Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΘΕΟΛΟΓΙΑ"

ANAΣΤΑΣΗ

 

Ἀνάσταση!

τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»,
τ. 2175, 15 Ἀπριλίου 2018

.               Ἠχῆστε, καμπάνες! Ἠχῆστε χαρμόσυνα! Διαλαλῆστε παντοῦ τὸ μήνυμα! Τὸ μήνυμα. Ἕνα εἶναι τὸ μήνυμα. Μία ἡ εἴδηση. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι τίποτε, μηδέν, ψεύδη, ματαιότητες.
.               Μία ἡ εἴδηση: Χριστὸς ἀνέστη! Δὲν ὑπάρχει ἄλλη εἴδηση. Δὲν ὑπάρχει τίποτε ἄλλο ἐπάνω στὴ γῆ. Αὐτὸ δίνει νόημα ὑπάρξεως στὰ πάντα. Ὅ,τι ὑπάρχει, ὅ,τι ζεῖ, ὅ,τι ἀναπνέει, ὅ,τι αἰσθάνεται… ὑπάρχει, ζεῖ, ἀναπνέει, αἰσθάνεται, γιατὶ ὁ Χριστὸς ἀναστήθηκε. Ἂν ὁ Χριστὸς δὲν ἀνασταινόταν, ὅλα θὰ ἦταν νεκρὰ ἐπάνω στὴ γῆ. Ὅλα κρατημένα ἀπὸ τὴν παγωνιὰ τοῦ θανάτου. Τώρα ὅλα ζοῦν, ὅλα χαίρονται, ὅλα πανηγυρίζουν, ὅλα τραγουδοῦν. Ψάλλουν τὸν παιάνα:

«Χριστὸς ἀνέστη ἐκ νεκρῶν
θανάτῳ θάνατον πατήσας
καὶ τοῖς ἐν τοῖς μνήμασι
ζωὴν χαρισάμενος».

.               Ἔδωσε ζωὴ σ᾿ αὐτοὺς ποὺ ἦταν στὰ μνήματα ὁ Χριστὸς ποὺ ἀναστήθηκε. Καὶ ἀνέστησε κι ἐμᾶς. Μᾶς ἀνέστησε ἀπὸ τὸν θάνατο, τὸν ἅδη, τὴν ἁμαρτία, ποὺ ὁδηγεῖ στὸν θάνατο καὶ στὸν ἅδη.
.               Πῶς νὰ μὴν ἐκρήγνυται ἡφαίστειο χα­ρᾶς μέσα μας, δοξολογίας καὶ εὐχαριστίας στὸν Ἀναστάντα;
.               Ὁ θεῖος Παῦλος τὴν ἀλήθεια αὐτὴ τὴν παριστᾶ μὲ δύο λέξεις. Ὁ Χριστός, λέει, «ἠγέρθη διὰ τὴν δικαίωσιν ἡμῶν», ἀναστήθηκε γιὰ νὰ μᾶς δικαιώσει ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, δηλαδὴ γιὰ νὰ μᾶς σώσει. Δὲν κάναμε τίποτε ἐμεῖς γιὰ νὰ δικαιωθοῦμε, γιὰ νὰ σωθοῦμε. Δὲν μπορούσαμε νὰ κάνουμε. Ἕνας νεκρὸς μπορεῖ νὰ κάνει κάτι; Νεκροὶ ἤμασταν. Στὸν τάφο τῆς ἁμαρτίας, τῆς διαφθορᾶς. Τί μπορούσαμε νὰ κάνουμε γιὰ νὰ ἀλλάξουμε τὴν κατάστασή μας; Τίποτε. Μόνο Ἐκεῖνος. Ἐκεῖνος ὁ Ὁποῖος «παρεδόθη διὰ τὰ παραπτώματα ἡμῶν καὶ ἠγέρθη διὰ τὴν δικαίωσιν ἡμῶν» (Ρωμ. δ´ 25). Καὶ λοιπόν, στὸ ἑξῆς ἐμεῖς οἱ ἔνοχοι, οἱ ἀποστάτες, οἱ νεκροὶ ἀπὸ τὴν ἁμαρτία, «δικαιούμεθα δωρεὰν τῇ αὐτοῦ χάριτι» (Ρωμ. γ´ 24). Δωρεὰν ἡ δικαίωσή μας, δωρεὰν ἡ λύτρωσή μας, δωρεὰν ἡ συγχώρησή μας, ἡ σωτηρία μας. Δωρεάν. Μόνο μὲ τὴν Χάρι Του!
.               Πῶς νὰ μὴν ἐκρήγνυται ἡ χαρὰ σὰν ἡφαίστειο ἀπὸ τὰ τρίσβαθά μας;
.               Τὴν ἀλήθεια αὐτὴν τὴν παριστᾶ ἡ Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία καὶ μὲ τὴν εἰκονογραφία της. Ἡ ὀρθόδοξη εἰκονογράφηση τῆς Ἀναστάσεως κρύβει βαθὺ θεολογικὸ νόημα, ποὺ ἀπηχεῖ αὐτὴ τὴν ἀλήθεια τῆς Πίστεώς μας:
.               Ὁ ἀναστὰς Κύριος εἰκονίζεται στὴν κάθοδό Του στὸν ἅδη. Πατᾶ ἐπάνω σὲ δύο θυρόφυλλα, τὰ ὁποῖα ἔχουν σπάσει καὶ βρίσκονται ριγμένα κάτω, τὸ ἕνα ἐπάνω στὸ ἄλλο σὲ σχῆμα χιαστί. Τριγύρω καρφιά, κλειδαριὲς σπασμένες, κλειδιά, ἁλυσίδες, ριγμένα ὅλα κάτω ἄτακτα, προδίδουν τὴ δυναμικὴ εἴσοδο καὶ διάρρηξη τῆς σκοτεινῆς φυλακῆς τοῦ ἅδου ἀπὸ τὸν Νικητὴ τοῦ θανάτου. Καὶ μὲ τὸ χέρι Του ὁ Ἀναστάς, τὸ παν­τοδύναμο χέρι Του, ποὺ ἐπάνω Του φέρει τὸ σημάδι τῆς πληγῆς, τὴν οὐλὴ τοῦ τραυματισμοῦ ἀπὸ τοὺς ἥλους (τὰ καρφιά), πιάνει τὸν Ἀδάμ (ἐκπρόσωπο τῆς ἀνθρωπότητος – σὲ ἄλλες παραστάσεις καὶ τὴν Εὔα) καὶ μὲ βίαιη κίνηση τὸν τραβᾶ ἔξω ἀπὸ τὸ μνῆμα ὅπου κατάκειται, καὶ τὸν σηκώνει ἐπάνω.
.               Καὶ μία λεπτομέρεια ποὺ κρύβει ὅλο τὸ θεολογικὸ βάθος τῆς Πίστεώς μας:
.               Ὁ Κύριος, πιάνοντας τὸν Ἀδὰμ ἀπὸ τὸ χέρι, δὲν τὸν πιάνει ἀπὸ τὴν παλάμη, ἀλλὰ ἀπὸ τὸν καρπό. Καὶ μάλιστα ἡ παλάμη τοῦ Ἀδὰμ πέφτει ἀδύναμη πρὸς τὰ κάτω. Γιατί ἄραγε; Διότι ὁ Ἀδάμ (καὶ ἄρα ὅλοι ἐμεῖς) εἶναι παράλυτος. Ἕνα χέρι παράλυτο, ἂν τὸ πιάσεις ἀπὸ τὴν παλάμη γιὰ νὰ τὸ σηκώσεις, θὰ γλιστρήσει· δὲν ἔχουν τὴ δύναμη τὰ δάχτυλα νὰ σφίξουν, ὥστε νὰ γίνει ἕνα στερεὸ σύμπλεγμα μὲ τὸ χέρι τοῦ Σωτήρα καὶ ἔτσι νὰ σηκωθεῖ τὸ σῶμα.
.               Παράλυτος λοιπὸν ὁ Ἀδάμ. Παράλυτη ἡ Εὔα. Παράλυτοι ὅλοι ἐμεῖς ἀπὸ τὴν ἁμαρτία. Δὲν μποροῦμε νὰ κάνουμε κάτι οὐσιαστικὸ γιὰ τὴ σωτηρία μας. Αὐτὸ ὅμως δὲν σημαίνει ὅτι καὶ δὲν θὰ σωθοῦμε. Θὰ μᾶς σώσει ὁ Ἀναστάς. Θὰ μᾶς τραβήξει ἐπάνω ἀπὸ τὰ μνήματα· τὰ μνήματα τῶν κακιῶν μας, τῶν παθῶν, τῆς ἁμαρτίας, τοῦ πνευματικοῦ θανάτου.
.               Ἀρκεῖ νὰ τὸ θέλουμε. Ἀρκεῖ νὰ τὸ ζητοῦμε. Νὰ Τὸν ζητοῦμε. Ἐκεῖνον! Τὸν Δυνατό, τὸν Ἀναστάντα! Νὰ προσβλέπουμε στὸ βλέμμα Του, ὅπως στὴν εἰκονογραφία ὁ Ἀδάμ, νὰ Τὸν παρακαλοῦμε νὰ ἔρθει νὰ μᾶς σώσει, νὰ μᾶς λυτρώσει. Καὶ θὰ τὸ κάνει. Δὲν μπορεῖ νὰ μὴν τὸ κάνει. Γι᾿ αὐτὸ ἀναστήθηκε, «διὰ τὴν δικαίωσιν ἡμῶν».
.               Δὲν μᾶς σώζουν οἱ ἀρετές μας, – μήπως καὶ ἔχουμε; – αὐτὸ δείχνει τὸ παράλυτο χέρι τοῦ Ἀδάμ. Ἀπὸ τὴν ἄλλη, δὲν μᾶς καταδικάζουν οἱ ἁμαρτίες μας. Γιατὶ ὁ Χριστὸς ἀναστήθηκε καὶ μᾶς σηκώνει ἀπὸ αὐτές, ἐὰν τὸ θελήσουμε καὶ Τὸν καλέσουμε στὴ ζωή μας· αὐτὸ δείχνει ἡ ἔγερση τοῦ Ἀδὰμ ἀπὸ τὸ μνημεῖο.
.               Πῶς λοιπὸν ἡ χαρὰ νὰ μὴν εἶναι τὸ μόνιμο στοιχεῖο τῆς ζωῆς μας; Χριστὸς ἀνέστη, ἀδελφοί! Χαίρετε!

Advertisements

Σχολιάστε

«Ο “ΚΑΙΡΟΣ” ΔΙΚΑΙΩΝΕΤΑΙ…» (;;;)

«Ὁ “Καιρὸς” δικαιώνεται…» (;;;)

τοῦ περιοδ. «Ο ΣΩΤΗΡ»

.               Τὸ διαβάσαμε καὶ δὲν πιστεύαμε στὰ μάτια μας. Μὲ ἡμερομηνία 27 Μαρτίου, μὲ ἀφορμὴ τὴ γνωστοποίηση τῆς ἀποφάσεως τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ποὺ ἀπορρίπτει τὸ νέο Πρόγραμμα Σπουδῶν τοῦ Μαθήματος τῶν Θρησκευτικῶν, τὸ Διοικητικὸ Συμβούλιο τοῦ Θεολογικοῦ Συνδέσμου «Καιρός», μέλη τοῦ ὁποίου συνέταξαν τὸ συγκεκριμένο Πρόγραμμα, ἐξέδωσε σχετικὴ ἀνακοίνωση μὲ τὸν τίτλο «Ὁ “Kαιρὸς” δικαιώνεται…». Τίτλο ποὺ χρησιμοποιοῦμε καὶ στὸ σχόλιό μας.
.             Μείναμε ἄναυδοι. Διότι γράφουν ὅτι ὁ «Καιρὸς» «αἰσθάνεται δικαιωμένος ἀπέν­αντι στὴ θεολογικὴ ἐκπαιδευτικὴ κοινότητα γιὰ τὴν ἐπιλογή του νὰ ὑπερασπιστεῖ – ἀπὸ τὴν πρώτη στιγμὴ τῆς ἱδρύσεώς του – μὲ θεολογικὰ καὶ παιδαγωγικὰ ἐπιχειρήματα τὴν ἀνάγκη ἀναβάθμισης τῆς θρησκευτικῆς ἐκπαίδευσης στὴ χώρα μας».
.           Θὰ ἔλεγε ἐκ πρώτης ὄψεως κανεὶς ὅτι τὰ μέλη τοῦ θεολογικοῦ αὐτοῦ συνδέσμου δὲν ἔχουν καταλάβει περὶ τίνος πρόκειται. Νὰ λένε ὅτι αἰσθάνονται δικαιωμένοι μετὰ τὴν ἀπόφαση – καταπέλτη τοῦ Συμβουλίου τῆς Ἐπικρατείας ποὺ ἀποδεικνύει μὲ συντριπτικὰ ἐπιχειρήματα τὸν ἀπαράδεκτο χαρακτήρα τοῦ Προγράμματος ποὺ δημιούργησαν; Εἶναι δυνατόν;
.             Ὅμως ὄχι. Ἔχουν καταλάβει πολὺ κα­λὰ οἱ τοῦ «Καιροῦ» τί ἔχει συμβεῖ. Γιὰ ἄλλο πράγμα αἰσθάνονται δικαιωμένοι. Αἰσθάνονται δικαιωμένοι, διότι κινοῦνται στὸ ἴδιο μῆκος κύματος μὲ τὶς ἀντιδράσεις τῶν δύο (πρώην καὶ νῦν) ὑπουργῶν Παιδείας πού, ἐπικρίνοντας τὴν ἀπόφαση τοῦ ἀνωτάτου Δικαστηρίου, μίλησαν γιὰ σκοταδισμό, γιὰ μεσαίωνα καὶ γιὰ παραβίαση τοῦ Συντάγματος. (Παραβίαση τοῦ Συντάγματος ἀπὸ ποιόν; Ἀπὸ τὸ Συμβούλιο τῆς Ἐπικρατείας! Τὸ κατεξοχὴν θεσμικὸ ὄργανο ποὺ κρίνει τὴ συν­ταγματικότητα τῶν κυβερνητικῶν πράξεων).
.             Τὸ ὅτι αὐτὸ ἐννοοῦν φαίνεται καὶ ἀπὸ τὸ ἴδιο τὸ κείμενό τους, στὸ ὁποῖο ξεκαθαρίζουν τὴ θέση τους. Γράφουν: «Γιὰ τὸ σύλλογό μας ὁ στόχος παραμένει καὶ θὰ παραμένει, ἕνα ἀναβαθμισμένο μάθημα ποὺ δὲν θὰ χωρίζει τοὺς μαθητὲς μέσα στὴν τάξη ἀνάλογα μὲ τὴ θρησκεία τους, ἀλλὰ θὰ τοὺς διδάσκει μαζὶ μὲ τὴ δική μας καὶ τὴ θρησκεία τοῦ διπλανοῦ τους μὲ τρόπο εὔληπτο ὅσο καὶ διακριτὸ χωρὶς νὰ συγχέει τὶς θρησκεῖες μεταξύ τους. Αὐτὸ εἶναι γιὰ μᾶς ἕνα παιδαγωγικὸ καὶ ἐπιστημονικὸ αἴτημα, ἀλλὰ καὶ αἴτημα ὀρθόδοξης θεολογίας πέρα καὶ πάνω ἀπὸ δικαστικὲς μάχες καὶ νομικὲς ἔριδες, ποὺ λειτουργοῦν ὑπονομευτικὰ καὶ διχαστικά. Τὸ μάθημα ποὺ ὁραματιζόμαστε ὑπηρετεῖται καλύτερα μὲ τὸ σχεδιασμό του στὰ νέα Προγράμματα καὶ τοὺς Φακέλους Ὑλικοῦ, ποὺ ἔτυχαν καταρχὴν ἔγκρισης ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο».
.             Τελικὰ εἶναι νὰ τὰ χάνει κανείς. Μιλοῦν γιὰ διχασμὸ αὐτοὶ ποὺ δημιούργησαν τὴ φράξια (διασπαστικὴ ὁμάδα) τοῦ «Καιροῦ», διχάζοντας τὸν θεολογικὸ κόσμο. Μιλοῦν γιὰ ὑπονόμευση αὐτοὶ ποὺ μὲ χρήση ὕπουλων πολιτικῶν μεθοδεύσεων δικτυώθηκαν μέσα στὸ Ὑπουργεῖο Παιδείας καὶ προώθησαν τὸ χρηματοδο­­τούμενο ἀπὸ τὴν Εὐρωπαϊκὴ Ἕνωση Πρόγραμμά τους. Ὅσο γιὰ τὸν ἰσχυρισμό τους ὅτι τὰ Προγράμματά τους «ἔτυχαν καταρχὴν ἔγκρισης ἀπὸ τὴν Ἱερὰ Σύνοδο», γνωρίζουν πολὺ καλὰ ὅτι εἶναι ἀ­νακριβής. Διότι, ὅπως σαφῶς ἔγραψε ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος, ἡ Σύνοδος κατὰ τὴ Συνεδρίαση τῆς 27ης Ἰουνίου 2017 «ἁπλῶς ἐνημερώθηκε», «ἐπιφυλάχθηκε καί δέν ἐνέκρινε» τὰ νέα Προγράμματα. (Βλ. σχετ.: ΤΟ Σ.τ.Ε. καὶ ΤΟ ΜΑΘΗΜΑ ΤΩΝ ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΩΝ)
.               Ὡστόσο τουλάχιστον ὑπῆρξαν εἰλικρινεῖς στὴ διαβεβαίωσή τους ὅτι θέλουν νὰ διδάξουν στὰ παιδιὰ «καὶ τὴ θρησκεία τοῦ διπλανοῦ τους». Ὅσο γιὰ τὸν ἰσχυρισμό τους ὅτι αὐτὸ θὰ γίνεται μὲ τρόπο ποὺ δὲν θὰ «συγχέει τὶς θρησκεῖες μεταξύ τους», ἐδῶ πραγματικὰ σηκώνουμε ψηλὰ τὰ χέρια. Ἀφοῦ οἱ πάντες ἐπικρίνουν τὸ Πρόγραμμά τους ἀκριβῶς γι᾿ αὐτὴ τὴ φοβερὴ σύγχυση ποὺ ἐπιφέρει στὶς ψυχὲς τῶν παιδιῶν. Ὅπως καὶ πάλι τονίζει ὁ Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Ναυπάκτου κ. Ἱερόθεος, ἡ θεματικὴ μέθοδος ποὺ χρησιμοποιεῖ τὸ νέο Πρόγραμμα «κατήργησε τὴν ἱστορικὴ διάρθρωση τῆς ὕλης» καὶ «στὰ μὲν Θρησκευτικὰ δημιουργεῖ τὸν θρησκευτικὸ συγκρητισμό, στὴ δὲ ἱστορία τὸν ἀκραῖο διεθνισμό». «Δὲν πρόκειται, δηλαδή», ὑπογραμμίζει ὁ Σεβασμιώτατος, «γιὰ μερικὰ ἐπὶ μέρους προβλήματα καὶ στοιχεῖα γνωσιολογικά, οὔτε γιὰ μερικὰ τραγούδια καὶ ἀποσπάσματα, ἀλλὰ γιὰ ὑπονόμευση τῆς σοβαρῆς ἀναλυτικῆς μεθόδου ποὺ εἶναι ἡ βάση κάθε ἐπιστήμης».
.             Τὸ Πρόγραμμά τους εἶναι ἄκρως ἀντιπαιδαγωγικό, δημιουργεῖ σύγχυση καὶ προετοιμάζει τὸ ἔδαφος γιὰ τὴν ἀντίχριστη Πανθρησκεία. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὠμὴ ἀλήθεια.
.            Καὶ εἰλικρινά, δὲν ξέρουμε πῶς νὰ κλείσουμε τοῦτο τὸ θλιβερὸ σχόλιό μας…

,

Σχολιάστε

ΣΤΙΣ ΕΝΝΕΑ ΑΠΡΙΛΙΟΥ Η ΑΝΑΣΤΑΣΗ τοῦ Χριστοῦ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἐννέα Ἀπριλίου ἡ Ἀνάσταση τοῦ Χριστοῦ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.             Ἡ Ἀνάσταση τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἑορτάζεται πάντα βεβαίως ἡμέρα Κυριακή, ἀλλὰ φέτος ἔχουμε, παρὰ μία ἡμέρα, τὴν ὄχι συνήθη περίπτωση τῆς συμπτώσεως καὶ τῆς ἡμερομηνίας τῆς Ἀναστάσεως. Κατὰ τὴν ἄποψη τοῦ ἀείμνηστου ἀστρονόμου Κ. Χασάπη (1914-1972) ὁ Ἰησοῦς Χριστὸς ἀναστήθηκε περὶ τὴν 3η πρωινή τῆς 9ης Ἀπριλίου. Αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὰ ἐνδιαφέρον ἀστρονομικὸ – ἐπιστημονικὸ στοιχεῖο ἀναφέρεται στὸ προσφάτως κυκλοφορηθὲν βιβλίο τῆς κας Μάρως Παπαθανασίου, ὁμ. Καθηγητρίας τοῦ Τμήματος Μαθηματικῶν τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν, μὲ τὸν τίτλο «Ἀστρονομικὸς προσδιορισμὸς Γεννήσεως καὶ Ἀναστάσεως τοῦ Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ ἡ Κυριακὴ Προσευχὴ ὑπὸ Κ. Σ. Χασάπη» (Ἀθήνα, 2018).
.             Ὡς πρὸς τὸ ἔτος τῆς Ἀναστάσεως αὐτὸ καθορίζεται ἀπὸ τὴν χρονολογία τῆς Γεννήσεώς Του καὶ τὴν ἡλικία τῶν 33 ἐτῶν πού, κατὰ τὶς ἱστορικὲς μαρτυρίες, ἔζησε ὁ Χριστός. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοῦ ἀειμνήστου Κ. Σ. Χασάπη καὶ τὴν ἐργασία τῆς κας Μάρως Παπαθανασίου ἡ ὄχι συμβατική, ἀλλὰ χρονολογημένη ἀστρονομικὰ καὶ ἱστορικά, μὲ βάση τὶς διηγήσεις τῶν Εὐαγγελιστῶν Ματθαίου, Λουκᾶ καὶ Ἰωάννου, ἡμερομηνία τῆς Γεννήσεως προσδιορίζεται στὸ 4 πρὸ Χριστοῦ. Μὲ δεδομένο ὅτι στὴ λατινικὴ μέτρηση δὲν ὑπάρχει τὸ μηδὲν καὶ ἀπὸ τὸ -1 ἡ χρονολογία περνάει στὸ +1 ὁ χρόνος τῆς Σταυρώσεως καὶ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ προσδιορίζεται στὸ 30 μ.Χ.   
.             Ἡ ἱστόρηση τῶν τελευταίων ἡμερῶν τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ Χριστοῦ στὴν ἐπίγεια Ζωή Του ἀπὸ τοὺς τέσσερις Εὐαγγελιστὲς καὶ συγκεκριμένα κατὰ τὴν ἑβδομάδα ἀπὸ τῆς ἀφίξεώς Του στὴ Βηθανία καὶ τῆς πανηγυρικῆς εἰσόδου Του στὰ Ἱεροσόλυμα ἕως τὴν Σταύρωσή Του, τὴν στὸν Ἅδη κάθοδό του καὶ τὴν Ἀνάστασή Του ἔχει κέντρο τὴν ἡμέρα τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα τῶν Ἑβραίων, ποὺ ἀρχίζει τὴν 15η ἡμέρα τοῦ μήνα Νισὰν καὶ ἐκείνη τὴν χρονιά, τὴν χρονιὰ τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, ἦταν ἡμέρα Σάββατο. Λαμβάνοντας ὑπ᾽ ὄψη ὅτι τὸ ἡμερονύκτιο ἄρχιζε μὲ τὴ δύση τοῦ ἡλίου, ὅπως τηρεῖται καὶ σήμερα στὸ ἐκκλησιαστικὸ τυπικό, ἔχουμε τὰ ἑξῆς:
.             Κατὰ τὶς ἱστορήσεις τῶν Εὐαγγελιστῶν, τὴν 8η Νισάν, ἡμέρα Σάββατο, «πρὸ ἕξ ἡμερῶν τοῦ Πάσχα ἦλθεν εἰς Βηθανίαν, ὅπου ἦν Λάζαρος ὁ τεθνηκώς, ὃν ἤγειρεν ἐκ νεκρῶν» (Ἰωάν. ιβ´ 1). (Σημ. Ἐδῶ ὁ Εὐαγγελιστὴς ὑπονοεῖ τὸ «πάσχα τοῦ ἀρνίου», δηλαδὴ τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα, τὴν 14η τοῦ Νισάν, ὁπότε ἔσφαζαν τὸν ἀμνὸ καὶ ἑτοίμαζαν τὶς πικρίδες καὶ τὰ ἄζυμα.)
.             Τὴν Κυριακή, 9η Νισάν, «τῇ ἐπαύριον» ὁ Κύριος εἰσέρχεται θριαμβευτικὰ στὴν Ἱερουσαλὴμ (Ἰωάν. ιβ´ 12).
.             Τὸ ἑσπέρας τῆς Κυριακῆς πρὸς τὴν Δευτέρα, ὁπότε ἀρχίζει ἡ 10η Νισάν, ὁ Ἰησοῦς διανυκτερεύει στὴ Βηθανία. Οἱ Φαρισαῖοι ἔχουν ἀποφασίσει νὰ Τὸν ἐξοντώσουν καὶ ἐπιζητοῦν νὰ Τὸν συλλάβουν, ἀλλὰ φοβοῦνται νὰ τὸ κάνουν δημόσια, γιατί φοβοῦνται τὸν λαό. Τὴν Δευτέρα τὸ πρωὶ ὁ Κύριος ἐπανέρχεται στὴν Ἱερουσαλὴμ ἀπὸ τὴν Βηθανία καὶ ὅταν βλέπει μία συκιὰ μὲ πολλὰ φύλλα, ἀλλὰ χωρὶς καρποὺς τὴν καταριέται καὶ αὐτὴ ξεραίνεται.
.             Τὴν Τρίτη, 11η Νισάν, τὸ πρωὶ ὁ Χριστὸς στὰ Ἱεροσόλυμα συνεχίζει νὰ διδάσκει. Κινητοποιοῦνται ἐναντίον Του οἱ θιγόμενοι ἀπὸ τὰ λόγια Του ἄρχοντες, ἀρχιερεῖς, γραμματεῖς καὶ πρεσβύτεροι (Μάρκ. ια´ 27-29). Διέκοψαν τὴν διδασκαλία του καὶ ἄρχισαν νὰ τὸν ἐρωτοῦν γιὰ νὰ Τὸν παγιδεύσουν. Τοὺς ἀποστομώνει μὲ τὶς ἀπαντήσεις Του καὶ συνεχίζει τὴν διδασκαλία Του. Νέο κύμα ἐχθρῶν Του, αὐτὴ τὴ φορὰ φαρισαῖοι καὶ ἡρωδιανοὶ (Μάρκ. ιβ´ 13-17), ποὺ τὸν μισοῦν ἐξ ἴσου μὲ τοὺς ἄλλους, τὸν πλησιάζουν καὶ προσπαθοῦν καὶ αὐτοὶ νὰ Τὸν παγιδεύσουν, γιὰ νὰ Τὸν συλλάβουν καὶ νὰ Τὸν ἐκτελέσουν. Ἐπιδιώκουνν νὰ τὸν ἐμφανίσουν ὡς λαϊκὸ ἐπαναστάτη, ποὺ ἀμφισβητεῖ τὴν ἐξουσία τοῦ Καίσαρα. Τοὺς ἀποστομώνει καὶ αὐτούς. Τοὺς ζητεῖ νὰ τοῦ δείξουν τὸ ρωμαϊκὸ νόμισμα, ποὺ κυκλοφορεῖται στὴν Παλαιστίνη, καὶ τοὺς συνιστᾶ «ἀπόδοτε τὰ Καίσαρος Καίσαρι καὶ τὰ τοῦ Θεοῦ τῷ Θεῷ». Ἡ ὀργὴ τους φτάνει στὸ κατακόρυφο. Νέο κύμα ἐπίθεσης καὶ στήσιμου παγίδας ἀπὸ τοὺς Σαδδουκαίους (Μάρκ. ιβ΄ 18). Νέα ἥττα τῶν ἐχθρῶν τοῦ Χριστοῦ.
.             Τὴν ἡμέρα τῆς Τετάρτης, 12ης Νισάν, ὁ Ἰησοῦς διανυκτερεύει στὸ Ὄρος τῶν Ἐλαιῶν καὶ ἀνακοινώνει ὅτι «μετὰ δύο ἡμέρας τὸ Πάσχα γίνεται καὶ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου παραδίδοται εἰς τὸ σταυρωθῆναι». Παράλληλα οἱ ἀρχιερεῖς, γραμματεῖς καὶ οἱ πρεσβύτεροι τοῦ λαοῦ συνωμοτοῦν πῶς νὰ συλλάβουν μὲ δόλο καὶ νὰ φονεύσουν τὸν Ἰησοῦ. Τὴν ἴδια ἡμέρα μία γυναίκα προσῆλθε καὶ «κετέχεεν ἐπὶ τὴν κεφαλὴν αὐτοῦ μύρον πολύτιμον» (Μάτθ. κϛ´ 6-10). Ἡ Τετάρτη εἶναι τρεῖς ἡμέρες πρὶν ἀπὸ τὴν «ἑορτὴ» τοῦ Πάσχα τῶν Ἑβραίων καὶ οἱ Γραμματεῖς καὶ Φαρισαῖοι ἐπείγονται νὰ δράσουν. Στὴ συνωμοσία βρίσκεται ἀρωγός τους ὁ μαθητὴς τοῦ Ἰησοῦ, Ἰούδας ὁ Ἰσκαριώτης, ὁ προδότης…
.             Ἔφθασε ἡ Πέμπτη, 13η Νισάν. Κατὰ τὸν Εὐαγγελιστὴ Ἰωάννη ἐκείνη τὴν ἡμέρα τελεῖται ὁ Μυστικὸς Δεῖπνος. Ὅμως, μὲ τὴ δύση τοῦ ἡλίου ἀρχίζει ἡ Παρασκευή, 14η τοῦ Νισάν, καὶ στὴ διάρκειά της (δηλαδὴ ἕως τὴ δύση τοῦ ἡλίου τὴν ἑπομένη ἡμέρα) μετὰ τὴν προδοσία ἀκολουθεῖ ἡ ἔναρξη τῆς προδιαγεγραμμένης διαδικασίας γιὰ νὰ σταυρωθεῖ ὁ Ἰησοῦς, ὡς ληστὴς καὶ κακοῦργος, δηλαδὴ τὰ ὅσα τραγικὰ συνέβησαν μὲ τὸ Συνέδριο, τὸν Πιλάτο, τὸν Ἡρώδη, πάλι τὸν Πιλάτο, τὴν Σταύρωση. Ὅτι ὁ Χριστὸς καταδικάστηκε καὶ ἀπέθανε στὸν Σταυρὸ τὴν παραμονὴ τῆς ἑορτῆς τοῦ Πάσχα εἶναι γραμμένο στὸ Ταλμούδ, ὅπως ἀναφέρει ἡ κα Παπαθανασίου, μὲ βάση τὴ μελέτη τοῦ δασκάλου τῆς Κ. Σ. Χασάπη, ὡς ἑξῆς: «Ἐτιμωρήθη (ὁ Ἰησοῦς) τὴν παραμονὴν τοῦ Πάσχα … (καὶ) τὸν ἐσταύρωσαν τὴν παραμονὴν τοῦ Πάσχα, ἐκτελεσθείσης τῆς ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ Ποντίου Πιλάτου, τοῦ Ἰησοῦ ἄγοντος τὸ 33ον ἔτος τῆς ἡλικίας αὐτοῦ».
.             Τὸ Πάσχα τῶν Ἑβραίων, ἡ 15η Νισάν, ἑορτάσθηκε Σάββατο τὰ ἔτη 26, 30 καὶ 33 μ.Χ. Μὲ βάση τὰ ὅσα προαναφέρθηκαν ἡ Σταύρωση ἦταν τὴν Παρασκευή, 7 Ἀπριλίου, καὶ ἡ Ἀνάσταση τοῦ Κυρίου ἔλαβε χώρα τὰ ξημερώματα τῆς Κυριακῆς, 9ης Ἀπριλίου τοῦ 30 μ.Χ. Ἀπὸ τὴ στιγμὴ τοῦ Σταυρικοῦ θανάτου Του ὁ Χριστὸς πηγαίνει στὸν Ἅδη, τὸν νικᾶ, καταργεῖ τὸν θάνατο καὶ λυτρώνει τὶς ψυχὲς ὅσων εἶχαν πεθάνει πρὶν ἀπὸ τὴν ἔλευσή Του. Ἡ Ἀνάσταση στὴν Ὀρθόδοξη εἰκονογραφία ἱστορεῖται ἀκριβῶς μὲ τὴν κάθοδο στὸν Ἅδη τοῦ Θεανθρώπου Ἰησοῦ, τὸ γκρέμισμα τῶν πυλῶν του καὶ τὴν ἀπελευθέρωση τοῦ Ἀδὰμ καὶ τῆς Εὕας, ὡς συμβολικῶν προσώπων ὅλου τοῦ πρὸ Χριστοῦ ἀνθρωπίνου γένους.-

 

 

 

, ,

Σχολιάστε

«ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ» (Ἅγ. Γρηγόριος Παλαμᾶς)

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ

«ΔΙΠΛΗ ΑΝΑΣΤΑΣΗ»

Ἁγ. Γρηγορίου Παλαμᾶ
ἀποσπάσματα τῆς Ὁμιλίας, ποὺ ἐξεφωνήθη κατὰ τὸ Μ. Σάββατο,
ΠΕΡΙ ΤΗΣ ΚΑΤΑ ΣΑΡΚΑ
ΤΟΥ ΚΥΡΙΟΥ ΗΜΩΝ ΙΗΣΟΥ ΧΡΙΣΤΟΥ ΟΙΚΟΝΟΜΙΑΣ,

(E.Π.E. 9, Iϛ´)

.         […] Διὰ τοῦτο ὁ μόνος ἀμόλυντος ἀνεφάνη Χριστὸς καὶ προσφορὰν ἑαυτὸν καὶ ἀπαρχὴν προσήνεγκε τῷ Πατρὶ ὑπὲρ ἡμῶν, ἵνα οἱ πρὸς τοῦτον ὁρῶντες καὶ τούτῳ πιστεύοντες καὶ διὰ τῆς πρὸς αὐτὸν ὑπακοῆς αὐτῷ κολλώμενοι δι᾿ αὐτοῦ ἐμφανισθῶμεν τῷ προσώπῳ τοῦ Θεοῦ ἱλασμοῦ τυχόντες ἁγιασθῶμεν ἅπαντες… τοίνυν οὐ μόνον ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος σὰρξ ἐγένετο καὶ ἐσκήνωσεν ἐν ἡμῖν, …ἀλλά καὶ τὴν καθ᾿ ἡμᾶς νῦν, εἰ καὶ καθαρὰν ἄκρως, θνητὴν ὅμως καὶ παθητήν, ἀνελάβετο σάρκα καὶ ταύτῃ τὸν μὲν ἀρχέκακον ὄφιν θεοσόφῳ δελέατι διὰ τοῦ σταυροῦ ἀγγιστρεύσας τὸ ὑπ᾿ αὐτοῦ δουλουμένον ἅπαν ἠλευθέρωσε γένος [… ]τὴν ἀνάστασιν ἡμῖν καὶ τὴν ἀθανασίαν καὶ τὴν ἐν οὐρανοῖς ἀΐδιον καὶ ἀκήρατον καὶ μακαρίαν ὄντως ζωὴν ἐχαρίσατό τε καὶ ἐπιστώσατο, ἑνὶ θανάτῳ τῷ τῆς οἰκείας σαρκὸς καὶ μιᾷ τῇ ταύτης ἀναστάσει, τὸν διπλοῦν ἡμῖν θάνατον ἰασάμενος καὶ τῆς διττῆς ἡμᾶς αἰχμαλωσίας ἐλευθερώσας, τῆς ψυχῆς δηλαδὴ καὶ τοῦ σώματος
[…] οὕτως ὁ ἀγαθὸς δι᾿ ἑνὸς τοῦ κατὰ σῶμα θανάτου, τὸν διπλοῦν ἡμῖν ἰάσατο θάνατον καὶ διὰ μιᾶς τῆς τοῦ ἰδίου σώματος ἀναστάσεως τὴν διπλῆν ἡμῖν ἀνάστασιν ἐδωρήσατο, διὰ σωματικοῦ θανάτου καθελὼν τὸν ἐν θανάτῳ τὸ κράτος ἔχοντα κατὰ τῆς ψυχῆς ἡμῶν καὶ τοῦ σώματος καὶ κατ᾿ ἄμφω τῆς ἐκείνου τυραννίδος ἡμᾶς ρυσάμενος. Ὑποδύεται μὲν γὰρ ὁ Πονηρὸς τὸν ὄφιν, ὡς δι᾿ αὐτοῦ τὸν ἄνθρωπον ἀπατήσων, ἀναλαμβάνει δὲ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ὁ τοῦ Θεοῦ Λόγος, ὡς δι᾿ αὐτῆς φενακίσων τὸν φενακίσαντα˙ ἀλλ᾿ ἀνεξαπάτητον αὐτὴν λαμβάνει καὶ καθαρὰν καὶ τοιαύτην εἰς τέλος διατηρεῖ, προσάγων τῷ Πατρὶ ταύτην ὡς ἀπαρχήν, εἰς ἁγιασμὸν ἡμῶν ἀφ᾿ ἡμῶν.
.           […] Διὰ ταῦτα τοίνυν ἐκμανεὶς [ὁ Διάβολος] κατὰ Χριστοῦ… κινεῖ πρὸς φόνον τούτου τὰς γνώμας τῶν ἀπειθῶν Ἰουδαίων… Ἐθάρρει δὲ τούτου θανόντος καὶ τὴν αὐτοῦ ψυχὴν ἐν ᾅδου κατάκλειστον ἔχειν, ὡς καὶ τὰς τῶν ἐξ αἰώνων ἁπάντων ψυχάς…Οὕτως ὁ ἀπατεὼν ἐξηπάτηται, τῷ τῆς σαρκὸς τοῦ Χριστοῦ παθητῷ τε καὶ θνητῷ προσβαλών, καὶ τὸ φῶς ἤνεγκεν ἄκων ταῖς σκοτειναῖς αὐτοῦ καταδύσεσι καὶ τὸν τῆς ζωῆς δοτῆρα ταῖς διὰ τὴν νοητὴν νέκρωσιν ὑπ᾿ αὐτοῦ τυραννουμέναις ψυχαῖς ἐπέστησεν˙ οὐ μόνον δὲ ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς ἀναστάσεως παρεκτικὸν σῶμα τοῖς τεθνηκόσιν ἀνέμιξε, θανάτῳ καὶ ταφῇ παραδοῦναι σπεύσας αὐτός. Ὁ δὲ Κύριος ἠδύνατο μὲν καὶ ταύτας αὐτοῦ τὰς ἐπιβουλὰς διακρούσασθαι, ἀλλ᾿ οὐκ ἠθέλησεν, ἠθέλησε δὲ μᾶλλον ὑπελθεῖν τὸ πάθος ὑπὲρ ἡμῶν, δι᾿ ὃ καὶ θεάνθρωπος γέγονεν. Εἰ μὴ γὰρ ἄνθρωπος ἦν, οὐκ ἦν δυνατὸν παθεῖν˙ εἰ δὲ μὴ Θεός, ἀπαθὴς κατὰ τὴν θεότητα διαμένων, οὐκ ἂν ὑπὲρ ἡμῶν ὑπέστη σαρκὶ τὸν θάνατον, δι᾿ αὐτοῦ τὴν ἀνάστασιν ἡμῖν χαριζόμενος.
.                 […] Διὰ τοῦτο γὰρ ὃν οὐκ ὤφειλεν ὑπὲρ ἡμῶν ὑπέμεινεν θάνατον, ἵνα τοὺς ἐποφειλομένους ὑφισταμένους ἡμᾶς ἔκ τε τῆς δουλείας τοῦ Διαβόλου καὶ τοῦ θανάτου λυτρώσηται˙ θανάτου καὶ τοῦ κατὰ ψυχήν λέγω, καὶ τοῦ κατὰ σῶμα, τοῦ τε προσκαίρου καὶ διαιωνίζοντος.

,

Σχολιάστε

«Ο ΠΥΡΗΝ ΤΗΣ ΠΙΣΤΕΩΣ» (Πατριαρχικὴ Ἀπόδειξις ἐπί τῷ Ἁγίῳ Πάσχα 2018)

Πατριαρχική Ἀπόδειξις ἐπί τῷ Ἁγίῳ Πάσχα 2018

† Β Α Ρ Θ Ο Λ Ο Μ Α Ι Ο Σ
ΕΛΕΩι ΘΕΟΥ ΑΡΧΙΕΠΙΣΚΟΠΟΣ
ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΕΩΣ – ΝΕΑΣ ΡΩΜΗΣ
ΚΑΙ ΟΙΚΟΥΜΕΝΙΚΟΣ ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ
ΠΑΝΤΙ Τῼ ΠΛΗΡΩΜΑΤΙ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΧΑΡΙΝ, ΕΙΡΗΝΗΝ ΚΑΙ EΛΕΟΣ
ΠΑΡΑ ΤΟΥ ΕΝΔΟΞΩΣ ΑΝΑΣΤΑΝΤΟΣ ΧΡΙΣΤΟΥ

* * *

Ἀδελφοί καί τέκνα ἐν Κυρίῳ ἀγαπητά,

.               Ἡ ἐμπειρία τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Χριστοῦ, τῆς πανσωστικῆς νίκης τῆς Ζωῆς ἐπί τοῦ Θανάτου, εἶναι ὁ πυρήν τῆς πίστεως, τῆς θείας λατρείας, τοῦ ἤθους καί τοῦ πολιτισμοῦ τοῦ χριστεπωνύμου ὀρθοδόξου λαοῦ τοῦ Θεοῦ. Ἡ ζωή τῶν Ὀρθοδόξων πιστῶν, εἰς ὅλας τάς ἐκφάνσεις καί τάς διαστάσεις αὐτῆς, διαποτίζεται καί τρέφεται ἀπό τήν πίστιν εἰς τήν Ἀνάστασιν, ἀποτελεῖ καθημερινόν Πάσχα. Τό πασχάλιον αὐτό βίωμα δέν εἶναι ἁπλῶς ἀνάμνησις τῆς Ἀναστάσεως τοῦ Κυρίου, ἀλλά βίωσις καί τῆς ἰδικῆς μας ἀνακαινίσεως καί ἀκλόνητος βεβαιότης περί τῆς ἐσχατολογικῆς τελειώσεως τῶν πάντων.
.             Κατ᾿ ἐξοχήν εἰς τήν εὐχαριστιακήν Λειτουργίαν, ἡ ὁποία συνδέεται ἀρρήκτως μέ τήν «κλητήν καί ἁγίαν ἡμέραν» τῆς Κυριακῆς, ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία ἑορτάζει αὐτήν τήν ὑπαρξιακήν μετοχήν εἰς τήν Ἀνάστασιν τοῦ Χριστοῦ καί τήν ἐμπειρικήν πρόγευσιν τῶν εὐλογιῶν τῆς Βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἐντυπωσιάζει ὁ ἀναστάσιμος καί εὐφρόσυνος χαρακτήρ τῆς Θείας Εὐχαριστίας, ἡ ὁποία τελεῖται πάντοτε ἐν ἀτμοσφαίρᾳ χαρᾶς καί ἀγαλλιάσεως καί εἰκονίζει τήν τελικήν καινοποίησιν τῶν ὄντων, τήν πεπληρωμένην χαράν, τήν πληρότητα τῆς ζωῆς, τήν μέλλουσαν ὑπέρχυσιν τῆς ἀγάπης καί τῆς γνώσεως.
.             Πρόκειται περί τῆς λυτρωτικῆς θεάσεως τοῦ παρόντος ὑπό τό φῶς τῶν Ἐσχάτων καί τῆς δυναμικῆς πορείας πρός τήν Βασιλείαν, περί τῆς ἀκαταλύτου σχέσεως καί συνυφάνσεως τῆς παρουσίας καί τοῦ ἐσχατολογικοῦ χαρακτῆρος τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας τοῦ ἀνθρώπου καί τοῦ κόσμου, ἡ ὁποία δίδει εἰς τήν ἐκκλησιαστικήν ζωήν μοναδικόν δυναμισμόν καί λειτουργεῖ διά τούς πιστούς ὡς ἔναυσμα καλῆς μαρτυρίας ἐν τῷ κόσμῳ. Ὁ Ὀρθόδοξος πιστός ἔχει ἰδιαίτερον λόγον καί ἰσχυρόν κίνητρον διά νά ἀγωνίζεται κατά τοῦ κοινωνικοῦ κακοῦ, διότι ζῇ ἐντόνως τήν ἀντίθεσιν μεταξύ τῶν Ἐσχάτων καί τῶν ἑκάστοτε ἱστορικῶν δεδομένων. Ἐξ ἐπόψεως Ὀρθοδόξου, ἡ φιλάνθρωπος διακονία, ἡ βοήθεια πρός τόν ἐμπερίστατον ἀδελφόν, κατά τό Κυριακόν «ἐφ᾿ ὅσον ἐποιήσατε ἑνί τούτων τῶν ἀδελφῶν μου τῶν ἐλαχίστων, ἐμοί ἐποιήσατε» (Ματθ. κε´, 40), καί ἡ ἔμπρακτος ἀγάπη τοῦ Καλοῦ Σαμαρείτου (βλ. Λουκ. ι´, 30-37), συμφώνως καί πρός τό Πατερικόν «Ἐκεῖνον μάλιστα ἡγοῦ εἶναι πλησίον, τόν δεόμενον, καί αὐτεπάγγελτος ἐπί τήν βοήθειαν βάδιζε» (Ἰσίδωρος ὁ Πηλουσιώτης), ἀποτελοῦν προέκτασιν καί ἔκφρασιν τοῦ εὐχαριστιακοῦ ἤθους τῆς Ἐκκλησίας, ἀποκάλυψιν ὅτι ἡ ἀγάπη εἶναι ἡ βιωματική πεμπτουσία τῆς ἐν Χριστῷ ζωῆς, ἔν τε τῷ παρόντι καί ἐν τῇ Βασιλείᾳ τῶν Ἐσχάτων.
.          Ἐν τῇ συναφείᾳ ταύτῃ κατανοεῖται καί τό γεγονός ὅτι ἡ λειτουργική ζωή εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν δονεῖται ἀπό τήν βίωσιν τῆς «κοινῆς σωτηρίας», τῆς δωρεᾶς τῆς «κοινῆς ἐλευθερίας» καί τῆς «κοινῆς βασιλείας», καί ἀπό τήν προσδοκίαν τῆς «κοινῆς ἀναστάσεως». Κυριαρχοῦν τό «ἡμεῖς», ἡ κοινότης τῆς ζωῆς, ἡ συμ-μετοχή καί τό σύν-εἶναι, ἡ ἁγιαστική ταύτισις τῆς ἐν Χριστῷ ἐλευθερίας μέ τήν θυσιαστικήν καί δοξολογικήν ἀγάπην. Αὐτό εἶναι καί τό συγκλονιστικόν μήνυμα τῆς ὁλολάμπρου εἰκόνος τῆς Ἀναστάσεως, τῆς Καθόδου τοῦ Χριστοῦ εἰς τόν Ἅδην. Ὁ Κύριος τῆς δόξης, κατελθών ἐν τοῖς κατωτάτοις τῆς γῆς καί συντρίψας τάς πύλας τοῦ Ἅδου, ἀναδύεται νικηφόρος καί ὁλόφωτος ἐκ τοῦ τάφου, ὄχι μόνος καί φέρων τό λάβαρον τῆς νίκης, ἀλλά ὁμοῦ μετά τοῦ Ἀδάμ καί τῆς Εὔας, συνανιστῶν, συγκρατῶν καί κρατύνων αὐτούς καί, ἐν τῷ προσώπῳ αὐτῶν, ἅπαν τό ἀνθρώπινον γένος καί ὁλόκληρον τήν κτίσιν.
.             Τό εὐαγγέλιον τῆς Ἀναστάσεως, τῆς «κοινῆς τῶν ὅλων πανηγύρεως», τῆς καταργησάσης τό κράτος τοῦ θανάτου πανσθενοῦς Ἀγάπης, ἠχεῖ σήμερον εἰς ἕνα κόσμον σοβούσης κοινωνικῆς ἀδικίας, φαλκιδεύσεως τοῦ ἀνθρωπίνου προσώπου, εἰς μίαν οἰκουμένην – Γολγοθᾶν προσφύγων καί μυριάδων ἀθώων παιδίων. Ἀναγγέλλει ἐκ βαθέων ὅτι, ἐνώπιον τοῦ Θεοῦ, ἡ ζωή τῶν ἀνθρώπων ἔχει ἀπόλυτον ἀξίαν. Διακηρύττει ὅτι τά παθήματα καί τά δεινά, ὁ σταυρός καί ὁ Γολγοθᾶς, δέν ἔχουν τόν τελευταῖον λόγον. Δέν εἶναι δυνατόν νά θριαμβεύσουν οἱ σταυρωταί ἐπί τῶν τραγικῶν θυμάτων των. Εἰς τήν Ὀρθόδοξον Ἐκκλησίαν, ὁ Σταυρός εὑρίσκεται εἰς τό κέντρον τῆς εὐσεβείας, δέν εἶναι ὅμως ἡ ἐσχάτη πραγματικότης, αὐτός πού ὁρίζει καί τό τελικόν σημεῖον προσανατολισμοῦ τῆς ἐκκλησιαστικῆς ζωῆς. Τό οὐσιῶδες νόημα τοῦ Σταυροῦ εἶναι ὅτι ἀποτελεῖ ὁδόν πρός τήν Ἀνάστασιν, πρός τό πλήρωμα τῆς πίστεως ἡμῶν. Ἐπί τῆς βάσεως αὐτῆς, οἱ Ὀρθόδοξοι ἀναφωνοῦμεν: «Ἰδού γάρ ἦλθε διά τοῦ Σταυροῦ χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ». Εἶναι χαρακτηριστικόν, ὅτι εἰς τήν Ὀρθοδοξίαν, ἡ Ἀκολουθία τῶν Παθῶν δέν εἶναι καταθλιπτική, ἀλλά σταυροαναστάσιμος, ἀφοῦ τό Πάθος προσεγγίζεται καί βιοῦται διά μέσου τῆς Ἀναστάσεως, ἡ ὁποία εἶναι «λύτρον λύπης». Διά τό Ὀρθόδοξον αἰσθητήριον, ἡ ἀμετάθετος σύνδεσις Σταυροῦ καί Ἀναστάσεως εἶναι ἀσυβίβαστος μέ κάθε μορφῆς ἐσωτερικήν φυγήν εἰς μυστικισμούς ἤ εἰς ἕνα αὐτάρεσκον εὐσεβισμόν, οἱ ὁποῖοι συνήθως εἶναι ἀδιάφοροι διά τά παθήματα καί τάς περιπετείας τοῦ ἀνθρώπου ἐν τῇ ἱστορίᾳ.
.             Τό κήρυγμα τοῦ Σταυροῦ καί τῆς Ἀναστάσεως εὑρίσκεται, εἰς τήν ἐποχήν μας, ἐπίσης ἀντιμέτωπον τόσον μέ τήν ἀλαζονικήν αὐτοαποθέωσιν τοῦ συγχρόνου ἐκκοσμικευμένου, λογοκρατουμένου, πεπεισμένου διά τήν παντοδυναμίαν τῆς ἐπιστήμης, ἑαυτοκεντρικοῦ καί προσκεκολλημένου εἰς τά γεώδη καί πρόσκαιρα ἀνθρώπου, τοῦ ἀνθρώπου χωρίς πόθον τῆς αἰωνιότητος, ὅσον καί μέ τήν ἀπώθησιν συνόλου τῆς Ἐνσάρκου Θείας Οἰκονομίας καί τοῦ «σκανδάλου» τοῦ Σταυροῦ, ἐν ὀνόματι τῆς ἀπολύτου ὑπερβατικότητος τοῦ Θεοῦ καί τοῦ ἀγεφυρώτου χάσματος οὐρανοῦ καί γῆς.
.             Ἐπί πᾶσι τούτοις, ἡμεῖς οἱ Ὀρθόδοξοι πιστοί, τιμιώτατοι ἀδελφοί καί πεφιλημένα τέκνα ἐν Κυρίῳ, ἔμπλεοι τῆς πείρας τῆς λαμπροφόρου Ἀναστάσεως, λαβόντες φῶς ἐκ τοῦ ἀνεσπέρου φωτός, ἐν παντί εὐχαριστοῦντες, τά ἄνω φρονοῦντες, ἔχοντες δέ ἐντεῦθεν ἤδη τόν ἀρραβῶνα καί τά ἐνέχυρα τῆς ἐσχατολογικῆς πληρώσεως τῆς Θείας Οἰκονομίας, ἀναβοῶμεν, ἐν Ἐκκλησίᾳ, τό «Χριστός Ἀνέστη!», δεόμενοι ὅπως ὁ παθών, ταφείς καί ἀναστάς Κύριος καταυγάζῃ τάς διανοίας, τάς καρδίας καί πᾶσαν τήν ζωήν ἡμῶν, κατευθύνῃ δέ τά διαβήματα ἡμῶν πρός πᾶν ἔργον ἀγαθόν καί ἐνισχύῃ τόν λαόν Αὐτοῦ πρός μαρτυρίαν τοῦ Εὐαγγελίου τῆς Ἀγάπης «ἕως ἐσχάτου τῆς γῆς» (Πράξ. α´, 8), εἰς δόξαν τοῦ «ὑπέρ πᾶν ὄνομα» ὀνόματος Αὐτοῦ.

Φανάριον, Ἅγιον Πάσχα ,βιη´

† Ὁ Κωνσταντινουπόλεως
διάπυρος πρός Χριστόν Ἀναστάντα
εὐχέτης πάντων ὑμῶν.

,

Σχολιάστε

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ; (Ἀρχιμ. Δαν. Ἀεράκης)

ΤΙ ΝΑ ΚΑΝΕΙΣ ΤΟΝ ΧΡΙΣΤΟ;

τοῦ Ἀρχιμ. Δαν. Ἀεράκη

  • Σιωπή καί διάλογοι. Ὁ Χριστός σιωπᾶ. Ὁ κατηγορούμενος δέν ἀπολογεῖται. Οἱ ἄλλοι κάνουν διάλογο γι’ Αὐτόν.

—Πιλᾶτος: «Τίνα θέλετε ἀπολύσω ὑμῖν; Βαρραβᾶν ἤ Ἰησοῦν τόν λεγόμενον Χριστόν;» (Ματθ. κζ’ 17)
Μέσα του κάποιος τοῦ μιλάει: «Διά φθόνον παρέδωκαν αὐτόν» (Ματθ. κζ´ 18).
Διά φθόνον ἐκεῖνοι, διά θρόνον ἐκεῖνος…
Μεσολαβεῖ ἄλλος διάλογος. Με τή γυναῖκα του. Νά κι ἕνα ὄνειρο ἀληθινό! Προειδοποιητικό. Προεξαγγελτικό.

—Γυναίκα Πιλάτου: «Μηδέν σοι καί τῷ δικαίῳ ἐκείνῳ. Πολλά γάρ ἔπαθον σήμερον κατ’ ὄναρ δι᾽ αὐτόν» (Ματθ. κζ´ 19).

—Πιλᾶτος: «Τίνα ἀπολύσω;».

  • Φανατίζουν οἱ ἀρχιερεῖς καί οἱ πρεσβύτεροι τόν ὄχλο.

—Πιλάτος (τρίτη φορά): «Τίνα θέλετε ἀπό τῶν δύο ἀπολύσω ὑμῖν;» (Ματθ. κζ´ 26).

—’Όχλος: Βαρραβᾶν!

—Πιλᾶτος: «Τί ποιήσω Ἰησοῦν τόν λεγόμενον Χριστόν;».

—’Όχλος (ὑποκινούμενος): «Σταυρωθήτω!».

—Πιλᾶτος: «Πλένω τά χέρια μου! Εἶμαι ἀθῶος γιά τό αἷμα τοῦ δικαίου, πού θά χυθῆ!».

—’Όχλος: «Τό αἷμά Του πάνω μας καί πάνω στά παιδιά μας!». ’Όχι, βέβαια, εἰς ἄφεσιν, ἀλλά εἰς κρίσιν καί κατάκρισιν. Καταριοῦνται τούς ἑαυτούς τους καί τούς ἀπογόνους τους!

  • Πῶς τελειώνει ὁ διάλογος; Μέ βία καί μέ βούλα!

Ὁ διάλογος ἐξελίχθηκε ὑπέρ τοῦ Ἰησοῦ. Ἡ ἀπόφασις ὅμως ἦταν κατά τοῦ Ἰησοῦ! Φραγγέλιο γιά τόν ’Αθῶο!

  • Καί οἱ δύο ὑπογραφές (βοῦλες): Ἐλεύθερος ὁ κακοῦργος! ’Ένοχος θανάτου ὁ ’Αθῶος!

  • Ἐμεῖς δέν ἔχουμε δικαίωμα νά σοῦ ἀπαντήσουμε, Πιλᾶτε;

  • Ἐμείς, κύριοι ἀρχιερεῖς, δέν ἔχουμε δικαίωμα ψήφου; Τί εἴμαστε ἐμεῖς; Βουβά πρόσωπα; ’Ανελεύθερα ὄντα; Θά βλέπουμε καί δέν θά μιλᾶμε; Θά σοῦ ποῦμε, λοιπόν, Πιλᾶτε, κι ἄς εἶσαι ἡγεμόνας! Ἐμεῖς θά σοῦ ποῦμε. ’Ή μᾶλλον θά ἀπαντήσουμε στό συνειδησιακό σου ἐρώτημα: «Τί ποιήσω τόν λεγόμενον Χριστόν;».

  • Τί νά Τόν κάνης τόν Χριστό; Ὅ,τι λέει ἡ δικαιοσύνη! «Ἀπό τοῦ αἵματος τοῦ δικαίου τούτου…». Ἔτσι δέν εἶπες; Νά Τόν ἀποδώσης, λοιπόν, Καθαρό τόν Ἄμωμο. Γιατί πνίγεις τό δίκαιο; Γιατί στραγγαλίζεις τή Δικαιοσύνη;

Πόσο αἷμα δικαίων χύνεται, ἀπό τό αἷμα τοῦ Ἄβελ μέχρι τό αἷμα τῶν παιδιῶν τῆς Βηθλεέμ, μέχρι τό αἷμα τοῦ ἀνυπεράσπιστου βρέφους, πού καί σήμερα, Μ. Παρασκευή, σφαγιάζεται μέ τήν ἔκτρωσι;

  • Τί νά Τόν κάνης τόν Χριστό, Πιλᾶτε; Ὅ,τι σοῦ λέει ἡ συνείδησίς σου! Ρωτᾶς: «Τί κακό ἔκανε;» καί ἡ συνείδησίς σου φωνάζει: «Μόνο καλά ἔκανε ὁ ’Ιησοῦς!». Πνίγεις τή συνείδησί σου, Πιλᾶτε; Τί νά κάνης, καί σύ, ἀδελφέ; Ὅ,τι σοῦ ὑπαγορεύει ἡ συνείδησις, πρίν τήν ἀφήσης καί ἀρρωστήση σαπισμένη!

  • Τί νά Τόν κάνης τόν Χριστό, Πιλᾶτε; Ὅ,τι σέ συμβουλεύει ἡ γυναίκα σου! Νά μιά γυναίκα, πού σπεύδει νά σώση τόν ἄντρα της ἀπό ἀνοσιούργημα. Γιατί δέν ἀκοῦς τή γυναίκα σου, Πιλᾶτε;

  • Tί νά Τόν κάνης τόν Χριστό, Πιλᾶτε; Νά Τόν δεχθῆς, ὄχι ὡς «λεγόμενον» Χριστόν, ἀλλ’ ὡς τόν πραγματικό Χριστό, ὡς Σωτῆρα τοῦ κόσμου!

  • Τί νά Τόν κάνης τόν Χριστό, Πιλᾶτε; Νά Τόν ἀγαπήσης! Νά Τόν ζυγίσης σωστά! Ἐσύ ζύγισες προτιμώντας τόν ἄγριο Βαρραβᾶ καί ὄχι τόν Ἅγιο Ἰησοῦν, τόν Θεάνθρωπο Κύριο! Τί κάνει ἡ πολιτική; Προτιμᾶ τό συμφέρον…

  • Τί νά Τόν κάνης τόν Χριστό, Πιλᾶτε; Τί ρωτᾶς τήν ὀχλοκρατία; ’Αφοῦ ξέρεις καλά, ὅτι «διά φθόνον παρέδωκαν αὐτόν»! Ἀπ᾽ τό φθόνο τό δικό τους γίνεται ὁ φόνος ὁ δικός σου!

  • Τί νά Τόν κάνης τόν Χριστό, Πιλᾶτε; Ἔκανες ὅ,τι ἔκανες!

  • Κάνε τώρα ὅ,τι ἔκανε τό ὄργανό σου, ὁ ἑκατόνταρχος. Κι αὐτός δέν ἦταν μαζί μέ σένα φονευτής τοῦ ’Αθώου; Τώρα εἶναι θαυμαστής Του. Μπορεῖς καί σύ νά γίνης, μά δέν σ’ ἀφήνει ἡ δειλία καί ἡ ἐξουσία!

  • Ἔκανες ὅ,τι ἔκανες! Κάνε τώρα ὅ,τι ἔκανε κι ἐκεῖνος. Γονάτισε μπροστά στόν Ἰησοῦ. Γονάτισε καί σύ, μά δέν σ’ ἀφήνει ὁ ἐγωισμός σου! Καί ὅπως ὡμολόγησε ἐκεῖνος, ὁμολόγησε καί σύ!

  • Καί τότε θά γίνης σάν τή γυναῖκα σου, τήν Πρόκλα. Ἐκείνη ἔγινε ἁγία, ἐσύ ἔμεινες μέ τό στίγμα τοῦ Χριστοκτόνου.

  • Τί κρῖμα! Νά μήν ξέρης καί σύ, φίλε μου, τί νά κάνης τό Χριστό! Νά Τόν ἀγαπήσης! Νά Τόν λατρέψης. Νά Τόν ὁμολογήσης. Νά Τόν ἀγκαλιάσης μές στά φυλλοκάρδια σου! Νά Τοῦ παραδοθῆς ὁλότελα! Καί νά Τοῦ πῆς καί σύ καί μεῖς καί ὅλος ὁ λαός: Μαζί Σου, Χριστέ, γιά πάντα!

, , ,

Σχολιάστε

ΧΑΡΜΟΣΥΝΗ Η ΜΕΓΑΛΗ ΕΒΔΟΜΑΔΑ (Ἀρχιμ. Δαν. Ἀεράκης)

Χαρμόσυνη ἡ Μεγάλη Ἑβδομάδα

τοῦ Ἀρχιμ. Δανιήλ Ἀεράκη

.               Εὐκαιρία τονώσεως τῆς πίστεως καί τῆς ἐλπίδας εἶναι ὅλη ἡ Μεγ. Ἑβδομάδα. Ἡ Ἐκκλησία πολύ σοφά καθιέρωσε ὅλα τά γεγονότα, πού φωτίζουν κάθε Μεγαλοβδομαδιάτικη ἡμέρα. Καί εἶναι ἀκόμα συγκινητική ἡ προσέλευσις πιστῶν στίς ἀκολουθίες αὐτές, σέ βαθμό πολύ μεγαλύτερο ἄλλων ἑορτῶν καί Κυριακῶν τοῦ ἔτους. Ἀκριβῶς γιά τό λόγο αὐτό, πρέπει νά οὐσιοποιηθῆ ἡ κάθε κίνησις καί προσκύνησις τῶν ἁγίων Παθῶν καί τῆς ἐνδόξου Ἀναστάσεως.

.                 Αὐτό προϋποθέτει νά φύγη τό ρομαντικό καί «φολκλορικό» στοιχεῖο καί νά δεσπόση τό «ἡμεῖς κηρύσσομεν Χριστόν ἐσταυρωμένον» (Α´ Κορ. α´ 23), τό «ὁ Σταυρός Σου, Κύριε, ζωή καί ἀνάστασις υπάρχει τῷ λαῷ σου» καί τό «ἰδού ἦλθε διά τοῦ Σταυροῦ χαρά ἐν ὅλῳ τῷ κόσμῳ».

.                 Τρεῖς ἐπισημάνσεις μας σχετικά μέ τή βίωσι τῆς Μεγ. Ἑβδομάδος ἀποσκοποῦν στήν ἐπαναφορά ὅλων τῶν σκηνικῶν στή σωστή καί σωτηριώδη βάσι τους.

* * *

πρώτη ἀφορᾶ στόν ὅλο χαρακτῆρα τῆς Μεγ. Ἑβδομάδος. Ἐπεκράτησε ἡ συναισθηματική φόρτισις, πού δίνει πένθιμο τόνο. Ὁ στολισμός στίς ἐκκλησίες πένθιμος, οἱ καμπάνες κτυποῦν πένθιμα, οἱ εἰκόνες καί ὁ Ἐσταυρωμένος περιβάλλονται μέ πένθιμες (μώβ) ταινίες. Τά φῶτα χαμηλώνουν (μερικές φορές καί σβήνουν). Καί ὅλα τείνουν νά καταδείξουν, ὅτι ἔχουμε νεκροφόρα ἀτμόσφαιρα καί μαυροντύματα!

Νά θρηνήσουμε, ναί, ἀλλά γιά τά δικά μας ἁμαρτωλά πάθη, ὄχι γιά τά ἅγια καί λυτρωτικά Πάθη τοῦ Κυρίου καί Σωτῆρος μας Ἰησοῦ Χριστοῦ!

Δέν εἶναι γιά πένθος ἡ Μεγ. Δευτέρα, ὅπου βλέπουμε τό θρίαμβο τῆς ἁγνότητας τοῦ Ἰωσήφ τοῦ Παγκάλου καί ἀκοῦμε τό κάθισμα: «Τά Πάθη τά σεπτά ἡ παροῦσα ἡμέρα ὡς φῶτα σωστικά ἀνατέλλει τῷ κόσμῳ».

Δέν εἶναι γιά πένθος ἡ Μεγ. Τρίτη, ὅπου δεσπόζει ὁ Ὡραῖος Νυμφίος καί βλέπουμε τό «Νυμφῶνα τοῦ Χριστοῦ κεκοσμημένον» (δηλαδή τή Βασιλεία Του στολισμένη).

Δέν εἶναι γιά πένθος ἡ Μεγ. Τετάρτη, ὅπου ὁ Κύριος προκαταβολικά προσφέρει τήν ἄφεσι στήν μαρτωλή γυναῖκα. Τό κλᾶμα τῆς μετάνοιας γεννᾶ τή χαρά τῆς Ἀναστάσεως, τή χαρά τῶν Ἀγγέλων!

Δέν εἶναι γιά πένθος ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ. «Ὁ Σταυρός Σου, Κύριε, ζωή καί ἀνάστασις ὑπάρχει τῷ λαῷ Σου». Τό φάρμακο δέν εἶναι γιά πένθος! Ἡ ἴασις δέν εἶναι γιά πένθος! Ἡ λύτρωσις δέν εἶναι γιά πένθος! Ἡ νίκη δέν εἶναι γιά πένθος! Καί ὅλα αὐτά εἶναι ὁ Σταυρός τοῦ Χριστοῦ!

Δέν εἶναι γιά πένθος ὁ τάφος τοῦ Χριστοῦ. Εἶναι «ἡ πηγή τῆς ἡμῶν Ἀναστάσεως».

* * *

.              Ἡ δεύτερη ἐπισήμανσις ἀφορᾶ στό προσκύνημα. Φυσικά θέλουν νά προσκυνήσουν οἱ πιστοί μέ εὐλάβεια τήν εἰκόνα τοῦ Νυμφίου, τήν εἰκόνα τοῦ Μυστικοῦ Δείπνου, τόν Ἐσταυρωμένο. Ἀλλ’ αὐτό τό προσκύνημα ἄς γίνεται στό τέλος τῆς ἱερᾶς ἀκολουθίας. Ἄς τοποθετοῦνται, λοιπόν, οἱ δύο εἰκόνες καί ὁ Ἐσταυρωμένος ἐντός τοῦ σολέα, ἄς κλείνουν οἱ εἴσοδοι τοῦ σολέα καί ἄς στέκουν ὅλοι μέ εὐλάβεια προσευχόμενοι καί νοοῦντες τά ἱερά τροπάρια.

Στούς περισσοτέρους Ναούς τοποθετοῦνται οἱ δύο εἰκόνες καί ὁ Ἐσταυρωμένος στό κέντρο τοῦ Ναοῦ, προσέρχεται ὁ κόσμος, προσκυνᾶ καί τίς περισσότερες φορές ἀναχωροῦν ἀμέσως! Τό ὅλο τους καθῆκον τελείωσε μέ ἕνα… ἁπλό προσκύνημα! Παρατηρεῖται δέ τό φαινόμενο στή δωδεκάτη εὐαγγελική περικοπή τῆς Μεγ. Πέμπτης (τό βράδυ) νά εἶναι σχεδόν ἄδεια ἡ ἐκκλησία!

Τό ἴδιο παρατηρεῖται καί μέ τήν ἐπιστροφή τοῦ Ἐπιταφίου. Ἐλάχιστοι ἀκοῦνε τήν περίφημη προφητεία τοῦ Ἰεζεκιήλ καί τό Ἀποστολικό καί τό Εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα! Τά «φολκλόρ» καί τά «ἐφέ» κατέφαγαν κυριολεκτικά τήν ὅλη προαναστάσιμη οὐσία.

* * *

.              Ἡ τρίτη ἐπισήμανσις ἀφορᾶ στό… «Χριστός Ἀνέστη» τῆς νύκτας τῆς Ἀναστάσεως! Ὑπάρχει πάντως κάποια πρόοδος. Παραμένουν χρόνο με τό χρόνο ὅλο καί περισσότεροι στή θεία Λειτουργία. Οἱ πολλοί ὅμως ἐξακολουθοῦν νά ἀσεβοῦν. Δέν προλαβαίνει ὁ λειτουργός νά ψάλη (ἐν μέσῳ κροτίδων…) τό «Χριστός Ἀνέστη» καί ἔχουν «διασκορπισθῆ»! Σέ λίγο θά ψάλη καί τόν Ψαλμικό στίχο: «Ἀναστήτω ὁ Θεός καί διασκορπισθήτωσαν οἱ ἐχθροί αὐτοῦ καί φυγέτωσαν ἀπό προσώπου αὐτοῦ οἱ μισοῦντες αὐτόν» (Ψαλμ. 67,2)! Καί σάν νά τήν ἐκπληρώνουν τήν προφητεία αὐτή τοῦ Ψαλμωδοῦ καί στρέφουν τά νῶτα καί φεύγουν, «μουτζώνοντας», τρόπον τινά, τήν Ἀνάστασι!!!

Τόσα χαρμόσυνα κοσμικά γεγονότα τά ζοῦν οἱ Νεοέλληνες μέ ὁλονύχτια γλέντια! Καί τόσες ἀγρυπνίες γιά τή μνήμη ἁγίων τίς πανηγυρίζουν οἱ Ὀρθόδοξοι μέ ὁλονύχτιες ἀκολουθίες! Καί δέν μποροῦν νά γιορτάσουν δύο ὧρες τήν «πανήγυριν τῶν πανηγύρεων»;

Ὅλοι οἱ πιστοί χαίρονται τή Μεγ. Ἑβδομάδα, κατανύσσονται μέ τίς ἱερές ἀκολουθίες καί πανηγυρίζουν τή νύκτα τῆς Ἀναστάσεως.

ΧΡΙΣΤΟΣ ΑΝΕΣΤΗ!

 

 

,

Σχολιάστε