Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΙΣΤΟΡΙΑ"

Ο ΕΚΠΛΗΚΤΙΚΗΣ ΤΕΧΝΗΣ ΣΦΡΑΓΙΔΟΛΙΘΟΣ ΤΗΣ ΠΥΛΟΥ (Τὸ πιὸ ἔξοχο δεῖγμα γλυπτικῆς τῆς Ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ)

σφραγιδόλιθος, πο βρέθηκε στν Πύλο,
συγκρίνεται μόνο μ
μερικ σχέδια το Μιχαλ γγέλου

.             Πρὶν δύο χρόνια, οἱ Ἀμερικανοὶ ἀρχαιολόγοι Τζὰκ Ντέιβις καὶ Σάρον Στόκερ ἀπὸ τὸ Πανεπιστήμιο τοῦ Σινσινάτι ἀνακάλυψαν στὸν τάφο τοῦ «Γρύπα Πολεμιστῆ» στὴν Πύλο ἕνα μικροσκοπικὸ ἀντικείμενο, μεγέθους περίπου 3,5 ἑκατοστῶν. Ὅπως ἀναφέρει δημοσίευμα τῆς 06.11. 2017 τῶν New York Times, στὴν ἀρχὴ πίστεψαν ὅτι ἦταν ἕνα εἶδος μεγάλης χάντρας καὶ τὸ ἔβαλαν στὴν ἄκρη, γιὰ νὰ ἐπικεντρωθοῦν σὲ ἄλλα, πιὸ ἐντυπωσιακὰ ἀντικείμενα, ὅπως χρυσὰ δαχτυλίδια, τὰ ὁποῖα βρέθηκαν σὲ τάφο τοῦ 1500 π. Χ. μὲ πλούσια κτερίσματα.
.             Ὅταν ὅμως ἐν συνεχείᾳ ὁ συντηρητὴς τοῦ ἀντικειμένου ἀπομάκρυνε ὅλες τὶς προσμίξεις ἀπὸ τὴν ἐπιφάνεια τῆς «χάντρας», αὐτὸ ποὺ ἀποκαλύφθηκε ἄφησε ἐμβρόντητους εἰδικοὺς καὶ μή: Ἕνας σφραγιδόλιθος ἀπὸ ἀχάτη μὲ ἐγχάρακτο σχέδιο ἐκπληκτικῆς τέχνης καὶ λεπτομέρειας, ποὺ ἀπεικονίζει μία ἐντυπωσιακὴ σκηνὴ μάχης, ὅπου «πρωταγωνιστεῖ» ἕνας πολεμιστὴς-ἥρωας, γυμνὸς καὶ μὲ μακριὰ μαλλιά. Ὁ ἕνας ἀπὸ τοὺς δύο ἐχθρούς του κείτεται νεκρὸς κάτω ἀπὸ τὰ πόδια του, ἐνῶ ὁ δεύτερος ἀπεικονίζεται λίγα δευτερόλεπτα πρὶν τὸν θάνατό του, ὅταν δηλαδὴ ὁ ἥρωας, ποὺ τὸν ἔχει ἀκινητοποιήσει πιάνοντάς τον ἀπὸ τὴν περικεφαλαία, βυθίζει τὸ ξίφος στὸ στέρνο του.
.             Τὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ συνομίλησε μὲ τοὺς δύο ἀνασκαφεῖς γιὰ τὸ ἀνεπανάληπτο εὕρημα πού, σύμφωνα μὲ τὸ ἀμερικανικὸ δημοσίευμα, τὸ ὁποῖο ἐπικαλεῖται δήλωση τοῦ Malcolm H. Wiener, εἰδικοῦ στὴν αἰγαιακὴ προϊστορία, πρόκειται γιὰ «ἕνα ἀπὸ τὰ σπουδαιότερα ἀριστουργήματα τέχνης στὸ Αἰγαῖο ποὺ μπορεῖ νὰ συγκριθεῖ μὲ μερικὰ σχέδια τοῦ Μιχαὴλ Ἀγγέλου στὸ Μητροπολιτικὸ Μουσεῖο Τέχνης τῆς Νέας Ὑόρκης».

Ἀκολουθεῖ ἡ συνέντευξη μὲ τοὺς δύο ἀνασκαφεῖς:

Μιλστε μας γι τν σφραγιδόλιθο, τν πεικόνιση κα τ σημασία του. Γιατί τ μερικανικ ρθρο μιλάει γι σχέση μ μηρικς σκηνές;

Ἡ σκηνὴ ἀπεικονίζει μία μάχη μεταξὺ τριῶν πολεμιστῶν. Ὁ ἥρωας, ποὺ δὲν φέρει ἀσπίδα καὶ φοράει βραχὺ περίζωμα, ἔχει ἤδη νικήσει ἕναν ἀντίπαλο καὶ εἶναι ἕτοιμος νὰ σκοτώσει ἕναν ἄλλο. Ἂν καὶ δὲν ἔχουμε ἰσχυριστεῖ ὅτι ἡ σκηνὴ σχετίζεται ἄμεσα μὲ τὰ ἔπη τοῦ Ὁμήρου, παραπέμπει σὲ κάποιες σκηνὲς μάχης στὴν Ἰλιάδα. Ὁ σφραγιδόλιθος εἶναι τὸ πιὸ ἔξοχο δεῖγμα γλυπτικῆς τῆς Ἐποχῆς τοῦ Χαλκοῦ, ποὺ ἔχει βρεθεῖ.

Γιατί πιστεύετε, σύμφωνα μ τ ρθρο, τι καλλιτέχνης ταν μύωπας;

Ὁ δημοσιογράφος τῶν Times New York ἔκανε αὐτὴ τὴν ἐκτίμηση, ἐπειδὴ τὸ ἀντικείμενο εἶναι τόσο μικρὸ καὶ μὲ τόση λεπτομέρεια ἐπεξεργασμένη. Ὁ σφραγιδόλιθος ἔχει μῆκος μόλις 3,5 ἑκατοστὰ καὶ θὰ ἦταν τρομερὰ δύσκολο νὰ δημιουργήσεις ἕνα ἔργο μὲ τόση λεπτομέρεια πάνω σὲ τόσο μικρὴ καὶ σκληρὴ ἐπιφάνεια.

Γνωρίζετε μ ποιν τρόπο γινε χάραξή του κι ν χρησιμοποιήθηκαν μεγεθυντικο φακοί;

Τὸ πρόβλημα εἶναι ὅτι δὲν ξέρουμε πῶς χαράχθηκαν αὐτοὶ οἱ σφραγιδόλιθοι. Δὲν ἔχουν βρεθεῖ μεγεθυντικοὶ φακοὶ ὣς τώρα, οὔτε στὴν Κρήτη οὔτε στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα. Ὅμως εἶναι πολὺ δύσκολο νὰ φανταστοῦμε κάποιος νὰ χάραξε κάτι μὲ τόση λεπτομέρεια μὲ γυμνὸ μάτι.

Ποιός ταν τόπος προέλευσης το σφραγιδόλιθου;

Πιστεύουμε ὅτι δημιουργήθηκε στὴ Νεοανακτορικὴ ἐποχὴ στν Κρήτη καὶ ὄχι στὴν ἠπειρωτικὴ Ἑλλάδα. Ἀπὸ ὅσο γνωρίζουμε, οἱ Μυκηναῖοι δὲν κατεῖχαν τὴν τεχνολογία γιὰ νὰ παράγουν τέτοια ἀριστουργήματα.

Τί ἄλλο περιμένουμε ἀπὸ τοὺς θησαυροὺς τοῦ τάφου στὴν Πύλο;

Ὑπάρχουν πολλοὶ θησαυροὶ ποὺ ἑτοιμάζουμε γιὰ δημοσίευση, συμπεριλαμβανομένων δύο χρυσῶν κυπέλλων κι ἑνὸς ξίφους μὲ χρυσὸ χεῖλος. Ὑπάρχουν πάρα πολλὰ ἀντικείμενα ποὺ χρειάζονται συντήρηση, ἡ ὁποία εἶναι μία πολὺ χρονοβόρα καὶ δαπανηρὴ διαδικασία. Ἔχουμε μερικοὺς ἀπὸ τοὺς καλύτερους Ἕλληνες συντηρητές, ποὺ μᾶς βοηθοῦν σὲ αὐτὸ τὸ τεράστιο ἔργο.

Πόσοι σφραγιδόλιθοι βρέθηκαν συνολικά;

Ἦταν πάνω ἀπὸ 50, ἀλλὰ αὐτὸς εἶναι μακρὰν ὁ καλύτερος. Δὲν ὑπάρχει ὅμοιός του.

.             Ὑπενθυμίζεται ὅτι τὸ καλοκαίρι τοῦ 2015 ἡ σκαπάνη τῶν Τζὰκ Ντέιβις καὶ Σάρον Στόκερ ἔφερε στὸ φῶς ἕναν ἀσύλητο, πλούσια κτερισμένο, λακκοειδῆ τάφο, πλησίον τοῦ μυκηναϊκοῦ ἀνακτόρου τοῦ Νέστορα, στὸν Ἄνω Ἐγκλιανό, στὴ Χώρα τοῦ Δήμου Πύλου-Νέστορος. Ὅπως εἶχε ἀναφέρει τότε τὸ ΥΠΠΟΑ, τάφος, ὁ ὁποῖος ἀνῆκε σὲ πολεμιστή, χρονολογεῖται περίπου τὸ 1500 π. Χ. (Ὑστεροελλαδικὴ ΙΙ περίοδος) καὶ ἀποτελεῖ τὴν πιὸ ἐντυπωσιακὴ περίπτωση ἐπίδειξης προϊστορικοῦ πλούτου σὲ ταφικὰ μνημεῖα τῆς ἠπειρωτικῆς Ἑλλάδας, ποὺ ἔχει ἔρθει στὸ φῶς τὰ τελευταῖα 65 χρόνια.
.             Ἕνα χρόνο πρίν, τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2016, οἱ ἀνασκαφεῖς δημιούργησαν πάλι αἴσθηση, ὅταν κατὰ τὴ διάλεξή τους στὴν Ἀμερικανικὴ Σχολὴ Κλασικῶν Σπουδῶν τῆς Ἀθήνας εἶχαν παρουσιάσει τὸ πρόσωπο τοῦ «ἐνοίκου» τοῦ τάφου, ὅπως εἶχε ἀνασυσταθεῖ ἀπὸ τὰ ὀστᾶ τοῦ κρανίου του: Ἕνας ὄμορφος ἄνδρας, μὲ μακριὰ μαῦρα μαλλιά, περίπου 30-35 ἐτῶν. «Τὸν ἔχουμε ἀποκαταστήσει μὲ μακριὰ μαῦρα μαλλιά, μὲ βάση τὴν ἀναπαράσταση πολεμιστὴ ποὺ βρέθηκε σὲ μία σφραγίδα στὸν τάφο καὶ ἡ ὁποία θὰ δημοσιευτεῖ τοῦ χρόνου», εἶχε ἀναφέρει στὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ τότε ἡ κ. Στόκερ, προαναγγέλλοντας τὴν ἐντυπωσιακὴ ἀνακάλυψη.
.             Τὸ ἀνασκαφικὸ πρόγραμμα στὴν Πύλο, ὑπὸ τοὺς δύο ἀνασκαφεῖς, διεξήχθη ἀπὸ τὴν Ἀμερικανικὴ Σχολὴ Κλασικῶν Σπουδῶν κατόπιν ἀδείας τοῦ ὑπουργείου Πολιτισμοῦ καὶ Ἀθλητισμοῦ. Ὅλες οἱ ἐργασίες διενεργήθηκαν ὑπὸ τὴν ἄμεση ἐποπτεία τῆς Ἐφορείας Ἀρχαιοτήτων Μεσσηνίας. Στὸ πρόγραμμα συμμετεῖχαν 45 ἀρχαιολόγοι, ἐξειδικευμένοι ἐπιστήμονες καὶ φοιτητὲς διαφόρων ἐθνικοτήτων ἀπὸ πολλὰ πανεπιστήμια τοῦ ἐξωτερικοῦ.

 

ΠΗΓΗ: huffingtonpost.gr (Μὲ πληροφορίες ἀπὸ ΑΠΕ-ΜΠΕ)

 

 

Advertisements

Σχολιάστε

ΤΟ ΔΩΡΙΚΟ ΕΓΕΡΤΗΡΙΟ ΤΗΣ 28ης

ΑΝΤΑΥΓΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

«ΑΙ ΗΜΕΤΕΡΑΙ ΔΥΝΑΜΕΙΣ ΑΜΥΝΟΝΤΑΙ ΤΟΥ ΠΑΤΡΙΟΥ ΕΔΑΦΟΥΣ»

.               Ἕξι δεκαετίες πέρασαν ἀπὸ τὴν ἡμέρα ποὺ οἱ Ἕλληνες δεχτήκαμε, τὸ ἡλιόλουστο πρωινὸ τῆς 28ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1940, τὸ δωρικὸ ἐγερτήριο. Τὴν ἡμέρα αὐτή, ὅταν ἡ Ἰταλία κήρυξε τὸν πόλεμο κατὰ τῆς Ἑλλάδος, ὁ Μουσολίνι εἶχε ὀκτὼ ἑκατομμύρια λόγχες, τόσα ἀεροπλάνα ὥστε νὰ σκεπάσει τὸν ἥλιο καὶ στόλο ποὺ κυριαρχοῦσε στὴ Μεσόγειο, ποὺ τὴν ἔλεγε Mare Nostrum, (ἡ θάλασσά μας). Καὶ ἡ Ἑλλάδα τινάχτηκε περήφανη καὶ γέμισε ἡ χώρα δάφνες καὶ δόξα. Καὶ οἱ Ἕλληνες τί εἴχαμε; Εἴχαμε κι ἐμεῖς τὸν λιγοστὸ στρατό μας, τὰ ἐλάχιστα καράβια μας καὶ τὰ ἀκόμη πιὸ λίγα καὶ μάλιστα παλαιὰ ἀεροπλάνα μας… ΑΝΤΑΥΓΕΙΕΣ ΑΠΟ ΤΗΝ 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ 1940

Σχολιάστε

ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ “ΟΧΙ” Γιῶργος Σαραντάρης: Ὁ ποιητὴς ποὺ ἔδωσε τὴ ζωή του γιὰ τὴν Ἑλλάδα (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος) «Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα/Μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς/Εἶχα τὰ μάτια μου /Παντοτινὰ στραμμένα /Στὸ ἑωθινό σου πρόσωπο…»

ΕΠΕΤΕΙΟΣ ΤΟΥ ΟΧΙ
Γιῶργος Σαραντάρης:
Ὁ ποιητὴς ποὺ ἔδωσε τὴ ζωή του γιὰ τὴν Ἑλλάδα

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Στοὺς πεσόντες κατὰ τὸν ἑλληνο – ιταλικὸ πόλεμο τοῦ 1940 – 41 συγκαταλέγεται ὁ Γιῶργος Σαραντάρης, ὁ σημαντικὸς αὐτὸς ποιητὴς καὶ στοχαστὴς τῆς δεκαετίας τοῦ 1930. Δὲν πέθανε στὰ βουνὰ τῆς Πίνδου, ὅπως ἄλλοι συστρατιῶτες του. Ἀπὸ τὶς κακουχίες, βαριὰ ἄρρωστος, μεταφέρθηκε πρῶτα στὸ Στρατιωτικὸ Νοσοκομεῖο τῶν Ἰωαννίνων καὶ μετὰ στὴν Ἀθήνα, ὅπου καὶ ἀπεβίωσε, στὶς 25 Φεβρουαρίου 1941, σὲ ἡλικία 33 ἐτῶν. Στὴ νεκρολογία γιὰ τὸν θάνατό του ἡ «Καθημερινὴ» ἔγραψε, στὶς 2 Μαρτίου 1941:
«Μεταξὺ τῶν ἡρωικῶς πεσόντων εἰς τὸν ἀγώνα κατὰ τῆς ἰταλικῆς βαρβαρότητος καταλέγεται καὶ ὁ νέος λόγιος Γεώργιος Σαραντάρης. Ὁ Γ. Σαραντάρης ἦτο ἀπὸ τοὺς ἀξιόλογους ποιητὰς τῆς νέας γενεᾶς, δημοσιεύσας τρεῖς ποιητικὰς συλλογὰς καὶ δύο φιλοσοφικὰ δοκίμια. Ὑπῆρξε συνεργάτης τῆς φιλολογικῆς σελίδος τῆς “Καθημερινῆς”, δημοσιεύσας σημειώματα δι’ ἄλλους νέους λογοτέχνας ὡς καὶ στίχους του. Στρατιώτης εἰς τὸ ἀλβανικὸν μέτωπον, προσέφερε τὴν ζωήν του ὑπὲρ τοῦ ἀγωνιζομένου Ἔθνους. Λόγῳ τῶν πολεμικῶν ἡμερῶν περιοριζόμεθα εἰς τὰς ὀλίγας αὐτὰς γραμμὰς εἰς μνήμην τοῦ ἐκλιπόντος νέου διανοουμένου». Τὸν Φεβρουάριο τοῦ 1951 ὁ «Ἀθηναῖος» τῆς «Καθημερινῆς», στὰ δεκάχρονα ἀπὸ τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη, ἔγραψε: «Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης ἦτο ὁ πρῶτος λογοτέχνης ποὺ ἔπεσεν εἰς τὸν ἀγώνα τῆς πατρίδος του διὰ τὴν ἐλευθερίαν».
.           Λίγες μόνο δεκάδες ὀκάδες ζύγιζε ὁ Σαραντάρης καὶ σὲ ὅλη τὴ βραχύχρονη ζωή του παρέμεινε παντελῶς ἀγύμναστος. Τὸ μόνο, ποὺ γνώριζε, ἦταν νὰ διαβάζει ἀδιαλείπτως καὶ νὰ γράφει ἀκατάπαυστα ποιήματα καὶ φιλοσοφικοὺς στοχασμούς, παντοῦ ὅπου εὕρισκε χαρτὶ ἢ χαρτόνι: ἀπὸ κουτιὰ τσιγάρων, ἕως προγράμματα συναυλιῶν καὶ ἄλλων ἐκδηλώσεων… Εἶχε αὐξημένο βαθμὸ μυωπίας, κάτι ποὺ τὸν ἐμπόδιζε νὰ χειριστεῖ σωστὰ τὸ ὅπλο, ποὺ οὕτως ἢ ἄλλως δυσκολευόταν νὰ σηκώσει μαζὶ μὲ τὸν βαρὺ γυλιό του. Αὐτὸς ὁ ἀδύναμος, ἀγύμναστος καὶ μύωπας ποιητὴς ἐπελέγη νὰ ἐπιστρατευθεῖ μυστικὰ μετὰ τὸν τορπιλισμὸ τῆς Ἕλλης καὶ νὰ σταλεῖ στὰ σύνορα, γιὰ νὰ ἀντιμετωπίσει μαζὶ μὲ ὅλους τοὺς ἄλλους Ἕλληνες τὸν στρατὸ τῆς φασιστικῆς Ἰταλίας… Καὶ πῆγε οὐσιαστικὰ πρὸς τὸν θάνατο χωρὶς γογγυσμό, ἀτενίζοντας τὸν οὐρανό, πιστεύοντας στὴν Ἀνάσταση καὶ ἀγαπώντας Χριστὸ καὶ Ἑλλάδα.
.           Ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης, ποὺ μὲ κάθε τρόπο ἔδειξε τὴν πρὸς τὸν Σαραντάρη εὐγνωμοσύνη του, ἀφοῦ πρῶτος ἐκεῖνος ἀντελήφθη τὸ ταλέντο του καὶ τὸν ἐνθάρρυνε νὰ ἀφιερωθεῖ στὴν ποίηση, ἔγραψε: «Δὲν ἔχω γνωρίσει, θὰ ᾽θελα νὰ τὸ διακηρύξω, μορφὴ πνευματικοῦ ἀνθρώπου ἁγνότερη ἀπὸ τὴ δική του. Ἄπραγος, ἀδέξιος, ἀνίκανος γιὰ ὁτιδήποτε πρακτικό, ζοῦσε μὲ τὸ τίποτε, καὶ δὲν τοῦ χρειαζότανε τίποτε ἄλλο ἔξω ἀπὸ τὴν Ποίηση…». Καὶ ἀλλοῦ: «Ἐπιτέλους, νά, κάποιος ἀδικημένος ἀπὸ τὴ φύση, φτωχός, ἔρημος, ποὺ ἔστρεψε τὸ κάτοπτρο ἀπὸ τὴν ὕβρι τῆς ζωῆς πρὸς τὸ θαῦμα της».
.           Γιὰ τὴν ἐπιστράτευση τοῦ Σαραντάρη καὶ τὸ πῶς τὴν ἀντιμετώπισε ἔγραψε ὁ Ἀνδρέας Καραντώνης, ἕνας ἀπὸ τοὺς σημαντικότερους κριτικοὺς ποίησης τοῦ περασμένου αἰώνα:
«Τὸ Σεπτέμβριο τοῦ 1940 ἕνα Διάταγμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, κάλεσε στὰ ὅπλα τὴν κλάση τοῦ 1930 – σ’ αὐτὴν ἀνῆκε στρατολογικὰ ὁ Σαραντάρης – καὶ τὸν ἔστειλε νὰ φυλάξει τὰ σύνορα ποὺ φοβέριζε ὁ Ἰταλικὸς φασισμός. Τὸν εἶδα γιὰ τελευταία φορὰ στὴν πλατεία Κάνιγγος, ἀνάμεσα στὸ πλῆθος τῶν ἐπιστρατευμένων ἐφέδρων ποὺ πολιορκοῦσαν τὴν πόρτα τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφεῖο. Τὸ πρόσωπό του ἤρεμο καὶ χαμογελαστὸ πάντα, ἦταν ὁλότελα ἀποπνευματωμένο. “Φεύγω, μοῦ λέει, φίλε μου, πάω φαντάρος”. Ἀποχαιρετιστήκαμε μὲ συγκίνηση. Τὸν εἶδα νὰ χάνεται μέσα στὸ πλῆθος, κάνοντας μελαγχολικὲς σκέψεις, καθὼς συλλογιζόμουν πῶς θὰ μποροῦσε νὰ τὰ βγάλει πέρα μὲ τὶς δυσκολίες καὶ τὶς τραχύτητες τῆς στρατιωτικῆς ἐμπόλεμης ζωῆς, αὐτὸς ὁ καθόλου στρατιώτης. Κι ὅμως ἀκολούθησε καρτερικὰ τὴ μοίρα του, μὲ τὴ συναίσθηση ὅτι δίνει καὶ αὐτός, ὅπως ὅλοι οἱ ἄλλοι, τὸ παρών του στὸ κάλεσμα τῆς πατρίδας». Ὁ Καραντώνης θεωροῦσε ὅτι ὁ Σαραντάρης εἶχε ἕνα δικαίωμα: «νὰ θεωρεῖται σὰν ἕνας ἀπὸ τοὺς προδρόμους τοῦ σύγχρονου ποιητικοῦ μας λόγου».
.         Ὁ συστρατιώτης του συγγραφέας Θεμιστοκλῆς Ἀθηνογένης μίλησε γιὰ τὶς κακουχίες στὸ μέτωπο τῆς Ἀλβανίας:
«Ἡ Ἰταλία μᾶς κήρυξε τὸν πόλεμο. Οἱ συνοριακὲς φρουρές μας προσπαθοῦν νὰ ἀποκρούσουν τὸν ἐχθρὸ ποὺ κατεβαίνει μέσα ἀπὸ τὰ φαράγγια τῆς Πίνδου. Πρέπει νὰ σπεύσομε νὰ ἐνισχύσομε τὰ παιδιὰ τοῦ 4ου Συντάγματος Λαρίσης ποὺ ἀντιμετωπίζουν τὶς Ἰταλικὲς φάλαγγες τῆς Μεραρχίας Julia… Ἄρχισε ἡ πορεία. Μία πορεία ἀδιάκοπη. Σὲ κάποιες στάσεις οἱ φαντάροι μοιράζονταν ζάχαρη καὶ ξηροὺς καρπούς. Ἡ πορεία κράτησε 40 ὧρες. Τότε τὸν ἔχασα (Σημ. Τὸν Σαραντάρη)… Σὲ λίγο βρισκόμουν στὸ λόχο τοῦ Γιώργου Σαραντάρη. Ἦταν ὁ λόχος ὁ δικός του, ὁ 3ος λόχος. Χάρηκε πολὺ σὰν μὲ εἶδε ἔτσι ἀπρόσμενα, ξαφνικὰ μπροστά του. Δὲν τὸ περίμενε. Ἦταν πολὺ κουρασμένος, βρεγμένος.
Μοῦ ᾽σφιξε τὸ χέρι: “Τί θὰ γίνει τώρα;”
Ἡ αἰσιοδοξία εἶχε φύγει. – Γυρέψαμε κάπου νὰ κουρνιάσουμε τὴ νύχτα στὸ χωριὸ Βωβοῦσα. Βρήκαμε ἕνα πεζούλι ἐκκλησίας. Κοιμηθήκαμε ἐκεῖ. Ἦταν ὧρες φοβερές. Τὸ ἄγνωστο. Οἱ ἀρβύλες μεσ’ στὴ λάσπη….
Σὰν ἔφεξε ἡ μέρα ἀκροβολιστήκαμε σ’ ἕνα ὕψωμα καὶ περιμέναμε διαταγές. Ἀκούστηκαν οἱ σάλπιγγες τῶν Λαρισινῶν κι ἀμέσως ἄρχισαν νὰ κροταλίζουν τὰ ἰταλικὰ πολυβόλα. Ἀπ’ τὸ δικό μας λόχο δὲν εἴχαμε κανένα θύμα. Οἱ Λαρισινοὶ ὅμως πλήρωσαν ἀκριβά. – Ἦταν ἡ πρώτη μας ἐπαφὴ μὲ τὸν ἐχθρὸ καὶ τὴν κρυάδα τοῦ πολέμου.
Ἐκεῖ τὸν ἔχασα. Δὲν ἦταν κοντά μου.
Ἡ προέλαση συνεχίστηκε…
Πολλὲς φορὲς συναντηθήκαμε μὲ τὸν Σαραντάρη στὰ λασποχώρια, ἀπ’ ὅπου περνούσαμε. Ἤμαστε ἐξουθενωμένοι καὶ οἱ δύο. Πολὺ περισσότερο ὅμως ἐκεῖνος. Δὲν εἶχε, ἀπὸ τὴν ἀρχή, πολλὰ ἀποθέματα ἀντοχῆς.
Κάποτε βρέθηκα ἔξω ἀπὸ ἕνα χωριό, τὸ Κιλαρίτσι. Σὲ κάτι στάβλους εἶδα τὸν Σαραντάρη καθισμένο κάτω στὸ χῶμα σὲ φοβερὴ ἐξάντληση. Ἦταν χλωμός, ἀδύναμος. Τὰ μάτια του φωσφόριζαν παράξενα. Τὸν πλησίασα. Θυμᾶμαι ὅτι γονάτισα νὰ τοῦ μιλήσω καθὼς ἦταν καθισμένος.
“Ἔχεις τίποτα νὰ μοῦ δώσεις νὰ φάω;” μοῦ εἶπε. Ἔψαξα στὸ σακίδιο. Βρῆκα ἕνα κομμάτι ξερὴ κουραμάνα. Τοῦ ᾽δωσα. Ὕστερα μὲ κόπο ἀνάσυρε ἀπὸ τὸ χιτώνα του ἕνα μάτσο χαρτιά. Τὸ πρῶτο ποὺ μοῦ ᾽δειξε χαμογελώντας ἦταν μία ἰατρικὴ γνωμάτευση ποὺ τὸν ἔστελνε στὸ νοσοκομεῖο στὰ Γιάννενα, πού ᾽λεγε πὼς μποροῦσε νὰ ἀφήσει τὸ μέτωπο καὶ νὰ γυρίσει πίσω.
Τοῦ εἶπα:
“Μπράβο Γιῶργο!. Ἐσὺ σώθηκες. Κανεὶς δὲν ξέρει ἐμένα τί μὲ περιμένει”.
Τὸ δεύτερο χαρτὶ ἦταν ἕνα ποίημα. Μοῦ τὸ ἐμπιστεύτηκε. Μὲ μεγάλη συγκίνηση τὸ ἔβαλε στὸ χέρι μου. Τότε γιὰ πρώτη φορὰ κατάλαβα πὼς ὁ Σαραντάρης ἦταν Ποιητής. Ἐνῶ ἐγὼ ἀγωνιζόμουν νὰ ἐπιβιώσω, ἐκεῖνος, τὶς ὧρες τὶς ἐλάχιστες ποὺ ἔμενε ἐλεύθερος ἀπὸ πορεῖες, κακουχίες καὶ ἀγγαρεῖες ἀποσυρόταν στὴ γωνιὰ ἑνὸς ἀντίσκηνου κι ἔγραφε ποιήματα… Τὸ ποίημα αὐτὸ τὸ ἔχασα. Θυμᾶμαι ὅμως πολὺ καλὰ πῶς ἄρχιζε:
Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα
Μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς
Εἶχα τὰ μάτια μου
Παντοτινὰ στραμμένα
Στὸ ἑωθινό σου πρόσωπο…».
.         Γιὰ τὸν Σαραντάρη καὶ τὸν θάνατό του ἔγραψαν:
Ὁ Ὀδυσσέας Ἐλύτης χαρακτηρίζει τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη ὡς «τὴ μόνη καὶ πιὸ ἄδικη ἀπώλεια ἀνθρώπου τῶν γραμμάτων». Παράλληλα καταγγέλλει τὸ ἐπιστρατευτικὸ σύστημα τῆς ἐποχῆς: «Θέλω ἀπροκάλυπτα νὰ καταγγείλω τὸ ἐπιστρατευτικὸ σύστημα ποὺ ἐπικρατοῦσε τὴν ἐποχὴ ἐκείνη καὶ πού, δὲν ξέρω πῶς, κατάφερε νὰ κρατήσει στὰ Γραφεῖα καὶ στὶς ἐπιμελητεῖες ὅλα τὰ χοντρόπετσα θηρία τῶν ἀθηναϊκῶν ζαχαροπλαστείων καὶ νὰ ξαποστείλει στὴν πρώτη γραμμὴ τὸ πιὸ ἁγνὸ καὶ ἀνυπεράσπιστο πλάσμα. Ἕναν εὔθραυστο διανοούμενο, ποὺ μόλις στεκότανε στὰ πόδια του, ποὺ ὅμως εἶχε προφτάσει νὰ κάνει τὶς πιὸ πρωτότυπες καὶ γεμάτες ἀπὸ ἀγάπη σκέψεις γιὰ τὴν Ἑλλάδα καὶ τὸ μέλλον της. Ἦταν σχεδὸν μία δολοφονία. Διπλωματοῦχος ἰταλικοῦ πανεπιστημίου – ὁ μόνος ἴσως σὲ ὁλόκληρο τὸ στράτευμα -, θὰ μποροῦσε νά ’ναι περιζήτητος σὲ ὁποιαδήποτε ἀπὸ τὶς Ὑπηρεσίες ποὺ εἶχαν ἀναλάβει τὴν ἀντικατασκοπεία, ἢ τὴν ἀνάκριση τῶν αἰχμαλώτων. Ἀλλὰ ὄχι. Ἔπρεπε νὰ φορτωθεῖ τὸ γυλιὸ καὶ τὸν ὁπλισμὸ τῶν τριάντα ὀκάδων, γιὰ νὰ χαθεῖ παραπατώντας μὲς στὰ χιονισμένα φαράγγια ἕνας ἀκόμη ποιητής, ἕνας ἀκόμη ἀθῶος στὸ δρόμο τοῦ μαρτυρίου. Φαίνεται ὅτι πέρασε φρικτὲς ὧρες. Τὰ χοντρὰ μυωπικά του γυαλιά, ποὺ χωρὶς αὐτὰ δὲν μποροῦσε νὰ κάνει βῆμα, τά ’χασε μέσα στὴν παραζάλη. Φώναζε “βοήθεια” στοὺς ἄλλους φαντάρους, αὐτὸς ὁ Χριστιανὸς φώναζε “ἀδέρφια” καὶ τ’ “ἀδέρφια” τὸν κοροϊδεύανε, τὰ πιὸ ἀδίστακτα βαλθήκανε κιόλας νὰ τοῦ κλέβουνε κουβέρτες, μάλλινα, ὁτιδήποτε χρήσιμο μποροῦσε ὁ δόλιος νὰ κουβαλεῖ. Ἀπόμεινε σὰν τὸ κατατρεγμένο πουλὶ μέσα στὴν παγωνιά. Χωρὶς νὰ βαρυγκομήσει. Χωρὶς νὰ ξεστομίσει ἕναν πικρὸ λόγο. Περήφανος, μ’ ἕνα σῶμα ἐλάχιστο καὶ μία μεγάλη ψυχή, ποὺ τὸν κράτησε ὅσο ποὺ νὰ τραγουδήσει ἀκόμη λίγο: Ἐγὼ ποὺ ὁδοιπόρησα μὲ τοὺς ποιμένες τῆς Πρεμετῆς κι ὕστερα ν’ ἀνεβεῖ “στοὺς τόπους ποὺ ἀγγέλλουν τὸν οὐρανὸ καὶ συνομιλοῦν μὲ τὸν ἥλιο”. Ἔτσι πέθανε ἕνας Ἕλληνας ποιητής, ὅταν οἱ συνάδελφοί του στὴ Δύση βλαστημούσανε τὸ Θεὸ κι ἐμπιστεύονταν τὴ μαριχουάνα…».
.       Γιὰ τὸ τέλος τοῦ Γιώργου Σαραντάρη ἔχουμε τὴ μαρτυρία τῆς ἀδελφῆς του Λέλας Μιχοπούλου – Σαραντάρη, ὅπως τὴν μετέφερε στὸν ὑπογράφοντα ὁ πρῶτος ἐξάδελφός τους Παναγιώτης (Τάκης) Σαραντάρης:
«Τὸ τέλος του ἦταν πολὺ κοντά. Ἐμεῖς, οἱ συγγενεῖς καὶ οἱ φίλοι, περιτριγυρίζαμε τὸ κρεβάτι του καὶ κλαίγαμε βουβά. Μᾶς εἶδε καὶ μὲ τὸ γλυκό του χαμόγελο, γεμάτος ἀπὸ εἰρήνη καὶ πίστη, ἄρχισε ἐκεῖνος νὰ μᾶς παρηγορεῖ καὶ νὰ μᾶς ἐνδυναμώνει, παροτρύνοντάς μας νὰ μὴν κλαῖμε, διότι ἡ ζωὴ δὲν τελειώνει στὸν κόσμο αὐτόν, διότι ἡ ζωὴ εἶναι αἰώνια καὶ συνεχίζεται, διότι μετὰ τὸν θάνατό του θὰ ζήσει μίαν ἄλλη, μεγαλύτερη χαρά…».
.           Ὁ φίλος του, ἀκαδημαϊκὸς Κωνσταντῖνος Δεσποτόπουλος ἔγραψε:
«Ἄς μοῦ ἐπιτραπεῖ νὰ βεβαιώσω πὼς εἶχε ὁ Σαραντάρης, τὶς τελευταῖες ἡμέρες τῆς ζωῆς του, νικήσει τὸν φόβο τοῦ θανάτου. Ἄρρωστος βαριὰ τὶς πρῶτες ἑβδομάδες τοῦ 1941, ὕστερ’ ἀπὸ τὸν ὑποσιτισμὸ καὶ τὶς ἄλλες κακουχίες του ἐπάνω στὰ χιονισμένα βουνὰ τῆς Ἀλβανίας, ὅπου ὑπηρετοῦσε ὡς ἁπλὸς στρατιώτης, ἐνταγμένος, παρὰ τὴ μεγάλη μυωπία του, σὲ μονάδα τῆς πρώτης γραμμῆς τοῦ μετώπου, εἶχε μεταφερθεῖ τελικὰ σὲ κλινικὴ τῶν Ἀθηνῶν. Ἐκεῖ τὸν ἐπισκέφθηκαν οἱ αἰσθαντικοὶ φοιτητὲς Καλλίτσης καὶ Παπαμικρόπουλος, μέλη τοῦ φιλοσοφικοῦ μας Κύκλου, ποὺ θαύμαζαν τὸ πνεῦμα του καὶ τὸ ἦθος του. Πρόλαβε ὁ Παπαμικρόπουλος – πρὶν χαθεῖ, νομίζω, καὶ αὐτός, ὅπως χάθηκε καὶ ὁ Καλλίτσης, τόσο πρόωρα καὶ τόσο ἄδικα στὴ διάρκεια τῆς Κατοχῆς – νὰ μοῦ παρουσιάσει, καὶ μὲ ἀναφορὰ στὸ πρόσωπό μου, τὴν τότε εἰκόνα τοῦ Σαραντάρη, γαλήνιου ὁλωσδιόλου ἐνώπιον τοῦ θανάτου, νὰ ψιθυρίζει πρὸς τοὺς δύο νέους παραινέσεις γιὰ ἐμμονὴ στὸν δρόμο τῆς ἀρετῆς, ὑψωμένος ἤδη ὁ ἴδιος στὴ σφαίρα τῆς ἁγιότητας».
.           Ὁ Σαραντάρης εἶναι ἀπὸ τὶς ἐλάχιστες περιπτώσεις στὰ ἑλληνικὰ γράμματα ποὺ συνδύασε τὴν ποίηση μὲ τὴ φιλοσοφία καὶ μάλιστα μὲ μία τάση πρὸς τὸν χριστιανικὸ ὑπαρξισμό. Γιὰ τὴ φιλοσοφικὴ σκέψη τοῦ ποιητῆ ὁ διαπρεπὴς καθηγητὴς φιλοσοφίας στὸ Πανεπιστήμιο Ἀθηνῶν καὶ ἀκαδημαϊκὸς Ἰωάννης Θεοδωρακόπουλος, σὲ ὁμιλία του στὸ Λεωνίδιο, τόπο καταγωγῆς τῆς οἰκογένειας Σαραντάρη, – ὁ ἴδιος γεννήθηκε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ μεγάλωσε στὴν Ἰταλία – σημείωσε ὅτι σὲ συζήτηση ποὺ εἶχε μὲ τὸν Γερμανὸ ὑπαρξιστὴ φιλόσοφο Κὰρλ Γιάσπερς τοῦ εἶπε, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι στὴν Ἑλλάδα ὁ Σαραντάρης «ἦλθε στὴ ζωή μας μὲ μία ὁλωσδιόλου καινούργια γλώσσα, καινούργια ἔκφραση προσωπική, βαθύτατα προσωπική, ἀλλὰ συγχρόνως βαθύτατα μεταφυσική». Καὶ πρόσθεσε: «Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης εἶναι ὁ μεταφυσικὸς λυρικὸς ποιητὴς τῆς νεωτέρας Ἑλλάδος. Τὸ νὰ τὸν χαρακτηρίσωμε μὲ λίγα λόγια, εἶναι δεσμὰ γιὰ μία προσωπικότητα, ἀλλὰ πρέπει νὰ τολμήσωμε νὰ ποῦμε ὅτι ὁ Σαραντάρης ἦταν ὁ πρῶτος μεταφυσικὸς λυρικὸς ποιητὴς τῆς Νεωτέρας Ἑλλάδος».
.           Ὁ καθηγητὴς καὶ διακεκριμένος φιλόσοφος Βασίλειος Τατάκης στὴ βιβλιοπαρουσίαση στὸ Θεσσαλονικιώτικο περιοδικὸ «Μακεδονικὲς Ἡμέρες» (Νοεμβρίου – Δεκεμβρίου 1937) τοῦ φιλοσοφικοῦ δοκιμίου τοῦ Γ. Σαραντάρη «Συμβολὴ σὲ μία φιλοσοφία τῆς Ὕπαρξης» γράφει πὼς σ’ αὐτὸ ὁ συγγραφέας ἀσχολεῖται μὲ τὰ οὐσιαστικότερα προβλήματα τῆς ἀνθρώπινης συνείδησης καὶ πὼς συμβάλλει στὸ νὰ καταδείξει (προφητικὰ γιὰ τὶς ἡμέρες μας) πὼς ἡ κρίση ποὺ διέρχεται ἡ ἀνθρωπότητα δὲν εἶναι μόνο ἢ κυρίως οἰκονομική, ἀλλὰ αὐτὴ θρονιάζει μέσα μας.
.           Ὁ Θεσσαλονικιὸς ποιητὴς Τάκης Βαρβιτσιώτης ἔγραψε: «Ὁ Σαραντάρης πίστευε στὸν πνευματικὸ προορισμὸ τοῦ ἀνθρώπου καὶ εἶχε κάθε δικαίωμα νὰ ἐλπίζει στὴν ὑπέρτατη παραμυθία, γιατί πορεύονταν τὸν ἐπίπονο δρόμο τῆς ζωῆς, ἀναζητώντας τὴ μακαριότητα καὶ στὸ τέρμα αὐτοῦ τοῦ δρόμου δὲν ἔβλεπε τὸ “ἀνεπανόρθωτο”, τὴν παγερὴ ὁριστικότητα ἑνὸς ἀδυσώπητου κύκλου, ἀλλὰ μίαν “ἄλλη χαρά”…».
.           Ὁ Παναγιώτης Κανελλόπουλος σημείωσε ὅτι εἶχε ξεχωρίσει τὸν Σαραντάρη: «Ἀπὸ τοὺς μαθητές μας, ποὺ ἂν καὶ νεώτατοι τότε, ἦταν ἰσότιμα καὶ πνευματικὰ ἐλεύθερα μέλη τοῦ κύκλου, ξεχώρισαν πρὸ πάντων ὁ Γιῶργος Σαραντάρης, ποὺ πέθανε νέος, τὸ 1941, ἐκτελώντας τὸ στρατιωτικό του καθῆκον στὸ Ἀλβανικὸ μέτωπο, ἕνα ὡραῖο ποιητικὸ πνεῦμα ποὺ ἀντιμετώπισε προβλήματα τοῦ ὑπαρξισμοῦ μὲ μία καταπληκτικὰ πρωτότυπη σκέψη, καὶ ὁ Κώστας Δεσποτόπουλος…».
.           Ὁ Γιῶργος Σαραντάρης ἦταν ὁ πρῶτος καὶ ἴσως ὁ μόνος ποιητὴς καὶ στοχαστὴς ποὺ πέθανε, ἀφοῦ ρούφηξε στὸ κορμὶ καὶ στὴν ψυχή του ὅλη τὴ δοκιμασία τοῦ Ἑλληνοϊταλικοῦ πολέμου, στὰ βουνὰ τῆς Πίνδου. Ὅταν, χρόνια μετά, ὁ Παν. Κανελλόπουλος ρωτήθηκε τί ἔνοιωσε, ὅταν ἔμαθε τὸ θάνατο τοῦ Σαραντάρη, ἀπάντησε: «Στὴν ἀρχὴ ἦταν μία ἀκόμα τραγωδία ἀπὸ τὶς τόσες ποὺ συσσωρεύονταν γύρω μας… Μετὰ συνειδητοποίησα τὸ μεγάλο κενό… ». Γιὰ τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη ὁ Κων. Τσάτσος ἔγραψε: «Ἡ Ἑλλάδα θυσιάζοντας τόσα παιδιά της στὸ βωμὸ τῆς ἰδέας, ποὺ ἀπὸ αἰῶνες ὑπηρετεῖ, θυσίασε ἀνάμεσα σ’ αὐτὰ καὶ τὸ πνευματικό της παιδί, τὸ Γιῶργο Σαραντάρη».
.           Ὁ φίλος τοῦ Σαραντάρη Νικηφόρος Βρεττάκος ἔγραψε: «Ἦρθε ὁ πόλεμος τοῦ ’40. Ἐγὼ ἔφυγα ἀπὸ τοὺς πρώτους. Βρέθηκα στὰ ἑλληνοαλβανικὰ σύνορα μὲ τὴν ἔναρξη τοῦ πολέμου. Χάσαμε κάθε ἐπαφὴ ὁ ἕνας μὲ τὸν ἄλλο. Ἀργότερα, δὲν θυμᾶμαι ποιὰ ἀκριβῶς ἡμερομηνία, ἦρθε ἕνα γράμμα ἀπὸ τὴ Μελισσάνθη πάνω στὰ βουνὰ ποὺ βρισκόμουνα. Ἔλεγε πὼς ὁ Σαραντάρης ἦταν βαριὰ ἄρρωστος. Ἔχοντας συλλάβει μὲ τὴν ἀπόσταση καὶ τὸν καιρὸ τὴν πνευματική του ἀξία ἔνοιωσα φοβερὴ συγκίνηση. Ἔγραψα ἕνα γράμμα γιὰ τὸν ἴδιο στὴ Μελισσάνθη παρακαλώντας νὰ πάει στὸ νοσοκομεῖο νὰ τοῦ τὸ δώσει. Ἔλαβα τὴν ἀπάντησή της: “Ἔλαβα τὸ γράμμα σου ἀλλὰ ὁ φίλος μας πέθανε. Πῆγα καὶ τοῦ τὸ διάβασα στὸν τάφο”».
.           Ὁ Κώστας Λασσιθιωτάκης ἔγραψε γιὰ τὸν θάνατο τοῦ Σαραντάρη: «Συχνὰ θέλησα νὰ συλλάβω τὴν εἰκόνα τοῦ πνευματικοῦ ἀνθρώπου μὰ τὸ εὕρισκα δύσκολο τόσο ὅσο τὸ νὰ συλλάβω τὸ ἴδιο τὸ πνεῦμα. Ὅταν συνάντησα τὸν Σαραντάρη, δὲν ἀντίκρυσα μονάχα τὴν εἰκόνα μὰ καὶ τὸ ἤρεμο μεγαλεῖο τοῦ πνευματικοῦ ἀνθρώπου. Ὁ Σαραντάρης εἶχε τόσο κορμί, ποὺ ἀποροῦσες πῶς μποροῦσε νὰ ἐνοικεῖ μέσα σὲ ἕνα τόσο ἀσήμαντο σκεῦος τόση καὶ τέτοια ζωή… Ὤ, ναί! Πόνεσα πολὺ γι’ αὐτὸ τὸ θάνατο».
.           Τὸν σημαντικὸ αὐτὸ ποιητὴ καὶ στοχαστὴ λίγοι τὸν προσέγγισαν καὶ τὸν προσεγγίζουν. Καὶ λίγοι τὸν μνημόνευσαν καὶ τὸν μνημονεύουν. Ὁ Παν. Κανελλόπουλος δίνει μίαν ἐξήγηση: «Δὲν θὰ τὸν πλησιάσουν, γιατί τὴν ἐπαφὴ μαζί του θὰ ἀποκλείσει ὁ φόβος, μήπως ἡ πρωτοτυπία ἐκείνου ἀποκαλύψει πιὸ πολὺ (στὰ ἴδια τους τὰ μάτια) τὴν κοινοτοπία τοῦ δικοῦ τους λόγου. Ὅσοι κάθονται ἄνετα καὶ ἀξένοιαστα δὲν θέλουν νὰ χάσουν τὴν ἰσορροπία, ποὺ ἐπικρατεῖ στὴν πνευματικὴ νωθρότητά τους».
.           Μπορεῖ ἡ ἰντελιγκέντσια τοῦ καιροῦ, τοῦ καιροῦ του καὶ τοῦ καιροῦ μας νὰ μὴν ἄντεχε καὶ νὰ μὴν ἀντέχει τὸν Γιῶργο Σαραντάρη καὶ νὰ τὸν ἔχει ἀπωθήσει στὴ λησμονιά, ὅμως ἐμεῖς, σὲ κάθε εὐκαιρία καὶ πρὸ πάντων στὴν ἐπέτειο τοῦ μεγάλου «Ὄχι», θὰ τὸν θυμόμαστε, πάντα μὲ ἀγάπη καὶ μὲ βαθιὰ ἐκτίμηση στὸ ἔργο του. –

Βιβλιογραφικὸ σημείωμα

       Οἱ περισσότερες δηλώσεις περιέχονται στὸ μοναδικὸ βιβλίο τῆς Ὀλυμπίας     Καράγιωργα «Γιῶργος Σαραντάρης, ὁ Μελλούμενος», Ἔκδ. Δίαυλος, Ἀθήνα, 1995.
Ἄλλα βιβλία ποὺ χρησιμοποιήθηκαν εἶναι:      
– Βαρβιτσιώτη Τάκη «Ποίηση καὶ ποιητικὰ θέματα τοῦ Γιώργου Σαραντάρη», Περ/κό «Διαγώνιος», Θεσσαλονίκη, τεῦχος 2, 1958.
– Δεσποτόπουλου Κωνσταντίνου «Φήμη Ἀπόντων», Ἔκδ. Καστανιώτη, Ἀθήνα, 1995.
– Ἐλύτη Ὀδυσσέα «Ἀνοιχτὰ χαρτιά», Ἔκδ. «Ἴκαρος», 6η Ἔκδ., Ἀθήνα 2004.
– Κανελλόπουλου Παναγιώτη «Τὰ Δοκίμια», Ἐκδόσεις Ἑταιρείας Φίλων Παν. Κανελλόπουλου, Τόμος Τρίτος.
– Καραντώνη Ἀντρέα «Νεοελληνικὴ Λογοτεχνία – Φυσιογνωμίες, Β΄ Τόμος, Ἔκδ. Δήμ. Ν. Παπαδήμα, Ἀθήνα, 1977.
– Λορεντζάτου Ζήσιμου «Διόσκουροι», Ἔκδ. «Δόμος», Ἀθήνα, 1997.
– Λορεντζάτου Ζήσιμου «Collectanea», Ἔκδ. «Δόμος», Ἀθήνα, 2009.
– Μπενάκη Λίνου Γ. «Μνήμη – Κείμενα γιὰ τοὺς πέντε φιλοσόφους, Ἰωάννη Ν. Θεοδωρακόπουλο, Παναγιώτη Κ. Κανελλόπουλο, Κωνσταντῖνο Δ. Τσάτσο, Εὐάγγελο Π. Παπανοῦτσο, Βασίλειο Ν. Τατάκη. Βιογραφικὰ σημειώματα καὶ ἐξαντλητικὴ ἐργογραφία τους. Ἔκδ. «Παρουσία», Ἀθήνα, 2006.
– Παπαθανασόπουλου Γιώργου Ν. «Γιῶργος Σαραντάρης: Ὁ ἄνθρωπος, ὁ ποιητής, ὁ διανοούμενος», Ἔκδ. «Ἔκπληξη», Ἀθήνα, 2011.
– Τσάκωνα Δημ. «Ἰδεαλισμὸς καὶ Μαρξισμὸς στὴν Ἑλλάδα», Ἔκδ. «Κάκτος», Ἀθήνα, 1988.
–   Χρονικὰ τῶν Τσακώνων, Τόμος πέμπτος.

, ,

Σχολιάστε

ΤΟ “ΟΧΙ” ΤΗΣ ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὸ ΟΧΙ τῆς ἐλευθερίας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθαασόπουλου

.             Οἱ ξένοι παραξενεύονται, ποὺ οἱ Ἕλληνες ἑορτάζομε τὴν ἀρχὴ τοῦ πολέμου μὲ τοὺς Ἰταλοὺς καὶ ὄχι τὴν ἀπελευθέρωσή μας ἀπὸ τὸν ναζιστὴ βάρβαρο κατακτητή. Ἐμεῖς νιώθουμε ὑπερήφανοι καὶ μνημονεύουμε τὸ ΟΧΙ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀξιοπρέπειας, τὸ ΟΧΙ στὴ βία, στὴν ἀδικία, στὴν ἐπιχείρηση ἐπιβολῆς τοῦ δικαίου τοῦ ἰσχυροτέρου.
.             Τὸ μήνυμα τοῦ ΟΧΙ τῆς 28ης Ὀκτωβρίου 1940 εἶναι μήνυμα ἀγώνα γιὰ πολιτικὴ καὶ ἐθνικὴ ἐλευθερία καὶ ἔχει νὰ κάνει μὲ τὴν πρέπουσα προσωπικὴ στάση τοῦ κάθε Ἕλληνα. Ἐκείνη τὴν ἡμέρα ἤρθη στὸ ὕψος τῶν ἱστορικῶν περιστάσεων. Ξέχασε ἰδεολογικοὺς καὶ πολιτικοὺς φανατισμούς, ἐμφύλιους διχασμούς, προσωπικὲς φοβίες καὶ ἀτομικὰ συμφέροντα καὶ συνέβαλε στὴν ἀποτελεσματικὴ προστασία τῆς ἐλευθερίας του.
.             λευθερία δν εναι κάτι εκολο. Δν εναι κάτι πο γοράζεται στ σοπερ μάρκετ. ποκτται μ σκληρ γώνα κα δι τς Παιδείας. Εἶναι λυπηρὸ πὼς στὴ σύγχρονη Ἱστορία μας ὑπάρχουν συχνὰ ἐνέργειες ὑπονόμευσης τῆς ἐθνικῆς ἐλευθερίας μας. Δὲν ξεχνᾶμε τὴ φαγωμάρα μας, ἐνῶ ἡ Ἐπανάσταση τοῦ 1821 κινδύνευε νὰ κατασταλεῖ ἀπὸ τοὺς Ὀσμανλῆδες. Ὁ Σολωμὸς ἔγραψε στὸν Ὕμνο πρὸς τὴν Ἐλευθερία: «Ἀπὸ στόμα ὁπού φθονάει, παλληκάρια, ἂς μὴν πωθῆ, πὼς τὸ χέρι σας κτυπάει τοῦ ἀδελφοῦ τὴν κεφαλή. – Μὴν εἰποῦν ᾽σ τὸν στοχασμό τους τὰ ξένα ἔθνη ἀληθινά, ἐὰν μισοῦνται ἀνάμεσά τους δὲν τοὺς πρέπει ἐλευθεριά». Δὲν ξεχνᾶμε τὸν μετὰ τὸ ἔνδοξο ΟΧΙ καταστροφικὸ ἐμφύλιο, οὔτε τὸ διεφθαρμένο σύστημα διαχείρισης τῶν δημόσιων οἰκονομικῶν, ποὺ μᾶς ὁδήγησε στὸ νὰ ζοῦμε σήμερα σὲ καθεστὼς περιορισμένης ἐλευθερίας καὶ κηδεμονίας ἀπὸ τοὺς δανειστές μας.
.             Ὁ Νικολάϊ Μπερντιάγεφ στὸ βιβλίο του «Τὸ πνεῦμα τοῦ Ντοστογιέφσκι» γράφει πὼς ὁ ἄνθρωπος πρέπει νὰ διανύσει τὸ δρόμο τῆς ἐλευθερίας, ἀλλὰ ἡ ἐλευθερία μεταβάλλεται σὲ δουλεία καὶ καταστρέφει τὸν ἄνθρωπο, ὅταν αὐτός, στὴν ἄγρια ὁρμὴ τῆς ἐλευθερίας του, δὲν ἀναγνωρίζει τίποτε πιὸ πάνω ἀπὸ τὸν ἑαυτό του. Ὁ ἴδιος ὁ Ντοστογιέφσκι εἶναι σὰ νὰ ζεῖ σήμερα στὴν Ἑλλάδα. Τὸ 1873, στὸ «Ἡμερολόγιό» του, γράφει πὼς τν εθύνη γι τν ρρωστημένη κατάσταση τς κοινωνίας τν χει οκογένεια, μ τν οσιαστικ μάθειά της, κα Πολιτεία, πο ντικαθιστ τν ληθιν Παιδεία μ τν ναιδ ρνηση, ὅπου τὰ ὑλικὰ κίνητρα κυριαρχοῦν πάνω σὲ κάθε ὑψηλὴ ἰδέα, ὅπου τὰ παιδιὰ διαπαιδαγωγοῦνται χωρὶς ἀρχὲς καὶ πέρα ἀπὸ κάθε φυσικὴ ἀλήθεια, μὲ ἔλλειψη σεβασμοῦ ἢ ἀδιαφορία στὴν Πατρίδα καὶ εἰρωνικὴ περιφρόνηση πρὸς τὶς παραδόσεις τοῦ λαοῦ.
.             Ἐλευθερία. Μεγάλη λέξη. Ἡ σπουδαιότερη ἰδιότητα τοῦ ἀνθρώπου, ποὺ τὸν ξεχωρίζει ἀπὸ τὰ ζῶα. Πόσα ὅμως ἐγκλήματα ἔχουν γίνει καὶ γίνονται στὸ ὄνομά της… Καὶ πόσο δύσκολο εἶναι νὰ ἀντισταθοῦμε στὴν ὀργουελιανὴ ἐπίθεση ποὺ δεχόμαστε, μὲ τὴν ὁποία ὁ «μεγάλος ἀδελφὸς» ἐπιχειρεῖ, μὲ ὅλα τὰ μέσα, νὰ μᾶς πείσει πὼς «ἡ σκλαβιὰ εἶναι ἐλευθερία». Ὅμως πρέπει ν ντισταθομε. Τὸ ὀφείλουμε στοὺς ἥρωες τοῦ ΟΧΙ καὶ στὶς ἑπόμενες γενιές.-

, ,

Σχολιάστε

“ΕΙΧΑ ΤΡΕΙΣ ΓΙΟΥΣ. ΣΚΟΤΩΘΗΚΑΝ ΚΑΙ ΟΙ ΤΡΕΙΣ ΕΚΕΙ ΠΑΝΩ. ΧΑΛΑΛΙ ΤΗΣ ΠΑΤΡΙΔΑΣ ΜΟΥ”: ΓΙ᾽ ΑΥΤΟ ΝΙΚΗΣΑΜΕ… (Δ. Νατσιός)

«Εχα τρες γιούς. Σκοτώθηκαν κα ο τρες κε πάνω.
Χαλάλι τ
ς πατρίδας μου»: Γι᾽ ατ νικήσαμε… 

Γράφει ὁ Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

 “Γιορτάζουμε τὸ ΟΧΙ, γιατί, ἂν γιορτάζαμε τὸ ΝΑΙ, θὰ εἴχαμε κάθε μέρα γιορτὴ”

.           Ἂς ἀνασάνουμε λίγο. Μᾶς ἔπνιξαν οἱ ἀναθυμιάσεις ἀπὸ τὸ ἀποτεφρωτήριο τῆς ἱστορικῆς εὐθανασίας, στὸ ὁποῖο μᾶς ὁδηγοῦν οἱ λυσασμένοι ἐθνομηδενιστές. Ἂς ἀρωματιστοῦμε ἀπὸ τὴν εὐωδία τοῦ ᾽40.
.           Τὸ 1999 ἀπὸ τὶς ἐξαιρετικὲς ἐκδόσεις «Γκοβόστης» μεταφράστηκε καὶ κυκλοφορήθηκε τὸ βιβλίο τοῦ Ἰταλοῦ στρατηγοῦ Βισκόντι Πράσκα μὲ τίτλο: «Ἐγὼ εἰσέβαλα στὴν Ἑλλάδα» (Τὸ βιβλίο γράφτηκε τὸ 1946). Ὁ συγγραφέας του ἦταν Ἀνώτερος Διοικητὴς τῶν Ἰταλικῶν Δυνάμεων Ἀλβανίας ἀπὸ τὶς 5 Ἰουνίου ἕως τὶς 8 Νοεμβρίου τοῦ 1940, ὅταν λόγῳ ἀποτυχίας τῶν σχεδίων του, ἀντικαταστάθηκε ἀπὸ τὸν στρατηγὸ Σοντού, μέχρι τότε ὑφυπουργὸ Στρατιωτικῶν. Τὸ βιβλίο παρουσιάζει ἐξαιρετικὸ ἐνδιαφέρον, ἐπέχει θέση ντοκουμέντου, ὄχι μόνο γιὰ τοὺς ἁπλοὺς φιλίστορες ἀναγνῶστες, ἀλλὰ καὶ γιὰ τοὺς ἐπίμονους ἱστορικοὺς ἐρευνητές.
.           Ὡς εἴθισται, στὰ αὐτοβιογραφικὰ κείμενα ἡττημένων σὲ πολέμους πρωταγωνιστῶν, ὁ Πράσκα προσπαθεῖ νὰ ἀποσείσει τὶς εὐθύνες του καὶ ἀποδίδει τὴν μὴ εὐνοϊκὴ ἐξέλιξη τῶν ἐπιχειρήσεων στὶς πρῶτες κρίσιμες ἡμέρες τοῦ πολέμου, πέρα ἀπὸ τὶς ἀντίξοες καιρικὲς συνθῆκες στὴν Ἀνώτατη Στρατιωτικὴ Ἡγεσία, καταλογίζοντας τῆς εὐθύνες γιά:
Α) Ἀνεπαρκῆ ἀεροπορικὴ ὑποστήριξη.
Β) Καθυστέρηση τῆς ἀφίξεως τῶν προβλεπομένων ἀπὸ τὴν Ἰταλία ἐνισχύσεων.
Γ) Ματαίωση τῆς προκαθορισμένης καταλήψεως τῆς Κέρκυρας ταυτόχρονα μὲ τὴν ἔναρξη τῶν ἐχθροπραξιῶν.
.           Καταλήγει ὅτι κανεὶς δὲν ἤθελε τὸν πόλεμο, ἐκτὸς ἀπὸ τὸν Μουσολίνι, ἀποκαλύπτοντας τὴν σαθρότητα καὶ τὴν δουλοπρέπεια ποὺ διέτρεχε τὸ φασιστικὸ καθεστώς, ἀποκρύπτοντας καὶ τὶς εὐθύνες του, ἀλλὰ καὶ τὴν ἔπαρση τῆς τότε ἰταλικῆς ἡγεσίας. Μέχρι τὴν ἔναρξη τοῦ πολέμου οἱ ποταποὶ ὑμνωδοὶ τοῦ Μουσολίνι, περιφρονοῦσαν τοὺς Ἕλληνες, βαυκαλίζονταν μὲ στρατιωτικοὺς περιπάτους τῶν ὀκτὼ ἑκατομμυρίων λογχῶν, φούσκωναν τὸν λαό τους μὲ ρωμαϊκὲς αὐτοκρατορίες. Οἱ σημαντικότερες, ὅμως, σελίδες τοῦ βιβλίου δὲν εἶναι οἱ ἐνδιαφέρουσες ἐκμυστηρεύσεις τοῦ Πράσκα, ἀλλὰ τὰ «Παραρτήματα» καὶ δὴ τὸ 7ο. Ἐκεῖ διαβάζουμε: (Ἐν περιλήψει).
.           Ἡ ἰταλικὴ ἐφημερίδα « Il Tempo» στὶς 13 Ἰουλίου 1944, δημοσίευσε τὰ πρακτικὰ τῆς περίφημης σύσκεψης τοῦ Ἀνωτάτου Φασιστικοῦ Συμβουλίου ποὺ ἔγινε στὶς 15 Ὀκτωβρίου 1940, στὸ Παλάτσο Βενέτσια καὶ στὸ ὁποῖο καθορίστηκαν οἱ γενικὲς γραμμὲς τῆς εἰσβολῆς στὴν Ἑλλάδα. Μετέχουν: ὁ Μουσολίνι, ὁ Τσιάνο, γαμπρός του καὶ ΥΠΕΞ, ὁ Πράσκα, ὁ Σοντού, ὁ Μπαντόλιο, ὁ Ροάττα (ὅλοι στρατηγοὶ) καὶ ὁ Τζακομόνι, τοποτηρητὴς τοῦ καθεστῶτος στὴν Ἀλβανία. Ἀπὸ τὶς συζητήσεις διαφαίνεται ἡ κουφότητα, ἡ ἀθλιότητα, ἡ ἀλαζονεία, ἡ ἀσυνειδησία αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Μεταφέρω κάποιους διαλόγους:
«Μουσολίνι: Ποιά εἶναι ἡ κατάσταση τοῦ ἠθικοῦ τοῦ ἑλληνικοῦ πληθυσμοῦ;
Τζακομόνι: Φαίνεται ὅτι εἶναι σὲ πολὺ χαμηλὸ ἐπίπεδο.
Τσιάνο: Παρουσιάζεται μία σαφής, διαίρεση μεταξύ τοῦ πληθυσμοῦ καὶ μίας ἡγετικῆς τάξεως πολιτικῶν καὶ πλουτοκρατῶν. Ἡ τελευταία διατηρεῖ ζωντανὸ τὸ πνεῦμα τῆς ἀντιστάσεως καὶ τὴν ἀγγλοφιλία στὴ χώρα. Αὐτὴ εἶναι μία ἐλάχιστη τάξη ἀνθρώπων πολὺ πλουσίων, ἐνῶ ἡ ἄλλη (ὁ λαὸς) εἶναι ἀδιάφορη γιὰ ὅλα τὰ συμβαίνοντα, συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς εἰσβολῆς μας….
Μουσολίνι: Ποιό εἶναι τὸ ἠθικὸ τῶν Ἑλλήνων στρατιωτῶν;
Πράσκα: Δὲν εἶναι ἄνθρωποι ποὺ θὰ τοὺς ἄρεσε νὰ πολεμήσουν.
Μουσολίνι: Θὰ πρέπει νὰ δοῦμε πῶς θὰ παρουσιάσουμε τὰ προσχήματα γι’ αὐτὴν τὴν ἐπιχείρηση… νὰ σκηνοθετήσουμε ἕνα ἐπεισόδιο.
Τζακομόνι: Ἐγὼ μπορῶ νὰ κάνω κάτι στὰ σύνορα, ὅπως ἐπεισόδια μεταξὺ κατοίκων τῆς Τσαμουριᾶς καὶ τῶν Ἑλληνικῶν ἀρχῶν. (μφανέστατος είδουλος κα προδοτικς ρόλων τν Τσάμηδων. Ατ πρέπει ν προβληθε, γι ν κατανοήσουν λοι τν ξεφτίλα τν λβανν, ταν μιλον γι Τσαμουριές).
Μουσολίνι: Ὅλα αὐτὰ ἔχουν μία ἀμελητέα ἀξία γιὰ μένα καὶ συνιστοῦν μία κάποια συγκάλυψη. Μολαταῦτα εἶναι καλὸ νὰ μπορέσετε νὰ τὰ δημιουργήσετε εἰς τρόπον ὥστε νὰ δοθεῖ ἀφορμὴ γιὰ τὸ ἄναμμα τοῦ φιτιλιοῦ…
Τσιάνο: Πότε ἐπιθυμεῖτε νὰ λάβει χώρα τὸ ἐπεισόδιο;
Μουσολίνι: Στὶς 24 Ὀκτωβρίου.
Τσιάνο: Στὶς 24 νὰ εἶστε βέβαιος ὅτι θὰ συμβεῖ.
Μουσολίνι: Πῶς βλέπετε τὴν πορεία πρὸς τὴν Ἀθήνα, ἀφοῦ θὰ ἔχει καταληφθεῖ ἡ Ἤπειρος;
Πράσκα: Δὲν βλέπω πολλὲς δυσκολίες. Ἀρκεῖ μία δύναμη 5 ἢ 6 Μεραρχιῶν ἐπιπλέον τῶν ὑπαρχουσῶν. (Σύμφωνα μὲ τὸν Ἰταλὸ κριτικὸ Α. Τόστι καὶ στὸ σύγγραμμά του «ὁ πόλεμος ποὺ δὲν ἔπρεπε νὰ γίνει», ἡ ἐκστρατεία κατὰ τῆς Ἑλλάδας: «Ἀπορρόφησε καὶ καταπόνησε 30 Μεραρχίες μὲ 700.000 ἄνδρες, 90.000 κτήνη καὶ 17.000 αὐτοκίνητα καὶ στοίχισε 14.000 νεκρούς, 51.000 τραυματίες καὶ 25.000 αἰχμαλώτους καὶ ἀγνοουμένους καὶ ὑπὲρ τοὺς 12.000 ἀχρηστευθέντες ἀπὸ κρυοπαγήματα»).

.           Ἀπὸ τὰ πρακτικὰ τῆς ἱστορικῆς ἐκείνης συσκέψεως ἐξάγονται κάποια συμπεράσματα:
Πρῶτον: Οἱ ὑπερφίαλοι Ἰταλοὶ ὑποτιμοῦν καὶ περιφρονοῦν τὴν ἀξία (τὸ ἀξιόμαχο) καὶ τὴν φιλοπατρία τοῦ λαοῦ μας. Ὅπως καὶ οἱ τωρινοὶ ὀχτροί.
Δεύτερον: Διακρίνουν «μία διαίρεση» τοῦ ἁπλοῦ λαοῦ καὶ τῆς ἡγετικῆς τάξης (πολιτικοὶ – πλουτοκράτες). Ὅπως ἀκριβῶς συμβαίνει καὶ σήμερα. Μόνο ποὺ ὁ ἀδιάφορος γιὰ τοὺς Ἰταλοὺς αὐτὸς λαός, κατασκοτώθηκε στὴν Βόρειο Ἤπειρο, δείχνοντας στὴν γονατισμένη Εὐρώπη ὅτι οἱ ἥρωες πολεμοῦν σὰν Ἕλληνες. (Οἱ ἀπώλειες τοῦ Ἑλληνικοῦ Στρατοῦ σύμφωνα μὲ τὸ Γ.Ε.Σ. ἦταν: 13.752 νεκροί, 62.663 τραυματίες – ἀπὸ τοὺς ὁποίους περίπου 25.000 παγόπληκτοι – 3.955 ἀγνοούμενοι καὶ αἰχμάλωτοι).
Τρίτον: Φασιστικὰ (ἢ κεμαλοφασιστικὰ) καθεστῶτα θεωροῦν τοὺς λαοὺς «κρέας γιὰ μακέλεμα». Καὶ σήμερα ποὺ γειτνιάζουμε μὲ τέτοια τυχοδιωκτικὰ κράτη, ὀφείλουμε νὰ καλλιεργήσουμε τὸ πνεῦμα αὐτοθυσίας καὶ ἀντίστασης τοῦ λαοῦ μας. Ὅλοι μαζὶ οἱ Ἕλληνες, πλὴν τῆς ἡγετικῆς τάξης τῶν κηφήνων καὶ τῶν ποικιλώνυμων Γραικύλων.
.           Κλείνω μ’ ἕνα ἡρωικὸ γεγονὸς ποὺ διασώζει ὁ Σ. Μυριβήλης καὶ τὸ ἀνέφερε κατὰ τὴν πανηγυρικὴ ὁμιλία του στὴν Ἀκαδημία Ἀθηνῶν, τὸ 1960: «Πολὺς κόσμος ἔτρεχε νὰ δώσει αἷμα τὶς ἡμέρες τοῦ πολέμου. Ἦταν ἐκεῖ νέοι, κοπέλες, γυναῖκες, μαθητές, παιδιὰ ποὺ περίμεναν τὴ σειρά τους. Μία μέρα, ὁ ἐπὶ τῆς αἱμοδοσίας φίλος μου γιατρός, εἶδε στὴ σειρὰ τῶν αἱμοδοτῶν ποὺ περίμεναν, νὰ στέκεται καὶ ἕνα γεροντάκι.
.           Ἐσὺ παππούλη τί θέλεις ἐδῶ; Ἦρθα, κι ἐγώ, γιατρέ, νὰ δώσω αἷμα. Ὁ γιατρὸς τὸν κοίταξε μὲ ἀπορία καὶ συγκίνηση. Ὁ γέρος παρεξήγησε τὸ δισταγμό του. Ἡ φωνή του ἔγινε πιὸ ζωηρή. Μὴ μὲ βλέπεις ἔτσι, γιατρέ μου. Εἶμαι γέρος, τὸ αἷμα εἶναι καθαρό, καὶ ποτές μου δὲν ἀρρώστησα. Εἶχα τρεῖς γιούς. Σκοτώθηκαν καὶ οἱ τρεῖς ἐκεῖ πάνω. Χαλάλι τῆς πατρίδας. Μοῦ εἶπαν πὼς οἱ δύο πῆγαν ἀπὸ αἱμορραγία. Λοιπόν, εἶπα στὴ γυναίκα μου, θά ᾽ναι κι ἄλλοι πατεράδες, ποὺ μπορεῖ νὰ χάσουν τὰ παλληκάρια τους, γιατί δὲν θά ᾽χουν οἱ γιατροί μας αἷμα νὰ τοὺς δώσουν. Νὰ πάω νὰ δώσω κι ἐγὼ τὸ δικό μου. Ἄιντε, πήγαινε γέρο, μοῦ εἶπε κι ἂς εἶναι γιὰ τὴν ψυχὴ τῶν παιδιῶν μας. Κι ἐγὼ σηκώθηκα καὶ ἦρθα». Γι᾽ αὐτὸ νικήσαμε, γιατί πολεμοῦσε ὅλος ὁ λαός. Τὴν πιὸ μεγαλειώδη μάχη τὴν κέρδισαν οἱ…ἄμαχοι.

ΥΓ. Νὰ ὑπενθυμίσω ὅτι στὸ βιβλίο γλώσσας τῆς Ε´ Δημοτικοῦ, στὸ σχετικὸ ἀφιέρωμα γιὰ τὴν ἐθνικὴ ἐπέτειο, περιέχεται κείμενο μὲ τὸν ἑξῆς τίτλο: « Ἡ Ἰταλία μᾶς κήρυξε τὸν πόλεμο» καὶ ὑπότιτλο «καὶ ἐμεῖς πήγαμε στὸ ὑπόγειο». Τὴν ἡμέρα τῆς 28ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1940 ξέρουμε ὅτι ὁ λαὸς ξέσπασε, πανηγύριζε, ξεχύθηκε στοὺς δρόμους ἀνεμίζοντας γεμάτος χαρά, τὴν γαλανόλευκη. Οἱ καντιποτένιοι τοῦ ἀφελληνισμοῦ μαγαρίζουν τὴν γιορτὴ μὲ κείμενα δειλίας, φόβου καὶ ἠττοπάθειας…

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

,

Σχολιάστε

ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ (1776 – 1831) Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, Ο ΔΙΠΛΩΜΑΤΗΣ, Ο ΦΩΤΙΣΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΑΚΕΡΑΙΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ, Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Ο ΑΓΙΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ–1

ΜΑΡΙΑΣ – ΕΛΕΥΘΕΡΙΑΣ Γ. ΓΙΑΤΡΑΚΟΥ
Δρ. Ἱστορίας Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν

«ΙΩΑΝΝΗΣ ΚΑΠΟΔΙΣΤΡΙΑΣ
(1776 – 1831)
Ο ΑΝΘΡΩΠΟΣ, Ο ΔΙΠΛΩΜΑΤΗΣ,
Ο ΦΩΤΙΣΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΑΚΕΡΑΙΟΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗΣ
ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ,
Ο ΧΡΙΣΤΙΑΝΟΣ, Ο ΑΓΙΟΣ ΤΗΣ ΠΟΛΙΤΙΚΗΣ»
ΤΙΜΗΤΙΚΟ ΑΦΙΕΡΩΜΑ ΓΙΑ ΤΑ 190 ΧΡΟΝΙΑ
ΑΠΟ ΤΗΝ ΕΚΛΟΓΗ ΤΟΥ ΩΣ ΚΥΒΕΡΝΗΤΗ
ΤΗΣ ΕΛΛΑΔΟΣ.
[Α´ Μέρος]
ἀπὸ τὸ ὁμότιτλο βιβλίο, Ἀθῆναι 2017
Ἠλ. στοιχειοθεσία «ΧΡΙΣΤΙΑΝΙΚΗΣ ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑΣ»

.           Στὶς δύσκολες ἡμέρες ποὺ διέρχεται ἡ πατρίδα μας καὶ ὁλόκληρος ὁ κόσμος μία μορφὴ χαρισματικὴ ἔρχεται νὰ μᾶς ἐμπνεύσει μὲ τὴν ἀρετή του, τὴν πίστη του στὸν Θεό, τὴν ἀσκητικὴ καὶ θυσιαστικὴ ζωή του, τὴν ἁγνότητα τῶν διαθέσεων καὶ πράξεών του, τὴν αὐτοθυσία του. Τὸ παρὸν πόνημα ἐγράφη μὲ ἀφορμὴ τὴν 190η ἐπέτειο τῆς ἐκλογῆς του ὡς Κυβερνήτη τῆς Ἑλλάδος, ἀπὸ τὴν 3η Ἐθνικὴ Συνέλευση τῆς Τροιζήνας Ἀργολίδας στὶς 14 Ἀπριλίου 1827, ἀπὸ τοὺς 173 πληρεξουσίους τῶν Ἑλλήνων.
.            Μὲ καταγωγὴ ἀριστοκρατικὴ ὁ Ἰωάννης Καποδίστριας, μὲ εὐσέβεια καὶ πίστη, γλωσσομάθεια, εὐρυμάθεια, ἐπιτυχῆ πολυετῆ διπλωματικὴ σταδιοδρομία, βοήθησε τὴν Ἑλλάδα, τὴν Εὐρώπη καὶ τὸν κόσμο. Ἡ προσφορά του συνδυασμένη μὲ τὴ χριστιανική του πίστη, μᾶς ἐπιτρέπει νὰ τοῦ ἀποδώσουμε τὸ χαρακτηρισμό, ὡς «Ἁγίου τῆς πολιτικῆς». Χαρακτηριστικὰ τὰ λόγια τοῦ Κωνσταντίνου Παπαρ­ρηγόπουλου στὰ ἀποκαλυπτήρια τοῦ ἀνδριάντα τοῦ Κυβερνήτη στὴν Κέρκυρα: «ἦταν ἐξ ἐκείνων τῶν πολιτικῶν, ποὺ σὲ κρίσιμες περιστάσεις ἢ σώζουν τὴν πατρίδα ἢ πεθαίνουν… Ὁ Καποδίστριας καὶ ἔσωσε τὴν πατρίδα του καὶ δολοφονήθηκε…».
Τὸ ἔργο, ποὺ κληροδότησε στὴν Ἑλλάδα, στὴν Εὐρώπη καὶ στὸν κόσμο, ἀξίζει νὰ τὸ μελετᾶμε μὲ θρησκευτικὴ εὐλάβεια καὶ νὰ διδασκόμαστε. Στὸν Καποδίστρια προσιδιάζει ὁ στίχος: «φεύγουμε ἐμεῖς, τὸ ἔργο μας γιὰ τὴν πατρίδα μένει…»

, ,

Σχολιάστε

AN…! (ἐκεῖνο τὸ πρωινὸ)

Ἄν…!

τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»
15.10.17

ἠλ. στοιχ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

.             Ἂν τὸ πρωὶ τῆς 28ης Ὀκτωβρίου τοῦ 1940…
.           Τότε ποὺ ἡ Ἱστορία δρασκέλιζε μὲ βιάση τὰ Ἠπειρωτικὰ βουνὰ καὶ πῆρε νὰ γράφει ΘΑΥΜΑ!
.           Τότε ποὺ ὁ Ἀχιλλέας ἄρχιζε νὰ συντάσσει τοὺς Μυρμιδόνες του…
.           Τὴν ὥρα ποὺ ὁ Λεωνίδας κινοῦσε μὲ υὸ τριακοσάπειρο στράτευμά του ἀπὸ τὶς Θερμοπύλες…
.           Ὅταν ἀπὸ τὴν Σαλαμίνα καὶ τὸν Μαραθώνα, ἀπὸ τὸν Γρανικὸ καὶ τὰ Γαυγάμηλα, ἀπὸ τὴν Πύλη τοῦ Ρωμανοῦ καὶ τὰ Κάστρα τοῦ Μωριᾶ καὶ ἀπὸ κάθε γωνιὰ τῆς γῆς τῶν Ἑλλήνων συνεκροτεῖτο τοῦ Δαβάκη τὸ Σύνταγμα…
.           Τότε ποὺ ἄφωνος ὁ κόσμος ἀτένιζε τοὺς ἀετοὺς στῆς Πίνδου τὶς κορφές…
.           Τὴ στιγμὴ ποὺ τὸ φασιστοναζιστικὸ τέρας θὰ δεχόταν τὸ θανάσιμο πλῆγμα…

* * *

.             Ἂν ἐκεῖνο τὸ πρωινὸ ἡ τότε ἡγεσία τοῦ Ἔθνους, ἀναμετρώντας τὶς δυνάμεις του καὶ προβλέποντας τὴν ἀναπόφευκτη κατάληξη τοῦ ἀγώνα…
.            Ἂν σκεφτόταν μὲ μόνη τὴν ψυχρὴ λογική, ὅπως ἔκαναν οἱ ἄλλοι λαοὶ τῆς Εὐρώπης…
.           Ἂν λογάριαζε τὶς τραγικὲς συνέπειες τοῦ ἄνισου ἀγὠνα καὶ τὴν ἐπαπειλούμενη καταστροφή…
.             Ἂν…
.             Ἂν ἔλεγε, ναί! Καὶ ἄφηνε τοὺς ἐχθροὺς νὰ περάσουν…
.            Ὤ, πόση θὰ ἦταν τότε ἡ καταστροφή! Πόση ἡ ζημία! Ὁ ἀνείπωτος ὄλεθρος!
.               Πόσος ὁ φόβος καὶ ὁ τρόμος πάνω σὲ ὅλους τοὺς λαούς. Κάθε ἀντίσταση θὰ ἔσβηνε, διότι ὁ μεγαλύτερος ἐχθρὸς κάθε στρατοῦ δὲν εἶναι τὰ ὅπλα ἀλλὰ ὁ φόβος.
.             Ἡ Εὐρώπη ὅλη θὰ παρέλυε. Ἡ ἐπίθεση κατὰ τῆς Ρωσίας θὰ ἐκδηλωνόταν πολὺ νωρίτερα καὶ οἱ στρατιὲς τοῦ Χίτλερ θὰ σάρωναν τὴ ρωσικὴ γῆ, πρὶν τὶς ἀποδεκατίσει ὁ φοβερὸς ρωσικὸς χειμώνας.
.               Στὴν ἴδια τὴν Ἑλλάδα ἡ ζημία θὰ ἦταν ἀπροσμέτρητη. Τὰ σπίτια βέβαια θὰ ἔμεναν ἀνέπαφα ἀπὸ βομβαρδισμούς, ὁ ἀνθὸς τοῦ νεανικοῦ πληθυσμοῦ δὲν θὰ σάπιζε μὲς στὶς χαράδρες τῶν Ἀλβανικῶν βουνῶν, δὲν θὰ ὑπῆρχαν ἀνάπηροι μὲ κομμένα πόδια, δὲν θὰ εἶχε ἐνσκήψει ἡ φοβερὴ πείνα τοῦ 1941, δὲν θὰ παραδίδονταν χωριὰ στὶς φλόγες· τὰ φρικτὰ ὁλοκαυτώματα τῶν Καλαβρύτων καὶ τόσων ἄλλων μαρτυρικῶν χωριῶν θὰ εἶχαν ἀποφευχθεῖ…
.             Ὅμως…
.             Ὅμως ἡ Ἑλλάδα δὲν θὰ ἦταν πιὰ Ἑλλάδα. Ἄλλο ὄνομα θὰ ἔπρεπε νὰ διαλέξει, γιὰ νὰ μετέχει στὴ Νέα Ἐποχὴ τῆς ναζιστικῆς παραφροσύνης.
.              Πῶς θὰ ἀτένιζε ἔπειτα τὴν Ἱστορία; Πῶς θὰ στεκόταν μπροστὰ στὸ Μνημεῖο τοῦ «Ἀγνώστου Στρατιώτου»…, ἐνώπιον τοῦ Κωνσταντίνου Παλαιολόγου; Τί στεφάνι θὰ ἀπίθωνε στὴν ἀσπίδα τοῦ Λεωνίδα, στὸν ἀνδριάντα τοῦ Ἀλεξάνδρου, στὸν καβαλλάρη Κολοκοτρώνη!…
.              Ἀλλὰ ἡ ἡγεσία μας τότε, ὁ Κυβερνήτης Ἰωάννης Μεταξᾶς, ἀντέταξε τὸ μεγάλο ΟΧΙ ποὺ ἀνέστησε τὴν ἐλπίδα τῶν λαῶν ὅλης τῆς γῆς.
.               Ἀφουγκράστηκε τὴ φωνὴ τοῦ λαοῦ καὶ στὴν κρίσιμη στιγμὴ ποὺ ὁ ἐχθρὸς ζήτησε τὰ ὅπλα, μπόρεσε νὰ ἐπαναλάβει τὰ τρομερὰ λόγια: «Μολών, λαβέ»· ἂν μπορεῖς, ἔλα νὰ τὰ πάρεις!
.                 Ἔπειτα σύνολος ὁ Ἑλληνισμὸς ὑψώθηκε γίγαντας. Σήκωσε στοὺς ὤμους του τοὺς λαοὺς τῆς γῆς. Τὴν ἐλπίδα τῶν λαῶν. Τὸ ΟΧΙ του ἀντήχησε ὡς οἰκουμενικὴ προσταγή:
.           Ὄρθιοι!

.            Καὶ οἱ ἐχθροί; Δὲν πέρασαν;
.               Πέρασαν! Ἀλλὰ πέρασαν νικημένοι. Διότι εἶχε ἡττηθεῖ τὸ πνεῦμα τους, ἡ ψυχή τους. Γι᾽ αὐτὸ καὶ εἶναι καὶ θὰ εἶναι γιὰ πάντα νικημένοι.
.              Γι᾽ αὐτὸ καὶ σήμερα κατατρέχουν, εὐτελίζουν, ὑβρίζουν χυδαῖα τὴν Ἑλλάδα. Διότι κατατρύχονται ἀπὸ τὸ σύνδρομο τοῦ ἡττημένου.
.         Ἀλλὰ τότε ὑπῆρχε ἡγεσία. Λάθος! ΗΓΕΣΙΑ! Μὲ κεφαλαῖα γράμματα. Ποὺ γνώριζε ὅτι «στρατὸς λαγῶν μὲ ἡγέτη λέοντα κατασυντρίβει στρατὸ λεόντων μὲ ἡγέτη λαγό». Καὶ τότε συνέπεσε ὁ στρατὸς τῶν λεόντων νὰ ἔχει καὶ ἡγέτη λέοντα.
.               Ἐνῶ σήμερα…
.              Ἑβδομήντα ἑπτὰ χρόνια ἀπὸ τὴ μοναδικὴ ἐκείνη ἡμέρα ὁ στρατὸς τῶν λεόντων ἀναζητεῖ ἀκόμα λέοντα ἡγέτη.
.            Κι ἂν τὸν βρεῖ…
.              Ἄν!

Σχολιάστε