Ο ΙΩΑΝΝΗΣ ΒΑΤΑΤΖΗΣ ΚΑΙ Ο ΑΡΧΑΙΟΛΟΓΟΣ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ὁ Ἰωάννης Βατάτζης καὶ ὁ ἀρχαιολόγος

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

(Οἱ κρυπτοχριστιανοὶ στὴ σύγχρονη Τουρκία)

    Α΄ ΜΕΡΟΣ

 .                  Τὸ ταξίδι μὲ τὸ τρένο ἀπὸ τὴ Σμύρνη στὴ Μαγνησία, τὴν παρὰ τὸ Σίπυλο ὄρος, διαρκεῖπερίπου μία ὥρα. Ἐπιθυμία τοῦ π. Κυρίλλου ἦταν  νὰ ἐπισκεφθοῦμε τὴν πατρίδα τῆς μητέρας μου, γιὰ νὰἐπιχειρήσουμε νὰ βροῦμε στοιχεῖα ἀπὸ τὴν ἐποχὴ τῆς ἀρχαιότητας καὶ τοῦ Αὐτοκράτορα τῆς Νικαίας Ἰωάννη Βατάτζη.  Κατὰ τὸ σύντομο ταξίδι ἐπανέλαβα στὸν π. Κύριλλο ὅτι  ἄδικα πᾶμε στὴ Μαγνησία.
– Πάτερ σ᾽ τὸ ξαναλέω, δὲν πρόκειται νὰ δοῦμε στὴ Μαγνησία τίποτε τὸ ἑλληνικό.. Οἱ βάρβαροι κατακτητὲς ἔσβησαν κάθε τί ποὺ θύμιζε τὴν ἑλληνικὴ παρουσία. Κατάστρεψαν τὰ σχολεῖα της, τὶς ἐκκλησιές της, τὰ φιλανθρωπικά της ἱδρύματα, τὰ καταστήματα,  τὰ σπίτια, τὰ νεκροταφεῖα της, τὰκάστρα, τὰ μοναστήρια…
– Τὸ ξέρω, σοῦ ξαναλέω κι ἐγώ, μοῦ εἶπε ὁ π. Κύριλλος. Εἶναι ἴσως ἡ μόνη πόλη στὴν Τουρκία, ποὺἀφάνισαν κάθε τί τὸ ρωμέικο καὶ τὸ ἀρμένικο. Στὴν Κωνσταντινούπολη, στὴ Σμύρνη καὶ ἀλλοῦ βλέπει κανεὶς ἀκόμη ἑλληνικὰ σπίτια κι ἐκκλησιές, μπορεῖ ἐρείπια ἢ κατειλημμένα… Στὴ Μαγνησία τίποτε… Ἀλλὰ ἐμεῖς κάτι θὰ δοῦμε, ἐκτὸς ἀπὸ τὴ Νιόβη…
– Ἡ Νιόβη…, τοῦ εἶπα κουνώντας τὸ κεφάλι μου. Ὁ βράχος στὸ Σίπυλο, ποὺ ἐδῶ καὶ πολλοὺς αἰῶνες θεωρεῖται ὅτι εἶναι ἡ  ἀπολιθωμένη Νιόβη, μὲ τὴν τραγικὴ ἱστορία της θυμίζει γιὰ πάντα ὅτι ἡ Μικρὰ Ἀσία ἦταν  Ἑλλάδα. Ἀπὸ τὸ 1922 δὲν κλαίει μόνο γιὰ τὰ δώδεκα παιδιά της, ποὺ σκότωσαν ἀπὸ ζήλια ὁἈπόλλωνας καὶ ἡ Ἄρτεμη, κλαίει γιὰ ὅλους τοὺς Ἕλληνες καὶ τὶς Ἑλληνίδες, ποὺ βιαίως ἐκπατρίσθηκαν, ἀφήνοντάς την μόνη,  σὲ ἀγροίκους ἀλλοεθνεῖς…
.                Σταματήσαμε τὴ συζήτηση καὶ βλέπαμε τὸ ὄμορφο τοπίο. Πρὶν κατεβοῦμε ἀπὸ τὸ τρένο ὁ π. Κύριλλος μοῦ εἶπε:
– Σοῦ ἔχω μίαν εὐχάριστη ἔκπληξη στὴ Μαγνησία…
– Στὴ Μαγνησία κάτι εὐχάριστο…τοῦ εἶπα μὲ ἀπορημένο ὕφος.
– Ναὶ θὰ ἔχουμε τὴν καλὴ παρέα ἑνὸς ἀρχαιολόγου, εἰδικοῦ στὰ ὕστερα βυζαντινὰ χρόνια καὶ εἰδικότερα
στὴν ἐποχὴ τοῦ αὐτοκράτορα τῆς Νικαίας Ἰωάννη Βατάτζη.
– Τούρκου; Τὸν ἐρώτησα.
– Τούρκου, ἀπὸ τὴ Μαγνησία. Φίλος καλὸς στὴν Ἑλλάδα, καθηγητὴς ἀρχαιολογίας, μοῦ συνέστησε νὰτὸν συναντήσουμε καὶ νὰ τὸν ἔχουμε ξεναγό μας. Μάλιστα τοῦ μίλησε γιά μᾶς καὶ γιὰ τὴν ἄφιξή μας καὶ πρέπει νὰ μᾶς περιμένει στὸ ξενοδοχεῖο… Σπούδασε στὴν Κωνσταντινούπολη, μὲ μεταπτυχιακὰ στὴΓαλλία. Εἶχε ἐκεῖ καθηγήτρια τὴν Ἑλληνίδα, ἀπὸ τὴ Μαγνησία, βυζαντινολόγο Πετρίδη – Ζανέρ. Ὅπως καταλαβαίνεις ξέρει ἄριστα ἀγγλικά, γαλλικὰ καὶ ἀρκετὰ ἑλληνικά. Τὸν λένε Μπερὰτ ….
– Πολὺ ἐνδιαφέρουσα περίπτωση, τοῦ εἶπα μὲ ἀνακούφιση. Μοῦ φάνηκε σὰ μία δροσιὰ στὸ καῦμα τῆς βιαίως ἐξισλαμισμένης Μαγνησίας.
   .                   Φτάσαμε στὴ Μαγνησία. Μία μοντέρνα πόλη, μὲ βιτρίνα λουσάτη, ἀλλὰ καὶ μὲφτωχογειτονιές, ποὺ βλέπεις ὅσο τὸ τρένο πλησιάζει στὸ σταθμό… Ὁ σταθμός… Θυμήθηκα τὰ ὅσα ἄκουσα ἀπὸ τὴν γιαγιά μου γιὰ τοὺς δυστυχεῖς Ἕλληνες, ποὺ σ’ αὐτὸ τὸ σταθμὸ προσπαθοῦσαν νὰἀνέβουν στὸ τρένο, γιὰ νὰ πᾶνε στὴ Σμύρνη, νὰ καταφύγουν σὲ νεκροταφεῖα καὶ νὰ τοὺς πετάξουν στὰ καράβια, γιὰ νὰ γλυτώσουν τὴ σφαγή… Στάθηκα γιὰ λίγο ἀκίνητος καὶ δάκρυα μοῦ ᾽ρθαν στὰμάτια.
.                Τὸ ξενοδοχεῖο ποὺ μείναμε ἦταν σύγχρονο, στὸ κέντρο τῆς πόλης. Στὸ σαλόνι τῆς ὑποδοχῆς μᾶς περίμενε χαμογελαστὸς ὁ Μπεράτ, ἕνας εὐπαρουσίαστος τριαντάρης. Τὸν χαιρετίσαμε θερμά. Τοῦ ἐξήγησα πὼς κατάγομαι ἀπὸ τὴ Μαγνησία καὶ θὰ ἤθελα νὰ δῶ κάτι ποὺ νὰ θυμίζει τοὺς προγόνους μου. Ὁ Μπερὰτ  μὲ κοίταξε μὲ μία ἀδιόρατη θλίψη.
– Δὲν θὰ βροῦμε τίποτε σπουδαῖο, μοῦ εἶπε. Ἡ παλιὰ πόλη κάηκε, ἰσοπεδώθηκε. Σώθηκαν ἐκκλησιές, ποὺ ἔγιναν τζαμιά. Ἕνα σπουδαῖο τζαμὶ γιὰ τοὺς Τούρκους εἶναι τὸ Οὐλοὺ τζαμί. Ἦταν ἡ χριστιανικὴἐκκλησία τῶν Τριῶν Ἱεραρχῶν. Βρίσκεται ψηλὰ στὴν πόλη. Οἱ ἰωνικοῦ ρυθμοῦ κίονες ποὺ διασώζονται καὶ τὰ κιονόκρανά τους, ποὺ εἶχαν λαξευμένους σταυροὺς εἶναι ἀπὸ τὰ ἐλάχιστα λείψανα τοῦ ἑλληνικοῦ καὶ χριστιανικοῦ παρελθόντος τῆς πόλης.
.             Ἐντυπωσιάστηκα ἀπὸ τὰ ὅσα μᾶς εἶπε ὁ Μπεράτ. Μοῦ χτύπησε  ἐκεῖνο τὸ «εἶναι σπουδαῖο τζαμὶ γιὰ τοὺς Τούρκους…», αὐτὸ τὸ τρίτο πρόσωπο… Δὲν συγκρατήθηκα καὶ τὸν ρώτησα:
– Ἀπὸ τὸν Ἅγιο Ἀθανάσιο, τὸν Μητροπολιτικὸ Ναὸ τῶν Ρωμιῶν  τῆς Μαγνησίας τίποτε δὲν σώθηκε;
– Τίποτε. Στὴ θέση του εἶναι μία πλατεία…
– Ἀπὸ τὰ κτίσματα τῆς βασιλείας τοῦ Βατάτζη, τὴ Μονὴ Σωσάντρων, ποὺ ἐκεῖνος ἦταν ὁ κτήτορας, καὶτ’ ἄλλα, ὑπάρχουν ἔστω ἐρείπια;…
– Ὑπάρχουν ὑπολείμματα ἀπὸ τὰ τείχη τῆς ἐποχῆς τοῦ Βατάτζη. Γιὰ τὴ Μονὴ Σωσάντρων ἀκόμη ψάχνουμε νὰ βροῦμε τὴν  τοποθεσία της…
– Ἐσὺ ἐργάζεσαι στὴ Μαγνησία ὡς ἀρχαιολόγος; ρώτησε ὁ π. Κύριλλος.
– Εἶμαι στὸ πανεπιστήμιο καὶ ὅταν ἔχω ἄδεια καὶ χρηματοδότηση, ἀναζητῶ κυρίως βυζαντινὰ μνημεῖα στὴν περιοχὴ αὐτή,  ἀπάντησε ὁ Μπεράτ.
.              Μείναμε συζητώντας γιὰ τὴν ἀρχαιολογία καὶ τὶς ἀρχαιότητες στὴν Τουρκία μέχρι ποὺβράδιασε. Χωρίσαμε μὲ τὸν Μπερὰτ μὲ τὴ συμφωνία νὰ συναντηθοῦμε τὸ ἑπόμενο πρωὶ γιὰ νὰἀρχίσουμε  τὴν ἐξερεύνησή μας…
.            Ὅταν ἔφυγε ὁ Μπερὰτ μείναμε στὸ ἑστιατόριο τοῦ ξενοδοχείου, γιὰ νὰ φᾶμε κάτι καὶ ὁ π. Κύριλλος μοῦ εἶπε:
– Ἡ περίπτωση τῆς ἰσοπέδωσης ἀπὸ τὸν Κεμὰλ τοῦ Ναοῦ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου, κομψοτεχνήματος τοῦ18ου αἰώνα, μὲ περίφημο ξυλόγλυπτο τέμπλο, μοῦ θύμισε τὸν Στάλιν. Καὶ αὐτὸς ἰσοπέδωσε τὸν καθεδρικὸ Ναὸ τοῦ Σωτῆρος, στὴ Μόσχα. Ἐπιχείρησε στὴ θέση του νὰ ἀνεγείρει τὸ ψηλότερο καὶ μεγαλοπρεπέστερο κτίριο  στὸν κόσμο…  Δὲν τὸ πέτυχε καὶ ἔκαμε ἐκεῖ τὴν μεγαλύτερη πισίνα στὸν κόσμο. Ἔτσι ὅμως σώθηκε ὁ τόπος καὶ ὅταν ἔπεσε ὁ κομμουνισμός, ξαναχτίζεται στὴ θέση τουμεγαλοπρεπέστερος ὁ Ναός…
.               Τὴν ἑπόμενη ἡμέρα στὴν ὥρα του ὁ Μπερὰτ κι ἐμεῖς. Ἐπισκεφθήκαμε τὶς παλιὲς τούρκικες συνοικίες τῆς Μαγνησίας καὶ μετὰ ἀσθμαίνοντας σκαρφαλώσαμε στὴν πλαγιὰ τοῦ Σαντὶκ Τεπεσί, στὴν κορυφὴ τοῦ ὁποίου ἦταν τὸ τεῖχος τῆς Μαγνησίας ἐπὶ Βατάτζη. Ἐκεῖ σώζονται μερικοὶἡμικυλινδρικοὶ προμαχῶνες, χτισμένοι τὸν 13ο αἰώνα. Ὑπάρχει καὶ δεύτερο τεῖχος, κατεστραμμένο –  καὶ αὐτὸ βυζαντινό. Τὸ τρίτο βυζαντινὸ τεῖχος εἶναι σὲ κάπως καλύτερη κατάσταση, ἂν καὶπαλαιότερο, τοῦ 7ου ἢ 8ου αἰώνα, ὅπως μᾶς εἶπε ὁ Μπεράτ. Στὸν ἴδιο χῶρο πρέπει νὰ ἦταν καὶ ἡ ἀκρόπολη τῶν προχριστιανικῶν Μαγνήτων, ἀπὸ τὴν ὁποία δὲν ἔχει ἀκόμη βρεθεῖ κάτι σημαντικό.
– Εἶναι παρατημένα τὰ ἀρχαῖα μνημεῖα, μᾶς σημείωσε. Δὲν ὑπάρχει καὶ πολλὴ ὄρεξη γιὰἀρχαιοελληνικὰ καὶ βυζαντινὰ εὐρήματα, πρόσθεσε μὲ νόημα… Θέλετε τώρα νὰ πᾶμε στὸ ἀρχαιολογικὸ Μουσεῖο; Μᾶς ρώτησε.
.                Κοίταξα τὸν π. Κύριλλο. Περίμενα νὰ μοῦ κάνει νόημα γιὰ τὸ τί νὰ κάνουμε. Ἐκεῖνος μοῦ κίνησε τοὺς ὤμους…Ὁ Μπερὰτ κατάλαβε τὴν ἀμηχανία μας καὶ μᾶς ἐξήγησε:
– Τὸ Μουσεῖο εἶναι ἀρχαιολογικὸ καὶ εἶναι ἀξιόλογο. Τὰ περισσότερα ἐκθέματα εἶναι ἀπὸ τὶς κοντινὲς Σάρδεις, ἀλλὰ ὑπάρχουν καὶ κάποια ἀπὸ τὴ Μαγνησία. Ἕνα ἀπὸ αὐτὰ εἶναι τὸ ἄγαλμα μίας κόρης…
– Ξέρεις Μπεράτ, τοῦ εἶπα. Ἔχουμε δεῖ πολλὰ ἀρχαῖα στὴν Ἑλλάδα, θὰ προτιμοῦσα νὰ πᾶμε στὸν βράχο τῆς Νιόβης…
.                  Μᾶς κοίταξε συγκαταβατικὰ ὁ Μπεράτ, σὰ νὰ μᾶς ἔλεγε ὅτι ἐμεῖς χάνουμε ποὺ δὲν ἐπισκεπτόμαστε τὸΜουσεῖο… Μὲ τὸ αὐτοκίνητό του πήγαμε στὴ συνοικία Τσάι Μπασί.  Ἀπὸ ἐκεῖ, μέσα ἀπὸ πυκνὴ βλάστηση, φτάσαμε στὸν ἐντυπωσιακὸ βράχο, ποὺ εἶναι στὴν ἀρχὴ φαραγγιοῦ καὶ μοιάζει μὲἀνθρώπινο κεφάλι καὶ μάλιστα γυναικός. Εἶναι ἡ Νιόβη. Μείναμε γιὰ ὥρα νὰ τὴν κοιτάζουμε, μὲ συγκίνηση, ὅσο καὶ μὲ ἀναπόληση…

    Β΄ ΜΕΡΟΣ

.              Ἡ ἑπόμενη ἡμέρα εἶχε ξεχωριστὸ ἐνδιαφέρον γιά μᾶς.  Ἐπισκεφθήκαμε τοὺς πιθανοὺς τόπους ποὺ ἦταν κτισμένη ἡ Μονὴ Σωσάντρων. Στὴν αὐτοκρατορικὴ αὐτὴ Μονή, ποὺ μᾶλλον ἦταν ἀφιερωμένη στὸν Σωτήρα Χριστὸ (Σῶσε ἄνδρας – ἀνθρώπους = Σώσαντρα)  ἐτάφησαν δύο αὐτοκράτορες, ὁἸωάννης Γ΄ ὁ Βατάτζης καὶ ὁ γιὸς του Θεόδωρος Β΄ ὁ Λάσκαρης, ποὺ ἔγραψε τὸν Μεγάλο ΠαρακλητικὸΚανόνα
.                  Καθὼς εἴχαμε βγεῖ ἀπὸ τὰ ὅρια τῆς πόλης ὁ Μπερὰτ σταμάτησε τὸ αὐτοκίνητο σὲ ἕνα ὕψωμα μεταξὺ Σιπύλου ὄρους καὶ Μενεμένης.
.                  Ἀκόμη δὲν ἔχουμε προσδιορίσει τὴν ἀκριβῆ τοποθεσία τῆς Μονῆς Σωσάνδρων, μᾶς εἶπε. Ἔχουν γίνει πολλὲς ἔρευνες καὶ ἔχουν γραφεῖ πολλὲς μελέτες γιὰ τὴ θέση της. Φοβοῦμαι ὅτι ἐπειδὴἦταν σὲ ὡραία τοποθεσία,  κάποιοι ἀγόρασαν τὴν ἔκταση, ἐξαφάνισαν κάθε ἴχνος τῆς Μονῆς καὶἔκτισαν, αὐτὰ ποὺ βλέπετε σήμερα,  ἐπαύλεις γιὰ τοὺς εὔπορους Σμυρνιοὺς καὶ πολυτελῆ ξενοδοχεῖα γιὰ πλούσιους τουρίστες… Πάντως ἔχουμε τὴ μαρτυρία τοῦ Γεωργίου Πελαγονίας ὅτι ὁ Ἰωάννης Βατάτζης ἐτάφη στὴ Μονὴ Σωσάντρων, τὴν παρακειμένη στὸ Σίπυλον ὅρος, κοντὰ στὴ Μαγνησία. Αὐτὸμᾶς ὁδηγεῖ στὴ σκέψη ὅτι ἡ Μονὴ πρέπει νὰ βρισκόταν στὴ θέση Στακτοχώρι  (Boz – Keui)…
.           Ἀκούσαμε προσεχτικὰ τὸν Μπερὰτ καὶ αὐθόρμητα νιώσαμε πικρία. Ὁ π. Κύριλλος μοῦ εἶπε μὲ θλίψη:
Ὁ Βατάτζης εἶναι Ἅγιος τῆς Ἐκκλησίας καὶ τιμᾶται ἀπὸ τοὺς Ἕλληνες, ποὺ τὸν ἔχουν γιὰ προστάτη, ἐλεήμονα καὶ θαυματουργό. Ὁ τάφος του καὶ τὸ λείψανό του δὲν βρέθηκαν… Τὴν πρώτη φορὰ ποὺἐπιτέθηκαν οἱ Τοῦρκοι στὴ Μονὴ τὸ λείψανο τοῦ Ἁγίου Αὐτοκράτορα μεταφέρθηκε στὴ Μαγνησία, στὸΜητροπολιτικὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου, τῆς Μητροπόλεως Ἐφέσου, γιὰ προφύλαξη… Ἕως τὸ 1922… Τότε χάθηκε. Κανεὶς δὲν ξέρει τί ἔγινε.. Ὁ θρύλος γιὰ τὸν ἴδιο καὶ γιὰ τὸ σκήνωμά του προηγεῖται αὐτοῦγιὰ τὸν Κωνσταντῖνο τὸν Παλαιολόγο…
.               Ὁ Μπερὰτ κατάλαβε τὴ στενοχώριά μας  καὶ ἄλλαξε συζήτηση.
–Θὰ πᾶμε τώρα στὸ Νύμφαιο καὶ αὔριο στὶς Σάρδεις. Ἐκεῖ ὑπάρχουν ἀξιόλογα ἀρχαιολογικὰ εὐρήματα. Θὰ δοῦμε καὶ τὸ τοπίο. Ἡ Μαγνησία ἦταν ἕνας ἐπίγειος παράδεισος. Σταφίδα, μπαμπάκι, σύκα, καὶ τί δὲν εἶχε, νερά, βλάστηση. Τώρα ἔχουν ἀλλάξει τὰ πράγματα, ἀλλὰ μπορεῖτε νὰ τὰ φαντασθεῖτε…
–Στὸ Νύμφαιο ὑπάρχει κάτι ποὺ νὰ θυμίζει Βυζάντιο; τὸν ἐρώτησε ὁ π. Κύριλλος.
–Ὑπάρχουν ἐρείπια τοῦ παλατιοῦ, ποὺ ἔμενε ὁ Βατάτζης καὶ ποὺ ἀπὸ ἐκεῖ,  ὅταν κατάλαβε τὸ τέλος του, ζήτησε νὰ τὸν μεταφέρουν στὴ Μονὴ Σωσάνδρων. Πρέπει νὰ ἦταν πολὺ σπουδαῖο παλάτι. Μᾶλλον ἔμοιαζε μὲ τὸ παλάτι τῶν Βλαχερνῶν. Στὴ νέα πόλη δεσπόζει ὁ λόφος Νίφ, ὅπου ὑπάρχουν  ἐρείπια τοῦ Βυζαντινοῦ φρουρίου…
.               Μετὰ τὴν ἐπίσκεψη στὸ Νύμφαιο ἤμασταν κουρασμένοι καὶ  γυρίσαμε στὸ ξενοδοχεῖο. Ὁ Μπερὰτ μᾶς πῆγε, ἀφοῦ μᾶς ἔκαμε τὸ τραπέζι σὲ ἕνα γραφικὸ ἐξοχικὸ ἑστιατόριο. Κλείσαμε συνάντηση γιὰ τὴν ἑπομένη, τελευταία ἡμέρα τῆς διαμονῆς μας στὴ Μαγνησία. Εἴχαμε πάρει πρωινὸκαὶ ἤμασταν εὐχαριστημένοι, ποὺ δὲν συναντήσαμε «γκρίζους λύκους» καὶ ποὺ ἕνας καλὸς Τοῦρκος ἐπιστήμονας μᾶς ξενάγησε… Περιμέναμε νὰ ἔρθει ὁ Μπεράτ, ἀλλὰ δὲν ἐρχόταν… Μετὰ ἀπὸ τρεῖς περίπου ὧρες ἐμφανίστηκε σκυθρωπός.
–Τί ἔχεις Μπεράτ; Τὸν ρώτησε ὁ π. Κύριλλος.
–Μὲ κάλεσαν στὴν ἀστυνομία, μᾶς ἀπάντησε.
–Γιατί; Ρωτήσαμε μὲ ἀπορία, ποὺ ἔβγαζε τὴν ἀνησυχία μας.
–Γιατί μὲ εἶδαν νὰ ἐπισκέπτομαι μαζί σας τοὺς ἀρχαιολογικοὺς χώρους. Ὅταν ἔμαθαν ὅτι εἶσθε Ἕλληνες, μοῦ εἶπαν νὰ μὴν φύγετε ἀπὸ τὸ ξενοδοχεῖο, γιατί θὰ περάσουν νὰ ἐλέγξουν τὶς βαλίτσες σας…
.             Σὲ λίγη ὥρα ἐμφανίστηκαν δύο μὲ πολιτικὰ καὶ ἕνας ἔνστολος. Καὶ οἱ τρεῖς σωματώδεις, ἀλλὰ χωρὶς μουστάκια. Μᾶς εἶπαν ὅτι εἶναι ἀστυνομικοὶ καὶ θέλουν νὰ ἐλέγξουν τὶς βαλίτσες μας. Θεωρήσαμε περιττὸ νὰ τοὺς ζητήσουμε ταυτότητες. Τοὺς πήγαμε στὰ δωμάτιά μας, τὶς ἤλεγξαν καὶ χωρὶς πολλὰ λόγια ἔφυγαν. Ὁ Μπερὰτ εἶχε τρομοκρατηθεῖ. Πίστευε ὅτι θὰ μᾶς καλέσουν καὶ γιὰἀνάκριση, πὼς μπορεῖ νὰ μᾶς κρατοῦσαν κιόλας γιὰ νὰ διαπιστώσουν μήπως καὶ ἀνήκαμε σὲ κύκλωμα ἀρχαιοκαπηλίας…
.              Μετὰ τὸ συμβὰν ἀποφασίσαμε νὰ πληρώσουμε καὶ νὰ φύγουμε μίαν ἡμέρα νωρίτερα ἀπὸ τὴ Μαγνησία. Ὁ Μπερὰτ μᾶς ἐμπόδισε.
–Θὰ τοὺς φανεῖ ὅτι κάτι συμβαίνει μαζί σας καὶ μπορεῖ νὰ σᾶς συλλάβουν, ὅταν φτάσετε στὴΣμύρνη… Θὰ κάνουμε κανονικὰ τὸ πρόγραμμά μας σήμερα στὶς ὧρες ποὺ μᾶς ἀπέμειναν καὶ αὔριο φεύγετε.
 .               Ἔτσι κι ἔγινε. Πήγαμε στὶς Σάρδεις καὶ ἐπιστρέψαμε χωρὶς ἀπρόοπτο. Ἦταν πιὰ σούρουπο. Καθίσαμε καὶ οἱ τρεῖς μας στὸ σαλόνι τοῦ ξενοδοχείου. Ἀφοῦ ἀνταλλάξαμε ὀνόματα, διευθύνσεις καὶ τηλέφωνα, εἶπα στὸν Μπερὰτ ὅτι ἀποφασίσαμε νὰ φύγουμε νωρὶς τὸ πρωὶ μὲ ταξὶ γιὰ τὸν σταθμό, χωρὶς νὰ τὸν ἐνοχλήσουμε. Ἀρκετὲς σκοτοῦρες τοῦ βάλαμε… Καὶ ὁ π. Κύριλλος πρόσθεσε:
–Μπερὰτ θέλουμε νὰ σὲ εὐχαριστήσουμε γιὰ τὰ ὅσα ἔκαμες γιά μᾶς καὶ σοῦ ζητᾶμε νὰ μᾶς συγχωρέσεις γιὰ τὸν μπελὰ ποὺ σὲ βάλαμε.
.             Ὁ Μπερὰτ μᾶς κοίταξε στὰ μάτια, πρῶτα τὸν π. Κύριλλο καὶ μετὰ ἐμένα, καὶ μὲ ἀποφασιστικὸ ὕφος, ποὺ ἔδειξε ἄνθρωπο, ἕτοιμο νὰ ἀντιμετωπίσει κάθε κακουχία μπρὸς σ’ αὐτὸ ποὺ πίστευε, μᾶς εἶπε:
–Ὅ, τι ἔκαμα τό ᾽καμα μὲ τὴν καρδιά μου. Δὲν ξέρω ἂν θὰ ξαναβρεθοῦμε. Γι᾽ αὐτὸ καὶ πρὶν χωριστοῦμε  θὰ σᾶς ἐξομολογηθῶ  κάτι. Δὲν νιώθω μουσουλμάνος. Στὴ Σχολὴ δηλώνω ἄθεος, ἀλλὰστὴν πραγματικότητα εἶμαι Χριστιανὸς Ὀρθόδοξος. Ἡ ἀπώτερη καταγωγή μου πρέπει νὰ εἶναι ἑλληνική, ἀλλὰ κανεὶς δὲν μοῦ τὸ εἶπε. Ἔγιναν τόσες σφαγὲς Ἑλλήνων στὴ Μαγνησία, ποὺ πολὺπιθανὸν οἱ πρόγονοί μου νὰ ἀλλαξοπίστησαν γιὰ νὰ σωθοῦν… Ἀπὸ νεαρὸ φοιτητὴ δὲν μὲ ἐκφράζει τὸἸσλάμ. Ἀντίθετα ὁ Χριστὸς μοῦ γεμίζει τὴν ψυχή. Δὲν ἔχω ἀκόμη συναντηθεῖ μὲ κάποιον  κληρικό. Μόνος μου διαβάζω τὴν Βίβλο, ποὺ ὑποτίθεται πὼς ἀγόρασα γιὰ τὴν δουλειά μου… Ὅμως ἔχω πάρει τὴν ἀπόφασή μου. Ἔχω κάνει αἰτήσεις σὲ πανεπιστήμια τοῦ ἐξωτερικοῦ, μήπως καὶ μὲ προσλάβουν. Τότε θὰ προσπαθήσω νὰ φύγω ἀπὸ τὴν Τουρκία καὶ θὰ βαπτισθῶ.
–Ὁ Θεὸς νὰ σὲ βοηθήσει στὰ σχέδιά σου Μπεράτ, τοῦ εἶπε ὁ π. Κύριλλος καὶ χαιρετηθήκαμε θερμά.
.             Τὸ πρωὶ φύγαμε γιὰ τὴ Σμύρνη, χωρὶς κάποιο ἀπρόοπτο Ἡ ἀστυνομία τῆς Μαγνησίας δὲν θέλησε νὰ ἀσχοληθεῖ ἄλλο μαζί μας…- 

 

 

 

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: