Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΕΘΝΙΚΑ"

ΚΕΙΜΕΝΟ 2.500 ΕΤΩΝ ΔΕΙΧΝΕΙ ΤΗ ΣΥΝΕΧΕΙΑ ΤΗΣ ΕΛΛΗΝΙΚΗΣ ΓΛΩΣΣΑΣ

να κείμενο 2.500 τν
δείχνει τ
συνέχεια τς λληνικς γλώσσας 

.                   Ὁ ἐπιφανὴς γλωσσολόγος Γιῶργος Μπαμπινιώτης μὲ ἀνάρτησή του ἐξηγεῖ τὴν συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς χρόνου μέσα ἀπὸ τὸ «ἐπίκαιρο» ἀπόσπασμα τοῦ Θουκυδίδη. Καὶ ἔρχεται νὰ ἐπιδείξει τὴν συνέχεια τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας σὲ βάθος χρόνου 2.500 ἐτῶν, μὲ νέα ἀνάρτησή του στὸFacebook.
.                Συγκεκριμένα παραθέτει τὰ ἀποσπάσματα 2.47-54 ἀπὸ τὸ βιβλίο τῶν «Ἱστοριῶν» τοῦ Θουκυδίδη τοῦ 5ου αἰ. π.Χ., μέσα ἀπὸ τὸ ὁποῖο γίνεται ἀντιληπτὴ ἡ λεξιλογικὴ καὶ ἡ γραμματικοσυντακτικὴἐξέλιξη τῆς ἑλληνικῆς γλώσσας.
.                 Τὸ θέμα τοῦ λοιμοῦ, ποὺ ἀναπτύσσεται στὸ ἀπόσπασμα, καὶ οἱ συνθῆκες, ποὺπεριγράφει ὁ ἀρχαῖος Ἕλληνας ἱστορικός, μποροῦν εὔκολα νὰ παραλληλιστοῦν μὲ τὴ σημερινὴπανδημία τοῦ κορωνοϊοῦ. Ὁ «λοιμὸς τῶν Ἀθηνῶν» (πανώλη ἢ τύφος τοῦ 430 π.Χ.) ποὺ ξέσπασε κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ Πελοποννησιακοῦ πολέμου, ὁδήγησε στὸν θάνατο τὸ 1/4 τοῦ ἀθηναϊκοῦ πληθυσμοῦ. Περιγράφει καὶ ὁ ἴδιος τὴν ἐμπειρία, ὁ ὁποῖος προσβλήθηκε ἀπὸ τὴ νόσο τοῦ λοιμοῦ, ἀλλὰ ἐπέζησε.
«καὶ ὄντων αὐτῶν οὐ πολλάς πω ἡμέρας ἐν τῇ Ἀττικῇ ἡ νόσος πρῶτον ἤρξατο γενέσθαι τοῖς Ἀθηναίοις, λεγόμενον μὲν καὶ πρότερον πολλαχόσε ἐγκατασκῆψαι καὶ περὶ Λῆμνον καὶ ἄλλοις χωρίοις, οὐ μέντοι τοσοῦτός γε λοιμὸς οὐδὲ φθορὰ οὕτως ἀνθρώπων οὐδαμοῦ ἐμνημονεύετο γενέσθαι. Οὔτε γὰρ ἰατροὶ ἤρκουν τὸ πρῶτον θεραπεύοντες ἀγνοίᾳ, ἀλλ’ αὐτοὶ μάλιστα ἔθνῃσκον ὅσῳ καὶ μάλιστα προσῇσαν [πλησίαζαν], οὔτε ἄλλη ἀνθρωπεία τέχνη οὐδεμία. […] Ἤρξατο δὲ τὸ πρῶτον, ὡς λέγεται, ἐξ Αἰθιοπίας τῆς ὑπὲρ Αἰγύπτου, ἔπειτα δὲ καὶ ἐς Αἴγυπτον καὶ Λιιβύην κατέβη καὶ ἐς τὴν βασιλέως γῆν [=Περσία] τὴν πολλήν. Ἐς δὲ τὴν Ἀθηναίων πόλιν ἐξαπιναίως ἐσέπεσε, καὶ τὸ πρῶτον ἐν τῷ Πειραιεῖ ἥψατο [< ἅπτομαι] τῶν ἀνθρώπων, ὥστε καὶ ἐλέχθη ὑπ’ αὐτῶν ὡς οἱ Πελοποννήσιοι φάρμακα [δηλητήρια] ἐσβεβλήκοιεν ἐς τὰ φρέατα· κρῆναι γὰρ οὔπω ἦσαν αὐτόθι. Ὕστερον δὲ καὶ ἐς τὴν ἄνω πόλιν ἀφίκετο, καὶ ἔθνῃσκον πολλῷ μᾶλλον ἤδη […] Ἐγὼ δὲ οἷόν τε [πῶς] ἐγίγνετο λέξω […], ταῦτα δηλώσω αὐτός τε νοσήσας καὶ αὐτὸς ἰδὼν ἄλλους πάσχοντας. Τὸ μὲν γὰρ ἔτος, ὡς ὡμολογεῖτο, ἐκ πάντων μάλιστα δὴ ἐκεῖνο ἄνοσον ἐς τὰς ἄλλας ἀσθενείας ἐτύγχανεν ὄν […] Τοὺς δὲ ἄλλους ἀπ’οὐδεμιᾶς προφάσεως, ἀλλ’ ἐξαίφνης ὑγιεῖς ὄντας πρῶτον μὲν τῆς κεφαλῆς θέρμαι ἰσχυραὶ καὶ τῶν ὀφθαλμῶν ἐρυθήματα καὶ φλόγωσις ἐλάμβανε, καὶ τὰ ἐντός, ἥ τε φάρυγξ καὶ ἡ γλῶσσα, εὐθὺς αἱματώδη ἦν καὶ πνεῦμα [ἀναπνοή] ἄτοπον καὶ δυσῶδες ἠφίει [< ἀφί(ν)ω]· ἔπειτα ἐξ αὐτῶν πταρμὸς καὶ βράγχος ἐπεγίγνετο, καὶ ἐν οὐ πολλῷ χρόνῳ κατέβαινεν ἐς τὰ στήθη ὁ πόνος μετὰ βηχὸς ἰσχυροῦ […] καὶ τὸ μὲν ἔξωθεν ἁπτομένῳ σῶμα οὔτ’ ἄγαν θερμὸν ἦν οὔτε χλωρόν [ὠχρό] ἀλλ’ ὑπέρυθρον, πελιτνόν, φλυκταίναις μικραῖς καὶ ἕλκεσιν ἐξηνθηκὸς [ἐξάνθημα]· τὰ δὲ ἐντὸς οὕτως ἐκάετο ὥστε μήτε τῶν πάνυ [πολύ] λεπτῶν ἱματίων καὶ σινδόνων τὰς ἐπιβολὰς [νὰ ἀκουμπᾶ ἐπάνω] μηδ’ ἄλλο τι ἥ γυμνοὶ ἀνέχεσθαι, ἥδιστά τε ἄν ἐς ὕδωρ ψυχρὸν σφᾶς αὐτοὺς ῥίπτειν […] τὰ γὰρ ὄρνεα καὶ τετράποδα ὅσα ἀνθρώπων ἅπτεται, πολλῶν ἀτάφων γιγνομένων ἢ οὐ προσῄει [δὲν πλησίαζαν] ἢ γευσάμενα διεφθείρετο. τεκμήριον δέ· τῶν μὲν τοιούτων ὀρνίθων ἐπίλειψις [ἐξαφάνιση] σαφὴς ἐγένετο, καὶ οὐχ ἑωρῶντο [δὲν τὰ ἔβλεπαν] οὔτε ἄλλως οὔτε περὶ τοιοῦτον οὐδέν· οἱ δὲ κύνες μᾶλλον αἴσθησιν παρεῖχον τοῦ ἀποβαίνοντος [τί συνέβαινε] διὰ τὸ ξυνδιαιτᾶσθαι [γιατί ζοῦν μαζί (μὲ τοὺς ἀνθρώπους)] Τὸ μὲν οὖν νόσημα, πολλὰ καὶ ἄλλα παραλιπόντι ἀτοπίας, ὡς ἑκάστῳ ἐτύγχανέ τι διαφερόντως ἑτέρῳ πρὸς ἕτερον γιγνόμενον, τοιοῦτον ἦν ἐπὶ πᾶν τὴν ἰδέαν. […] ἔθνῃσκον δὲ οἱ μὲν ἀμελείᾳ, οἱ δὲ καὶ πάνυ θεραπευόμενοι. ἕν τε οὐδὲ ἓν κατέστη ἴαμα [φάρμακο] ὡς εἰπεῖν ὅτι χρῆν [χρειάζεται] προσφέροντας ὠφελεῖν· τὸ γάρ τῳ ξυνενεγκὸν [κάποιον βοηθούσε] ἄλλον τοῦτο ἔβλαπτεν. […] δεινότατον δὲ παντὸς ἦν τοῦ κακοῦ ἥ τε ἀθυμία ὁπότε τις αἴσθοιτο κάμνων [ὅτι προσβλήθηκε] […] καὶ ὅτι ἕτερος ἀφ’ ἑτέρου θεραπείας ἀναπιμπλάμενοι [μολυνόμενοι] ὥσπερ τὰ πρόβατα ἔθνῃσκον· καὶ τὸν πλεῖστον φθόρον τοῦτο ἐνεποίει. εἴτε γὰρ μὴ ‘θέλοιεν δεδιότες [φοβούμενοι] ἀλλήλοις προσιέναι [νὰ πλησιάζουν], ἀπώλλυντο ἐρῆμοι, καὶ οἰκίαι πολλαὶ ἐκενώθησαν ἀπορίᾳ [ἐλλείψει] τοῦ θεραπεύσοντος· […] Ἐπίεσε δ’ αὐτοὺς μᾶλλον πρὸς τῷ ὑπάρχοντι πόνῳ καὶ ἡ ξυγκομιδὴ ἐκ τῶν ἀγρῶν ἐς τὸ ἄστυ, καὶ οὐχ ἧσσον [ὄχι λιγότερο] τοὺς ἐπελθόντας. οἰκιῶν γὰρ οὐχ ὑπαρχουσῶν, ἀλλ’ ἐν καλύβαις πνιγηραῖς ὥρᾳ [λόγῳ τῆς ἐποχῆς (τοῦ θέρους]) ἔτους διαιτωμένων ὁ φθόρος ἐγίγνετο οὐδενὶ κόσμῳ [ἀτάκτως], ἀλλὰ καὶ νεκροὶ ἐπ’ ἀλλήλοις ἀποθνῄσκοντες ἔκειντο καὶ ἐν ταῖς ὁδοῖς ἐκαλινδοῦντο [κυλιόντουσαν] καὶ περὶ τὰς κρήνας ἁπάσας ἡμιθνῆτες τοῦ ὕδατος ἐπιθυμίᾳ. τά τε ἱερὰ ἐν οἷς ἐσκήνηντο νεκρῶν πλέα ἦν, αὐτοῦ ἐναποθνῃσκόντων· ὑπερβιαζομένου [πιεζόμενοι ὑπερβολικά] γὰρ τοῦ κακοῦ οἱ ἄνθρωποι, οὐκ ἔχοντες ὅτι γένωνται, ἐς ὀλιγωρίαν ἐτράποντο [δὲν λογάριαζαν] καὶ ἱερῶν καὶ ὁσίων ὁμοίως. νόμοι τε πάντες ξυνεταράχθησαν οἷς ἐχρῶντο [χρησιμοποιοῦσαν] πρότερον περὶ τὰς ταφάς, ἔθαπτον δὲ ὡς ἕκαστος ἐδύνατο. καὶ πολλοὶ ἐς ἀναισχύντους θήκας ἐτράποντο σπάνει τῶν ἐπιτηδείων [τῶν ἀναγκαίων] διὰ τὸ συχνοὺς ἤδη προτεθνάναι σφίσιν [ἀπὸ αὐτούς]· ἐπὶ πυρὰς γὰρ ἀλλοτρίας φθάσαντες τοὺς νήσαντας [αὐτοὺς ποὺ στοίβαξαν ξύλα] οἱ μὲν ἐπιθέντες τὸν ἑαυτῶν νεκρὸν ὑφῆπτον [ἄναβαν], οἱ δὲ καιομένου ἄλλου ἐπιβαλόντες ἄνωθεν ὃν φέροιεν ἀπῇσαν [ἔφευγαν]»

ΠΗΓΗ:  «ΠΡΩΤΟ ΘΕΜΑ»

,

Σχολιάστε

ΝΕΟΜΑΡΤΥΡΕΣ: ΜΕ ΤΟ ΑΙΜΑ ΤΟΥΣ ΔΙΑΤΗΡΗΣΑΝ ΖΩΝΤΑΝΟ ΤΟΝ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Νεομάρτυρες: Μὲ τὸ αἷμα τους διατήρησαν ζωντανὸ τὸν Ἑλληνισμὸ

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .            Τὸ πρῶτο κείμενο τοῦ 2021 τῆς παρούσης σειρᾶς  ἀφιερωμάτων στὸ 1821, ποὺ οἱΠανέλληνες ἑορτάζουν τὴν Ἐθνική τους Παλιγγενεσία, ἀφιερώνεται στοὺς Νεομάρτυρες. Εἶναι ὅσοι κατὰ τὴν ὀθωμανικὴ τυραννία  προτίμησαν τὰ μαρτύρια καὶ τὸν θάνατο ἀπὸ τὸ νὰ ἀλλαξοπιστήσουν.Ἔτσι μὲ τὸ αἷμα τους ὄχι μόνο διατήρησαν στὴ ζωὴ τὸν Ἑλληνισμό, ἀλλὰ καὶ τὸν ὁδήγησαν στὴν Ἐλευθερία.
.            Ὁ ἀγωνιστὴς τοῦ 1821 καὶ λόγιος Μιχ. Οἰκονόμου (1798-1879) στὰ «Ἱστορικὰ τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας», ποὺ ἔγραψε, σημειώνει ὅτι ὅσοι ἐκ τῶν Ἑλλήνων δὲν ἀλλαξοπίστησαν καὶ δὲν διέφυγαν στὴ Δυτικὴ Εὐρώπη, «περὶ πολλοῦ ποιούμενοι τὰ ἔμφυτα εἰς πάντας τοὺς Ἕλληνας αἰσθήματα τοῦ ἐθνισμοῦ καὶ τῆς θρησκείας, πιστοὶ εἰς τὴν θρησκείαν, τὴν πρὸς τὴν πατρίδα ἀγάπην καὶ τὴν τῆς καταγωγῆς των εὐγένειαν, τὴν θείαν μετὰ πίστεως καὶ ἐλπίδος ἐπικαλεσθέντες ἀντίληψιν δὲν ἀπηλπίζοντο, ἀλλὰ ἀπεφάσισαν νὰ μείνωσι καὶ νὰ ὑποστῶσι ἐν ὑπομονῇ χριστιανικῇ καὶφρονήσει κατ’ ἀνάγκην, τὸν ἐπιβαλλόμενον αὐτοῖς βαρὺν κλοιὸν τῆς ὑποταγῆς, τὸν καιρὸνἐξαγοραζόμενοι, ἐνδομύχως μὲν μίσος κατὰ τῶν τυράννων ἄσπονδον  σώζοντες… πόθον δὲ διάπυρον τῆς ἐλευθερίας τρέφοντες». (Α΄ Ἔκδ. 1873, Φωτομηχανικὴ Ἐπανέκδοσις ἐκ τῆς Α΄ ἐκδόσεως,Ἐκδόσεις τῆς Δημοσίας Βιβλιοθήκης τῆς Σχολῆς Δημητσάνης, Ἐπιμέλεια – Εἰσαγωγὴ – ΕὑρετήριονἸωάννας Γιανναροπούλου – Τάσου Ἀθ. Γριτσοπούλου, Ἀθῆναι, 1976, σελ. 20).
.            Γιὰ τὸ ἴδιο θέμα ὁ Στίβεν Ράνσιμαν γράφει: «Ἡ ἱστορία τῆς Τουρκοκρατίας ἔχει νὰἐπιδείξει ἐλάχιστους περιφανεῖς ἥρωες. Πρόκειται ὅμως γιὰ μία ἡρωικὴ ἱστορία καθ’ ἑαυτήν. Εἶναι ἡἱστορία ἑνὸς καταπιεσμένου λαοῦ, ποὺ ἀρνήθηκε νὰ ἀπολέσει τὴν ταυτότητά του καὶ νὰ ξεχάσει τὶς ὑψηλές του παραδόσεις. Καὶ ἦταν, ὑπεράνω ὅλων, ἡ Ἐκκλησία ἐκείνη ποὺ κράτησε ἀναμμένη τὴφλόγα». (Ἄρθρο Στ. Ρ.  «Οἱ Ὀρθόδοξες κοινότητες ὑπὸ τοὺς Ὀθωμανοὺς Σουλτάνους», εἰς Τόμο «Βυζαντινὴ παράδοση μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης», ΜΙΕΤ, Ἀθήνα, 1994, σελ. 31).
.            Ὁ καθηγητὴς Διον. Ζακυθηνὸς τονίζει ἐπίσης ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς ἐπὶ Τουρκοκρατίας, ἤτοι ὑπὸ ξενικὴ δουλεία, «ἀπάρτισε ἐθνικὴ καὶ ἠθικὴ κοινότητα ἐντὸς τοῦ ἀναπεπταμένου δικτύου τῆς ἐκκλησιαστικῆς ὀργανώσεως». (Διον. Ζακυθηνοῦ, «Μεταβυζαντινὰ καὶ Νέα Ἑλληνικά», Ἀθῆναι, 1978, σελ. 15-16).
.            Κατὰ τοὺς αἰῶνες τῆς σκληρῆς δουλείας ὑπὸ ἀλλόθρησκο κατακτητὴ ἡ διατήρηση τῆς χριστιανικῆς ὀρθόδοξης πίστης σήμαινε καὶ τὴ διατήρηση τῆς ἐθνικῆς ταυτότητας τῶν Ἑλλήνων. Ἀντίθετα, ἡ ἀπώλεια τῆς θρησκευτικῆς πίστης σήμαινε καὶ ἀπώλεια τῆς ἐθνικῆς συνείδησης. Τὸ λαϊκὸ «Χρονικό» τῆς κωμόπολης Λύσης Ἀμμοχώστου (Ἰδιαίτερης πατρίδας τοῦ Γρ. Αὐξεντίου, ποὺσήμερα εἶναι στὰ κατεχόμενα ἀπὸ τὴν Τουρκία ἐδάφη τῆς Κύπρου), γράφει χαρακτηριστικά: «Στὶς 9 Ἰουλίου 1821 οἱ Τοῦρκοι ἐθανατῶσαν τοὺς Ἀρχιερεῖς καὶ Κοτσαμπάσηδες καὶ τοὺς ἐχούμενουςἀνθρώπους, ἐπῆραν τὸ μάλιν (σημ. περιουσία) τους καὶ ἐγδύσαν τὰ Μοναστήρια καὶ τὲς Ἐκκλησιὲς καὶ Χριστιανοὺς πολλοὺς ἐτούρκεψαν» (Ἀνθίμου Παναρέτου «Τὸ Χρονικό τοῦ χωρίου Λύσης», Πνευματικὴ Κύπρος, τ. 15 (1961) σελ. 116). «Τούρκεψε» σημαίνει ἐξισλαμίστηκε, δηλαδὴ χάνοντας τὴν πίστη του ἔχανε καὶ τὴν ἑλληνική του συνείδηση.
.            Κατὰ τὴν Τουρκοκρατία ὅποιος Χριστιανός, γιὰ ὁποιονδήποτε λόγο, ἐθεωρεῖτο μουσουλμάνος δὲν μποροῦσε νὰ ἐπιστρέψει στὴν Πίστη του. Ἂν τὸ ἔπραττε, ἐθεωρεῖτο προδότης τοῦἸσλὰμ καὶ ὁδηγεῖτο στὸ Μαρτύριο. Τὸ νὰ μείνει ὁ Ἕλληνας πιστὸς στὴν Πίστη του, ἄρα καὶ στὴνἰδιοπροσωπία του, δὲν ἦταν καθόλου εὔκολο. Οἱ  ἐξωμότες ἔχαιραν σημαντικῶν προνομίων: Γλύτωναν ἀπὸ τὸ παιδομάζωμα, ἀπαλλάσσονταν τοῦ βαρύτατου κεφαλικοῦ φόρου, ποὺ πλήρωναν οἱμὴ μουσουλμάνοι, κάποιοι ἀποκτοῦσαν διοικητικὲς θέσεις καὶ γαῖες καὶ ἀπὸ σκλάβοι (ραγιάδες) γίνονταν κύριοι καί, πολλὲς φορές, ἀγάδες… (Σπύρου Βρυώνη «Ἡ παρακμὴ τοῦ μεσαιωνικοῦἙλληνισμοῦ στὴ Μικρὰ Ἀσία καὶ ἡ διαδικασία ἐξισλαμισμοῦ (11ος – 15ος αἰώνας), ΜΙΕΤ, Ἀθήνα, 1996, σελ. 320).
.            Ὁ Ρῶσος μοναχὸς Βασίλειος Μπάρσκι παρέμεινε στὴν Κύπρο στὰ μέσα τῆς δεκαετίας τοῦ 1730 καὶ «εἶχε κλάψει πικρὰ ἀναλογιζόμενος τὴν τραγικότητα τῆς ζωῆς τῶν Ἑλλήνωνἐκείνων, ποὺ ἀδυνατοῦντες νὰ πληρώσουν τὸν κεφαλικὸ φόρο προσέρχονταν στὸ Ἰσλὰμ» (Κωστῆ Κοκκινόφτα «Ἐξισλαμισμοὶ καὶ ἐπαναχριστιανισμοὶ στὴν Κύπρο», Κέντρο Μελετῶν Ι. Μονῆς Κύκκου, Λευκωσία, 2019, σέλ. 31). Ἐπὶ πλέον τοῦ κεφαλικοῦ φόρου καὶ λόγῳ τῆς ταπεινωτικῆς ἰδιότητας τοῦ σκλάβου   οἱ Ἕλληνες δὲν ὅριζαν τοὺς ἑαυτούς τους, οὔτε τὰ παιδιά τους. Τὸπαιδομάζωμα, τῶν ἀγοριῶν γιὰ στρατολόγηση, καὶ τῶν κοριτσιῶν γιὰ τὰ χαρέμια, καὶ γιὰ ἀθέλητους γάμους μὲ Τούρκους ἦταν τὸ καθημερινὸ μαρτύριό τους.
.            Σὲ αὐτὴ τὴν τυραννία ἀναδείχθηκαν οἱ Νεομάρτυρες. Ἔγραψε σχετικὰ ὁ Γεννάδιος Σχολάριος, πρῶτος Πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως ἐπὶ Τουρκοκρατίας: «Ἂς μὴν ἀμφιβάλλει κανεὶς ὅτι ὑπάρχουν νέοι Μερκούριοι, Προκόπιοι καὶ Γεωργιοι – καὶ ἴσως μάλιστα εἶναι μεγαλύτεροι ἀπὸ ἐκείνους ἐφόσον εἶναι γενναιότεροι. Γιατί οἱ νέοι αὐτοὶ ὁμολογητὲς ὑποφέρουν μὲ θαυμαστὴ καρτερία ἀκατονόμαστες καθημερινὲς πικρὲς ταλαιπωρίες ἀπὸ τοὺς βαρβάρους ἁπλῶς καὶ μόνον ἐπειδὴ εἶναι χριστιανοί. Καὶ δὲν διστάζουν καν νὰ ζοῦν ἔτσι, κι ἂς μὴν ὑπάρχει γι’ αὐτοὺςἐλπίδα διαφυγῆς…καὶ οὔτε διαταράσσει τὴν ἀγάπη τους γιὰ τὸν Ἰησοῦ ἡ διαδικασία τῆς ἀποστασίας…» (Oeuvres completes de Gennade Scholarios, L. Petit, X.A. Siderides, M. Jugie (Paris 1928-1936) IV, 219).
 .            Οἱ Ἕλληνες ποὺ ὑπέστησαν τὰ μαρτύρια καὶ τὸν θάνατο ἀπὸ τοὺς Ὀσμανίδες ἀποτελοῦν νέφος. Κάθε περιοχὴ τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος, τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, τῆς Κωνσταντινούπολης ἔχει τοὺς μάρτυρές της. Αὐτοί, μὲ τὴ θυσία τους, κράτησαν ὄρθιο τὸ Γένος. Οἱπερισσότεροι ἀνώνυμοι. Ὁ Θεὸς τοὺς γνωρίζει. Ἐπώνυμοι περίπου διακόσιοι, ποὺ ἡ μνήμη τοὺςἑορτάζεται ὅσο ὑπάρχει Ρωμιοσύνη καὶ «ἡ Ρωμιοσύνη θὰ χαθεῖ ὄντας ὁ κόσμος ὅλος λείψει», ὅπως γράφει ὁ Κύπριος ἐθνικός μας ποιητὴς Βασίλης Μιχαηλίδης.-

Ἡ Ἁγία Φιλοθέη

.            Μεταξὺ τῶν Νεομαρτύρων σπουδαία θέση κατέχει ἡ Ἁγία Φιλοθέη ἡ Ἀθηναία (1539-1589). Τὸ κατὰ κόσμο ὄνομά της Ρηγούλα. Πατέρας της ὁ λόγιος Ἄγγελος Μπενιζέλος καὶμητέρα της ἡ Σηρίγη. Ὅταν πέθαναν οἱ γονεῖς της καὶ χήρεψε, πούλησε τὴν περιουσία της καὶδημιούργησε κοντὰ στὸ σπίτι της, στὴν Πλάκα, μοναστήρι καὶ πολλὰ ἀνὰ τὴν Ἀττικὴ μετόχια. Ἔχουσα ζέουσα πίστη καὶ σημαντικὴ μόρφωση ἐπιδόθηκε μὲ ζῆλο στὴν προστασία τῶν κοριτσιῶνἀπὸ τοὺς δυνάστες καὶ στὴ μόρφωσή τους καὶ στὴν ὑποστήριξη κάθε διωκόμενου ἀπὸ αὐτούς.
.              Ἡ δράση της προκάλεσε τὴν ὀργὴ τῶν Τούρκων, οἱ ὁποῖοι τὴν συνέλαβαν, τὴν φυλάκισαν καὶτὴν βασάνισαν. Μὲ ἐπέμβαση τῶν  Δημογερόντων ἀφέθηκε ἐλεύθερη. Ὅμως σύντομα τὴν συνέλαβαν πάλι ἐκεῖ ποὺ εἶναι τὸ ἐκκλησάκι τοῦ Ἁγίου Ἀνδρέου, στὴν ὁδὸ Λευκωσίας,  ποὺ ἦταν μετόχι τῆς Μονῆς της. Αὐτὴ τὴ φορὰ τὴν μαστίγωσαν μὲ λύσσα, ἀφήνοντας τὴν ἡμιθανῆ. Τὴν παρέλαβαν οἱ μοναχές της καὶ τὴν μετέφεραν στὸ ἄλλο μετόχι τῆς Μονῆς, στὴν Καλογρέζα (Σήμ. Ἄλλως Καλογραία. Ἔτσι ὀνομάστηκε ἡ περιοχὴ σὲ ἀνάμνηση τοῦ μαρτυρίου τῆς Ἁγίας καὶ τῆς προσφορᾶς της στὴν Ἐκκλησία καὶ στὸ Γένος). Ἐκεῖ παρέδωσε τὸ πνεῦμα της, στὶς 19 Φεβρουαρίου 1589.-

 

, ,

Σχολιάστε

ΓΕΝΟΥΣ ΣΤΗΡΙΓΜΑ στὰ γράμματα καὶ στ᾽ ἄρματα

Ὁ τομέας Ἐπιστημόνων τοῦ Συλλόγου «Ὁ Μέγας Βασίλειος»,
τιμώντας τήν ἐπέτειο τῶν 200 χρόνων ἀπό τήν Ἑλληνική Ἐπανάσταση,σᾶς προσκαλεῖ νά συμμετάσχετε στό 61ο Παιδαγωγικό Συνέδριο, τό ὁποῖο θά ἔχει θέμα:

ΓΕΝΟΥΣ ΣΤΗΡΙΓΜΑ ΣΤΑ ΓΡΑΜΜΑΤΑ ΚΑΙ ΣΤ᾿ ΑΡΜΑΤΑ
Ἡ συμβολή τῆς Ἐκκλησίας στήν προεπαναστατική παιδεία καί στόν ἀγώνα τοῦ ᾿21
καί θά πραγματοποιηθεῖ διαδικτυακά τήν Κυριακή 3 Ἰανουαρίου 2021 μέσῳ τοῦ διαδικτυακοῦ καναλιοῦ «ΛΟΓΟΣ ΠΑΡΑΚΛΗΣΕΩΣ»
Συμμετέχουν οἱ: – Σεβασμιώτατος Μητροπολίτης Πατρῶν κ. Χρυσόστομος
– Κωνσταντῖνος Χολέβας, Πολιτικός Ἐπιστήμων
– Ἀθηνᾶ Ἀλεξίου, Φιλόλογος Καθηγήτρια, Ἐκπαιδευτήρια «Ἡ Ἑλληνική Παιδεία»
– Χαράλαμπος Μηνάογλου, Δρ Νεότερης Ἱστορίας, Διευθυντής Πρότυπου Γενικοῦ Λυκείου Ἰωνιδείου Σχολῆς Πειραιᾶ
Συντονίζει ο Δημήτριος Ράπτης, Φιλόλογος, Διευθυντής Λυκείου Ἐκπαιδευτηρίων «Ἡ Ἑλληνική Παιδεία»

Γιά περισσότερες πληροφορίες καί ἐνημερώσεις, καί γιά νά ὑποβάλλετε ἤδη ἀπό τώρα τά ἐρωτήματά σας, μείνετε συντονισμένοι: 
στήν ἱστοσελίδα https://logosparakliseos.gr/paidagogiko-synedrio-61/και τή σελίδα τοῦ συνεδρίου στό facebook
Ἡ Ἐπιτροπή τοῦ Τομέως

Σχολιάστε

EYΑΓΓΕΛΙΣΤΑΡΙΟ 1000 ΕΤΩΝ (τὸ παλαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ ) ΕΠΙΣΤΡΕΦΕΙ ΣΤΗ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ (μετὰ ἀπὸ 103 χρόνια)

Tὸ «νομα το Ρόδου»,
να Εαγγελιστάριο 1000 χρόνων πιστρέφει στ
Μακεδονία

Ἰσμήνη Χαραλαμποπούλου
Παναγιώτης Σαββίδης
ΠΗΓΗ: protothema.gr

.                       Τὸ ἀρχαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ χειρόγραφο ἡλικίας 10 αἰώνων βρίσκει ξανὰ τὴ θέση του στὴν Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης στὸ Παγγαῖο – Εἶναι ἀνεκτίμητης ἀξίας καὶ εἶχε κλαπεῖ ἀπὸ Βούλγαρους κομιτατζῆδες πρὶν ἀπὸ 103 χρόνια –  Ὁ ἐπαναπατρισμὸς καὶ ὁ ρόλος ποὺ ἔπαιξε ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης Βαρθολομαῖος
.                   Μιὰ περιπέτεια σχεδὸν 10 αἰώνων θὰ ὁλοκληρωθεῖ τὴν ἡμέρα ποὺ τὸ ἀνεκτίμητης ἀξίας χειρόγραφο Εὐαγγελιστάριο, ἴσως τὸ παλαιότερο μὲ ἑλληνικὴ γραφὴ ποὺ σώζεται ἕως σήμερα, θὰ ἐπιστραφεῖ ἐκεῖ ὅπου ἀνήκει: στὴν Ἱερὰ Μονὴ Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης, στὸ ὅρος Παγγαῖο, στὸ κέντρο τοῦ νοητοῦ τριγώνου ἀνάμεσα στὶς Σέρρες, στὴ Δράμα καὶ τὴν Καβάλα.
.                   Πρόκειται γιὰ ἕνα βιβλίο διαστάσεων 18,1χ14 ἐκ. τὸ ὁποῖο φτιάχτηκε ἐξ ὁλοκλήρου στὸ χέρι, αἰῶνες πρὶν ἀπὸ τὴν ἀνακάλυψη τῆς τυπογραφίας. Πιθανότατα δημιουργήθηκε στὴν Ἰταλία, πρὶν ἀπὸ περίπου 950 χρόνια, ὅταν κάποιος ἀνώνυμος μοναχὸς ἀντέγραψε μὲ τὸ χέρι, κυριολεκτικὰ γράμμα-γράμμα, πάνω στὴν περγαμηνή, σὲ δίστηλη διάταξη σελίδων καὶ μὲ 27 γραμμὲς ἀνὰ στήλη, σὲ καλλιγραφικὴ μικρογραφία τὰ ἱερὰ κείμενα τῶν χριστιανικῶν εὐαγγελίων. Κατόπιν ὅμως ἄρχισε τὸ μεγάλο ταξίδι, μὲ βία καὶ θανάσιμο κίνδυνο, ἁρπαγὲς καὶ κακουχίες, μὲ ἐπεισόδια τὰ ὁποῖα δικαιολογοῦν τὸν μυθιστορηματικὸ τίτλο «Τὸ Ὄνομα τοῦ Μακεδονικοῦ Ρόδου», ὁ ὁποῖος ἔχει ἀποδοθεῖ στὴ συγκλονιστικὴ ἱστορία του. Ἀλλὰ αὐτὸ ἰσχύει μόνο ἐν μέρει, καθὼς τὸ Εὐαγγελιστάριο τῆς Εἰκοσιφοινίσσης ξεπερνᾶ ἀκόμη καὶ τὸν μύθο, παραμένοντας ἕνα μικρό, εὔθραυστο καὶ ταυτόχρονα ἀνίκητο μνημεῖο ἀντοχῆς καὶ ἐπιβίωσης.
.                   Ὅσο γιὰ τὶς ὁμοιότητες τῆς περίπτωσής του μὲ τὸ διάσημο ἔργο τοῦ Οὐμπέρτο Ἐκο, στὴν πραγματικότητα εἶναι ἐλάχιστες. Ἡ μοίρα του σχεδὸν χιλιόχρονου Εὐαγγελισταρίου παραπέμπει μᾶλλον σὲ ἀδίστακτους ἀρχαιοκάπηλους, σὲ ἱερόσυλους καὶ σὲ λεηλασίες τύπου Ἔλγιν. Περίπου ὅπως ἐκεῖνος κατακρεούργησε τὴν Ἀκρόπολη τῶν Ἀθηνῶν, ἕναν αἰώνα ἀργότερα, τὸ 1917, ἕνας ἐπίδοξος μιμητὴς τοῦ Ἐλγιν, ὁ Βλαδίμηρος Σίς, καταλήστευσε ἑλληνικὰ μοναστήρια τῆς Μακεδονίας. Καὶ τὸ ἔκανε αὐτὸ μὲ τὴν κάλυψη τῶν Βουλγάρων κομιτατζήδων, οἱ ὁποῖοι ἔκαναν τὴ βρώμικη δουλειὰ τῶν σφαγῶν καὶ τῆς καταστροφῆς, ἀλλὰ καὶ βάσει ἑνὸς σχεδίου, λεπτομερῶς μελετημένου ἐκ τῶν προτέρων.
.                   Ὅπως ἔγραψε στὸ ἡμερολόγιό του ὁ τότε ἡγούμενος τῆς Μονῆς Εἰκοσιφοινίσσης: «Μαρτίου 27, 1917, Μεγάλη Ἑβδομάς, τῶν Παθῶν τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ καὶ τῶν μοναχῶν. Τὴν Μεγάλη Δευτέραν καὶ ὥραν 2 μ.μ. ὁ Βούλγαρος ὁπλαρχηγὸς Πανίτσας μὲ ὅλα τὰ γνωστὰ παλληκάρια του καὶ ὁ Βλαδίμηρος Σίς, Αὐστριακὸς (σ.σ.: ἦταν Τσέχος στὴν πραγματικότητα), Βούλγαρος ὑπήκοος ἀρχαιολόγος, καθηγητὴς τοῦ ἐν Σόφιᾳ Πανεπιστημίου (τουλάχιστον ὁ ἴδιος ἔδωκεν τοιαύτας συστάσεις ὅτε εἰργάσθη εἰς τὴν βιβλιοθήκην τῆς Μονῆς) καὶ τυμβωρύχος τῶν ἀρχαίων μνημείων ἐν Φιλίπποις, ἦλθον εἰς τὴν Μονήν».
.                   Ὁ Σὶς ἦταν μία μυστηριώδης φιγούρα ποὺ περιφερόταν μεταξὺ Βουλγαρίας καὶ Θράκης. Κάλλιστα θὰ μποροῦσε νὰ εἶναι κατάσκοπος ἢ διπλὸς πράκτορας. Τὸ 1917 ἦταν μόλις 23 ἐτῶν, εἶχε ὅμως ἤδη κατορθώσει νὰ θεωρεῖται διακεκριμένος σλαβόφιλος καὶ βουλγαρόφιλος, ἀλλὰ καὶ σπουδαῖος πολεμικὸς ἀνταποκριτής, μὲ προνομιακὴ πρόσβαση στὴν πρώτη γραμμὴ τῶν ἐχθροπραξιῶν. Κάλυπτε τοὺς Βαλκανικοὺς Πολέμους ὑπὸ τὴν ἰδιότητα τοῦ δημοσιογράφου γιὰ τὴν τσεχικὴ ἐφημερίδα «Narodni Listy». Ἡ ἕδρα του ἦταν στὴ Βουλγαρία, ἀλλὰ κατὰ τὴ διάρκεια τοῦ 1916 εἶχε περιηγηθεῖ τὰ ἑλληνικὰ μοναστήρια τῆς Μακεδονίας καὶ εἶχε καταγράψει ἀναλυτικὰ τοὺς ἱστορικοὺς θησαυροὺς ποὺ ἐντόπισε σὲ κάθε μονή.
.                   Ἡ στιγμὴ ποὺ περίμενε ὁ Σὶς ἦρθε τὴ Μεγάλη Δευτέρα τοῦ 1917, ὅταν ἡ περίπου 60μελής συμμορία τοῦ διαβόητου Τοντὸρ Πανίτσα ἔκανε ἐπιδρομὴ στὴ Μονὴ Εἰκοσιφοινίσσης (ἢ Κοσινίτσης). Οἱ κομιτατζῆδες, φορώντας στολὲς Τούρκων στρατιωτῶν, τρομοκράτησαν τοὺς μοναχοὺς καὶ βασάνισαν τοὺς δύο γηραιότερους ἐξ αὐτῶν, προκειμένου νὰ ἀποσπάσουν ἀκριβεῖς πληροφορίες γιὰ τὰ κειμήλια. Ἀπέσπασαν εὔκολα 431 χειρόγραφα καὶ 470 πολύτιμα ἀντικείμενα, μαζὶ μὲ 3.000 δραχμές. Μάλιστα, ἡ λεία ἦταν τόσο μεγάλη καὶ ὀγκώδης, ὥστε χρειάστηκαν 24 μουλάρια γιὰ νὰ τὴ μεταφέρουν, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψη τοῦ Βλαδίμηρου Σίς, ὁ ὁποῖος γνώριζε καλὰ ὅτι κάποια χειρόγραφα εἶχαν πολὺ μεγαλύτερη ἀξία ἀπὸ τὰ ἱερατικὰ κοσμήματα.

Ἡ μεγάλη περιπλάνηση

.                   Ἐπιστρέφοντας στὴ Βουλγαρία, ὁ Σὶς ἐμπλούτισε τὸν κατάλογο τῶν χειρογράφων, ἐνῶ φρόντισε νὰ μαρκάρει τὸ καθένα ἀπὸ αὐτά, ἀναλόγως τῆς μονῆς ἀπὸ τὴν ὁποία τὸ εἶχε ἀποσπάσει. Ἔτσι, τὸ Εὐαγγελιστάριο τῆς Εἰκοσιφοινίσσης φέρει τὰ ἀρχικὰ «Μ.Κ.», δηλαδὴ Manastir Kosinitsa.
.                   Μετὰ τὸ τέλος τοῦ Α´ Παγκοσμίου Πολέμου, ὁ Σὶς μαζὶ μὲ τὴ σύζυγό του ἄρχισαν νὰ πωλοῦν κάποια ἀπὸ τὰ κειμήλια, ἐνῶ ἡ βουλγαρικὴ κυβέρνηση, κατόπιν ἔντονων πιέσεων ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα ἀλλὰ καὶ τὴ διεθνῆ κοινότητα, δέχτηκε νὰ ἐπιστρέψει ὁρισμένα ἀντικείμενα. Παρ’ ὅλα αὐτά, πάνω ἀπὸ 300 χειρόγραφα παρέμειναν στὴ συλλογὴ τοῦ Κέντρου Σλαβο-Βυζαντινῶν Σπουδῶν «Ἰβὰν Ντούιτσεφ» στὴ Σόφια. Σὲ ὅ,τι ἀφορᾶ τὸ Εὐαγγελιστάριο, ὅμως, τὰ ἴχνη του χάνονται γιὰ ἕνα διάστημα, χωρὶς κανεὶς νὰ γνωρίζει ἐὰν εἶχε πουληθεῖ ἀπὸ τὸν Βλαδίμηρο Σὶς ἢ εἶχε κατακρατηθεῖ, κατὰ παράβαση τῶν διεθνῶν συμβάσεων, στὴ Βουλγαρία.
.                   Ὡστόσο, τὸ 1920 ἕνας Γερμανὸς παλαιοβιβλιοπώλης ἐμφανίζεται νὰ πουλᾶ τὸ βιβλίο σὲ ἕναν Γερμανοεβραῖο, ὁ ὁποῖος ὅμως πολὺ σύντομα πεθαίνει. Ἡ χήρα του ἐκποιεῖ τὴν περιουσία καὶ τὸ Εὐαγγελιστάριο καταλήγει σὲ ἰνστιτοῦτο λουθηρανικῶν μελετῶν στὸ Σικάγο. Καὶ ἀπὸ ἐκεῖ, στὴ βιβλιοθήκη τοῦ φημισμένου Πανεπιστημίου Πρίνστον. Ἀκολουθοῦν δεκαετίες ἀφάνειας, ἕως ὅτου τὸ 1958 τὸ βιβλίο τίθεται ξανὰ πρὸς πώληση ἀπὸ τὸν μεγαλύτερο ἔμπορο παλαιῶν βιβλίων στὸν κόσμο, τὸν Χὰνς Πέτερ Κράους. Καὶ πάλι, ὅμως, τὸ Εὐαγγελιστάριο θὰ ἐξαφανιστεῖ, αὐτὴ τὴ φορὰ μέχρι τὸ 2011, ὅταν τὸ ἀπέκτησε ἡ Συλλογὴ Γκρὶν τῆς Ὀκλαχόμα ἀντὶ 252.000 εὐρώ, σὲ δημοπρασία τοῦ οἴκου Christie’s.
.                   Ἕναν χρόνο ἀργότερα θὰ ἐκτεθεῖ στὸ Βατικανό, στὸ πλαίσιο τῆς εἰδικῆς ἔκθεσης «Verbum Domini», ἐνῶ τὸ 2014 φαίνεται ὅτι ὁ νομαδικὸς βίος τοῦ κειμηλίου θὰ τερματιζόταν ὁριστικὰ καθὼς ἔγινε ἀντικείμενο δωρεᾶς στὸ ἀμερικανικὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου.
.                   Παρ’ ὅλα αὐτά, ὕστερα ἀπὸ 5 χρόνια, οἱ ὑπεύθυνοι τοῦ μουσείου συνειδητοποίησαν ὅτι τὸ Εὐαγγελιστάριο ἦταν κλοπιμαῖο. Ξεκίνησαν ἀμέσως τὶς διαδικασίες ἐπιστροφῆς στοὺς νόμιμους κατόχους του, προσεγγίζοντας κατ’ ἀρχὰς τὸ Οἰκουμενικὸ Πατριαρχεῖο τῆς Κωνσταντινούπολης.
.                   Τὸν Ἰανουάριο τοῦ 2020, ὁ ἐπικεφαλῆς ἐπιμελητὴς τοῦ Μουσείου τῆς Βίβλου, δρ Τζέφρι Κλόχα, ἦρθε σὲ ἐπαφὴ μὲ τὸν Ἀρχιμανδρίτη Ἀγαθάγγελο Σίσκο, ἀρχειοφύλακα τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου, καὶ ταυτόχρονα μὲ τὸν Ἀρχιεπίσκοπο Ἀμερικῆς Ἐλπιδοφόρο. O Κλόχα ταξίδεψε στὴν Κωνσταντινούπολη καὶ στὶς 31 Ἰανουαρίου εἶχε συνάντηση μὲ τὸν Πατριάρχη. Σὲ πρώτη φάση συμφωνήθηκε ἡ διοργάνωση μίας εἰδικῆς τελετῆς στὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου, ὅπου, παρουσίᾳ τοῦ κ. Βαρθολομαίου, τὸ Εὐαγγελιστάριο θὰ ξεκινοῦσε τὸ δρομολόγιο τῆς ἐπιστροφῆς στὴν Ἑλλάδα. Ὅμως, τὸ ξέσπασμα τῆς πανδημίας ματαίωσε τὰ σχέδια τοῦ Μουσείου τῆς Βίβλου, τὸ ὁποῖο καὶ ἀνέβαλε τὴν τελετὴ ἀπόδοσης γιὰ τὸν Ὀκτώβριο τοῦ 2021. Ἕως τότε τὸ πολύτιμο χειρόγραφο θὰ βρίσκεται ἀσφαλῶς φυλασσόμενο -ἂν καὶ προσωρινά, γιὰ μία ἀκόμη φορὰ στὸν μακραίωνο βίο του- στὸ Μουσεῖο τῆς Βίβλου τῆς Οὐάσινγκτον.
.                   Ὁ δρ Κλόχα μετὰ τὴ συνάντησή του μὲ τὸν Οἰκουμενικὸ Πατριάρχη εἶχε δηλώσει: «Ἡ ἀποκάλυψη τῆς ἱστορίας αὐτοῦ τοῦ χειρογράφου δὲν ἦταν εὔκολη. Ἀπαιτήθηκε ἐνδελεχὴς ἔρευνα ἀπὸ τὸν εἰδικὸ στὰ μεσαιωνικὰ χειρόγραφα ἐπιμελητή μας Μπράιαν Χίλαντ, ὁ ὁποῖος προσπάθησε νὰ διαλευκάνει τὸ ταραγμένο τοῦ παρελθόν, νὰ τὸ ταυτοποιήσει καὶ νὰ προσδιορίσει τὸ ποῦ βρισκόταν πρὶν ἀπὸ τὸ 1958».
.                   Ἐπιπροσθέτως, ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης, μὲ ἐπιστολή του πρὸς τὸν δρα Κλόχα, στὶς 31 Αὐγούστου, ἐξέφρασε τὶς εὐχαριστίες του γιὰ τὶς ἐνέργειες τοῦ μουσείου, ἀναφέροντας ὅτι «ὁ ἐπαναπατρισμὸς τοῦ Εὐαγγελισταρίου συνιστᾶ πράξη ἀποκατάστασης τῆς νόμιμης πολιτιστικῆς κληρονομιᾶς τῆς Πατριαρχικῆς καὶ Σταυροπηγιακῆς Μονῆς Παναγίας Εἰκοσιφοινίσσης. Πρόκειται περὶ μίας πραγματικῆς εὐλογίας γιὰ τὴ μοναστικὴ ἀδελφότητα καὶ τὸν χριστιανικὸ κόσμο τὸ νὰ βλέπει κανεὶς τοὺς θρησκευτικοὺς θησαυροὺς οἱ ὁποῖοι ἀφαιρέθηκαν ἀπὸ τὸ μοναστήρι νὰ ἐπιστρέφουν ἐπισήμως στὸν φυσικό τους χῶρο καὶ νὰ χρησιμοποιοῦνται γιὰ τὴν πνευματικὴ οἰκοδομὴ τῶν πιστῶν, ὅπως ἐπίσης ἀπὸ τοὺς μελετητὲς τῆς ἱστορίας καὶ τῆς τέχνης».

Προπομπὸς γιὰ τὰ Ἐλγίνεια

.                   Ἡ ἐπιστροφὴ τοῦ Εὐαγγελισταρίου στὴν Παναγία Εἰκοσιφοινίσσης θεωρεῖται, κατὰ κάποιον τρόπο, ἕνα λιθαράκι γιὰ τὴν ἐπιστροφὴ καὶ ἄλλων κειμηλίων. Ἀκόμα καὶ τῶν Ἐλγινείων.
.                   Ὁ Μητροπολίτης Δράμας Παῦλος ἀποκαλύπτει στὸ «ΘΕΜΑ»: «Τὸ Εὐαγγέλιο τοῦ 11ου αἰώνα εἶναι ἕνα ἀπὸ τὰ 900 πολύτιμα κειμήλια ποὺ ἐκλάπησαν ἀπὸ τὰ βουλγαρικὰ στρατεύματα κατοχῆς. Πρόκειται γιὰ εὐαγγέλια, πολύτιμα χειρόγραφα, εἰκόνες ποὺ ἡ Μητρόπολη Δράμας συμπεριέλαβε σὲ τόμο καὶ δίνει ἀγώνα γιὰ τὸν ἐπαναπατρισμό τους. Θὰ παλέψουμε ἕως ὅτου ὅλα τὰ κειμήλια ἐπιστραφοῦν στὴν Ἑλλάδα. Τὴν ἐπιστροφὴ τοῦ Εὐαγγελίου Εἰκοσιφοινίσσης τὴν ὀφείλουμε στὴν ἐπιμονὴ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριάρχη Βαρθολομαίου, ὁ ὁποῖος ἔχει δώσει πολλὲς καὶ ἐπίπονες μάχες».
.                   Εὐκαιρίας δοθείσης, ὁ Μητροπολίτης Δράμας ἀφήνει αἰχμὲς γιὰ τὴ στάση τῆς Πολιτείας, διαχρονικά, ἐπισημαίνοντας χαρακτηριστικὰ ὅτι «ἀποτελεῖ μεγάλη ἀπογοήτευση τὸ γεγονὸς ὅτι ἀφήσαμε νὰ χαθοῦν πολὺς χρόνος καὶ σημαντικὲς εὐκαιρίες». Κατὰ τὴν ἄποψή του, ἡ πιὸ σημαντικὴ ἀπὸ τὶς χαμένες εὐκαιρίες γιὰ νὰ ἀπαιτηθεῖ ὁ ἐπαναπατρισμὸς κλεμμένων κειμηλίων ἦταν ἡ ἀμέλεια τῆς Ἑλλάδας νὰ θέσει ὡς διμερὲς τὸ ζήτημα ἀπὸ τὸ 2007, ὅταν ἡ Βουλγαρία ἔγινε μέλος τῆς Εὐρωπαϊκῆς Ἕνωσης.

 

 

Σχολιάστε

«ΕIΜΑΣΤΕ ΤΑ ΠΑΙΔΙA ΤΗΣ ΠΑΝΑΓIΑΣ» (Δ. Νατσιός)

«Εἴμαστε τὰ παιδιὰ τῆς Παναγίας»
Δημ. Νατσιός, Δάσκαλος-Κιλκίς

.——————–. Τὴν 1η Φεβρουαρίου 1941, δημοσιεύτηκε διάλογος συντάκτου τοῦ περιοδικοῦ «ΖΩΗ» μὲ τραυματίες πολέμου μὲς στὸ θάλαμο νοσοκομείου:
«Ἐκεῖ πάνω, κύριε, ἔχουμε γίνει ἄλλοι ἄνθρωποι. Νὰ τὸ ξέρετε. Νὰ τὸ λέτε παντοῦ. Εἴμαστε τὰ παιδιὰ τῆς Παναγίας. Ἡ Μεγαλόχαρη εἶναι μάνα καὶ προστάτιδά μας».
«Μὲ βλέπετε, μᾶς λέει ἕνας νεαρὸς τραυματίας πολεμιστής, ἀπὸ τὸ ἀντικρινὸ κρεβάτι. Ἐγὼ δὲν ἤμουν θρῆσκος. Δὲν πίστευα σὲ θαύματα. Ἡ γριὰ μάνα μου θυμιάτιζε τὰ βραδάκια τὸ εἰκόνισμα τῆς Παναγίας κι ἐγὼ μέσα μου τὴν κορόιδευα. Ἀλλὰ τώρα, ἄν μοῦ τὰ πεῖ ἄλλος αὐτά, θὰ τὸν θεωρήσω ἐχθρό μου.
Σᾶς μιλάω ἴσια. Αὐτὰ ποὺ εἶδα ἐκεῖ πάνω στὴν Ἀλβανία, δὲν εἶναι ἕνα θαῦμα, εἶναι χίλια θαύματα. Κάθε ὕψωμα ποὺ παίρνουμε, εἶναι ἕνα θαῦμα. Κάθε μάχη, κάθε ἐξόρμηση δική μας, ἕνα θαῦμα. Κάθε μέρα πολέμου ποὺ περνᾶ, ἕνα μεγάλο θαῦμα. Ὁ Θεὸς εἶναι μαζί μας…». (Μερόπη Σπυροπούλου, «Στὴν ἐποποιϊα τοῦ 1940-41. Μὲ πίστη», ἐκδ. «Ἀρχονταρίκι»).
.——————–. Ναὶ ἦταν θαῦμα τὸ Σαράντα. Ἡ Ἁγία Σκέπη τῆς Θεοτόκου. «Ἔ! λέγανε οἱ ξένοι ἄνθρωποι, ποὺ βλέπανε τὰ γινόμενα, τί θὰ κάμει τόσο μικρὸς λαὸς μὲ τόσον μεγάλο ἀντίπαλο; Θὰ γονατίσει σὲ μία μέρα!». Ἔτσι λένε καὶ σήμερα. Καὶ τὸ λένε καὶ «δικοί μας», οἱ παραλυμένοι καὶ μπουχτισμένοι ἀπὸ τὴν καλοπέραση σύμβουλοι καὶ παρασύμβουλοι τῆς ἡγεσίας. Τὸ διαλαλοῦν καὶ τὰ συφοριασμένα κανάλια τῆς ἀφιλοπατρίας καὶ τῆς ἐκκλησιομαχίας.
.——————–. Τότε ὁ λαὸς πίστευε πὼς θὰ τὸν βοηθήσει ἡ προσβεβλημένη Παναγία. Ἡ Μεγαλόχαρη, ποὺ ὕπουλα καὶ ἄνανδρα τὴν ἡμέρα ποὺ οἱ ταπεινοὶ καὶ οἱ καταφρονεμένοι τὴν προσκυνοῦσαν στὴν Τῆνο, στὸ κόσμημα τοῦ Αἰγαίου, οἱ ἐχθροὶ τὴν περιφρονοῦσαν.
.——————–. «Καλὰ περιμένετε νὰ δεῖτε. Περιμένετε ὕστερα ἀπὸ ἕναν μήνα, τὰ Εἰσόδια τῆς Θεοτόκου», ἔλεγαν οἱ μάνες τῶν στρατιωτῶν. Τὴν ἡμέρα ἐκείνη, στὶς 21 Νοεμβρίου τοῦ 1940, ὁ ἑλληνικὸς στρατὸς ἀπελευθερώνει τὴν Κορυτσά. Μάνες-Μπουμπουλίνες, ἔλεγε ἡ ἀθάνατη καπετάνισσα τοῦ Αἰγαίου:
«Ἔχασα τὸν σύζυγό μου. Εὐλογητὸς ὁ Θεός!
Ὁ μεγαλύτερος γιός μου σκοτώθηκε μὲ τὸ ὅπλο στὸ χέρι. Εὐλογητὸς ὁ Θεός!
Ὁ δεύτερος γιός μου, δεκατετραετὴς τὴν ἡλικία, μάχεται μαζὶ μὲ τοὺς Ἕλληνες καὶ πιθανῶς νὰ βρεῖ ἔνδοξο θάνατο. Εὐλογητὸς ὁ Θεός!
Ὑπὸ τὴν σκιὰ τοῦ Σταυροῦ θὰ χυθεῖ ἐπίσης τὸ αἷμα μου. Εὐλογητὸς ὁ Θεός! Ἀλλὰ θὰ νικήσουμε ἢ θὰ παύσουμε νὰ ζοῦμε. Θὰ ἔχουμε ὅμως τὴν παρηγοριὰ ὅτι δὲν ἀφήσαμε πίσω μας δούλους Ἕλληνες».
.——————–. Στὴν τότε ἐφημερίδα «Πρωΐα», δημοσιεύτηκε μία ἐπιστολή, μάνας χήρας ἀπὸ τὰ Μέγαρα, ποὺ μόλις εἶχε λάβει τὸν πολεμικὸ σταυρὸ ἀνδρείας τοῦ σκοτωμένου γιοῦ της. Ἔγραφε ἡ νέα Μπουμπουλίνα:
«Ὁ Δημητρός μου, ὁ μοναχογιός μου, προστάτης τῶν τριῶν κοριτσιῶν μου, ἔπεσε ὑπὲρ Πίστεως καὶ Πατρίδος. Χαλάλι τῆς πατρίδος ὁ Δημητρός μου. Ἂς ἦταν νὰ πέθαινα κι ἐγὼ πολεμώντας μαζί του. Ζήτω ἡ Ἑλλάς».
.——————–. Ζοῦμε στιγμὲς ποὺ λίγο διαφέρουν ἀπὸ τὴν πρὸ τῆς 28ης τοῦ ’40 ἐποχή. Καὶ πάλι δίπλα μας ἕνας ἄφρων δικτάτορας, ἕνα φιλοπόλεμο οὐτιδανὸ σκουπίδι τῆς ἱστορίας, ποὺ εἶναι ἱκανὸ νὰ βυθίσει στὰ σκοτάδια του, τὴν ταραγμένη περιοχή μας. Περισσότερο ἀπὸ ἄλλη φορᾶ ἀπαιτεῖται ὁμοψυχία, νὰ μᾶς «πιάσει τό… ἑλληνικό μας».
.——————–.  «Κάποτε μία μέρα συζητοῦσαν δύο ἁπλοὶ ἄνθρωποι -δύο ψαράδες ἦταν- γιὰ τὴν πίεση ποὺ ἀσκοῦν οἱ μεγάλες δυνάμεις πάνω στὴν πολιτικὴ ζωὴ τοῦ τόπου γιὰ τὰ συμφέροντά τους, ὁ ἕνας ξεστόμισε μία φράση ποὺ μὲ ξάφνιασε. Εἶπε ὀργισμένος: -Ἂν μᾶς πιάσει καμμιὰ μέρα τὸ ἑλληνικό μας;».  (Σ. Μυριβήλης, περ. «ΓΝΩΣΕΙΣ» 1959 τ. 14).  Μακάρι νὰ μᾶς πιάσει τὸ ἑλληνικό μας, γιατί ἔρχεται αὐτὸ ποὺ ἔγραψε ὁ Ὀδυσσέας Ἀνδροῦτσος στὸν Κολοκοτρώνη, ὅταν στὴν ἀρχὴ τῆς Ἐθνικῆς Ἐπανάστασης ἐρίζουν οἱ καπεταναῖοι γιὰ τὰ πρωτεῖα καὶ ἡ δολερὴ διχόνοια χαμογελοῦσε «καθενὸς» μὲ τὸ σκῆπτρο της. «Σᾶς στέλνω τὸν Δράμαλη (σήμερα τὸν Ἐρντογάν), μὲ 30.000 ἀσκέρι γιὰ νὰ μονοιάσετε»… Τὸ 1940 μᾶς ἔπιασε τὸ ἑλληνικό μας. Τιμοῦμε σήμερα ἥρωες. Καὶ ὅπως μᾶς κανοναρχεῖ ἡ ἁγία μας Ἐκκλησία, νὰ παραλλάξω λίγο τὴν φράση, «τιμὴ ἥρωος, μίμησις ἥρωος». Νὰ κλείσω μὲ ἕνα κείμενο ποὺ μοσχοβολᾶ Ἑλλάδα καὶ ὁμόνοια. Μᾶς ἔρχεται ἀπὸ τὰ μεγάλα χρόνια:.
——————–.  «Εἴμαστε πιὰ στὸν Ἀπρίλη τοῦ 1941. Ἡ ἄνοιξη ἀγνοοῦσε τὰ ἔργα τῶν ἀνθρώπων καὶ εἶχε φτάσει στὴν Ἀθήνα μὲ ὅλο τὸ φῶς της, μὲ τὰ δυνατά της χρώματα, μὲ τὸ ἐλαφρὸ ἀεράκι της, μὲ ὅλη τὴν ἐγκαρδιότητά της. Ἔλαμπε ὁ κεντρικὸς ἀθηναϊκὸς δρόμος. Μόνο ποὺ ἐνῶ ἐβούιζε ἀπὸ κίνηση, ἔμοιαζε σὰν ἄδειος. Ἔλειπε ἡ μισή, γιὰ νὰ μὴν πῶ, ἡ καλύτερη Ἑλλάδα: ἔλειπε ἡ ἑλληνικὴ νεότητα. Μὰ νὰ ποὺ ὁ δρόμος γέμισε πάλι, καὶ ἡ μισὴ Ἑλλάδα ἔγινε πάλι ὁλόκληρη. Μέσα σὲ μία στιγμή, μέσα σὲ μίαν ἁπλὴ κίνηση, μέσα σὲ μία αὐθόρμητη συνεργασία. Στὸ ἀντικρινὸ πεζοδρόμιο, κατέβαινε ἕνας τραυματίας. Ἡ στολή του τσαλακωμένη, τὸ μελαχροινὸ πρόσωπό του σκοτεινὸ ἀπὸ τὴν ταλαιπωρία καὶ τὴν ἀγωνία, ἀλλὰ τὸ πανί, ποὺ κράταγε τὸ πονεμένο καὶ βαρὺ ἀπὸ δόξα δεξί του χέρι, καθαρὸ καὶ κατάλευκο. Τὸ βῆμα του, σταθερὸ κ’ αἰσιόδοξο, μπερδεύτηκε μία στιγμή. Ἔσκυψε, εἶδε καὶ τραβήχτηκε στὴν ἄκρη τοῦ πεζοδρομίου. Εἶχαν λυθῆ τὰ κορδόνια τῆς μίας ἀρβύλας του. Πλησίασε σ’ ἕνα πεζούλι, ἔβαλε τὸ πόδι του ἀπάνω κ’ ἔσκυψε. Τότε ὅμως ἄρχισε μία προσπάθεια ποὺ παραμέρισε καὶ τὴν ἄνοιξη καὶ κάθε ψευδαίσθηση. Γιὰ νὰ δεθοῦν τὰ λυμένα του κορδόνια, χρειάζονται δύο χέρια γερά. Προπάντων τὸ δεξί, μὲ τὰ ἐπιτήδεια δάχτυλά του. Μὰ αὐτὸ ἴσα-ἴσα τὸ χέρι κρεμόταν βαρὺ καὶ τιμημένο. Καὶ ἡ προσπάθεια ἔπρεπε νὰ γίνει μ’ ἕνα χέρι καὶ μάλιστα μὲ τ’ ἀριστερό. Ἄρχισε, λοιπόν, ἀλλὰ δὲν κράτησε πολύ. Τὴν εἶδαν πολλοί, μὰ πιὸ κοντά της ἔτυχε ἕνας ψηλὸς γέροντας, μὲ πρόσωπο πλαισιωμένο ἀπὸ μικρὴ ἄσπρη γενειάδα, ὁλόισιος σὰν λαμπάδα κι ἀξιοπρεπὴς σὰν ἑλληνικὴ ὑπερηφάνεια, καλοντυμένος μὰ κι αὐστηρὸς στὴν ἐμφάνιση. Ἕνας γνωστὸς ἄρχοντας, παλιὸ ἀθηναϊκὸ σπίτι, μὲ πλούτη καὶ μὲ ὄνομα μεγάλο. Κι ὁ ψηλὸς γέροντας δὲν εἶδε μόνο πρῶτος, μὰ καὶ πρόφτασε νὰ τρέξη πρῶτος κοντὰ στὴν προσπάθεια ποὺ γινόταν ἀπάνω ἀπὸ τὴν ἀρβύλα μὲ τὰ λυμένα κορδόνια. Μ’ ἕνα γρήγορο βῆμα, βρέθηκε πλάι στὸ σκυμμένο τραυματία, ἔβγαλε τὰ κίτρινα γάντια του, ἔσκυψε κι αὐτός, σχεδὸν γονάτισε, κ’ ἔκαμε ὅ,τι δὲν μποροῦσε νὰ κάμη τὸ πονεμένο χέρι. Ὅταν ὁ γέροντας τελείωσε τὴ μικρὴ ἐξυπηρέτηση καὶ ὕψωσε τὸ ἀνάστημά του, ὁ νέος πολεμιστὴς τὸν κοίταξε στὰ μάτια καὶ δὲν ἤξερε τί νὰ τοῦ πῆ, πῶς νὰ τὸν εὐχαριστήση. Δὲν βρῆκε τὰ λόγια ποὺ ἤθελε, ὅπως δὲν τάβρισκε κανένας ἐκείνη τὴ στιγμή, κ’ ἔκανε κάτι πιὸ εὔγλωττο: πῆρε τὸ δεξὶ χέρι τοῦ γέροντα, ἔσκυψε καὶ τὸ φίλησε. Εἶχαν σταθῆ καὶ μερικοὶ ἄλλοι μαζὶ μ’ ἐμένα κ’ ἔμεναν σαστισμένοι. Ἔβλεπαν καὶ δὲν πίστευαν. Ἔβλεπαν κ’ ἔνιωθαν νὰ δυναμώνη, νὰ κυριαρχῆ μέσα τους ὁ νέος ἄνθρωπος ποὺ γεννήθηκε σὲ ὅλες τὶς ἑλληνικὲς συνειδήσεις τοὺς μῆνες ἐκείνους. Ὅλ’ ἡ Ἑλλάδα σὲ μιὰν ἁπλὴ σκηνή! Ἐκεῖ κι ὁ μεγάλος πατριωτισμός, ἐκεῖ κι ὁ βαθὺς σεβασμός, ἐκεῖ καὶ ἡ σιδερένια κοινωνικὴ ἀλληλεγγύη.
Ἔτσι ἐζήσαμε τὴ μεγάλη ἐκείνη ἐποχή, τὸ κρίσιμο ἐκεῖνο ὁρόσημο τοῦ ἐθνικοῦ μας βίου:
Ὅλοι μαζὶ οἱ Ἕλληνες. Ὁ ἕνας κοντά, πολὺ κοντὰ στὸν ἄλλο, τὸ ἕνα χέρι στ’ ἄλλο χέρι καὶ ἡ μία καρδιὰ πλάι στὴν ἄλλη καρδιά». (Ἀπὸ τὸ βιβλίο «Πανηγυρικοὶ λόγοι ἀκαδημαϊκῶν, 28η Ὀκτ 1940», ἐπιμέλεια Π. Χάρης, σελ. 482-483. Ὁμιλητής, τὸ 1969, εἶναι ὁ Πέτρος Χάρης).

Δημήτρης Νατσιὸς

δάσκαλος-Κιλκὶς

,

Σχολιάστε

80 ΧΡΟΝΙΑ ΜΕΤΑ

Σχολιάστε

ΕΘΝΙΚΕΣ ΕΞΑΡΣΕΙΣ «ΟΥ ΚΑΤ᾽ ΕΠΙΓΝΩΣΙΝ» [Ἥρωας δὲν εἶναι κάποιος ποὺ θυσιάζει τὴν ζωή του γιὰ νὰ διασφαλίσει τὴν ἰδεολογία του, ἀλλὰ ἐκεῖνος ποὺ θυσιάζεται γιὰ τοὺς ἄλλους]

«Ὁ Κατσίφας προκάλεσε τὰ γεγονότα
καὶ οἱ λάθος ἀντιλήψεις του»
ΠΗΓΗ: newsbreak.gr

. . Σφοδρὲς ἀντιδράσεις προκάλεσε ἡ ἀνάρτηση Ἕλληνα κληρικοῦ Ἐλευθέριου Μπαλάκου ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε ὡς κληρικὸς τῆς Ἱερᾶς Μητροπόλεως Ἀργυροκάστρου. Ὁ ἱερέας ἐκφράζει τὴν ἄποψη ὅτι ὁ Κωνσταντῖνος Κατσίφας ποὺ δολοφονήθηκε ἀπὸ τὴν ἀλβανικὴ ἀστυνομία πρὶν ἀπὸ δύο χρόνια, εἶναι ὁ ἴδιος ὑπεύθυνος γιὰ ὅσα προκάλεσε, ἐνῶ μάλιστα τὸν ἀποκαλεῖ «φτωχὸ» θύμα τοῦ ἐθνικισμοῦ, παρουσιάζοντάς τον ὡς ταραχοποιό.

Ὁλόκληρη ἡ ἀνάρτηση τοῦ ἱερέα
. . «Ξέρω πὼς κάποιοι θὰ μὲ μισήσουν γιὰ τὴν ἀνάρτησή μου αὐτή. Δὲν μὲ πειράζει. Μὲ ἐνδιαφέρει ἡ ἀλήθεια τῶν πραγμάτων. Μερικοὶ ἀτυχῶς αὐτὲς τὶς ἡμέρες συγκρίνουν τὸν Παῦλο Φύσσα μὲ τὸν Κωνσταντῖνο Κατσίφα. Μέγα λάθος. Ἄλλα τὰ δεδομένα τοῦ ἑνός, ἄλλα τοῦ ἄλλου. Ἤθελα νὰ καταθέσω τὴν προσωπική μου μαρτυρία.
. . Τὴν ἡμέρα τοῦ θανάτου τοῦ Κωνσταντίνου Κατσίφα ἤμουν στὸ χωριὸ Βουλιαράτες. Διακονοῦσα τότε στὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία τῆς Ἀλβανίας. Ἔχω προσωπικὴ ἐμπειρία καὶ ἄποψη. Ἐνημερωτικά: Κανεὶς δὲν μᾶς ἀπαγόρευσε νὰ τελέσουμε ἐκείνη τὴν ἡμέρα τὴν Θεία Λειτουργία στὰ ἑλληνικά. Τὸ χωριὸ εἶναι βορειοηπειρωτικὸ καὶ ἡ ἑλληνικὴ γλῶσσα εἶναι ἡ καθιερωμένη σὲ ὅλες τὶς ἐκφάνσεις τῆς ζωῆς. Δὲν μᾶς ἀπαγόρευσε κανεὶς νὰ ἀναρτήσουμε σημαῖες Ἑλληνικές. Γεμάτος ὁ τόπος ἀπὸ σημαῖες ἦταν. Δὲν μᾶς ἀπαγόρευσε κάνεις νὰ ἀποδώσουμε τιμὲς στοὺς Ἕλληνες πεσόντες τοῦ ’40 ποὺ κείτονται στὸ στρατιωτικὸ κοιμητήριο, οὔτε νὰ κάνουμε τὶς ἐκδηλώσεις, οἱ ὁποῖες ἦταν προγραμματισμένες. Πρὸς τί λοιπὸν ὅλο αὐτό; Ὁ κ. Κατσίφας ἤθελε νὰ ἀναρτήσει δική του (προσωπικὴ σημαία), ὅταν οἱ ἀρχὲς τοῦ ἔκαναν συστάσεις καὶ τὸν ἐμπόδισαν ἄρχισε –ἀφοῦ ἦταν ὁπλισμένος– νὰ ρίχνει.
. . Ἔχω ἕνα ἐρώτημα: Στὸ σημεῖο ἐκεῖνο ἦταν πολλὰ παιδιὰ ἐκείνη τὴν ἡμέρα. Ὁ Κατσίφας καὶ ἡ ἀστυνομία σὲ πολὺ κοντινὴ ἀπόσταση. Ἂν μία σφαίρα χτύπαγε ἕνα ἀπὸ τὰ παιδιά, μήπως τώρα θὰ διηγούμασταν τὴν ἱστορία ἀνάποδα; Τέλος ἐνῶ ὁ Κατσίφας εἶχε ξεφύγει ἀπὸ τοὺς ἀστυνομικούς. Εἶχε ἀνέβει σὲ ἕνα ὕψωμα. Ὁ ἴδιος πάλι προκάλεσε τὰ γεγονότα, πῆγε στοὺς ἀστυνομικοὺς ξανὰ καὶ ἀφοῦ δὲν ἔριχνε τὸ ὅπλο κατὰ τὴν παραγγελία τῆς ἀστυνομίας, τὸν σκότωσαν. Ἡ ἀλήθεια εἶναι σκληρὴ τὸ ξέρω. Πονάει. Γκρεμίζει ἴσως τὰ ἰδεολογήματα ποὺ ἔχουμε χτίσει. Πρέπει ὅμως νὰ εἰπωθεῖ.
. . Ὅπως στὴν Ἐκκλησία δὲν εἶναι μάρτυρας ἁπλῶς ὅποιος χάσει τὴν ζωή του –τὰ κίνητρα τοῦ μαρτυρίου ἀναδεικνύουν τὸν μάρτυρα– ἔτσι καὶ ὁ ἥρωας δὲν εἶναι κάποιος ποὺ θυσιάζει τὴν ζωή του γιὰ νὰ διασφαλίσει τὴν ἰδεολογία του. Ἥρωας εἶναι ἐκεῖνος ποὺ θυσιάζεται γιὰ τοὺς ἄλλους. Δὲν εἶδα στὸν θάνατο τοῦ Κατσίφα κάτι τέτοιο. Εἶχε ἐθνικὸ φρόνημα “οὐ κατ’ ἐπιγνωσιν” . Οἱ λάθος ἀντιλήψεις του τὸν ὁδήγησαν στὸ ὀλέθριο τέλος, καὶ ὄχι ἡ ὑπεράσπιση τῶν ἄλλων. Μοῦ κάνει ἐντύπωση ὅμως πὼς εὔκολα ἀναδείχθηκε ἥρωας καὶ σύμβολο. Ζοῦμε σὲ πολὺ περίεργες ἐποχὲς ἀλήθεια. Οἱ ἄνθρωποι εὔκολα ζητᾶμε νὰ κατασκευάσουμε σύμβολα. Ὁ Κατσίφας ἦταν τὸ τέλειο σύμβολο στὰ χέρια ἐκείνων ποὺ ἤθελαν νὰ χαράξουν τὶς δικές τους πολιτικὲς κατευθύνσεις. Εἶναι κρίμα ἕνας θάνατος νὰ χρησιμοποιεῖται ἔτσι . Προσωπικὰ τὸν μνημονεύω στὴν προσκομιδὴ τὸν Κωνσταντῖνο. Ὄχι ὡς ἥρωα. Ἀλλὰ ὡς ἕνα ταλαίπωρο ἄνθρωπο, θύμα τοῦ ἐθνικισμοῦ. Γιατί ὁ ἐθνικισμὸς δὲν ἔχει οὔτε φυλή, οὔτε πατρίδα. Μὲ συμπόνια βλέπω τοὺς γονεῖς του, ποὺ ἔχασαν τὸ παιδί τους. Ἂν καὶ λυπᾶμαι, ὅταν τοὺς βλέπω νὰ χρησιμοποιοῦνται ὡς ἐργαλεῖα ἐθνικιστικῆς προπαγάνδας. Ἔχω σοβαρὲς ἐνστάσεις γιὰ τὸν τρόπο ποὺ ἡ Ἀλβανικὴ Ἀστυνομία διαχειρίστηκε τὸ θέμα. Θὰ μποροῦσε ἴσως νὰ μὴν τὸν σκοτώσει. Πάντως προκάλεσε τὴν καταδίκη του. Εἶναι γεγονός.
. . Ἔκανα λόγο γιὰ τὸ συγκεκριμένο γεγονὸς καὶ μόνον. Μέσα στὴν σύγχυση τῶν ἡμερῶν ἤθελα νὰ ἀκουστεῖ ἕνας λόγος διαφορετικός, κατὰ τὸ δυνατὸν ἀντικειμενικός. Ἄλλη συζήτηση εἶναι ἡ Ἑλληνικὴ μειονότητα στὴν Ἀλβανία. Ἐκεῖ δὲν εἶναι “μέλι γάλα” τὰ πράγματα. Ἀλλὰ αὐτὸ εἶναι μία ἄλλη συζήτηση. Τώρα μίλησα ΣΥΓΚΕΚΡΙΜΕΝΑ γιὰ τὸν θάνατο τοῦ μακαρίτη τοῦ Κατσίφα».

Σχολιάστε

ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ: ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟΣ ΕΥΕΡΓΕΤΗΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης:
Πνευματικὸς εὐεργέτης τῶν Ἑλλήνων

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .               Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης (1749-1809), κατὰ τὸν  ἱστορικό μας Κωνσταντῖνο Σάθα, «κατατάσσεται πρεπόντως μεταξὺ τῶν λογιωτέρων τοῦ καιροῦ του, πάντων ὑπέρτερος κατὰ τὴν φιλοπονίαν ὁ χαλκέντερος ἀναδειχθείς, τὰ δὲ πολυάριθμα αὐτοῦ συγγράμματα οὐκ ὀλίγον συνετέλεσαν εἰς κραταίωσιν τῆς Ὀρθοδοξίας, ὠφελείας ἀνυπολογίστου τοῦ ἡμετέρου ἔθνους προξένα γενόμενα» (Κων. Σάθα «Βιογραφίαι τῶν ἐν τοῖς γράμμασι διαλαμψάντων Ἑλλήνων (1453-1821), Ἐν Ἀθήναις, 1868, Ἔκδ. Ι. Χιωτέλλη, σελ. 626).

  .               Ἡ προσφορά του στὸ Ἔθνος, μαζὶ μὲ τὸν Μακάριο τὸν Νοταρὰ καὶ τοὺς ἄλλους ταπεινοὺς λογίους μοναχούς, τοὺς ἐπιλεγομένους Κολλυβάδες,  εἶναι ἀνεκτίμητη. Τὴν ὥρα ποὺ οἱ περισσότεροι Ἕλληνες λόγιοι ἀσχολοῦνταν σχεδὸν ἀποκλειστικὰ μὲ τοὺς ἀρχαίους Ἕλληνες συγγραφεῖς, ἐκεῖνοι ἀσχολήθηκαν μὲ τὴν πνευματικὴ καὶ πατερικὴ Παράδοση τῶν Ὀρθοδόξων Ἑλλήνων. Ὅπως γράφει ὁ Σάθας, ὁ Ἅγιος Μακάριος ὁ Νοταρᾶς παρέδωσε πρὸς ἐπιθεώρηση στὸν Ἅγιο Νικόδημο τὴν «Φιλοκαλία», ἤτοι κείμενα Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας ἡσυχαστικῆς παράδοσης, ποὺ γράφτηκαν ἀπὸ τὸν τέταρτο ἕως τὸν 15ο αἰώνα. Ἐκεῖνος συνέθεσε τὸ προοίμιο καὶ συνοπτικὰ τοὺς βίους τῶν σὲ αὐτὴν περιεχομένων συγγραφέων. Μεταξὺ αὐτῶν οἱ Ἅγιοι Ἀντώνιος ὁ Μέγας, Θεόδωρος Στουδίτης, Ἐφραὶμ ὁ Σύρος, Συμεὼν ὁ Νέος Θεολόγος, Νικήτας Στηθάτος καὶ Γρηγόριος ὁ Σιναΐτης. Τὸ ἔργο ἐκδόθηκε τὸ 1782 καὶ ἔκτοτε ὠφελεῖ πνευματικὰ ὅσους τὸ μελετοῦν.

  .               Ἄλλο, παρόμοιο, σπουδαῖο ἔργο, ποὺ ὁ Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης ἐπεξεργάσθηκε καὶ ἐξέδωσε, ἦταν ὁ «Εὐεργετινός», ποὺ θεωρεῖται ἡ πληρέστερη συλλογὴ ἀποφθεγμάτων τῶν Ἀσκητῶν Πατέρων τῆς Ἐρήμου. Τὸ ἔργο συνεγράφη ἀπὸ τὸν λόγιο μοναχὸ Παῦλο τὸν 11ο αἰώνα καὶ ὁ Ἅγιος Νικόδημος τὸ ἐξέδωσε τὸ 1783 στὴν Βενετία. Στὰ ἔργα του ἐπίσης εἶναι ἡ ἐπιμέλεια καὶ ἡ ἔκδοση τῶν ἔργων τῶν Ἁγίων Συμεὼν τοῦ Νέου Θεολόγου καὶ Γρηγορίου τοῦ Παλαμᾶ. Τὰ ἔργα τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου εἶναι τόσα, ποὺ μόνον αὐτὰ θὰ γέμιζαν τὴν σελίδα. Ὅποιος ἐνδιαφέρεται μπορεῖ νὰ δεῖ τοὺς τίτλους τους στὸ ἔργο τοῦ Κων. Σάθα. Σημειώνεται ὅτι ἔγραψε τὴ σημαντικὴ καὶ ὀγκωδέστατη ἐργασία του  σὲ περίπου 23 χρόνια (1782 – 1805) μὲ πρωτόγονες γραφίδες σὲ κακὴ ποιότητα χάρτου καὶ σὲ δύσκολες συνθῆκες,  στὸ Ἅγιον Ὄρος.

  .               Ὁ Ἅγιος Νικόδημος γεννήθηκε στὴν Νάξο καὶ ἀπὸ τὰ παιδικά του χρόνια φάνηκε ὁ πόθος του νὰ καρεῖ μοναχὸς καὶ ἡ ἐξαιρετική  του ἐπίδοση στὰ γράμματα στὰ σχολεῖα ποὺ πῆγε, στὴ Νάξο καὶ στὴ Σμύρνη, καθὼς καὶ στὴν ἐκμάθηση ξένων γλωσσῶν. Μοναχὸς ἐκάρη τὸ 1775. Ὁ Κων. Σάθας ἔτσι περιγράφει τὸν Ἅγιο Νικόδημο: «Ἦταν ὁ μακάριος, τὸν τρόπον ἁπλοῦς καὶ ἀνεξίκακος, τὸ ἦθος γλυκὺς καὶ χαρίεις, ἀκτήμων καὶ λίαν ἀπερίσπαστος» (Αὐτ. σελ. 625). Ἦταν δὲ τόσης δυνατότητος ἡ μνήμη του, ὥστε εἶχε ἀποστηθίσει ὁλόκληρη τὴν Ἁγία Γραφὴ καὶ  γνώριζε ἀπέξω πλεῖστες μαρτυρίες καὶ γνῶμες πατέρων καὶ θυμόταν σὲ ποιὰ συγγράμματα θὰ τὶς εὕρισκε.

 .                Σημαντικὴ προσφορά του στὸ ὑπόδουλο Ἔθνος ἦταν τὸ ὅτι συγκέντρωσε μὲ ἐπιμέλεια κείμενα ἀπὸ διαφόρους συγγραφεῖς καὶ συνέγραψε τὸ «Νέον Μαρτυρολόγιον, ἤτοι μαρτυρία τῶν νεοφανῶν μαρτύρων τῶν μετὰ τὴν ἅλωσιν τῆς Κωνσταντινουπόλεως μαρτυρησάντων». (Σημ. Ἔχει ἐκδοθεῖ ἀπὸ τὸν ἐκδ. Οἶκο «Ἀστήρ», Ἀθήνα). Γιὰ πρώτη φορὰ ἐκδόθηκε τὸ 1794 «διὰ συνδρομῆς Φιλοχρίστων καὶ Φιλομαρτύρων Χριστιανῶν, τῶν ἐν τῇ Δυτικῇ Εὐρώπῃ πραγματευομένων».

 .               Καθ’ ὅλη τὴ διάρκεια τῆς ὀθωμανικῆς τυραννίας πλεῖστοι ἦσαν οἱ Ἕλληνες ποὺ μαρτύρησαν, γιατί δὲν δέχθηκαν νὰ γίνουν μουσουλμάνοι, ἢ παρασυρθέντες μὲ διάφορους τρόπους στὸ Ἰσλὰμ μετανίωσαν καὶ δήλωσαν στοὺς ἀλλόθρησκους τυράννους ὅτι ἦσαν Χριστιανοί. Ἡ ὕπαρξη, τὰ βασανιστήρια καὶ ὁ θάνατος τῶν μαρτύρων ἦταν μία συνεχὴς ὑπόμνηση στοὺς σκλαβωμένους Ἕλληνες τῆς διαφορετικότητάς τους ἀπὸ τοὺς Ὀσμανῆδες. Αὐτὲς οἱ θυσίες καὶ τὸ αἷμα τῶν Νεομαρτύρων διατήρησαν ζωντανὴ τὴν ἰδιοπροσωπία τῶν Ἑλλήνων καὶ ὁδήγησαν στὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821. 

  .               Ὁ Ἅγιος Νικόδημος ἐξηγεῖ ὅτι γιὰ πέντε λόγους ἔγραψε τοὺς βίους τῶν ἐπὶ ὀθωμανικῆς τυραννίας Νεομαρτύρων: Ὁ πρῶτος ἦταν γιὰ νὰ ἀνακαινιστεῖ ἡ Ὀρθόδοξη Πίστη τῶν σκλαβωμένων, ὁ δεύτερος γιὰ νὰ μένουν ἀναπολόγητοι οἱ ἀλλόπιστοι μουσουλμάνοι, ὁ τρίτος  γιὰ νὰ εἶναι αὐτοὶ ποὺ χύσανε τὸ αἷμα τους γιὰ τὸν Χριστὸ δόξα καὶ καύχημα τῆς Ἐκκλησίας καὶ ἔλεγχος καὶ καταισχύνη στοὺς τυράννους, ὁ τέταρτος γιὰ νὰ εἶναι παραδείγματα ὑπομονῆς σὲ ὅλους τοὺς Ὀρθοδόξους Χριστιανούς, οἱ ὁποῖοι τυραννοῦνταν κάτω ἀπὸ τὸν βαρὺ ζυγὸ τῆς αἰχμαλωσίας καὶ πέμπτος, γιὰ νὰ εἶναι θάρρος καὶ παρακίνηση νὰ μὴν ἀποστοῦν τῆς πίστης τους οἱ Χριστιανοί, ἀλλὰ νὰ εἶναι ἕτοιμοι γιὰ τὸ μαρτύριο καὶ αὐτοί.

  .               Πρῶτο νεομάρτυρα ποὺ ἀναφέρει στὸ πόνημά του ὁ Ἅγιος Νικόδημος εἶναι ὁ ἐκ Τραπεζούντας τοῦ Πόντου Ἅγιος Ἰωάννης ὁ ἐν Ἀσπροκάστρῳ (Σημ. Σήμερα Ἄκερμαν στὴν Οὐκρανία). Μαρτύρησε τὸ 1492. Ὅταν οἱ Τοῦρκοι τοῦ ἔταξαν ἀξιώματα καὶ πλούτη, ἂν ἀλλαξοπιστοῦσε, ἐκεῖνος σήκωσε τὰ χέρια καὶ τὰ μάτια στὸν οὐρανὸ καὶ εἶπε σὲ ἐπήκοό τους: «Μὴ γένοιτο Κύριέ μου νὰ σὲ ἀρνηθῶ ποτέ. Ἐγὼ χριστιανὸς γεννήθηκα καὶ χριστιανὸς θέλω νὰ ἀποθάνω». Μετὰ ἀπὸ αἰῶνες, τὸ 1821, τὸν λόγο τοῦ Τραπεζούντιου Ἰωάννη ἐπανέλαβε ὁ Ἀθανάσιος Διάκος. Στὴν ἀρχὴ καὶ στὸ τέλος τῆς τουρκοκρατίας ἡ ἴδια πίστη, ὁ ἴδιος ἡρωισμός, τὰ ἴδια λόγια. Χωρὶς διαφωτισμὸ φυσικά.

  .               Τὸ 1520, πρὶν ἀπὸ πεντακόσια χρόνια, τὴν 1η Νοεμβρίου, μαρτύρησαν ὁ ἀπὸ τὴν Καστοριὰ  Ὁσιομάρτυρας Ἰάκωβος, μαζὶ μὲ  δύο μαθητές του, τοὺς Ἰάκωβο διάκονο καὶ Διονύσιο μοναχό. Ἦταν πλούσιος,  μοίρασε τὰ πλούτη του –τριακόσιες χιλιάδες γρόσια– στοὺς πτωχούς, πῆγε στὸ Ἅγιον Ὄρος καὶ ἐκάρη μοναχὸς στὴ Μονὴ Δοχειαρίου. Βγῆκε ἀπὸ τὸ Ὄρος καὶ κήρυξε στὶς περιοχὲς τῆς Αἰτωλίας καὶ Μετεώρων. Πλῆθος χριστιανῶν ἔτρεχε σὲ αὐτὸν γιὰ νὰ ἀκούσουν τὸ κήρυγμά του, κάτι ποὺ ἔκανε τὸν ἀρχιερέα τῆς Ἄρτας Ἀκάκιο νὰ τὸν φθονήσει καὶ νὰ προδώσει τὸ ἔργο του στοὺς ἐξουσιαστές.

 .               Οἱ Ὀθωμανοὶ δὲν ἔχασαν τὴν εὐκαιρία. Τὸν φυλάκισαν καὶ τὸν βασάνισαν. Μετὰ τὰ βασανιστήρια ἐρώτησαν τὸν Ἅγιο γιὰ τὸν Χριστὸ καὶ τὸν Μωάμεθ καὶ ἐκεῖνος τοὺς εἶπε ὅτι ὁ Χριστὸς εἶναι ὁ τέλειος Θεὸς καὶ ὁ τέλειος ἄνθρωπος καὶ ὅτι ὁ Μωάμεθ δὲν εἶναι προφήτης, ἀλλὰ πολέμιος τοῦ Χριστοῦ καὶ Θεοῦ. Τότε  συνέχισαν τὰ βασανιστήρια μέχρι θανάτου καὶ νεκρὸ τὸν κρέμασαν, μαζὶ μὲ τοὺς δύο μαθητές του.

  .               Ἕλληνες λόγιοι  προσέφεραν στοὺς ὑπόδουλους Ἕλληνες τὶς γνώσεις τους, ὁ Ἅγιος Νικόδημος τοὺς γνώρισε τὴν Ὀρθόδοξη πνευματικότητα. Ὅπως γράφει ὁ Χρῆστος Γιανναρᾶς τροφοδότησε τὸ ὑπόδουλο Γένος μὲ θεμελιώδη κείμενα πνευματικῆς καὶ πολιτισμικῆς αὐτοσυνειδησίας. Προσθέτει ἐπίσης ὅτι οἱ Κολλυβάδες δὲν ἀντέταξαν στὸν δυτικῆς προέλευσης νεωτερισμὸ μίαν ἀντίπαλη ἰδεολογία, ἀλλὰ ἕνα λόγο ὑπαρκτικῆς ἀφύπνισης στὶς οὐσιώδεις καὶ πρωταρχικὲς ἀνάγκες τοῦ ἀνθρώπου, ὅπως τὶς φώτισε τὸ ἦθος καὶ ἡ ἐμπειρία τῶν Πατέρων τῆς ἐκκλησιαστικῆς Παράδοσης. (Χρ. Γιανναρᾶ «Ὀρθοδοξία καὶ Δύση στὴ Νεώτερη Ἑλλάδα», ἐκδ. «Δόμος», Ἀθήνα, 2006, σελ. 188 – 189).-   

,

Σχολιάστε

ΝΑ ΦΤΙΑΞΟΥΜΕ «ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΑ ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΥ» (Δ. Νατσιός)

Νὰ φτιάξουμε «Φροντιστήρια Ἑλληνισμοῦ»

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

.                      Ὅ,τι καὶ νὰ γράφουμε τόπο δὲν πιάνει. Γι’ αὐτὸ καλύτερα νὰ στραφοῦμε στὶς πατραγαθίες καὶ δὴ στὸ «ἅγιο βῆμα» τῆς ἱστορίας μας, τὴν Ἁγιασμένη Ἐπανάσταση τοῦ ’21. Ἀπὸ ἐκεῖ πρέπει νὰ πιάσουμε τὸ νῆμα… Παρηγορία καὶ θάρρος. Μοσχοβολοῦν τὰ καριοφίλια καὶ τὰ πετραχήλια. Νὰ ἀρχίσει νὰ βροντολαλεῖ καὶ πάλι στὴν καρδιὰ τοῦ Ἑλληνισμοῦ τὸ μπαρούτι τοῦ Εἰκοσιένα, τώρα ποὺ πολλὰ «θερία πολεμοῦν νὰ μᾶς φᾶνε»…
.                      Ὅταν ἔφτασε στὴν γυναίκα τοῦ Μάρκου Μπότσαρη, τὸ πικρὸ μαντάτο γιὰ τὸν ἡρωικὸ θάνατο τοῦ ἄνδρα της, ἔτυχε νὰ χτενίζει τὸν γιό της, τὸν Δημήτριο, ἀγόρι ἕντεκα ἐτῶν. Ἄρχισε νὰ μοιρολογεῖ. Ὁ μικρὸς Σουλιώτης δὲν τὴν ἄφηνε νὰ κλαίει. Ὁ πατέρας, τῆς ἔλεγε, σκοτώθηκε γιὰ τὴν πατρίδα καὶ ἡ ψυχή του θὰ πάει στὸν παράδεισο. Μὴν κλαῖς! Νὰ μὴν φορέσεις μαῦρα καὶ νὰ μὲ ἀφήσεις νὰ πάω στὸν θεῖο μου, (τὸν Νότη Μπότσαρη), νὰ πολεμήσω μαζί του. Νὰ μοῦ δώσεις ἅρματα καὶ ἄλογο, μπορῶ νὰ τὰ κρατῶ. Θέλω νὰ πάρω ἐκδίκηση γιὰ τὸ αἷμα τοῦ πατέρα μου…
.                      Ὅσοι ἀγαποῦν τὴν πατρίδα μας, αὐτὸ τὸ «πέτρινο ἀκρωτήρι στὴ Μεσόγειο, ποὺ δὲν ἔχει ἄλλο ἀγαθὸ παρὰ τοὺς ἀγῶνες τοῦ λαοῦ της, τὴν θάλασσα καὶ τὸ φῶς τοῦ ἥλιου» (Σεφέρης), θλίβονται καὶ πικραίνονται γιὰ τὸ τωρινὸ κατάντημά της.
.                      Τὰ συμπτώματα τῆς παρακμῆς εἶναι ἐμφανέστατα. Κράτος – ζήτουλας τῆς οἰκουμένης, τετρομαγμένο καὶ δανειοσυντήρητο. Πολίτες, ἕνας ὁλόκληρος λαός, πανικοβλημένοι, ἀπογοητευμένοι καί, τὸ χειρότερο, ποὺ δὲν σέβονται, δὲν συμπονοῦν, δὲν ἀγαποῦν τὴν πατρίδα τους. Σεργιανίζουν οἱ Τοῦρκοι στὸ Αἰγαῖο, μαγαρίζουν τὰ αἵματα τοῦ Κανάρη καὶ ἀπαντᾶμε μὲ ἀπειλὴ κυρώσεων, ποὺ θὰ λάβουν οἱ Εὐρωπαῖοι, τοὺς ὁποίους γονυπετῶς ἐκλιπαροῦμε. Καὶ δὲν τὸ κάνουν, γιατί ξέρουν ὄτι μᾶς κυβερνοῦν προσκυνημένοι. Καὶ ὁ πολὺς λαός, τὸ ἀσκέρι, ξεφυσᾶ μὲ ἀνακούφιση. Πήραμε παράταση. Τὰ πάρτι στὴν Μύκονο, στὴν παραλιακὴ τῶν Ἀθηνῶν,  θὰ συνεχιστοῦν. Τὸ ξεφάντωμα δὲν θὰ ἀναβληθεῖ…
Ταυτίζουν οἱ μελλοθάνατοι γλεντοκόποι  τὴν πατρίδα, μὲ τὸ κράτος τῆς μίζας, τῆς ἀναξιοκρατίας, τοῦ σαλταδορισμοῦ, τῆς τεμπελιᾶς, τῆς ἀργομισθίας. Εἶναι τέτοιο σίγουρα, φρόντισαν γι’ αὐτὸ οἱ ἀνθυπομετριότητες ποὺ τὸ κυβέρνησαν καὶ τὸ κυβερνοῦν, ποὺ ἀντὶ νὰ ἀναδείξουν καὶ νὰ καλλιεργήσουν τὰ προτερήματα τοῦ λαοῦ, ξέβρασαν τὰ ἐλαττώματά του.
.                      Ὅμως ἄλλο εἶναι ἡ πατρίδα μας. Εἶναι ὁ τόπος τῶν πατέρων μας, εἴμαστε γραμμένοι στὰ μητρῶα της, τῆς ἀνήκουμε, δὲν μᾶς ἀνήκει. Εἴμαστε παιδιά της καὶ κανένα παιδὶ δὲν ἀπαρνιέται τὴν μάνα του, γιατί ἔτυχε νὰ πέσει, (οἱ γέροντες γονεῖς πέφτουν, ἀλλὰ δὲν ξεπέφτουν), νὰ χάσει τὰ πλούτη της, τὰ φτερά της τὰ πρωτινά, τὰ μεγάλα.
.                      Ὁ γιὸς τοῦ ἀθάνατου Μάρκου Μπότσαρη, ὁ Δημήτριος, δὲν κλαίει, δὲν ὀδύρεται. Ὄχι. Γυρεύει ἅρματα γιὰ «γδικιωμό», νὰ πάρει τὸ αἷμα τοῦ πατέρα του πίσω. Καμαρώνει ποὺ σκοτώθηκε ὁ πατέρας του γιὰ τὴν πατρίδα καὶ παρηγοριέται ποὺ θὰ πάει στὸν παράδεισο. Ὁμολογία πίστεως καὶ φιλοπατρία ἀταλάντευτη. Ποιός τοῦ τὰ ἔμαθε; Γονιοὶ καὶ δάσκαλοι τοῦ δίδαξαν παιδεία… σουλιώτικη. Γράμματα ἀντίστασης, γράμματα ἐλευθερίας.
.                      Σὲ ἕναν ὡραῖο, παλιὸ τόμο μὲ τίτλο «Μνήμη Σουλίου», ἔργο τοῦ 1971, περιέχεται μία ὁμιλία τοῦ Γ. Ἀθανασιάδη,  τὸ  1957,  ἀφιερωμένη στὸν   ἀγέρωχο πολέμαρχο τοῦ Σουλίου, Νότη Μπότσαρη, τὸν ἀρχηγὸ τῆς Φρουρᾶς τοῦ Μεσολογγίου. Διαβάζω στὸν ἐπίλογο τοῦ κειμένου: «Ἡ προβολὴ ἐνώπιον τῶν νεωτέρων γενεῶν τοῦ Ἔθνους ἱστορικῶν προσωπικοτήτων τῆς ὁλκῆς τοῦ Νότη Μπότσαρη ἀποτελεῖ τὸ καλύτερο δίδαγμα γιὰ τὴν διάπλαση τοῦ χαρακτῆρος των». (σελ. 197). Σωστά. Μὲ τοὺς Μποτσαραίους διαπλάθεις χαρακτήρα καὶ ὄχι μὲ τὴν «Σόνια» τὴν γάτα ποὺ ἀποτελεῖ πρότυπο ἡρωϊσμοῦ στὰ βιβλία Γλώσσας τοῦ Δημοτικοῦ. (Β΄ τεῦχος, Γλῶσσα Ϛ΄ Δημοτικοῦ, σελ. 62). Ἡ Παιδεία μας εἶναι βαριὰ καὶ θέλει γερὰ χέρια γιὰ νὰ τὴν κρατήσεις. Αὐτὸ δὲν τὸ καταλαβαίνουν. Μὲ τὶς γάτες καὶ μὲ κείμενα ποὺ ὑμνοῦν τὴν ἠττοπάθεια, δὲν μορφώνεις «γεροὺς» Ἕλληνες, ἀλλὰ γερασμένους καλοπερασάκηδες.
.                      Δύο μόνο ἐπεισόδια θὰ ἀναφέρουμε ἀπὸ τὴν ζωὴ τοῦ ἔνδοξου καπετάνιου. Τὸν Ἀπρίλιο τοῦ 1804 στὸ Μοναστήρι τοῦ Σέλτσου, ἔγινε ὁ ξακουσμένος «χαλασμὸς τῶν Μποτσαραίων». Σκοτώθηκαν πολλοί, μεταξὺ αὐτῶν καὶ ἡ περίφημη κόρη τοῦ Νότη, Λένω (Ἑλένη) Μπότσαρη.
Διαβάζω:
«Ὁ Νότης κείτεται στὸ πεδίο τῆς μάχης, διάτρητος ἀπὸ τὶς πληγὲς πνιγμένος στὸ αἷμα κατάμαυρος ἀπὸ τὸ μπαρούτι. Ἑφτὰ πληγὲς εἶχε καὶ τὴν σοβαρότερη στὸ δεξὶ μάτι. Τὴν ὥρα ἐκείνη ἡ κόρη του ἡ Λένω, λεβεντοκόριτσο 22 χρονῶν, λυγερή, ξανθή, ἦρθε μετὰ τὸν ἡρωικὸ θάνατο τοῦ θείου τῆς Νίκηζα, μὲ τὸν ὁποῖο συμπολεμοῦσε, καὶ βρῆκε τὸν πατέρα της μισοπεθαμένο. Μὲ τὸ ματωμένο γιαταγάνι στὸ χέρι, ἔσκυψε καὶ τὸν ρώτησε:
-Τί νὰ κάνω πατέρα;
Παιδί μου ἦρθε ἡ ὥρα σου. Σκοτώσου! Τῆς ἀποκρίθηκε ψιθυριστά». Χίμηξε ἡ Λένω μὲ τὸ γιαταγάνι, ἀναμέρισε τοὺς ἐχθροὺς καὶ πνίγηκε στὸν Ἀχελῶο, γιὰ νὰ μὴν τὴν μαγαρίσουν, κατὰ τὸ “λαμπρό” τους συνήθειο, οἱ ἀντίχριστοι Μωχαμετάνοι.
Παρελαύνουν οἱ ὑπουργοὶ στὸ «Παιδείας». Ἔρχονται καὶ παρέρχονται. Καὶ τὸ μόνο ποὺ ἀπομένει εἶναι ἡ σκιά τους, τὸ σκοτάδι ποὺ παραλαμβάνουν, τὸ παραδίδουν στὸν διάδοχό τους. Ὁ ἕνας χειρότερος ἀπὸ τὸν ἄλλο. Ἂν εἶχαν φρόνιμα ἑλληνικό, θὰ καθιέρωναν τὰ «σουλιώτικα γράμματα».
.                      Σουλιώτικα γράμματα εἶναι νὰ ἐπαναφέρεις στοὺς τοίχους τῶν σχολείων τὰ κάδρα τῶν ἡρώων του Εἰκοσιένα, τώρα ποὺ θὰ γιορτάσουμε τὰ 200 χρόνια ἀπὸ τὴν Παλιγγενεσία.
.                      Σουλιώτικη παιδεία εἶναι νὰ ἑτοιμάσεις Ἀνθολόγιο γιὰ τὸ δημοτικὸ σχολεῖο, ὅπου θὰ περιέχονται λόγια καὶ ἐπεισόδια τῶν ἀγωνιστῶν, σὰν αὐτὰ ποὺ προανέφερα.
.                      Σουλιώτικα γράμματα εἶναι νὰ διδάξεις στὰ παιδιὰ τὴν κολοκοτρωναίικη ἐθνικὴ διδαχή: «Ὅταν ἐπιάσαμε τὰ ἅρματα, εἴπαμε πρῶτα ὑπὲρ Πίστεως καὶ ἔπειτα ὑπὲρ Πατρίδος».  
.                      Καὶ ἐφ’ ὅσον τὸ κράτος εἶναι αἰχμάλωτο καὶ βασιλεύει τὸ «ψευτορωμαίικο», παιδεία γιὰ Ἑλληνόπουλα ποὺ θὰ σκέφτονται καὶ θὰ πράττουν ὅπως ὁ γιὸς τοῦ Μάρκου Μπότσαρη ἢ τοῦ Μιχαὴλ Μελᾶ καὶ τοῦ Πιερῆ Αὐξεντίου, κατορθώνεις, ἂν ἱδρύσεις «Φροντιστήρια Ἑλληνισμοῦ», ὅπου θὰ διδάσκονται τὰ τιμαλφῆ τῆς Γλώσσας, τῆς Ἱστορίας καὶ τῆς Ὀρθοδοξίας. Γιὰ παιδιὰ Δημοτικοῦ, μὲ δασκάλους ποὺ δὲν «παρουσιάζουν συμπτώματα» ἀφιλοπατρίας καὶ ἐκκλησιομαχίας, ἀλλὰ εἶναι ὑγιεῖς, μὲ «ψυχὴ καὶ Χριστό». Δίπλα στὰ φροντιστήρια ἀγγλικῶν καὶ γερμανικῶν, νὰ ἀνοίξουν καὶ τά, ἐπαναλαμβάνω, «Φροντιστήρια Ἑλληνισμοῦ». Διότι, μᾶς κανοναρχεῖ ὁ Ρήγας, «ἐκ τῶν γραμμάτων γεννᾶται ἡ προκοπὴ μὲ τὴν ὁποία λάμπουν τὰ ἐλεύθερα ἔθνη». Ἀλλὰ ποιῶν γραμμάτων; Τοῦ Σουλίου, τῆς Μάνης, τῶν Σφακίων, τῆς Πίνδου, τοῦ Μαχαιρᾶ καὶ τοῦ Ἄθω…

Δημήτρης Νατσιὸς
δάσκαλος-Κιλκὶς

,

Σχολιάστε

ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΝ ΜΑΘΕΤΕ… (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Δικαιοσύνην μάθετε…

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                Οὐτοπικὸ εἶναι νὰ ζητάει κανεὶς νὰ μάθουν καὶ νὰ ἐφαρμόζουν τὴ δικαιοσύνη οἱ ἰσχυροὶ τῆς γῆς. Αὐτοὶ πάντα σκέπτονται τὸ συμφέρον τους. Ἐν ὄψει τῆς Συνόδου Κορυφῆς φαίνεται ὅτι ὁρισμένοι ἡγέτες σκέφτονται πῶς θὰ καλοπιάσουν τὴν Τουρκία, παρὰ πῶς θὰ τῆς ἐπιβάλουν νὰ ἐφαρμόσει τὸ Δίκαιο τῆς θάλασσας καὶ νὰ σταματήσει τὶς ἀπειλὲς καὶ τὶς ἐπεκτατικὲς βλέψεις της στὴ Μεσόγειο καὶ εἰδικότερα ἔναντι τῆς Κύπρου καὶ τῆς Ἑλλάδος.
.                Οὐδεὶς ἐκ τῶν ἡγετῶν τῆς ΕΕ ἕως σήμερα ἔχει ἀκουστεῖ νὰ λέγει τὸ αὐτονόητο, ὅτι ἡ Κύπρος εἶναι κράτος ἀνεξάρτητο, μέλος τοῦ ΟΗΕ καὶ τῆς ΕΕ καὶ ἰσχύει σὲ αὐτὴν ὅ, τι ἴσχυσε στὴν Γερμανία. Στὸ 1989 τὸ μετὰ τὸν Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο βιαίως ἀποσπασθὲν τμῆμα της καὶ ἐνταχθὲν ὡς δορυφόρος τῆς ΕΣΣΔ, ἐνσωματώθηκε στὴ Γερμανία, μὲ τὴν ὑποστήριξη ὅλων τῶν δυτικῶν χωρῶν. Ἔτσι θά ᾽πρεπε νὰ γίνει καὶ στὴν Κύπρο. Τὸ βιαίως ὑποταγὲν τμῆμα της στὴν Τουρκία, κατὰ τὴν εἰσβολὴ τοῦ «Ἀττίλα» τὸ 1974, πρέπει νὰ ἐνσωματωθεῖ στὴν Κυπριακὴ Δημοκρατία, στὴν ὁποία ἰσχύουν ὅλοι οἱ κανόνες, ποὺ διέπουν κάθε χώρα – μέλος τῆς ΕΕ. Οὐσιαστικὰ ἔχουν ὑποκύψει στοὺς ἐκβιασμοὺς τῆς Τουρκίας καὶ δὲν τῆς ἐπιβάλλουν νὰ ἀναγνωρίσει τὴν κρατικὴ ὀντότητα τῆς Κυπριακῆς Δημοκρατίας καὶ τὴν κυριαρχία της σὲ ὅλη τὴ Μεγαλόνησο, ὅπως ἐπιβάλλουν στὴ Σερβία ἔναντι τοῦ Κοσσυφοπεδίου.
.                Μὲ τὴν ὠφελιμιστικὴ συμπεριφορά τους κράτη μέλη τῆς ΕΕ, οἱ ΗΠΑ καὶ ἡ Μεγάλη Βρετανία αὐτοταπεινώνονται, ἀποθρασύνουν τὴν ἰσλαμικὴ Τουρκία καὶ δὲν ἀναγνωρίζουν τὸ αὐτονόητο, ποὺ ὑποστήριξαν ὄχι μόνο στὸ Κοσσυφοπέδιο, στὸ Μαυροβούνιο, παλαιότερα στὴν Βοσνία-Ἐρζεγοβίνη καὶ ἀκόμη παλαιότερα στὰ νησιὰ Φόλκλαντς. Ἡ Ἀγγλία καὶ ὅλες οἱ χῶρες ποὺ ὑποκλίνονται στὴν Τουρκία ὑπερασπίσθηκαν διὰ τῆς σπάθης τὰ δίκαια – συμφέροντά– τους.
.                Ἡ Ἀργεντινὴ ἀμφισβήτησε τὴν κυριαρχία τοῦ ΗΒ στὰ Φόλκλαντς, ποὺ βρίσκονται στὸν νοτιοδυτικὸ Ἀτλαντικὸ ὠκεανό, 480 χλμ ἀνατολικὰ τῆς Παταγονίας (νότια Ἀργεντινή), ἐνῶ ἀπὸ τὴν Ἀγγλία ἀπέχουν 12.985 χλμ. Πρόκειται γιὰ σύμπλεγμα νησιῶν. Δύο εἶναι τὰ μεγαλύτερα (Ἀνατολικὴ καὶ Δυτικὴ Φόλκλαντ) καὶ 100 περίπου βραχονησίδες. Τὰ δύο μεγαλύτερα νησιὰ ἔχουν 3.000 κατοίκους καὶ τὰ ξερονήσια ἀπὸ κανέναν ἕως 10 κατοίκους. Συνολικὰ ἔχουν 3200 κατοίκους, ὅσους περίπου ἡ Σύμη. Ἡ χούντα τῆς Ἀργεντινῆς θεώρησε ὅτι τὰ Φόλκλαντς εἶναι προέκταση τῆς χερσαίας της ἀκτῆς καὶ ἔστειλε στρατὸ νὰ τὰ προσαρτήσει. Ἡ ΜΒ ἀντέδρασε δυναμικὰ στὴν ἀμφισβήτηση τῶν κυριαρχικῶν της δικαιωμάτων. Δύο περίπου μῆνες κράτησαν οἱ πολεμικὲς ἐπιχειρήσεις. Ὅλες οἱ χῶρες στήριξαν τὴν Ἀγγλία, ποὺ τῆς κόστισε ἑκατοντάδες νεκροὺς καὶ τραυματίες καὶ 1,6 δισ. λίρες στερλίνες. Ὅμως κράτησε τὰ Φόλκλαντς καὶ ἐπὶ πλέον ἀνέπτυξε σὲ αὐτὰ – καὶ στὶς βραχονησίδες – 200 μίλια ΑΟΖ.
.                       Ἡ ΜΒ καὶ οἱ ἄλλες χῶρες ἀποδέχονται ὑφαλοκρηπίδα καὶ ΑΟΖ στὸ σύμπλεγμα τῶν νησιῶν Φόλκλαντς, κατοικούμενα καὶ μή. Τὴν Ἑλλάδα καὶ τὴν Κύπρο διστάζουν νὰ ὑποστηρίξουν στὰ δίκαιά τους. Αὐτὴ δὲν εἶναι δικαιοσύνη. Εἶναι ὕβρις, ποὺ θὰ ἐξελιχθεῖ σὲ δυστοπία γιὰ τὴν Εὐρώπη.-

,

Σχολιάστε