Ἀρχεῖο κατηγορίας "ΒΙΒΛΙΟ-ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΕΙΣ/ – ΚΡΙΣΙΕΣ"

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ἀπὸ τὸν ΑΓ. ΙΑΚΩΒΟ τὸν Νέο

 

ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ἀπὸ τὸν ΑΓΙΟ ΙΑΚΩΒΟ τὸν Νέο
τὸν ἐν Εὐβοίᾳ ἀσκήσαντα

 

ΙΩ. ΜΠΟΥΡΔΑΚΟΣ
«ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ ΓΕΡΟΝΤΑ ΙΑΚΩΒΟ»
ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 2010

Μέρος Α´: ANAMNΗΣΕΙΣ

Μέρος Β´: ANAMNHΣEIΣ B

Μέρος Γ´: ANAMNHΣΕΙΣ Γ

Μέρος Δ´: ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ ΑΠΟ ΤΟΝ π. ΙΑΚΩΒΟ (δ´)

Σχολιάστε

ΒΙΟΣ ΑΓ. ΝΙΚΟΔΗΜΟΥ ΑΓΙΟΡΕΙΤΟΥ [Νέα ἔκδοση]

Ο ΑΓΙΟΣ ΝΙΚΟΔΗΜΟΣ Ο ΑΓΙΟΡΕΙΤΗΣ
(Βίος καὶ Παρακλητικὸς Κανών)
ἔκδοση Ἱ. Κοινοβίου ὁσ. Νικοδήμου
Πεντάλοφος Κιλκίς, 2019

Πρόλογος

.                 Ὁ συμπατριώτης τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, Νάξιος στήν καταγωγή, ἀρχιμανδρίτης Νικόδημος Παυλόπουλος (1942-2016), τέως ἡγούμενος τῆς ἱστορικῆς καί περιώνυμης Ἱερᾶς Μονῆς Λειμῶνος Μυτιλήνης, συνέγραψε, πρό πεντηκονταετίας περίπου (τό 1971), ἀξιόλογη βιογραφία τοῦ φερωνύμου Ἁγίου του μέ τίτλο Ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης. Τό βιβλίο αὐτό περιέχει σύντομη ἀλλά περιεκτική βιογραφία τοῦ νεωτέρου Διδασκάλου τῆς Ἐκκλησίας καί τοῦ Γένους, ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Παρουσιάζει σέ ἁδρές γραμμές τό μεγαλεῖο τῆς θείας φυσιογνωμίας του, τούς ἀσκητικούς καί συγγραφικούς ἀγῶνες του στό Ἅγιον Ὄρος, τό ὁσιακό τέλος του καί τή μεγάλη προσφορά του στό δοῦλον Γένος (τό συγγραφικό ἔργο τοῦ Ἁγίου βοήθησε ὄχι μόνο στήν πνευματική ἀφύπνιση ἀλλά προετοίμασε καί τήν ἐθνική ἀνάσταση τῶν ὑπόδουλων Ἑλλήνων).
.                 Παρά τήν βραχύτητα τῆς ἔκτασής του, τό ἐν λόγῳ πόνημα, κρίνεται ἀξιόλογο ἕνεκα τῆς πετυχημένης συνθετικῆς μορφῆς του. Παραβλέποντας συνάμα καί τίς κάποιες, μή φανερές ἔστω ἐλλείψεις του, θά μποροῦσε νά ὁμολογήσει κανείς ὅτι εἶναι γραμμένο μέ ἔμπνευση, ἀληθινή ἀγάπη καί σεβασμό πρός τόν βιογραφούμενο Ἅγιο. Στήν περιεκτική αὐτή βιογραφία γιά τόν ἅγιο Νικόδημο εἶναι ἔκδηλη ἡ βιωματική μέθεξη τοῦ συγγραφέα. Αὐτό τό χαρακτηριστικό στοιχεῖο εἶναι ἕνα ἐπιπλέον θετικό προσόν πού καθιστᾶ τό βιβλίο ἑλκυστικό καί ἐνδιαφέρον γιά τόν ἀναγνώστη.
.                 Τόν ἀείμνηστο π.Νικόδημο Παυλόπουλο τόν γνωρίσαμε προσωπικῶς, πρό εἰκοσαετίας ἀκριβῶς, τό ἔτος 1999. Ἦταν ἕνας ἐκ τῶν προσκεκλημένων εἰσηγητῶν πού συμμετεῖχε στό, ὑπό τοῦ Ἱεροῦ ἡμῶν Κοινοβίου, διοργανωθέν Α′ Ἐπιστημονικό Συνέδριο μέ ἀφορμή τήν συμπλήρωση 250 χρόνων ἀπό τήν γέννηση καί 190 χρόνων ἀπό τήν ὁσιακή κοίμηση τοῦ Ἐφόρου καί προστάτου μας ὁσίου Νικοδήμου.
.                 Tό ἔτος 2019 θά ἑορτάσουμε τήν ἐπέτειο 270 χρόνων ἀπό τήν γέννηση καί 210 χρόνων ἀπό τήν κοίμηση τοῦ ὁσίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Συμπληρώνεται ἐπίσης μισός σχεδόν αἰώνας ἀπό τήν πρώτη ἔκδοση τοῦ ἐγχειριδίου περί τοῦ Ἁγίου πού συνέγραψε, σέ γλῶσσα καθαρεύουσα τότε καί μέ ἀρκετές ἀρχαιοπρεπεῖς φράσεις καί ἐκφράσεις, ὁ μακαριστός ἀρχιμανδρίτης Νικόδημος Παυλόπουλος. Μέ ἀφορμή λοιπόν αὐτές τίς δύο χρονικές συμπτώσεις καί ἐπιθυμώντας παράλληλα νά ἀποτίσουμε μικρό φόρο τιμῆς καί σεβασμοῦ πρός τόν προσφάτως ἐκδημήσαντα π.Νικόδημο, προβαίνουμε στήν ἔκδοση ‒εἰς μνημόσυνον αἰώνιον‒ τοῦ πρώτου, ἀπό τά δύο μέρη, τοῦ ὡς ἄνω βιβλίου τό ὁποῖο ἀναφέρεται στή ζωή τοῦ Ἁγίου. Ἐπιγράφεται «Βίος καί Πολιτεία τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου» καί προσφέρεται μεταγλωττισμένο στή Νεοελληνική χάριν τῶν ἁπλουστέρων, ἕνεκα τῆς γλωσσικῆς δυσκολίας πού παρουσιάζει τό ἀρχικό κείμενο.
.                 Ὁλοκάρδια εὐχή μας εἶναι ἡ μελέτη τοῦ βίου τοῦ διαχρονικοῦ Διδασκάλου τῆς Ὀρθοδοξίας καί τοῦ Γένους καί ἐφάμιλλου τῶν μεγάλων Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου, μαζί μέ τό χρονικό τῆς θαυμαστῆς εὕρεσης καί ἐπιστροφῆς τοῦ κλαπέντος ἱεροῦ λειψάνου του πού ἐπίσης δημοσιεύεται, μαζί μέ τόν «Παρακλητικό Κανόνα» του πού ἐνσωματώνεται στήν ἔκδοση αὐτή, νά συντελέσουν στήν ψυχική καί πνευματική ὠφέλεια πάντων τῶν εὐλαβῶν φιλαγιονικοδημιτῶν ἀναγνωστῶν, ἐν ἑνί δέ λόγῳ νά ἀποβεῖ «εἰς κοινήν ἁπάντων τῶν ὀρθοδόξων ὠφέλειαν».

Ὁ Καθηγούμενος
τοῦ Ἱεροῦ Κοινοβίου Ὁσίου Νικοδήμου
Ἀρχιμανδρίτης Χρυσόστομος

, ,

Σχολιάστε

«Η ΨΥΧΟΣΩΜΑΤΙΚΗ ΦΥΣΙΟΛΟΓΙΑ καὶ ΠΑΘΟΛΟΓΙΑ ΚΑΤΑ ΤΟΝ AΓΙΟ ΝΙΚΟΔΗΜΟ τὸν AΓΙΟΡΕΙΤΗ» [Νέα ἔκδοση]

 

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

Μαρίας Βασιλειάδου,
Ἀναπλ. Καθηγητρίας Θεολογικῆς Σχολῆς Ε.Κ.Π.Α.
«Ἡ Ψυχοσωματική Φυσιολογία καί Παθολογία
κατά τόν ἅγιο Νικόδημο τόν Ἁγιορείτη»
ἔκδ. Ἱ. Κοινοβίου ὁσίου Νικοδήμου Ἁγιορείτου,
Πεντάλοφος Παιονίας Κιλκίς
Σεπτέμβριος 2019

.          Στό νέο αὐτό βιβλίο, πού ἐξέδωσε τό Ἱερό Κοινόβιο Ὁσ. Νικοδήμου, ἡ ἰατρός καί Ἀναπληρώτρια Καθηγήτρια τῆς Θεολογικῆς Σχολῆς τοῦ Πανεπιστημίου Ἀθηνῶν Μαρία Σ. Βασιλειάδου παρουσιάζει τίς θεμελιώδεις ἀρχές ἐπί τῶν ὁποίων οἰκοδομεῖται ἡ ἀνθρωπολογία τοῦ ἁγίου Νικοδήμου σέ συνάφεια μέ τά πορίσματα τῆς σύγχρονης ἰατρικῆς ἐπιστήμης. Βασικές πηγές ἄντλησης ὑλικοῦ γιά τό ἔργο τῆς συγγραφέως ἀποτέλεσαν τά δύο βιβλία τοῦ Ἁγίου, τό ἀριστουργηματικό Συμβουλευτικόν Ἐγχειρίδιον καί τό Ἐξομολογητάριον.
.             Ὑπό τό φῶς τῆς «κατά Χριστόν» ζωῆς καί φιλοσοφίας τοῦ ἁγίου Νικοδήμου στό βιβλίο αὐτό ἐξετάζονται οἱ λειτουργίες τοῦ ἀνθρώπινου ὀργανισμοῦ καί ὁ τρόπος μέ τόν ὁποῖο μπορεῖ ὁ ἄνθρωπος, κάνοντας ὀρθή χρήση τῶν ψυχοσωματικῶν του δυνάμεων νά ὁδηγηθεῖ ἀπό τό «κατά φύσιν» (ἤ τό «παρά φύσιν») στό «ὑπέρ φύσιν».
.               
Ὁ πολύσοφος ἅγιος Νικόδημος, ἐκτός ἀπό μέγας θεολόγος ἦταν συγχρόνως καί μεγάλος ψυχολόγος, ἕνας ἀνατόμος τῆς ἀνθρωπίνης ψυχῆς. Ὑπερβαίνοντας τά ὅρια τῆς ἰατρικῆς Φυσιολογίας καί Παθολογίας, οἱ ὁποῖες ἀσχολοῦνται μέ τή λειτουργικότητα τοῦ «ὑγιοῦς» ἤ «νοσοῦντος» ἀντίστοιχα ἀνθρωπίνου ὀργανισμοῦ, ὁ Ἅγιος προχωρεῖ ἕνα ἀκόμη βῆμα παραπέρα περιγράφοντας τήν ψυχοσωματική λειτουργικότητα τοῦ ἐν πτώσει ἀνθρώπου, ὁ ὁποῖος μπορεῖ νά ἐπιλέξει μεταξύ σωτηρίας καί φθορᾶς, ἤ ἀλλιῶς τοῦ «ὑπέρ φύσιν» καί τοῦ «παρά φύσιν» προσανατολισμοῦ τῆς ἐπίγειας πορείας του.
.              Στό βιβλίο αὐτό συναντῶνται, σέ μιά ἀγαστή συμφωνία, τά πορίσματα τῆς σύγχρονης ἰατρικῆς ἐπιστήμης (Ψυχιατρικῆς, Νευρολογίας, Νευροφυσιολογίας) μέ τήν θεοφώτιστη σκέψη τοῦ ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου. Ὑπάρχει πλούσια παράθεση βιβλιογραφίας, ξένης καί ἑλληνικῆς, ὅπου ἡ κυρία Μ.Βασιλειάδου στηρίζει τίς ἀπόψεις της σέ παραλληλισμό μέ τίς ἀπόψεις πού ἐκφράζει ἡ θεόπνευστη γραφίδα τοῦ ἁγίου Νικοδήμου.
.              Ἡ μελέτη τοῦ ἔργου ἀναδεικνύει μιά ἀκόμη πτυχή -ἄγνωστη ἴσως στούς περισσότερους- τῆς προσωπικότητας τοῦ ἁγίου Νικοδήμου, αὐτήν τοῦ ἀνατόμου τῆς ψυχῆς.
.              Ὁ ἀναγνώστης κρατάει στά χέρια του ἕνα ἐπιστημονικό ἔργο καί μέ τή μελέτη του ὁδηγεῖται σέ χρήσιμα καί ἀσφαλῆ συμπεράσματα, τά ὁποῖα ἔχουν ἄμεση σχέση μέ τή σωτηρία του.
.              Ἡ Ψυχοσωματική Φυσιολογία καί Παθολογία κατά τόν ἅγιο Νικόδημο τόν Ἁγιορείτη εἶναι λοιπόν ἕνα βιβλίο ἀπαραίτητο γιά τόν πιστό πού ἔχει θέσει ὡς στόχο στή ζωή του τή θέωση καί ἀγωνίζεται νά τήν πετύχει. Αὐτός εἶναι, ἄλλωστε, καί ὁ ἀληθινός σκοπός τοῦ ἀνθρώπου στή γῆ, ἡ ὁμοίωσή του μέ τόν Θεό.

, , ,

Σχολιάστε

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ καὶ ΜΟΣΧΑ «Γυμνὴ καὶ ἐστερημένη πάσης ἐξωτερικῆς ἐξουσίας καὶ αἴγλης ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως, εἶναι εἰς τοὺς παρόντας καιροὺς ἡ μόνη ποὺ στερεῖται ἐθνικῆς κρατικῆς προστασίας καὶ ἐπιδράσεων»

ΚΩΝΣΤΑΝΤΙΝΟΥΠΟΛΗ καὶ ΜΟΣΧΑ

Ἀπόσπασμα ἀπὸ τὸ ἱστορικὸ σύγγραμμα:
Θεόδωρος Ζήσης,
καθηγητὴς Πανεπιστημίου,
Κωνσταντινούπολη καὶ Μόσχα,
ἐκδ. “Βρυέννιος”,
Θεσσαλονίκη 1989, σελ. 33-38

ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστ. Βιβλιογρ.»

[…] Ἐξ αὐτῶν πάντως ἔγινεν αἰσθητὴ ἡ ἀνάγκη νὰ ἀποκτήση ἡ Ρωσσία τὸν ἰδικόν της πατριάρχην, ὥστε νὰ μὴ καταφεύγη εἰς ξένην αὐθεντίαν. Τὴν ἐπιθυμίαν αὐτὴν τοῦ υἱοῦ τοῦ Ἰβὰν Δ´ αὐτοκράτορος Θεοδώρου, ἐξέφρασε πρὸς τὸν πατριάρχην Ἀντιοχείας Ἰωακεὶµ ὁ γυναικάδελφός του Βόρις Γκοντούνωφ, µὲ τὴν παράκλησιν νὰ μεσολαβήση εἰς τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον διὰ τὴν χορήγησιν τῆς πατριαρχικῆς ἀξίας. Πράγµατι δὲ ὁ οἰκουμενικὸς πατριάρχης Ἱερεµίας Β´, ταξειδεύσας εἰς τὴν Ρωσσίαν, πρὸς συλλογὴν χρηµάτων διὰ τὸ Πατριαρχεῖον, ἐδέχθη τὴν πρότασιν καὶ ὑπὸ τὴν προεδρείαν αὐτοῦ σύνοδος ἐπισκόπων ἐξέλεξε τὸν μητροπολίτην Μόσχας Ἰὼβ εἰς πατριάρχην. Τὴν χειροτονίαν του ἐτέλεσεν ὁ πατριάρχης Κωνσταντινουπόλεως.

.               Μετὰ τὴν ἐπιστροφήν του εἰς Κωνσταντινούπολιν ὁ Ἱερεµίας συνεκάλεσε σύνοδον τὸν Μάιον τοῦ 1590, εἰς τὴν ὁποίαν μετέσχον οἱ πατριάρχαι Ἀντιοχείας Ἰωακεὶµ καὶ Ἱερoσoλύµων Σωφρόνιος, μετὰ πολλῶν μητροπολιτῶν καὶ ἐπισκόπων. Ἡ σύνοδος ἐπεκύρωσε τὴν πρᾶξιν ἀνυψώσεως εἰς πατριάρχην τοῦ μητροπολίτου Μόσχας, κατατάξασα αὐτὸν πέµπτον εἰς τὴν σειρὰν τῶν πατριαρχῶν. Εἰς τὸ σχετικὸν πατριαρχικὸν χρυσόβουλον ὡρίζετο χαρακτηριστικῶς «ἵνα ὁ χειροτονηθεὶς Μοσκοβίου πρὸ ὀλίγου κύριος Ἰὼβ πατριάρχης, καὶ ὀνοµάζηται πατριάρχης καὶ συναριθµῆται τοῖς λοιποῖς πατριάρχαις καὶ ἔχῃ τὴν τάξιν καὶ τὸ µνηµόσυνον μετὰ τὸν πατριάρχην Ἱεροσολύµων, χρεωστῶν µνηµονεύειν ἡµῶν τοῦ ὀνόµατος καὶ τῶν λοιπῶν καὶ κεφαλὴν αὐτοῦ καὶ πρῶτον ἔχειν καὶ νοµίζειν τὸν ἀποστολικὸν θρόνον Κωνσταντινουπόλεως, ὡς καὶ οἱ λοιποὶ ἔχουσι πατριάρχαι».
.               Τὸν συνοδικὸν αὐτὸν τόµον ἔφερεν εἰς τὴν Μόσχαν τὸ 1592 ὁ μητροπολίτης Τυρνόβου καὶ Λαρίσης Διονύσιος. Ἐπειδὴ ὅµως ὁ τσάρος καὶ ὁ πατριάρχης δὲν ἐθεώρησαν ἱκανοποιητικὴν τὴν τελευταίαν θέσιν εἰς τὴν σειρὰν τῶν πατριαρχῶν καὶ ἤθελον νὰ δοθῇ ἡ τρίτη θέσις, μετὰ τὸν Ἀλεξανδρείας, πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτὸν συνεκλήθη καὶ πάλιν ἡ σύνοδος τὸ 1593, παρόντος τώρα καὶ τοῦ πατριάρχου Ἀλεξανδρείας Μελετίου Πηγᾶ, ὅστις ἀρχικῶς εἶχεν ἀντιδράσει, ἐξέδωκε νέαν συνοδικὴν πράξιν ὁπού εἶναι ἐµφανὴς ἡ ἀξιόλογος θεολογικὴ συµβολὴ καὶ τοῦ σοφοῦ πατριάρχου Ἀλεξανδρείας, ἐπανέλαβε τὴν προηγουμένην ἀπόφασιν περὶ τῆς σειρᾶς τῶν θρόνων, χωρὶς ἀλλαγήν, ὥστε «τὰ πρεσβεῖα φέρεσθαι σωζόµενα ταῖς Ἐκκλησίαις».
.               Μὲ βάσιν λοιπὸν τὴν πανορθόδοξον αὐτὴν ἀπόφασιν οἱ κατὰ καιροὺς πατριάρχαι Μόσχας ἀνεγνώριζον τὸν Οἰκουμενικὸν θρόνον ὡς πρῶτον καὶ κεφαλὴν ἐν τῷ συστήµατι τῶν αὐτοκεφάλων ὀρθοδόξων ἐκκλησιῶν. Ἀκόµη καὶ μετὰ τὴν ὕψωσιν τοῦ Μόσχας εἰς πατριάρχην ἡ ρωσσικὴ Ἐκκλησία ἀπηυθύνετο πρὸς τὸ Οἰκουμενικὸν Πατριαρχεῖον διὰ ζητήµατα, τὰ ὁποῖα, ἐξεταζόµενα ὑπὸ τὴν σηµερινὴν ἔννοιαν τοῦ αὐτοκεφάλου, θὰ ἠµποροῦσε νὰ λύση µόνη της ὡς ἐσωτερικά. Ἀνεγνωρίζετο ἄλλωστε εἰς τὸν Κωνσταντινουπόλεως τὸ δικαίωµα τοῦ ἐκκλήτου, ὄχι µόνον ἀπὸ μέρους τῶν ἱεραρχῶν τῆς δικαιοδοσίας του, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ μέρους ἱεραρχῶν τῶν ἄλλων ὀρθοδόξων αὐτοκεφάλων ἐκκλησιῶν, ὅπως ἔδειξε παλαιότερα καὶ ὁ καθηγητὴς τοῦ ἐν Παρισίοις ρωσσικοῦ Θεολογικοῦ Ἰνστιτούτου Α. Καρτασὼφ εἰς τὴν μελέτην του, «Τὸ τῆς ἐκκλήτου δικαίωµα τῶν Οἰκουµενικῶν Πατριαρχῶν ἐν τῇ πράξει (Βαρσοβία 1936)».
.               Οὕτω, ὁ Ρῶσσος πατριάρχης Νίκων διὰ νὰ κατοχυρώση τὸ γνωστὸν μεταρρυθµιστικόν του ἔργον, ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν Οἰκουμενικὸν Πατριάρχην Παΐσιον ὁδηγίας, ὑποβαλὼν συγχρόνως 27 ἐρωτήµατα. Ὁ Οἰκουμενικὸς Πατριάρχης συνεκάλεσε τὸ 1655 Μεγάλην Σύνοδον, ἡ ὁποία ἐνέκρινε τὰς ἀποφάσεις τῆς ρωσσικῆς σύνοδου τοῦ 1654 καὶ ἀπήντησεν εἰς τὰς ὑποβληθείσας ἐρωτήσεις διὰ σχετικοῦ συνοδικοῦ γράμματος. Μὲ τὸ θέμα τῶν μεταρρυθμίσεων τοῦ Νίκωνος ἠσχολήθη καὶ ἄλλας φορὰς ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως. Εἰς τὴν συγκληθεῖσαν κατὰ τὸ 1663 Μεγάλην Σύνοδον μὲ συμμετοχὴν καὶ τῶν τριῶν ἄλλων πατριαρχῶν ἐξέδωκε πατριαρχικὸν καὶ συνοδικὸν τόμον εἰς τὸν ὁποῖον ἀπαντοῦσε εἰς 25 ἐρωτήματα τῆς ρωσσικῆς Ἐκκλησίας. Διὰ τῶν ἀπαντήσεων αὐτῶν κατωχυρώθη συνοδικῶς τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκκλήτου, τῆς τελεσιδίκου δηλαδὴ Κρίσεως ἐκκλησιαστικῶν θεμάτων ἄλλων ἐκκλησιῶν ὑπὸ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου. […]
.               Ἀλλὰ καὶ δι᾽ ἄλλα θέματα τοῦ ἐσωτερικοῦ βίου τῆς ρωσσικῆς Ἐκκλησίας, ὅπως ἄδειαι γάμου μετὰ ἑτεροδόξων, τρόπος προσελεύσεως λουθηρανῶν καὶ καλβινιστῶν εἰς τὴν Ὀρθοδοξίαν, κατάλυσις νηστείας ὑπὸ στρατιωτῶν ἐν καιρῷ πολέμου, ἐζήτει ὁ Μ. Πέτρος τὴν γνώμην καὶ συναίνεσιν τοῦ Οἰκουμενικοῦ Θρόνου. […]
.               Οὐδέποτε ὅμως ἡ Κωνσταντινούπολις παρητήθη τῆς εὐθύνης, ὡς πρωτόθρονος Ἐκκλησία καὶ ὡς μήτηρ τῶν περισσοτέρων αὐτοκεφάλων Ὀρθοδόξων Ἐκκλησιῶν, νὰ μεριμνᾶ ἐν πνεύματι διακονίας περὶ τῶν γενικωτέρων θεμάτων ἢ τῶν ἀναφυομένων δυσχερειῶν. Ἦτο δὲ καὶ εἶναι πάντοτε τόσον διακριτικὴ αὐτὴ ἡ διακονία, ὥστε, ὅπως ἔγραφεν ὁ καθηγητὴς τῆς Θεολογικῆς Ἀκαδημίας τῆς Πετρουπόλεως Sokoloff «ἡ προεξάρχουσα θέσις τοῦ Πατριάρχου Κωνσταντινουπόλεως μεταξὺ τῶν ἴσων αὐτῷ Ὀρθοδόξων Πατριαρχῶν τῆς Ἀνατολῆς οὐδένα διήγειρεν ἐν ἑαυτοῖς φόβον, καθόσον πάντες οὗτοι ἦσαν πεπεισμένοι ὅτι οὐδεὶς οὐδέποτε ἐκ τῶν οἰκουμενικῶν πατριαρχῶν ἤγετο ἐκ τῆς ἰδέας τῆς ἀποκτήσεως ἀπολύτου ἐξουσίας ἐν τῇ Ὀρθοδόξῳ Ἐκκλησίᾳ διὰ τῆς ἐλαττώσεως ἢ ἐκμηδενίσεως τῶν κανονικῶν δικαιωμάτων καὶ προνομίων τῶν λοιπῶν πατριαρχικῶν θρόνων καὶ ὅτι οὐδένα, οὐδὲ τὸν ἐλάχιστον, διέτρεχε κίνδυνον τὸ αὐτοκέφαλον αὐτῶν».
.               Ἡ διακονία αὐτὴ τοῦ Οἰκουμενικοῦ Πατριαρχείου ἔπαυσεν ἀπὸ αἰώνων νὰ στηρίζεται εἰς πολιτικὰ κριτήρια. Ἡ ἐμπειρία καὶ αἱ διεργασίαι τῶν αἰώνων προσέδωκαν εἰς αὐτὴν καθαρῶς ἐκκλησιολογικὴν καὶ θεολογικὴν διάστασιν, ἡ ὁποία πηγάζει βασικῶς ἐκ δύο λόγων: α) ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ἐπρωτοστάτησεν εἰς τὴν ὑπεράσπισιν καὶ διατύπωσιν τῶν εὐσεβῶν τῆς Πίστεως δογμάτων διὰ σειρᾶς ὅλης ἁγίων πατέρων καὶ συνόδων, πλουτισθεῖσα καὶ πλουτήσασα τὴν Ὀρθοδοξίαν, β) τὸ ἰδιαίτερον κύρος αὐτῆς κατὰ τὸν διάσημον κανονολόγον Νικόδημον Μίλας ἔγκειται καὶ εἰς τὸ ὅτι «ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως ἦν ἡ μήτηρ Ἐκκλησία πάντων τῶν λαῶν ἐκείνων τῶν προσηλυτισθέντων ὑπὸ τῶν ἱεραποστόλων αὐτῆς εἰς τὴν χριστιανικὴν πίστιν. Φυσικὴ αὐτoῦ συνέπεια εἶναι ὅτι αἱ ἐκκλησίαι τῶν ἐθνῶν τούτων ἀπετείνοντο πρὸς διακανονισμὸν τoῦ ἐσωτερικοῦ ἐκκλησιαστικοῦ αὐτῶν βίου εἰς τὴν Μητέρα Ἐκκλησίαν, αἰτούμεναι ὁδηγίας πρὸς τοῦτο καὶ πρὸς πάντα καθόλου τὰ ἄγνωστα καὶ ἀσαφῆ αὐταῖς ἐκκλησιαστικὰ ζητήματα».

——————

«Γυμνὴ καὶ ἐστερημένη πάσης ἐξωτερικῆς ἐξουσίας καὶ αἴγλης ἡ Ἐκκλησία Κωνσταντινουπόλεως, εἶναι εἰς τοὺς παρόντας καιροὺς ἡ μόνη ποὺ στερεῖται ἐθνικῆς κρατικῆς προστασίας καὶ ἐπιδράσεων· ἄλλαι αὐτοκέφαλοι ὀρθόδοξοι Ἐκκλησίαι μετὰ δυσκολίας θὰ ἠδύναντο νὰ ἀποκρούσουν ὁδηγίας καὶ κατευθύνσεις τῶν κρατικῶν ὀργάνων, ὡς κάλλιστα γνωρίζει ὁ π. Ἰουστῖνος (Σημ. «Χρ. Βιβλ.»: ἅγιος Ἰουστίνος Πόποβιτς)»
(Θεόδωρος Ζήσης, καθηγητὴς Πανεπιστημίου, Κωνσταντινούπολη καὶ Μόσχα, ἐκδ. Βρυέννιος, Θεσσαλονίκη 1989, σελ. 92)

Σχολιάστε

Η ΑΝΑΘΕΩΡΗΣΙΣ τῆς ΑΠΟΛΟΓΙΑΣ τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

«Ἡ Ἐπιστολὴ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου τοῦ Παρίου
& ἡ Ἀναθεώρησις τῆς Ἀπολογίας
τοῦ Ἁγίου Νικοδήμου τοῦ Ἁγιορείτου»,

ἐκδ. «Ἔρεισμα» (Ἱ. Μ. Χρυσοποδαριτίσσης Πατρῶν),
σειρὰ: “Κολλυβαδικὴ Γραμματεία-2”,
Ἀθῆναι, Ἀπρίλιος 2019

ΠΡΟΛΟΓΟΣ
Ἀρχιμανδρίτης Νικόδημος,
Ἱ. Μ. Παναγίας Χρυσοποδαριτίσσης – Νεζερῶν

ἠλ. στοιχειοθ. «Χριστιαν. Βιβλιογρ.»

.                 Ὅταν ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε τὸν ἄνθρωπον, ἠθέλησε νὰ τὸν προικίσῃ διὰ τῆς θεοειδοῦς ἐλευθερίας, παρέχων εἰς αὐτὸν τὴν δυνατότητα νὰ καταστῇ ὅμοιος Αὐτοῦ κατὰ χάριν. Ἔτσι, πρὸ τῆς δημιουργίας τοῦ κόσμου, ὁ Θεός, μέσα εἰς τὴν προαιωνιότητά Του, «προώρισε» τοὺς ἀνθρώπους νὰ γίνουν «σύμμορφοι τῆς εἰκόνος τοῦ Υἱοῦ Αὐτοῦ» (Ῥωμ. η΄ 29). Πρὸς τὸν σκοπὸν αὐτόν, ὁ ἴδιος ὁ Θεὸς Λόγος, ὁ Ὁποῖος εἶναι «εἰκὼν τοῦ Θεοῦ τοῦ ἀοράτου» (Κολ. α΄ 15), ἔγινεν ἄνθρωπος, διὰ νὰ εἰκονίζωμεν Ἐκεῖνον, νὰ ὁμοιάζωμεν μὲ Ἐκεῖνον καὶ νὰ Χριστομοιωθῶμεν.
.             Ἡ ἐν Χριστῷ θέωσις τοῦ προπτωτικοῦ Ἀδάμ, ὡς σκοπὸς τῆς Δημιουργίας καὶ πρωταρχικὸν κίνητρον τῆς θείας Ἐνανθρωπήσεως, δὲν φαίνεται νὰ ἀπησχόλησεν εὐρέως τὸ κήρυγμα τῆς Ἐκκλησίας. Ἐθεωρήθη μᾶλλον ὅτι ἀνάγεται εἰς τὰ δόγματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα «ἐν ἀπολυπραγμονήτῳ καὶ ἀπεριεργάστῳ σιγῇ οἱ Πατέρες ἡμῶν ἐφύλαξαν, καλῶς ἐκεῖνο δεδιδαγμένοι, τῶν μυστηρίων τὸ σεμνὸν σιωπῇ διασῴζεσθαι».Ἐν τούτοις, ὡς ἦτο ἀναμενόμενον, ἡ νηπτικὴ ἐνατένισις τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, κατὰ τὸν ὁποῖον «ἡ τῆς ἱερᾶς καὶ θεοποιοῦ ἀγάπης γνῶσις καὶ ἐργασία φιλοσοφεῖται· ἡ τῆς ὑψηλῆς Θεολογίας ἄπταιστος δόξα κρατύνεται· καὶ τὸ περὶ τῆς Οἰκονομίας τοῦ Λόγου μυστήριον εὐσεβῶς ἀναπτύσσεται» 3, συνεκινήθη ἰδιαιτέρως ἐκ τῆς ἀδιασαλεύτου προαιωνίου ἀγάπης τοῦ Θεοῦ διὰ τὸν ἄνθρωπον καὶ ὡμίλησεν ὀρθῶς περὶ τῆς ἀπροϋποθέτου Ἐνσαρκώσεως τοῦ Θεοῦ Λόγου.
.                 Ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης (†1809), καθ’ ὑπακοὴν πρὸς τὸν Μητροπολίτην Κορίνθου, ἅγιον Μακάριον τὸν Νοταρᾶν (†1805), συνέταξε καὶ διεμόρφωσε τὴν Φιλοκαλίαν (1782). Ἡ θεοφώτιστος αὐτὴ Φιλοκαλία εἶναι μὲν ἕνα μακροσκελέστατο κείμενον κατ’ ἐρανισμὸν ἐκ πολλῶν νηπτικῶν Πατέρων καὶ Διδασκάλων τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ ἔχει συγκεκριμένο κίνητρον μὲ κεντρικὰ θέματα καὶ ἑνιαῖον χαρακτῆρα καὶ σκοπόν. Ἔτσι, ἡ Φιλοκαλία, ἡ ὁποία ἐν πολλοῖς ἐβασίσθη ἐπὶ τῆς θεολογίας τοῦ ἁγίου Μαξίμου τοῦ Ὁμολογητοῦ, κατέστη ἡ θεμελιώδης ἔκφρασις τῆς ἐπιστροφῆς εἰς τὶς ρίζες τῆς Πατερικῆς παραδόσεως. Ὅμως ἡ ἐπιστροφὴ αὐτὴ ἀναφέρεται εἰς τὸν ὅλον ἄνθρωπον, διὸ καὶ σχετίζεται ἀμέσως, τόσον μὲ τὴν κατὰ πρᾶξιν ἄσκησι τῆς ἀρετῆς, ὅσον καὶ μὲ τὴν διατύπωσι τῆς πίστεως καὶ τὴν δογματικὴν ἀλήθειαν τῆς Ἐκκλησίας.
.                 Ἐπὶ τοῦ θέματος τῆς Ἐνσαρκώσεως τοῦ Λόγου, ὁ ἅγιος Νικόδημος ὑπεστήριξε τὸ ἀπροϋπόθετον αὐτῆς. Εἶπε δηλαδὴ ὅτι, ἡ Ἐνανθρώπησις τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ δὲν ἦτο συνέπεια τῆς πτώσεως τοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ ὁ ἀρχικὸς σκοπὸς τῆς δημιουργίας του· διότι ὁ ἄνθρωπος, μόνον δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου θὰ ἐλάμβανε τὴν δυνατότητα νὰ φθάσῃ εἰς τὴν θέωσιν.
.                 Ὁ ἅγιος Νικόδημος ἐτόνισεν ὅτι ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ ἐνηνθρώπησεν ὄχι διὰ νὰ ἐξιλεώσῃ τὴν θείαν δικαιοσύνην, ὡς λέγουν οἱ Δυτικοί, ἀλλὰ διὰ νὰ θεώσῃ τὴν ἀνθρωπίνην φύσιν ἐξ ἀγάπης καὶ φιλανθρωπίας. Ἔτσι γίνεται φανερὸν ὅτι ἡ θεία Ἐνανθρώπησις ἦτο τὸ «προηγούμενον» θέλημα τοῦ Θεοῦ καὶ ὁ τελικὸς σκοπὸς τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου.
.                 Εἰς τὴν ὀρθὴν αὐτὴν θέσιν ἀντέδρασεν ὁ ἅγιος Ἀθανάσιος ὁ Πάριος (†1813), μὲ τὸν γνωστὸν αὐτοῦ ἀνεξήγητον τόνον. Εἰς τὴν ἐπιστολιμαίαν ἀντίρρησιν τοῦ ἐν Χίῳ ἱεροδιδασκάλου ἀπήντησεν ὁ ἀσκητὴς τῆς Καψάλας μὲ τὴν ταπείνωσιν καὶ τὴν εἰλικρίνειαν, ὁποὺ τὸν ἐχαρακτήριζαν πάντοτε. Ἡ ἀπάντησις αὐτὴ φανερώνει, διὰ μίαν εἰσέτι φοράν, ὅτι ὄντως ἦτο «τῶν δογμάτων τῆς τοῦ Χριστοῦ Ἐκκλησίας τρόφιμος». Ἀντὶ οἱασδήποτε ἐπιδράσεως ἐκ τῆς ἀκμαζούσης τότε, καὶ εἰς τὴν καθ’ ἡμᾶς Ἀνατολήν, σχολαστικῆς θεολογίας, ὁ ἅγιος Νικόδημος, ὡς γνήσιος νηπτικὸς καὶ αὐθεντικὸς πατὴρ τῆς Φιλοκαλίας, ἐξηκολούθησε νὰ ὑπερασπίζεται τὴν ἀλήθειαν, ὅτι δηλαδὴ ἡ πτῶσις τοῦ Ἀδὰμ δὲν ἤλλαξε τὴν πάνσοφον προοπτικὴν τῆς ἀναλλοιώτου Βουλῆς τοῦ Θεοῦ διὰ τὴν θέωσιν τοῦ ἀνθρώπου. Καὶ εἰς τοῦτο ἠκολούθησε τὸν ἅγιον Μάξιμον τὸν Ὁμολογητήν, ὁ ὁποῖος εἶχε διακηρύξει ὀρθῶς ὅτι, τὸ μυστήριον τῆς Ἐνσάρκου οἰκονομίας τοῦ Υἱοῦ καὶ Λόγου τοῦ Θεοῦ εἶναι ἡ ἀρχὴ ὅλων τῶν ὁδῶν τοῦ Κυρίου, καὶ ὅτι ὁ Θεὸς ἐδημιούργησε τὸν κόσμον ἀποβλέπων εἰς τὸν σκοπὸν αὐτόν, δηλαδὴ τὴν Ἐνανθρώπησιν τοῦ Υἱοῦ Αὐτοῦ, ὁποὺ εἶναι τὸ τέλος τῆς Προνοίας Του καὶ ἡ ἀνακεφαλαίωσις ὅλης τῆς κτίσεως.
.                 Ὅμως, δὲν εἶναι μόνον ἡ ὀρθότης τῆς ἀπαντήσεως. Ἡ ἀνταπόκρισις τοῦ ἁγίου Νικοδήμου πρὸς τὶς ἀντιρρήσεις καὶ τὶς ἀδικαιολόγητες μομφές, ὁποὺ τοῦ ἀπεδόθησαν «κρίμασιν οἷς μόνος Κύριος οἶδεν», φανερώνει τὴν ἐμπειρικήν, βιωματικὴν βεβαιότητά του διὰ τὴν θεολογικὴν θέσιν, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν. Δίχως νὰ ἀφίσταται τῆς ὀρθότητος τῆς διδασκαλίας, ὡς ἄλλος Μέγας Βασίλειος ἢ Γρηγόριος Παλαμᾶς, εἶχε τὴν εὐχέρειαν νὰ προσαρμόζῃ τὴν διατύπωσιν τῆς θεολογίας του κατὰ τὶς ἀνάγκες τῶν περιστάσεων καὶ τῶν καιρῶν, πρὸς ἀποφυγὴν σκανδαλισμοῦ τῶν ἁπλουστέρων. Καὶ ὅλο τοῦτο, δίχως ποτὲ νὰ ἀναφερθῇ εἰς ὅσους προσωπικῶς, παλαιότερον καὶ τότε, τὸν ἐμέμφθησαν ἀδίκως, ἄνευ τῆς συνήθους συστολῆς καὶ ἀξιοπρεπείας, εἰς τρόπον ὥστε νὰ καταστῇ ὁ ἴδιος λαμπρὸν παράδειγμα ἀντιμετωπίσεως ἀναλόγων περιπτώσεων.
.                 Ἀσφαλῶς, ἦτο ἀνάγκη νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν θέσιν αὐτὴν ὁ Ἅγιος, ὄχι μόνον διὰ τὴν θεωρητικήν της ὀρθότητα, ἀλλά, κυρίως, διὰ τὴν βαθείαν καὶ στενὴν σχέσιν, ὁποὺ ἔχει μὲ τὴν πνευματικὴν ζωὴν τοῦ ἀνθρώπου, θέτουσα τὸν πιστὸν ὄχι ἐνώπιον τῆς ἀνικανοποιήτου, κατὰ τοὺς Δυτικούς, θείας δικαιοσύνης, ἀλλ’ ἐνώπιον τῆς προαιωνίου ἀγάπης τοῦ Θεοῦ.
.                 Αὐτὴν τὴν θείαν ἀγάπην, τὴν «κραταιὰν ὡς θάνατον» (ᾎσμ. ᾈσμ. η΄ 6), τὴν ὁποίαν οὔτε ἡ πτῶσις τοῦ Ἀδὰμ κατώρθωσε νὰ κλονίσῃ, διεκήρυξεν εἰς τὴν Ἀπολογίαν του, ὡς μέγας Θεολόγος καὶ Πατὴρ τῆς Ἐκκλησίας, ὁ ἅγιος Νικόδημος ὁ Ἁγιορείτης.

 

 

, , ,

Σχολιάστε

ΑΠΑΝΤΗΣΗ στὴν ΨΕΥΤΙΚΗ ΙΣΤΟΡΙΑ γιὰ τὸν ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟ

ΝΕΑ ΕΚΔΟΣΗ

Ἀπάντηση στὴν ψεύτικη ἱστορία γιὰ τὸν Ἑλληνικὸ Διαφωτισμὸ

ΓΙΩΡΓΟΥ Ν. ΠΑΠΑΘΑΝΑΣΟΠΟΥΛΟΥ
Δημοσιογράφου – συγγραφέως
«Ο ΔΙΑΦΩΤΙΣΜΟΣ καὶ Ο ΕΛΛΗΝΙΣΜΟΣ»
σελ. 76, ἐκδ. «ΤΗΝΟΣ», Ἀθῆναι 2019

.               Μίαν ἀπάντηση στὴν προπαγάνδα περὶ τοῦ «ἄθεου Νεοελληνικοῦ Διαφωτισμοῦ» δίδει ὁ δημοσιογράφος καὶ συγγραφέας Γιῶργος Ν. Παπαθανασόπουλος στὸ εὐσύνοπτο πόνημά του «Ὁ Διαφωτισμὸς καὶ ὁ Ἑλληνισμός», τὸ ὁποῖο κυκλοφορήθηκε αὐτὲς τὶς ἡμέρες ἀπὸ τὶς ἐκδόσεις «Τῆνος».
.               Μέσα ἀπὸ τὶς γραμμὲς τοῦ βιβλίου ἀποδεικνύεται ὅτι σχεδὸν ὅλοι οἱ στοχαστὲς καὶ συγγραφεῖς, ποὺ θεωροῦνται ὅτι ἐκφράζουν τὸν Ἑλληνικὸ Διαφωτισμὸ ἦσαν κληρικοί, ἢ λαϊκοὶ πιστὰ μέλη τῆς Ἐκκλησίας. Ἰσχύει αὐτὸ ποὺ ἔγραψε ὁ ἱστορικὸς Νίκος Γ. Σβορῶνος καὶ ἀναφέρεται στὸ βιβλίο, ὅτι «δὲν ἔφθασαν ποτὲ ὣς τὶς ἀκραῖες συνέπειες τῆς σκέψης τῶν δυτικῶν τους διδασκάλων καὶ δὲν ἤθελαν μὲ κανένα τρόπο νὰ ἀπομακρυνθοῦν ἀπὸ τὴν χριστιανικὴ Πίστη καὶ τὴν Ὀρθόδοξη Ἐκκλησία». Ὅλοι τους ἐνήργησαν ὅπως πάντα οἱ Ἕλληνες, ἀπὸ τῶν ἀρχαίων χρόνων ἕως καὶ τοὺς χρόνους τοῦ Βυζαντίου καὶ τῆς ἀνάπτυξης τῆς ἐπιστήμης καὶ τῆς τεχνολογίας τῶν 17ου καὶ 18ου αἰώνων καὶ ὅπως συνέστησαν ὁ Ἀπόστολος Παῦλος, ὁ Μέγας Βασίλειος καὶ ὁ Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Θεολόγος: Μαθαίνουν, ἀφομοιώνουν τὰ θετικὰ καὶ τὰ ἐξελίσσουν.
.               Χρειάζεται νὰ λέγεται ἡ ἀλήθεια γιὰ τὸν Ἑλληνικὸ Διαφωτισμό, ἔστω καὶ μὲ τὰ πενιχρὰ μέσα προβολῆς της, ποὺ διατίθενται. Ἡ κάθε προσπάθεια ἐκφράσεως τῆς ἀλήθειας εἶναι δημιουργία μίας μικρῆς ὄασης μέσα στὴν ἀπέραντη ἔρημο καὶ ἀποτελεῖ μία μικρὴ πνευματικὴ ἀντίσταση καὶ ἕνα ἐλπιδοφόρο μήνυμα, ὅτι ἡ ἀλήθεια δὲν ἐξοντώθηκε, ὅτι ἡ ψεύτικη ἱστορία δὲν ἐπικράτησε ὁλοκληρωτικά. Εἶναι ἀκόμη μία μαρτυρία ὅτι ὁ Ἅγιος Κοσμᾶς ὁ Αἰτωλὸς καὶ οἱ ἄλλοι σημαντικοὶ διδάχοι, ποὺ ὑπηρέτησαν καὶ θυσιάστηκαν γιὰ τὴν Ἐκκλησία καὶ τὸ Γένος, δὲν πέρασαν στὴ λήθη, δὲν ξεριζώθηκαν ἀπὸ τὶς ψυχὲς τῶν Ἑλλήνων.-

,

Σχολιάστε

ΣΤΟΧΟΣ Ο ΠΑΤΡΙΑΡΧΗΣ ΓΡΗΓΟΡΙΟΣ Ε΄(Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Στόχος ὁ Πατριάρχης Γρηγόριος Ε΄

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.           Ἡ μνήμη τοῦ ἐθνοϊερομάρτυρα Πατριάρχη Γρηγορίου τοῦ Ε΄ βεβηλώνεται ἕως τὶς ἡμέρες μας ἀπὸ τοὺς ἐθνομηδενιστές. Σὲ ἀπάντηση ἐκδίδονται βιβλία γιὰ τὸν βίο καὶ τὸ ἔργο του. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ εἶναι τοῦ μοναχοῦ Μαξίμου τοῦ Ἰβηρίτου. Κυκλοφορήθηκε πρόσφατα σὲ ἐξαιρετικῆς ποιότητας ἔκδοση, μὲ τίτλο «Ὁ Ἀθωνίτης Πατριάρχης τοῦ Γένους καὶ Μέγας Ἐθνοϊερομάρτυς Ἅγιος Γρηγόριος ὁ Ε΄».
.         Ὁ Πατριάρχης στὶς 10 Ἀπριλίου 1821 ἀπαγχονίστηκε. Νωρίτερα τοῦ εἶχε ἐπιδοθεῖ τὸ σουλτανικὸ φιρμάνι, μὲ τὸ ὁποῖο παυόταν τοῦ ἀξιώματός του «ὡς ἀνάξιος τοῦ πατριαρχικοῦ θρόνου, ἀγνώμων πρὸς τὴν Ὑψηλὴν Πύλην καὶ ἄπιστος». Ὁ μοναχὸς Μάξιμος περιγράφει, μὲ ὅλη τὴν τραγικότητά τους, τὰ γεγονότα. Μετὰ τὴν ἀνάγνωση τοῦ φιρμανίου, περὶ τὶς 10 τὸ πρωὶ τῆς Κυριακῆς τοῦ Πάσχα, μετήχθη στὶς φυλακὲς τοῦ Μποσταντζήμπαση. Ἐκεῖ τὸν βασάνισαν οἱ δεσμῶτες του καὶ μετὰ τὸν ἔφεραν, μὲ δεμένα πίσω τὰ χέρια του, στὸ Πατριαρχεῖο. Ἐκεῖ τὸν κρέμασαν στὴ μεσαία θύρα, ποὺ ἔκτοτε παραμένει κλειστή. Ἦταν 70 ἐτῶν. Τὸ σῶμα τοῦ Πατριάρχη ἔμεινε ἐκεῖ κρεμασμένο τρεῖς ἡμέρες, βορὰ στὸν βάρβαρο καὶ βέβηλο ὄχλο.
.         Ὁ Πατριάρχης ἀπὸ τὸ 1797 ἕως τὸ 1821 ἦταν ἑπτὰ χρόνια στὸν θρόνο καὶ δέκα ἑπτὰ περίπου στὴν ἐξορία. Στὰ λίγα χρόνια τῆς Πατριαρχείας του εἶχε τὴν εὐθύνη νὰ ἀντιμετωπίσει τὴν αὐθαιρεσία καὶ τὴν βασανιστικὴ καταπίεση τοῦ Σουλτάνου, τὴν ἐπιθετικότητα τοῦ ἄθεου γαλλικοῦ διαφωτισμοῦ, τὸ μίσος τοῦ παπισμοῦ καὶ τὰ προβλήματα τοῦ σκλαβωμένου κλήρου καὶ λαοῦ, στὶς προσδοκίες τοῦ ὁποίου ἔπρεπε νὰ ἀνταποκριθεῖ.
.         Οἱ ἄθεοι γιὰ νὰ πλήξουν τὴ μνήμη τοῦ Πατριάρχη ἀγνοοῦν τὸ σημαντικὸ ἔργο του καὶ τὴν ἄμεμπτη ζωή του, δὲν ἀναφέρουν τὴν προσφορά του στὴ διατήρηση τῆς ταυτότητας τῶν Ἑλλήνων καὶ μένουν στὴν ἐπιφάνεια τῶν γεγονότων, χωρὶς νὰ ἐξετάζουν τὸ ἂν εἶχε τὸ περιθώριο νὰ πράξει διαφορετικά. Ὅμως ὅλες οἱ ἱστορικὲς μαρτυρίες τῆς ἐποχῆς ποὺ συμβαίνουν τὰ γεγονότα εἶναι ὅτι ὁ Πατριάρχης ἐξαναγκάστηκε νὰ καταδικάσει τὴν Ἐπανάσταση. Ὁ π. Μάξιμος ἀναγράφει, μεταξὺ τῶν ἄλλων, ὅτι ὁ Ἄγγλος κληρικὸς R. Walsh στὸ χρονικό, ποὺ ἔγραψε γιὰ τὸ ταξίδι του στὴν Κωνσταντινούπολη τὸ 1821, ἀναφέρει ὅτι εἶδε τὸν Πατριάρχη Γρηγόριο Ε΄ δύο μῆνες πρὶν ἀπὸ τὸν ἀπαγχονισμό του καὶ στὴ συνέχεια ἐξιστορεῖ τὸ γεγονός: «Ἀφοῦ τὸν ἐξανάγκασαν νὰ ἀφορίσει τὴν Ἐπανάσταση, τὸν κρέμασαν. Αὐτὸ σημαίνει ὅτι ὁ Σουλτάνος εἶχε προαποφασίσει τὴν ἐκτέλεση…».
.         Οἱ τιμὲς ποὺ ἐπιφύλαξε ὁ Τσάρος καὶ ὁ λαὸς τῆς Ὀδησσοῦ στὸ σκήνωμά του, τὰ ὅσα ἔγραψαν οἱ ἱστορικοί, Ἕλληνες καὶ ξένοι, οἱ στίχοι γιὰ τὸν Πατριάρχη τοῦ ἐθνικοῦ μας ποιητῆ Διον. Σολωμοῦ, ποὺ ἔζησε τὸ γεγονός, ἡ πάνδημη ὑποδοχὴ ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες τοῦ Λειψάνου Του, στὴν Ἀθήνα, τὸ 1871, δὲν εἶναι μύθος. Εἶναι κοινὸ τὸ αἴσθημα ὅτι ἡ θυσία του συνέβαλε στὸν Ἀγώνα τῶν Ἑλλήνων γιὰ τὴν ἐλευθερία τους καὶ ὅτι αὐτὴ κατέστη σύμβολο τῆς συμβολῆς τοῦ κλήρου σ’ Αὐτόν.-

,

Σχολιάστε