ΕΝΤΟΥΑΡ ΜΠΙΝΙΟΝ: ΕΝΑΣ ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΦΙΛΕΛΛΗΝΑΣ ΠΟΛΙΤΙΚΟΣ(Γ. Ν. Παπαθανασόπουλος)

Ἐντουὰρ Μπινιὸν
Ἕνας πραγματικὸς φιλέλληνας πολιτικὸς

Τοῦ Γιώργου Ν. Παπαθανασόπουλου

.                    Οἱ Φιλέλληνες βοήθησαν τὴν Ἐπανάσταση τοῦ 1821 μὲ πολλοὺς τρόπους. Πολλοὶ ἔδωσαν τὴν ἴδια τους τὴ ζωὴ γιὰ τὴν Ἑλλάδα. Παράδειγμα οἱ Λόρδος Βύρωνας, Κόμης ντὶ Σανταρόζα, Μάγερ καὶ ὅσοι ἔπεσαν στὴ μάχη τοῦ Πέτα καὶ στὶς ἄλλες μάχες. Ἄλλοι προσέφεραν ἀνιδιοτελῶς πολλὰ χρήματα καὶ τὸ κύρος τους στὴν ἑλληνικὴ ὑπόθεση, ὅπως ὁ Ἐλβετὸς Τραπεζίτης Ἐϋνάρδος. Ἄλλοι ὀργάνωσαν φιλελληνικὲς ἑταιρεῖες στὸ ἐξωτερικὸ καὶ προώθησαν στοὺς ἐπαναστατημένους Ἕλληνες χρήματα καὶ πολεμοφόδια. Ὁρισμένοι μάλιστα ἀπὸ αὐτούς, ὅπως ὁ Ἀμερικανὸς γιατρὸς Χάου, ἦρθαν οἱ ἴδιοι στὴν Ἑλλάδα καὶ προσέφεραν τὶς ὑπηρεσίες τους. Ἄλλοι χρησιμοποίησαν τὴν τέχνη τους, γιὰ νὰ εὐαισθητοποιήσουν τοὺς Εὐρωπαίους ὑπὲρ τῆς ἑλληνικῆς ὑπόθεσης. Μεταξὺ αὐτῶν ὁ Οὐγκὸ στὴ λογοτεχνία καὶ ὁ Ντελακρουὰ στὴ ζωγραφική.
.                    Ὑπῆρξαν καὶ κάποιοι πολιτικοὶ πραγματικοὶ φιλέλληνες, ποὺ ἔβαλαν τὴν ἱστορικὴ ἀλήθεια πάνω ἀπὸ τὰ συμφέροντα τῆς πατρίδας τους καὶ ἔγραψαν πικρὲς ἀλήθειες γιὰ αὐτές. Ἕνας ἀπὸ αὐτοὺς ἦταν ὁ πολιτικὸς καὶ ἱστορικὸς Ἐντουὰρ Μπινιὸν (Louis – Pierre – Edouard Bignon, 1771-1841). Ὅπως ἔγραψε ὁ ἀείμνηστος καθηγητὴς καὶ πρ. διευθυντὴς τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς Παναγιώτης Φ. Χριστόπουλος «ἐντυπωσιάζει, ἀκόμα καὶ τὸν σημερινὸ ἀναγνώστη ἡ ἐνημέρωσή του συγγραφέως ἐπὶ τοῦ ἑλληνικοῦ ζητήματος, ἡ ἀμεροληψία του, καθὼς καὶ οἱ θέσεις του ἐπὶ ἱστορικῶν θεμάτων καὶ τῆς πραγματικῆς καταστάσεως τῶν συγχρόνων του Ἑλλήνων». (Ἄρθρο του εἰς «Νέα Κοινωνιολογία», τ. 38, Ἄνοιξη 2004, σ. 126).
.                    Ὁ Μπινιὸν ἦταν σημαντικὸς Γάλλος διπλωμάτης, πολιτικὸς καὶ ἱστορικός. Μεταξὺ τῶν πολλῶν ἀποστολῶν ποὺ ἀνέλαβε σημαντικὴ ἦταν ὅταν ὁ Ναπολέοντας, μετὰ τὴ νίκη του στὴν Ἰένα, τοῦ ἀνέθεσε τὴν διοίκηση τῶν κατακτηθεισῶν μεγάλων χωρῶν τῆς Πρωσίας καὶ τῆς Αὐστρίας, ὅπου ἐπέδειξε ἐξαιρετικὲς ἱκανότητες. Στὴ συνέχεια ἐξελέγη μέλος τῆς Βουλῆς τῶν Ἀντιπροσώπων καὶ τοῦ ἀνετέθησαν τὰ καθήκοντα τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν τῆς Γαλλίας. Μὲ τὴν ἰδιότητά του αὐτή, στὶς 3 Ἰουλίου 1815, ὑπέγραψε τὴ Συνθήκη, μὲ τὴν ὁποία παραδόθηκε τὸ Παρίσι στοὺς νικητὲς τοῦ Βατερλὸ συμμάχους. Στὴ συνέχεια δὲν ἔπαυσε νὰ ἀσχολεῖται μὲ τὰ κοινά, ἔχοντας, μὲ τὴν ἀκεραιότητά του καὶ τὶς σωστές του ἐπισημάνσεις, τὴν ὑπόληψη καὶ τὸν σεβασμὸ ὅλων. Παράλληλα ἠσχολεῖτο μὲ τὴ συγγραφὴ ἱστορικῶν ἔργων.
.                    Τὸ 1823 ὁ Μπινιὸν κυκλοφόρησε τὸ ἔργο του: «Οἱ κυβερνήσεις καὶ οἱ λαοὶ ἀπὸτὸ 1815 ἕως τὸ τέλος τοῦ 1822». Στὰ ἑλληνικὰ μεταφράστηκε ἀπὸ τὸν Νικόλαο Σπηλιάδη, ἐκδόθηκε τὸ 1826 καὶ δείχνει ὅτι ὁ Γάλλος  πολιτικὸς γνώριζε ἄριστα τὰ ὅσα συνέβαιναν στὴν Ἑλλάδα καὶ μὲ παρρησία ἐκφράζει τὴν ἄποψή του. Δυστυχῶς τὸ ἔργο αὐτὸ τοῦ Μπινιὸν  δὲν εἶναι γνωστὸ στοὺς Ἕλληνες.
.                    Στὸ προοίμιό του ὑπογραμμίζει τὴ ΣΥΝΕΧΕΙΑ τοῦ Ἑλληνισμοῦ – σὲ ἀντίθεση πρὸς τὴν ἰδεολογία τοῦ Ἀδαμάντιου Κοραῆ: «Ἑλλάς, γλυκυτάτη πράγμα καὶ ὄνομα, στολίζεις τὴν ἱστορίαν καὶ ἐκθαμβεῖς διὰ τῶν ἀρετῶν σου ὅλην τὴν Οἰκουμένην, καὶ ἅπαντας τοὺς αἰῶνας, ἀγωνιζομένη καὶ πάλιν ἐνδόξως ὑπὲρ τῆς φιλτάτης ἐλευθερίας, διὰ τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν ποτίζεις τὸ ἱερόν σου ἔδαφος μὲ τὰ πολύτιμά σου αἵματα…».
.                    Στὴν ἀναφορά του γιὰ τὸ Ἑλληνικὸ ζήτημα σημειώνει πὼς ἡ συμπεριφορὰ τῆς Ἱερᾶς Συμμαχίας κάλυπτε οὐσιαστικά τοὺς Τούρκους, ὅταν κατηγοροῦσε τὴν Ἑλλάδα, ὅτι «κατὰ τρόπους ἐγκληματικοὺς κινουμένη ἐπροξένησεν εἰς τὴν ἀνατολικὴν Εὐρώπην μεγάλας ταραχάς. Ἑπομένως οἱ Ἕλληνες, ἐπειδὴ δὲν προσμένουν τὴν ἀναγέννησιν αὐτῶν ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν θέλησιν τοῦ Σουλτάνου, εἶναι ἀποστάται….». Καὶ ὁ Μπινιὸν σχολιάζει ὅτι οἱ δυστυχεῖς Ἕλληνες, τοὺςὁποίους οἱ Τοῦρκοι ἐπὶ τετρακόσια χρόνια δὲν μεταχειρίζονταν κὰν ὡς ὑπηκόους, ἀλλὰ ὡς αἰχμαλώτους πολέμου ποὺ μποροῦσαν νὰ τοὺς βασανίσουν καὶ νὰ τοὺς θανατώσουν, εἶναι, κατὰ τὸ καθεστὼς τῆς Ἱερᾶς Συμμαχίας, ἀποστάτες, ἐπειδὴ ξεσηκώθηκαν γιὰ νὰ ἀλλάξουν τὴν ἐλεεινή τους κατάσταση! (Ἄρθρ. Παν. Χριστόπουλου, βλ.π. σελ. 126).
.                    Ὁ Μπινιὸν τονίζει κάτι τὸ πολὺ σημαντικό:  «Ἡ αἰχμαλωσία τοῦ ἑλληνικοῦ ἔθνους δὲν ἀρχίζει ἀπὸ τὴν ἅλωσιν τῆς Κωνσταντινουπόλεως παρὰ τῶν Ὀθωμανῶν, ἀλλὰ ἀπὸ αὐτὴν τῶν Σταυροφόρων… Ἡ Εὐρώπη ὀφείλει νὰ ἀποζημιώση τὴν Ἑλλάδα δι’ ὅσα κακὰ τῆς ἐπροξένησεν εἰς τοὺς τελευταίους ἑξακοσίους χρόνους, διότι ἀληθεῖς ὀλετῆρες τοῦ ἑλληνικοῦ κράτους εἶναι οἱ σταυροφόροι καὶ ὄχι οἱ Μουσουλμάνοι». («Τὰ Μυστικοσυμβούλια (σημ. γρ. οἱ κυβερνήσεις) καὶ οἱ λαοὶ ἀπὸ τὸ 1814 μέχρι σήμερον». Τρίτη ἔκδοσις, ἀναθεωρηθεῖσα, ἐπιδιορθωθεῖσα καὶ αὐξηθεῖσα ἐν Παρισίοις, κατὰ μήνα Ἀπρίλιον 1824. – Μεταφρασθὲν ἐκ τοῦΓαλλικοῦ μὲ τὸ περὶ Ἑλλάδος ὑπόμνημα τοῦ Κυρίου Σχιατωβριάν, παρὰ τοῦ Ν. Σπηλιάδου. Ἐκδοθὲν κατὰ μήνα Φεβρουάριον 1826, φιλοτίμῳ δαπάνῃ, τῶν φιλομούσων συνδρομητῶν, τῶν ὁποίων τὰ ὀνόματα κατεχωρίσθησαν εἰς τὸ τέλος τοῦ βιβλίου, σελ. 101-102).
.                    Γιὰ τὶς πολιτικὲς τῶν εὐρωπαϊκῶν μεγάλων δυνάμεων ἔναντι τῆς Ἑλλάδος ὁΜπινιὸν γράφει ὅτι τῆς Ἀγγλίας ἦταν «ἐπονείδιστος» καὶ «πολλῷ μᾶλλον τῆς Αὐστρίας», ἐπειδὴ εὐνοοῦσαν τὸν ὄλεθρο τῶν Ἑλλήνων, γιατί θὰ  ἦταν ἐμπόδιο στὴν αὔξηση τῆς δύναμης τῆς Ρωσίας…. Ὁ Μπινιὸν διερωτᾶται μήπως γιὰ τὶς χριστιανικὲς δυνάμεις τῆς Δύσης ἰσχύει ἐκεῖνο τοῦ Πετράρχη (1304-1374), ποὺ ἔγραψε τὸ 1354, ὅταν οἱ Τοῦρκοι κατέλαβαν τὴν Καλλίπολη. ΟἱἝλληνες ζήτησαν τότε βοήθεια ἀπὸ τὴ Δύση καὶ ὁ Πετράρχης τῆς συνέστησε  νὰ τὴν ἀρνηθεῖ. Τὸ ἐπιχείρημά του ἦταν: «Οἱ Τοῦρκοι εἶναι βέβαια ἐχθροί. Ἀλλὰ οἱ Ἕλληνες εἶναι αἱρετικοὶ καὶ γι’ αὐτὸ χειρότεροι ἀπὸ τοὺς ἐχθρούς. Ἑπομένως εἶναι προτιμώτερον νὰ κατέχουν ἐκεῖνα τὰ ἐδάφη οἱΤοῦρκοι, παρὰ νὰ τὰ ἐλευθερώσωμεν διὰ τοὺς Ἕλληνας…».  (Παν. Χρήστου εἰσήγηση στὸ Συνέδριο «Ἡ Ὀρθοδοξία στὴ Νέα Εