα ἀναφορᾶς, θεωροῦν ἐγκληματικό, φρικτό, ἀδιανόητο νὰ λιθοβολοῦνται ἄνθρωποι γιὰ κάποια ἐρωτικὴ ἐπιλογή τους, νὰ πετιοῦνται σὰν σακιὰ οἱ ὁμοφυλόφιλοι ἀπὸ τὶς ταράτσες ἢ νὰ ἀποκεφαλίζονται παραβάτες διάφορων διατάξεων τοῦ Ποινικοῦ Κώδικα σὲ κεντρικὲς πλατεῖες πόλεων.
.                      Ὅμως στὸν ἰσλαμικὸ κόσμο τὰ προαναφερθέντα ἀποτελοῦν κομμάτι τῆς καθημερινότητας, θεσμοὶ ποὺ δὲν γίνεται νὰ ἀμφισβητηθοῦν δίχως νὰ καταβληθεῖ βαρύτατο προσωπικὸ ἢ συλλογικὸ κόστος. Ἡ ἐμμονὴ τῶν ὀρθοπολιτικῶν, τῶν ὀπαδῶν τῆς παγκοσμιοποίησης καὶ τῶν κηρύκων τοῦ «πολυπολιτισμοῦ» νὰ διαβάζουν τὴν πραγματικότητα μὲ τὰ γυαλιὰ τῶν ἰδεοληψιῶν τους ἔχει ὁδηγήσει τὴ Δύση σὲ ἄτακτη ὑποχώρηση στὸ πεδίο τοῦ παγκόσμιου ἀνταγωνισμοῦ καὶ σὲ παρακμὴ καὶ ὁδηγεῖ τὸ οἰκεῖο σὲ ἐμᾶς πολιτισμικὸ μοντέλο σὲ ὁριστικὴ ἐξαφάνιση. Δὲν μπορεῖ νὰ «ἐνσωματωθεῖ» τὸ Ἰσλὰμ στὴ Δύση διότι εἶναι ἄκαμπτο, δὲν μεταβάλλεται μὲ τὴν πάροδο τοῦ χρόνου, εἶναι ἀπόλυτο καὶ ἐπιδιώκει τὸ ἀντίθετο ἀπὸ αὐτὸ ποὺ ποθοῦν οἱ ἀφελεῖς: ἀντὶ νὰ ἐνσωματωθεῖ στὴ Δύση (ποὺ θεωρεῖ φαύλη καὶ παρηκμασμένη), νὰ κυριαρχήσει καὶ νὰ ἐπιβάλει τοὺς δικούς του κανόνες.
.             
Καὶ ἡ Κίνα ἀποτελεῖ πολιτισμικὸ σύνολο μὲ μέγεθος, ποιότητες, χρονικὸ βάθος καὶ ἰδιομορφίες ποὺ καθιστοῦν μάταιη κάθε ἀπόπειρα «ἀφομοίωσης» ἢ ἐνσωμάτωσης σὲ ὁποιαδήποτε ἐκδοχὴ τῆς Δύσης. Οἱ ἀπόπειρες… δημιουργίας πολυπολιτισμικῶν κοινοτήτων εἶναι τόσο καταδικασμένες ἀπὸ τοὺς μηχανισμοὺς τῆς Ἱστορίας καὶ ἐπιβλαβεῖς γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα ὅσο τὰ ἑστιατόρια ποὺ περιλαμβάνουν στὸ μενοὺ τοὺς μολυσμένες νυχτερίδες… Ὁ πολυπολιτισμὸς εἶναι ἕνας θανάσιμος ἐχθρὸς τοῦ πολιτισμοῦ.

 

 

Σχολιάστε

Ο ΑΦΑΝΙΣΜΟΣ τῶν ΤΟΝΩΝ καὶ τῶν ΠΝΕΥΜΑΤΩΝ: ΜΙΑ ΑΛΛΗ, ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Ο ΛΟΓΟΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΡΓΗΣΗ ΤΟΥ ΠΟΛΥΤΟΝΙΚΟΥ ΣΥΣΤΗΜΑΤΟΣ:
ΜΙΑ ΒΑΘΥΤΕΡΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ

Γράφει ὁ Ἰωάννης Αὐξεντίου

.                 Σὲ αὐτὸ τὸ ἄρθρο δὲν θὰ ἐξετάσουμε ἐὰν τὸ πολυτονικὸ σύστημα γραφῆς προσφέρει ἢ ὄχι κάτι τὸ οὐσιαστικὸ στὴν ὀρθὴ κατανόηση τοῦ γραπτοῦ λόγου, οὔτε θὰ ἐρευνήσουμε πότε τοποθετήθηκαν τόνοι πάνω στὶς λέξεις γιὰ πρώτη φορά, καὶ ὅλη τὴ σχετικὴ θεματολογία. Ὁ σκοπὸς μᾶς εἶναι ἐντελῶς διαφορετικός: θέλουμε νὰ διερευνήσουμε τὰ ἐνδόμυχα, καὶ συχνὰ ἀσυνείδητα κίνητρα, ποὺ ὤθησαν ὅσους ἐπιδίωξαν τὴν κατάργηση τῶν διαφορετικῶν τόνων. Ἔτσι λοιπόν, θὰ ξεκινήσουμε ἀπὸ τοὺς τόνους γιὰ νὰ καταλήξουμε, στοὺς… ἐσωτερικοὺς Κόσμους.
.                 Οἱ δικαιολογίες ποὺ χρησιμοποίησαν ὅσοι ὑποστήριξαν τὴν κατάργηση τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος γραφῆς, εἶναι γνωστές: ἦταν περιττὸ (δὲν προσέδιδε κάτι τὸ οὐσιαστικὸ στὴν ἀνάγνωση), δαπανηρό, καὶ κόπος ἄνευ οὐσίας γιὰ τοὺς μαθητές. Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρά, καὶ οἱ ἀναλύσεις ποὺ ἔκαναν οἱ ὑποστηρικτὲς τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος, ὅσον ἀφορᾶ τοὺς λόγους ποὺ ὁδήγησαν τὴν ἐξουσία νὰ τὸ καταργήσει, εἶναι καὶ αὐτὲς γνωστές: ἤθελαν νὰ κτυπήσουν τὴν παράδοση, τὴν πνευματικὴ συνέχεια, προτίμησαν τὴν εὐκολία κλπ. Κατὰ τὴν γνώμη μας αὐτὲς οἱ ἀναλύσεις, ἔχουν μία ἀλήθεια, ἀλλὰ αὐτὴ ἀποτελεῖ τὸ ἐπιφαινόμενο καὶ ὄχι τὸν πυρήνα, ἀπὸ τὸν ὁποῖο ἀναδύθηκε ἡ θέληση γιὰ τὴν κατάργηση τοῦ πολυτονικοῦ συστήματος.
.                 Πρῶτα ἀπὸ ὅλα πρέπει νὰ ἐπισημανθεῖ, ὅτι πάντα στὴν ἱστορία ἡ ἐπιθυμία γιὰ ἁπλούστευση, κατάργηση τοῦ “περιττοῦ”, τὸ μίσος γιὰ τὸν διάκοσμο, ἡ τάση πρὸς τὴν ἁπλότητα, τὸν μινιμαλισμό, προέρχονταν ἀπὸ τὶς δυνάμεις ποὺ τίθενται στὴν “ἀριστερὴ πλευρά”, μιλώντας μὲ ὅρους τῆς μεταφυσικῆς τοῦ χώρου. Γιὰ παράδειγμα, ὁ Ηans Sedlmayr παρατηρεῖ τὴν ἐπίδραση τοῦ Πουριτανικοῦ Προτεσταντισμοῦ στὴν τέχνη:
.                 «Ἕνα ἀπὸ τὰ πρωταρχικὰ φαινόμενα ἐκείνων τῶν κινημάτων ποὺ προετοίμασαν τὴν μοντέρνα τέχνη καὶ ποὺ ἀποτελοῦν γιὰ νὰ τὸ ποῦμε ἔτσι, τὸ ἔναυσμά της, εἶναι ἡ ἐπιδίωξη τῆς τέχνης καὶ ὅλων τῶν τεχνῶν νὰ εἶναι ἐντελῶς “καθαρές”. Μὲ τὸν ὄρο “καθαρὴ τέχνη” ἐννοοῦμε κάθε τέχνη ἀπὸ τὴν ὁποία ἀπουσιάζουν ὅλα ἐκεῖνα τὰ στοιχεῖα ποὺ χαρακτηρίζουν τὶς ὑπόλοιπες τέχνες. Δηλαδὴ στὴ ζωγραφικὴ νὰ μὴν ὑπάρχει τὸ πλαστικὸ καὶ τὸ ἀρχιτεκτονικὸ στοιχεῖο, στὴν ἀρχιτεκτονικὴ νὰ μὴν ὑπάρχει τὸ ζωγραφικὸ καὶ πλαστικὸ στοιχεῖο, στὴν γλυπτικὴ νὰ μὴν ὑπάρχει τὸ ζωγραφικὸ καὶ ἀρχιτεκτονικὸ στοιχεῖο. Ὅμως αὐτὸ τὸ εἶδος καθαρότητας εἶναι οὐσιαστικῶς ξένο στὴν τέχνη.(…) Μία ἀπὸ τὶς πηγὲς αὐτῆς τῆς ἐπιδίωξης γιὰ “καθαρότητα” θὰ ἔπρεπε νὰ ἀναζητηθεῖ στὸν πουριτανικὸ Καλβινισμό».
.                 Καθαρότητα ὑπὸ ποία ἔννοια; Ὄχι φυσικὰ μὲ τὴν ἔννοια τῆς ἁγνότητας, ἀλλὰ μὲ τὴν γνωστικὴ ἔννοια τῆς ξάλειψης κάθε στοιχείου πο πενθυμίζει τ Βάθος, τ Μεγαλεο κα τ Μυστήριο τς Δημιουργίας. Γιὰ παράδειγμα, στὴν ἀρχιτεκτονική, μία κολόνα διακοσμημένη μὲ φύλλα καὶ κρινοειδεῖς ἕλικες μᾶς ταξιδεύει ἀκριβῶς μέσα σὲ αὐτὸ τὸ Μεγαλεῖο καὶ τὴ Δόξα τῆς Δημιουργίας. Ἀντίθετα, μία κολώνα “στεγνή”, χωρὶς κανένα διάκοσμο καὶ πλαστικότητα, ἀποτελεῖ ἁπλὰ ἕνα “ὀρθολογικὸ” στοιχεῖο στήριξης μίας δομῆς καὶ τίποτα ἄλλο. Πράγματι, ὁ διάκοσμος συνιστᾶ ἕνα ἀνορθολογικό, ἕνα “παράλογο” στοιχεῖο, μιᾶς καὶ δὲν ἔχει οὐσιαστικὴ πρακτικὴ χρησιμότητα. Γνωρίζουμε ὅμως ὅτι ἡ “ἀνορθολογικότητα” εἶναι ἄμεσα συνδεμένη μὲ τὸ Δέος, τὸ Βάθος, τὸ Μυστήριο, τὸ Μεγαλεῖο. Ἐδῶ, νὰ ὑπενθυμίσουμε τὴν ἐτυμολογία τῆς λέξης “διάκοσμος”: διὰ + κόσμος· ἡ λέξη “κόσμος” στὴν ἀρχαιότητα εἶχε τὶς ἔννοιες τῆς Τάξης (ἡ Τάξη τοῦ σύμπαντος τῶν Πυθαγόρειων), τῆς Εὐπρέπειας καὶ τοῦ Στολισμοῦ.
.                 Καὶ τώρα, νὰ μεταφερθοῦμε ἀπὸ τὴν ἀρχιτεκτονικὴ ἢ τὴ γλυπτική, στὶς λέξεις: «ἦτο ἑπόμενον», καί: «ήτο επόμενον». Ποιά εἶναι διαφορὰ ποὺ δημιουργεῖται στὴν ἐσωτερικὴ ἀντίληψη τῆς εἰκόνας αὐτῶν τῶν λέξεων; Στὴν πρώτη περίπτωση μᾶς δίνεται ἡ ἐντύπωση μίας “ὁλοκληρωμένης ζώσας ὑπόστασης”, εἶναι τὸ ἀνάλογο τῆς κολώνας διακοσμημένης μὲ φύλλα καὶ κρινοειδεῖς ἕλικες. Στὴν δεύτερη περίπτωση, ἀντιλαμβανόμαστε μία ἁπλὴ ὀρθολογικὴ ἀλληλουχία γραμμάτων ποὺ μεταδίδουν μία πληροφορία, ἕνα νόημα. Ἔτσι λοιπόν, ὁ “ἐξ ἀριστερῶν” προερχόμενος ἄνθρωπος , ὅταν βλέπει τὶς λέξεις: ἦτο ἑπόμενον, διερωτᾶται:
Α) «Ποι;a εἶναι ἡ ὀρθολογικὴ χρησιμότητα αὐτῶν τῶν τόνων»; Καὶ δίνει τὴν ἀπάντηση: «καμία». Ἔτσι καταλήγει: «διαπιστώνω ἕναν παραλογισμό, καὶ κατὰ συνέπεια (διαισθάνεται ἀσυνείδητα), ἔχουμε Ὑπαρξιακὸ Βάθος καὶ Μυστήριο. Ἐγὼ ὅμως αὐτὰ τὰ ἀρνοῦμαι.»
Β) «Πρὸς τί τόσος κόπος γιὰ τὴν ἐκμάθηση αὐτῶν τῶν σημείων»; Ἐδῶ ἐμφανίζεται ὁ Μηδενισμὸς τοῦ “ἐξ ἀριστερῶν” ἀνθρώπου: «ὁ διάκοσμος ἀπαιτεῖ ἕναν μόχθο, ποὺ εἶναι ἀνώφελος σὲ ἕνα κόσμο χωρὶς ἔννοια καὶ οὐσία.»
.                 Οἱ τάσεις ἁπλοποίησης, ἰσοπεδωτισμοῦ, ἡ ἀπέχθεια τοῦ στολισμοῦ, ἡ θέληση γιὰ τὸ πρακτικὰ ὀρθολογικό, ἡ συντόμευση τῆς διαδικασίας, τὸ ἀνούσιο τοῦ μόχθου, ἡ ἀπόρριψη τοῦ ὑπαρξιακοῦ βάθους, εἶναι στοιχεῖα τῆς ἀριστερῆς νοοτροπίας, στοιχεῖα τῆς γνωστικῆς ἐξέγερσης.

Υ.Σ. Μία ἀνάλογη ἑρμηνεία, φυσικὰ μὲ τὶς κατάλληλες προσαρμογές, μπορεῖ νὰ δοθεῖ καὶ γιὰ τὴν τάση τῆς ἀριστερᾶς νὰ προτιμᾶ τὴν προχειρότητα στὴν ἐνδυμασία. Στὰ στοιχεῖα ποὺ ἀναλύσαμε στὸ ἄρθρο, προστίθεται καὶ ἡ ἀπέχθεια τῆς ἀριστερᾶς γιὰ τὴν “ἱεραρχικὴ τάξη” καὶ ἑπομένως, ἡ ἀποστροφὴ γιὰ τὰ σύμβολα πού, κατὰ κάποιο τρόπο, τὴν ὑπενθυμίζουν (πχ. ἐπίσημη ἐνδυμασία, γραβάτα κλπ). Ἡ προτίμηση λοιπὸν τῆς ἀριστερᾶς γιὰ τὴν πρόχειρη ἐνδυμασία δὲν ὀφείλεται στὴν ἐναντίωσή της πρὸς τὸν ἀστικὸ κόσμο, καὶ τὴν θέλησή της νὰ προσλαμβάνει προλεταριακὴ ἐμφάνιση, διότι ὁ “ἁπλός”, ὁ φτωχὸς κόσμος, οὐδέποτε ἀρνήθηκε τὴν φροντισμένη ἐνδυμασία, ἰδιαίτερα ὅταν παρευρίσκεται σὲ ἐπίσημες ἐκδηλώσεις, σὲ ἑορτές, σὲ θρησκευτικοὺς χώρους, καὶ γενικότερα, στὸν βαθμὸ ποὺ μπορεῖ, πάντα φρόντιζε τὴν ἐνδυμασία του.

ΠΗΓΗ: paterikos.blogspot.com (ἀπὸ theodotus.blogspot.com)

 

 

,

Σχολιάστε