ΕΧΕΙ ΜΕΛΛΟΝ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ; (Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἔχει μέλλον τὸ βιβλίο;

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                  Πρὶν ἀπὸ πενήντα χρόνια ὑπῆρξε ἔντονος προβληματισμὸς γιὰ τὸ μέλλον τοῦβιβλίου. Ἐκείνη τὴ χρονιά, τὸ 1972, τὸ περιοδικὸ «Εὐθύνη» ἐξέδωσε ἀφιερωματικὸ τεῦχος μὲ τίτλο «Τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου». Σὲ αὐτὸ ὁ Ἄγγελος Τερζάκης γράφει ὅτι ὁ Ἕλληνας δὲν διαβάζει μὲ τὴ δικαιολογία ὅτι «δὲν ἔχει καιρὸ γιὰ διάβασμα, ἐνῶ ἔχει ἀμέτρητο καιρὸ γιὰ ἄλλες ἄσκοπες ἀπασχολήσεις»… Ἐπιγραμματικὰ ἔτσι περιγράφει τὴν κατάσταση: «Τὸ σχολεῖο κάνει ἀντιπαθητικὸ τὸ διάβασμα καὶ ἡ ἀστικὴ τάξη τὸ παρατάει σ’ ἐκεῖνα τὰ μέλη της πού, κατὰ βάθος, τὰ θεωρεῖ “βλαμμένα”…».
.                  Γιὰ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου ὁ Τερζάκης γράφει πὼς εἶναι ἀνήσυχος, βλέποντας νὰὀρθώνονται τὰ ὑποκατάστατά του, ποὺ τὰ ἀπαριθμεῖ: «Τηλεόραση, κινηματογράφος, ραδιοφωνικὲς σκηνὲς κι ἀναγνώσματα, ποιὸς ξέρει ποιὰ ἄλλα δισκία Τέχνης ποὺ θὰ ἐπινοήσει ἡ τεχνολογία – δηλαδὴ τὸ ἐπιχειρηματικὸ κεφάλαιο – γιὰ ν’ ἀποκοιμίζει τὸ πνεῦμα καὶ νὰ διεγείρει τὶς αἰσθήσεις». Καὶ σημειώνει: «Τὰ μηχανικὰ μέσα στομώνουν τὸ νοῦ, τὸ βιβλίο τὸν ἀκονίζει».
.                  Ὁ Τερζάκης χωρίς νὰ γνωρίζει γιὰ τὰ σημερινὰ ἐκπληκτικῆς ἐξέλιξης ἠλεκτρονικὰ Μέσα Κοινωνικῆς Δικτύωσης ὑπογραμμίζει: «Τὰ ἐπερχόμενα καθεστῶτα τῶν τεχνοκρατικῶν δεσποτισμῶν πλάθουν  στοὺς λαοὺς τὸ ἰδανικό τοῦ ἐλάσσονος πνευματικοῦ κόπου καὶ ἔτσι ἐξοντώνουν τὸ βιβλίο χωρὶς νὰ χρειάζεται πιὰ νὰ τὸ καῖνε στὶς πλατεῖες… Τὸ ἐξαφανίζουν μὲ τὴν ἔντεχνη προβολὴ τῶν μέσων ποὺ προσφέρονται γιὰ πλύσεις ἐγκεφάλων. Ἕνα προπαγανδιστικὸ βιβλίο, ὅταν παραληφθεῖ, πετιέται μὲ περιφρόνηση. Μία ὅμως προπαγανδιστικὴ ἐκπομπὴ ἢ ταινία μαγνητίζει. Αὐτὸ τὰ λέει ὅλα».
.                  Ὁ Ἕλληνας λόγιος ἀρχίζει τὸν ἀπαισιόδοξο στοχασμό του μὲ τὴν διαπίστωσή του ὅτι «τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ βιβλίου εἶναι τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τοῦ πολιτισμοῦ μας στὸ σύνολό του» καὶ ἐπιλέγει γράφοντας πὼς μὲ τὴν ἀνάγνωση τῶν κατάλληλων βιβλίων «ὁ ἄνθρωπος θὰ ἐμποδίσει τὸν ἑαυτό του νὰ γίνει ἐθελόδουλος».
.                  Στὸ ἴδιο ἀφιέρωμα ὁ Γάλλος συγγραφέας καὶ Ἀκαδημαϊκὸς Μορὶς Ντριὸν κάνει σύγκριση μεταξὺ τῆς «πλανεύτρας τηλεόρασης» – τότε πλάνευε μόνο αὐτή…- καὶ τοῦ βιβλίου. Γράφει στὸ ἀφιέρωμα τῆς «Εὐθύνης»: «Κάθε ἀνάγνωση προϋποθέτει μία προγενέστερη ἐκλογή, μαρτυρεῖ μία συνεχῆ ἐφαρμογὴ τῆς προσοχῆς καὶ παρακινεῖ στὴν κριτική. Ἡ κινητὴ εἰκόναἐπιβάλλεται στὸ πνεῦμα. Μὲ τὸ τέλος τῆς διαβασμένης φράσης, ὁ ἄνθρωπος ἀφήνει ἐλεύθερη τὴφαντασία του… Μπροστὰ στὴν εἰκόνα ἡ διανοητική του ἐργασία περιορίζεται συχνὰ σὲ μία ταξινόμηση. Ἡ εἰκόνα σκοτώνει τὴ φαντασία… Τὸ ραδιόφωνο καὶ ἡ τηλεόραση μᾶς φέρνουν σὲ ἐπιφανειακὴ καὶ πρόσκαιρη ἐπικοινωνία μὲ ὅλους τοὺς ἀνθρώπους ποὺ ζοῦν τὴν ἴδια ἐποχὴ μὲ μᾶς στὴ γῆ. Τὸ βιβλίο μᾶς φέρνει σὲ ἐπικοινωνία βαθειὰ καὶ σταθερὴ μὲ τὶς καλύτερες σκέψεις, μὲ τοὺς καλύτερους ἀνθρώπους, ποὺ κατοίκησαν στὴ γῆ ἐδῶ καὶ τρεῖς χιλιάδες χρόνια».
.                  Αὐτὰ γράφονταν τὸ 1972… Τί μπορεῖ νὰ πεῖ κανεὶς σήμερα γιὰ τὸ μέλλον τοῦβιβλίου, ὅταν ὁ ἄνθρωπος ἀσφυκτιᾶ μέσα στὴν ἠλεκτρονικὴ προπαγάνδα καὶ παραπληροφόρηση; Ἂς ἐλπίσουμε ὅτι μπρὸς στὸν γκρεμὸ ὁ ἄνθρωπος θὰ ἀποφασίσει νὰ μὴν καταστεῖ ἐθελόδουλος.-

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: