Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ"

Ο ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΦΡΑΓΙΔΟΛΙΘΟΣ ΤΗΣ ΠΥΛΟΥ (Τὸ πιὸ ἔξοχο δεῖγμα γλυπτικῆς τῆς Ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ)

σφραγιδόλιθος, πο βρέθηκε στν Πύλο,
συγκρίνεται μόνο μ
μερικ σχέδια το Μιχαλ γγέλου

.             Πρὶν δύο χρόνια, οἱ Ἀμερικανοὶ ἀρχαιολόγοι Τζὰκ Ντέιβις καὶ Σάρον Στόκερ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Σινσινάτι ἀνακάλυψαν στὸν τάφο τοῦ «Γρύπα Πολεμιστῆ» στὴν Πύλο ἕνα μικροσκοπικὸ ἀντικείμενο, μεγέθους περίπου 3,5 ἑκατοστῶν. Ὅπως ἀναφέρει δημοσίευμα τῆς 06.11. 2017 τῶν New York Times, στὴν ἀρχὴ πίστεψαν ὅτι ἦταν ἕνα εἶδος μεγάλης χάντρας καὶ τὸ ἔβαλαν στὴν ἄκρη, γιὰ νὰ ἐπικεντρωθοῦν σὲ ἄλλα, πιὸ ἐντυπωσιακὰ ἀντικείμενα, ὅπως χρυσὰ δαχτυλίδια, τὰ ὁποῖα βρέθηκαν σὲ τάφο τοῦ 1500 π. Χ. μὲ πλούσια κτερίσματα.
.             Ὅταν ὅμως ἐν συνεχείᾳ ὁ συντηρητὴς τοῦ ἀντικειμένου ἀπομάκρυνε ὅλες τὶς προσμίξεις ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῆς «χάντρας», αὐτὸ ποὺ ἀποκαλύφθηκε ἄφησε ἐμβρόντητους εἰδικοὺς καὶ μή: Ἕνας σφραγιδόλιθος ἀπὸ ἀχάτη μὲ ἐγχάρακτο σχέδιο ἐκπληκτικῆς τέχνης καὶ λεπτομέρειας, ποὺ ἀπεικονίζει μία ἐντυπωσιακὴ σκηνὴ μάχης, ὅπου «πρωταγωνιστεῖ» ἕνας πολεμιστὴς-ἥρωας, γυμνὸς καὶ μὲ μακριὰ μαλλιά. Ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς δύο ἐχθρούς του κείτεται νεκρὸς κάτω ἀπὸ τὰ πόδια του, ἐνῶ ὁ δεύτερος ἀπεικονίζεται λίγα δευτερόλεπτα πρὶν τὸν θάνατό του, ὅταν δηλαδὴ ὁ ἥρωας, ποὺ τὸν ἔχει ἀκινητοποιήσει πιάνοντάς τον ἀπὸ τὴν περικεφαλαία, βυθίζει τὸ ξίφος στὸ στέρνο του.
.             Τὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομίλησε μὲ τοὺς δύο ἀνασκαφεῖς γιὰ τὸ ἀνεπανάληπτο εὕρημα πού, σύμφωνα μὲ τὸ ἀμερικανικὸ δημοσίευμα, τὸ ὁποῖο ἐπικαλεῖται δήλωση τοῦ Malcolm H. Wiener, εἰδικοῦ στὴν αἰγαιακὴ προϊστορία, πρόκειται γιὰ «ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ἀριστουργήματα τέχνης στὸ Αἰγαῖο ποὺ μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ μὲ μερικὰ σχέδια τοῦ Μιχαὴλ Ἀγγέλου στὸ Μητροπολιτικὸ Μουσεῖο Τέχνης τῆς Νέας Ὑόρκης».

Ἀκολουθεῖ ἡ συνέντευξη μὲ τοὺς δύο ἀνασκαφεῖς:

Μιλστε μας γι τν σφραγιδόλιθο, τν πεικόνιση κα τ σημασία του. Γιατί τ μερικανικ ρθρο μιλάει γι σχέση μ μηρικς σκηνές;

Ἡ σκηνὴ ἀπεικονίζει μία μάχη μεταξὺ τριῶν πολεμιστῶν. Ὁ ἥρωας, ποὺ δὲν φέρει ἀσπίδα καὶ φοράει βραχὺ περίζωμα, ἔχει ἤδη νικήσει ἕναν ἀντίπαλο καὶ εἶναι ἕτοιμος νὰ σκοτώσει ἕναν ἄλλο. Ἂν καὶ δὲν ἔχουμε ἰσχυριστεῖ ὅτι ἡ σκηνὴ σχετίζεται ἄμεσα μὲ τὰ ἔπη τοῦ Ὁμήρου, παραπέμπει σὲ κάποιες σκηνὲς μάχης στὴν Ἰλιάδα. Ὁ σφραγιδόλιθος εἶναι τὸ πιὸ ἔξοχο δεῖγμα γλυπτικῆς τῆς Ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ, ποὺ ἔχει βρεθεῖ.

Γιατί πιστεύετε, σύμφωνα μ τ ρθρο, τι καλλιτέχνης ταν μύωπας;

Ὁ δημοσιογράφος τῶν Times New York ἔκανε αὐτὴ τὴν ἐκτίμηση, ἐπειδὴ τὸ ἀντικείμενο εἶναι τόσο μικρὸ καὶ μὲ τόση λεπτομέρεια ἐπεξεργασμένη. Ὁ σφραγιδόλιθος ἔχει μῆκος μόλις 3,5 ἑκατοστὰ καὶ θὰ ἦταν τρομερὰ δύσκολο νὰ δημιουργήσεις ἕνα ἔργο μὲ τόση λεπτομέρεια πάνω σὲ τόσο μικρὴ καὶ σκληρὴ ἐπιφάνεια.

Γνωρίζετε μ ποιν τρόπο γινε χάραξή του κι ν χρησιμοποιήθηκαν μεγεθυντικο φακοί;

Τὸ πρόβλημα εἶναι ὅτι δὲν ξέρουμε πῶς χαράχθηκαν αὐτοὶ οἱ σφραγιδόλιθοι. Δὲν ἔχουν βρεθεῖ μεγεθυντικοὶ φακοὶ ὣς τώρα, οὔτε στὴν Κρήτη οὔτε στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα. Ὅμως εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ φανταστοῦμε κάποιος νὰ χάραξε κάτι μὲ τόση λεπτομέρεια μὲ γυμνὸ μάτι.

Ποιός ταν τόπος προέλευσης το σφραγιδόλιθου;

Πιστεύουμε ὅτι δημιουργήθηκε στὴ Νεοανακτορικὴ ἐποχὴ στν Κρήτη καὶ ὄχι στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα. Ἀπὸ ὅσο γνωρίζουμε, οἱ Μυκηναῖοι δὲν κατεῖχαν τὴν τεχνολογία γιὰ νὰ παράγουν τέτοια ἀριστουργήματα.

Τί ἄλλο περιμένουμε ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς τοῦ τάφου στὴν Πύλο;

Ὑπάρχουν πολλοὶ θησαυροὶ ποὺ ἑτοιμάζουμε γιὰ δημοσίευση, συμπεριλαμβανομένων δύο χρυσῶν κυπέλλων κι ἑνὸς ξίφους μὲ χρυσὸ χεῖλος. Ὑπάρχουν πάρα πολλὰ ἀντικείμενα ποὺ χρειάζονται συντήρηση, ἡ ὁποία εἶναι μία πολὺ χρονοβόρα καὶ δαπανηρὴ διαδικασία. Ἔχουμε μερικοὺς ἀπὸ τοὺς καλύτερους Ἕλληνες συντηρητές, ποὺ μᾶς βοηθοῦν σὲ αὐτὸ τὸ τεράστιο ἔργο.

Πόσοι σφραγιδόλιθοι βρέθηκαν συνολικά;

Ἦταν πάνω ἀπὸ 50, ἀλλὰ αὐτὸς εἶναι μακρὰν ὁ καλύτερος. Δὲν ὑπάρχει ὅμοιός του.

.             Ὑπενθυμίζεται ὅτι τὸ καλοκαίρι τοῦ 2015 ἡ σκαπάνη τῶν Τζὰκ Ντέιβις καὶ Σάρον Στόκερ ἔφερε στὸ φῶς ἕναν ἀσύλητο, πλούσια κτερισμένο, λακκοειδῆ τάφο, πλησίον τοῦ μυκηναϊκοῦ ἀνακτόρου τοῦ Νέστορα, στὸν Ἄνω Ἐγκλιανό, στὴ Χώρα τοῦ Δήμου Πύλου-Νέστορος. Ὅπως εἶχε ἀναφέρει τότε τὸ ΥΠΠΟΑ, τάφος, ὁ ὁποῖος ἀνῆκε σὲ πολεμιστή, χρονολογεῖται περίπου τὸ 1500 π. Χ. (Ὑστεροελλαδικὴ ΙΙ περίοδος) καὶ ἀποτελεῖ τὴν πιὸ ἐντυπωσιακὴ περίπτωση ἐπίδειξης προϊστορικοῦ πλούτου σὲ ταφικὰ μνημεῖα τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδας, ποὺ ἔχει ἔρθει στὸ φῶς τὰ τελευταῖα 65 χρόνια.
.             Ἕνα χρόνο πρίν, τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2016, οἱ ἀνασκαφεῖς δημιούργησαν πάλι αἴσθηση, ὅταν κατὰ τὴ διάλεξή τους στὴν Ἀμερικανικὴ Σχολὴ Κλασικῶν Σπουδῶν τῆς Ἀθήνας εἶχαν παρουσιάσει τὸ πρόσωπο τοῦ «ἐνοίκου» τοῦ τάφου, ὅπως εἶχε ἀνασυσταθεῖ ἀπὸ τὰ ὀστᾶ τοῦ κρανίου του: Ἕνας ὄμορφος ἄνδρας, μὲ μακριὰ μαῦρα μαλλιά, περίπου 30-35 ἐτῶν. «Τὸν ἔχουμε ἀποκαταστήσει μὲ μακριὰ μαῦρα μαλλιά, μὲ βάση τὴν ἀναπαράσταση πολεμιστὴ ποὺ βρέθηκε σὲ μία σφραγίδα στὸν τάφο καὶ ἡ ὁποία θὰ δημοσιευτεῖ τοῦ χρόνου», εἶχε ἀναφέρει στὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ τότε ἡ κ. Στόκερ, προαναγγέλλοντας τὴν ἐντυπωσιακὴ ἀνακάλυψη.
.             Τὸ ἀνασκαφικὸ πρόγραμμα στὴν Πύλο, ὑπὸ τοὺς δύο ἀνασκαφεῖς, διεξήχθη ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴ Σχολὴ Κλασικῶν Σπουδῶν κατόπιν ἀδείας τοῦ ὑπουργείου Πολιτισμοῦ καὶ Ἀθλητισμοῦ. Ὅλες οἱ ἐργασίες διενεργήθηκαν ὑπὸ τὴν ἄμεση ἐποπτεία τῆς Ἐφορείας Ἀρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Στὸ πρόγραμμα συμμετεῖχαν 45 ἀρχαιολόγοι, ἐξειδικευμένοι ἐπιστήμονες καὶ φοιτητὲς διαφόρων ἐθνικοτήτων ἀπὸ πολλὰ πανεπιστήμια τοῦ ἐξωτερικοῦ.

 

ΠΗΓΗ: huffingtonpost.gr (Μὲ πληροφορίες ἀπὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ “ΟΧΙ” Γιῶργος Σαραντάρης: Ὁ ποιητὴς ποὺ ἔδωσε τὴ ζωή του γιὰ τὴν Ἑλλάδα (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος) «Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα/Μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς/Εἶχα τὰ μάτια μου /Παντοτινὰ στραμμένα /Στὸ ἑωθινό σου πρόσωπο…»

ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ ΟΧΙ
Γιῶργος Σαραντάρης:
Ὁ ποιητὴς ποὺ ἔδωσε τὴ ζωή του γιὰ τὴν Ἑλλάδα

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Στοὺς πεσόντες κατὰ τὸν ἑλληνο – ιταλικὸ πόλεμο τοῦ 1940 – 41 συγκαταλέγεται ὁ Γιῶργος Σαραντάρης, ὁ σημαντικὸς αὐτὸς ποιητὴς καὶ στοχαστὴς τῆς δεκαετίας τοῦ 1930. Δὲν πέθανε στὰ βουνὰ τῆς Πίνδου, ὅπως ἄλλοι συστρατιῶτες του. Ἀπὸ τὶς κακουχίες, βαριὰ ἄρρωστος, μεταφέρθηκε πρῶτα στὸ Στρατιωτικὸ Νοσοκομεῖο τῶν Ἰωαννίνων καὶ μετὰ στὴν Ἀθήνα, ὅπου καὶ ἀπεβίωσε, στὶς 25 Φεβρουαρίου 1941, σὲ ἡλικία 33 ἐτῶν. Στὴ νεκρολογία γιὰ τὸν θάνατό του ἡ «Καθημερινὴ» ἔγραψε, στὶς 2 Μαρτίου 1941:
«Μεταξὺ τῶν ἡρωικῶς πεσόντων εἰς τὸν ἀγώνα κατὰ τῆς ἰταλικῆς βαρβαρότητος καταλέγεται καὶ ὁ νέος λόγιος Γεώργιος Σαραντάρης. Ὁ Γ. Σαραντάρης ἦτο ἀπὸ τοὺς ἀξιόλογους ποιητὰς τῆς νέας γενεᾶς, δημοσιεύσας τρεῖς ποιητικὰς συλλογὰς καὶ δύο φιλοσοφικὰ δοκίμια. Ὑπῆρξε συνεργάτης τῆς φιλολογικῆς σελίδος τῆς “Καθημερινῆς”, δημοσιεύσας σημειώματα δι’ ἄλλους νέους λογοτέχνας ὡς καὶ στίχους του. Στρατιώτης εἰς τὸ ἀλβανικὸν μέτωπον, προσέφερε τὴν ζωήν του ὑπὲρ τοῦ ἀγωνιζομένου Ἔθνους. Λόγῳ τῶν πολεμικῶν ἡμερῶν περιοριζόμεθα εἰς τὰς ὀλίγας αὐτὰς γραμμὰς εἰς μνήμην τοῦ ἐκλιπόντος νέου διανοουμένου». Τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1951 ὁ «Ἀθηναῖος» τῆς «Καθημερινῆς», στὰ δεκάχρονα ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη, ἔγραψε: «Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης ἦτο ὁ πρῶτος λογοτέχνης ποὺ ἔπεσεν εἰς τὸν ἀγώνα τῆς πατρίδος του διὰ τὴν ἐλευθερίαν».
.           Λίγες μόνο δεκάδες ὀκάδες ζύγιζε ὁ Σαραντάρης καὶ σὲ ὅλη τὴ βραχύχρονη ζωή του παρέμεινε παντελῶς ἀγύμναστος. Τὸ μόνο, ποὺ γνώριζε, ἦταν νὰ διαβάζει ἀδιαλείπτως καὶ νὰ γράφει ἀκατάπαυστα ποιήματα καὶ φιλοσοφικοὺς στοχασμούς, παντοῦ ὅπου εὕρισκε χαρτὶ ἢ χαρτόνι: ἀπὸ κουτιὰ τσιγάρων, ἕως προγράμματα συναυλιῶν καὶ ἄλλων ἐκδηλώσεων… Εἶχε αὐξημένο βαθμὸ μυωπίας, κάτι ποὺ τὸν ἐμπόδιζε νὰ χειριστεῖ σωστὰ τὸ ὅπλο, ποὺ οὕτως ἢ ἄλλως δυσκολευόταν νὰ σηκώσει μαζὶ μὲ τὸν βαρὺ γυλιό του. Αὐτὸς ὁ ἀδύναμος, ἀγύμναστος καὶ μύωπας ποιητὴς ἐπελέγη νὰ ἐπιστρατευθεῖ μυστικὰ μετὰ τὸν τορπιλισμὸ τῆς Ἕλλης καὶ νὰ σταλεῖ στὰ σύνορα, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους Ἕλληνες τὸν στρατὸ τῆς φασιστικῆς Ἰταλίας… Καὶ πῆγε οὐσιαστικὰ πρὸς τὸν θάνατο χωρὶς γογγυσμό, ἀτενίζοντας τὸν οὐρανό, πιστεύοντας στὴν Ἀνάσταση καὶ ἀγαπώντας Χριστὸ καὶ Ἑλλάδα.
.           Ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης, ποὺ μὲ κάθε τρόπο ἔδειξε τὴν πρὸς τὸν Σαραντάρη εὐγνωμοσύνη του, ἀφοῦ πρῶτος ἐκεῖνος ἀντελήφθη τὸ ταλέντο του καὶ τὸν ἐνθάρρυνε νὰ ἀφιερωθεῖ στὴν ποίηση, ἔγραψε: «Δὲν ἔχω γνωρίσει, θὰ ᾽θελα νὰ τὸ διακηρύξω, μορφὴ πνευματικοῦ ἀνθρώπου ἁγνότερη ἀπὸ τὴ δική του. Ἄπραγος, ἀδέξιος, ἀνίκανος γιὰ ὁτιδήποτε πρακτικό, ζοῦσε μὲ τὸ τίποτε, καὶ δὲν τοῦ χρειαζότανε τίποτε ἄλλο ἔξω ἀπὸ τὴν Ποίηση…». Καὶ ἀλλοῦ: «Ἐπιτέλους, νά, κάποιος ἀδικημένος ἀπὸ τὴ φύση, φτωχός, ἔρημος, ποὺ ἔστρεψε τὸ κάτοπτρο ἀπὸ τὴν ὕβρι τῆς ζωῆς πρὸς τὸ θαῦμα της».
.           Γιὰ τὴν ἐπιστράτευση τοῦ Σαραντάρη καὶ τὸ πῶς τὴν ἀντιμετώπισε ἔγραψε ὁ Ἀνδρέας Καραντώνης, ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους κριτικοὺς ποίησης τοῦ περασμένου αἰώνα:
«Τὸ Σεπτέμβριο τοῦ 1940 ἕνα Διάταγμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, κάλεσε στὰ ὅπλα τὴν κλάση τοῦ 1930 – σ’ αὐτὴν ἀνῆκε στρατολογικὰ ὁ Σαραντάρης – καὶ τὸν ἔστειλε νὰ φυλάξει τὰ σύνορα ποὺ φοβέριζε ὁ Ἰταλικὸς φασισμός. Τὸν εἶδα γιὰ τελευταία φορὰ στὴν πλατεία Κάνιγγος, ἀνάμεσα στὸ πλῆθος τῶν ἐπιστρατευμένων ἐφέδρων ποὺ πολιορκοῦσαν τὴν πόρτα τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφεῖο. Τὸ πρόσωπό του ἤρεμο καὶ χαμογελαστὸ πάντα, ἦταν ὁλότελα ἀποπνευματωμένο. “Φεύγω, μοῦ λέει, φίλε μου, πάω φαντάρος”. Ἀποχαιρετιστήκαμε μὲ συγκίνηση. Τὸν εἶδα νὰ χάνεται μέσα στὸ πλῆθος, κάνοντας μελαγχολικὲς σκέψεις, καθὼς συλλογιζόμουν πῶς θὰ μποροῦσε νὰ τὰ βγάλει πέρα μὲ τὶς δυσκολίες καὶ τὶς τραχύτητες τῆς στρατιωτικῆς ἐμπόλεμης ζωῆς, αὐτὸς ὁ καθόλου στρατιώτης. Κι ὅμως ἀκολούθησε καρτερικὰ τὴ μοίρα του, μὲ τὴ συναίσθηση ὅτι δίνει καὶ αὐτός, ὅπως ὅλοι οἱ ἄλλοι, τὸ παρών του στὸ κάλεσμα τῆς πατρίδας». Ὁ Καραντώνης θεωροῦσε ὅτι ὁ Σαραντάρης εἶχε ἕνα δικαίωμα: «νὰ θεωρεῖται σὰν ἕνας ἀπὸ τοὺς προδρόμους τοῦ σύγχρονου ποιητικοῦ μας λόγου».
.         Ὁ συστρατιώτης του συγγραφέας Θεμιστοκλῆς Ἀθηνογένης μίλησε γιὰ τὶς κακουχίες στὸ μέτωπο τῆς Ἀλβανίας:
«Ἡ Ἰταλία μᾶς κήρυξε τὸν πόλεμο. Οἱ συνοριακὲς φρουρές μας προσπαθοῦν νὰ ἀποκρούσουν τὸν ἐχθρὸ ποὺ κατεβαίνει μέσα ἀπὸ τὰ φαράγγια τῆς Πίνδου. Πρέπει νὰ σπεύσομε νὰ ἐνισχύσομε τὰ παιδιὰ τοῦ 4ου Συντάγματος Λαρίσης ποὺ ἀντιμετωπίζουν τὶς Ἰταλικὲς φάλαγγες τῆς Μεραρχίας Julia… Ἄρχισε ἡ πορεία. Μία πορεία ἀδιάκοπη. Σὲ κάποιες στάσεις οἱ φαντάροι μοιράζονταν ζάχαρη καὶ ξηροὺς καρπούς. Ἡ πορεία κράτησε 40 ὧρες. Τότε τὸν ἔχασα (Σημ. Τὸν Σαραντάρη)… Σὲ λίγο βρισκόμουν στὸ λόχο τοῦ Γιώργου Σαραντάρη. Ἦταν ὁ λόχος ὁ δικός του, ὁ 3ος λόχος. Χάρηκε πολὺ σὰν μὲ εἶδε ἔτσι ἀπρόσμενα, ξαφνικὰ μπροστά του. Δὲν τὸ περίμενε. Ἦταν πολὺ κουρασμένος, βρεγμένος.
Μοῦ ᾽σφιξε τὸ χέρι: “Τί θὰ γίνει τώρα;”
Ἡ αἰσιοδοξία εἶχε φύγει. – Γυρέψαμε κάπου νὰ κουρνιάσουμε τὴ νύχτα στὸ χωριὸ Βωβοῦσα. Βρήκαμε ἕνα πεζούλι ἐκκλησίας. Κοιμηθήκαμε ἐκεῖ. Ἦταν ὧρες φοβερές. Τὸ ἄγνωστο. Οἱ ἀρβύλες μεσ’ στὴ λάσπη….
Σὰν ἔφεξε ἡ μέρα ἀκροβολιστήκαμε σ’ ἕνα ὕψωμα καὶ περιμέναμε διαταγές. Ἀκούστηκαν οἱ σάλπιγγες τῶν Λαρισινῶν κι ἀμέσως ἄρχισαν νὰ κροταλίζουν τὰ ἰταλικὰ πολυβόλα. Ἀπ’ τὸ δικό μας λόχο δὲν εἴχαμε κανένα θύμα. Οἱ Λαρισινοὶ ὅμως πλήρωσαν ἀκριβά. – Ἦταν ἡ πρώτη μας ἐπαφὴ μὲ τὸν ἐχθρὸ καὶ τὴν κρυάδα τοῦ πολέμου.
Ἐκεῖ τὸν ἔχασα. Δὲν ἦταν κοντά μου.
Ἡ προέλαση συνεχίστηκε…
Πολλὲς φορὲς συναντηθήκαμε μὲ τὸν Σαραντάρη στὰ λασποχώρια, ἀπ’ ὅπου περνούσαμε. Ἤμαστε ἐξουθενωμένοι καὶ οἱ δύο. Πολὺ περισσότερο ὅμως ἐκεῖνος. Δὲν εἶχε, ἀπὸ τὴν ἀρχή, πολλὰ ἀποθέματα ἀντοχῆς.
Κάποτε βρέθηκα ἔξω ἀπὸ ἕνα χωριό, τὸ Κιλαρίτσι. Σὲ κάτι στάβλους εἶδα τὸν Σαραντάρη καθισμένο κάτω στὸ χῶμα σὲ φοβερὴ ἐξάντληση. Ἦταν χλωμός, ἀδύναμος. Τὰ μάτια του φωσφόριζαν παράξενα. Τὸν πλησίασα. Θυμᾶμαι ὅτι γονάτισα νὰ τοῦ μιλήσω καθὼς ἦταν καθισμένος.
“Ἔχεις τίποτα νὰ μοῦ δώσεις νὰ φάω;” μοῦ εἶπε. Ἔψαξα στὸ σακίδιο. Βρῆκα ἕνα κομμάτι ξερὴ κουραμάνα. Τοῦ ᾽δωσα. Ὕστερα μὲ κόπο ἀνάσυρε ἀπὸ τὸ χιτώνα του ἕνα μάτσο χαρτιά. Τὸ πρῶτο ποὺ μοῦ ᾽δειξε χαμογελώντας ἦταν μία ἰατρικὴ γνωμάτευση ποὺ τὸν ἔστελνε στὸ νοσοκομεῖο στὰ Γιάννενα, πού ᾽λεγε πὼς μποροῦσε νὰ ἀφήσει τὸ μέτωπο καὶ νὰ γυρίσει πίσω.
Τοῦ εἶπα:
“Μπράβο Γιῶργο!. Ἐσὺ σώθηκες. Κανεὶς δὲν ξέρει ἐμένα τί μὲ περιμένει”.
Τὸ δεύτερο χαρτὶ ἦταν ἕνα ποίημα. Μοῦ τὸ ἐμπιστεύτηκε. Μὲ μεγάλη συγκίνηση τὸ ἔβαλε στὸ χέρι μου. Τότε γιὰ πρώτη φορὰ κατάλαβα πὼς ὁ Σαραντάρης ἦταν Ποιητής. Ἐνῶ ἐγὼ ἀγωνιζόμουν νὰ ἐπιβιώσω, ἐκεῖνος, τὶς ὧρες τὶς ἐλάχιστες ποὺ ἔμενε ἐλεύθερος ἀπὸ πορεῖες, κακουχίες καὶ ἀγγαρεῖες ἀποσυρόταν στὴ γωνιὰ ἑνὸς ἀντίσκηνου κι ἔγραφε ποιήματα… Τὸ ποίημα αὐτὸ τὸ ἔχασα. Θυμᾶμαι ὅμως πολὺ καλὰ πῶς ἄρχιζε:
Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα
Μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς
Εἶχα τὰ μάτια μου
Παντοτινὰ στραμμένα
Στὸ ἑωθινό σου πρόσωπο…».
.         Γιὰ τὸν Σαραντάρη καὶ τὸν θάνατό του ἔγραψαν:
Ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης χαρακτηρίζει τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη ὡς «τὴ μόνη καὶ πιὸ ἄδικη ἀπώλεια ἀνθρώπου τῶν γραμμάτων». Παράλληλα καταγγέλλει τὸ ἐπιστρατευτικὸ σύστημα τῆς ἐποχῆς: «Θέλω ἀπροκάλυπτα νὰ καταγγείλω τὸ ἐπιστρατευτικὸ σύστημα ποὺ ἐπικρατοῦσε τὴν ἐποχὴ ἐκείνη καὶ πού, δὲν ξέρω πῶς, κατάφερε νὰ κρατήσει στὰ Γραφεῖα καὶ στὶς ἐπιμελητεῖες ὅλα τὰ χοντρόπετσα θηρία τῶν ἀθηναϊκῶν ζαχαροπλαστείων καὶ νὰ ξαποστείλει στὴν πρώτη γραμμὴ τὸ πιὸ ἁγνὸ καὶ ἀνυπεράσπιστο πλάσμα. Ἕναν εὔθραυστο διανοούμενο, ποὺ μόλις στεκότανε στὰ πόδια του, ποὺ ὅμως εἶχε προφτάσει νὰ κάνει τὶς πιὸ πρωτότυπες καὶ γεμάτες ἀπὸ ἀγάπη σκέψεις γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ μέλλον της. Ἦταν σχεδὸν μία δολοφονία. Διπλωματοῦχος ἰταλικοῦ πανεπιστημίου – ὁ μόνος ἴσως σὲ ὁλόκληρο τὸ στράτευμα -, θὰ μποροῦσε νά ’ναι περιζήτητος σὲ ὁποιαδήποτε ἀπὸ τὶς Ὑπηρεσίες ποὺ εἶχαν ἀναλάβει τὴν ἀντικατασκοπεία, ἢ τὴν ἀνάκριση τῶν αἰχμαλώτων. Ἀλλὰ ὄχι. Ἔπρεπε νὰ φορτωθεῖ τὸ γυλιὸ καὶ τὸν ὁπλισμὸ τῶν τριάντα ὀκάδων, γιὰ νὰ χαθεῖ παραπατώντας μὲς στὰ χιονισμένα φαράγγια ἕνας ἀκόμη ποιητής, ἕνας ἀκόμη ἀθῶος στὸ δρόμο τοῦ μαρτυρίου. Φαίνεται ὅτι πέρασε φρικτὲς ὧρες. Τὰ χοντρὰ μυωπικά του γυαλιά, ποὺ χωρὶς αὐτὰ δὲν μποροῦσε νὰ κάνει βῆμα, τά ’χασε μέσα στὴν παραζάλη. Φώναζε “βοήθεια” στοὺς ἄλλους φαντάρους, αὐτὸς ὁ Χριστιανὸς φώναζε “ἀδέρφια” καὶ τ’ “ἀδέρφια” τὸν κοροϊδεύανε, τὰ πιὸ ἀδίστακτα βαλθήκανε κιόλας νὰ τοῦ κλέβουνε κουβέρτες, μάλλινα, ὁτιδήποτε χρήσιμο μποροῦσε ὁ δόλιος νὰ κουβαλεῖ. Ἀπόμεινε σὰν τὸ κατατρεγμένο πουλὶ μέσα στὴν παγωνιά. Χωρὶς νὰ βαρυγκομήσει. Χωρὶς νὰ ξεστομίσει ἕναν πικρὸ λόγο. Περήφανος, μ’ ἕνα σῶμα ἐλάχιστο καὶ μία μεγάλη ψυχή, ποὺ τὸν κράτησε ὅσο ποὺ νὰ τραγουδήσει ἀκόμη λίγο: Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς κι ὕστερα ν’ ἀνεβεῖ “στοὺς τόπους ποὺ ἀγγέλλουν τὸν οὐρανὸ καὶ συνομιλοῦν μὲ τὸν ἥλιο”. Ἔτσι πέθανε ἕνας Ἕλληνας ποιητής, ὅταν οἱ συνάδελφοί του στὴ Δύση βλαστημούσανε τὸ Θεὸ κι ἐμπιστεύονταν τὴ μαριχουάνα…».
.       Γιὰ τὸ τέλος τοῦ Γιώργου Σαραντάρη ἔχουμε τὴ μαρτυρία τῆς ἀδελφῆς του Λέλας Μιχοπούλου – Σαραντάρη, ὅπως τὴν μετέφερε στὸν ὑπογράφοντα ὁ πρῶτος ἐξάδελφός τους Παναγιώτης (Τάκης) Σαραντάρης:
«Τὸ τέλος του ἦταν πολὺ κοντά. Ἐμεῖς, οἱ συγγενεῖς καὶ οἱ φίλοι, περιτριγυρίζαμε τὸ κρεβάτι του καὶ κλαίγαμε βουβά. Μᾶς εἶδε καὶ μὲ τὸ γλυκό του χαμόγελο, γεμάτος ἀπὸ εἰρήνη καὶ πίστη, ἄρχισε ἐκεῖνος νὰ μᾶς παρηγορεῖ καὶ νὰ μᾶς ἐνδυναμώνει, παροτρύνοντάς μας νὰ μὴν κλαῖμε, διότι ἡ ζωὴ δὲν τελειώνει στὸν κόσμο αὐτόν, διότι ἡ ζωὴ εἶναι αἰώνια καὶ συνεχίζεται, διότι μετὰ τὸν θάνατό του θὰ ζήσει μίαν ἄλλη, μεγαλύτερη χαρά…».
.           Ὁ φίλος του, ἀκαδημαϊκὸς Κωνσταντῖνος Δεσποτόπουλος ἔγραψε:
«Ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ νὰ βεβαιώσω πὼς εἶχε ὁ Σαραντάρης, τὶς τελευταῖες ἡμέρες τῆς ζωῆς του, νικήσει τὸν φόβο τοῦ θανάτου. Ἄρρωστος βαριὰ τὶς πρῶτες ἑβδομάδες τοῦ 1941, ὕστερ’ ἀπὸ τὸν ὑποσιτισμὸ καὶ τὶς ἄλλες κακουχίες του ἐπάνω στὰ χιονισμένα βουνὰ τῆς Ἀλβανίας, ὅπου ὑπηρετοῦσε ὡς ἁπλὸς στρατιώτης, ἐνταγμένος, παρὰ τὴ μεγάλη μυωπία του, σὲ μονάδα τῆς πρώτης γραμμῆς τοῦ μετώπου, εἶχε μεταφερθεῖ τελικὰ σὲ κλινικὴ τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκεῖ τὸν ἐπισκέφθηκαν οἱ αἰσθαντικοὶ φοιτητὲς Καλλίτσης καὶ Παπαμικρόπουλος, μέλη τοῦ φιλοσοφικοῦ μας Κύκλου, ποὺ θαύμαζαν τὸ πνεῦμα του καὶ τὸ ἦθος του. Πρόλαβε ὁ Παπαμικρόπουλος – πρὶν χαθεῖ, νομίζω, καὶ αὐτός, ὅπως χάθηκε καὶ ὁ Καλλίτσης, τόσο πρόωρα καὶ τόσο ἄδικα στὴ διάρκεια τῆς Κατοχῆς – νὰ μοῦ παρουσιάσει, καὶ μὲ ἀναφορὰ στὸ πρόσωπό μου, τὴν τότε εἰκόνα τοῦ Σαραντάρη, γαλήνιου ὁλωσδιόλου ἐνώπιον τοῦ θανάτου, νὰ ψιθυρίζει πρὸς τοὺς δύο νέους παραινέσεις γιὰ ἐμμονὴ στὸν δρόμο τῆς ἀρετῆς, ὑψωμένος ἤδη ὁ ἴδιος στὴ σφαίρα τῆς ἁγιότητας».
.           Ὁ Σαραντάρης εἶναι ἀπὸ τὶς ἐλάχιστες περιπτώσεις στὰ ἑλληνικὰ γράμματα ποὺ συνδύασε τὴν ποίηση μὲ τὴ φιλοσοφία καὶ μάλιστα μὲ μία τάση πρὸς τὸν χριστιανικὸ ὑπαρξισμό. Γιὰ τὴ φιλοσοφικὴ σκέψη τοῦ ποιητῆ ὁ διαπρεπὴς καθηγητὴς φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν καὶ ἀκαδημαϊκὸς Ἰωάννης Θεοδωρακόπουλος, σὲ ὁμιλία του στὸ Λεωνίδιο, τόπο καταγωγῆς τῆς οἰκογένειας Σαραντάρη, – ὁ ἴδιος γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ μεγάλωσε στὴν Ἰταλία – σημείωσε ὅτι σὲ συζήτηση ποὺ εἶχε μὲ τὸν Γερμανὸ ὑπαρξιστὴ φιλόσοφο Κὰρλ Γιάσπερς τοῦ εἶπε, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι στὴν Ἑλλάδα ὁ Σαραντάρης «ἦλθε στὴ ζωή μας μὲ μία ὁλωσδιόλου καινούργια γλώσσα, καινούργια ἔκφραση προσωπική, βαθύτατα προσωπική, ἀλλὰ συγχρόνως βαθύτατα μεταφυσική». Καὶ πρόσθεσε: «Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης εἶναι ὁ μεταφυσικὸς λυρικὸς ποιητὴς τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Τὸ νὰ τὸν χαρακτηρίσωμε μὲ λίγα λόγια, εἶναι δεσμὰ γιὰ μία προσωπικότητα, ἀλλὰ πρέπει νὰ τολμήσωμε νὰ ποῦμε ὅτι ὁ Σαραντάρης ἦταν ὁ πρῶτος μεταφυσικὸς λυρικὸς ποιητὴς τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος».
.           Ὁ καθηγητὴς καὶ διακεκριμένος φιλόσοφος Βασίλειος Τατάκης στὴ βιβλιοπαρουσίαση στὸ Θεσσαλονικιώτικο περιοδικὸ «Μακεδονικὲς Ἡμέρες» (Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 1937) τοῦ φιλοσοφικοῦ δοκιμίου τοῦ Γ. Σαραντάρη «Συμβολὴ σὲ μία φιλοσοφία τῆς Ὕπαρξης» γράφει πὼς σ’ αὐτὸ ὁ συγγραφέας ἀσχολεῖται μὲ τὰ οὐσιαστικότερα προβλήματα τῆς ἀνθρώπινης συνείδησης καὶ πὼς συμβάλλει στὸ νὰ καταδείξει (προφητικὰ γιὰ τὶς ἡμέρες μας) πὼς ἡ κρίση ποὺ διέρχεται ἡ ἀνθρωπότητα δὲν εἶναι μόνο ἢ κυρίως οἰκονομική, ἀλλὰ αὐτὴ θρονιάζει μέσα μας.
.           Ὁ Θεσσαλονικιὸς ποιητὴς Τάκης Βαρβιτσιώτης ἔγραψε: «Ὁ Σαραντάρης πίστευε στὸν πνευματικὸ προορισμὸ τοῦ ἀνθρώπου καὶ εἶχε κάθε δικαίωμα νὰ ἐλπίζει στὴν ὑπέρτατη παραμυθία, γιατί πορεύονταν τὸν ἐπίπονο δρόμο τῆς ζωῆς, ἀναζητώντας τὴ μακαριότητα καὶ στὸ τέρμα αὐτοῦ τοῦ δρόμου δὲν ἔβλεπε τὸ “ἀνεπανόρθωτο”, τὴν παγερὴ ὁριστικότητα ἑνὸς ἀδυσώπητου κύκλου, ἀλλὰ μίαν “ἄλλη χαρά”…».
.           Ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος σημείωσε ὅτι εἶχε ξεχωρίσει τὸν Σαραντάρη: «Ἀπὸ τοὺς μαθητές μας, ποὺ ἂν καὶ νεώτατοι τότε, ἦταν ἰσότιμα καὶ πνευματικὰ ἐλεύθερα μέλη τοῦ κύκλου, ξεχώρισαν πρὸ πάντων ὁ Γιῶργος Σαραντάρης, ποὺ πέθανε νέος, τὸ 1941, ἐκτελώντας τὸ στρατιωτικό του καθῆκον στὸ Ἀλβανικὸ μέτωπο, ἕνα ὡραῖο ποιητικὸ πνεῦμα ποὺ ἀντιμετώπισε προβλήματα τοῦ ὑπαρξισμοῦ μὲ μία καταπληκτικὰ πρωτότυπη σκέψη, καὶ ὁ Κώστας Δεσποτόπουλος…».
.           Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης ἦταν ὁ πρῶτος καὶ ἴσως ὁ μόνος ποιητὴς καὶ στοχαστὴς ποὺ πέθανε, ἀφοῦ ρούφηξε στὸ κορμὶ καὶ στὴν ψυχή του ὅλη τὴ δοκιμασία τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου, στὰ βουνὰ τῆς Πίνδου. Ὅταν, χρόνια μετά, ὁ Παν. Κανελλόπουλος ρωτήθηκε τί ἔνοιωσε, ὅταν ἔμαθε τὸ θάνατο τοῦ Σαραντάρη, ἀπάντησε: «Στὴν ἀρχὴ ἦταν μία ἀκόμα τραγωδία ἀπὸ τὶς τόσες ποὺ συσσωρεύονταν γύρω μας… Μετὰ συνειδητοποίησα τὸ μεγάλο κενό… ». Γιὰ τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη ὁ Κων. Τσάτσος ἔγραψε: «Ἡ Ἑλλάδα θυσιάζοντας τόσα παιδιά της στὸ βωμὸ τῆς ἰδέας, ποὺ ἀπὸ αἰῶνες ὑπηρετεῖ, θυσίασε ἀνάμεσα σ’ αὐτὰ καὶ τὸ πνευματικό της παιδί, τὸ Γιῶργο Σαραντάρη».
.           Ὁ φίλος τοῦ Σαραντάρη Νικηφόρος Βρεττάκος ἔγραψε: «Ἦρθε ὁ πόλεμος τοῦ ’40. Ἐγὼ ἔφυγα ἀπὸ τοὺς πρώτους. Βρέθηκα στὰ ἑλληνοαλβανικὰ σύνορα μὲ τὴν ἔναρξη τοῦ πολέμου. Χάσαμε κάθε ἐπαφὴ ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλο. Ἀργότερα, δὲν θυμᾶμαι ποιὰ ἀκριβῶς ἡμερομηνία, ἦρθε ἕνα γράμμα ἀπὸ τὴ Μελισσάνθη πάνω στὰ βουνὰ ποὺ βρισκόμουνα. Ἔλεγε πὼς ὁ Σαραντάρης ἦταν βαριὰ ἄρρωστος. Ἔχοντας συλλάβει μὲ τὴν ἀπόσταση καὶ τὸν καιρὸ τὴν πνευματική του ἀξία ἔνοιωσα φοβερὴ συγκίνηση. Ἔγραψα ἕνα γράμμα γιὰ τὸν ἴδιο στὴ Μελισσάνθη παρακαλώντας νὰ πάει στὸ νοσοκομεῖο νὰ τοῦ τὸ δώσει. Ἔλαβα τὴν ἀπάντησή της: “Ἔλαβα τὸ γράμμα σου ἀλλὰ ὁ φίλος μας πέθανε. Πῆγα καὶ τοῦ τὸ διάβασα στὸν τάφο”».
.           Ὁ Κώστας Λασσιθιωτάκης ἔγραψε γιὰ τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη: «Συχνὰ θέλησα νὰ συλλάβω τὴν εἰκόνα τοῦ πνευματικοῦ ἀνθρώπου μὰ τὸ εὕρισκα δύσκολο τόσο ὅσο τὸ νὰ συλλάβω τὸ ἴδιο τὸ πνεῦμα. Ὅταν συνάντησα τὸν Σαραντάρη, δὲν ἀντίκρυσα μονάχα τὴν εἰκόνα μὰ καὶ τὸ ἤρεμο μεγαλεῖο τοῦ πνευματικοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Σαραντάρης εἶχε τόσο κορμί, ποὺ ἀποροῦσες πῶς μποροῦσε νὰ ἐνοικεῖ μέσα σὲ ἕνα τόσο ἀσήμαντο σκεῦος τόση καὶ τέτοια ζωή… Ὤ, ναί! Πόνεσα πολὺ γι’ αὐτὸ τὸ θάνατο».
.           Τὸν σημαντικὸ αὐτὸ ποιητὴ καὶ στοχαστὴ λίγοι τὸν προσέγγισαν καὶ τὸν προσεγγίζουν. Καὶ λίγοι τὸν μνημόνευσαν καὶ τὸν μνημονεύουν. Ὁ Παν. Κανελλόπουλος δίνει μίαν ἐξήγηση: «Δὲν θὰ τὸν πλησιάσουν, γιατί τὴν ἐπαφὴ μαζί του θὰ ἀποκλείσει ὁ φόβος, μήπως ἡ πρωτοτυπία ἐκείνου ἀποκαλύψει πιὸ πολὺ (στὰ ἴδια τους τὰ μάτια) τὴν κοινοτοπία τοῦ δικοῦ τους λόγου. Ὅσοι κάθονται ἄνετα καὶ ἀξένοιαστα δὲν θέλουν νὰ χάσουν τὴν ἰσορροπία, ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν πνευματικὴ νωθρότητά τους».
.           Μπορεῖ ἡ ἰντελιγκέντσια τοῦ καιροῦ, τοῦ καιροῦ του καὶ τοῦ καιροῦ μας νὰ μὴν ἄντεχε καὶ νὰ μὴν ἀντέχει τὸν Γιῶργο Σαραντάρη καὶ νὰ τὸν ἔχει ἀπωθήσει στὴ λησμονιά, ὅμως ἐμεῖς, σὲ κάθε εὐκαιρία καὶ πρὸ πάντων στὴν ἐπέτειο τοῦ μεγάλου «Ὄχι», θὰ τὸν θυμόμαστε, πάντα μὲ ἀγάπη καὶ μὲ βαθιὰ ἐκτίμηση στὸ ἔργο του. –

Βιβλιογραφικὸ σημείωμα

       Οἱ περισσότερες δηλώσεις περιέχονται στὸ μοναδικὸ βιβλίο τῆς Ὀλυμπίας     Καράγιωργα «Γιῶργος Σαραντάρης, ὁ Μελλούμενος», Ἔκδ. Δίαυλος, Ἀθήνα, 1995.
Ἄλλα βιβλία ποὺ χρησιμοποιήθηκαν εἶναι:      
– Βαρβιτσιώτη Τάκη «Ποίηση καὶ ποιητικὰ θέματα τοῦ Γιώργου Σαραντάρη», Περ/κό «Διαγώνιος», Θεσσαλονίκη, τεῦχος 2, 1958.
– Δεσποτόπουλου Κωνσταντίνου «Φήμη Ἀπόντων», Ἔκδ. Καστανιώτη, Ἀθήνα, 1995.
– Ἐλύτη Ὀδυσσέα «Ἀνοιχτὰ χαρτιά», Ἔκδ. «Ἴκαρος», 6η Ἔκδ., Ἀθήνα 2004.
– Κανελλόπουλου Παναγιώτη «Τὰ Δοκίμια», Ἐκδόσεις Ἑταιρείας Φίλων Παν. Κανελλόπουλου, Τόμος Τρίτος.
– Καραντώνη Ἀντρέα «Νεοελληνικὴ Λογοτεχνία – Φυσιογνωμίες, Β΄ Τόμος, Ἔκδ. Δήμ. Ν. Παπαδήμα, Ἀθήνα, 1977.
– Λορεντζάτου Ζήσιμου «Διόσκουροι», Ἔκδ. «Δόμος», Ἀθήνα, 1997.
– Λορεντζάτου Ζήσιμου «Collectanea», Ἔκδ. «Δόμος», Ἀθήνα, 2009.
– Μπενάκη Λίνου Γ. «Μνήμη – Κείμενα γιὰ τοὺς πέντε φιλοσόφους, Ἰωάννη Ν. Θεοδωρακόπουλο, Παναγιώτη Κ. Κανελλόπουλο, Κωνσταντῖνο Δ. Τσάτσο, Εὐάγγελο Π. Παπανοῦτσο, Βασίλειο Ν. Τατάκη. Βιογραφικὰ σημειώματα καὶ ἐξαντλητικὴ ἐργογραφία τους. Ἔκδ. «Παρουσία», Ἀθήνα, 2006.
– Παπαθανασόπουλου Γιώργου Ν. «Γιῶργος Σαραντάρης: Ὁ ἄνθρωπος, ὁ ποιητής, ὁ διανοούμενος», Ἔκδ. «Ἔκπληξη», Ἀθήνα, 2011.
– Τσάκωνα Δημ. «Ἰδεαλισμὸς καὶ Μαρξισμὸς στὴν Ἑλλάδα», Ἔκδ. «Κάκτος», Ἀθήνα, 1988.
–   Χρονικὰ τῶν Τσακώνων, Τόμος πέμπτος.

, ,

Σχολιάστε

ΑΓΩΝΑΣ ΔΡΟΜΟΥ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΣΤΡΑΦΟΥΝ ΤΑ ΚΛΕΜΜΕΝΑ ΕΥΑΓΓΕΛΙΑ ΤΟΥ ΑΓΙΟΥ ΟΡΟΥΣ

Τὰ κλεμμένα Εὐαγγέλια τοῦ Ἁγίου Ὄρους

Ἀγώνας δρόμου ἀπὸ τὶς ἑλληνικὲς Ἀρχὲς
γιὰ τὴν ἐπιστροφή τους στὴν Ἱερὰ Μονὴ Διονυσίου.
Εἶχαν ἀφαιρεθεῖ ἀπὸ Γερμανοὺς προσκυνητὲς τὸ 1960

news247, Σεπτεμβρίου 21 2017
Τοῦ Βασίλη Παπαναστασούλη

.               Ἕνα σπάνιο χειρόγραφο Εὐαγγέλιο τοῦ 16ου αἰώνα, ποὺ κλάπηκε τὸ 1960 μαζὶ μὲ ἄλλα τέσσερα κειμήλια ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Μονὴ Διονυσίου τοῦ Ἁγίου Ὄρους, βρέθηκε στὴν κατοχὴ πανεπιστημιακοῦ ἱδρύματος τῶν ΗΠΑ καὶ οἱ ἑλληνικὲς Ἀρχὲς δίνουν ἀγώνα δρόμου προκειμένου νὰ ἀποδείξουν τὴν κυριότητά του καὶ νὰ τὸ ἐπαναπατρίσουν. Λίγους μῆνες πρίν, εἶχε ἐπιστραφεῖ στὴν Ἱερὰ Μονὴ Εἰκοσιφοίνισσας στὴ Δράμα, ἕνα ἄλλο μοναδικὸ κειμήλιο, ἡ χειρόγραφη Καινὴ Διαθήκη «Κῶδιξ 1424» τοῦ 9ου αἰώνα, ποὺ εἶχε κλαπεῖ ἀπὸ τὶς βουλγαρικὲς δυνάμεις κατοχῆς τὸ 1917 καὶ βρέθηκε ἐπίσης στὴν κατοχὴ ἀμερικανικοῦ πανεπιστημίου.
.                Τὸ ἐπίμαχο Εὐαγγέλιο τῆς Ἱ. Μ. Διονυσίου ἐντοπίστηκε στὸν διαδικτυακὸ κατάλογο τοῦ Duke University στὶς ΗΠΑ, ὅμως ὁ ἐπαναπατρισμός του συναντᾶ γραφειοκρατικὰ ἐμπόδια, καθὼς δὲν βρίσκονται ἐπαρκεῖς ἔγγραφες ἀποδείξεις στὰ ἑλληνικὰ ἀρχεῖα γιὰ τὴν κυριότητά του. Τὸ ἀμερικανικὸ πανεπιστήμιο ζήτησε νὰ ἀκολουθηθεῖ ἡ νόμιμη διαδικασία, μέσῳ τῶν ἀστυνομικῶν ἀρχῶν τῶν δύο χωρῶν καὶ τῆς Interpol, καὶ νὰ προσκομιστοῦν νομιμοποιητικὰ ἔγγραφα ποὺ νὰ ἀποδεικνύουν ὅτι τὸ Εὐαγγέλιο ἀνήκει στὸ μοναστήρι, προκειμένου νὰ τὸ ἐπιστρέψουν. Σημειώνεται πὼς τὸ ἴδιο πανεπιστήμιο κατεῖχε καὶ ἐπέστρεψε οἰκειοθελῶς στὸ Ἅγιο Ὄρος ἕνα δεύτερο χειρόγραφο, ἀπὸ τὴν ἴδια ὁμάδα κειμηλίων ποὺ εἶχε κλαπεῖ ἀπὸ τὸ ἁγιορείτικο μοναστήρι.
.               Στὶς ἀρχὲς τοῦ ἔτους, σύμφωνα μὲ πληροφορίες τοῦ «Ἔθνους», ἐνημερώθηκε ἡ Εἰσαγγελία Πρωτοδικῶν Θεσσαλονίκης καὶ διεξήχθη ἐνδελεχής  ἔρευνα γιὰ τὴν ἀναζήτηση νομιμοποιητικῶν ἐγγράφων, ἡ ὁποία τελικῶς ἀπέβη ἄκαρπη. Ὅπως προέκυψε ἀπὸ τὴν ἔρευνα τοῦ εἰσαγγελέα Ἀπόστολου Τζαμαλῆ, ὁ ὁποῖος παρέδωσε τὴν σχετικὴ ἀναφορὰ στὴν Εἰσαγγελία, δὲν βρέθηκαν ἀρχεῖα ἀπὸ καταγγελία σὲ  ἀστυνομικὸ τμῆμα, γιὰ τὴν κλοπὴ ποὺ πραγματοποιήθηκε πρὶν ἀπὸ 57 ὁλόκληρα χρόνια! Οὔτε ἔγινε σύλληψη γιὰ νὰ  ὁδηγηθεῖ στὸ ἀκροατήριο ὁ δράστης καὶ νὰ καταχωρηθεῖ στὰ δικαστικὰ ἀρχεῖα ποὺ ἔτσι κι ἀλλιῶς ἄρχισαν νὰ τηροῦνται μετὰ τὸ 1970. Ἐπίσης, δὲν ὑπάρχουν φωτογραφίες τοῦ χειρογράφου. Προηγουμένως, στὴν προσπάθειά της νὰ ἀνακτήσει τὸ Εὐαγγέλιο, ἡ Ἱ. Μ  Μονὴ Διονυσίου εἶχε ἀποστείλει ὡς ἀποδεικτικὸ στοιχεῖο στὴν Εἰσαγγελία Θεσσαλονίκης τὸ γράμμα ἀπώλειας ποὺ εἶχε ἀπευθύνει τὸ μοναστήρι τὸ 1960 πρὸς τὸν τότε Πολιτικὸ Διοικητὴ τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἐπίσης προσκόμισε καὶ ἀντίγραφο μὲ τὴν  καταχώρηση τοῦ χειρογράφου στὸν διαδικτυακὸ  κατάλογο τοῦ Duke University, στὸν ὁποῖον ἀναφέρεται ὅτι τὸ πανεπιστήμιο κατέχει τὸ ἐν λόγῳ χειρόγραφο καὶ ὅτι αὐτὸ προέρχεται ἀπὸ τὴ Μονὴ Ἁγίου Διονυσίου Ἁγίου Ὄρους.
.               Τὸ κειμήλιο, ποὺ μετὰ ἀπὸ μία περιπλάνηση στὴν Εὐρώπη βρέθηκε στὴν κατοχὴ τοῦ Duke University, εἶναι τὸ ὑπ᾽ ἀριθμὸν 307 χειρόγραφο τῆς Ἱ. Μ. Διονυσίου, σύμφωνα μὲ τὴν ἀρίθμηση τοῦ ἀκαδημαϊκοῦ καθηγητῆ Ἱστορίας Σπυρίδωνος Λάμπρου στὸν «Κατάλογο τῶν ἐν ταῖς βιβλιοθήκαις τοῦ Ἁγίου Ὄρους ἑλληνικῶν κωδίκων (1895-1900)» καὶ περιλαμβάνεται στὰ πέντε μοναδικὰ χειρόγραφα ποὺ κλάπηκαν ἀπὸ τὴν συγκεκριμένη ἁγιορείτικη Μονὴ τὴ Μεγάλη Πέμπτη τοῦ 1960, κατὰ τὴν ἐπίσκεψη Γερμανῶν προσκυνητῶν στὴ βιβλιοθήκη τοῦ μοναστηριοῦ. Τὰ ὑπόλοιπα εἶναι τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 1, 8, 49 καὶ 302, ἀπὸ τὰ ὁποῖα τὰ δύο ἔχουν ἤδη ἐπαναπατριστεῖ, ἐνῶ ἡ τύχη τῶν ἄλλων δύο ἀγνοεῖται.

Τὰ τέσσερα Εὐαγγέλια

.               Τὰ τρία ἀπὸ τὰ πέντε κλεμμένα χειρόγραφα εἶναι περγαμηνὰ καὶ δύο κατασκευασμένα ἀπὸ χαρτί. Τὰ τέσσερα εἶναι Εὐαγγέλια καὶ ἀπὸ αὐτὰ τὰ δύο εἶναι ἰδιαίτερου κάλλους, καθὼς κοσμοῦνται μὲ εἰκόνες Ἁγίων καὶ ἄλλα θρησκευτικὰ σχέδια. Τὸ παλαιότερο, τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1, χρονολογεῖται ἀπὸ τὸν 7ο αἰώνα, ἄλλα δύο, τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 8 καὶ 49, εἶναι τοῦ 12ου αἰώνα καὶ τὰ ὑπόλοιπα δύο, νούμερο 302 καὶ 307, δημιουργήθηκαν τὸν 17ο καὶ 16ο αἰώνα ἀντίστοιχα.
.               Σύμφωνα μὲ τοὺς μοναχούς, τὴ δεκαετία τοῦ 1980, 20 χρόνια μετὰ τὴν κλοπή τους ἀπὸ τὴ Μονή, τὰ ἔγγραφα ἐμφανίστηκαν στὴ γερμανικὴ ἰδιωτικὴ συλλογὴ Schoyen, ἡ ὁποία περιλαμβάνει  χειρόγραφα τῶν τελευταίων πέντε χιλιετιῶν ἀπὸ ὅλον τὸν κόσμο. Ἐκεῖ φαίνεται ὅτι κατέληξαν ἀρχικά, μετὰ τὴν ἁρπαγή τους ἀπὸ τὸ Ἅγιον Ὄρος.
.               Τὸ 2014 ξεκίνησε ἡ ἀντίστροφη μέτρηση γιὰ τὸν ἐπαναπατρισμό τους καθὼς τὸ ἔγγραφο ὑπ’ ἀριθ. 8 ἐντοπίστηκε στὴν Οὐάσιγκτον σὲ μεγάλη βυζαντινὴ ἔκθεση  τοῦ Μουσείου Getty, ποὺ δήλωσε  ὅτι τὸ ἀπέκτησε τὸ 1983. Τὴ διαπίστωση ὅτι πρόκειται γιὰ κλεμμένο κειμήλιο ἔκανε ἡ Διεύθυνση Τεκμηρίωσης τοῦ ὑπουργείου Πολιτισμοῦ, ποὺ στηρίχτηκε σὲ μία μικρογραφία τοῦ ἐν λόγῳ χειρογράφου, ποὺ εἶχε δημοσιεύσει στὸ βιβλίο «Moenchsland Athos» ὁ Γερμανὸς βυζαντινολόγος Φράντς Ντόλγκερ .
.               Ὁ τελευταῖος ὡς ἐπικεφαλῆς μικτῆς ἀποστολῆς ἀπὸ Γερμανοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ἐπιστήμονες ἔφθασε στὸν Ἄθω κατὰ τὴ διάρκεια τῆς γερμανικῆς κατοχῆς, πραγματοποιώντας  1.900 φωτογραφικὲς λήψεις χειρογράφων, μικρογραφιῶν, εἰκόνων καὶ ἄλλων κειμηλίων τοῦ Ἁγίου Ὄρους. Ἔτσι δὲν μποροῦσε νὰ ἀμφισβητηθεῖ ὅτι τὸ ἐν λόγῳ χειρόγραφο (Νο 8) ἀνῆκε στὴ Μονὴ Ἁγίου Διονυσίου καὶ εἶχε κλαπεῖ, μαζὶ μὲ τὰ ὑπόλοιπα ἔγγραφα, τὸ 1960.
.               Τὸ κειμήλιο ἐπαναπατρίσθηκε, τὸ καλοκαίρι τοῦ 2014. Πρόκειται για  περγαμηνὸ κώδικα (Τετραευάγγελο), ποὺ δημιουργήθηκε τὸ 1.133 ἀπὸ ἐργαστήριο τῆς Κωνσταντινούπολης καὶ ἀρχικῶς δημοσιεύθηκε στὸν κατάλογο τοῦ Λάμπρου. Ἀκολούθως ἐμφανίστηκαν τὸ  δεύτερο καὶ τὸ τρίτο κειμήλιο. Ἀπὸ ἀνάρτηση στὸ Διαδίκτυο, προέκυψε ὅτι τὸ Duke University, ποὺ σχετίζεται καὶ μὲ προγράμματα βυζαντινῶν μελετῶν καὶ σπουδῶν, κατεῖχε  τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 49 χειρόγραφο ἀναφέροντας  μάλιστα καὶ ἀπὸ ποῦ τὸ ἀπέκτησε. Τὸ ἀμερικανικὸ πανεπιστήμιο, ἀπέστειλε  σχετικὸ ἔγγραφο πρὸς τὶς ἑλληνικὲς ἀρχές, κάνοντας ἐπίσημα γνωστὴ τὴν ὕπαρξη τοῦ χειρογράφου.
.               Στὴ συνέχεια, ἀκολουθώντας συνοπτικὲς διαδικασίες, τὸ ἐπέστρεψε οἰκειοθελῶς στὴν Ἱ. Μ. Ἁγίου Διονυσίου. Τὸ 49 δημιουργήθηκε τὸν 12ο αἰώνα καὶ  εἶναι τὸ μοναδικὸ ἀπὸ τὰ πέντε χαμένα βιβλία ποὺ δὲν εἶναι Εὐαγγέλιο.
.               Ἄγνωστο παραμένει ποῦ βρίσκονται τὰ ὑπόλοιπα δύο εὐαγγέλια. Γιὰ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 1 Εὐαγγέλιο, ὑπάρχει φωτογραφία τῆς πρώτης σελίδας του στὸ βιβλίο «Τὸ Ἅγιον Ὄρος ἐν ἔτει 1930» τοῦ Γαλλοελβετοῦ περιηγητῆ Φρὲντ Μπουασονά. Ἡ πληροφορία γιὰ τὴν ὕπαρξη τοῦ συγκεκριμένου χειρογράφου στὸ Dubarton Oaks δὲν ἐπαληθεύτηκε. Σύμφωνα μὲ τὴν καταγραφὴ τοῦ Λάμπρου, τὸ ἐν λόγῳ χειρόγραφο εἶναι περγαμηνὸ μεγαλογράμματο Εὐαγγελιστάριο τοῦ 7ου αἰώνα μὲ περικοπὲς Εὐαγγελίων ἀπὸ τὶς ἀκολουθίες τοῦ Πάσχα, τῶν Χριστουγέννων καὶ ἄλλων μεγάλων ἑορτῶν.
.               Ὅσο γιὰ τὸ τελευταῖο χειρόγραφο ὑπ᾽ ἀριθμὸν 302, μέχρι σήμερα δὲν ὑπάρχει καμία πληροφορία γιὰ τὴν κατάληξή του. Κανεὶς δὲν γνωρίζει ποῦ βρίσκεται τὸ χάρτινο Εὐαγγέλιο τοῦ 17ου αἰώνα ποὺ κατέγραψε ὁ Λάμπρος, παραθέτοντας αὐτολεξεὶ μία φράση ἀπὸ τὸ συγκεκριμένο ἔγγραφο ποὺ φανερώνει καὶ τὴ χρονολογία του: «Ἐν τέλει Θεοῦ τὸ δῶρον καὶ Ἰωάσαφ πόνος ἐγράφη ἐπὶ ἔτους ζρξγ´ [1655]».

Ο ΕΠΑΝΑΠΑΤΡΙΣΜΟΣ ΤΟΥ «ΚΩΔΙΚΑ 1424»

.               Μετὰ ἀπὸ κοπιαστικὴ προσπάθεια πολλῶν ἐτῶν, τὸν περασμένο Δεκέμβριο ἐπιστράφηκε στὴν Ἱ. Μ. Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης στὴν Ἀνατολικὴ Μακεδονία ἕνα ἀνεκτίμητης ἀξίας θρησκευτικὸ καὶ ἱστορικὸ κειμήλιο, ποὺ κλάπηκε μαζὶ μὲ ἄλλα τὸ 1917 ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς καὶ ἕναν αἰώνα μετὰ βρέθηκε στὴν κατοχὴ ἑνὸς ἐπίσης ἀμερικανικοῦ πανεπιστημιακοῦ ἱδρύματος.
.               Πρόκειται γιὰ τὸν «Κώδικα 1424», ἕνα βυζαντινὸ ἀριστούργημα τοῦ 9ου αἰώνα, ποὺ ἀποτελεῖ τὸ παλιότερο στὸν κόσμο πλῆρες χειρόγραφο τῆς Καινῆς Διαθήκης. Εἶχε πουληθεῖ στὶς ΗΠΑ τὸ 1920 ἀπὸ ἕναν Εὐρωπαῖο βιβλιοπώλη καὶ ἀπὸ ἐκεῖ πέρασε στὴν κατοχὴ τῆς Λουθηρανικῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Σικάγο. Ἡ διοίκηση τῆς Σχολῆς ἀπάντησε θετικὰ στὸ αἴτημα τῆς Ἀρχιεπισκοπῆς Ἀμερικῆς καὶ παρέδωσε τὸ κειμήλιο στὸν Ἀρχιεπίσκοπο Δημήτριο, ἐνῶ συνόδευσε τὸν ἴδιο στὴν ἐπίσκεψη στὴν Ἑλλάδα γιὰ τὴν πανηγυρικὴ ἐκδήλωση παράδοσής του στὸν Μητροπολίτη Δράμας Παῦλο καὶ ἀπὸ ἐκεῖ στὴν ἡγουμένη τῆς ἱστορικῆς Μονῆς Εἰκοσιφοινίσσης.

ΠΗΓΗ: ΕΘΝΟΣ

Σχολιάστε

«ΠΟΛΥ ΠΙΟ ΕΥΤΥΧΙΣΜΕΝΕΣ ΟΙ ΓΥΝΑΙΚΕΣ “ΝΟΙΚΟΚΥΡΕΣ” ΑΠΟ ΤΙΣ ΚΑΡΙΕΡΙΣΤΡΙΕΣ» (Ἔρευνα – κόλαφος)

ρευνα – κόλαφος στν φεμινιστικ προπαγάνδα:
Πολ
πι ετυχισμένες ο νοικοκυρς π τς γυνα
κες καριέρας

Relampago Furioso (The New Modern Man)
ΠΗΓΗ: «ΚΟΚ. ΟΥΡΑΝΟΣ»

.             Μόλις ἔσκασε μία βόμβα πάνω στὶς φεμινίστριες. Ἐρευνητὲς βρῆκαν ὅτι οἱ νοικοκυρὲς εἶναι πολὺ πιὸ εὐτυχισμένες ἀπὸ ὅ, τι οἱ «ἰσχυρές, ἀνεξάρτητες γυναῖκες» μὲ ἐκπαιδεύσεις καὶ ἐπαγγελματικὲς σταδιοδρομίες, ποὺ τὶς ἔχουν μετατρέψει σὲ σκλάβες χρέους, ἐπιχειρηματικὰ γρανάζια  καὶ φορολογούμενες δοῦλες.
.             Αὐτὴ ἡ βρετανικὴ μελέτη εἶναι μία μεγάλη ἀπόδειξη ὅτι οἱ γυναῖκες δὲν χρειάζεται νὰ «καθορίζονται» ἀπὸ τὸ φεμινισμό, ὥστε νὰ μποροῦν νὰ γίνουν σάν… ἄνδρες.
.           Τὸ γεγονὸς ὅτι οἱ γυναῖκες ποὺ μένουν στὸ σπίτι εἶναι πιὸ εὐτυχισμένες ἀπὸ ὁποιοδήποτε ἄλλο ἐπάγγελμα, εἶναι γροθιὰ στὸ πρόσωπο τῆς 50ετοῦς φεμινιστικῆς προπαγάνδας ποὺ λέει στὶς γυναῖκες ὅτι πρέπει νὰ κυνηγοῦν τὸ «τὰ θέλω ὅλα» lifestyle καὶ χλευάζουν χρόνια τὸ πρότυπο τῆς νοικοκυρᾶς γυναίκας.
.              Ἡ φεμινιστικὴ ἰδέα εἶναι ὅτι τὸ νὰ εἶσαι νοικοκυρὰ δὲν εἶναι μία δουλειά, ἢ εἶναι κάτι τὸ “καταπιεστικό”, καὶ οἱ νοικοκυρὲς εἶναι “δοῦλες”, μία ἰδέα ἡ ὁποία στὴν πραγματικότητα κάνει διακρίσεις εἰς βάρος τῶν γυναικῶν, ποὺ βλέπουν θετικὰ τοὺς παραδοσιακοὺς ρόλους τῶν δύο φύλων.
.             Ἡ ἔρευνα Liverpool Victoria, ποὺ πραγματοποιήθηκε στὴν Ἀγγλία, ἔδειξε ὅτι τὰ πιὸ εὐτυχισμένα ἐπαγγέλματα εἶναι αὐτὰ ποὺ ἱστορικὰ ἦταν γεμάτα ἀπὸ γυναῖκες ὑπαλλήλους:

Νοικοκυρὲς – 87,2% εὐτυχισμένες
Ἐπαγγέλματα σχετικὰ μὲ τὴν φιλοξενία καὶ τὴ διαχείριση ἐκδηλώσεων – 86,3% εὐτυχισμένες
Δημιουργικὲς τέχνες καὶ σχεδιασμὸς – 84,4% εὐτυχισμένες
Φιλανθρωπικὸ ἔργο – 83,9% εὐτυχισμένες
Ἐπαγγέλματα σχετικὰ μὲ ἀναψυχή, ἀθλητισμὸ καὶ τουρισμὸ – 83,7% εὐτυχισμένες

.              Ἡ Daily Mail πέταξε ἐπίσης μία ἄλλη βόμβα, καθὼς ἀνέφερε ὅτι τὰ κορίτσια καριέρας εἶναι συνήθως πολὺ λιγότερα εὐτυχισμένα ἀπὸ τὶς γυναῖκες σὲ παραδοσιακὰ γυναικείους τομεῖς, καὶ ἕνας μεγάλος ἀριθμὸς κοριτσιῶν καριέρας θὰ ἤθελε νὰ δώσει τὴ ζωή του στὶς «ἑταιρικὲς φυτεῖες» γιὰ νὰ ἐπιστρέψουν στὴν διαμονὴ στὸ σπίτι ὡς σύζυγοι καὶ μητέρες. Τὰ εὑρήματα αὐτὰ εἶναι ἐνάντια στὰ 50 χρόνια φεμινιστικῆς προπαγάνδας:
.           Οἱ λιγότερο ἱκανοποιημένες ἐργάζονταν στὸ μάρκετινγκ, τὴ διαφήμιση καὶ τὶς δημόσιες σχέσεις, μὲ βαθμολογία εὐτυχίας 53,8%. Κρατικὲς ἔρευνες ἔχουν ἐπίσης δείξει ὅτι περισσότερο ἀπὸ τὸ ἕνα τρίτο τῶν μητέρων, ποὺ πηγαίνουν στὴ δουλειά, θὰ ἤθελαν νὰ ἐγκαταλείψουν τὶς δουλειές τους καὶ νὰ μείνουν στὸ σπίτι μὲ τὰ παιδιά τους. Ἀλλὰ οἱ γυναῖκες ποὺ μένουν στὸ σπίτι, γιὰ νὰ φροντίσουν τὴν οἰκογένειά τους βρίσκονται κάτω ἀπὸ τὴ βαριὰ πίεση τῶν δυτικῶν κυβερνήσεων, γιὰ νὰ βροῦν δουλειὰ καὶ νὰ στείλουν τὰ παιδιά τους σὲ παιδικοὺς σταθμοὺς ἢ νταντάδες.
.               Οἱ νοικοκυρὲς δαπανοῦν περίπου 1 1/2 ὥρα τὴν ἡμέρα γιὰ νὰ κάνουν τὴν μπουγάδα, ἀλλὰ εἶναι πιὸ εὐτυχισμένες ἀπὸ ὅ, τι οἱ καριερίστες.
.               Ἡ ἔρευνα περιγράφει λεπτομερῶς τὴ σημασία καὶ τὴν ποσότητα τῶν ἐργασιῶν ποὺ ἐκτελοῦνται ἀπὸ τὶς γυναῖκες ποὺ ἐπιλέγουν νὰ ἀσχολοῦνται μὲ τὰ οἰκιακά.
.               Παρακάτω τὸ πῶς διαιρεῖται ἡ μέση ἡμέρα γιὰ μία νοικοκυρά, ποὺ δείχνει ὅτι οἱ ἐργασίες ποὺ κάνει κάθε ἄλλο παρὰ εὔκολες εἶναι:

Φροντίδα παιδιῶν: 2 ὧρες & 7 λεπτὰ
Καθαριότητα: 1 ὥρα & 47 λεπτὰ
Ἀγορές: 1 ὥρα & 20 λεπτὰ
Κηπουρική: 1 ὥρα & 2 λεπτὰ
Μαγείρεμα: 1 ὥρα & 44 λεπτὰ
Πλυντήριο ρούχων: 1 ὥρα & 28 λεπτὰ
Διάβασμα παιδιῶν: 1 ὥρα & 1 λεπτὸ
Ὁδήγηση: 56 λεπτὰ
Ἄλλο: 1 ὥρα & 46 λεπτὰ

.               Ὁ φεμινισμὸς εἶναι ἕνας Δούρειος Ἵππος γιὰ τοὺς πραγματικοὺς στόχους τοῦ Πολιτιστικοῦ Μαρξισμοῦ. Λειτουργεῖ σύμφωνα μὲ τοὺς κανόνες τῆς μακιαβελικῆς πολιτικῆς, χρησιμοποιώντας τὴν ὑποκρισία καὶ τὴν πονηριά, προκειμένου νὰ ἀποκρύψει τοὺς πραγματικοὺς στόχους τῶν ἐξουσιαστῶν.

,

Σχολιάστε

Ο ΧΡΙΣΤΟΣ, Ο ΝΤΟΣΤΟΓΙΕΦΣΚΙ ΚΑΙ Ο ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Χριστός, ὁ Ντοστογιέφσκι καὶ ὁ Σαραντάρης

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.         Ἡ Γέννηση τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ γιὰ νὰ βιωθεῖ χρειάζεται Πίστη, ἀλλά, πρὸ πάντων, Ἀγάπη πρὸς Ἐκεῖνον, γράφει ὁ Ντοστογιέφσκι. Ὁ μεγάλος Ρῶσος συγγραφέας Τὸν ἀγάπησε καὶ Τὸν λάτρεψε μὲ ὅλο του τὸ εἶναι. Γράφει σχετικὰ ὁ σύγχρονος Σέρβος Ἅγιος Ἰουστίνος (Πόποβιτς):
.         «Τὸ πάγκαλλο πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ εἶναι τὸ μόνο, τὸ ὁποῖο ὁ Ντοστογιέφσκι λατρεύει χωρὶς δισταγμό. Γι’ αὐτὸν εἶναι ἡ προσωποποίηση τοῦ κάθε ὑψηλότερου, τοῦ κάθε τελειότερου, τοῦ κάθε ἀνθρωπινότερου… Γιὰ τὸν Ντοστογιέφσκι ὁ Χριστὸς προσελκύει πρὸς τὸν Ἑαυτόν Του ὅ, τι καλύτερο ὑπάρχει στὴν ἀνθρώπινη ψυχή, μὲ τὸν ἀκαταμάχητο μαγνητισμὸ τῆς Ἀγάπης Του… Στὸν κόσμο τὸν ἐπὶ τῶν παραλόγων ἑδραιωμένο, ὁ Ντοστογιέφσκι ἀδυνατεῖ νὰ ζήσει χωρὶς Χριστό… Τὸ πικρὸ μυστήριο τοῦ κόσμου καθίσταται γλυκὺ μόνο ἐν Χριστῷ. Τὸ τραχὺ μυστήριό του, νὰ πάσχει, μετατρέπεται βαθμηδὸν σὲ γαλήνια χαρά… Ὁ Ντοστογιέφσκι εἶναι ἀφοσιωμένος καὶ μαρτυρικῶς πιστὸς στὸν Χριστό».
.         Ὅσα ἀναφέρει ὁ Ἅγιος Ἰουστίνος (Πόποβιτς) τὰ ἐξομολογεῖται ὁ ἴδιος ὁ Ντοστογιέφσκι. Γράφει: «Πιστεύω ὅτι οὐδὲν χαριέστερο, βαθύτερο, συμπαθέστερο, καὶ τελειότερο ὑπάρχει ἀπὸ τὸν Χριστό. Μὲ ζηλότυπη ἀγάπη λέγω στὸν ἑαυτό μου: Ὅμοιος μὲ Αὐτὸν ὄχι μόνο δὲν ὑπάρχει, ἀλλὰ καὶ δὲν μπορεῖ νὰ ὑπάρξει. Πολὺ περισσότερο δηλώνω τὸ ἑξῆς: Ἐὰν μποροῦσε κάποιος νὰ μοῦ ἀποδείξει ὅτι ὁ Χριστὸς βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὴν ἀλήθεια…, ἐγὼ θὰ προτιμοῦσα νὰ μείνω μὲ τὸν Χριστὸ καὶ ὄχι μὲ τὴν ἀλήθεια»… Ὁ Ντοστογιέφσκι, μὲ τὴν   ἀπόλυτη ὁμολογία πίστεώς του στὸν Χριστό, καθίσταται σκάνδαλο γιὰ τοὺς αἰσθησιακούς, καὶ ἀνοησία γιὰ τοὺς ὀρθολογιστές, ἀλλὰ γιὰ τοὺς Ὀρθοδόξους χριστιανοὺς παράδειγμα Ὀρθόδοξης φιλοσοφικῆς σκέψης.
.         Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης (1908-1941), πρότυπο Ὀρθόδοξου στοχαστῆ καὶ ποιητή, σὲ ἕνα του τετράδιο γράφει πὼς ἡ παιδεία μας πρέπει νὰ ἀρχίσει ἀπὸ τὴν Καινὴ Διαθήκη καὶ τὸν Ντοστογιέφσκι, «τὸν πιὸ χριστιανὸ συγγραφέα τοῦ 19ου αἰώνα, ποὺ δημιούργησε παραδείγματα γιὰ τὶς ἑπόμενες γενιές, μίας ζωῆς ποὺ δὲν εἶναι ἡδονιστική». Ὁ Σαραντάρης σημειώνει σχετικὰ πώς, ὅταν ὁ ἡδονισμὸς γίνεται ἡ μοναδικὴ βίωση τοῦ ἀτόμου, τὸ ὁδηγεῖ νὰ ἀπολυτοποιήσει τὴ γνώση, κάτι ποὺ ὑπαρξιακὰ δὲν μπορεῖ νὰ τὸ δικαιώσει, παρὰ μονάχα ἐπιφανειακά, ἀκριβῶς γιατί ἡ γνώση, ἡ ἡδονή, ἡ ὕλη, ἡ φύση δὲν ἀποτελοῦν τὰ πραγματικὰ ἀπόλυτα. Σημειώνει ἐπίσης πὼς ὁ σύγχρονος ἄνθρωπος δὲν θὰ ἐπιτύχει ὁ Θεάνθρωπος νὰ διαμορφώνει τὴ ζωή του καὶ νὰ εἶναι παρὼν στὶς πράξεις του, ὅταν ἔχει στὶς φλέβες του τὸ δηλητήριο τοῦ ἡδονισμοῦ τῶν πρόσφατων αἰώνων τῆς εὐρωπαϊκῆς ἱστορίας. Ἀλλά, προσθέτει, καμία δύναμη δὲν μπορεῖ νὰ σβήσει μήτε τὴν ἱστορία, μήτε τὸ παράδειγμα τοῦ Χριστοῦ. Τὸ παράδειγμά Του εἶναι γιὰ τοὺς χριστιανοὺς ὅλων τῶν ἐποχῶν καὶ γιὰ κάθε ἄνθρωπο, ποὺ ὅταν πιστέψει καὶ δώσει λόγο καὶ αἰτία στὴ γέννηση καὶ στὴν ὕπαρξή του, δὲ μπορεῖ παρὰ νὰ ἀποδεχθεῖ τὴν Ἀλήθεια τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ.-

, , , ,

Σχολιάστε

ΤΟ ΠΑΛΑΙΟΤΕΡΟ ΠΛΗΡΕΣ [σ᾽ὁλόκληρο τὸν κόσμο] ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ ΚΑΙΝΗΣ ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΕΠΕΣΤΡΕΨΕ «στὸ σπίτι του»!

Τ παλαιότερο πλρες χειρόγραφο τῆς Καινς Διαθήκης
πέστρεψε στν Παναγία Εκοσιφοίνισσα

βλ. σχετ.: ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ ΚΛΕΜΜΕΝΟ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΟ ΤΗΣ Κ. ΔΙΑΘΗΚΗΣ ΑΠΟ ΤΟΝ Α´ΠΑΓΚΟΣΜΙΟ ΠΟΛΕΜΟ

Δεκεμβρίου 04 2016 12:01

.           Πρόκειται γιὰ τὸ παλιότερο πλῆρες χειρόγραφο τῆς Καινῆς Διαθήκης σ᾽ ὁλόκληρο τὸν κόσμο καὶ ἐπέστρεψε στὴ Ἱερὰ μονὴ ἕναν αἰώνα μετὰ
.           Μία πολυετὴς καὶ κοπιαστικὴ προσπάθεια, γεμάτη περιπέτειες στὸ πέρασμα ἑκατοντάδων ἐτῶν ποὺ στόχευσε στὴν ἐπιστροφὴ τῶν κλεμμένων κειμηλίων τῆς ἱερὰ μονῆς Παναγίας Εἰκοσιφοίνισσας, εἶχε σήμερα τὸ ἀπόγευμα αἴσιο τέλος, μὲ τὴν παράδοση ἑνὸς χειρόγραφου κειμένου τοῦ 9ου αιώνα, ἀνεκτίμητης ἱστορικῆς ἀξίας, γνωστοῦ ὡς Κώδικας 1424, ἀπὸ τὸν ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς Δημήτριο στον μητροπολίτη Δράμας Παῦλο καὶ τὴν ἡγουμένη τῆς Ἱερᾶς Μόνης γερόντισσα Ἀλεξία.
.           Στὸν ἱερὸ μητροπολιτικὸ ναὸ Εἰσοδίων τῆς Θεοτόκου, τὴν παραμονὴ τοῦ ἑορτασμοῦ τῆς Ἁγίας Βαρβάρας, πολιούχου καὶ προστάτιδας τῆς Δράμας, ὁλοκληρώθηκε μία μακρὰ προσπάθεια καὶ ταυτόχρονα ἔγινε ἡ ἀρχὴ γιὰ τὸν ἐπαναπατρισμὸ πολύτιμων κειμηλίων ποὺ τὸ 1917 ἐκλάπησαν ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς, τὰ ὁποῖα προκάλεσαν ἀνυπολόγιστες καταστροφὲς καὶ θηριωδίες στὸ μοναστήρι τῆς Εἰκοσιφοίνισσας, ὅπου φυλάσσεται ἡ θαυματουργὴ εἰκόνα τῆς Παναγίας.
.           Οἱ ἄοκνες προσπάθειες τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου καὶ ἡ συνεχὴς προσπάθεια τοῦ μητροπολίτη Παύλου γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ τῶν κειμηλίων ἀπέδωσαν καρπούς. Σήμερα, μέσα σὲ κλίμα βαθειᾶς συγκίνησης καὶ χριστιανικῆς ἀδελφοσύνης, ὁ πρόεδρος τῆς Λουθηρανικῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Σικάγου αἰδεσιμότατος James Nieman παρέδωσε τὸν Κώδικα 1424, ὁ ὁποῖος γιὰ 100 καὶ πλέον χρόνια βρίσκονταν στὴ νόμιμη κυριότητα τῆς Λουθηρανικῆς Θεολογικῆς Σχολῆς.

Τί περιλαμβάνει ὁ κώδικας

.           Ὁ «Κώδικας 1424» (Codex 1424), ὅπως ὀνομάζεται τὸ κειμήλιο, ἀποτελεῖ τὸ παλαιότερο πλῆρες χειρόγραφο τῆς Καινῆς Διαθήκης στὸν κόσμο, γραμμένο στὰ ἑλληνικὰ στὴ ρέουσα γραφή. Εἶχε πουληθεῖ στὶς ΗΠΑ -ὅπου κατέληξε- τὸ 1920 ἀπὸ ἕναν Εὐρωπαῖο βιβλιοπώλη, καὶ βρέθηκε στὴν κατοχὴ τῆς Λουθηρανῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Σικάγου, ὅπου φυλασσόταν μέχρι σήμερα.
.           Πρόκειται γιὰ ἕνα ἀπὸ τὰ ἑκατοντάδες χειρόγραφα καὶ ἄλλα ἀντικείμενα- ἀνεκτίμητα κειμήλια τῆς θρησκευτικῆς καὶ πολιτισμικῆς κληρονομιᾶς, ποὺ ἀφαιρέθηκαν ἀπὸ τὴν Παναγία Εἰκοσιφοίνισσα καὶ ἄλλες μονὲς κατὰ τὴ διάρκεια τῆς βουλγαρικῆς κατοχῆς στὴν περιοχὴ τῆς Ἀνατολικῆς Μακεδονίας στὸν Α´ Παγκόσμιο Πόλεμο. Ὅπως ἀποκαλύφθηκε τὶς τελευταῖες δεκαετίες, τὰ περισσότερα ἀπ᾽ αὐτὰ βρίσκονται σήμερα στὴ Σόφια, στὸ Κέντρο Σλαβοβυζαντινῶν Σπουδῶν Ivan Dujev καὶ στὸ Ἐθνικὸ Ἱστορικὸ Μουσεῖο τῆς γειτονικῆς χώρας, καὶ ἔχουν διατυπωθεῖ κατὰ καιροὺς αἰτήματα γιὰ τὴν ἐπιστροφή τους, ἐνῶ ἕνας ἀριθμὸς κειμηλίων βρίσκεται σὲ βιβλιοθῆκες ἐκπαιδευτικῶν ἱδρυμάτων καὶ ἰδιωτικὲς συλλογὲς τῆς Εὐρώπης καὶ τῶν ΗΠΑ.
.           Ἕνα ἀπ᾽ αὐτὰ εἶναι ὁ «Κώδικας 1424», ποὺ γράφτηκε τὸν 9ο ἢ 10ο αἰώνα ἀπὸ τὸν μοναχὸ Σάββα. Τὸ χειρόγραφο ἔχει διαστάσεις 28 ἐπὶ 18 ἑκατοστὰ καὶ στὶς 674 σελίδες του (337 φύλλα γραμμένα καὶ στὶς δύο πλευρές, μὲ 29 ὡς 33 γραμμὲς ἀνὰ σελίδα), περιλαμβάνει τὸ σύνολο τῆς Καινῆς Διαθήκης. Αἰῶνες μετὰ τὴ γραφή του προστέθηκαν ὡς σχόλια στὰ περιθώρια τῶν σελίδων ἀποσπάσματα κειμένων τοῦ Ἰωάννη τοῦ Χρυσοστόμου, τοῦ Βασιλείου τοῦ Μεγάλου καὶ ἄλλων.
.           Ἐπιπλέον, ὅπως ἐπισημαίνεται, εἶναι ἀσυνήθιστη ἡ σειρὰ τῶν βιβλίων τῆς Καινῆς Διαθήκης, ὅπως παρατίθενται στὸ χειρόγραφο. Γιὰ παράδειγμα, τὸ βιβλίο τῆς Ἀποκάλυψης, ποὺ σήμερα βρίσκεται στὸ τέλος τῆς Καινῆς Διαθήκης, ἐδῶ προηγεῖται τῶν ἐπιστολῶν τοῦ Ἀποστόλου Παύλου.

Τὸ γράμμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη

.           Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Ἀμερικῆς Δημήτριος στὴν ἔναρξη τῆς σημερινῆς τελετῆς ἀνέγνωσε τὸ γράμμα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη πρὸς τὸν μητροπολίτη Παῦλο, στὸ ὁποῖο τονίζεται ὁ ἀδιάκοπος ἀγώνας τῆς Μητέρας Ἐκκλησίας τῆς Κωνσταντινούπολης γιὰ νὰ ἐπιστραφοῦν ὅλοι οἱ κλεμμένοι θησαυροί. Ὁ Παναγιώτατος στὴν ἐπιστολή του ἀναφέρει ὅτι τὸ συγκεκριμένο εὐαγγελικὸ κείμενο παραδίδεται ὡς δῶρο Θεοῦ καὶ ἀποτελεῖ τὴν ἀρχὴ γιὰ τὴ δικαίωση ὅλων τῶν προσπαθειῶν.

.           Ὁ ἀρχιεπίσκοπος Δημήτριος ὑπερτόνισε τὴ χειρονομία καὶ τὴν κίνηση τῆς πανεπιστημιακῆς κοινότητας της Λουθηρανικῆς Θεολογικῆς Σχολῆς νὰ ἐπιστρέψει οἰκείᾳ βουλήσει τὸ σημαντικὸ αὐτὸ κειμήλιο ἐπισημαίνοντας ὅτι ἕνα τέτοιο κείμενο σπάνια ἐπιστρέφεται, καθὼς βρισκόταν στὴ νόμιμη κυριότητα τῆς Θεολογικῆς σχολῆς, ἐνῶ τόνισε ὅτι μόλις φέτος διαπιστώθηκε ἡ ἱστορικὴ ἀλήθεια τοῦ κειμένου καὶ ξεκίνησαν οἱ διαδικασίες γιὰ τὴν ἐπιστροφή του.

Μηνύματα «Χάριτος» καὶ «Εἰρήνης»

.           Ἰδιαίτερα σημαντικὴ ἦταν ἡ ὁμιλία του προέδρου της Λουθηρανικῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Σικάγου αἰδεσιμώτατου James Niema, ὁ ὁποῖος ἀναφέρθηκε στὸ διαχρονικὸ καὶ πάντα ἐπίκαιρο μήνυμα τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ γιὰ εἰρήνη, συναδέλφωση, ἀλληλεγγύη. Ὁ αἰδεσιμότατος τόνισε ὅτι Ὀρθόδοξοι καὶ Λουθηριανοὶ «διαβάζουμε ἀπὸ τὸ ἴδιο βιβλίο» ποὺ φέρει τὴν εὐχὴ τῆς «Χάριτος» καὶ τῆς «Εἰρήνης» ποὺ ἀποτελοῦν καὶ μηνύματα τοῦ Ἀποστόλου Παύλου.
.           «Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ σημαντικοῦ αὐτοῦ ἔγγραφου», σημείωσε, «ἀποτελεῖ χειρονομία συνεργασίας καὶ εἰρήνης. Ἡ σημερινὴ ἀνταλλαγὴ ἀποτελεῖ μία ἀπέραντη χαρὰ ἀλλὰ καὶ μία ἀπέραντη λύπη. Σᾶς τὸ ἐπιστρέφουμε μὲ λύπη, γιατί θὰ τὸ στερηθοῦμε ἀλλὰ καὶ μὲ ξελάφρωμα ψυχῆς ὡς ἔνδειξη «Χάριτος» καὶ «Εἰρήνης» γιὰ τὴν ἕνωση, τὴ συνεργασία καὶ τὴν ἀλληλεγγύη τῶν δύο χριστιανικῶν κοινοτήτων». Ὁ αἰδεσιμώτατος James Niema ὑπογράμμισε ἀκόμα ὅτι «τὸ δῶρο τῆς ἐπιστροφῆς ἂς ἀποτελέσει τὸν σπόρο ποὺ θὰ καρποφορήσει τὴ συνεργασία καὶ τὴν ἀλληλεγγύη ἀνάμεσα στοὺς χριστιανοὺς» συμπληρώνοντας ὅτι «Ὀρθόδοξοι καὶ Λουθηρανοὶ δὲν εἴμαστε τόσο ξένοι ὅσο φαντάζεστε, ἀπὸ τὸν 16ο αἰώνα ὑπῆρχε ἐπικοινωνία ἀνάμεσα σὲ Λουθηρανοὺς θεολόγους καὶ τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο καὶ σήμερα αὐτὴ ἡ ἐπικοινωνία ἀναζωπυρώνεται φανερώνοντας τὸ ἐνδιαφέρον γιὰ ἀμοιβαία κατανόηση».

Αὐστηρὴ γλῶσσα ἀπὸ τὸν μητροπολίτη Παῦλο

.           Στὸν σύντομο χαιρετισμό του ὁ σεβασμιώτατος μητροπολίτης Δράμας Παῦλος ἀπηύθυνε ἐνθέρμους εὐχαριστηρίους λόγους τόσο πρὸς τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη ὅσο καὶ τὸν ἀρχιεπίσκοπο Δημήτριο, κυρίως ὅμως πρὸς τὴ Λουθηρανικὴ Θεολογικὴ Σχολὴ τοῦ Σικάγου γιὰ τὴν πολὺ σημαντικὴ ἀπόφαση ποὺ ἔλαβε.
.           Ἔκανε μία σύντομη ἀναφορὰ στὴν ἱστορικὴ καὶ μαρτυρικὴ πορεία τῆς Ἱερᾶς Μονῆς Παναγίας Εἰκοσιφοίνισσας καὶ δὲν δίστασε νὰ μιλήσει μὲ αὐστηρὴ γλώσσα γιὰ τὶς θηριωδίες τῶν ὀρθοδόξων Βούλγαρων σημειώνοντας «σήμερα πιδεικνύουν τ κλεμμένα κειμήλια στ Σόφια χωρς καμία ντροπ σ ν εναι δικά τους λα ατ τ στορικ κα θρησκευτικ κειμήλια τς ερς Μονς Παναγίας Εκοσιφοίνισσας».
.           Ὁ μητροπολίτης Παῦλος ἐξέφρασε τὴν εὐγνωμοσύνη του πρὸς τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη ποὺ εἶχε τὸ θάρρος ἀκόμα καὶ ἐνώπιών τοῦ Πρόεδρου τῆς Δημοκρατίας τῆς Βουλγαρίας νὰ θέσει τὸ θέμα τῆς ἐπιστροφῆς τῶν κειμηλίων καὶ τόνισε μὲ ἔμφαση: «Θὰ πρέπει οἱ Βούλγαροι ὀρθόδοξοι ἀδελφοί μας νὰ διδαχθοῦν ἀπὸ τὰ λόγια τοῦ αἰδεσιμώτατου James Niema ποὺ φέρνει ἀπὸ τὸν Νέο Κόσμο τὸ μήνυμα τῆς διδασκαλίας τοῦ Κυρίου γιὰ συνεργασία, ἀγάπη, εἰρήνη καὶ ἀλληλεγγύη».
.           Στὸ τέλος τῆς ἰδιαιτέρως συγκινητικῆς τελετῆς ὁ μητροπολίτης Παῦλος ἀπένειμε τὸ χρυσὸ μετάλλιο τοῦ Ἁγίου Ἐθνομάρτυρα Χρυσοστόμου, ποὺ ἀποτελεῖ τὴν ὕψιστη τιμὴ τῆς Ἱερᾶς Μητρόπολης Δράμας, στὸν ἀρχιεπίσκοπο Δημήτριο, στὸν αἰδεσιμώτατο James Niema καὶ στὸν διακεκριμένο ἑλληνοαμερικανὸ δικηγόρο ποὺ ἐθελοντικὰ προσφέρθηκε νὰ συμμετάσχει στὴν ὁλοκλήρωση τῶν νομικῶν διαδικασιῶν γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ ἱστορικοῦ κειμηλίου.

ΠΗΓΗ: news247 (ἀπὸ ΑΠΕ)

 

 

Σχολιάστε

ΤΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΔΕΝ ΕΙΝΑΙ ΞΕΝΟΦΕΡΤΟ ΕΘΙΜΟ.

 Τὸ Χριστουγεννιάτικο δέντρο ΔΕΝ  εἶναι ξενόφερτο ἔθιμο.

Ρ/Σ «ΑΓΙΑ ΜΕΤΕΩΡΑ»

.           Ἴσως λίγοι γνωρίζουν τὰ ὅσα θὰ παραθέσουμε παρακάτω, ὅσον ἀφορᾶ στὸ ἔθιμο τοῦ Χριστουγεννιάτικου δέντρου. Τὸ νὰ μὴ γνωρίζουν κάποιοι τὰ ἱστορικὰ στοιχεῖα τοῦ ἐθίμου αὐτοῦ σαφῶς καὶ δὲν εἶναι κακό. Κακό, ὅμως, καὶ μάλιστα μεγάλο εἶναι ὅταν ἐλαφρᾷ τῇ καρδίᾳ καὶ ἀπερίσκεπτα, βαφτίζουν Ὀρθόδοξα Βυζαντινὰ ἔθιμα ὡς Βαυαρικὰ-βαρβαρικά!- ἢ καὶ ὅ,τι ἄλλο νομίζει κανείς.
.           Ἡ ἰδέα γιὰ τὸ στολισμὸ ἑνὸς δέντρου κατὰ τὰ Χριστούγεννα δὲν εἶναι ξενόφερτη, ὅπως θεωροῦν πολλοί.
.           Ἂς πάρουμε ὅμως τὰ πράγματα ἀπὸ τὴν ἀρχή.
.           Στὴν ἀρχαία Ἑλλάδα ὑπῆρχε παρόμοιο ἔθιμο, μόνο ποὺ τὸ φυτὸ δὲν ἦταν ἔλατο, ἀλλὰ ἡ Εἰρεσιώνη. Ἡ Εἰρεσιώνη ἦταν κλάδος ἀγριελιᾶς (κότινος) στολισμένος μὲ γιρλάντες ἀπὸ μαλλὶ λευκὸ καὶ κόκκινο καὶ τοὺς πρώτους φθινοπωρινοὺς καρποὺς (σύκα, καρύδια, ἀμύγδαλα, κάστανα, δημητριακά, κ.λπ., ἐκτός τοῦ μήλου καὶ τοῦ ἀχλαδιοῦ). Ἀποτελοῦσε ἔκφραση εὐχαριστίας γιὰ τὴ γονιμότητα τοῦ λήξαντος ἔτους καὶ παράκληση συνεχίσεως τῆς γονιμότητας καὶ εὐφορίας κατὰ τὸ ἑπόμενο καὶ ἦταν ἀφιερωμένη στὴν Ἀθηνᾶ, τὸν Ἀπόλλωνα καὶ τὶς Ὧρες (Εὐνομία, Δίκη, Εἰρήνη).
.           Τὸ διάστημα 22 Σεπτεμβρίου – 20 Ὀκτωβρίου, παιδιὰ τῶν ὁποίων καὶ οἱ δύο γονεῖς ζοῦσαν, περιέφεραν τὴν Εἰρεσιώνη στοὺς δρόμους τῆς πόλης τῶν Ἀθηνῶν τραγουδώντας κάλαντα ἀπὸ σπίτι σὲ σπίτι, παίρνοντας τὸ φιλοδώρημά τους ἀπὸ τὸν νοικοκύρη ἢ τὴ νοικοκυρὰ καὶ ὅταν ἔφθαναν στὸ σπίτι τους, κρεμοῦσαν τὴν Εἰρεσιώνη πάνω ἀπὸ τὴν ἐξώπορτά τους, ὅπου ἔμενε ἐκεῖ μέχρι τὴν ἴδια ἡμέρα τοῦ νέου ἔτους, ὁπότε, ἀφοῦ τοποθετοῦσαν τὴ νέα, κατέβαζαν τὴν παλιὰ καὶ τὴν ἔκαιγαν. Ἄλλα παιδιὰ κρεμοῦσαν τὴν Εἰρεσιώνη πάνω ἀπὸ τὴν θύρα τοῦ Ἱεροῦ τοῦ Ἀπόλλωνος.
.           Πρόγονος, λοιπόν, τοῦ Χριστουγεννιάτικου δέντρου εἶναι ἡ Εἰρεσιώνη, μέσῳ τῆς ὁποίας μεταδόθηκε τὸ ἔθιμο τοῦ στολισμένου δέντρου στοὺς βόρειους λαοὺς ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες ταξιδευτές, οἱ ὁποῖοι ἐλλείψει ἐλαιοδένδρων, στόλιζαν κλαδιὰ ἀπὸ τὰ δέντρα ποὺ εὐδοκιμοῦσαν σὲ κάθε τόπο.
.           Δὲν θὰ μείνουμε, ὅμως, στὸ τί ἔκαναν οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες, ἁπλὰ τὸ ἀναφέρουμε ὡς ἀκόμα ἕνα στοιχεῖο γιὰ νὰ καταλάβουμε κατὰ τὴ λαικὴ ἔκφραση, ὅτι “ὅταν οἱ Ἕλληνες ἔρχονταν, οἱ ἄλλοι λαοὶ πήγαιναν”

