AΠΟ ΤΟ ΔΡΑΜΑ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ ΤΗΣ ΙΩΝΙΑΣ (1914-1922) ΣΤΗΝ ΣΗΜΕΡΙΝΙΗ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΤΗΤΑ (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

π τ δράμα τν λλήνων τς ωνίας (1914-1922) στ σημεριν πραγματικότητα

(Ὁμιλία τὴν 3η Ἰουλίου 2022 στὴ Σπάρτη,
μετὰ ἀπὸ πρόσκληση τοῦ Σεβ. Μητροπολ. Μονεμβασίας καὶ Σπάρτης κ. Εὐσταθίου)

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

 Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Μονεμβασίας καὶ Σπάρτης κύριε Εὐστάθιε, Σεβασμιώτατε Μητροπολίτα Μάνης κύριε Χρυσόστομε, κύριε Βουλευτά, κύριοι Ἀντιπεριφερειάρχες, κύριε Ταξίαρχε, κυρίες καὶ κύριοι,

 εὐχαριστῶ τὸν Σεβ. Μονεμβασίας καὶ Σπάρτης ποὺ μὲ προσκάλεσε νὰ μιλήσω σήμερα στὴν πολυπληθῆ ὁμήγυρη σὲαὐτὸ τὸ ἐντυπωσιακὸ ἀμφιθέατρο, τοῦ εὐλογημένου καὶ  εὐχάριστου αὐτοῦ τόπου, τοῦ Ξηροκαμπίου Λακωνίας γιὰτὴν τραγωδία ποὺ ἔζησαν οἱ Ἕλληνες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας κατὰ τὰ ἔτη 1914-1922. Αὐτὸ λόγῳ τῆς φετινῆς θλιβερῆςἐπετείου τῶν ἑκατὸ ἐτῶν ἀπὸ τὴν Μικρασιατικὴ καταστροφή. Μὲ εἴχατε, Σεβασμιώτατε Σπάρτης, προσκαλέσει νὰ σᾶς μιλήσω καὶ πρὶν ἀπὸ ὀκτὼ χρόνια, ὅταν κυκλοφορήθηκε ἡ πρώτη ἔκδοση τοῦ ἱστορικοῦ μου μυθιστορήματος  «Μέρες Ἀποκάλυψης στὴν Ἰωνία – Τὸ δράμα τῶν Ἑλλήνων 1914-1922». Πρόσφατα ἐκδόθηκε ἡ τρίτη, ἐπαυξημένη ἔκδοση. Μὲ τὴν εὐκαιρία νὰ σᾶς εὐχαριστήσω καὶ πάλι, ποὺ τότε ἀναγνώσατε ἀπνευστί, ὅπως μοῦ εἴπατε, τὸ βιβλίο μου καὶ ἤσασταν ἐκ τῶν πρώτων ποὺ τὸ ἐπαίνεσαν δημοσίως.
.                          Ὅπως γνωρίζετε, ἀσχολήθηκα μὲ τὴ συγγραφὴ τοῦ βιβλίου, γιατί ἐκ μητρὸς ἕλκω τὴν καταγωγή μου ἀπὸ τὴν Μικρὰ Ἀσία, πιὸ συγκεκριμένα ἀπὸ τὴν Μαγνησία, τὴν λεγομένη «πρὸς Σιπύλω». Σὲ αὐτὴν αὐτοκτόνησε ὁ Θεμιστοκλῆς, γιὰ νὰ μὴν προδώσει τὴν Ἑλλάδα στοὺς Πέρσες, ἐκεῖ στέκεται πάντα ὁ βράχος τῆς Νιόβης, ποὺ κλαίει γιὰ τὰ δώδεκα παιδιά της, ποὺ σκότωσαν ὁ Ἀπόλλωνας καὶ ἡ Ἄρτεμις, ἐκεῖ τοῦ ἄρεσε νὰ μένει ὁ ἅγιος αὐτοκράτορας τῆς Νικαίας Ἰωάννης Βατάτζης, σὲ αὐτὴν μαρτύρησαν ὁ Ἅγιος Χαράλαμπος καὶ ὁ νεομάρτυρας Ἅγιος Νικόλαος. Ἡ Μαγνησία ἦταν ἐπίσης ἡ ἕδρα τῆς σημαντικῆς Μητροπόλεως Ἐφέσου.
.                          Στὸ ἱστορικό μου μυθιστόρημα πρωταγωνιστὲς εἶναι τὰ μέλη μίας ἱερατικῆς  οἰκογενείας, τοῦ ἱερέα καὶ δασκάλου παπποῦ μου, τοῦ παπᾶ Γιώργη, ποὺ ἦταν ἐφημέριος στὸν Μητροπολιτικὸ Ναὸ τοῦ Ἁγίου Ἀθανασίου στὴ Μαγνησία, τῆς  συζύγου του παπαδιᾶς γιαγιᾶς μου Βασιλείας, ποὺ ἦταν ἐπίσης δασκάλα καὶ τῶν τεσσάρων παιδιῶν τους. Μέσα ἀπὸ τὴν ἱστορία τους ξετυλίγεται τὸ δράμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας καὶ γενικὰ τῆς Μικρᾶς Ἀσίας κατὰ τὰ χρόνια 1914-1922 καὶ ἡ προσφορὰ τοῦ κλήρου στὸν Μικρασιατικὸ Ἑλληνισμό. Τὸ ὑλικὸ ποὺ χρησιμοποίησα γιὰ τὴ συγγραφὴ τοῦ βιβλίου, εἶναι τὰ οἰκογενειακὰ βιώματά μου, οἱ μαρτυρίες ποὺ συγκέντρωσα συγγενῶν καὶ γνωστῶν τῆς οἰκογένειας καὶ μέρους τῆς προσφυγικῆς κοινωνίας τῆς Μαγνησίας, οἱ βιβλιοθῆκες στὶς ὁποῖες ἀνέτρεξα, τὰ ἀπομνημονεύματα πολιτικῶν, στρατιωτικῶν καὶ ἁπλῶν ἀνθρώπων, καθὼς καὶ ντοκουμέντα ποὺ διασώθηκαν καὶφυλάσσονται στὸ Κέντρο Μικρασιατικῶν Σπουδῶν.
.                          Χρόνος ἐνάρξεως τῆς ἀναφορᾶς τοῦ  βιβλίου μου εἶναι τὸ  1914. Κατ’ αὐτὸ συνέβησαν τρία σοβαρὰγεγονότα. Πρῶτον ξεκίνησε ὁ Πρῶτος Παγκόσμιος Πόλεμος, ποὺ στὴν Ἑλλάδα προκάλεσε τὸν γνωστὸ διχασμό. Δεύτερον μὲ διαταγὴ τοῦ ἑβραϊκῆς καταγωγῆς Γερμανοῦ στρατηγοῦ  Ὄτο Λίμαν φὸν Σάντερς, ἀνώτατου στρατιωτικοῦ διοικητοῦ τοῦ στρατοῦ τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας, ἄρχισε ὁ συστηματικὸς διωγμὸς τῶνἙλλήνων, ποὺ κατοικοῦσαν στὰ παράλια τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ἡ ἔναρξη καὶ οἱ συστηματικοὶ διωγμοὶ τῶν Ἑλλήνων καταγράφηκαν ἀπὸ τὸν ἅγιο ἱερομάρτυρα Χρυσόστομο, Μητροπολίτη Σμύρνης ὡς ἀναφορὲς πρὸς τὸ ΟἰκουμενικὸΠατριαρχεῖο, διασώθηκαν καὶ ἀποτελοῦν πειστήρια τῶν τουρκικῶν θηριωδιῶν. Καὶ τὸ τρίτο εἶναι ὅτι μετὰ τὶς ἀλλεπάλληλες νίκες ἐπὶ τῶν Τούρκων καὶ τῶν Βουλγάρων κατὰ τοὺς Βαλκανικοὺς πολέμους  καὶ μετὰ τὴνἀπελευθέρωση τῆς Μακεδονίας, τῆς νοτίου Ἠπείρου, τῆς Κρήτης καὶ τῶν νησιῶν τοῦ Ἀνατολικοῦ Αἰγαίου τὸ ἠθικὸτῶν Ἑλληνικῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων ἦταν ἀκμαιότατο καὶ εἶχε ἀρχίσει ἡ συζήτηση γιὰ τὴν ἀπελευθέρωση καὶ τῶνὑπολοίπων ἐδαφῶν ποὺ κατοικοῦσαν Ἕλληνες καὶ βασανίζονταν ἀπὸ τοὺς δυνάστες τους. (Βόρειος Ἤπειρος, Θράκη, Παράλια Μικρᾶς Ἀσίας, Πόντος,  Κύπρος).
.                          Ἀπὸ  τὸ 1914 οἱ Ἕλληνες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας βίωσαν νέους βίαιους διωγμούς, ἀλλὰ στὸ βάθος τους διατηροῦσαν τὴν ἐλπίδα πὼς ἦρθε ἡ ὥρα νὰ ἀπελευθερωθοῦν καὶ αὐτοί. Ἐκείνη τὴ χρονιὰ οἱ Ἕλληνες τῆς ΜικρᾶςἈσίας δέσποζαν στὰ ἐδάφη της. Ἦσαν περίπου 2.500.000, εἶχαν 2.300 σχολεῖα, ποὺ τὰ συντηροῦσαν οἱ ἴδιοι μὲ τὸνἱδρώτα τους, 2.200 Ἐκκλησίες  – ἐνορίες καὶ 3.000 καὶ πλέον ἱερεῖς, τοὺς ὁποίους ἐπίσης συντηροῦσαν. Ἡγέτες ὅλου αὐτοῦ τοῦ κατορθώματος ἦσαν οἱ Μητροπολίτες καὶ οἱ ἱερεῖς. Κλῆρος καὶ λαὸς διακρίνονταν τότε γιὰ τὴν ἔντονη φιλοπατρία τους καὶ τὴν βαθειά τους εὐσέβεια.
.                          Οἱ Μικρασιάτες μάθαιναν τὰ περὶ διχασμοῦ στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα καὶ βεβαίως ἀνησυχοῦσαν, ἀλλὰ ἔβλεπαν καὶ τὶς νίκες τῆς Ἑλλάδος καὶ τῶν συμμάχων της στὸν Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο (Ἀγγλίας, Γαλλίας, Ἰταλίας) καὶἀναπτερωνόταν τὸ ἠθικό τους. Ἡ Ὀθωμανικὴ Αὐτοκρατορία καὶ ἡ Βουλγαρία  ἦσαν μὲ τὸ μέρος τῶν Κεντρικῶν Δυνάμεων (Γερμανίας, Αὐστροουγγαρίας) ποὺ στὸ τέλος τοῦ 1918 ἡττήθηκαν. Ἐνθουσιασμὸς τότε στοὺς Ἕλληνες. Ἡ ἧττα τῆς Ὀθωμανικῆς Αὐτοκρατορίας σήμαινε τὴ διάλυσή της καὶ πλέον τὸ θέμα ἦταν τὰ συμφέροντα τῶν νικητριῶνἰσχυρῶν δυνάμεων τί θὰ ἐπέτρεπαν στὴν Ἑλλάδα νὰ ἀπελευθερώσει…
.                          Στὶς 2 Μαΐου 1919 τὰ ἑλληνικὰ πολεμικὰ πλοῖα εἰσῆλθαν στὸ λιμάνι τῆς Σμύρνης, ἀγκυροβόλησαν στὴν προκυμαία καὶ κατέβηκαν τὰ πρῶτα ἀποσπάσματα τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ. Τὴν παραμονή, 1η Μαΐου 1919, στὶς 5 τὸ ἀπόγευμα, εἶχε προσκαλέσει τοὺς δημογέροντες ὁ ἱερομάρτυρας Μητροπολίτης Σμύρνης Χρυσόστομος. Κάτωχρος καὶ κλαίων τοὺς εἶπε:

« Ἀδελφοί μου, σᾶς ἐκαλέσαμεν σήμερον εἰς μίαν ὑψηλὴν καὶ θείαν μυσταγωγίαν ἐξ ἐκείνων αἱ ὁποῖαι ἅπαξ εἰς τὸδιάστημα ὁλοκλήρων αἰώνων τελεσιουργοῦνται εἰς τὰς τύχας τῶν λαῶν. Ἀποκαλυφθῆτε καὶ στῆτε καλῶς. Στῆτε μετὰφόβου Θεοῦ, τὰ μέτωπα ὑψηλά, κλίνοντες μόνον τὰς ψυχάς σας ἔναντι τῶν μεγάλων καὶ ἀνεξερευνήτων βουλῶν τοῦΘεοῦ. Ἀδελφοί, τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου ἐπέστη. Οἱ πόθοι τῶν αἰώνων ἐκπληροῦνται. Οἱ ἔκτακτοι χρόνοι ἤγγισαν.  Αἱμεγάλαι ἐλπίδες τοῦ Γένους μας, ὁ ἀνύστακτος, ὁ σφοδρός, ὁ μύχιος, ὁ θερμός, ὁ καίων καὶ φλογίζων ὡς πεπυρακτωμένος σίδηρος τὰ σπλάγχνα μας πόθος, πρὸς ἕνωσιν μετὰ τῆς μητρὸς μας Ἑλλάδος, ἰδού, κατὰ τὴν σήμερον ἱστορικὴν καὶ ἀξιομνημόνευτον ἡμέραν τῆς 1ης Μαΐου γίνεται πράγμα καὶ γεγονὸς τετελεσμένον…».
.                          Ἐν τῷ μεταξὺ ἡ Σμύρνη καὶ μετὰ ἡ Μαγνησία καὶ ὅλες οἱ πόλεις καὶ τὰ χωριά, ποὺ ἀπελευθερώθηκαν, κατακαλύφθηκαν ἀπὸ ἑλληνικὲς σημαῖες, λὲς καὶ ἀπὸ αἰῶνες τὶς εἶχαν οἱ Ἕλληνες στὰ σεντούκια τους καὶ περίμεναν ἐκείνη τὴν ἡμέρα. Στοὺς δρόμους χόρευαν, στὰ κέντρα ἔψαλλαν τὸν ἐθνικό μας ὕμνο, παντοῦ ἀγκαλιάζονταν καὶ φιλιόνταν ὅλοι τους… Ἀργότερα  ἡ Συνθήκη τῶν Σεβρῶν (28 Ἰουλίου/10 Αὐγούστου 1920) ἱκανοποίησε ἐν μέρει τὰ ἱστορικὰ δίκαια τῆς Ἑλλάδος. Ὅμως οἱ ἀνησυχίες στὸν παπὰ Γιώργη καὶ σὲ ὅλους τοὺς Ἕλληνες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας δὲν ἐξαλείφθηκαν. Ἔβλεπαν τοὺς μὲν συμπατριῶτες τους στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα νὰ εἶναι μὲ φανατισμὸ διχασμένοι, οἱ δὲ σύμμαχοι (ἰδιαίτερα οἱ Γάλλοι καὶ οἱ Ἰταλοὶ) ἀντὶ νὰ βοηθοῦν ἐμᾶς, ἐνίσχυαν μὲ βαρὺ ὁπλισμὸ καὶ μὲ πολεμικὰ πλοῖα τὸν Κεμάλ… Ἀπὸ τὴν ἄλλη πλευρὰ οἱ Μπολσεβίκοι, ποὺ εἶχαν καταλάβει τὴν ἐξουσία στὴ Ρωσία, ἦρθαν σὲ συμφωνία μὲ τὸν Κεμὰλ καὶ ἐπίσης τὸν ἐνίσχυσαν μὲ βαρὺ ὁπλισμό… Παρόλα αὐτὰ τὸν Ἰούλιο τοῦ 1921 οἱ Ἑλληνικὲς Δυνάμεις εἶχαν ἐπιτύχει τὸ ἀπίστευτο, εἶχαν καταλάβει τοὺς συγκοινωνιακοὺς κόμβους τοῦἘσκὶ Σεχὶρ καὶ τοῦ Ἀφιὸν Καραχισάρ, μὲ σκέψη νὰ συντρίψουν τὸν Κεμὰλ καὶ νὰ εἶναι σὲ καλύτερη θέση σὲμελλοντικὴ διαπραγμάτευση. Τότε ἐλήφθη ἡ ἀπόφαση νὰ ἐπιχειρηθεῖ ἐπίθεση πρὸς Σαγγάριο καὶ Ἄγκυρα. Σκεφθεῖτε σὲ τί βάθος στὴ Μικρὰ Ἀσία εἴχαμε προχωρήσει μὲ ἀλλεπάλληλες στρατιωτικὲς ἐπιτυχίες, φτάσαμε 40 περίπου χιλιόμετρα ἀπὸ τὴν Ἄγκυρα, πόσα χρόνια πολεμοῦσαν οἱ στρατιῶτες μας – πολλοὶ ἀπὸ τὸ 1912 – σὲ τί ἔκταση εἴχαμε ἀνοίξει τὸ μέτωπο καὶ πῶς μπόρεσε ὁ στρατός μας –μήνα Ἰούλιο καὶ μετὰ– νὰ ἀντιμετωπίσει τὸν καυτὸ ἥλιο τῆς ἁλμυρᾶς ἐρήμου. Καὶ ὅμως νίκησαν στὶς πρῶτες μάχες…
.                          Καὶ ἐρχόμαστε στὸ 1922. Οἱ Ἕλληνες ἀξιωματικοὶ καὶ στρατιῶτες ἦσαν κοντὰ στὸν θρίαμβο, ὅμως τότε ἔγιναν μοιραῖα λάθη καὶ εἴχαμε μείνει μόνοι νὰ ἀντιμετωπίσουμε τὸν ἐνισχυόμενο πανταχόθεν ἐχθρό. Καὶ ἦρθε ἡκαταστροφή. Στὸ βιβλίο μου παρουσιάζω τὴν κατάσταση πρὶν καὶ κατὰ τὴν καταστροφή. Ὁ παπὰ Γιώργης θυσιάστηκε, γιὰ νὰ σώσει μία ψυχὴ καὶ ἐκοιμήθη ὀσιακὰ πρὶν τὴν Καταστροφή. Ἡ παπαδιὰ Βασιλεία βρέθηκε χήρα μὲ τὰ τρία μικρὰ παιδιά της νὰ προσπαθεῖ μὲ χίλιες δύο δυσκολίες καὶ μὲ τοὺς ὑπόλοιπους Ἕλληνες νὰ διαγκωνίζεται νὰ ἀνέβει στὸ ὑπερπλῆρες τρένο, γιὰ νὰ βρεθοῦν στὴ Σμύρνη καὶ νὰ σωθοῦν ἀπὸ τὴ σφαγή. Ἡ μεγάλη της κόρη Ἀγγελικὴπαραθέριζε – ἦταν Αὔγουστος – σὲ ξαδέλφη της στὴν Πάρσα, χωριὸ τῆς Μαγνησίας, καὶ ἦταν χαμένη γιὰ τὴ μητέρα της… Βρέθηκαν χρόνια ἀργότερα στὴν Ἀθήνα… Στὴν «γκιαοὺρ» (ἄπιστη)  Σμύρνη οἱ Τοῦρκοι ἔκαιγαν τὰ  σπίτια τῶν Χριστιανῶν καὶ ἔσφαζαν, βίαζαν, ἔκλεβαν. Πλοῖα ἔρχονταν νὰ μαζέψουν τοὺς διωκόμενους, ποὺ ζοῦσαν ὅλοι τους -καὶ οἱ συγγενεῖς μου- μὲ τὸν τρόμο ὅτι ἀνὰ πᾶσα στιγμὴ θὰ σφαγοῦν καὶ κρυβόντουσταν σὲ κενοὺς τάφους στὰχριστιανικὰ νεκροταφεῖα… Ἐλπίδα τους κείνη τὴν ὥρα μόνο ὁ Θεός…
.               Ὁ Ἑλληνισμὸς τῆς Μικρᾶς Ἀσίας ἐξοντώθηκε, μαζὶ καὶ οἱ ἑπτὰ Ἐκκλησίες τῆς Ἀποκάλυψης (Ἐφέσου, Σμύρνης, Περγάμου, Θυατείρων, Σάρδεων, Φιλαδελφείας καὶ Λαοδικείας), ὅπως τὶς περιγράφει ὁ ΕὐαγγελιστὴςἸωάννης. Μετὰ ἀπὸ 600 χρόνια σκλαβιᾶς, πού, χάρις στὴν Ἐκκλησία, διατήρησε τὴν ταυτότητά του καὶ μεγαλούργησε, ἔζησε τρία χρόνια ἐλευθερίας καὶ μετὰ ἦρθε ἡ καταστροφή… Οἱ Μικρασιάτες Ἕλληνες μεταφέρθηκαν στὴν Ἑλλάδα καὶ πῆραν μαζί τους τὶς ἑπτὰ Ἐκκλησίες τῆς Ἀποκάλυψης…
.                          Πέντε  εἶναι οἱ βασικοὶ σταθμοὶ σκληρῶν δοκιμασιῶν κατὰ τὴν  μεσαιωνικὴ καὶ τὴ νεότερη ἱστορία τῶν Ἑλλήνων τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Ὁ πρῶτος εἶναι ἡ ἧττα στὸ Μαντζικέρτ, τὸ 1071, καὶ ἡ ἐγκατάσταση τῶν Σελτζούκων στὴ Μικρὰ Ἀσία. Τότε ἄρχισαν καὶ οἱ πρῶτοι διωγμοὶ σὲ βάρος τους.  Ὁ δεύτερος εἶναι ἡ ἅλωση τῆς Βασιλεύουσας ἀπὸ τοὺς Φράγκους, τὸ 1204, ποὺ λύγισε τὴν αὐτοκρατορία, παρὰ τὴν προσπάθεια τῶν Ἑλλήνων στὴΝίκαια, στὸν Πόντο καὶ στὴν Ἤπειρο. Ὁ τρίτος εἶναι ἡ ἀπὸ τὶς ἀρχὲς τοῦ 1300 ἐγκατάσταση τῶν Ὀσμανιδῶν στὴΜικρὰ Ἀσία, ποὺ βασάνισαν καὶ βιαίως ἐξισλάμισαν πλῆθος Ἑλλήνων. Κομβικὸς σταθμὸς εἶναι ὁ τέταρτος, δηλαδὴ ἡἅλωση τῆς Κωνσταντινούπολης ἀπὸ τοὺς Ὀθωμανούς, τὸ 1453, καὶ ἡ κατάλυση τοῦ Ρωμαϊκοῦ (Βυζαντινοῦ) κράτους. Τότε χάσαμε τὴν κρατική μας ὑπόσταση, ἀλλὰ διατηρήσαμε, ἔστω μὲ χίλιες δύο δυσκολίες, τὴ γῆ μας. Θυμηθεῖτε ὅτι μὲ κάθε τρόπο οἱ Ὀθωμανοὶ ἐπιχειροῦσαν βιαίως νὰ ἐξισλαμίσουν τοὺς Ἕλληνες καὶ ἕνα ἀπὸ τὰ ὅπλα τοῦἐξισλαμισμοῦ ἦταν καὶ ἡ ἀπαλλαγὴ ἀπὸ τὸν βαρὺ κεφαλικὸ φόρο ποὺ οἱ ραγιάδες πλήρωναν (χαράτσι ἢ τζίζιε).
.                          Πρέπει ἐδῶ νὰ σημειωθεῖ ὅτι  χάρη στὴν Ἐκκλησία διατηρήσαμε τὴν πίστη μας, ποὺ σήμαινε σκληρὴζωὴ σκλάβου καὶ ἀπίστου, καθὼς καὶ τὴν ταυτότητά μας. Ὁ πέμπτος ἐπίσης κομβικὸς σταθμὸς εἶναι ἡ καταστροφὴτοῦ 1922. Τότε οἱ Μικρασιάτες χάσανε τὴ γῆ τους, ἀλλὰ διατήρησαν τὴν πίστη τους, τὴν ταυτότητά τους καὶ φέρανε τὸν πολλῶν αἰώνων πολιτισμό τους στὴν ἐλεύθερη Ἑλλάδα.
.                          Τώρα ἔρχομαι στὴ σύγχρονη πραγματικότητα. Ὅλοι οἱ Ἕλληνες  μαζὶ εἴμαστε μπροστὰ στὸν ἕκτο σταθμό, τὸν πιὸ κρίσιμο γιὰ τὴν ταυτότητά μας. Κινδυνεύουμε νὰ τὴν χάσουμε, νὰ εἴμαστε μαριονέτες τῆς παγκοσμιοποίησης  καὶ νὰ καταντήσουμε χωρὶς τὴν ἀγάπη καὶ τὴν ἀφοσίωση ποὺ εἶχαν οἱ πρόγονοί μας στὰ  ὅσα τοὺς ἐστήριξαν ὅλους τοὺς προηγούμενους αἰῶνες. Ἐννοῶ τὴν πίστη στὴν Ὀρθοδοξία, τὴν ἀγάπη στὴν Πατρίδα καὶ τὴ στήριξη τῆς οἰκογένειας, ὡς τοῦ μοναδικοῦ κυττάρου γιὰ δημιουργία ἐντίμων καὶ γενναίων Ἑλλήνων πατριωτῶν. Συμπτώματα τῆς κατάστασής μας ἡ μείωση τῶν θρησκευτικῶν γάμων, ἡ μετατροπὴ τοῦ μυστηρίου σὲ συμβολαιογραφικὴ πράξη, ἡ ἐπιπολαιότητα τῶν δεσμῶν, ἡ ἀπαξίωση τῆς ἱερότητας τῆς οἰκογένειας καὶ ἡ ὑλιστικὴ μορφὴ ζωῆς, ποὺ ὁδηγεῖ γονεῖς νὰ ἀδιαφοροῦν στὸ νὰ καταστοῦν τὰ παιδιά τους χρήσιμα στὴν Πατρίδα καὶ ὄχι μόνο στὸν ἑαυτό τους.
.                          Τὸ νὰ γίνουμε Εὐρωπαῖοι σημαίνει γιὰ τοὺς διευθύνοντες τὶς τύχες μας νὰ ἀναγάγουμε τὴν ἀνηθικότητα, τὸν ἐγωισμὸ καὶ τὴν ἡδονὴ σὲ ὀργουελιανὲς «ἀρχὲς» «ἐλευθερίας» καὶ «ἀξιοπρέπειας». Μὲ βάση τὶς «ἀρχὲς» αὐτὲς ἐπιδιώκεται νὰ μᾶς ἐπιβληθεῖ νὰ ὑποταγοῦμε σὲ  ἀπαράδεκτες καταστάσεις καὶ νὰ ἀποδεχθοῦμε ὅτι 2+2=5!
.                          Σεβασμιώτατοι, ἐπιτρέψτε μου νὰ θυμίσω λόγια τοῦ ἀείμνηστου στρατηγοῦ Μακρυγιάννη καὶ τοῦμακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου. Ὁ Μακρυγιάννης στὰ «Ἀπομνημονεύματά» του ἔγραψε: «Σᾶς ἐρωτῶ ἐσᾶς τοὺς Ἐκλαμπρότατους καὶ μεγαλόγνωσους πολιτικούς τῆς Ἑλλάδος…, ἂν ἤρθετε ἀπὸ καλωσύνη σας νὰ μᾶς φωτίσετε, νὰ μᾶς λευτερώσετε, διατὶ νὰ χυθοῦν αὐτὰ τὰ αἵματα ὁπού χύθηκαν καὶ ἡ πατρίδα νὰ εἶναι εἰς τὴν κατάστασιν ὁπού εἶναι ὣς τὴν σήμερον καὶ νὰ γένη αὐτείνη ἡ δυστυχία γενικῶς εἰς τοὺς τιμίους ἀνθρώπους; Καὶ νὰ θέλουν οἱ Ἄγγλοι, οἱΓάλλοι, οἱ Ροῦσσοι, οἱ Ἀουστριακοὶ ἢ ἄλλο κράτος νὰ μᾶς κυβερνήσουν μὲ τὸ μέσον τὸ δικό σας;». Προφητικὰ τὰ λόγια του..
.                          Προφητικὰ εἶναι καὶ τὰ λόγια του μακαριστοῦ Ἀρχιεπισκόπου Χριστοδούλου στὴν ὁμιλία του στὸἽδρυμα Μείζονος Ἑλληνισμοῦ, στὶς 28 Σεπτεμβρίου τοῦ 2002: «Στὴν ἐποχή μας τὸ πνεῦμα τῶν Μικρασιατῶν συνεχίζει νὰ φέρει ἕνα μοναδικὸ μήνυμα πρὸς ὅλους μας. Τὸ κύριο αἴτημα σήμερα δὲν εἶναι νὰ ἀντιμετωπίσουμε τοὺς Τούρκους. Εἶναι νὰ νιώθουμε πὼς εἴμαστε ἡ συνέχεια τοῦ Ἔθνους τῶν Ἑλλήνων καὶ πὼς ὀφείλουμε νὰ κρατήσουμε αὐτὴ τὴ συνέχεια… Δὲν εἶναι ἀπαραίτητοι οἱ Τοῦρκοι, γιὰ νὰ χαθεῖ ἡ αὐτοσυνειδησία τοῦ Γένους μας. Μέσα στὶς συνθῆκες τῆς πανευρώπης οἱ Ἕλληνες θὰ εἶναι δύσκολο νὰ βροῦμε νάρθηκα ἐκκλησιᾶς, νὰ φυτέψει κάποιος τὴν καταβολικὴ ρίζα στὴν ψυχὴ τοῦ παιδιοῦ του.
Αὐτὸς ὁ προβληματισμός μου δὲν ὁδηγεῖ σὲ ἄρνηση τῆς Εὐρώπης. Ἐπιβάλλει ὅμως τὴ χάραξη μίας πολιτικῆς αὐτογνωσίας, μίας πολιτικῆς διαφύλαξης τῆς ταυτότητάς μας. Τὸ ξέρετε πολὺ καλὰ ὅτι κυρίαρχη ἰδεολογία σήμερα εἶναι ἡ ὑποτίμηση τοῦ Ἑλληνισμοῦ, ἡ ἀντικατάσταση τῶν Ἑλλήνων ἀπὸ μία μάζα πλαδαρῶν φιλελλήνων, ἢ καὶ ὅλως διόλου ἀρνητῶν τοῦ ἑλληνικοῦ πνεύματος. Σήμερα πρέπει νὰ ἀναλάβουμε ὅλοι τὶς εὐθύνες μας. Πρέπει νὰἀντιταχθοῦμε σὲ αὐτὸ ποὺ μὲ τὴ λεοντὴ τῆς προόδου ὁδηγεῖ στὴν ἐθνικὴ ἀμνησία. Νὰ σταθοῦμε προσεκτικὰ καὶ νὰἀκούσουμε μὲ προσοχὴ τὸ μήνυμα ποὺ μᾶς φέρνει ἡ μικρασιατικὴ πνευματική μας κληρονομιά: εἴμαστε συνέχεια!».  

Σεβασμιώτατοι,

.                          Ἡ συνέχεια καὶ ἡ μνήμη εἶναι συστατικὰ τῆς ὕπαρξης τοῦ ἔθνους μας, ὅπως καὶ κάθε ἔθνους. Ὀρθῶς λοιπὸν ἡ Ἱερὰ Σύνοδος ὅρισε τὸ τρέχον ἔτος ὡς ἔτος μνήμης τοῦ Μικρασιατικοῦ Ἑλληνισμοῦ, γιὰ τὴν τραγικὴἐπέτειο τῶν ἑκατὸ ἐτῶν ἀπὸ τὴν Καταστροφή του, καὶ τελοῦνται ἐκδηλώσεις μνήμης σὲ ὅλη τὴν Ἑλλάδα, ὅπως ἡἀποψινή. Μεγάλο πράγμα, Σεβασμιώτατοι, νὰ διατηρήσουμε τὴ μνήμη μας, γιατί ὅπως γράφει ἕνα δίστιχο «Πρέπει τὰφύλλα ἀπὸ τὰ κλαδιὰ τὶς ρίζες νὰ κοιτοῦνε, γιατί ἅμα στεγνώσουνε αὐτὲς καὶ αὐτὰ θὰ μαραθοῦνε». Στὴν προσπάθεια αὐτὴ διατήρησης τῆς μνήμης συμβάλλει καὶ τὸ ἱστορικό μου μυθιστόρημα. Εἶναι μία πράξη ἀγάπης πρὸς τοὺς προγόνους μου, πρὸς ὅσους ἔζησαν ἐκεῖ καὶ διαφύλαξαν τὸν πολιτισμό μας καὶ πρὸς ὅσους πολέμησαν γιὰ νὰ τοὺς ἀπελευθερώσουν ἀπὸ τὴν τόσων αἰώνων δουλεία.
.                          Ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς Βασίλειος Τατάκης τόνισε ὅτι οἱ Πατρίδες τῆς Μικρᾶς Ἀσίας δὲν εἶναι χαμένες, γιατί τὶς ἀγαπᾶμε καὶ ὅ,τι ἀγαπᾶμε δὲν πεθαίνει. Πιστεύω ὅτι ὅλοι ἐμεῖς τὶς ἀγαπᾶμε, γι’ αὐτὸ καὶ μένουν ἀλησμόνητες.
.                          Ἐπιτρέψτε μου, Σεβασμιώτατοι, νὰ κλείσω τὴν ὁμιλία μου μὲ τὸν ἐπίλογο τῆς Γ΄ Ἔκδοσης τοῦ ἱστορικοῦ μυθιστορήματός μου «Μέρες Ἀποκάλυψης στὴν Ἰωνία – Τὸ δράμα τῶν Ἑλλήνων τῆς Ἰωνίας (1914-1922), ποὺ εἶναι ἐκδόσεις «Ἀρχονταρίκι». Εἶναι ἡ συμβουλὴ τῆς γιαγιᾶς μου, παπαδιᾶς καὶ δασκάλας, Βασιλείας πρὸς ἐμένα τὸν 12χρονο Γιωργάκη, τὸν ἀγαπημένο της ἐγγονό:

«Τὸ 1960 ἡ κυρὰ Βασιλεία ἦταν κοντὰ στὸ τέλος τῆς ζωῆς της. Κάθε ἡμέρα ἦταν κοντά της τὸ ἐγγόνι της ὁ Γιῶργος, ποὺ τῆς ἔκανε παρέα. Ἐκείνη τὸν καμάρωνε καὶ τὸν ἄκουγε νὰ τῆς λέει τὰ μαθήματα τῆς ἑπόμενης ἡμέρας.

.                          Συνήθως ἡ κυρὰ παπαδιὰ ἀπέφευγε τὴ συζήτηση γιὰ τὴ Μικρὰ Ἀσία, τὴν καταστροφὴ τῆς ὁποίας ποτὲ δὲν ξεπέρασε. Ὅμως ἐκείνη τὴν ἡμέρα ἤθελε νὰ ἀνοίξει τὴν καρδιά της.
–Γιωργάκη, θέλω νὰ σοῦ ζητήσω μία χάρη.
–Ὅ, τι θέλεις γιαγιά.
–Θέλω νὰ μὴν ξεχάσεις ποτὲ τὴν πατρίδα τοῦ παπποῦ σου, τοῦ παπᾶ Γιώργη, ποὺ ἦταν τὸ Σιβρισάρι, ἀλλὰ καὶ τὴ δικιά μου τὴν πατρίδα, τὴ Μαγνησία τῆς Μικρᾶς Ἀσίας. Θέλω νὰ μάθεις τὴν ἱστορία γιὰ τὶς ἑπτὰ λυχνίες τῆς Ἀποκάλυψης, ποὺ θὰ σβήσουν, μόνο ἂν ξεχάσουμε τὰ μέρη ποὺ ἦσαν δικά μας καὶ ποὺ ἡ Ἐκκλησία μας καὶ τὸ Ἔθνος μας μεγαλούργησαν. Θέλω νὰ περάσεις κι ἐσὺ τὰ ὅσα θὰ μάθεις στὰ παιδιά σου καὶ στὰ ἐγγόνια σου. Εἶναι πολὺσημαντικὸ αὐτό. Νὰ θυμᾶσαι πάντα στὴ ζωή σου, πὼς ὅποιος ξεχνᾶ τὸ παρελθόν του, τὶς ρίζες του, δὲν ἔχει μέλλον καὶ ὅποιος χάνει τὴν πίστη του εἶναι ἕνα τίποτε.
–Γιαγιούλα μου, γιατί μοῦ τὰ λὲς αὐτά;
–Γιατί πέρασαν παιδί μου τὰ χρόνια καὶ ἡ γενιά μου φεύγει σιγὰ-σιγὰ ἀπὸ τὴ ζωὴ αὐτή… Κάναμε λάθη καὶ τὰπληρώσαμε. Σὲ λίγο θά ᾽ρθεῖ ἡ σειρὰ τῆς δικιᾶς σου γενιᾶς, ποὺ πρέπει νὰ θυμᾶται καὶ νὰ διδάσκεται. Γιατί παιδί μου, ὅπως μᾶς δίδαξε ὁ πρόγονός μας Ἰσοκράτης, ἐὰν θυμᾶσαι τὰ ὅσα συνέβησαν στὸ παρελθόν, τότε θὰ σκέπτεσαι καλύτερα τὸ μέλλον σου…».

Σεβασμιώτατοι, ἐκλεκτὸ ἀκροατήριο σᾶς εὐχαριστῶ.-

Διαφήμιση

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: