Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΕΘΝΙΚΑ"

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ ΥΨΗΛΑΝΤΗΣ -1: O ΜΕΧΡΙΣ ΑΥΤΟΘΥΣΙΑΣ ΠΑΤΡΙΩΤΗΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δημήτριος Ὑψηλάντης
Ὁ μέχρις αὐτοθυσίας πατριώτης

Α΄ Μέρος  

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                        Ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης (1793-1832) ἦταν πατριώτης μέχρις αὐτοθυσίας. Ἀφιέρωσε τὴν περιουσία του καὶ τὴν ἴδια τὴ ζωή του στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. Ἦταν γόνος τῆς Ποντιακῆς καταγωγῆς οἰκογένειας τῶν Ὑψηλαντῶν, οἱ ὁποῖοι ἦσαν παρόντες στοὺς Ἀγῶνες τοῦ Ἔθνους ἀπὸ τὸν 9ο αἰώνα. Οἱ ἐκ τῶν ἡγετῶν τῆς Φιλικῆς Ἑταιρείας Ξάνθος, Παπαφλέσσας, Ἀναγνωστόπουλος, Τυπάλδος ἔπεισαν τὸν Ἀλέξανδρο Ὑψηλάντη παράλληλα μὲ τὴν Ἐπανάσταση στὸ Ἰάσιο νὰἀποστείλει στὴν Πελοπόννησο ἕνα τῶν ἀδελφῶν του, νὰ ἡγηθεῖ τῆς ἐκεῖ Ἐπανάστασης.
.                        Ὁ μόνος εὔκαιρος ἦταν ὁ Δημήτριος, ὁ ὁποῖος εἶχε παραιτηθεῖ τοῦ ρωσικοῦστρατοῦ γιὰ νὰ διαχειρίζεται, κατὰ τὴν ἀπουσία τῶν ἀδελφῶν του, τὰ τοῦ Οἴκου τῶν Ὑψηλαντῶν. Ἀφοῦ συγκατατέθηκε ὁ Δημήτριος, ἔπρεπε νὰ πείσουν καὶ τὴν μητέρα του Ἐλισάβετ, ποὺ ἂνἐκεῖνος ἔφευγε, θὰ ἔμενε μόνη, μὲ τὰ δύο της κορίτσια καὶ τὸν ἀνήλικο γιό της. Ἔγινε οἰκογενειακὸσυμβούλιο καὶ ἡ μητέρα συγκατένευσε λέγοντας: «Ὅταν εἶναι νὰ ἐλευθερωθεῖ ἡ Ἑλλὰς ἀπὸ τὴν ἀποστολὴ καὶ αὐτοῦ τοῦ παιδιοῦ, ποὺ μοῦ ἔμεινε, στεροῦμαι καὶ αὐτό. Ἂς ὑπάγει μὲ τὴν εὐχή μου!» (Ἰωάν. Φιλήμονος «Δοκίμιον ἱστορικὸν περὶ τῆς ἑλληνικῆς ἐπαναστάσεως», (Τύποις Π. Σούτσα καὶ Α. Κτενᾶ, Τόμος Γ΄, 1860, Κεφάλαιο ΙΓ΄).
.                        Ὁ Ὑψηλάντης ἦρθε στὴν Ἑλλάδα στὶς 8 Ἰουνίου 1821 καὶ συγκεκριμένα στὴν Ὕδρα,ὡς πληρεξούσιος τοῦ γενικοῦ ἐπιτρόπου καὶ ἀρχιστρατήγου ἀδελφοῦ του Ἀλέξανδρου, δηλαδὴ ὡς ὁἡγέτης τῆς Ἐπανάστασης. Ὁ Φιλήμων στὸ προαναφερθὲν ἔργο του ἐξηγεῖ γιατί τοῦ ἔγινε παλλαϊκὴὑποδοχή: «Ἦταν Ἕλληνας, οἰκογένειας ἡγεμονικῆς πρίν, Ἕλλην οἰκογένειας πατριωτικῆς πάντοτε ὀστοῦν ὢν ἐκ τῶν ὀστέων καὶ σὰρξ ἐκ τῆς σαρκὸς τῆς Ἑλλάδος. Ἐπὶ πλέον ὁ Δημήτριος προήρχετο ἐκ τῆς ἀρκτώας γῆς (Ρωσίας), εἰς τὴν ὁποίαν πάντοτε προσηλοῦτο ἡ καρδία καὶ τὸ ὄμμα τῶνἙλλήνων ὡς τὸν φυσικὸν ἐχθρὸν τοῦ μόνου φυσικοῦ ἐχθροῦ τούτων».
.                        Τὸ δύσκολο ἔργο ποὺ ἀνέλαβε ὁ Ὑψηλάντης κατέστη πολὺ δυσκολότερο, ἀπὸ τὸὅτι ἀπὸ τὴν πρώτη ὥρα ὑπονομεύθηκε ἀπὸ τὸν Ἀλέξανδρο Μαυροκορδάτο. Γόνος καὶ αὐτὸς μεγάλης οἰκογένειας Φαναριωτῶν ἔνιωθε ζηλοφθονία πρὸς τοὺς Ὑψηλάντες. Ἀπὸ τὴν ἄφιξη λοιπὸν τοῦ Δημ. Ὑψηλάντη τὸν ὑπονόμευσε (Νικολάου Σπηλιάδου «Ἀπομνημονεύματα», Τ.1ος, Ἀθῆναι, 1972, σελ. 228).
.                        Ὁ Ὑψηλάντης ἦταν τελείως διαφορετικὸς χαρακτήρας ἀπὸ τὸν Μαυροκορδάτο. Δὲν εἶχε ἐγωισμό, οὔτε φιλοδοξίες ἀπὸ αὐτὲς ποὺ θολώνουν τὸν νοῦ. Ὁ Μαυροκορδάτος ἐπιζητοῦσε οἱ ἄλλοι νὰ προσαρμοστοῦν σὲ αὐτόν. Ὁ Ὑψηλάντης δὲν εἶχε ἀντίρρηση νὰ προσαρμοστεῖ στὶς συνθῆκες ποὺ βρῆκε. Διηγεῖται ὁ Φιλήμων ὅτι ὁ Κολοκοτρώνης παρέθεσε στὸν Ὑψηλάντη γεῦμα, στὴν ὕπαιθρο βεβαίως. Γιὰ τὴν περίσταση ἦταν ἡγεμονικό: Ψητὸ ἀρνί, τυρὶ σὲ ἀσκὶ «δεινῶςἁλμυρό», ρετσίνα  σὲ ἀσκὸ καὶ ἀζυμίτης χωρικὸς ἄρτος. Ἀντὶ τραπεζιοῦ  κλαδιὰ σκοίνου. Φυσικὰ οὐδὲν τραπεζικὸ σκεῦος ὑπῆρχε, πιάτο, μαχαίρι,  πηρούνι, κούπα γιὰ κρασὶ καὶ νερό. ὉΚολοκοτρώνης ἔκοψε μὲ τὰ χέρια καὶ τοῦ ἔδωσε τὸ ψωμί, τὸ κρέας καὶ τὸ τυρί. Τὸ κρασὶ τοῦ τὸ προσέφερε μέσα σὲ ξεραμένη φλούδα κολοκύθας.
.                        Ὁ Ὑψηλάντης προσαρμόστηκε ἀμέσως στὴν πρωτόγνωρη κατάσταση. Κάθισε ὀκλαδὸν καὶ εὐχαριστήθηκε φαγητὸ καὶ πιοτό. Ἐνθουσιασμένος ὁ Γέρος τοῦ Μωριῦ τοῦ εἶπε: «Ἔτσι Πρέντσιπα θὰ τρῶς πλιὰ καὶ θὰ πίνεις διὰ τὴν ἐλευθερία τῆς Πατρίδας». Ὁ Ὑψηλάντης χειροκρότησε ἐνθουσιασμένος. Σημειώνεται ὅτι ὁ Φιλήμων διηγεῖται τὸ συμβὰν ὡς μάρτυρας τοῦγεγονότος, ἀφοῦ, ὡς γραμματέας τοῦ Ὑψηλάντη, ἦταν ἐκ τῶν συνδαιτυμόνων τοῦ γεύματος.
.                        Στὶς 12 Ἰουνίου 1821 ὁ Ὑψηλάντης ἀναγγέλλει τὴν ἔλευσή του μὲ διακήρυξη, στὴν ὁποία, μεταξὺ ἄλλων, ἀναφέρει: «Ὁμογενεῖς φιλελεύθεροι Ἕλληνες… Ὅσοι ἐλάβατε τὰ ὅπλα ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ Ὀρθοδόξου ἡμῶν Γένους, φιλοτιμηθῆτε νὰ φανῆτε ἄξιοι πολεμισταί, δεικνύοντες εἰς τὸν κατὰ τοῦ ἀσεβοῦς τυράννου πόλεμον ἀνδρείαν ἀκαταμάχητον, ὁμόνοιαν ἀδιαίρετον καὶ εἰς τοὺς στρατηγοὺς εὐπείθειαν ἀπαράβατον… Τὸ τέλος τῶν ἀγώνων μας εἶναι ἡἐλευθερία, ἢ ὁ ἔνδοξος θάνατος. Αἰώνιος δόξα παρὰ Θεῷ καὶ ἀνθρώποις…».
.                        Σὲ μίαν ἄλλη ἐγκύκλιό του, στὶς 21 Αὐγούστου 1822, ἔγραψε πρὸς τοὺς Νησιῶτες: «Γνωρίζετε, ὅτι μήτε πλοῦτος, μήτε κτήματα, μήτε ὑπάρχοντα δὲν ἐξισοῦνται μὲ τὴν ἐλευθερίαν, μὲ τὴν ζωὴν τῶν γυναικῶν καὶ τῶν παιδίων σας. Ἔχετε πρὸ ὀφθαλμῶν τὰ θλιβερὰ παραδείγματα τῶν δυστυχεστάτων ἀδελφῶν μας, Χίων, Κασσανδρινῶν, Ναουσαίων καὶ ἄλλων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀνατριχίζετε βέβαια ὁσάκις τὰ συλλογίζεσθε. Εἴδετε μὲ τὰ ἴδια σας τὰ ὀμμάτια τὸν ἀπάνθρωπον τύραννον νὰ ξεσχίζη καὶ αὐτὰ τὰ ἔμβρυα εἰς τὰς κοιλίας τῶν ἐγκύων!!!» (Λιγνοῦ, Ἀρχεῖον τῆς Κοινότητος Ὕδρας, τόμ. 8, σελ. 432).
.                        Ὁ Κολοκοτρώνης στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του δὲν κρύβει τὰ λόγια του γιὰ τὸν Δήμ. Ὑψηλάντη. Γράφει τὰ πλεονεκτήματα καὶ τὰ μειονεκτήματά του: «Ὁ Ὑψηλάντης ἦτον ἕναςἄνθρωπος σταθερός, τίμιος, ἀνδρεῖος, μικρόνους, κοῦφος, εὐκολοαπάτητος… τὸ ὄνομά του ἐχρησίμευσε πολὺ εἰς τὴν ἀρχήν, εἶχε τὴν φαντασία νὰ ἦναι ἀρχηγὸς (κεφαλή), πλὴν τὸ μυαλό του δὲν τοῦ ἔσωνε ἀναλόγως μὲ τὰς περιστάσεις ὁπού εὑρέθηκε. Ἂν ἤθελε ἔλθει ὁ Ἀλέξανδρος ὁἀδελφός του ἠθέλαμεν κάμει δουλειά, διατὶ ἤθελα τὸν ὑποστηρίξει». («Διήγησις Συμβάντων τῆς Ἑλληνικῆς Φυλῆς ἀπὸ τὰ 1770 ἕως τὰ 1836». Ὑπαγόρευσε Θεόδωρος Κωνστ. Κολοκοτρώνης, Ἀθήνησιν, Τύποις Χ. Νικολαΐδου Φιλαδελφέως, 1846, σελ. 87).

Ἡ προσφορὰ τῆς οἰκογένειας Ὑψηλάντη

.                        Ὁ Ἰωάννης Φιλήμων στὸ ἔργο του «Δοκίμιον Ἱστορικὸν περὶ τῆς ἙλληνικῆςἘπαναστάσεως» γράφει ὅτι ὁ Δημήτριος Ὑψηλάντης καταγόταν ἀπὸ «διάσημον παρὰ τοῖς Ἕλλησι καὶγνωστὸν παρὰ τῷ εὐρωπαϊκῷ κόσμῳ ὄνομα οἰκογενείας, σύστασιν δὲ τὴν μόνην σεβαστὴν παρὰ πᾶσι καὶ μόνην ἠθικῶς ἰσχυρὰν ἐπὶ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, πατριωτισμὸν δὲ ἀκμαῖον καὶ ἀκέραιον μέχρις ὅλης αὐταπαρνήσεως καὶ θυσίας».
.                        Ὁ πατέρας του, Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης (1760-1816) ὑπῆρξε μέγας διερμηνέας καὶἡγεμόνας τῆς Μολδαβίας. Μὲ τὴν Ἐλισάβετ Ὑψηλάντη (1771- 1866)  ἀπέκτησαν πέντε γιοὺς καὶ δύο θυγατέρες. Ὁ Κωνσταντῖνος Ὑψηλάντης ἀπεβίωσε στὰ 56 του χρόνια καὶ ἡ Ἐλισάβετ ἀνέλαβε τὴδιαχείριση τῆς οἰκογενειακῆς περιουσίας καὶ τὴ διαπαιδαγώγηση τῶν παιδιῶν της. Ἂν καὶ Ρουμάνα στὴν καταγωγὴ ἀποδείχθηκε μεγάλη Ἑλληνίδα. Στὸ μέγαρό της συναντιόνταν μέλη τῆς ΦιλικῆςἙταιρείας, ἔδωσε τὰ τέσσερα ἀγόρια της στὸν Ἀγώνα –τὸ πέμπτο ἦταν ἀνήλικο– , καὶ προσέφερε σὲΑὐτὸν σχεδὸν ὅλη της τὴν περιουσία.
.                        Ἡ Ἐλισάβετ ἀπεβίωσε 95 ἐτῶν καὶ θρήνησε τὸν θάνατο καὶ τῶν ἑπτὰ παιδιῶν της. Μόνη της παρηγοριὰ ἦταν ὅτι τὰ τέσσερα ἀγόρια της ἐγκατέλειψαν θέσεις –ἦσαν ἀξιωματικοὶ τοῦ ρωσικοῦ στρατοῦ–, ἄφησαν ἀνέσεις, πλούτη, ἀσφάλεια, μυήθηκαν στὴν Φιλικὴ Ἑταιρεία καὶπροσέφεραν τὰ πάντα στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821, ποὺ καὶ ἡ ἴδια θεωροῦσε ἱερή. (Γιάννη Γιαννόπουλου «Ἡ Ἐλισάβετ Κων. Ὑψηλάντη»,  στὸν Τόμο «Ἀλέξ. καὶ Δημ. Ὑψηλάντης», Ἐφημ. ΤΑ ΝΕΑ, 2η Ἔκδ., 2020, σελ. 37). Μὲ τὴ σειρὰ τὰ ἀγόρια ἦσαν οἱ Ἀλέξανδρος (1792-1828),  Δημήτριος (1793-1832), Γεώργιος (1795-1846), Νικόλαος (1795-1833) καὶ τὸ στερνοπούλι Γρηγόριος (1805-1835).

, , ,

Σχολιάστε

ΕΙΜΑΣΤΕ ΟΛΟΙ EΛΛΗΝΕΣ(Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Εἴμαστε ὅλοι Ἕλληνες

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                     Αὐτὸς εἶναι ὁ τίτλος ἄρθρου τοῦ Γάλλου ἱστορικοῦ Samuel Dumoulin στὸ φύλλο τῆς Monde Diplomatique μηνὸς Μαρτίου 2021 (σελ. 23). Μὲ τὴν εὐκαιρία τῆς 200ῆς ἐπετείου ἀπὸ τὴν ἔναρξη τῆς Ἐπανάστασης τοῦ 1821 ἐκφράζει τὸ φιλελληνικὸ πνεῦμα, ποὺ ἐνέπνευσε ὁ Ἀγώνας τῶν προγόνων μας γιὰ τὴν ἀπόκτηση τῆς ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀνεξαρτησίας τους.
.                     Τὰ 200 χρόνια ἀπὸ τὴν Ἐθνεγερσία πανηγυρίστηκαν παγκοσμίως ἀπὸ Ἕλληνες καὶ Φιλέλληνες. Ὑπερηφάνεια γιὰ τὴν καταγωγή μας δημιούργησαν τὰ φωταγωγημένα μὲ τὴ γαλανόλευκη ἢ τὰ γαλανόλευκα ἐπιβλητικὰ κτίρια, ἀπὸ τὸ Κολοσσαῖο τῆς Ρώμης ἕως τὸ Τατζ Μαχὰλ τῆς Ἰνδίας καὶ τὴν Ὄπερα τοῦ Σίδνεϊ. Συγκινητικοὶ ἦσαν καὶ οἱ ἑορτασμοὶ τῆς ὅπου Γῆς Ὁμογένειας, παρὰ τὴν Πανδημία, ποὺ στὴ Νότια Ἀφρικὴ ξεπέρασαν καὶ αὐτήν.
.                     Στὴν Ἑλλάδα ὁ ἑορτασμὸς ἦταν χωρὶς τὴ λαϊκὴ συμμετοχή, λόγῳ τῆς πανδημίας. Ὅμως ὁ λαὸς βρῆκε τρόπους νὰ δηλώσει «παρών». Οἱ σημαῖες ποὺ κυμάτισαν στὰ σπίτια ἦσαν πολὺ περισσότερες ἀπὸ κάθε ἄλλη χρονιὰ καὶ ἡ μετάδοση τῆς κατάθεσης στεφάνων καὶ τῆς παρέλασης ἔφτασε σὲ ἐντυπωσιακὸ ποσοστὸ τηλεθέασης, ξεπερνώντας τὸ 60% στὸ δυναμικὸ κοινὸ(18-54 ἐτῶν). Οἱ Ἕλληνες, στὴν Ἑλλάδα καὶ στὸ Ἐξωτερικό, ἔδειξαν τὴν ἀγάπη τους γιὰ τὴν Πατρίδα καὶ εὐγνωμοσύνη σὲ αὐτοὺς ποὺ μᾶς χάρισαν τὴν ἐλευθερία.
.                     Εἶναι λυπηρὸ γιὰ τὴν Ἑλλάδα ὅτι ἄθεοι ἢ μὲ ἐμμονὲς ὀπαδοὶ τοῦ φιλελευθερισμοῦ, ἀπέκτησαν ἀκαδημαϊκοὺς τίτλους καὶ ὑποστηρίζουν ἀναληθῆ καὶ παράλογα γεγονότα. Χωρὶς ντροπὴ διαψεύδουν τὰ Ἀπομνημονεύματα τῶν Κολοκοτρώνη, Μακρυγιάννη καὶ ὅλων τῶν ἄλλων ἀγωνιστῶν τοῦ 1821, ὅλα ὅσα ἔγραψαν Ἕλληνες καὶ ξένοι  σύγχρονοι τῆς Ἐπανάστασης γιὰ τὰ τότε πρόσωπα καὶ γεγονότα  καὶ  τὰ κείμενα διακεκριμένων ἱστορικῶν, ὅπως τῶν  Σάθα, Ζαμπέλιου, Παπαρρηγόπουλου, Κόκκινου, Ζακυθηνοῦ, Βακαλόπουλου. Μιλᾶνε γιὰ «μύθους» ποὺ ἐπιδιώκουν νὰ διαψεύσουν, ἀλλὰ ἐκεῖνοι καταφεύγουν σὲ μυθεύματα, ποὺ μὲ τὴν ἰδεολογία τους ἀπεργάστηκαν καὶ ὑπαγορεύουν.
.                     Κτυπητὸ παράδειγμα τῶν φαντασιώσεων ποὺ γράφτηκαν ἦταν ὅτι οἱ ἀγωνιστές, λ.χ. οἱ Κολοκοτρώνης καὶ παπὰ Θύμιος Βλαχάβας, ἐφάρμοσαν τὶς ἰδέες τοῦ Τζὸν Στιούαρτ Μὶλ καὶ τοῦ Βολταίρου… Ἐξυβρίσθηκαν ἐπίσης οἱ Σουλιῶτες, ὅτι εἶναι …Ἀλβανοὶ καὶ δὲν ἔλειψαν οἱ γνωστοὶ παπαγαλισμοὶ (μὲ τὴν γκεμπελικὴ λογικὴ πὼς «πές, πές, στὸ τέλος κάτι θὰ μείνει»), ὅτι οἱ ραγιάδες ζοῦσαν σὲ ἕνα δημοκρατικὸ καὶ ἀνεκτικὸ ὀθωμανικὸ κράτος, μὲ θεσμοὺς καὶ δικαιώματα γι’ αὐτοὺς καὶ ἑπομένως εἶχαν ἀπόλυτη εὐχέρεια στὴν ἐκπαίδευση καθόλα τὰ 400 χρόνια της δουλείας τους… Γράφτηκε ἀνερυθρίαστα καὶ τὸ τερατῶδες, πὼς ὁ κλῆρος καὶ ὁ λαός, ποὺ ἀποτελοῦν τὴν  Ἐκκλησία, δὲν εἶχαν συμμετοχὴ στὴν διατήρηση τῆς ἰδιοπροσωπίας τους καὶ στὴν Ἐπανάσταση…. Προφανῶς κάποιοι ἐξωγήινοι τὰ πέτυχαν….
.                     Ὅσοι ἀπὸ μακροῦ ἐπιχειροῦν τὴν ἀναθεώρηση τῆς Ἱστορίας μᾶς  πιστεύουν ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν διαβάζουν, ἀγνοοῦν τὰ ντοκουμέντα καὶ μποροῦν νὰ παρασυρθοῦν στὰ ἰδεολογικά τους πιστεύω. Πέφτουν ἔξω. Ὁ Ἕλληνας μπορεῖ νὰ μὴν διαβάζει πολύ, ὅμως ἔχει κρίση, ὀξυδέρκεια καὶ νιώθει τζιβαϊρικὸ πολυτίμητο τὴ Θρησκεία καὶ τὴν Πατρίδα του. Καὶ αὐτὸ τὸ ἀπέδειξε στὴφετινὴ 200ή Ἐπέτειο τῆς Παλιγγενεσίας του.- 

, ,

Σχολιάστε

ΕΜΕΙΣ ΔΕΝ ΥΠΟΓΡΑΨΑΜΕ. ΣΥΝΕΧΙΖΟΥΜΕ ΝΑ ΣΥΝΟΡΕΥΟΥΜΕ ΜΕ ΤΑ ΣΚΟΠΙΑ (Δ. Νατσιός)

μες δν πογράψαμε.
Συνεχίζουμε ν
συνορεύουμε μ τ Σκόπια

Δημ. Νατσιός
Δάσκαλος-Κιλκίς

.                Ἔχω ἐνώπιόν μου τὸ βιβλίο Γεωγραφίας τῆς Ε´ Δημοτικοῦ, τάξη στὴν ὁποία φέτος εἶμαι δάσκαλος. Τὸἐγχειρίδιο τιτλοφορεῖται «Γεωγραφία» καὶ ὑπότιτλος «Μαθαίνω τὴν Ἑλλάδα». (Τὸ σωστότερο θὰ ἦταν «Μαθαίνω ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα», ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι ψιλὰ γράμματα γιὰ τοὺς συγγραφεῖς του). Τὸ βιβλίο ἐπανεκδόθηκε τὸ 2020. Ὅμως τὴν φετινὴ σχολικὴ χρονιά, μᾶς ἦρθε πολὺ διαφορετικό, ἀγνώριστο, μασκαρεμένο. Περιέχει μία «καινοτομία», μία λεπτομέρεια ποὺ ὅσοι παραμένουν ἀκόμη Ἕλληνες, διατηροῦν ἄγρυπνη τὴν ἰθαγένεια καὶ ἔχουν ἀνοιχτὰ τὰ μάτια τῆς ψυχῆς τους, αἰσθάνονται θλίψη, ὀδύνη καὶ σπαραγμό. Πολὺ περισσότερο ὅσοι δάσκαλοι ἀντικρίζουμε τὴν μαγαρισιά, τὴν μεγαλύτερη προδοσία ἀπὸ καταβολῆς τοῦἑλληνικοῦ ἔθνους. Σὲ ὅλους τοὺς χάρτες τῆς πατρίδας μας – 20 περίπου- ποὺ φιλοξενοῦνται στὸ «σχολικὸβιβλίο», τὰ Σκόπια πλέον ὀνομάζονται «Βόρεια Μακεδονία». Νὰ καμαρώνει, γιὰ παράδειγμα,  στὴν σελίδα 112, χάρτης μὲ τὰ γεωγραφικὰ διαμερίσματα τῆς Ἑλλάδος, καὶ νὰ «καπνίζουν τὰ μάτια σου» ἀπὸ ὀργή, νὰ ματώνει ἡκαρδιά σου, βλέποντας πάνω ἀπὸ τὴν Μακεδονία μας,  «νὰ καμαρώνει» τὸ βδέλυγμα τῆς ἱστορίας: «Βόρεια Μακεδονία».
.                                Εἶναι ἕνας ἄλλος ξεριζωμός. Διαφορετικός, ἀλλὰ τὸ ἴδιο ἐπώδυνος καὶ ἐγκληματικός. Ἕνα σιωπηλὸ ξερίζωμα. Δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ χάρτης τῆς πατρίδας μας. Ὄχι. Εἶναι τὸ χαρτὶ τῆς προδοσίας καὶτῆς ἀνικανότητας τῆς συφοριασμένης πολιτικῆς κάστας, ποὺ λυμαίνεται τὸν τόπο μας ἐδῶ καὶ δεκαετίες. Ὁχάρτης αὐτὸς δὲν ἀπεικονίζει τὴν Ἑλλάδα, ὅπως μᾶς τὴν παρέδωσαν μὲ τῆς καρδιᾶς τους τὸ πύρωμα καὶ μὲτὸ αἷμα τους, οἱ ἄχραντες σκιὲς τῶν προγόνων μας. Ὁ χάρτης περιγράφει καὶ ἀποτυπώνει τὴν πλήρη πανωλεθρία τῶν πολιτικῶν καὶ τὴν κατάπτωση τῆς πατρίδας. Ὄχι τὸ πέσιμό της, ἀλλὰ τὸν ξεπεσμό της. Ἀχνίζει ἀκόμη τὸ αἷμα τῶν Μακεδονομάχων, ἀπὸ τὸν γέρο Ὄλυμπο ὣς τὸ Μπέλλες, καὶ ἀκούγεται ὁἀντρειωμένος ψίθυρος, ἡ φωνὴ τῆς Παύλαινας, τῆς Ναταλίας Παύλου Μελᾶ, ποὺ ὅταν τὴν ρώτησαν, ἂν ἐπιθυμεῖ νὰ πάρει τὰ ὀστᾶ τοῦ ἀετοῦ τῆς Μακεδονίας στὴν Ἀθήνα, εἶπε ἀγέρωχα: «Ὄχι. Ὁ ἄντρας μου θυσιάστηκε γιὰ τὴν Μακεδονία. Ἐδῶ σκοτώθηκε καὶ τούτη ἡ γῆ, ἂς κρατήσει τὰ ὀστᾶ του σὰν ἀρραβώνα μυστικὸ καὶ ἅγιο μὲ τὴν λευτεριά». Δὲν ἤθελε νὰ πᾶνε τὰ ἡρωικὰ λείψανα στὴν Ἀθήνα, «τὴν πόλη τῆς δουλοπαροικίας καὶ τῶν πλουτοκρατῶν» (Παπαδιαμάντης). Τὰ ὀστᾶ τοῦ Παύλου «καρτεροῦν» στὸ μνῆμα τους, γιὰ νὰ ἐλέγχουν τοὺς προδότες καὶ νὰ ὑπενθυμίζουν σὲ ὅλους μας ὅτι «ὅ,τι κερδήθηκε μὲ αἷμα δὲν μπορεῖ νὰ ξεπουληθεῖ μὲ τὸ μελάνι μίας ὑπογραφῆς».
.                      Καὶ ἡ πρώτη ἀντίσταση στὴν προδοσία νὰ ξεκινήσει ἀπὸ τὶς σχολικὲς αἴθουσες. Μέχρι πέρυσι οἱ δάσκαλοι διδάσκαμε μία Μακεδονία. Τὴν ξακουστή τοῦ Ἀλεξάνδρου χώρα. Τώρα πῶς δάσκαλοι μὲ στοιχειώδη πνευματικὴ καὶ παιδαγωγικὴ ἐντιμότητα, θὰ σταθοῦν μπροστὰ στοὺς μαθητές τους καὶ θὰ ὑποστηρίξουν τὸἀνοσιούργημα; Τί θὰ τοὺς ποῦν; Ὅτι τόσα χρόνια ἔκαναν λάθος. Ὅτι τοὺς ἔλεγαν ψέματα; Ντροπὴ νὰντροπιαστοῦμε. Θὰ τοὺς τοξεύουν ἀλύπητα τὰ βλέμματα τῶν μαθητῶν του. Τὸ βλέμμα τῆς ἱστορίας, τῶν νεκρῶν καὶ τῶν ἀγέννητων. Ἔχει γραφεῖ πολὺ εὔστοχα πὼς ἡ ἱστορία ἐξ ὁρισμοῦ εἶναι μία συμφωνία μεταξὺτῶν νεκρῶν, τῶν ζώντων καὶ τῶν ἀγέννητων. Καὶ ἀφοῦ εἶναι τριμερὴς ἡ συμφωνία, δὲν μπορεῖ νὰ ἀλλάξει ἐν ἀπουσίᾳ τῶν ἄλλων δύο μερῶν: τῶν νεκρῶν καὶ τῶν ἀγέννητων. Κανεὶς δάσκαλος, φιλότιμος καὶφιλόπατρις, δὲν πρέπει νὰ διδάξει τὴν προδοσία. Καταντᾶ συνένοχος.
.                       Τὸ κατ΄ ἐμέ, εἶπα ἀπὸ τὴν ἀρχὴ τοὺς μαθητές μου, νὰ σβήσουν τὴν ἀτιμωτικὴ καινοτομία καὶ νὰ γράψουν τὸπραγματικὸ ὄνομα τῶν κλεπταποδόχων: Σκόπια. «Πειθαρχεῖν δεῖ Θεῷ μᾶλλον ἢ ἀνθρώποις», λέει κάπου ἡἉγία Γραφή. Τὴν ἴδια ὑπακοὴ ὀφείλουμε καὶ στὴν πατρίδα. Σ’ αὐτὴν πειθαρχοῦμε καὶ ὄχι στὰ ἐντάλματα τῆς ἐφήμερης ἀπάτης.
.                      Θυμήθηκα κάτι ἀπὸ τὴν ἱστορία μας. Τὸ 1789 λήγει ὁ ρωσοτουρκικὸς πόλεμος. Ὁ θρυλικὸς Λάμπρος Κατσώνης, ὅταν τοῦ ζητήθηκε ἀπὸ τοὺς Ρώσους νὰ σταματήσει τὶς ἐπιθέσεις, γιατί ὑπογράφτηκε ἀνακωχή, ἀπάντησε ἀγέρωχα. «Ἂν ἡ Αἰκατερίνη ὑπέγραψε εἰρήνη μὲ τοὺς Τούρκους, ἐγὼ δὲν ὑπέγραψα ἀκόμη τὴν δική μου» καὶ συνέχισε τὸν ἀγώνα…. Ὁ λαός, ὁ πολὺς λαός, δὲν ὑπέγραψε οὔτε στὶς Πρέσπες οὔτε σὲκανένα κοινοβούλιο τὴν παραχώρηση τοῦ ἐθνικοῦ μας ὀνόματος. Γι’ αὐτὸ θὰ συνεχίσουμε τὸν ἀγώνα  μέχρι τελικῆς νίκης.
.                          Οἱ Βούλγαροι, τὸν περασμένο Νοέμβριο, ἔκλεισαν τὴν πόρτα τῆς λεγόμενης Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης στὰΣκόπια. Χλώμιασαν λίγο, μυξοδιαμαρτυρήθηκαν οἱ… Εὐρωπαῖγοι, δηλαδὴ οἱ Γερμανοὶ καί… ἔσπευσε ὁ Ζάεφ στὴν Ἑλλάδα γιὰ παρηγοριά, στοὺς ἀφοσιωμένους φίλους του:  τὸν πρώην καὶ νῦν πρωθυπουργούς. Οἱ Βούλγαροι ἀντιστάθηκαν σθεναρῶς, ἑδραζόμενοι καὶ αὐτοὶ πάνω σὲ ψεύδη καὶ παραποιήσεις τῆς ἱστορίας καὶ κέρδισαν. Ἐδῶ, οἱ ἡμέτεροι, σέρνονται ἀπὸ διάλογο σὲ διάλογο, ἐπαφὲς καὶ διαβουλεύσεις καὶ τρέμουμε καὶ ἀγωνιοῦμε τί πάλι θὰ ξεπουλήσουν, τί πλεκτάνες, μυθεύματα καὶ παραχαράξεις ἀπεργάζονται, γιὰ νὰ διατηρήσουν τὸν «χρυσὸ θερισμό», τὴν πολύφερνη ἐξουσία, ὅπως τὴν ὀνόμαζε ὁ Πλούταρχος.
.                 Πότε θὰ καταλάβουμε ὅτι οἱ κατ’ εὐφημισμὸν Μεγάλες Δυνάμεις κρίνουν καὶ συνάγουν συμπεράσματα γιὰτὴν ἀξία τῶν μικρῶν κρατῶν ὄχι μὲ τὴν ἑτοιμότητα ὑποκλίσεων καὶ τὸ πνεῦμα ὑποταγῆς τους, ἀλλὰ μὲ τὴν ἀποφασιστικότητά τους νὰ ὑπερασπιστοῦν, πάσῃ θυσία, τὴν ἐθνική τους ἀξιοπρέπεια καὶ ἀκεραιότητα.
.                      Οἱ πολιτικοὶ χρησιμοποιοῦν τὴν τακτική τοῦ «βασιλικοῦ κύνα», ὅπως ὀνομαζόταν ὁ Ἀρίστιππος ὁ Κυρηναῖος. Αὐτὸς ἦταν εὐνοούμενος τοῦ τυράννου τῶν Συρακουσῶν Διονυσίου -γι’ αὐτὸ τὸν ἀποκαλοῦσαν «βασιλικὸκύνα», δηλαδὴ σκυλὶ τοῦ βασιλιᾶ. Ζήτησε κάποτε ἀπὸ τὸν ἡγεμόνα ἕνα ρουσφέτι. Καὶ ἐπειδὴ δὲν βρῆκε ἀνταπόκριση, ἔπεσε στὰ πόδια του καὶ τὸν θερμοπαρακαλοῦσε. Ἔτσι ἔπραττε πάντα, ὅταν ζητοῦσε κάτι ἀπὸτὸν ἀφέντη του. Κάποια φορὰ κέρδισε τὴν χαριστικὴ πράξη, μὰ ὅλοι τὸν λοιδοροῦσαν γιὰ τὴν δουλοπρεπῆσυμπεριφορά του. Καὶ ὁ φιλόσοφος ἀπάντησε: «Οὐκ ἐγὼ αἴτιος ἀλλὰ ὁ Διονύσιος ὁ ἐν τοῖς ποσὶ τὰς ἀκοὰς ἔχων», δηλαδή, δὲν φταίω ἐγώ, ἀλλὰ ὁ Διονύσιος ποὺ ἔχει τὰ αὐτιά του στὰ πόδια. Κάποτε ποὺ τὸν ἔφτυσε ὁτύραννος, εἶπε: «Ἐδῶ οἱ ψαράδες γίνονται μούσκεμα γιὰ ἕνα ψάρι, ἐγὼ τί θὰ πάθω ἂν ραντισθῶ λίγο γιὰ κάτι πολὺ μεγαλύτερο». Εἴμαστε στὴν δεύτερη περίπτωση τοῦ «βασιλικοῦ κύνα». Ἐκλιπαροῦμε γιὰ «ἐπαφὲς»- τὰἴδια γίνονται καὶ στὴν Κύπρο- καὶ εἰσπράττουμε ταπεινώσεις καὶ προδοσίες, ποὺ στὰ πλαίσια τῆς ἐκλογίκευσης, βαφτίζονται ἐθνικὲς ἐπιτυχίες. Ὅσο θὰ μᾶς κυβερνοῦν ἄνθρωποι ποὺ θὰ νομίζουν ὅτι οἱ δῆθεν ἰσχυροὶ ἔχουν τὰ αὐτιὰ στὰ πόδια, θὰ συνεχίζονται οἱ ἀπανωτὲς ἧττες καὶ οἱ συνεχεῖς ἐξευτελισμοί.

Δημήτρης Νατσιὸς

δάσκαλος-Κιλκίς. 

 

,

Σχολιάστε

ΚΕΙΜΕΝΟ 2.500 ΕΤΩΝ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

να κείμενο 2.500 τν
δείχνει τ
συνέχεια τς λληνικς γλώσσας 

.                   Ὁ ἐπιφανὴς γλωσσολόγος Γιῶργος Μπαμπινιώτης μὲ ἀνάρτησή του ἐξηγεῖ τὴν συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς χρόνου μέσα ἀπὸ τὸ «ἐπίκαιρο» ἀπόσπασμα τοῦ Θουκυδίδη. Καὶ ἔρχεται νὰ ἐπιδείξει τὴν συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας σὲ βάθος χρόνου 2.500 ἐτῶν, μὲ νέα ἀνάρτησή του στὸFacebook.
.                Συγκεκριμένα παραθέτει τὰ ἀποσπάσματα 2.47-54 ἀπὸ τὸ βιβλίο τῶν «Ἱστοριῶν» τοῦ Θουκυδίδη τοῦ 5ου αἰ. π.Χ., μέσα ἀπὸ τὸ ὁποῖο γίνεται ἀντιληπτὴ ἡ λεξιλογικὴ καὶ ἡ γραμματικοσυντακτικὴἐξέλιξη τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας.
.                 Τὸ θέμα τοῦ λοιμοῦ, ποὺ ἀναπτύσσεται στὸ ἀπόσπασμα, καὶ οἱ συνθῆκες, ποὺπεριγράφει ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας ἱστορικός, μποροῦν εὔκολα νὰ παραλληλιστοῦν μὲ τὴ σημερινὴπανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ. Ὁ «λοιμὸς τῶν Ἀθηνῶν» (πανώλη ἢ τύφος τοῦ 430 π.Χ.) ποὺ ξέσπασε κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου, ὁδήγησε στὸν θάνατο τὸ 1/4 τοῦ ἀθηναϊκοῦ πληθυσμοῦ. Περιγράφει καὶ ὁ ἴδιος τὴν ἐμπειρία, ὁ ὁποῖος προσβλήθηκε ἀπὸ τὴ νόσο τοῦ λοιμοῦ, ἀλλὰ ἐπέζησε.
«καὶ ὄντων αὐτῶν οὐ πολλάς πω ἡμέρας ἐν τῇ Ἀττικῇ ἡ νόσος πρῶτον ἤρξατο γενέσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, λεγόμενον μὲν καὶ πρότερον πολλαχόσε ἐγκατασκῆψαι καὶ περὶ Λῆμνον καὶ ἄλλοις χωρίοις, οὐ μέντοι τοσοῦτός γε λοιμὸς οὐδὲ φθορὰ οὕτως ἀνθρώπων οὐδαμοῦ ἐμνημονεύετο γενέσθαι. Οὔτε γὰρ ἰατροὶ ἤρκουν τὸ πρῶτον θεραπεύοντες ἀγνοίᾳ, ἀλλ’ αὐτοὶ μάλιστα ἔθνῃσκον ὅσῳ καὶ μάλιστα προσῇσαν [πλησίαζαν], οὔτε ἄλλη ἀνθρωπεία τέχνη οὐδεμία. […] Ἤρξατο δὲ τὸ πρῶτον, ὡς λέγεται, ἐξ Αἰθιοπίας τῆς ὑπὲρ Αἰγύπτου, ἔπειτα δὲ καὶ ἐς Αἴγυπτον καὶ Λιιβύην κατέβη καὶ ἐς τὴν βασιλέως γῆν [=Περσία] τὴν πολλήν. Ἐς δὲ τὴν Ἀθηναίων πόλιν ἐξαπιναίως ἐσέπεσε, καὶ τὸ πρῶτον ἐν τῷ Πειραιεῖ ἥψατο [< ἅπτομαι] τῶν ἀνθρώπων, ὥστε καὶ ἐλέχθη ὑπ’ αὐτῶν ὡς οἱ Πελοποννήσιοι φάρμακα [δηλητήρια] ἐσβεβλήκοιεν ἐς τὰ φρέατα· κρῆναι γὰρ οὔπω ἦσαν αὐτόθι. Ὕστερον δὲ καὶ ἐς τὴν ἄνω πόλιν ἀφίκετο, καὶ ἔθνῃσκον πολλῷ μᾶλλον ἤδη […] Ἐγὼ δὲ οἷόν τε [πῶς] ἐγίγνετο λέξω […], ταῦτα δηλώσω αὐτός τε νοσήσας καὶ αὐτὸς ἰδὼν ἄλλους πάσχοντας. Τὸ μὲν γὰρ ἔτος, ὡς ὡμολογεῖτο, ἐκ πάντων μάλιστα δὴ ἐκεῖνο ἄνοσον ἐς τὰς ἄλλας ἀσθενείας ἐτύγχανεν ὄν […] Τοὺς δὲ ἄλλους ἀπ’οὐδεμιᾶς προφάσεως, ἀλλ’ ἐξαίφνης ὑγιεῖς ὄντας πρῶτον μὲν τῆς κεφαλῆς θέρμαι ἰσχυραὶ καὶ τῶν ὀφθαλμῶν ἐρυθήματα καὶ φλόγωσις ἐλάμβανε, καὶ τὰ ἐντός, ἥ τε φάρυγξ καὶ ἡ γλῶσσα, εὐθὺς αἱματώδη ἦν καὶ πνεῦμα [ἀναπνοή] ἄτοπον καὶ δυσῶδες ἠφίει [< ἀφί(ν)ω]· ἔπειτα ἐξ αὐτῶν πταρμὸς καὶ βράγχος ἐπεγίγνετο, καὶ ἐν οὐ πολλῷ χρόνῳ κατέβαινεν ἐς τὰ στήθη ὁ πόνος μετὰ βηχὸς ἰσχυροῦ […] καὶ τὸ μὲν ἔξωθεν ἁπτομένῳ σῶμα οὔτ’ ἄγαν θερμὸν ἦν οὔτε χλωρόν [ὠχρό] ἀλλ’ ὑπέρυθρον, πελιτνόν, φλυκταίναις μικραῖς καὶ ἕλκεσιν ἐξηνθηκὸς [ἐξάνθημα]· τὰ δὲ ἐντὸς οὕτως ἐκάετο ὥστε μήτε τῶν πάνυ [πολύ] λεπτῶν ἱματίων καὶ σινδόνων τὰς ἐπιβολὰς [νὰ ἀκουμπᾶ ἐπάνω] μηδ’ ἄλλο τι ἥ γυμνοὶ ἀνέχεσθαι, ἥδιστά τε ἄν ἐς ὕδωρ ψυχρὸν σφᾶς αὐτοὺς ῥίπτειν […] τὰ γὰρ ὄρνεα καὶ τετράποδα ὅσα ἀνθρώπων ἅπτεται, πολλῶν ἀτάφων γιγνομένων ἢ οὐ προσῄει [δὲν πλησίαζαν] ἢ γευσάμενα διεφθείρετο. τεκμήριον δέ· τῶν μὲν τοιούτων ὀρνίθων ἐπίλειψις [ἐξαφάνιση] σαφὴς ἐγένετο, καὶ οὐχ ἑωρῶντο [δὲν τὰ ἔβλεπαν] οὔτε ἄλλως οὔτε περὶ τοιοῦτον οὐδέν· οἱ δὲ κύνες μᾶλλον αἴσθησιν παρεῖχον τοῦ ἀποβαίνοντος [τί συνέβαινε] διὰ τὸ ξυνδιαιτᾶσθαι [γιατί ζοῦν μαζί (μὲ τοὺς ἀνθρώπους)] Τὸ μὲν οὖν νόσημα, πολλὰ καὶ ἄλλα παραλιπόντι ἀτοπίας, ὡς ἑκάστῳ ἐτύγχανέ τι διαφερόντως ἑτέρῳ πρὸς ἕτερον γιγνόμενον, τοιοῦτον ἦν ἐπὶ πᾶν τὴν ἰδέαν. […] ἔθνῃσκον δὲ οἱ μὲν ἀμελείᾳ, οἱ δὲ καὶ πάνυ θεραπευόμενοι. ἕν τε οὐδὲ ἓν κατέστη ἴαμα [φάρμακο] ὡς εἰπεῖν ὅτι χρῆν [χρειάζεται] προσφέροντας ὠφελεῖν· τὸ γάρ τῳ ξυνενεγκὸν [κάποιον βοηθούσε] ἄλλον τοῦτο ἔβλαπτεν. […] δεινότατον δὲ παντὸς ἦν τοῦ κακοῦ ἥ τε ἀθυμία ὁπότε τις αἴσθοιτο κάμνων [ὅτι προσβλήθηκε] […] καὶ ὅτι ἕτερος ἀφ’ ἑτέρου θεραπείας ἀναπιμπλάμενοι [μολυνόμενοι] ὥσπερ τὰ πρόβατα ἔθνῃσκον· καὶ τὸν πλεῖστον φθόρον τοῦτο ἐνεποίει. εἴτε γὰρ μὴ ‘θέλοιεν δεδιότες [φοβούμενοι] ἀλλήλοις προσιέναι [νὰ πλησιάζουν], ἀπώλλυντο ἐρῆμοι, καὶ οἰκίαι πολλαὶ ἐκενώθησαν ἀπορίᾳ [ἐλλείψει] τοῦ θεραπεύσοντος· […] Ἐπίεσε δ’ αὐτοὺς μᾶλλον πρὸς τῷ ὑπάρχοντι πόνῳ καὶ ἡ ξυγκομιδὴ ἐκ τῶν ἀγρῶν ἐς τὸ ἄστυ, καὶ οὐχ ἧσσον [ὄχι λιγότερο] τοὺς ἐπελθόντας. οἰκιῶν γὰρ οὐχ ὑπαρχουσῶν, ἀλλ’ ἐν καλύβαις πνιγηραῖς ὥρᾳ [λόγῳ τῆς ἐποχῆς (τοῦ θέρους]) ἔτους διαιτωμένων ὁ φθόρος ἐγίγνετο οὐδενὶ κόσμῳ [ἀτάκτως], ἀλλὰ καὶ νεκροὶ ἐπ’ ἀλλήλοις ἀποθνῄσκοντες ἔκειντο καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐκαλινδοῦντο [κυλιόντουσαν] καὶ περὶ τὰς κρήνας ἁπάσας ἡμιθνῆτες τοῦ ὕδατος ἐπιθυμίᾳ. τά τε ἱερὰ ἐν οἷς ἐσκήνηντο νεκρῶν πλέα ἦν, αὐτοῦ ἐναποθνῃσκόντων· ὑπερβιαζομένου [πιεζόμενοι ὑπερβολικά] γὰρ τοῦ κακοῦ οἱ ἄνθρωποι, οὐκ ἔχοντες ὅτι γένωνται, ἐς ὀλιγωρίαν ἐτράποντο [δὲν λογάριαζαν] καὶ ἱερῶν καὶ ὁσίων ὁμοίως. νόμοι τε πάντες ξυνεταράχθησαν οἷς ἐχρῶντο [χρησιμοποιοῦσαν] πρότερον περὶ τὰς ταφάς, ἔθαπτον δὲ ὡς ἕκαστος ἐδύνατο. καὶ πολλοὶ ἐς ἀναισχύντους θήκας ἐτράποντο σπάνει τῶν ἐπιτηδείων [τῶν ἀναγκαίων] διὰ τὸ συχνοὺς ἤδη προτεθνάναι σφίσιν [ἀπὸ αὐτούς]· ἐπὶ πυρὰς γὰρ ἀλλοτρίας φθάσαντες τοὺς νήσαντας [αὐτοὺς ποὺ στοίβαξαν ξύλα] οἱ μὲν ἐπιθέντες τὸν ἑαυτῶν νεκρὸν ὑφῆπτον [ἄναβαν], οἱ δὲ καιομένου ἄλλου ἐπιβαλόντες ἄνωθεν ὃν φέροιεν ἀπῇσαν [ἔφευγαν]»

ΠΗΓΗ:  «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ»

,

Σχολιάστε

ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ: ΜΕ ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΟΥΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΑΝ ΖΩΝΤΑΝΟ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Νεομάρτυρες: Μὲ τὸ αἷμα τους διατήρησαν ζωντανὸ τὸν Ἑλληνισμὸ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .            Τὸ πρῶτο κείμενο τοῦ 2021 τῆς παρούσης σειρᾶς  ἀφιερωμάτων στὸ 1821, ποὺ οἱΠανέλληνες ἑορτάζουν τὴν Ἐθνική τους Παλιγγενεσία, ἀφιερώνεται στοὺς Νεομάρτυρες. Εἶναι ὅσοι κατὰ τὴν ὀθωμανικὴ τυραννία  προτίμησαν τὰ μαρτύρια καὶ τὸν θάνατο ἀπὸ τὸ νὰ ἀλλαξοπιστήσουν.Ἔτσι μὲ τὸ αἷμα τους ὄχι μόνο διατήρησαν στὴ ζωὴ τὸν Ἑλληνισμό, ἀλλὰ καὶ τὸν ὁδήγησαν στὴν Ἐλευθερία.
.            Ὁ ἀγωνιστὴς τοῦ 1821 καὶ λόγιος Μιχ. Οἰκονόμου (1798-1879) στὰ «Ἱστορικὰ τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας», ποὺ ἔγραψε, σημειώνει ὅτι ὅσοι ἐκ τῶν Ἑλλήνων δὲν ἀλλαξοπίστησαν καὶ δὲν διέφυγαν στὴ Δυτικὴ Εὐρώπη, «περὶ πολλοῦ ποιούμενοι τὰ ἔμφυτα εἰς πάντας τοὺς Ἕλληνας αἰσθήματα τοῦ ἐθνισμοῦ καὶ τῆς θρησκείας, πιστοὶ εἰς τὴν θρησκείαν, τὴν πρὸς τὴν πατρίδα ἀγάπην καὶ τὴν τῆς καταγωγῆς των εὐγένειαν, τὴν θείαν μετὰ πίστεως καὶ ἐλπίδος ἐπικαλεσθέντες ἀντίληψιν δὲν ἀπηλπίζοντο, ἀλλὰ ἀπεφάσισαν νὰ μείνωσι καὶ νὰ ὑποστῶσι ἐν ὑπομονῇ χριστιανικῇ καὶφρονήσει κατ’ ἀνάγκην, τὸν ἐπιβαλλόμενον αὐτοῖς βαρὺν κλοιὸν τῆς ὑποταγῆς, τὸν καιρὸνἐξαγοραζόμενοι, ἐνδομύχως μὲν μίσος κατὰ τῶν τυράννων ἄσπονδον  σώζοντες… πόθον δὲ διάπυρον τῆς ἐλευθερίας τρέφοντες». (Α΄ Ἔκδ. 1873, Φωτομηχανικὴ Ἐπανέκδοσις ἐκ τῆς Α΄ ἐκδόσεως,Ἐκδόσεις τῆς Δημοσίας Βιβλιοθήκης τῆς Σχολῆς Δημητσάνης, Ἐπιμέλεια – Εἰσαγωγὴ – ΕὑρετήριονἸωάννας Γιανναροπούλου – Τάσου Ἀθ. Γριτσοπούλου, Ἀθῆναι, 1976, σελ. 20).
.            Γιὰ τὸ ἴδιο θέμα ὁ Στίβεν Ράνσιμαν γράφει: «Ἡ ἱστορία τῆς Τουρκοκρατίας ἔχει νὰἐπιδείξει ἐλάχιστους περιφανεῖς ἥρωες. Πρόκειται ὅμως γιὰ μία ἡρωικὴ ἱστορία καθ’ ἑαυτήν. Εἶναι ἡἱστορία ἑνὸς καταπιεσμένου λαοῦ, ποὺ ἀρνήθηκε νὰ ἀπολέσει τὴν ταυτότητά του καὶ νὰ ξεχάσει τὶς ὑψηλές του παραδόσεις. Καὶ ἦταν, ὑπεράνω ὅλων, ἡ Ἐκκλησία ἐκείνη ποὺ κράτησε ἀναμμένη τὴφλόγα». (Ἄρθρο Στ. Ρ.  «Οἱ Ὀρθόδοξες κοινότητες ὑπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Σουλτάνους», εἰς Τόμο «Βυζαντινὴ παράδοση μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης», ΜΙΕΤ, Ἀθήνα, 1994, σελ. 31).
.            Ὁ καθηγητὴς Διον. Ζακυθηνὸς τονίζει ἐπίσης ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ἤτοι ὑπὸ ξενικὴ δουλεία, «ἀπάρτισε ἐθνικὴ καὶ ἠθικὴ κοινότητα ἐντὸς τοῦ ἀναπεπταμένου δικτύου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὀργανώσεως». (Διον. Ζακυθηνοῦ, «Μεταβυζαντινὰ καὶ Νέα Ἑλληνικά», Ἀθῆναι, 1978, σελ. 15-16).
.            Κατὰ τοὺς αἰῶνες τῆς σκληρῆς δουλείας ὑπὸ ἀλλόθρησκο κατακτητὴ ἡ διατήρηση τῆς χριστιανικῆς ὀρθόδοξης πίστης σήμαινε καὶ τὴ διατήρηση τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῶν Ἑλλήνων. Ἀντίθετα, ἡ ἀπώλεια τῆς θρησκευτικῆς πίστης σήμαινε καὶ ἀπώλεια τῆς ἐθνικῆς συνείδησης. Τὸ λαϊκὸ «Χρονικό» τῆς κωμόπολης Λύσης Ἀμμοχώστου (Ἰδιαίτερης πατρίδας τοῦ Γρ. Αὐξεντίου, ποὺσήμερα εἶναι στὰ κατεχόμενα ἀπὸ τὴν Τουρκία ἐδάφη τῆς Κύπρου), γράφει χαρακτηριστικά: «Στὶς 9 Ἰουλίου 1821 οἱ Τοῦρκοι ἐθανατῶσαν τοὺς Ἀρχιερεῖς καὶ Κοτσαμπάσηδες καὶ τοὺς ἐχούμενουςἀνθρώπους, ἐπῆραν τὸ μάλιν (σημ. περιουσία) τους καὶ ἐγδύσαν τὰ Μοναστήρια καὶ τὲς Ἐκκλησιὲς καὶ Χριστιανοὺς πολλοὺς ἐτούρκεψαν» (Ἀνθίμου Παναρέτου «Τὸ Χρονικό τοῦ χωρίου Λύσης», Πνευματικὴ Κύπρος, τ. 15 (1961) σελ. 116). «Τούρκεψε» σημαίνει ἐξισλαμίστηκε, δηλαδὴ χάνοντας τὴν πίστη του ἔχανε καὶ τὴν ἑλληνική του συνείδηση.
.            Κατὰ τὴν Τουρκοκρατία ὅποιος Χριστιανός, γιὰ ὁποιονδήποτε λόγο, ἐθεωρεῖτο μουσουλμάνος δὲν μποροῦσε νὰ ἐπιστρέψει στὴν Πίστη του. Ἂν τὸ ἔπραττε, ἐθεωρεῖτο προδότης τοῦἸσλὰμ καὶ ὁδηγεῖτο στὸ Μαρτύριο. Τὸ νὰ μείνει ὁ Ἕλληνας πιστὸς στὴν Πίστη του, ἄρα καὶ στὴνἰδιοπροσωπία του, δὲν ἦταν καθόλου εὔκολο. Οἱ  ἐξωμότες ἔχαιραν σημαντικῶν προνομίων: Γλύτωναν ἀπὸ τὸ παιδομάζωμα, ἀπαλλάσσονταν τοῦ βαρύτατου κεφαλικοῦ φόρου, ποὺ πλήρωναν οἱμὴ μουσουλμάνοι, κάποιοι ἀποκτοῦσαν διοικητικὲς θέσεις καὶ γαῖες καὶ ἀπὸ σκλάβοι (ραγιάδες) γίνονταν κύριοι καί, πολλὲς φορές, ἀγάδες… (Σπύρου Βρυώνη «Ἡ παρακμὴ τοῦ μεσαιωνικοῦἙλληνισμοῦ στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ ἡ διαδικασία ἐξισλαμισμοῦ (11ος – 15ος αἰώνας), ΜΙΕΤ, Ἀθήνα, 1996, σελ. 320).
.            Ὁ Ρῶσος μοναχὸς Βασίλειος Μπάρσκι παρέμεινε στὴν Κύπρο στὰ μέσα τῆς δεκαετίας τοῦ 1730 καὶ «εἶχε κλάψει πικρὰ ἀναλογιζόμενος τὴν τραγικότητα τῆς ζωῆς τῶν Ἑλλήνωνἐκείνων, ποὺ ἀδυνατοῦντες νὰ πληρώσουν τὸν κεφαλικὸ φόρο προσέρχονταν στὸ Ἰσλὰμ» (Κωστῆ Κοκκινόφτα «Ἐξισλαμισμοὶ καὶ ἐπαναχριστιανισμοὶ στὴν Κύπρο», Κέντρο Μελετῶν Ι. Μονῆς Κύκκου, Λευκωσία, 2019, σέλ. 31). Ἐπὶ πλέον τοῦ κεφαλικοῦ φόρου καὶ λόγῳ τῆς ταπεινωτικῆς ἰδιότητας τοῦ σκλάβου   οἱ Ἕλληνες δὲν ὅριζαν τοὺς ἑαυτούς τους, οὔτε τὰ παιδιά τους. Τὸπαιδομάζωμα, τῶν ἀγοριῶν γιὰ στρατολόγηση, καὶ τῶν κοριτσιῶν γιὰ τὰ χαρέμια, καὶ γιὰ ἀθέλητους γάμους μὲ Τούρκους ἦταν τὸ καθημερινὸ μαρτύριό τους.
.            Σὲ αὐτὴ τὴν τυραννία ἀναδείχθηκαν οἱ Νεομάρτυρες. Ἔγραψε σχετικὰ ὁ Γεννάδιος Σχολάριος, πρῶτος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ἐπὶ Τουρκοκρατίας: «Ἂς μὴν ἀμφιβάλλει κανεὶς ὅτι ὑπάρχουν νέοι Μερκούριοι, Προκόπιοι καὶ Γεωργιοι – καὶ ἴσως μάλιστα εἶναι μεγαλύτεροι ἀπὸ ἐκείνους ἐφόσον εἶναι γενναιότεροι. Γιατί οἱ νέοι αὐτοὶ ὁμολογητὲς ὑποφέρουν μὲ θαυμαστὴ καρτερία ἀκατονόμαστες καθημερινὲς πικρὲς ταλαιπωρίες ἀπὸ τοὺς βαρβάρους ἁπλῶς καὶ μόνον ἐπειδὴ εἶναι χριστιανοί. Καὶ δὲν διστάζουν καν νὰ ζοῦν ἔτσι, κι ἂς μὴν ὑπάρχει γι’ αὐτοὺςἐλπίδα διαφυγῆς…καὶ οὔτε διαταράσσει τὴν ἀγάπη τους γιὰ τὸν Ἰησοῦ ἡ διαδικασία τῆς ἀποστασίας…» (Oeuvres completes de Gennade Scholarios, L. Petit, X.A. Siderides, M. Jugie (Paris 1928-1936) IV, 219).
 .            Οἱ Ἕλληνες ποὺ ὑπέστησαν τὰ μαρτύρια καὶ τὸν θάνατο ἀπὸ τοὺς Ὀσμανίδες ἀποτελοῦν νέφος. Κάθε περιοχὴ τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος, τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τῆς Κωνσταντινούπολης ἔχει τοὺς μάρτυρές της. Αὐτοί, μὲ τὴ θυσία τους, κράτησαν ὄρθιο τὸ Γένος. Οἱπερισσότεροι ἀνώνυμοι. Ὁ Θεὸς τοὺς γνωρίζει. Ἐπώνυμοι περίπου διακόσιοι, ποὺ ἡ μνήμη τοὺςἑορτάζεται ὅσο ὑπάρχει Ρωμιοσύνη καὶ «ἡ Ρωμιοσύνη θὰ χαθεῖ ὄντας ὁ κόσμος ὅλος λείψει», ὅπως γράφει ὁ Κύπριος ἐθνικός μας ποιητὴς Βασίλης Μιχαηλίδης.-

Ἡ Ἁγία Φιλοθέη

.            Μεταξὺ τῶν Νεομαρτύρων σπουδαία θέση κατέχει ἡ Ἁγία Φιλοθέη ἡ Ἀθηναία (1539-1589). Τὸ κατὰ κόσμο ὄνομά της Ρηγούλα. Πατέρας της ὁ λόγιος Ἄγγελος Μπενιζέλος καὶμητέρα της ἡ Σηρίγη. Ὅταν πέθαναν οἱ γονεῖς της καὶ χήρεψε, πούλησε τὴν περιουσία της καὶδημιούργησε κοντὰ στὸ σπίτι της, στὴν Πλάκα, μοναστήρι καὶ πολλὰ ἀνὰ τὴν Ἀττικὴ μετόχια. Ἔχουσα ζέουσα πίστη καὶ σημαντικὴ μόρφωση ἐπιδόθηκε μὲ ζῆλο στὴν προστασία τῶν κοριτσιῶνἀπὸ τοὺς δυνάστες καὶ στὴ μόρφωσή τους καὶ στὴν ὑποστήριξη κάθε διωκόμενου ἀπὸ αὐτούς.
.              Ἡ δράση της προκάλεσε τὴν ὀργὴ τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖοι τὴν συνέλαβαν, τὴν φυλάκισαν καὶτὴν βασάνισαν. Μὲ ἐπέμβαση τῶν  Δημογερόντων ἀφέθηκε ἐλεύθερη. Ὅμως σύντομα τὴν συνέλαβαν πάλι ἐκεῖ ποὺ εἶναι τὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, στὴν ὁδὸ Λευκωσίας,  ποὺ ἦταν μετόχι τῆς Μονῆς της. Αὐτὴ τὴ φορὰ τὴν μαστίγωσαν μὲ λύσσα, ἀφήνοντας τὴν ἡμιθανῆ. Τὴν παρέλαβαν οἱ μοναχές της καὶ τὴν μετέφεραν στὸ ἄλλο μετόχι τῆς Μονῆς, στὴν Καλογρέζα (Σήμ. Ἄλλως Καλογραία. Ἔτσι ὀνομάστηκε ἡ περιοχὴ σὲ ἀνάμνηση τοῦ μαρτυρίου τῆς Ἁγίας καὶ τῆς προσφορᾶς της στὴν Ἐκκλησία καὶ στὸ Γένος). Ἐκεῖ παρέδωσε τὸ πνεῦμα της, στὶς 19 Φεβρουαρίου 1589.-

 

, ,

Σχολιάστε

ΓΕΝΟΥΣ ΣΤΗΡΙΓΜΑ στὰ γράμματα καὶ στ᾽ ἄρματα

Ὁ τομέας Ἐπιστημόνων τοῦ Συλλόγου «Ὁ Μέγας Βασίλειος»,
τιμώντας τήν ἐπέτειο τῶν 200 χρόνων ἀπό τήν Ἑλληνική Ἐπανάσταση,σᾶς προσκαλεῖ νά συμμετάσχετε στό 61ο Παιδαγωγικό Συνέδριο, τό ὁποῖο θά ἔχει θέμα:

ΓΕΝΟΥΣ ΣΤΗΡΙΓΜΑ ΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤ᾿ ΑΡΜΑΤΑ
Ἡ συμβολή τῆς Ἐκκλησίας στήν προεπαναστατική παιδεία καί στόν ἀγώνα τοῦ ᾿21
καί θά πραγματοποιηθεῖ διαδικτυακά τήν Κυριακή 3 Ἰανουαρίου 2021 μέσῳ τοῦ διαδικτυακοῦ καναλιοῦ «ΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΩΣ»
Συμμετέχουν οἱ: – Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρῶν κ. Χρυσόστομος
– Κωνσταντῖνος Χολέβας, Πολιτικός Ἐπιστήμων
– Ἀθηνᾶ Ἀλεξίου, Φιλόλογος Καθηγήτρια, Ἐκπαιδευτήρια «Ἡ Ἑλληνική Παιδεία»
– Χαράλαμπος Μηνάογλου, Δρ Νεότερης Ἱστορίας, Διευθυντής Πρότυπου Γενικοῦ Λυκείου Ἰωνιδείου Σχολῆς Πειραιᾶ
Συντονίζει ο Δημήτριος Ράπτης, Φιλόλογος, Διευθυντής Λυκείου Ἐκπαιδευτηρίων «Ἡ Ἑλληνική Παιδεία»

Γιά περισσότερες πληροφορίες καί ἐνημερώσεις, καί γιά νά ὑποβάλλετε ἤδη ἀπό τώρα τά ἐρωτήματά σας, μείνετε συντονισμένοι: 
στήν ἱστοσελίδα https://logosparakliseos.gr/paidagogiko-synedrio-61/και τή σελίδα τοῦ συνεδρίου στό facebook
Ἡ Ἐπιτροπή τοῦ Τομέως

Σχολιάστε

EYΑΓΓΕΛΙΣΤΑΡΙΟ 1000 ΕΤΩΝ (τὸ παλαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ ) ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (μετὰ ἀπὸ 103 χρόνια)

Tὸ «νομα το Ρόδου»,
να Εαγγελιστάριο 1000 χρόνων πιστρέφει στ
Μακεδονία

Ἰσμήνη Χαραλαμποπούλου
Παναγιώτης Σαββίδης
ΠΗΓΗ: protothema.gr

.                       Τὸ ἀρχαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ χειρόγραφο ἡλικίας 10 αἰώνων βρίσκει ξανὰ τὴ θέση του στὴν Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης στὸ Παγγαῖο – Εἶναι ἀνεκτίμητης ἀξίας καὶ εἶχε κλαπεῖ ἀπὸ Βούλγαρους κομιτατζῆδες πρὶν ἀπὸ 103 χρόνια –  Ὁ ἐπαναπατρισμὸς καὶ ὁ ρόλος ποὺ ἔπαιξε ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Βαρθολομαῖος
.                   Μιὰ περιπέτεια σχεδὸν 10 αἰώνων θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὴν ἡμέρα ποὺ τὸ ἀνεκτίμητης ἀξίας χειρόγραφο Εὐαγγελιστάριο, ἴσως τὸ παλαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ ποὺ σώζεται ἕως σήμερα, θὰ ἐπιστραφεῖ ἐκεῖ ὅπου ἀνήκει: στὴν Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης, στὸ ὅρος Παγγαῖο, στὸ κέντρο τοῦ νοητοῦ τριγώνου ἀνάμεσα στὶς Σέρρες, στὴ Δράμα καὶ τὴν Καβάλα.
.                   Πρόκειται γιὰ ἕνα βιβλίο διαστάσεων 18,1χ14 ἐκ. τὸ ὁποῖο φτιάχτηκε ἐξ ὁλοκλήρου στὸ χέρι, αἰῶνες πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνακάλυψη τῆς τυπογραφίας. Πιθανότατα δημιουργήθηκε στὴν Ἰταλία, πρὶν ἀπὸ περίπου 950 χρόνια, ὅταν κάποιος ἀνώνυμος μοναχὸς ἀντέγραψε μὲ τὸ χέρι, κυριολεκτικὰ γράμμα-γράμμα, πάνω στὴν περγαμηνή, σὲ δίστηλη διάταξη σελίδων καὶ μὲ 27 γραμμὲς ἀνὰ στήλη, σὲ καλλιγραφικὴ μικρογραφία τὰ ἱερὰ κείμενα τῶν χριστιανικῶν εὐαγγελίων. Κατόπιν ὅμως ἄρχισε τὸ μεγάλο ταξίδι, μὲ βία καὶ θανάσιμο κίνδυνο, ἁρπαγὲς καὶ κακουχίες, μὲ ἐπεισόδια τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦν τὸν μυθιστορηματικὸ τίτλο «Τὸ Ὄνομα τοῦ Μακεδονικοῦ Ρόδου», ὁ ὁποῖος ἔχει ἀποδοθεῖ στὴ συγκλονιστικὴ ἱστορία του. Ἀλλὰ αὐτὸ ἰσχύει μόνο ἐν μέρει, καθὼς τὸ Εὐαγγελιστάριο τῆς Εἰκοσιφοινίσσης ξεπερνᾶ ἀκόμη καὶ τὸν μύθο, παραμένοντας ἕνα μικρό, εὔθραυστο καὶ ταυτόχρονα ἀνίκητο μνημεῖο ἀντοχῆς καὶ ἐπιβίωσης.
.                   Ὅσο γιὰ τὶς ὁμοιότητες τῆς περίπτωσής του μὲ τὸ διάσημο ἔργο τοῦ Οὐμπέρτο Ἐκο, στὴν πραγματικότητα εἶναι ἐλάχιστες. Ἡ μοίρα του σχεδὸν χιλιόχρονου Εὐαγγελισταρίου παραπέμπει μᾶλλον σὲ ἀδίστακτους ἀρχαιοκάπηλους, σὲ ἱερόσυλους καὶ σὲ λεηλασίες τύπου Ἔλγιν. Περίπου ὅπως ἐκεῖνος κατακρεούργησε τὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν, ἕναν αἰώνα ἀργότερα, τὸ 1917, ἕνας ἐπίδοξος μιμητὴς τοῦ Ἐλγιν, ὁ Βλαδίμηρος Σίς, καταλήστευσε ἑλληνικὰ μοναστήρια τῆς Μακεδονίας. Καὶ τὸ ἔκανε αὐτὸ μὲ τὴν κάλυψη τῶν Βουλγάρων κομιτατζήδων, οἱ ὁποῖοι ἔκαναν τὴ βρώμικη δουλειὰ τῶν σφαγῶν καὶ τῆς καταστροφῆς, ἀλλὰ καὶ βάσει ἑνὸς σχεδίου, λεπτομερῶς μελετημένου ἐκ τῶν προτέρων.
.                   Ὅπως ἔγραψε στὸ ἡμερολόγιό του ὁ τότε ἡγούμενος τῆς Μονῆς Εἰκοσιφοινίσσης: «Μαρτίου 27, 1917, Μεγάλη Ἑβδομάς, τῶν Παθῶν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν μοναχῶν. Τὴν Μεγάλη Δευτέραν καὶ ὥραν 2 μ.μ. ὁ Βούλγαρος ὁπλαρχηγὸς Πανίτσας μὲ ὅλα τὰ γνωστὰ παλληκάρια του καὶ ὁ Βλαδίμηρος Σίς, Αὐστριακὸς (σ.σ.: ἦταν Τσέχος στὴν πραγματικότητα), Βούλγαρος ὑπήκοος ἀρχαιολόγος, καθηγητὴς τοῦ ἐν Σόφιᾳ Πανεπιστημίου (τουλάχιστον ὁ ἴδιος ἔδωκεν τοιαύτας συστάσεις ὅτε εἰργάσθη εἰς τὴν βιβλιοθήκην τῆς Μονῆς) καὶ τυμβωρύχος τῶν ἀρχαίων μνημείων ἐν Φιλίπποις, ἦλθον εἰς τὴν Μονήν».
.                   Ὁ Σὶς ἦταν μία μυστηριώδης φιγούρα ποὺ περιφερόταν μεταξὺ Βουλγαρίας καὶ Θράκης. Κάλλιστα θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι κατάσκοπος ἢ διπλὸς πράκτορας. Τὸ 1917 ἦταν μόλις 23 ἐτῶν, εἶχε ὅμως ἤδη κατορθώσει νὰ θεωρεῖται διακεκριμένος σλαβόφιλος καὶ βουλγαρόφιλος, ἀλλὰ καὶ σπουδαῖος πολεμικὸς ἀνταποκριτής, μὲ προνομιακὴ πρόσβαση στὴν πρώτη γραμμὴ τῶν ἐχθροπραξιῶν. Κάλυπτε τοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσιογράφου γιὰ τὴν τσεχικὴ ἐφημερίδα «Narodni Listy». Ἡ ἕδρα του ἦταν στὴ Βουλγαρία, ἀλλὰ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 1916 εἶχε περιηγηθεῖ τὰ ἑλληνικὰ μοναστήρια τῆς Μακεδονίας καὶ εἶχε καταγράψει ἀναλυτικὰ τοὺς ἱστορικοὺς θησαυροὺς ποὺ ἐντόπισε σὲ κάθε μονή.
.                   Ἡ στιγμὴ ποὺ περίμενε ὁ Σὶς ἦρθε τὴ Μεγάλη Δευτέρα τοῦ 1917, ὅταν ἡ περίπου 60μελής συμμορία τοῦ διαβόητου Τοντὸρ Πανίτσα ἔκανε ἐπιδρομὴ στὴ Μονὴ Εἰκοσιφοινίσσης (ἢ Κοσινίτσης). Οἱ κομιτατζῆδες, φορώντας στολὲς Τούρκων στρατιωτῶν, τρομοκράτησαν τοὺς μοναχοὺς καὶ βασάνισαν τοὺς δύο γηραιότερους ἐξ αὐτῶν, προκειμένου νὰ ἀποσπάσουν ἀκριβεῖς πληροφορίες γιὰ τὰ κειμήλια. Ἀπέσπασαν εὔκολα 431 χειρόγραφα καὶ 470 πολύτιμα ἀντικείμενα, μαζὶ μὲ 3.000 δραχμές. Μάλιστα, ἡ λεία ἦταν τόσο μεγάλη καὶ ὀγκώδης, ὥστε χρειάστηκαν 24 μουλάρια γιὰ νὰ τὴ μεταφέρουν, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ Βλαδίμηρου Σίς, ὁ ὁποῖος γνώριζε καλὰ ὅτι κάποια χειρόγραφα εἶχαν πολὺ μεγαλύτερη ἀξία ἀπὸ τὰ ἱερατικὰ κοσμήματα.

Ἡ μεγάλη περιπλάνηση

.                   Ἐπιστρέφοντας στὴ Βουλγαρία, ὁ Σὶς ἐμπλούτισε τὸν κατάλογο τῶν χειρογράφων, ἐνῶ φρόντισε νὰ μαρκάρει τὸ καθένα ἀπὸ αὐτά, ἀναλόγως τῆς μονῆς ἀπὸ τὴν ὁποία τὸ εἶχε ἀποσπάσει. Ἔτσι, τὸ Εὐαγγελιστάριο τῆς Εἰκοσιφοινίσσης φέρει τὰ ἀρχικὰ «Μ.Κ.», δηλαδὴ Manastir Kosinitsa.
.                   Μετὰ τὸ τέλος τοῦ Α´ Παγκοσμίου Πολέμου, ὁ Σὶς μαζὶ μὲ τὴ σύζυγό του ἄρχισαν νὰ πωλοῦν κάποια ἀπὸ τὰ κειμήλια, ἐνῶ ἡ βουλγαρικὴ κυβέρνηση, κατόπιν ἔντονων πιέσεων ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ τὴ διεθνῆ κοινότητα, δέχτηκε νὰ ἐπιστρέψει ὁρισμένα ἀντικείμενα. Παρ’ ὅλα αὐτά, πάνω ἀπὸ 300 χειρόγραφα παρέμειναν στὴ συλλογὴ τοῦ Κέντρου Σλαβο-Βυζαντινῶν Σπουδῶν «Ἰβὰν Ντούιτσεφ» στὴ Σόφια. Σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὸ Εὐαγγελιστάριο, ὅμως, τὰ ἴχνη του χάνονται γιὰ ἕνα διάστημα, χωρὶς κανεὶς νὰ γνωρίζει ἐὰν εἶχε πουληθεῖ ἀπὸ τὸν Βλαδίμηρο Σὶς ἢ εἶχε κατακρατηθεῖ, κατὰ παράβαση τῶν διεθνῶν συμβάσεων, στὴ Βουλγαρία.
.                   Ὡστόσο, τὸ 1920 ἕνας Γερμανὸς παλαιοβιβλιοπώλης ἐμφανίζεται νὰ πουλᾶ τὸ βιβλίο σὲ ἕναν Γερμανοεβραῖο, ὁ ὁποῖος ὅμως πολὺ σύντομα πεθαίνει. Ἡ χήρα του ἐκποιεῖ τὴν περιουσία καὶ τὸ Εὐαγγελιστάριο καταλήγει σὲ ἰνστιτοῦτο λουθηρανικῶν μελετῶν στὸ Σικάγο. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, στὴ βιβλιοθήκη τοῦ φημισμένου Πανεπιστημίου Πρίνστον. Ἀκολουθοῦν δεκαετίες ἀφάνειας, ἕως ὅτου τὸ 1958 τὸ βιβλίο τίθεται ξανὰ πρὸς πώληση ἀπὸ τὸν μεγαλύτερο ἔμπορο παλαιῶν βιβλίων στὸν κόσμο, τὸν Χὰνς Πέτερ Κράους. Καὶ πάλι, ὅμως, τὸ Εὐαγγελιστάριο θὰ ἐξαφανιστεῖ, αὐτὴ τὴ φορὰ μέχρι τὸ 2011, ὅταν τὸ ἀπέκτησε ἡ Συλλογὴ Γκρὶν τῆς Ὀκλαχόμα ἀντὶ 252.000 εὐρώ, σὲ δημοπρασία τοῦ οἴκου Christie’s.
.                   Ἕναν χρόνο ἀργότερα θὰ ἐκτεθεῖ στὸ Βατικανό, στὸ πλαίσιο τῆς εἰδικῆς ἔκθεσης «Verbum Domini», ἐνῶ τὸ 2014 φαίνεται ὅτι ὁ νομαδικὸς βίος τοῦ κειμηλίου θὰ τερματιζόταν ὁριστικὰ καθὼς ἔγινε ἀντικείμενο δωρεᾶς στὸ ἀμερικανικὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου.
.                   Παρ’ ὅλα αὐτά, ὕστερα ἀπὸ 5 χρόνια, οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ μουσείου συνειδητοποίησαν ὅτι τὸ Εὐαγγελιστάριο ἦταν κλοπιμαῖο. Ξεκίνησαν ἀμέσως τὶς διαδικασίες ἐπιστροφῆς στοὺς νόμιμους κατόχους του, προσεγγίζοντας κατ’ ἀρχὰς τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινούπολης.
.                   Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 2020, ὁ ἐπικεφαλῆς ἐπιμελητὴς τοῦ Μουσείου τῆς Βίβλου, δρ Τζέφρι Κλόχα, ἦρθε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν Ἀρχιμανδρίτη Ἀγαθάγγελο Σίσκο, ἀρχειοφύλακα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, καὶ ταυτόχρονα μὲ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς Ἐλπιδοφόρο. O Κλόχα ταξίδεψε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ στὶς 31 Ἰανουαρίου εἶχε συνάντηση μὲ τὸν Πατριάρχη. Σὲ πρώτη φάση συμφωνήθηκε ἡ διοργάνωση μίας εἰδικῆς τελετῆς στὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου, ὅπου, παρουσίᾳ τοῦ κ. Βαρθολομαίου, τὸ Εὐαγγελιστάριο θὰ ξεκινοῦσε τὸ δρομολόγιο τῆς ἐπιστροφῆς στὴν Ἑλλάδα. Ὅμως, τὸ ξέσπασμα τῆς πανδημίας ματαίωσε τὰ σχέδια τοῦ Μουσείου τῆς Βίβλου, τὸ ὁποῖο καὶ ἀνέβαλε τὴν τελετὴ ἀπόδοσης γιὰ τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2021. Ἕως τότε τὸ πολύτιμο χειρόγραφο θὰ βρίσκεται ἀσφαλῶς φυλασσόμενο -ἂν καὶ προσωρινά, γιὰ μία ἀκόμη φορὰ στὸν μακραίωνο βίο του- στὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου τῆς Οὐάσινγκτον.
.                   Ὁ δρ Κλόχα μετὰ τὴ συνάντησή του μὲ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη εἶχε δηλώσει: «Ἡ ἀποκάλυψη τῆς ἱστορίας αὐτοῦ τοῦ χειρογράφου δὲν ἦταν εὔκολη. Ἀπαιτήθηκε ἐνδελεχὴς ἔρευνα ἀπὸ τὸν εἰδικὸ στὰ μεσαιωνικὰ χειρόγραφα ἐπιμελητή μας Μπράιαν Χίλαντ, ὁ ὁποῖος προσπάθησε νὰ διαλευκάνει τὸ ταραγμένο τοῦ παρελθόν, νὰ τὸ ταυτοποιήσει καὶ νὰ προσδιορίσει τὸ ποῦ βρισκόταν πρὶν ἀπὸ τὸ 1958».
.                   Ἐπιπροσθέτως, ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, μὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν δρα Κλόχα, στὶς 31 Αὐγούστου, ἐξέφρασε τὶς εὐχαριστίες του γιὰ τὶς ἐνέργειες τοῦ μουσείου, ἀναφέροντας ὅτι «ὁ ἐπαναπατρισμὸς τοῦ Εὐαγγελισταρίου συνιστᾶ πράξη ἀποκατάστασης τῆς νόμιμης πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς τῆς Πατριαρχικῆς καὶ Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης. Πρόκειται περὶ μίας πραγματικῆς εὐλογίας γιὰ τὴ μοναστικὴ ἀδελφότητα καὶ τὸν χριστιανικὸ κόσμο τὸ νὰ βλέπει κανεὶς τοὺς θρησκευτικοὺς θησαυροὺς οἱ ὁποῖοι ἀφαιρέθηκαν ἀπὸ τὸ μοναστήρι νὰ ἐπιστρέφουν ἐπισήμως στὸν φυσικό τους χῶρο καὶ νὰ χρησιμοποιοῦνται γιὰ τὴν πνευματικὴ οἰκοδομὴ τῶν πιστῶν, ὅπως ἐπίσης ἀπὸ τοὺς μελετητὲς τῆς ἱστορίας καὶ τῆς τέχνης».

Προπομπὸς γιὰ τὰ Ἐλγίνεια

.                   Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ Εὐαγγελισταρίου στὴν Παναγία Εἰκοσιφοινίσσης θεωρεῖται, κατὰ κάποιον τρόπο, ἕνα λιθαράκι γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ καὶ ἄλλων κειμηλίων. Ἀκόμα καὶ τῶν Ἐλγινείων.
.                   Ὁ Μητροπολίτης Δράμας Παῦλος ἀποκαλύπτει στὸ «ΘΕΜΑ»: «Τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ 11ου αἰώνα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ 900 πολύτιμα κειμήλια ποὺ ἐκλάπησαν ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς. Πρόκειται γιὰ εὐαγγέλια, πολύτιμα χειρόγραφα, εἰκόνες ποὺ ἡ Μητρόπολη Δράμας συμπεριέλαβε σὲ τόμο καὶ δίνει ἀγώνα γιὰ τὸν ἐπαναπατρισμό τους. Θὰ παλέψουμε ἕως ὅτου ὅλα τὰ κειμήλια ἐπιστραφοῦν στὴν Ἑλλάδα. Τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ Εὐαγγελίου Εἰκοσιφοινίσσης τὴν ὀφείλουμε στὴν ἐπιμονὴ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ὁ ὁποῖος ἔχει δώσει πολλὲς καὶ ἐπίπονες μάχες».
.                   Εὐκαιρίας δοθείσης, ὁ Μητροπολίτης Δράμας ἀφήνει αἰχμὲς γιὰ τὴ στάση τῆς Πολιτείας, διαχρονικά, ἐπισημαίνοντας χαρακτηριστικὰ ὅτι «ἀποτελεῖ μεγάλη ἀπογοήτευση τὸ γεγονὸς ὅτι ἀφήσαμε νὰ χαθοῦν πολὺς χρόνος καὶ σημαντικὲς εὐκαιρίες». Κατὰ τὴν ἄποψή του, ἡ πιὸ σημαντικὴ ἀπὸ τὶς χαμένες εὐκαιρίες γιὰ νὰ ἀπαιτηθεῖ ὁ ἐπαναπατρισμὸς κλεμμένων κειμηλίων ἦταν ἡ ἀμέλεια τῆς Ἑλλάδας νὰ θέσει ὡς διμερὲς τὸ ζήτημα ἀπὸ τὸ 2007, ὅταν ἡ Βουλγαρία ἔγινε μέλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.

 

 

Σχολιάστε

«ΕIΜΑΣΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙA ΤΗΣ ΠΑΝΑΓIΑΣ» (Δ. Νατσιός)

«Εἴμαστε τὰ παιδιὰ τῆς Παναγίας»
Δημ. Νατσιός, Δάσκαλος-Κιλκίς

.——————–. Τὴν 1η Φεβρουαρίου 1941, δημοσιεύτηκε διάλογος συντάκτου τοῦ περιοδικοῦ «ΖΩΗ» μὲ τραυματίες πολέμου μὲς στὸ θάλαμο νοσοκομείου:
«Ἐκεῖ πάνω, κύριε, ἔχουμε γίνει ἄλλοι ἄνθρωποι. Νὰ τὸ ξέρετε. Νὰ τὸ λέτε παντοῦ. Εἴμαστε τὰ παιδιὰ τῆς Παναγίας. Ἡ Μεγαλόχαρη εἶναι μάνα καὶ προστάτιδά μας».
«Μὲ βλέπετε, μᾶς λέει ἕνας νεαρὸς τραυματίας πολεμιστής, ἀπὸ τὸ ἀντικρινὸ κρεβάτι. Ἐγὼ δὲν ἤμουν θρῆσκος. Δὲν πίστευα σὲ θαύματα. Ἡ γριὰ μάνα μου θυμιάτιζε τὰ βραδάκια τὸ εἰκόνισμα τῆς Παναγίας κι ἐγὼ μέσα μου τὴν κορόιδευα. Ἀλλὰ τώρα, ἄν μοῦ τὰ πεῖ ἄλλος αὐτά, θὰ τὸν θεωρήσω ἐχθρό μου.
Σᾶς μιλάω ἴσια. Αὐτὰ ποὺ εἶδα ἐκεῖ πάνω στὴν Ἀλβανία, δὲν εἶναι ἕνα θαῦμα, εἶναι χίλια θαύματα. Κάθε ὕψωμα ποὺ παίρνουμε, εἶναι ἕνα θαῦμα. Κάθε μάχη, κάθε ἐξόρμηση δική μας, ἕνα θαῦμα. Κάθε μέρα πολέμου ποὺ περνᾶ, ἕνα μεγάλο θαῦμα. Ὁ Θεὸς εἶναι μαζί μας…». (Μερόπη Σπυροπούλου, «Στὴν ἐποποιϊα τοῦ 1940-41. Μὲ πίστη», ἐκδ. «Ἀρχονταρίκι»).
.——————–. Ναὶ ἦταν θαῦμα τὸ Σαράντα. Ἡ Ἁγία Σκέπη τῆς Θεοτόκου. «Ἔ! λέγανε οἱ ξένοι ἄνθρωποι, ποὺ βλέπανε τὰ γινόμενα, τί θὰ κάμει τόσο μικρὸς λαὸς μὲ τόσον μεγάλο ἀντίπαλο; Θὰ γονατίσει σὲ μία μέρα!». Ἔτσι λένε καὶ σήμερα. Καὶ τὸ λένε καὶ «δικοί μας», οἱ παραλυμένοι καὶ μπουχτισμένοι ἀπὸ τὴν καλοπέραση σύμβουλοι καὶ παρασύμβουλοι τῆς ἡγεσίας. Τὸ διαλαλοῦν καὶ τὰ συφοριασμένα κανάλια τῆς ἀφιλοπατρίας καὶ τῆς ἐκκλησιομαχίας.
.——————–. Τότε ὁ λαὸς πίστευε πὼς θὰ τὸν βοηθήσει ἡ προσβεβλημένη Παναγία. Ἡ Μεγαλόχαρη, ποὺ ὕπουλα καὶ ἄνανδρα τὴν ἡμέρα ποὺ οἱ ταπεινοὶ καὶ οἱ καταφρονεμένοι τὴν προσκυνοῦσαν στὴν Τῆνο, στὸ κόσμημα τοῦ Αἰγαίου, οἱ ἐχθροὶ τὴν περιφρονοῦσαν.
.——————–. «Καλὰ περιμένετε νὰ δεῖτε. Περιμένετε ὕστερα ἀπὸ ἕναν μήνα, τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου», ἔλεγαν οἱ μάνες τῶν στρατιωτῶν. Τὴν ἡμέρα ἐκείνη, στὶς 21 Νοεμβρίου τοῦ 1940, ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Κορυτσά. Μάνες-Μπουμπουλίνες, ἔλεγε ἡ ἀθάνατη καπετάνισσα τοῦ Αἰγαίου:
«Ἔχασα τὸν σύζυγό μου. Εὐλογητὸς ὁ Θεός!
Ὁ μεγαλύτερος γιός μου σκοτώθηκε μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι. Εὐλογητὸς ὁ Θεός!
Ὁ δεύτερος γιός μου, δεκατετραετὴς τὴν ἡλικία, μάχεται μαζὶ μὲ τοὺς Ἕλληνες καὶ πιθανῶς νὰ βρεῖ ἔνδοξο θάνατο. Εὐλογητὸς ὁ Θεός!
Ὑπὸ τὴν σκιὰ τοῦ Σταυροῦ θὰ χυθεῖ ἐπίσης τὸ αἷμα μου. Εὐλογητὸς ὁ Θεός! Ἀλλὰ θὰ νικήσουμε ἢ θὰ παύσουμε νὰ ζοῦμε. Θὰ ἔχουμε ὅμως τὴν παρηγοριὰ ὅτι δὲν ἀφήσαμε πίσω μας δούλους Ἕλληνες».
.——————–. Στὴν τότε ἐφημερίδα «Πρωΐα», δημοσιεύτηκε μία ἐπιστολή, μάνας χήρας ἀπὸ τὰ Μέγαρα, ποὺ μόλις εἶχε λάβει τὸν πολεμικὸ σταυρὸ ἀνδρείας τοῦ σκοτωμένου γιοῦ της. Ἔγραφε ἡ νέα Μπουμπουλίνα:
«Ὁ Δημητρός μου, ὁ μοναχογιός μου, προστάτης τῶν τριῶν κοριτσιῶν μου, ἔπεσε ὑπὲρ Πίστεως καὶ Πατρίδος. Χαλάλι τῆς πατρίδος ὁ Δημητρός μου. Ἂς ἦταν νὰ πέθαινα κι ἐγὼ πολεμώντας μαζί του. Ζήτω ἡ Ἑλλάς».
.——————–. Ζοῦμε στιγμὲς ποὺ λίγο διαφέρουν ἀπὸ τὴν πρὸ τῆς 28ης τοῦ ’40 ἐποχή. Καὶ πάλι δίπλα μας ἕνας ἄφρων δικτάτορας, ἕνα φιλοπόλεμο οὐτιδανὸ σκουπίδι τῆς ἱστορίας, ποὺ εἶναι ἱκανὸ νὰ βυθίσει στὰ σκοτάδια του, τὴν ταραγμένη περιοχή μας. Περισσότερο ἀπὸ ἄλλη φορᾶ ἀπαιτεῖται ὁμοψυχία, νὰ μᾶς «πιάσει τό… ἑλληνικό μας».
.——————–.  «Κάποτε μία μέρα συζητοῦσαν δύο ἁπλοὶ ἄνθρωποι -δύο ψαράδες ἦταν- γιὰ τὴν πίεση ποὺ ἀσκοῦν οἱ μεγάλες δυνάμεις πάνω στὴν πολιτικὴ ζωὴ τοῦ τόπου γιὰ τὰ συμφέροντά τους, ὁ ἕνας ξεστόμισε μία φράση ποὺ μὲ ξάφνιασε. Εἶπε ὀργισμένος: -Ἂν μᾶς πιάσει καμμιὰ μέρα τὸ ἑλληνικό μας;».  (Σ. Μυριβήλης, περ. «ΓΝΩΣΕΙΣ» 1959 τ. 14).  Μακάρι νὰ μᾶς πιάσει τὸ ἑλληνικό μας, γιατί ἔρχεται αὐτὸ ποὺ ἔγραψε ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος στὸν Κολοκοτρώνη, ὅταν στὴν ἀρχὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἐπανάστασης ἐρίζουν οἱ καπεταναῖοι γιὰ τὰ πρωτεῖα καὶ ἡ δολερὴ διχόνοια χαμογελοῦσε «καθενὸς» μὲ τὸ σκῆπτρο της. «Σᾶς στέλνω τὸν Δράμαλη (σήμερα τὸν Ἐρντογάν), μὲ 30.000 ἀσκέρι γιὰ νὰ μονοιάσετε»… Τὸ 1940 μᾶς ἔπιασε τὸ ἑλληνικό μας. Τιμοῦμε σήμερα ἥρωες. Καὶ ὅπως μᾶς κανοναρχεῖ ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, νὰ παραλλάξω λίγο τὴν φράση, «τιμὴ ἥρωος, μίμησις ἥρωος». Νὰ κλείσω μὲ ἕνα κείμενο ποὺ μοσχοβολᾶ Ἑλλάδα καὶ ὁμόνοια. Μᾶς ἔρχεται ἀπὸ τὰ μεγάλα χρόνια:.
——————–.  «Εἴμαστε πιὰ στὸν Ἀπρίλη τοῦ 1941. Ἡ ἄνοιξη ἀγνοοῦσε τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων καὶ εἶχε φτάσει στὴν Ἀθήνα μὲ ὅλο τὸ φῶς της, μὲ τὰ δυνατά της χρώματα, μὲ τὸ ἐλαφρὸ ἀεράκι της, μὲ ὅλη τὴν ἐγκαρδιότητά της. Ἔλαμπε ὁ κεντρικὸς ἀθηναϊκὸς δρόμος. Μόνο ποὺ ἐνῶ ἐβούιζε ἀπὸ κίνηση, ἔμοιαζε σὰν ἄδειος. Ἔλειπε ἡ μισή, γιὰ νὰ μὴν πῶ, ἡ καλύτερη Ἑλλάδα: ἔλειπε ἡ ἑλληνικὴ νεότητα. Μὰ νὰ ποὺ ὁ δρόμος γέμισε πάλι, καὶ ἡ μισὴ Ἑλλάδα ἔγινε πάλι ὁλόκληρη. Μέσα σὲ μία στιγμή, μέσα σὲ μίαν ἁπλὴ κίνηση, μέσα σὲ μία αὐθόρμητη συνεργασία. Στὸ ἀντικρινὸ πεζοδρόμιο, κατέβαινε ἕνας τραυματίας. Ἡ στολή του τσαλακωμένη, τὸ μελαχροινὸ πρόσωπό του σκοτεινὸ ἀπὸ τὴν ταλαιπωρία καὶ τὴν ἀγωνία, ἀλλὰ τὸ πανί, ποὺ κράταγε τὸ πονεμένο καὶ βαρὺ ἀπὸ δόξα δεξί του χέρι, καθαρὸ καὶ κατάλευκο. Τὸ βῆμα του, σταθερὸ κ’ αἰσιόδοξο, μπερδεύτηκε μία στιγμή. Ἔσκυψε, εἶδε καὶ τραβήχτηκε στὴν ἄκρη τοῦ πεζοδρομίου. Εἶχαν λυθῆ τὰ κορδόνια τῆς μίας ἀρβύλας του. Πλησίασε σ’ ἕνα πεζούλι, ἔβαλε τὸ πόδι του ἀπάνω κ’ ἔσκυψε. Τότε ὅμως ἄρχισε μία προσπάθεια ποὺ παραμέρισε καὶ τὴν ἄνοιξη καὶ κάθε ψευδαίσθηση. Γιὰ νὰ δεθοῦν τὰ λυμένα του κορδόνια, χρειάζονται δύο χέρια γερά. Προπάντων τὸ δεξί, μὲ τὰ ἐπιτήδεια δάχτυλά του. Μὰ αὐτὸ ἴσα-ἴσα τὸ χέρι κρεμόταν βαρὺ καὶ τιμημένο. Καὶ ἡ προσπάθεια ἔπρεπε νὰ γίνει μ’ ἕνα χέρι καὶ μάλιστα μὲ τ’ ἀριστερό. Ἄρχισε, λοιπόν, ἀλλὰ δὲν κράτησε πολύ. Τὴν εἶδαν πολλοί, μὰ πιὸ κοντά της ἔτυχε ἕνας ψηλὸς γέροντας, μὲ πρόσωπο πλαισιωμένο ἀπὸ μικρὴ ἄσπρη γενειάδα, ὁλόισιος σὰν λαμπάδα κι ἀξιοπρεπὴς σὰν ἑλληνικὴ ὑπερηφάνεια, καλοντυμένος μὰ κι αὐστηρὸς στὴν ἐμφάνιση. Ἕνας γνωστὸς ἄρχοντας, παλιὸ ἀθηναϊκὸ σπίτι, μὲ πλούτη καὶ μὲ ὄνομα μεγάλο. Κι ὁ ψηλὸς γέροντας δὲν εἶδε μόνο πρῶτος, μὰ καὶ πρόφτασε νὰ τρέξη πρῶτος κοντὰ στὴν προσπάθεια ποὺ γινόταν ἀπάνω ἀπὸ τὴν ἀρβύλα μὲ τὰ λυμένα κορδόνια. Μ’ ἕνα γρήγορο βῆμα, βρέθηκε πλάι στὸ σκυμμένο τραυματία, ἔβγαλε τὰ κίτρινα γάντια του, ἔσκυψε κι αὐτός, σχεδὸν γονάτισε, κ’ ἔκαμε ὅ,τι δὲν μποροῦσε νὰ κάμη τὸ πονεμένο χέρι. Ὅταν ὁ γέροντας τελείωσε τὴ μικρὴ ἐξυπηρέτηση καὶ ὕψωσε τὸ ἀνάστημά του, ὁ νέος πολεμιστὴς τὸν κοίταξε στὰ μάτια καὶ δὲν ἤξερε τί νὰ τοῦ πῆ, πῶς νὰ τὸν εὐχαριστήση. Δὲν βρῆκε τὰ λόγια ποὺ ἤθελε, ὅπως δὲν τάβρισκε κανένας ἐκείνη τὴ στιγμή, κ’ ἔκανε κάτι πιὸ εὔγλωττο: πῆρε τὸ δεξὶ χέρι τοῦ γέροντα, ἔσκυψε καὶ τὸ φίλησε. Εἶχαν σταθῆ καὶ μερικοὶ ἄλλοι μαζὶ μ’ ἐμένα κ’ ἔμεναν σαστισμένοι. Ἔβλεπαν καὶ δὲν πίστευαν. Ἔβλεπαν κ’ ἔνιωθαν νὰ δυναμώνη, νὰ κυριαρχῆ μέσα τους ὁ νέος ἄνθρωπος ποὺ γεννήθηκε σὲ ὅλες τὶς ἑλληνικὲς συνειδήσεις τοὺς μῆνες ἐκείνους. Ὅλ’ ἡ Ἑλλάδα σὲ μιὰν ἁπλὴ σκηνή! Ἐκεῖ κι ὁ μεγάλος πατριωτισμός, ἐκεῖ κι ὁ βαθὺς σεβασμός, ἐκεῖ καὶ ἡ σιδερένια κοινωνικὴ ἀλληλεγγύη.
Ἔτσι ἐζήσαμε τὴ μεγάλη ἐκείνη ἐποχή, τὸ κρίσιμο ἐκεῖνο ὁρόσημο τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου:
Ὅλοι μαζὶ οἱ Ἕλληνες. Ὁ ἕνας κοντά, πολὺ κοντὰ στὸν ἄλλο, τὸ ἕνα χέρι στ’ ἄλλο χέρι καὶ ἡ μία καρδιὰ πλάι στὴν ἄλλη καρδιά». (Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Πανηγυρικοὶ λόγοι ἀκαδημαϊκῶν, 28η Ὀκτ 1940», ἐπιμέλεια Π. Χάρης, σελ. 482-483. Ὁμιλητής, τὸ 1969, εἶναι ὁ Πέτρος Χάρης).

Δημήτρης Νατσιὸς

δάσκαλος-Κιλκὶς

,

Σχολιάστε

80 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Σχολιάστε

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΑΡΣΕΙΣ «ΟΥ ΚΑΤ᾽ ΕΠΙΓΝΩΣΙΝ» [Ἥρωας δὲν εἶναι κάποιος ποὺ θυσιάζει τὴν ζωή του γιὰ νὰ διασφαλίσει τὴν ἰδεολογία του, ἀλλὰ ἐκεῖνος ποὺ θυσιάζεται γιὰ τοὺς ἄλλους]

«Ὁ Κατσίφας προκάλεσε τὰ γεγονότα
καὶ οἱ λάθος ἀντιλήψεις του»
ΠΗΓΗ: newsbreak.gr

. . Σφοδρὲς ἀντιδράσεις προκάλεσε ἡ ἀνάρτηση Ἕλληνα κληρικοῦ Ἐλευθέριου Μπαλάκου ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε ὡς κληρικὸς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀργυροκάστρου. Ὁ ἱερέας ἐκφράζει τὴν ἄποψη ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος Κατσίφας ποὺ δολοφονήθηκε ἀπὸ τὴν ἀλβανικὴ ἀστυνομία πρὶν ἀπὸ δύο χρόνια, εἶναι ὁ ἴδιος ὑπεύθυνος γιὰ ὅσα προκάλεσε, ἐνῶ μάλιστα τὸν ἀποκαλεῖ «φτωχὸ» θύμα τοῦ ἐθνικισμοῦ, παρουσιάζοντάς τον ὡς ταραχοποιό.

Ὁλόκληρη ἡ ἀνάρτηση τοῦ ἱερέα
. . «Ξέρω πὼς κάποιοι θὰ μὲ μισήσουν γιὰ τὴν ἀνάρτησή μου αὐτή. Δὲν μὲ πειράζει. Μὲ ἐνδιαφέρει ἡ ἀλήθεια τῶν πραγμάτων. Μερικοὶ ἀτυχῶς αὐτὲς τὶς ἡμέρες συγκρίνουν τὸν Παῦλο Φύσσα μὲ τὸν Κωνσταντῖνο Κατσίφα. Μέγα λάθος. Ἄλλα τὰ δεδομένα τοῦ ἑνός, ἄλλα τοῦ ἄλλου. Ἤθελα νὰ καταθέσω τὴν προσωπική μου μαρτυρία.
. . Τὴν ἡμέρα τοῦ θανάτου τοῦ Κωνσταντίνου Κατσίφα ἤμουν στὸ χωριὸ Βουλιαράτες. Διακονοῦσα τότε στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας. Ἔχω προσωπικὴ ἐμπειρία καὶ ἄποψη. Ἐνημερωτικά: Κανεὶς δὲν μᾶς ἀπαγόρευσε νὰ τελέσουμε ἐκείνη τὴν ἡμέρα τὴν Θεία Λειτουργία στὰ ἑλληνικά. Τὸ χωριὸ εἶναι βορειοηπειρωτικὸ καὶ ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι ἡ καθιερωμένη σὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς. Δὲν μᾶς ἀπαγόρευσε κανεὶς νὰ ἀναρτήσουμε σημαῖες Ἑλληνικές. Γεμάτος ὁ τόπος ἀπὸ σημαῖες ἦταν. Δὲν μᾶς ἀπαγόρευσε κάνεις νὰ ἀποδώσουμε τιμὲς στοὺς Ἕλληνες πεσόντες τοῦ ’40 ποὺ κείτονται στὸ στρατιωτικὸ κοιμητήριο, οὔτε νὰ κάνουμε τὶς ἐκδηλώσεις, οἱ ὁποῖες ἦταν προγραμματισμένες. Πρὸς τί λοιπὸν ὅλο αὐτό; Ὁ κ. Κατσίφας ἤθελε νὰ ἀναρτήσει δική του (προσωπικὴ σημαία), ὅταν οἱ ἀρχὲς τοῦ ἔκαναν συστάσεις καὶ τὸν ἐμπόδισαν ἄρχισε –ἀφοῦ ἦταν ὁπλισμένος– νὰ ρίχνει.
. . Ἔχω ἕνα ἐρώτημα: Στὸ σημεῖο ἐκεῖνο ἦταν πολλὰ παιδιὰ ἐκείνη τὴν ἡμέρα. Ὁ Κατσίφας καὶ ἡ ἀστυνομία σὲ πολὺ κοντινὴ ἀπόσταση. Ἂν μία σφαίρα χτύπαγε ἕνα ἀπὸ τὰ παιδιά, μήπως τώρα θὰ διηγούμασταν τὴν ἱστορία ἀνάποδα; Τέλος ἐνῶ ὁ Κατσίφας εἶχε ξεφύγει ἀπὸ τοὺς ἀστυνομικούς. Εἶχε ἀνέβει σὲ ἕνα ὕψωμα. Ὁ ἴδιος πάλι προκάλεσε τὰ γεγονότα, πῆγε στοὺς ἀστυνομικοὺς ξανὰ καὶ ἀφοῦ δὲν ἔριχνε τὸ ὅπλο κατὰ τὴν παραγγελία τῆς ἀστυνομίας, τὸν σκότωσαν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι σκληρὴ τὸ ξέρω. Πονάει. Γκρεμίζει ἴσως τὰ ἰδεολογήματα ποὺ ἔχουμε χτίσει. Πρέπει ὅμως νὰ εἰπωθεῖ.
. . Ὅπως στὴν Ἐκκλησία δὲν εἶναι μάρτυρας ἁπλῶς ὅποιος χάσει τὴν ζωή του –τὰ κίνητρα τοῦ μαρτυρίου ἀναδεικνύουν τὸν μάρτυρα– ἔτσι καὶ ὁ ἥρωας δὲν εἶναι κάποιος ποὺ θυσιάζει τὴν ζωή του γιὰ νὰ διασφαλίσει τὴν ἰδεολογία του. Ἥρωας εἶναι ἐκεῖνος ποὺ θυσιάζεται γιὰ τοὺς ἄλλους. Δὲν εἶδα στὸν θάνατο τοῦ Κατσίφα κάτι τέτοιο. Εἶχε ἐθνικὸ φρόνημα “οὐ κατ’ ἐπιγνωσιν” . Οἱ λάθος ἀντιλήψεις του τὸν ὁδήγησαν στὸ ὀλέθριο τέλος, καὶ ὄχι ἡ ὑπεράσπιση τῶν ἄλλων. Μοῦ κάνει ἐντύπωση ὅμως πὼς εὔκολα ἀναδείχθηκε ἥρωας καὶ σύμβολο. Ζοῦμε σὲ πολὺ περίεργες ἐποχὲς ἀλήθεια. Οἱ ἄνθρωποι εὔκολα ζητᾶμε νὰ κατασκευάσουμε σύμβολα. Ὁ Κατσίφας ἦταν τὸ τέλειο σύμβολο στὰ χέρια ἐκείνων ποὺ ἤθελαν νὰ χαράξουν τὶς δικές τους πολιτικὲς κατευθύνσεις. Εἶναι κρίμα ἕνας θάνατος νὰ χρησιμοποιεῖται ἔτσι . Προσωπικὰ τὸν μνημονεύω στὴν προσκομιδὴ τὸν Κωνσταντῖνο. Ὄχι ὡς ἥρωα. Ἀλλὰ ὡς ἕνα ταλαίπωρο ἄνθρωπο, θύμα τοῦ ἐθνικισμοῦ. Γιατί ὁ ἐθνικισμὸς δὲν ἔχει οὔτε φυλή, οὔτε πατρίδα. Μὲ συμπόνια βλέπω τοὺς γονεῖς του, ποὺ ἔχασαν τὸ παιδί τους. Ἂν καὶ λυπᾶμαι, ὅταν τοὺς βλέπω νὰ χρησιμοποιοῦνται ὡς ἐργαλεῖα ἐθνικιστικῆς προπαγάνδας. Ἔχω σοβαρὲς ἐνστάσεις γιὰ τὸν τρόπο ποὺ ἡ Ἀλβανικὴ Ἀστυνομία διαχειρίστηκε τὸ θέμα. Θὰ μποροῦσε ἴσως νὰ μὴν τὸν σκοτώσει. Πάντως προκάλεσε τὴν καταδίκη του. Εἶναι γεγονός.
. . Ἔκανα λόγο γιὰ τὸ συγκεκριμένο γεγονὸς καὶ μόνον. Μέσα στὴν σύγχυση τῶν ἡμερῶν ἤθελα νὰ ἀκουστεῖ ἕνας λόγος διαφορετικός, κατὰ τὸ δυνατὸν ἀντικειμενικός. Ἄλλη συζήτηση εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ μειονότητα στὴν Ἀλβανία. Ἐκεῖ δὲν εἶναι “μέλι γάλα” τὰ πράγματα. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι μία ἄλλη συζήτηση. Τώρα μίλησα ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ γιὰ τὸν θάνατο τοῦ μακαρίτη τοῦ Κατσίφα».

Σχολιάστε