ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΚΑΙ Η ΣΤΗΛΗ ΤΗΣ ΡΟΖΕΤΑΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Τὰ ἑλληνικὰ καὶ ἡ στήλη τῆς Ροζέτας

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 .                Οἱ Γάλλοι ἑορτάζουν πανηγυρικὰ τὰ 200 χρόνια ἀπὸ τὴν ἀνακοίνωση τοῦ αἰγυπτιολόγου Ζὰν Φρανσουὰ Σαμπολιὸν (1790-1832) στὴν Γαλλικὴ Ἀκαδημία Κλασσικῶν Σπουδῶν καὶ Καλῶν Γραμμάτων, ὅτι ἀνακάλυψε  σύστημα, μὲ τὸ ὁποῖο πέτυχε νὰ ἀποκρυπτογραφήσει τὴν ἱερογλυφικὴ αἰγυπτιακὴ γραφή. Ἦταν σὰν σήμερα, τὴν 27η Σεπτεμβρίου τοῦ 1822. Ἔτσι ἄνοιξε τὴν θύρα ἀναπτύξεως τῆς αἰγυπτιολογίας, διὰ τῆς ἀκριβέστερης μελέτης τῶν ἐπιγραφῶν καὶ γενικὰ τῶν κειμένων τῆς ἀρχαίας Αἰγύπτου.
.                Παραδόξως στοὺς πανηγυρισμοὺς γιὰ τὴν ἀποκρυπτογράφηση τῶν ἱερογλυφικῶν τῆς Αἰγύπτου παραγνωρίζεται ἡ καίρια συμβολὴ τῶν Πτολεμαίων καὶ τῆς ἑλληνιστικῆς κοινῆς γλώσσας, ποὺ εἶχε καθιερωθεῖ στὴν οἰκουμένη τῆς ἐποχῆς. Ἂν δὲν ὑπῆρχαν στὴν στήλη τὰ ἑλληνικά, θὰ ἦταν πολὺ δύσκολο νὰ ἀνακαλυφθεῖ στὴν πληρότητά του ὁ ἀρχαῖος αἰγυπτιακὸς πολιτισμός.
.                Τὴν ἀνακάλυψη τῆς ἀνάγνωσης τῶν αἰγυπτιακῶν ἱερογλυφικῶν πέτυχε διὰ τῆς λεγομένης «στήλης τῆς Ροζέτας». Πρόκειται γιὰ ὀγκῶδες ἀπόσπασμα μαύρης πέτρινης πλάκας ἀπὸ γρανοδιορίτη, διαστάσεων – σὲ ἑκατοστὰ – 112,3 ὕψος, 75,7 πλάτος καὶ 28,4 βάθος. Ἐπ’ αὐτῆς εἶναι χαραγμένο Διάταγμα τοῦ βασιλέως Πτολεμαίου Ε΄ τοῦ Ἐπιφανοῦς σὲ δύο γλῶσσες καὶ τρεῖς γραφές: τὴν αἰγυπτιακὴ ἱερογλυφικὴ τῶν  ἱερέων καὶ  τῶν λογίων, τὴν αἰγυπτιακὴ δημοτικὴ(γραμμική)  τοῦ ἁπλοῦ λαοῦ καὶ τὴν ἑλληνιστικὴ ἑλληνικὴ τῆς διοίκησης. Γράφτηκε τὸ 196 π.Χ. καὶ ἀποτελεῖ πολύτιμο δεῖγμα τῆς συμπεριφορᾶς τοῦ Πτολεμαίου Ε΄  ἔναντι τῶν Αἰγυπτίωνὑπηκόων του.
.                Οἱ Πτολεμαῖοι κυβέρνησαν τὴν Αἴγυπτο γιὰ τριακόσια περίπου χρόνια (305-30 π.Χ). Εἶχαν πολλὰ ἐλαττώματα, ἀλλὰ ἔκαμαν καὶ σπουδαῖα ἔργα. Ἀνήγειραν τὸν Φάρο τῆς Αἰγύπτου, ἕνα ἀπὸ τὰ ἑπτὰ θαύματα τοῦ κόσμου, ὀργάνωσαν τὴν Βιβλιοθήκη τῆς Ἀλεξάνδρειας, τὴν σπουδαιότερη τῆς ἀρχαιότητας, συντέλεσαν στὴ μετάφραση τῆς Παλαιᾶς Διαθήκης στὰ ἑλληνικὰ τῆς ἐποχῆς, μὲ τὴν ἐπιστράτευση 72 λογίων δίγλωσσων Ἑβραίων, ἀνέπτυξαν μὲ ἔργα ὑποδομῆς τὰ οἰκονομικά τῆς χώρας καὶ ἔδειξαν ὠφέλιμη γιὰ αὐτοὺς προσαρμογὴ στὶς συνήθειες τῶν αἰγυπτίων, ἱερατείου καὶ λαοῦ.
.                Γιὰ τὴν ἱστορία, ἡ στήλη τῆς Ροζέτας ἀνακαλύφθηκε τὸ 1799 στὴν πόλη Ρασὶντ  κατὰ τὴν ἐκστρατεία τοῦ Ναπολέοντα στὴν Αἴγυπτο ἀπὸ τὸν Γάλλο ἀξιωματικὸ Μπουσάρ. Τότε οἱ Γάλλοι μετονόμασαν τὴν πόλη σὲ Ροζέτα. Οἱ ἐπιστήμονες, ποὺ συνόδευαν τὸν γαλλικὸ στρατό,ἀντελήφθησαν τὴν ἀξία τῆς στήλης καὶ θέλησαν νὰ τὴν μεταφέρουν στὴ Γαλλία. Ὅμως οἱ Ἄγγλοι στὸν μεταξύ τους πόλεμο  νίκησαν καὶ τὴν πῆραν ὡς λάφυρο στὴ χώρα τους… Ἀπὸ τὸ 1802 βρίσκεται σὲ περίοπτη θέση τοῦ Βρετανικοῦ Μουσείου…
.                Ἀπὸ τὸ 1803 ἔγιναν ἀπόπειρες νὰ ἀποκρυπτογραφηθοῦν τὰ ἱερογλυφικά της, μὲ τὴν βοήθεια τῶν ἑλληνικῶν, ἀλλὰ οἱ ἀσχοληθέντες ἐπιστήμονες ἤξεραν τὴν ἀρχαία ἑλληνική,ἀλλὰ  δυσκολεύονταν στὰ ἑλληνικὰ τῆς ἑλληνιστικῆς ἐποχῆς. Ὁ Σαμπολιὸν ἀντίθετα ἤξερε ἄριστα καὶ τοὺς δύο τύπους τῆς ἑλληνικῆς καὶ κατέκτησε τὰ πρωτεῖα τῆς ἀνακάλυψης καὶ τὴ δόξα…
.                Σημειώνεται ὅτι Γαλλία καὶ Ἀγγλία ἔριζαν  γιὰ τὴν κατοχὴ τῆς στήλης τῆς Ροζέτας, ποὺ ἀνήκει στὴν Αἴγυπτο… Ἀπὸ τὸ 2003 ἡ ἐν λόγῳ χώρα ζητᾶ νὰ τῆς ἐπιστραφεῖ, ἀλλὰ ἡ Ἀγγλία καὶ τὸ Βρετανικὸ Μουσεῖο τῆς τὸ ἀρνοῦνται.-

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: