Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΠΟΙΗΣΗ"

ΔΕΣΠΟΤΟΠΟΥΛΟΣ – ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ: ΜΙΑ ΕΓΚΑΡΔΙΑ ΦΙΛΙΑ* (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δεσποτόπουλος – Σαραντάρης: μία ἐγκάρδια φιλία*

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Μὲ τὸν θάνατο τοῦ Κωνσταντίνου Δεσποτόπουλου (1913-2016) ἐξέλιπε καὶ ὁ τελευταῖος τῶν φιλοσοφούντων Ἑλλήνων διανοητῶν τοῦ 20οῦ αἰώνα. Φίλοι του ἦσαν οἱ μεγαλύτεροί του στὴν ἡλικία Παναγιώτης Κανελλόπουλος (1902-1986), Κωνσταντῖνος Τσάτσος (1899-1987) καὶ Ἰωάννης Θεοδωρακόπουλος (1900-1981). Οἱ τρεῖς τους, σπουδασμένοι στὸ πανεπιστήμιο τῆς Χαϊδελβέργης, τὸ 1928 συναποφάσισαν τὴν ἔκδοση τοῦ φιλοσοφικοῦ περιοδικοῦ «Ἀρχεῖον Φιλοσοφίας καὶ Θεωρίας τῶν Ἐπιστημῶν», τὸ ὁποῖο ἀπὸ τὸ 1929 ἕως τὸ 1940 διακόνησε τὴ φιλοσοφία καὶ ἦταν μία ἰδεολογικὰ ἀντίρροπη προσπάθεια στὴν ἰδεολογία τῶν μαρξιστῶν.
.           Ὁ Κωνσταντῖνος Δεσποτόπουλος ἦταν ἐκ τῶν πρώτων φοιτητῶν τοῦ Παναγιώτη Κανελλόπουλου, ὅταν, 29 ἐτῶν, τὸ 1929, ἐξελέγη ὑφηγητὴς τῆς κοινωνιολογίας στὸ Πανεπιστήμιο τῶν Ἀθηνῶν καὶ ἔκτοτε ὄχι μόνο συνεργάσθηκε μαζί τους, στὸ περιοδικὸ ποὺ ἐξέδιδαν, ἀλλὰ κατέστη καὶ φίλος τους. Ὁ Δεσποτόπουλος συνεδέθη ἐπίσης μὲ τὸν Παναγῆ Παπαληγούρα, μὲ τὸν ὁποῖο, τὸ 1938, συνεργάσθηκε στὴν ἔκδοση τοῦ περιοδικοῦ «Προπύλαια», μηνιαίου περιοδικοῦ πνευματικῆς καλλιέργειας.
.           Ὅμως στὰ φιλοσοφικὰ θέματα ἡ πιὸ ἐγκάρδια φιλικὴ σχέση τοῦ Δεσποτόπουλου μπορεῖ νὰ θεωρηθεῖ αὐτὴ μὲ τὸν ποιητὴ καὶ διανοούμενο Γιῶργο Σαραντάρη (1908-1941). Ὁ Σαραντάρης στὴ σύντομη ζωή του ἦταν ὁ πρῶτος καὶ ὁ μόνος στοχαστὴς ποὺ κατέθεσε μία πρωτότυπη, ὁλοκληρωμένη φιλοσοφικὴ πρόταση, ἀπὸ ὑπαρξιστικὴ χριστιανικὴ ἄποψη. Ὁ Δεσποτόπουλος γράφει γιὰ τὴ γνωριμία τους: «Ἡ φιλικὴ μὲ τὸν Σαραντάρη ἐπικοινωνία μου ὑπῆρξε ἀδιάπτωτη ἀπὸ τὸ 1933 (Σημ. Τότε ἦταν ποὺ ὁ Σαραντάρης ἀφοῦ, ἔχοντας πάρει τὸ πτυχίο τῆς Νομικῆς τοῦ πανεπιστημίου τῆς Ματσεράτα, εἶχε ἔρθει ἀπὸ τὴν Ἰταλία, ὅπου ἔμενε μόνιμα μὲ τὴν οἰκογένειά του, εἶχε ὁλοκληρώσει τὶς στρατιωτικές του ὑποχρεώσεις στὴν Πατρίδα καὶ εἶχε ἐμφανιστεῖ στοὺς φιλολογικοὺς καὶ φιλοσοφικοὺς κύκλους τῆς πρωτεύουσας) ἕως τὸ 1940 (Σημ. Τὸν Αὔγουστο τοῦ 1940 ὁ Σαραντάρης ἐπιστρατεύθηκε καὶ ἀπὸ τὶς κακουχίες πέθανε κατὰ τὸν Ἑλληνο-ἰταλικὸ πόλεμο, στὶς 25 Φεβρουαρίου τοῦ 1941). Ὅσο ἀκόμα ζοῦσε, εἶχα δημοσιεύσει ἐκτενέστατη ἔκθεση καὶ ἀξιολόγηση τῆς φιλοσοφίας του, ὅπως ἐκφράστηκε στὸ βιβλίο του «Ἡ παρουσία τοῦ ἀνθρώπου». Εἶχε ὁ Σαραντάρης εὐφρανθεῖ μὲ τὴ μελέτη μου αὐτή, ὅταν δημοσιεύθηκε στὸ περιοδικὸ τῆς συντροφιᾶς μᾶς «Προπύλαια», τὸ 1938». (Κων. Δεσποτόπουλου «Φιλολογικὰ», Ἔκδ. Καστανιώτη, Ἀθήνα 2007, σελ. 222-223). Ὁ Δεσποτόπουλος σημειώνει ὅτι ἐνδεικτικὸ τῆς φιλίας τους εἶναι ὅτι ὁ Σαραντάρης στὴν ποιητικὴ συλλογή του «Τὰ οὐράνια», ποὺ ἐκδόθηκε τὸ 1934, τοῦ ἀφιέρωσε ποίημα μὲ τίτλο «Φιλοσοφία».
.           Μὲ τὸ φιλοσοφικὸ ἔργο τοῦ Γιώργου Σαραντάρη πλὴν τοῦ Κων. Δεσποτόπουλου, ἀσχολήθηκαν, στὴ δεκαετία τοῦ 1930, οἱ Παν. Κανελλόπουλος, Βασ. Τατάκης καὶ Ἕλλη Λαμπρίδη. Ἐξ αὐτῶν οἱ δύο (Δεσποτόπουλος, Κανελλόπουλος) χωρὶς νὰ συμφωνήσουν ἀπόλυτα μὲ τὴν φιλοσοφικὴ πρόταση τοῦ Σαραντάρη, τὴν ἐξετίμησαν. Καὶ ὁ Βασ. Τατάκης σχολίασε θετικὰ τὸ ἔργο τοῦ Σαραντάρη. Ἀντίθετα ἡ Ἕλλη Λαμπρίδη τὸ ἀπέρριψε.
.             Ἀργότερα, ἀπὸ τὸ 1962, μὲ τὰ φιλοσοφικὰ δοκίμια τοῦ Σαραντάρη ἀσχολήθηκε ὁ Ζήσιμος Λορεντζάτος, ποὺ τὰ ἐκτίμησε πολύ. Γράφει σχετικά: «Τὸ φιλοσοφικὸ ἔργο τοῦ Σαραντάρη δὲν ἦταν καθόλου, μὰ καθόλου, γιὰ τὸ ἀρχεῖο – ὅπου τὸ βάλαμε– ἀλλὰ πὼς γιὰ τὸ ἀρχεῖο εἴμαστε μᾶλλον ἐμεῖς (οἱ ζωντανοὶ) κάθε φορᾶ ποὺ μᾶς τυχαίνει νὰ βρεθοῦμε μπροστὰ στὸ ἀσυνήθιστο, ἢ μπροστὰ σὲ ἕνα ἔργο ποὺ ξεπερνάει ἀπὸ παντοῦ τὰ ὅσα ἀναχαράζομε μονόχνωτα χρόνον καιρό…» (Ζησ. Λορεντζάτου «Διόσκουροι», ἐκδ. Δόμος, Ἀθήνα. 1997, σελ. 98).
.             Ἐνδεικτικὰ τῆς φιλίας, ἀλλὰ καὶ τῆς ἐκτίμησης ποὺ ἔτρεφε ὁ Κων. Δεσποτόπουλος στὸν Σαραντάρη εἶναι τὰ ὅσα εἶπε ἢ ἔγραψε γι’ αὐτόν. Στὶς 2 Φεβρουαρίου 1983 στὴν τηλεόραση τῆς ΕΡΤ εἶπε, μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Ἄδολος καὶ ἀνεξίκακος ὁ Γιῶργος Σαραντάρης, ἐνσάρκωνε τὸν ποιητὴ καὶ φιλόσοφο στὴν πιὸ καθαρὴ μορφή, ἀλλὰ εἶχε καὶ ὑπαρξιακὴ αὐτάρκεια, μὲ τὴν κατανυκτικὴ σχέση του ἐμπρὸς στὸ μυστήριο τοῦ θανάτου… Ἂς μοῦ ἐπιτραπεῖ νὰ βεβαιώσω πὼς ὁ Σαραντάρης εἶχε, τὶς τελευταῖες ἡμέρες τῆς ζωῆς του, νικήσει τὸν φόβο τοῦ θανάτου. Ἄρρωστος βαριὰ τὶς πρῶτες ἑβδομάδες τοῦ 1941, ὕστερ’ ἀπὸ τὸν ὑποσιτισμὸ καὶ τὶς ἄλλες κακουχίες ἐπάνω στὰ χιονισμένα βουνὰ τῆς Ἀλβανίας, ὅπου ὑπηρετοῦσε ὡς ἁπλὸς στρατιώτης, ἐνταγμένος, παρὰ τὴ μεγάλη μυωπία του, σὲ μονάδα τῆς πρώτης γραμμῆς τοῦ μετώπου, εἶχε μεταφερθεῖ τελικὰ σὲ κλινικὴ τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκεῖ τὸν ἐπισκέφθηκαν οἱ αἰσθαντικοὶ φοιτητὲς Καλίτσης καὶ Παπαμικρόπουλος, μέλη τοῦ φιλοσοφικοῦ μας Κύκλου, ποὺ θαύμαζαν τὸ πνεῦμα καὶ τὸ ἦθος του. Πρόλαβε ὁ Παπαμικρόπουλος – πρὶν χαθεῖ καὶ αὐτός, ὅπως χάθηκε ὁ Καλίτσης, τόσο πρόωρα καὶ τόσο ἄδικα, στὴ διάρκεια τῆς Κατοχῆς – νὰ μοῦ παρουσιάσει καὶ μὲ ἀναφορὰ στὸ πρόσωπό μου τὴν τότε εἰκόνα τοῦ Σαραντάρη, γαλήνιου ὁλωσδιόλου ἐνώπιον τοῦ θανάτου, νὰ ψιθυρίζει πρὸς τοὺς δύο νέους παραινέσεις γιὰ ἐμμονὴ στὸν δρόμο τῆς ἀρετῆς, ὑψωμένος ἤδη ὁ ἴδιος στὴ σφαίρα τῆς ἁγιότητας».
.           Καὶ στὴν παρουσίαση τῶν Ἁπάντων τοῦ Σαραντάρη ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις Γκούτενμπεργκ, στὴν Παλαιὰ Βουλή, τὸ 1988, ὁ Κων. Δεσποτόπουλος εἶπε μεταξὺ τῶν ἄλλων: «Δὲν θὰ βιογραφήσω τὸν μοναδικὸ αὐτὸ φιλόσοφο καὶ ποιητὴ καὶ ἅγιο τῶν ἑλληνικῶν γραμμάτων, ἀλησμόνητο ἄλλωστε καὶ ὑψωμένο σὲ θρύλο σχεδόν, ἀκόμη καὶ γιὰ ὅσους ἐζήσαμε πλάι του ἐπὶ δεκαετία…Ἦταν ἕνας ἀπὸ τοὺς καλλιτέχνες, ὅπως ὁ Πλάτων ζητοῦσε, “τοὺς εὐφυῶς δυναμένους ἰχνεύειν τὴν τοῦ καλοῦ τε καὶ εὐσχήμονος φύσιν”, τοὺς παραδεκτοὺς ἄρα καὶ στὴν “ἀρίστην πόλιν”. Εἶχε τὴν ἐρωτικὴ φύση τοῦ γνήσιου φιλοσόφου καὶ ἄξιου ποιητῆ. Ἀλλά, πέραν αὐτῆς, εἶχε καὶ τὸ ἄχραντο ἦθος ἀληθινοῦ χριστιανοῦ, ὥστε, ἂν καὶ ὡραιολάτρης ποιητής, νὰ μεταρσιωθεῖ τελικά, μὲ τὴ δύναμη τῆς ἀγάπης, στὴ σφαίρα τῆς ἁγιότητας».
.           Ὁ Κων. Δεσποτόπουλος στὴ μακρὰ ζωή του καὶ πέραν τῆς δικῆς του ἀνεκτίμητης προσφορᾶς στὴν ἐπιστήμη καὶ στὴν κοινωνία γνώρισε πολλὲς σημαντικὲς προσωπικότητες τῶν γραμμάτων καὶ τῶν τεχνῶν. Καθόλου δὲν δίστασε νὰ τὶς προβάλλει σὲ βιβλία του. Μὲ εὐθυκρισία, καὶ λιτότητα ὕφους περιγράφει χωρὶς νὰ ἐξιδανικεύει, δίνοντας στοὺς ἀναγνῶστες του παραδείγματα πρὸς μίμηση. Ἀνάμεσα σὲ αὐτὰ σημαντικὴ θέση καταλαμβάνει ὁ φίλος του Γιῶργος Σαραντάρης.-

*Αὔριο, 25 Φεβρουαρίου, συμπληρώνονται 75 χρόνια ἀπὸ τὴν κοίμηση τοῦ Τσάκωνα ποιητῆ καὶ στοχαστῆ Γιώργου Σαραντάρη (20/4/1908 – 25/2/1941) ἀπὸ τὶς κακουχίες στὰ βουνὰ τῆς Πίνδου, κατὰ τὸν Ἑλληνο-Ἰταλικὸ πόλεμο, στὴν ἡλικία τῶν 33 μόλις ἐτῶν. Φέτος στὶς 7 Φεβρουαρίου ἀπεβίωσε ὁ φίλος του Σμυρνιὸς Ἀκαδημαϊκὸς Κωνσταντῖνος Δεσποτόπουλος μίαν ἡμέρα πρὶν συμπληρώσει τὰ 103 του χρόνια. Γεννήθηκε στὶς 8 Φεβρουαρίου τοῦ 1913 καὶ ἀπεβίωσε στὶς 7 Φεβρουαρίου τοῦ 2016. Στὴ μνήμη τῶν δύο φίλων ἀφιερώνεται τὸ παρὸν κείμενο.

ΓΝΠ

,

Σχολιάστε

ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΣΤΗ ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΣΚΕΨΗ ΤΟΥ ΓΙΩΡΓΟΥ ΣΑΡΑΝΤΑΡΗ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος) «Εἶναι ὁ πρῶτος καὶ ὁ μόνος ποὺ δὲν ἀγνοεῖ – ἀντίθετα τὴν θεωρεῖ βάση τῆς σκέψης του – τὴν ἔλευση καὶ τὴν παρουσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στὴν Ἱστορία.».

Προσέγγιση στ φιλοσοφικ σκέψη
το
Γιώργου Σαραντάρη*

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Ἕνας μὴ εἰδικός, ποὺ ἐκτίμησε βαθιὰ τὴν ψυχὴ καὶ τὸ ἔργο τοῦ ποιητῆ καὶ στοχαστῆ Γιώργου Σαραντάρη(1908-1941), ὅταν καλεῖται νὰ μιλήσει γιὰ τὴ φιλοσοφική του σκέψη, τὸ μόνο ποὺ μπορεῖ νὰ κάνει εἶναι νὰ τὴν προσεγγίσει μὲ ἐπίγνωση τῆς ἀναξιότητάς του.
.             Ἡ σκέψη τοῦ Σαραντάρη καὶ ἡ αὐστηρὴ κριτική του στὴ φιλοσοφία καὶ στὰ ἡδονιστικὰ βιώματα τῆς Δύσης μὲ εἶχαν ἐντυπωσιάσει, ἀλλὰ δὲν τολμοῦσα νὰ ἐκφραστῶ δημόσια. Δὲν εἶχα τὴν ἐξειδίκευση γιὰ νὰ γράψω περὶ τῶν μοναδικῶν καὶ ρηξικέλευθων φιλοσοφικῶν σκέψεών του. Ὅμως ἕνας λόγος τοῦ πρώτου του ἐξαδέλφου, ἀρχιτέκτονα Παναγιώτη Σαραντάρη, πρὸς τὸν ὁποῖο εἶμαι εὐγνώμων, μὲ ἐνθάρρυνε. Ὅταν μὲ ρώτησε γιατί θέλω νὰ ἀσχοληθῶ καὶ νὰ γράψω γιὰ τὸν Γιῶργο Σαραντάρη, τοῦ ἐξομολογήθηκα πὼς μὲ ἔχει ἐντυπωσιάσει ὁ φιλοσοφικός του λόγος καὶ τὸ ἦθος στὴ σκέψη καὶ στὰ βιώματά του. Τότε ἐκεῖνος μοῦ εἶπε κάτι ποὺ δὲν θὰ τὸ λησμονήσω ποτέ:
.             «Νὰ πᾶς νὰ βρεῖς τὸν Ζήσιμο Λορεντζάτο καὶ αὐτὸς θὰ σὲ βοηθήσει. Ὅταν γνωριστήκαμε μοῦ εἶπε ὅτι ὁ Γιῶργος ἔχει γράψει ἀξιόλογη ποίηση, ἀλλὰ ἀκόμη πιὸ ἀξιόλογος εἶναι ὁ στοχασμός του, ποὺ ἄρδευσε τὴν ποίησή του».
.             Πῆγα καὶ βρῆκα τὸν ἀείμνηστο Ζήσιμο Λορεντζάτο στὸ σπίτι του, στὴν Κηφισιά. Μὲ δέχθηκε προφρόνως, μὲ ἐνίσχυσε νὰ γράψω γιὰ τὸν Σαραντάρη καὶ μοῦ ἀφιέρωσε τὸ πόνημά του «Διόσκουροι», στὸ ὁποῖο ἀναφέρεται στὸ ἔργο καὶ στὸν στοχασμὸ τῶν δύο ταλαντούχων Ἑλλήνων πνευματικῶν ἀνθρώπων τῆς δεκαετίας τοῦ 1930, τοῦ Γιώργου Σαραντάρη καὶ τοῦ Δημητρίου Καπετανάκη, ποὺ ἀπεβίωσαν νεότατοι. Ὁ Λορεντζάτος μοῦ ἐπαλήθευσε τὸ λόγο τοῦ Παναγιώτη Σαραντάρη καὶ μὲ παρέπεμψε στὸ βιβλίο του, ὅπου γράφει:
.             «Ἡ σχέση τοῦ Σαραντάρη μὲ τὴν ποίηση δὲν μποροῦσε νὰ εἶναι ποτὲ αἰσθητικὴ ἢ ἄλλο παρόμοιο, ἀλλὰ στάθηκε σχεδὸν ἀπὸ τὴν ἀρχὴ καθαρὰ πνευματικὴ ἢ μεταφυσική, μία ἀνάβαση ἀπὸ “ἕνα τώρα ποὺ δὲν θυμᾶμαι πότε ἀρχίνησε!” σὲ ἕνα πάντα ποὺ δὲν τελειώνει ποτέ. Ὁ Σαραντάρης δὲν ξεχνοῦσε πὼς βρισκόμαστε ἐδῶ μονάχα μὲ τὸ ἕνα ποδάρι, πὼς τὸ ἄλλο ποδάρι μας λογαριάζεται κιόλας ξεκινημένο γιὰ ἀλλοῦ…».
.             Στὸν 20ό αἰώνα διακρίθηκαν γιὰ τὸ ἔργο τους πολλοὶ Ἕλληνες διανοούμενοι. Ὅμως ὁ Σαραντάρης ξεχωρίζει ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους. Εἶναι ὁ πρῶτος καὶ ὁ μόνος στὰ νεώτερα χρόνια, ποὺ δημιουργεῖ μίαν αὐθεντικὴ ἑλληνικὴ ὑπαρξιακὴ φιλοσοφικὴ σκέψη. Εἶναι ὁ πρῶτος καὶ ὁ μόνος ποὺ δὲν ἀγνοεῖ – ἀντίθετα τὴν θεωρεῖ βάση τῆς σκέψης του – τὴν ἔλευση καὶ τὴν παρουσία τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ στὴν Ἱστορία. Ὅλοι οἱ ὑπόλοιποι μὲ ἐργαλεῖο τους τὴ λογικὴ καὶ στηριζόμενοι στὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ ἢ στὴ δυτικὴ φιλοσοφία ἐπιχειροῦν νὰ ἀπαντήσουν σὲ ἰδεολογικὰ ἢ/καὶ κοινωνικὰ ζητήματα. Στὴν κριτικὴ ποὺ δέχθηκε ἀπὸ τὸν φίλο του Κων. Δεσποτόπουλο γιὰ τὸ φιλοσοφικό του δοκίμιο «Ἡ παρουσία τοῦ ἀνθρώπου» ὁ Γ. Σαραντάρης ἔγραψε: «Ὁ κ. Δεσποτόπουλος μὲ κατηγορεῖ πὼς ζήτησα στὸ βιβλίο μου νὰ σβύσω τὴ μεγάλη ἑλληνικὴ φιλοσοφικὴ παράδοση, κι ἐννοεῖ τὴν προχριστιανική. Ὀφείλω νὰ δηλώσω ἀπερίφραστα πὼς δὲν εἶχα μία τέτοια πρόθεση. Ἀναφέρομαι βέβαια, καὶ ὑποστασιακὰ καὶ ἱστορικά, στὸ Χριστιανισμό, στὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ, γιὰ νὰ εἶμαι ἀκριβέστερος. Ὁ στοχασμός μου, ὅταν ἐγκαταλείπει τὴ δική μου ζωή, καὶ ζητᾶ μίαν ἀρχὴ ποὺ ἀναμφισβήτητα νικᾶ τὸ θάνατο, ἀνακαλύπτει μονάχα τὸ πρόσωπο τοῦ Χριστοῦ. Τοῦτο ὅμως δὲν σημαίνει πὼς ἀρνοῦμαι τὴν ἀρχαία ἑλληνικὴ φιλοσοφία. Μονάχα, ποὺ τὴ συμβολή της στὸν πολιτισμὸ τῆς οἰκουμένης θὰ τὴν ἐκτιμήσω ἀπὸ τὴ σχέση της μὲ τὸν Χριστιανισμό, καὶ ὄχι ἀπὸ τὴ σχέση της μὲ τὸ λεγόμενο σημερινὸ εὐρωπαϊκὸ πολιτισμό. Ὅταν καταδικάζει κανεὶς σήμερα τὸ λεγόμενο πολιτισμὸ τῆς Δύσης, γιατί παρερμήνευσε τὴν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ, δὲν εἶναι κατ᾽ ἀρχὴν ἄδικος, γιατί μπορεῖ νὰ βρεῖ ἐπιχειρήματα πρὸς ὑποστήριξη τῆς θέσης του. Ἄδικος ὅμως, καὶ ἀνόητος, θὰ ἦταν πασιφανῶς ἐκεῖνος ποὺ θὰ ἔφερνε τὴν ἴδια κατηγορία ἐνάντια στοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες! Μὲ ἄλλο κριτήριο μποροῦμε καὶ πρέπει νὰ κρίνουμε ὅ, τι γίνηκε πρῶτα ἀπὸ τὴν ἐνσάρκωση τοῦ Χριστοῦ, μὲ ἄλλο ὅ, τι γίνηκε ὕστερα».
.             Κατὰ τὸν Σαραντάρη γνήσια φιλοσοφοῦν πρῶτον ὅσοι ἐνεργητικὰ πιστεύουν καὶ δεύτερον ὅσοι ἀντιμετωπίζουν τὸ θάνατο:
.             «Ὅταν μήτε ἐνεργητικὰ πιστεύουμε, μήτε θυμούμαστε πὼς θὰ πεθάνουμε, τότε δὲν φιλοσοφοῦμε, τότε δὲν μποροῦμε νὰ φιλοσοφήσουμε». Γιὰ νὰ καταλήξει στὸν λόγο ποὺ ὁ Λορεντζάτος χαρακτηρίζει χρυσό: «Ἔξω ἀπὸ τὴν πίστη ὅλα εἶναι τύχη».
.             Ἡ φιλοσοφικὴ σκέψη καὶ τὰ βιώματα τοῦ Σαραντάρη δὲν ἦταν καὶ δὲν εἶναι εὔκολο νὰ γίνουν ἀποδεκτά. Στὴν πλειονοψηφία τῶν ἀνθρώπων ἐπικρατεῖ πλήρως ὁ «ἡδονισμός», καὶ ἡ προσκόλλησή τους μόνο στὰ γήινα, στὰ φθαρτά. Κατὰ τὸν Σαραντάρη ὁ ἡδονιστὴς εἶναι τὸ ἄτομο ποὺ πεθαίνει ἄτομο. Εἶναι τὸ ὂν ποὺ δὲν βρίσκει ἕνα μεταφυσικὸ σκοπὸ ποὺ νὰ τοῦ ταιριάζει. Γιὰ νὰ ἔχει αὐτὴ τὴν αὐτονομία ὁ ἄνθρωπος ἀπολυτοποιεῖ τὰ πάθη καὶ τὴ λογική του, κάτι ποὺ ὁ Σαραντάρης ἀποδεικνύει ὡς ἀπολύτως παράλογο. Σὲ μία σκέψη του περὶ ἰδεοκρατίας γράφει, στὶς 8 Ἰανουαρίου τοῦ 1939: «Ἡ τυπικὴ λογικὴ κρύβει τὴ διάθεση τοῦ ἀνθρώπου ποὺ δὲν πιστεύει, νὰ δώκει ὑπόσταση σὲ ὅ, τί εἶναι φθαρτό, καὶ νὰ ἀφαιρέσει τὴν ὑπόσταση ἀπὸ ὅ, τι εἶναι ὕπαρξη καὶ ἀλήθεια». Καί, ὅπως ἔγραψε στὸν Κων. Δεσποτόπουλο, ἐνῶ δικαιολογεῖ τοὺς ἀρχαίους προχριστιανικοὺς Ἕλληνες, ποὺ προβληματίζονται καὶ φιλοσοφοῦν μὲ βάση τὴ λογική τους, θεωρεῖ ἀπαράδεκτο αὐτὸ νὰ συμβαίνει στοὺς μετὰ τὴν ἔλευση τοῦ Χριστοῦ φιλοσόφους. Στὸ δοκίμιό του «Ἡ παρουσία τοῦ ἀνθρώπου» σημειώνει: «Ἡ φιλοσοφία τῆς Εὐρώπης εἶναι φτωχή, καὶ ἀνεπαρκὴς γιὰ τὴν τωρινὴ νεότητα, ἀκριβῶς γιατί δὲ νίκησε τὸ φόβο τοῦ θανάτου».
.             Τὸν ἡδονισμὸ καὶ τὸν αἰσθησιασμὸ ὁ Σαραντάρης τὸν ἀπορρίπτει στὴν Τέχνη, νευραλγικὸ τομέα τῆς πνευματικῆς καὶ κοινωνικῆς ζωῆς, ὅπως σημειώνει. Ὁ Σαραντάρης ἀναγνωρίζει τὴν ἔμπνευση, τὴν αἰσθητικὴ ἱκανότητα καὶ τὸ λογοτεχνικὸ ταλέντο στοὺς Σαίξπηρ καὶ Γκαῖτε καὶ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες στοὺς Καβάφη καὶ Σεφέρη, ἀλλὰ εἶναι κριτικὸς στὸ ἔργο τους, ὡς « ἄγονο πνευματικά». Γι’ αὐτὸ καὶ τονίζει πὼς ὁ ἀνιχνευτὴς τῆς ζωῆς μὲ προορισμὸ τὴν αἰωνιότητα Ντοστογιέφσκι «εἶναι ἡ ἄρνηση τοῦ Γκαῖτε καὶ τοῦ Σαίξπηρ καὶ πὼς ὅποιος παραδέχεται σοβαρὰ τὸν Ντοστογιέφσκι, δὲν μπορεῖ νὰ παραδεχτεῖ τὸν Γκαῖτε καὶ τὸν Σαίξπηρ, ὅπως ὅποιος παραδέχεται τὴν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ δὲν μπορεῖ νὰ παραδεχτεῖ ἄλλην ἀλήθεια».
.             Ἡ ἄρνησή του πρὸς τὸν ἡδονισμὸ καὶ τὸν ὑλισμὸ ἔκαμε τὸν Σαραντάρη νὰ εἶναι ἀντίθετος στὸν μαρξισμὸ καὶ στὸν φροϋδισμό, καθὼς ἐπίσης καὶ στὸν ὑπερρεαλισμὸ στὴν Τέχνη. Γιὰ τὸν μαρξισμὸ καὶ τὸν φροϋδισμὸ ἔγραψε:
.             «Εἶναι θεωρίες ποὺ θυσιάζουν τὸν ἄνθρωπο στὸ θάνατο καὶ δὲν τὸ γνωρίζουν. Εἶναι διαστροφὲς ποὺ γεννήθηκαν ἀπὸ ἕναν ἀχαλίνωτο ἡδονισμό. Στὴν ἐπιφάνεια χαρίζουν τὸ μίσος, στὸ βάθος τὴν πεποίθηση τοῦ θανάτου. Ἡ ἡδονὴ τοῦ θανάτου, τοῦ θανάτου ὅλου τοῦ κόσμου, τὶς διατρέχει».
.             Γιὰ τὸν ὑπερρεαλισμὸ καὶ σὲ ἀπάντησή του στὸν Νίκο Καλαμάρη, μέσα ἀπὸ τὶς στῆλες τοῦ περιοδικοῦ «Νέα Γράμματα», τὸν Μάϊο τοῦ 1937, γράφει: «Ὁ ὑπερρεαλισμὸς γίνεται τότε ὅ, τι μπορεῖ νὰ ὑποθέσει κανεὶς τὸ πιὸ ἀντιπνευματικό. Σκέτος ἡδονισμός, μοιάζει φαντασιοπληξία (κάποτε ἐξαιρετικὰ ἔξυπνη καὶ ἐφευρετικὴ) στὸν Νταλί, διαυγὴς ἐπιθυμία τῆς ὑλικῆς εὐημερίας στὸν Μπρετόν». Σημειώνεται ὅτι ὁ Σαραντάρης σὲ γράμμα του ἀπὸ τὴν Ἰταλία, ὅπου εἶχε πάει γιὰ τὴν κηδεία τοῦ πατέρα του, εἶχε συμβουλεύσει τὸν φίλο του Ὀδυσσέα Ἐλύτη νὰ ἀπομακρυνθεῖ ἀπὸ τὸν ὑπερρεαλισμό.
.             Ὁ Σαραντάρης ὑποβαθμίζοντας κάθε τί τὸ ὑλικὸ μποροῦσε μὲ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς του νὰ βλέπει πολὺ μακρύτερα τῆς ἐποχῆς του. Στὰ 1937 καὶ στὴν παντοδυναμία τοῦ Στάλιν γράφει:
.             «Πιστεύω πὼς ἡ Ρωσία ὕστερα ἀπὸ τὸ σφάλμα ποὺ διέπραξε νὰ ὑποταχθεῖ στὴν ὑλιστικὴ κοσμοθεωρία τοῦ μαρξισμοῦ καὶ τὴν πρόσκαιρη πείρα τοῦ ἰδιότυπου σοσιαλιστικοῦ συστήματος ποὺ σήμερα τῆς δίνει τὴν κατεύθυνση, θὰ γίνει ξανὰ χριστιανὴ -ὀρθόδοξη, ἀλλὰ προικισμένη μὲ μία δύναμη καὶ μία ἐπιβολὴ πάνω στὸν πολιτισμένο κόσμο, ποὺ ἀναμφισβήτητα τῆς ἔλειπαν στὸ παρελθόν». Σημειώνεται ὅτι εἰδικοὶ στρατηγικοὶ ἀναλυτές τῆς Δύσης περὶ τὸ τέλος τῆς δεκαετίας τοῦ 1980 καὶ ἐνῶ ὁ Γκορμπατσὼφ ἔκανε ἀπέλπιδες προσπάθειες νὰ περισώσει τὴν καταρρέουσα αὐτοκρατορία, θεωροῦσαν ἀπατηλὰ τὰ ὅσα συνέβαιναν καὶ δήλωναν πὼς ἡ ΕΣΣΔ ἐξακολουθοῦσε νὰ εἶναι ἰσχυρὴ καὶ ἀπειλὴ γιὰ τὴν ἀνθρωπότητα…
.               Ὡς πρὸς τὶς κρίσεις ποὺ διέρχεται ἡ ἀνθρωπότητα καὶ σήμερα   διέρχεται ἡ χώρα μας εἶχε τονίσει ὅτι αὐτὴ προέρχεται ἀπὸ ἐμᾶς τοὺς ἴδιους. Ὁ ἀείμνηστος ἀξιόλογος φιλόλογος καὶ στοχαστὴς Βασ. Τατάκης ἔγραψε στὸ περιοδικὸ τῆς Θεσσαλονίκης «Μακεδονικὲς Ἡμέρες» τὸ 1937 πὼς ὁ Σαραντάρης μὲ τόλμη γιὰ τὰ χρόνια ἐκεῖνα, εἶχε διαπιστώσει: «Πέρασε πιὰ ὁ καιρὸς ποὺ οἱ ἄνθρωποι πίστευαν βαθιὰ πὼς ἡ κρίση εἶναι μόνο, ἢ κυρίως οἰκονομική. Τὸ στάδιο αὐτὸ τὸ περάσαμε. Εἴμαστε πιὸ ἕτοιμοι νὰ δοῦμε πὼς ἡ κρίση θρονιάζει μέσα μας».
.             Ἕνας ἀπὸ τοὺς ποιητὲς ποὺ εἶχα τὴν εὐλογία νὰ συναντήσω καὶ νὰ συζητήσω μαζί του γιὰ τὸν Σαραντάρη ἦταν ὁ ἀείμνηστος Τάκης Βαρβιτσιώτης. Ἦταν ἀπὸ τοὺς λίγους ποὺ τὸν ἔνιωσε καὶ τὸ ἔγραψε, καὶ μάλιστα ἀρκετὰ νωρίς. Στὴ «Διαγώνιο», τὸ 1958, σὲ ἄρθρο μὲ τίτλο «Ποίηση καὶ ποιητικὰ θέματα τοῦ Γιώργου Σαραντάρη», μεταξὺ ἄλλων, τονίζει:
.             «Γιὰ τὸν Σαραντάρη ποὺ ἦταν σφοδρὸς πολέμιος κάθε ὠφελιμιστικῆς καὶ ἡδονιστικῆς ἀντίληψης, ἡ ποίηση δὲν ἀποτελοῦσε μία πρόσθετη τέρψη γιὰ τὴν καλοπέραση τῶν ἀστῶν, ἀλλὰ ἕνα μέσο, ἕναν ἀγώνα γιὰ νὰ νοιώσουμε τὴν ἀλήθεια τοῦ ἀνθρώπου, μία λύση, τὴ μόνη δυνατὴ καὶ σωτήρια λύση, τὸ μόνο τρόπο νὰ διαφύγουμε ἀπὸ τὴν ἀθεράπευτη ἀθλιότητα τῆς ἀνθρώπινης μοίρας, νὰ νικήσουμε τὴν ἀγωνία τοῦ θανάτου καὶ τὴ βεβαιότητα τοῦ μηδενός, τὴ μόνη κατάφαση τῆς ἀθανασίας».
.             Οἱ φιλοσοφοῦντες ἀξιόλογοι ἐπιστήμονες καὶ διανοούμενοι τῆς ἐποχῆς (Παν. Κανελλόπουλος, Κων. Τσάτσος, Ἰωάν. Θεοδωρακόπουλος, Κων. Δεσποτόπουλος, Ἰωάν. Συκουτρὴς) ἐκτίμησαν τὴ σκέψη τοῦ Σαραντάρη, ἀλλὰ εἶχαν διαμορφώσει μίαν ἄλλη κουλτούρα, ἐπηρεασμένη ἀπὸ τὴ γερμανικὴ διανόηση καὶ τὸν γερμανικὸ ἰδεαλισμὸ καὶ δὲν μπόρεσαν νὰ τὸν καταλάβουν, ἢ δὲν μπόρεσαν νὰ ἀποδεχθοῦν τὴν κριτικὴ σκέψη του γιὰ τὴ Δύση καὶ γιὰ τοὺς λογοτέχνες καὶ φιλοσόφους ποὺ θαύμαζαν (Κάντ, Σπινόζα, Γκαῖτε, Σαίξπηρ κ.ἄ.).
.             Ὁ Παν. Κανελλόπουλος σημειώνει πὼς τὸ δοκίμιο τοῦ Σαραντάρη «Συμβολὴ σὲ μία φιλοσοφία τῆς Ὕπαρξης» τοῦ ἀποκάλυψε τὸ ἀπύθμενο βάθος τῆς σκέψης του καὶ τὸν ἔκανε νὰ γράψει ἕνα μεγάλο κριτικὸ σημείωμα στὸ 4ο τεῦχος τοῦ περιοδικοῦ «Ἀρχεῖο Φιλοσοφίας καὶ Θεωρίας τῶν Ἐπιστημῶν». Σ’ αὐτὸ σημειώνει ὅτι ἐνῶ τίποτα ἀπὸ ὅσα γράφει ὁ Σαραντάρης δὲν θὰ μποροῦσε νὰ βγεῖ ἀπὸ τὸ στόμα του, ἐν τούτοις ἀρνεῖται νὰ τὸν ἀντικρούσει, γιατί «μιλάει ἀληθινά». Μόνο ἀρνεῖται τὶς σκέψεις του γιὰ τοὺς Γκαῖτε καὶ Σαίξπηρ, ποὺ θεωρεῖ ὅτι τοὺς ἔχει παρεξηγήσει… Παράλληλα σημειώνει πὼς «εἶναι ἀδύνατο νὰ ξεχωρίσουμε τὸν ποιητὴ Σαραντάρη ἀπὸ τὸν φιλόσοφο Σαραντάρη. Ὁ ἕνας εἰσχωροῦσε στὸν ἄλλον».
.             Ὁ Κων. Τσάτσος σὲ συνέντευξή του, ποὺ εἶναι γραμμένη στὸ ἐξαίρετο βιβλίο τῆς Ὀλυμπίας Καράγιωργα «Γιῶργος Σαραντάρης – Ὁ Μελλούμενος» τονίζει γιὰ τὴ φιλοσοφική του σκέψη:
.             «Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης δὲν ἐντάσσεται πουθενά. Βρίσκεται ἔξω ἀπὸ τὴν παράδοση τῆς κλασσικῆς φιλοσοφίας, ἔξω ἀπὸ τὴν παράδοση τοῦ Μαρξισμοῦ καὶ τοῦ Σενσουαλισμοῦ. Εἶχε μία ἐντελῶς δική του, αὐτόνομη κοσμοθεωρία. Κι ἕνα βαθύτατα θρησκευτικὸ συναίσθημα στὴ βάση της… Λίγο μετὰ τὸν θάνατό του εἶχα γράψει γι’ αὐτὸν στὰ “Νεοελληνικὰ Γράμματα”: “…Ἀπὸ τὸ θρανίο ὁ Σαραντάρης καὶ ἀπὸ τὴν ἕδρα ἐγώ, τὰ τελευταῖα χρόνια συγκρουστήκαμε… Παρὰ τὶς διαμαρτυρίες πολλῶν ἄλλων δεχόμουνα αὐτὲς τὶς διακοπές, μόνο καὶ μόνο γιατί μαρτυροῦσαν πνευματικὴ ἁγνότητα καὶ πνευματικὸ πάθος καὶ γιατί χτυπώντας τὸν ἀναγκαῖο ἐκείνη τὴν ὥρα δασκαλισμό μου, θύμιζαν, ἔστω ἄκαιρα, τὶς μεταφυσικὲς ἀρχὲς ποὺ στέκουν πέρα ἀπὸ τὰ συγκεκριμένα καὶ μάλιστα τὰ μεθοδολογικὰ θέματα τῆς φιλοσοφίας… Ὁ Σαραντάρης ἦταν πλούσιος σὲ ψυχολογικὲς ἀποχρώσεις καὶ σὲ καλλιτεχνικὲς εὐαισθησίες, πολιτισμένος, ἁγνός, καθαρὸς καὶ τίμιος».
.             Θὰ τελειώσω μὲ τὴν σκέψη τοῦ Ζησ. Λορεντζάτου, ποὺ εἶναι γραμμένη στὰ «Collectanea» του (Ἔκδ. Δόμος):
.             «Μπορεῖ νὰ γελιέμαι, ἀλλὰ μοιάζει νὰ μὴν εἶχε μεγάλη τύχη στὴν Ἑλλάδα ἡ σκέψη τοῦ Σαραντάρη δύο φορὲς ὣς τώρα: καὶ ὅταν τὴν πρωτοπαρουσίασε ὁ ἴδιος στὸ ἑλληνικὸ κοινὸ μὲ τὰ δημοσιεύματά του καὶ ὅταν – πάει κάμποσος καιρὸς – δοκίμασα, χρόνια ἀργότερα, νὰ τὴν παρουσιάσω ἢ ἀναπτύξω στὸ ἴδιο κοινὸ μὲ μία πλουσιότερη προοπτικὴ καὶ νὰ τὴν ἐντάξω μέσα στὴ γενικότερη σύγχυση καὶ ἀσυναρτησία τῆς “σήμερον ἀπροσδιορίστου ἐποχῆς” (Παπαδιαμάντης). Ὅποια τύχη ἔλαβαν μακροπρόθεσμα τότε τὰ γραφόμενά του, τὴν ἴδια τύχη βλέπω νὰ λαβαίνουν – βραχυπρόθεσμα τουλάχιστον – τὰ γραφόμενά μου τώρα γι’ αὐτόν. Ὡστόσο μία σκέψη δὲν κρίνεται ἀπὸ τὴν τύχη ποὺ λαβαίνει, καλὴ ἢ κακή, ἀλλὰ ἀπὸ τὴ βαρύτητά της. Καὶ στὸ σημεῖο αὐτὸ πρέπει, νομίζω, πάντα νὰ εἶναι κανένας αἰσιόδοξος ἢ νὰ προσμένει τὸ καλύτερο ἀπὸ τὶς ἐρχόμενες νεότερες γενιές. Ὑπομονή».
.             Ὁ Ζήσιμος Λορεντζάτος ἐκεῖ ποὺ βρίσκεται πρέπει νὰ εἶναι ἱκανοποιημένος. Ἀπὸ τὶς νεότερες γενιὲς ὅλο καὶ περισσότεροι γνωρίζουν τὸν Γιῶργο Σαραντάρη. Καὶ ἡ σημερινὴ ἐκδήλωση στὴν ἰδιαίτερη πατρίδα τῶν προγόνων του αὐτὸ ἀποδεικνύει.-

 *Ὁμιλία στὸ Λεωνίδιο Ἀρκαδίας τὸ Σάββατο, 27 Σεπτεμβρίου 2014

, , , , , ,

Σχολιάστε

ΠΟΙΗΣΗ, ΠΟΙΗΤΕΣ ΚΑΙ ΠΟΙΗΜΑΤΑ (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

Ποίηση, ποιητς κα ποιήματα

 Γράφει ὁ μοναχὸς Μωυσῆς, Ἁγιορείτης

ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ», 11.11.2012

.          Στὶς πεζὲς ἡμέρες μας τὸ νὰ γράφεις γιὰ ποίηση ἀποτελεῖ μᾶλλον μεγάλη παραφωνία. Ὅμως μία ποιήτρια ἀπὸ τὴν Πολωνία, ἡ Βισονάβα Σιμπόρσκα, λέει πὼς «οἱ ποιητὲς θὰ ἔχουν πάντα πολλὴ δουλειά».
.          Ἕνας ἄλλος ποιητὴς γράφει: «Τὸ νὰ εἶσαι ποιητὴς δὲν εἶναι ἀπὸ τὰ καλύτερα ἐπαγγέλματα». Ἡ ποίηση ὅμως δὲν εἶναι προσοδοφόρο ἐπάγγελμα, ἀλλὰ οὐσιαστικὸ λειτούργημα, θεία ἔμπνευση.
.          Ἡ μεγάλη ποίηση εἶναι κυρίως θρησκευτικὴ – τὸ Ἆσμα Ἀσμάτων, οἱ Ψαλμοὶ τοῦ Δαυίδ, ἡ Ἀποκάλυψη τοῦ Ἰωάννη. Φωτίζει, ἀναπαύει, παρηγορεῖ. Χύνει λάδι στὶς πληγές, καίει τὰ ἀχρείαστα, κρίνει στοργικά. Γνωρίζει τὸ καίριο, τὸ ἀπαραίτητο, τὸ ὡραῖο καὶ τὸ ἱερό. Ὅπως λέει ὁ Σ. Κοῦκος, «λειτουργεῖται τὸ κερὶ τῆς κατάνυξης, σταλάζει οὐρανὸ κάθε ἀπόκριση, τοπία σαγῆνες εὔκρατοι». Ὁ Δ. Σολωμός, ὁ Α. Κάλβος, ὁ Α. Παπαδιαμάντης, ὁ Τ. Παπατσώνης, ἡ Ζ. Καρέλλη, ὁ Ν. Καροῦζος ἔχουν στίχους εὐφρόσυνης χριστιανικῆς πνοῆς.
.          Ἡ ἀληθινὴ ποίηση εἶναι ζωντανὴ καὶ ἀπαραίτητη. Ὅσο θὰ ὑπάρχει ζωὴ στὸν κόσμο, θὰ ὑπάρχει ποίηση. Ἡ ποίηση ἔχει κρυφὸ πλοῦτο, μυστικὴ γοητεία, μηνύματα ἐξαίσια σὲ λίγους στίχους. Οἱ ποιητὲς συνήθως εἶναι εὐαίσθητοι. Συνήθως εἶναι ἁπλοί, καταδεκτικοί, συμπαθεῖς καὶ καλοσυνάτοι. Ὑπάρχουν καὶ λίγοι παράξενοι, εἶναι ὡραῖα παράξενοι, εἶναι πονεμένοι. Ὁ κόσμος ἐνίοτε δὲν τοὺς κατανοεῖ, τοὺς εἰρωνεύεται, κατὰ βάθος τοὺς χρειάζεται καὶ τοὺς ἀποζητᾶ.
.          Τὰ ποιήματα γιὰ νὰ διαρκέσουν, νομίζω, θὰ πρέπει νὰ ἔχουν ἀληθινὰ βιώματα. Νὰ ἔχουν καθαρότητα, θερμότητα καὶ σεμνότητα. Τὰ ποιήματα εἶναι σκαλοπάτια ποὺ σὲ ἀνεβάζουν ψηλά. Ὁ ποιητὴς καλεῖται μέσα ἀπὸ τὴν καθημερινὴ πεζότητα, τὴν παρερχόμενη ἐπικαιρότητα καὶ τὴν κουραστικὴ φθαρτότητα τῆς μονοτονίας νὰ ἀνέβει τὴν θαυμαστὴ σκάλα τῆς ποίησης καὶ νὰ ἀπαγγείλει τὸ ποίημά του, δίχως νὰ φωνάζει δυνατά.
.          Σίγουρα οἱ καιροὶ εἶναι δύσκολοι. Χρειαζόμαστε σήμερα τοὺς θρήνους τῶν προφητῶν. Ὅμως καὶ σήμερα ὑπάρχουν ποιητές. Ὁρισμένοι νέοι μὲ καλὲς προθέσεις. Ἡ ἐλπίδα δὲν χάθηκε. Τὰ πνεύματα ἀφυπνίζουν.

Ὁ ἀγαπητὸς Κύπριος ποιητὴς Ἀντώνης Πιλλᾶς σ’ ἕνα τελευταῖο του ποίημα γράφει:

«Οἱ ποιητὲς δὲν ἔχουνε ἀργίες καὶ ὡράρια
τὴν ἐγγενῆ τους θλίψη παρακολουθεῖ ὁ χρόνος ἄγρυπνος
μιὰ ἄλλη χαρὰ τοὺς ἔχει ἀπὸ νέους ἐπιστρατεύσει
καὶ πάντα νέοι μὲ ἔρωτα τὴν καρτεροῦν
μὲς στοὺς καιροὺς αὐτοὺς τῆς ἐξορίας».

 ΠΗΓΗ: makthes.gr

Σχολιάστε

Ο ΠΟΙΗΤΗΣ Γ. ΣΑΡΑΝΤΑΡΗΣ (μον. Μωυσῆς Ἁγιορ.)

ποιητς Γιργος Σαραντάρης

Γράφει ὁ Μοναχὸς Μωυσῆς, Ἁγιορείτης

.           Ἔχω καὶ παλαιότερα ἀσχοληθεῖ μὲ τὴν ποίηση, τοὺς ποιητὲς καὶ τὰ ποιήματα. Μάλιστα σὲ καιροὺς πεζοὺς καὶ ἡμέρες δύσκολες. Ἡ ποίηση θεᾶται σήμερα εἰρωνικά.
.        Ἐν τούτοις συνεχίζουν νὰ ἀσχολοῦνται ἀρκετοὶ μ’ αὐτή. Ἡ πρόσφατη ἀνάγνωση ἑνὸς ὡραίου γι’ αὐτὴ βιβλίου μ’ ἔκανε νὰ σύρω εὐχάριστα τὶς παρακάτω γραμμές.
.      Πρόκειται καὶ γιὰ τὸ καλοτύπωτο ἔργο τοῦ ἔγκριτου δημοσιογράφου κ. Γ. Ν. Παπαθανασόπουλου «Γ. Σαραντάρης, ὁ ἄνθρωπος, ὁ ποιητής, ὁ διανοούμενος». Τὴν ἐργασία του ταπεινόφρονα ἀναφέρει ὡς «δημοσιογραφικὴ ἔρευνα γιὰ τὴ ζωὴ καὶ τὸ ἔργο του». Στὸ προοίμιο τοῦ βιβλίου ὁ συγγραφέας ἀναφέρει ὅτι κινεῖται στὰ γραφόμενά του ἀπὸ ἀγάπη καὶ θαυμασμό. Ὁ ποιητὴς κατέληξε στὸ ὅτι «ὅποιος παραδέχεται τὴν ἀλήθεια τοῦ Χριστοῦ δὲν μπορεῖ νὰ παραδεχθεῖ ἄλλη ἀλήθεια». Αὐτὸ συγκινεῖ τὸν συγγραφέα.
.       Ὁ ποιητὴς Γιῶργος Σαραντάρης (1908-1941) γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη ἀπὸ Τσάκωνες γονεῖς, ποὺ ἦταν ἀπὸ τὸ Λεωνίδιο τῆς Πελοποννήσου. Μεγαλώνει καὶ σπουδάζει στὴν Μπολόνια τῆς Ἰταλίας. Ἀπὸ νωρὶς ἀσχολήθηκε μὲ τὴ νομική, τὴ φιλοσοφία καὶ τὴν ποίηση. Γιὰ ἕνα μικρὸ διάστημα καὶ μὲ τὴ δημοσιογραφία. Ἀνεπαύθη ἀνδρείως στὸν ἑλληνοϊταλικὸ πόλεμο στὰ βουνὰ τῆς Ἀλβανίας. Τὸν ἐνθουσίαζε ὁ Ντοστογιέφσκι, τὸν ἐνέπνεε ὁ Διονύσιος Σολωμὸς καὶ τὸν προβλημάτιζε ὁ Σπυρίδων Ζαμπέλιος. Πολλοὶ μιλοῦν ἀρκετὰ θετικὰ γιὰ τὴν ποίηση τοῦ Σαραντάρη, Ἕλληνες καὶ ξένοι. Ἔμεινε στὴν Ἑλλάδα δέκα χρόνια. Κάπου ἀντιγράφει: «Δὲν ὑπάρχει παρὰ μόνο μιὰ δυστυχία, κι αὐτὴ εἶναι νὰ μὴν εἶναι κανεὶς ἅγιος». Εἶχε μεγάλη ἀγάπη στὴ μητέρα του καὶ σώζονται τρυφερά του γράμματα πρὸς αὐτή.
.        Συνδέθηκε πολὺ μὲ τὸ σπουδαῖο ἔργο τοῦ μεγάλου Ντοστογιέφσκι. Τὰ βιβλία του τὰ διάβαζε μὲ δάκρυα. Ὁ Σαραντάρης ἀγάπησε τὸν Χριστὸ καὶ τὴν ὀρθοδοξία ἀπὸ τὸν Ντοστογιέφσκι. Ἐπηρεασμένος ἀπὸ τὸν Ρῶσο συγγραφέα γράφει γιὰ τὴ ζωή, τὸν θάνατο καὶ τὴν ἡδονὴ ὡς μητέρα τοῦ θανάτου. Σὲ ἄρθρο του ἀναφέρει: «Ὅποιος ἀτενίζει τὴν Ἀρχαία Ἑλλάδα καὶ παραμερίζει τὸν Χριστό, εἶναι σὰν νὰ μὴν ὑποπτεύεται πὼς εἴμαστε προορισμένοι στὴν αἰωνιότητα». Τολμᾶ νὰ γράψει: «Γιὰ μᾶς ἡ πίστη στὸν Θεάνθρωπο ὀφείλει νὰ εἶναι τὸ ἰδανικὸ τῶν ἀτόμων ὅλων τῶν ἐποχῶν. Πάνω σὲ τοῦτο δὲν δεχόμαστε συζήτηση…». Ὁ Σαραντάρης ἀγάπησε τὸ Εὐαγγέλιο θερμὰ καὶ μελέτησε καὶ τοὺς Πατέρες τῆς Ἐκκλησίας. Παρὰ τὶς ἀδυναμίες του πίστεψε δυνατὰ στὸν Χριστό.
.       Συμφωνοῦμε μὲ τὸν καλὸ συγγραφέα ὅτι ὁ ποιητὴς δὲν ἔγραψε γιὰ «ἐρημοκλήσια» καὶ «προσευχές», γιατί δὲν ἦταν φορμαλιστὴς χριστιανὸς καὶ ξέφυγε ἀπὸ τὴν παραδοσιακὴ θρησκευτικότητα. Δὲν ἠθικολόγησε, ἀλλὰ βίωσε καὶ ἐξέφρασε τὰ βιώματά του, μόνο μὲ τὴν ἀγάπη καὶ τὸν προορισμὸ τοῦ ἀνθρώπου. Θεωρεῖ ὡς μεγαλύτερο ποιητὴ τὸν Διονύσιο Σολωμό. Ἐκτιμᾶ τὸν Ἀνδρέα Κάλβο. Ἐπιφυλάσσεται ὡς πρὸς τὸν Κωστὴ Παλαμὰ καὶ τὸν Κ. Π. Καβάφη. Ἐκτιμοῦσε ἰδιαίτερα καὶ τὸν Ἀλέξανδρο Παπαδιαμάντη. Ἔτρεφε ἐκτίμηση γιὰ τὸν Θεσσαλονικιὸ Νίκο Γαβριὴλ Πεντζίκη καὶ γιὰ τὸν Γιῶργο Σεφέρη, ἀλλὰ καὶ γιὰ ἄλλους ποιητὲς τοῦ καιροῦ του. Ἀγαποῦσε πολὺ τὴ Θεσσαλονίκη. Κατὰ τὸν Ν.Γ. Πεντζίκη, ἡ ζωὴ στὴ συμπρωτεύουσα εἶναι πιὸ φιλική, πιὸ ἀνθρώπινη, πιὸ ἤρεμη σὲ σχέση μὲ αὐτὴ στὴν πολύβουη καὶ ἀτομοκεντρκὴ πρωτεύουσα. Συμπαθοῦσε τὴν ποίηση τῆς Ζωῆς Καρέλλη καὶ τῆς Μελισσάνθης. Εἶχε φιλίες καὶ συνεκτίμηση ἀπὸ διάφορους Θεσσαλονικεῖς λογοτέχνες.

.         Εἰλικρινὰ εὐχαριστοῦμε πολὺ τὸν κ. Γ. Ν. Παπαθανασόπουλο γιὰ τὴν πολύμοχθη, ἀξιόλογη καὶ ἀξιοπρόσεκτη ἐργασία του. Ἡ ἁγνότητα, ἡ ἁπλότητα, ἡ ἀγάπη στὴν ὀρθοδοξία καὶ τὴν πατρίδα κάνουν ἐπίκαιρο τὸν ποιητὴ Γιῶργο Σαραντάρη, ἂν κι ἔφυγε πρὶν ὀγδόντα χρόνια. Οἱ πέντε συλλογές του εἶναι ποιημάτων εὐαίσθητης καὶ ὡραίας καρδιᾶς. Γράφει: «Μιλῶ γιατί ὑπάρχει ἕνας οὐρανὸς ποὺ μὲ ἀκούει».

ΠΗΓΗ: ἐφημ. «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ»

,

Σχολιάστε

ΧΩΜΑ ΕΛΛΗΝΙΚΟ

Γεώργιος Δροσίνης

Χῶμα Ἑλληνικὸ

Τώρα ποὺ θὰ φύγω καὶ θὰ πάω στὰ ξένα,
καὶ θὰ ζοῦμε μῆνες, χρόνους χωρισμένοι,
ἄφησε νὰ πάρω κάτι κι ἀπὸ σένα,
γαλανὴ πατρίδα, πολυαγαπημένη.
ἄφησε μαζί μου φυλαχτὸ νὰ πάρω,
γιὰ τὴν κάθε λύπη, κάθε τί κακό,
φυλαχτὸ ἀπ᾽ ἀρρώστια, φυλαχτὸ ἀπὸ Χάρο,
μόνο λίγο χῶμα, χῶμα ἑλληνικό!

Χῶμα δροσισμένο μὲ νυχτιᾶς ἀγέρι,
χῶμα βαφτισμένο μὲ βροχὴ τοῦ Μάη,
χῶμα μυρισμένο ἀπ᾽ τὸ καλοκαίρι,
χῶμα εὐλογημένο, χῶμα ποὺ γεννάει
μόνο μὲ τῆς Πούλιας τὴν οὐράνια χάρη,
μόνο μὲ τοῦ ἥλιου τὰ θερμὰ φιλιά,
τὸ μοσχάτο κλῆμα, τὸ ξανθὸ σιτάρι,
τὴ χλωρὴ τὴ δάφνη, τὴν πικρὴν ἐλιά!

Χῶμα τιμημένο, πὄχουν ἀνασκάψει
γιὰ νὰ θεμελιώσουν ἕναν Παρθενώνα,
χῶμα δοξασμένο, πὄχουν ροδοβάψει
αἵματα στὸ Σούλι καὶ στὸ Μαραθώνα,
χῶμα πόχει θάψει λείψαν᾽ ἁγιασμένα
ἀπ᾽ τὸ Μεσολόγγι κι ἀπὸ τὰ Ψαρά,
χῶμα ποὺ θὰ φέρνη στὸν μικρὸν ἐμένα
θάρρος, περηφάνια, δόξα καὶ χαρά!
Θὲ νὰ σὲ κρεμάσω φυλαχτὸ στὰ στήθια
κι ὅταν ἡ καρδιά μου φυλαχτὸ σὲ βάλη
ἀπὸ σὲ θὰ παίρνη δύναμη βοήθεια
μὴν τὴν ξεπλανέσουν ἄλλα ξένα κάλλη.
ἡ δική σου χάρη θὰ μὲ δυναμώνη
κι ὅπου κι ἂν γυρίσω κι ὅπου κι ἂν σταθῶ,
σὺ θὲ νὰ μοῦ δίνης μιὰ λαχτάρα μόνη:
Πότε στὴν Ἑλλάδα πίσω θεναρθῶ!

Κι ἂν τὸ ριζικό μου – ἔρημο καὶ μαῦρο –
μοῦ ᾽γραψε νὰ φύγω καὶ νὰ μὴ γυρίσω,
τὸ στερνὸ συχώριο εἰς ἐσένα θάβρω,
τὸ στερνὸ φιλί μου θὲ νὰ σοῦ χαρίσω!
Ἔτσι, κι ἂν σὲ ξένα χώματα πεθάνω,
καὶ τὸ ξένο μνῆμα θάναι πιὸ γλυκὸ
σὰ θαφτῆς μαζί μου, στὴν καρδιά μου ἐπάνω,
χῶμα ἀγαπημένο, χῶμα ἑλληνικό!

Σχολιάστε

ΕΥΡΩΒΑΒΥΛΩΝΕΙΑ ΚΑΜΙΝΟΣ

Εὐρωβαβυλώνεια Κάμινος

Ποίημα τοῦ Μητροπολίτου Προικοννήσου Ἰωσὴφ

Δὲν εἶναι μόνο δική σας ἡ προσευχὴ τῆς Βαβυλώνειας καμίνου,
νέοι τοῦ Ἰσραὴλ εὐσεβόφρονες!
Εἶναι καὶ δική μας! Πολὺ δική μας!
Ἐντελῶς στὰ μέτρα μας!
Ἰδιαίτερα ἐφέτος μὲ ὅσα μνημονιακὰ βιώνουμε,
κατὰ παραχώρηση Θεοῦ!
Τί ἦταν, ἄλλωστε, ἕνας Ναβουχοδονόσωρ
δίπλα σὲ ἕνα ΔΝΤ, σὲ μία Μέρκελ
καὶ σὲ μία Τρόϊκα σημερινὴ
γιὰ τὸν καινούργιο Ἰσραήλ;
Τὸ πρόβλημά μας βρίσκεται στὸ ὅτι βλέπουμε μονάχα
τὶς σαραντάμετρες φλόγες τῆς Εὐρωκαμίνου
ποὺ μᾶς καταπίνουν.
Κι οὔτε ποὺ παίρνουμ’ εἴδηση
πὼς ὁ Μεγάλης Βουλῆς Ἄγγελος
καὶ σήμερα διαθέτει πνεῦμα δρόσου διασυρίζον,
ἕτοιμο νὰ στομώση τὴ φωτιὰ
καὶ δὲν μπορεῖ νὰ εἶναι οὐτοπία οὔτε χίμαιρα
τὸ «διήλθομεν διὰ πυρὸς καὶ ὕδατος
καὶ ἐξήγαγες ἡμᾶς εἰς ἀναψυχήν»!

Κωνσταντινούπολις, Μέγα Σάββατο, 14-4-2012.

ΠΗΓΗ: amen.gr

, , ,

Σχολιάστε

«ΑΝΑΖΗΤΟΥΜΕ ΕΠΙΜΟΝΑ ΜΙΑ ΑΝΤΙΓΟΝΗ»

ΣΠΟΥΔΗ ΣΤΗΝ ΑΝΤΙΓΟΝΗ

Τοῦ Βασίλη Χαραλάμπους

Στὸ διάβα ἐτούτης τῆς πολιτείας
τὸ ἴδιο θαρρῶ ἱστόρημα
κι ἐπίμονα ἀναζητοῦν
τοῦτοι οἱ καιροὶ μία Ἀντιγόνη,
γιατί ὅσο περνοῦν τὰ χρόνια ἡ Ἰσμήνη σωπαίνει.

 Τοῦ Κρέοντα ἡ διαταγὴ σκληρὴ
κι ὁ Πολυνείκης ἄταφος.
ναζητομε πίμονα
μία ντιγόνη λοιπν
ποὺ ποτέ, μὰ ποτὲ δὲν θὰ δειλιάσει
σὲ τούτη τὴν πολιτεία
πού ᾽μαθε παράξενα νὰ σωπαίνει.

Κι ἐκεῖνο
ποὺ περίσσια
φαίνεται πληγώνει
πὼς τ’ ἄδικο
μὰ καὶ συνάμα τόσο λαθεμένο
ἕτοιμοι ἐπιμόνως νὰ δεχθοῦν.

Γιατί ὅταν ἀλλουνοὺς νὰ πείσεις θέλεις
ὅτι εἶναι δίκαιο καὶ πρέπει
πάντα σ᾽τοῦ νοῦ σου πρεπούμενο εἶναι νὰ ἔχεις
ὅτι τ δίκαιο ποτ δν ξαρτται
π τ γνώμη τν πολλν.

 Κι ὅταν τὴν ἀπόφαση θὰ πάρεις,
τότε στὴν Ἰσμήνη νὰ τὸ κρυφοειπεῖς
γνώριζε πὼς σίγουρα μονάχος
σ᾽τοῦ Πολυνείκη τὴν ταφὴ θὰ προχωρήσεις.

[Ἀπὸ τὴν ποιητικὴ Συλλογὴ «Ἄλλου κύκλου βιοτή»]
Τιμητικὴ διάκριση  Ἕνωσης Συγγραφέων Λογοτεχνῶν Εὐρώπης
(Σὲ συνεργασία μὲ τὸν Δῆμο Θεσσαλονίκης, γιὰ τὸ Θ´ Φεστιβὰλ Θεσσαλονίκης) 2008
.

 Σχόλιο: Σὲ συνέδριο ποὺ πραγματοποιήθηκε τὸ ἔτος 1972 μὲ θεματολόγιο ἀναφορικὰ μὲ τὸ Θέατρο, παρεβρέθηκαν θεατρολόγοι, σκηνοθέτες, παιδαγωγοὶ κ.ἄ. Ὁ Ρῶσσος σκηνοθέτης Ταΐρωφ, ἀνέφερε ὅτι στὴν Ε.Σ.Σ.Δ. ὑπάρχουν οἱ καλύτεροι θεατρικοὶ συγγραφεῖς καὶ σκηνοθέτες. Ἕνας Ἄγγλος τότε σκηνοθέτης πῆρε τὸ λόγο καὶ εἶπε μόνο τοῦτο «Στὴν Ἀθήνα δημιουργήθηκε τὸ θέατρο καὶ ὄχι στὴ Σπάρτη. Μόνο ἕνας λαὸς ποὺ ἔχει τὴν τόλμη νὰ ἀντιτάξει τὸ νόμο τῆς ἠθικῆς ἀπέναντι στὴν πολιτικὴ ἐξουσία μπορεῖ νὰ γράψει ἕνα ἔργο σὰν τὴν Ἀντιγόνη τοῦ Σοφοκλέους».

 ΠΗΓΗ: panayiotistelevantos.blogspot.com

, , ,

Σχολιάστε

«ΕΓΩ ΓΙΑ ΣΕΝΑ»

Eὐθυμίας Mοναχῆς,
 ἡγουμένης Ἱ. Μ. Ἁγ. Κοσμᾶ Μ. Δένδρου,

«Φῶς στὰ μονοπάτια μου»,
ἔκδ. Ἱ. Μ. Ἁγ. Κοσμᾶ, Ἀθῆναι 2011, σελ. 17

«Τοῦ βίου τήν θάλασσαν ὑψουμένην καθορῶν»  

Βαρύς,
θλιμμένος
ἀπ’ τά βάσανα τῆς γῆς,
πτοημένος,
περπατοῦσε
κάποιος διαβάτης κοντά στό γιαλό.
Καί τό κύμα βογκοῦσε
καθώς ἔφτανε στήν ἄκρη
καί ὁρμοῦσε
πάνω στά βράχια
μέ παφλασμό. 

Τά βάσανά του σκεφτόταν
ὁ φτωχός διαβάτης,
τή μόνωσή του,
κι ἔνοιωθ’ ἐγκατάλειψη.
«Εἶμαι μόνος» συλλογιζόταν
καί ἡ ψυχή του
σά τή λαίλαπα ἄφριζε ἀπό πόνο. 

Μά ξαφνικά τόν διαπέρασε
μιά μακρυνή ἠχώ
μεσ’ στή καρδιά του:
«Μεθ’ ὑμῶν εἰμί
πάσας τάς ἡμέρας
ἕως τῆς συντελείας τοῦ αἰῶνος». (Ματθ. κη΄, 20)
Δέν εἶσαι μόνος.
Κι ἄρχισαν τά δάκρυά του
νά τρέχουν ὥς τό χῶμα.
Σταμάτησε ν’ ἀφουγκραστεῖ ἀκόμα:
«Ὀλιγόπιστε εἰς τί ἐδίστασας;» (Ματθ. δ΄, 31) 

Οἱ ἄνεμοι οἱ ἰσχυροί,
ἡ θάλασσα ἡ ἀφρισμένη,
τή διαταγή Μου περιμένει
γιά νά πραϋνθεῖ.
Ὅταν Ἐγώ κοιμᾶμαι (Ματθ. η΄, 23-27)
στῆς βάρκας σου τήν πρύμνα,
τή λαίλαπα τοῦ βίου,
ἀστραπές, βροντές, κύμα
μή φοβᾶσαι.
Ἐγώ εἶμαι ἐδῶ!
Ἐσύ μόνο μερίμνα
νά ᾽χεις Ἐμένα
στό ἱστιοφόρο τῆς ζωῆς σου
ὥς τή στερνή πνοή σου. 

 «Οὐ μή σέ ἀνῶ
οὐδ’ οὐ μή σέ ἐγκαταλείπω». (Δευτ. λα΄, 6 )
Κι ἄν ἡ γυναίκα τά παιδιά της (Ἡσ. μθ΄, 15 )
τά ξεχνᾶ,
κι ἄν τά παρατᾶ,
κι ἄν γεμίζουν τά Ἱδρύματα μωρά,
Ἐγώ ἐσένα δέ ξεχνῶ,
εἶμαι κοντά σου·
πάνω μου σ’ ἔχω, (Ἰω. α΄, 14 )
σέ προσέχω. 

Κι ἄν ἔβαλα πάνω σου (Ματθ. ια΄, 28. 29, 30)
ἕνα σταυρό
τὄκανα γιά νά τόν κρατήσω Ἐγώ
καί νά σέ στεφανώσω.
Δές: τό περισσότερο βάρος
σέ μένα εἶναι πάνω.
Πᾶρε τώρα θάρρος
δίπλα σου πάντα περπατῶ.

 Μή σέ πτοοῦν τά κύματα
τοῦ βίου τ’ ἀφρισμένα.
Μόνος δέν εἶσαι.
Κύττα Ἐμένα.
Ἐγώ γιά σένα

,

Σχολιάστε

ΜΕΤΡΗΣΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ

 ΜΕΤΡΗΣΑ ΤΑ ΧΡΟΝΙΑ ΤΗΣ ΖΩΗΣ ΜΟΥ

Τοῦ Mario Raul de Morais Andrade

«Μέτρησα τὰ χρόνια μου καὶ συνειδητοποίησα, ὅτι μοῦ ὑπολείπεται λιγότερος χρόνος ζωῆς ἀπ᾽ ὅ,τι ἔχω ζήσει ἕως τώρα…

Αἰσθάνομαι ὅπως αὐτὸ τὸ παιδάκι, ποὺ κέρδισε μία σακούλα καραμέλες: τὶς πρῶτες τὶς καταβρόχθισε μὲ λαιμαργία ἀλλὰ ὅταν παρατήρησε ὅτι τοῦ ἀπέμεναν λίγες, ἄρχισε νὰ τὶς γεύεται μὲ βαθειὰ ἀπόλαυση.

Δὲν ἔχω πιὰ χρόνο γιὰ ἀτέρμονες συγκεντρώσεις ὅπου συζητοῦνται, καταστατικά, νόρμες, διαδικασίες καὶ ἐσωτερικοὶ κανονισμοί, γνωρίζοντας ὅτι δὲν θὰ καταλήξει κανεὶς πουθενά.

Δὲν ἔχω πιὰ χρόνο γιὰ νὰ ἀνέχομαι παράλογους ἀνθρώπους ποὺ παρὰ τὴν χρονολογική τους ἡλικία, δὲν ἔχουν μεγαλώσει.

Δὲν ἔχω πιὰ χρόνο γιὰ νὰ λογομαχῶ μὲ μετριότητες.

Δὲν θέλω νὰ βρίσκομαι σὲ συγκεντρώσεις ὅπου παρελαύνουν παραφουσκωμένοι ἐγωϊσμοί.

Δὲν ἀνέχομαι τοὺς χειριστικοὺς καὶ τοὺς καιροσκόπους.

Μὲ ἐνοχλεῖ ἡ ζήλεια καὶ ὅσοι προσπαθοῦν νὰ ὑποτιμήσουν τοὺς ἱκανότερους γιὰ νὰ οἰκειοποιηθοῦν τὴ θέση τους, τὸ ταλέντο τους καὶ τὰ ἐπιτεύγματά τους.

Μισ ν εμαι μάρτυρας τν λαττωμάτων πο γενν μάχη γι να μεγαλοπρεπς ξίωμα.

Οἱ ἄνθρωποι δὲν συζητοῦν πιὰ γιὰ τὸ περιεχόμενο… μετὰ βίας γιὰ τὴν ἐπικεφαλίδα.

Ὁ χρόνος μου εἶναι λίγος γιὰ νὰ συζητῶ γιὰ τοὺς τίτλους, τὶς ἐπικεφαλίδες.

Θέλω τὴν οὐσία, ἡ ψυχή μου βιάζεται…Μοῦ μένουν λίγες καραμέλες στὴν σακκούλα…

Θέλω νὰ ζήσω δίπλα σὲ πρόσωπα μὲ ἀνθρώπινη ὑπόσταση.

Ποὺ μποροῦν νὰ γελοῦν μὲ τὰ λάθη τους.

Ποὺ δὲν ἐπαίρονται γιὰ τὸν θρίαμβό τους.

Ποὺ δὲν θεωροῦν τὸν ἑαυτό τους ἐκλεκτό, πρὶν ἀπὸ τὴν ὥρα τους.

Ποὺ δὲν ἀποφεύγουν τὶς εὐθύνες τους.

Ποὺ ὑπερασπίζονται τὴν ἀνθρώπινη ἀξιοπρέπεια.

Καὶ ποὺ τὸ μόνο ποὺ ἐπιθυμοῦν εἶναι νὰ βαδίζουν μαζὶ μὲ τὴν ἀλήθεια καὶ τὴν εἰλικρίνεια.

Τὸ οὐσιῶδες εἶναι αὐτὸ ποὺ ἀξίζει τὸν κόπο στὴν ζωή.

Θέλω νὰ περιτριγυρίζομαι ἀπὸ πρόσωπα ποὺ ξέρουν νὰ ἀγγίζουν τὴν καρδιὰ τῶν ἀνθρώπων…

Ἄνθρωποι τοὺς ὁποίους τὰ σκληρὰ χτυπήματα τῆς ζωῆς τοὺς δίδαξαν πὼς μεγαλώνει κανεὶς μὲ ἁπαλὰ ἀγγίγματα στὴν ψυχή.

Ναί, βιάζομαι, ἀλλὰ μόνο γιὰ νὰ ζήσω μὲ τὴν ἔνταση, ποὺ μόνο ἡ ὡριμότητα μπορεῖ νὰ σοῦ χαρίσει.

Σκοπεύω νὰ μὴν πάει χαμένη καμμιὰ ἀπὸ τὶς καραμέλες ποὺ μοῦ ἀπομένουν…Εἶμαι σίγουρος ὅτι ὁρισμένες θὰ εἶναι πιὸ νόστιμες ἀπ᾽ ὅσες ἔχω ἤδη φάει.

Σκοπός μου εἶναι νὰ φτάσω ὣς τὸ τέλος ἱκανοποιημένος καὶ ἐν εἰρήνῃ μὲ τὴν συνείδησή μου καὶ τοὺς ἀγαπημένους μου.

Εὔχομαι καὶ ὁ δικός σου νὰ εἶναι ὁ ἴδιος, γιατί μὲ κάποιον τρόπο θὰ φτάσεις κι ἐσύ…»!

 ΠΗΓΗ: Περιοδ. «ΕΝΟΡΙΑΚΗ ΕΥΛΟΓΙΑ» Ἱ. Ν. Ἁγ. Νικολάου Πευκακίων Ἀθηνῶν),
Τεῦχος Αὐγ. – Σεπτ. 2011, ἀρ. τ. 110-111

Διαδίκτυο: panayiotistelevantos.blogspot.com

Σχολιάστε

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ

ΤΟ ΠΡΟΒΛΗΜΑ ΜΕ ΤΙΣ ΑΝΤΩΝΥΜΙΕΣ 

τοῦ Τίτου Πατρίκιου

Λέμε ἐμεῖς κι ἐννοοῦμε ἐγώ
λέμε ἐσύ κι ἐννοοῦμε πάλι ἐγώ
λέμε αὐτός κι ἐννοοῦμε πάλι ἐγώ.
Στήν οὐσία μόνο μέ τό ἐγώ
μποροῦμε νά ἐννοήσουμε
κάποιον ἄλλο.
 

ΤΙΤΟΣ ΠΑΤΡΙΚΙΟΣ, «ΑΝΤΙΚΡΙΣΤΟΙ ΚΑΘΡΕΦΤΕΣ»
ΠΗΓΗ: klision.blogspot.com

Σχολιάστε