ΤΟ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΙΑΤΙΚΟ ΔΕΝΤΡΟ ΚΑΤΑ ΤΟΝ ΚΑΙΡΟ ΤΩΝ ΒΥΖΑΝΤΙΝΩΝ ΧΡΟΝΩΝ

.               Tὸ Χριστουγεννιάτικο δένδρο καὶ μάλιστα ὡς μετεξέλιξη τῆς ἀρχαίας Ἑλληνικῆς «Εἰρεσιώνης», ὄχι μόνο δὲν ἀπαγορευόταν στὸ Βυζάντιο, ἀλλὰ ἀντιθέτως κατὰ τὴν ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων «…κατὰ διαταγὴν τοῦ ἐπάρχου τῆς (κάθε) πόλεως, οὐ μόνον καθαρισμὸς τῶν ὁδῶν ἐγένετο, ἀλλὰ καὶ στολισμὸς διαφόρων κατὰ διαστήματα στηνομένων στύλων μὲ δενδρολίβανα, κλάδους μύρτου καὶ ἄνθη ἐποχῆς (Φαίδωνος Κουκουλέ, Τακτικοῦ Καθηγητοῦ τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν καὶ Ἀκαδημαϊκοῦ «Βυζαντινῶν Βίος καὶ Πολιτισμὸς» τ. Ϛ´, σελ. 152).
.           Ἀξίζει νὰ σημειωθεῖ ὅτι ἕνα ἐπίλεκτο Βασιλικὸ Καβαλλαρικὸ (Ἰπποτικὸ) Τάγμα τῆς βυζαντινῆς ἀνακτορικῆς φρουρᾶς τὸ ὁποῖο –μεταξὺ ἄλλων– συμμετεῖχε μὲ τελετουργικὸ ρόλο σὲ ἐπίσημες αὐτοκρατορικὲς τελετὲς – μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τῆς τελετῆς τῶν Χριστουγέννων – ἦταν ἐκεῖνο τῆς «Ἑταιρείας», τὸ ὁποῖο διαιρεῖτο σὲ «Μικρή», «Μεσαία» καὶ «Μεγάλη Ἑταιρεία». Τὴ «Μικρὴ Ἑταιρεία» τὴν ἀποτελοῦσαν ἀλλόθρησκοι!!!… (π.χ. ἐθνικοί, εἰδωλολάτρες, μουσουλμάνοι κλπ). Τὴ «Μεσαία Ἑταιρεία» τὴν ἀποτελοῦσαν ἀλλόδοξοι ἢ/καὶ ἀλλοεθνεῖς Χριστιανοὶ (π.χ. Σκανδιναυοί, Γερμανοί, Ρῶσοι, Ἄγγλοι κλπ). [Σημειῶστε το αὐτό, θὰ μᾶς χρειαστεῖ παρακάτω] Τὴ «Μεγάλη Ἑταιρεία» τὴν ἀποτελοῦσαν «Ρωμαῖοι», δηλαδὴ Ἕλληνες Ὀρθόδοξοι Χριστιανοὶ (Ρωμιοί).
.           Ἀργότερα, ὅταν ἦρθε ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ ἡ σκλαβιὰ τῶν Ἑλλήνων, ὅπως ὅλοι καταλαβαίνουμε, οἱ Ἕλληνες μόνο δέντρα καὶ ἔθιμα δὲν μποροῦσαν νὰ ἔχουν. Ἔτσι σιγὰ σιγὰ τὸ ἔθιμο αὐτὸ χάθηκε ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα καὶ πέρασε στὶς κεντροβόρειες Εὐρωπαϊκὲς χῶρες. Ἀπὸ ποιούς;  Ὅπως εἴπαμε πιὸ πάνω, προφανέστατα ἀπὸ τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ἀποτελοῦσαν τὴ μεσαία τάξη τοῦ Αὐτοκρατορικοῦ τάγματος, οἱ ὁποῖοι κατάγονταν ἀπὸ ἐκεῖνες τὶς χῶρες.
.             Ἀργότερα, ὅταν ἡ Ἑλλάδα ξαναστεκόταν στὰ πόδια της, σιγὰ σιγὰ τὸ ἔθιμο αὐτὸ ξαναγύρισε, παρουσιάζοντάς το οἱ ξένοι ὡς δικό τους καὶ νομίζοντάς το οἱ Νεοέλληνες ὡς ξενόφερτο!
.           Σώζονται ἀκόμα καὶ σήμερα κάποια βυζαντινὰ χειρόγραφα ποὺ παρουσίαζαν μέσα στοὺς βυζαντινοὺς ναούς, ὀρειχάλκινα δέντρα στολισμένα μὲ διάφορα ἀσημένια καὶ χρυσὰ στολίδια. Ἐπίσης, ὑπάρχει ἕνα τροπάριο ποὺ λέμε κατὰ τὴν προσκομιδὴ καὶ ἀναφέρεται στὸ δέντρο τῆς ζωῆς. «Ἑτοιμάζου Βηθλεέμ· ἤνοικται πᾶσιν ἡ Ἐδέμ. Εὐτρεπίζου Ἐφραθά, ὅτι τὸ ξύλον τῆς ζωῆς, ἐν τῷ σπηλαίῳ ἐξήνθησεν ἐκ τῆς Παρθένου. Παράδεισος καὶ γὰρ ἡ ἐκείνης γαστήρ, ἐδείχθη νοητός, ἐν ᾧ τὸ θεῖον φυτόν· ἐξ οὗ φαγόντες ζήσομεν, οὐχὶ δὲ ὡς ὁ Ἀδάμ  τεθνηξόμεθα. Χριστὸς γεννᾶται, τὴν πρὶν πεσοῦσαν ἀναστήσων εἰκόνα».
.           Τὸ Χριστουγεννιάτικο δέντρο, λοιπόν, συμβολίζει τόσο τὸ ξύλο τῆς γνώσεως, ὅσο καὶ τὸ ξύλο τῆς ζωῆς – τὸ δέντρο ἀπὸ τὸ ὁποῖο δὲν δοκίμασε ὁ Ἀδὰμ καὶ δὲν εἶναι ἄλλο ἀπὸ τὸν Ἰησοῦ Χριστό! Τὸ δέντρο αὐτὸ οἱ Βυζαντινοί, τὸ εἶχαν σὰν σύμβολο λοιπὸν καὶ ὄχι γιὰ νὰ τὸ λατρεύουν, ὅπως πολὺ λανθασμένα νομίζουν μερικοί.
.           Ἄλλη μία μαρτυρία γιὰ τὴν ἑλληνικότητα τοῦ Χριστουγεννιάτικου δέντρου εἶναι καὶ αὐτὴ σὲ κείμενο τοῦ Παύλου Σιλεντιάριου (τοῦ 563 περίπου) «Ἔκφρασις τῆς Ἁγ. Σοφίας Κων/πόλεως» καὶ στὴν «Ἔκφρασιν τοῦ ἄμβωνος τῆς Ἁγ. Σοφίας», ὅπου περιγράφονται  ἀναλυτικὰ τὰ φῶτα τοῦ τέμπλου καὶ τοῦ ἄμβωνα τοῦ μεγάλου Ναοῦ. Στὸ ἐπιστύλιο τοῦ τέμπλου ὑπῆρχαν μεταλλικὰ δένδρα σὲ σχῆμα κώνου (πυρσόμορφα δένδρα) ὅμοια μὲ λεπτόφυλλα κυπαρίσσια, ποὺ ἀντὶ γιὰ καρποὺς εἴχανε φῶτα σὲ σχῆμα κωνοειδὲς καὶ βεβαιώνεται ἀκόμα ἡ χρήση φωτεινῶν τεχνικῶν δένδρων (δενδρόμορφα πολυκάνδηλα) σὲ ὅλο τὸ Ναό.
.           Ἐπίσης ἂς θυμηθοῦμε τὰ χιλιοτραγουδισμένα μας κάλαντα καὶ τὸν ἐπίμαχο στίχο  «Ἀρχιμηνιὰ κι ἀρχιχρονιὰ ψηλή μου ΔΕΝΔΡΟΛΙΒΑΝΙΑ…» Ἡ δενδρολιβανιὰ ἦταν τὸ δέντρο ποὺ στόλιζαν παλαιότερα καὶ τὸ ὁποῖο ἀντικαταστάθηκε μὲ τὴν Ἐλάτη, ἐπειδὴ τὰ κλαδιὰ τῆς Ἐλάτης μοιάζουν πολὺ μὲ αὐτὰ τοῦ Δενδρολίβανου.
.           Ἀπὸ τὴν Ἐλάτη ἀντικαταστάθηκε, ἐπίσης, ἐπειδή, μὲ τὸ σχῆμα ποὺ ἔχει, δείχνει πρὸς τὸν οὐρανό, δηλαδὴ πρὸς τὸν Θεό… καὶ ἐπίσης αὐτὸ τὸ δέντρο μένει καταπράσινο καὶ ζωηρὸ ἀκόμα καὶ μέσα στὸ καταχείμωνο δείχνοντάς μας, πὼς κοντὰ στὸν Θεό, στὸν Χριστὸ δὲν ἔχουμε νὰ φοβηθοῦμε τίποτα, ὅσες δυσκολίες καὶ ἂν περάσουν ἀπὸ τὴ ζωή μας.
.           Φτάνοντας στὸ σήμερα, βλέπουμε τὸ δέντρο νὰ δεσπόζει ἀκόμα σὲ κάθε Ἱερὸ Ναό. Πολλοὶ θὰ ἀναρωτηθοῦν! Δέντρο σήμερα στοὺς Ἱεροὺς Ναούς; Ναὶ πολὺ καλὰ διαβάσατε καὶ ἂν τὴν ἑπόμενη φορὰ ποὺ ἐπισκεφτεῖτε κάποια ἐκκλησία, κοιτάξετε τὸν κεντρικὸ πολυέλαιο, θὰ τὸ διαπιστώσετε. Τὸ δέντρο, λοιπόν, σώθηκε μὲ τὴν μορφὴ τῶν πολυελαίων καὶ μᾶς μαρτυρᾶ πὼς αὐτὸ τὸ ἔθιμο προϋπῆρχε πολὺ πρὶν τὸ ἀνακαλύψουν οἱ ὄψιμοι “κατασκευαστὲς ἐθίμων”. Ἐπίσης, ἂς τοὺς θυμίσουμε πώς, ὅταν ἐκεῖνοι κατοικοῦσαν ἀκόμα στὰ δέντρα, ἐμεῖς εἴχαμε Μινωικὸ καὶ Μυκηναϊκὸ πολιτισμὸ καὶ ξέραμε, πρὶν ἀπὸ 2500 χρόνια, πὼς ἡ Γῆ δὲν εἶναι ἐπίπεδη, ἀλλὰ σφαιρική.
.           Γι᾽ αὐτὸ ἂς χωνέψουν πώς, ὅ,τι καὶ νὰ κάνουν, ὅπως ἔλεγε καὶ ὁ μακαριστὸς π. Ἀθανάσιος… θὰ εἶναι πάντα τὸ ΔΕΥΤΕΡΟ ΧΕΡΙ. Τὸ πρῶτο θὰ εἴμαστε ἐμεῖς!
.           Τὸ σημεῖο ποὺ πρέπει, ὅμως, νὰ προσέξουμε ἐμεῖς οἱ χριστιανοὶ εἶναι, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπικεντρώνουμε τὴν ἑορτὴ τῶν Χριστουγέννων γύρω ἀπὸ τὸ δέντρο. πίκεντρο τῆς ορτς εναι ησος Χριστς κα τ δέντρο εναι πλ νας συμβολισμός.
.             Καταλήγουμε λοιπόν, πὼς λέμε “ναὶ” στὸ ἑλληνικότατο ἔθιμο τοῦ Χριστουγεννιάτικου δέντρου, ἀλλὰ λέμε ὄχι στὸ νὰ γίνεται αὐτὸ τὸ ἐπίκεντρο τῆς ἑορτῆς ἀγγίζοντας ἔτσι τὰ ὅρια τῆς εἰδωλολατρίας ποὺ αὐτὴ -ναὶ- εἶναι ξενόφερτη.
.           Ὅσον ἀφορᾶ στὸ στόλισμα τοῦ καραβιοῦ, θὰ θέλαμε νὰ τονίσουμε τὸ γεγονός, πὼς μετὰ τὴν ἐπανάσταση τοῦ 1821, ἐπειδὴ πρώτη ἀπελευθερώθηκε ἡ νησιωτικὴ  Ἑλλάδα, δὲν ὑπῆρχαν δένδρα ἱκανὰ γιὰ νὰ κοποῦν καὶ νὰ στολιστοῦν σὲ ναοὺς ἢ σὲ σπίτια ἔτσι  στόλιζαν τὸ καραβάκι ὡς τὸ μόνο παραδοσιακὰ ἑλληνικό.
.             Κλείνοντας αὐτὸ τὸ ἄρθρο θὰ θέλαμε νὰ τονίσουμε πὼς χρειάζεται μελέτη καὶ προσοχή, πρὶν χαρακτηρίσουμε ἕνα ἔθιμο ἢ μία παράδοση ξενική, γιατί μὲ τὸ ἴδιο σκεπτικὸ π.χ ἂν κάποια στιγμὴ μᾶς ἐπιστραφοῦν τὰ κλεμμένα  μάρμαρα τοῦ Παρθενώνα, τότε θὰ ποῦμε πὼς τὰ μάρμαρα δὲν εἶναι ἑλληνικὰ ἀλλὰ Βρετανικά, Ὀθωμανικὰ κλπ. Ἄλλωστε οἱ ἐχθροί μας πάντοτε ζητοῦσαν μικρὲς ἀφορμὲς γιὰ νὰ δημιουργήσουν μεγάλα προβλήματα.

Εὐχὲς γιὰ καλὰ Χριστούγεννα – Ρ/Σ «Ἅγια Μετέωρα».

Σχολιάστε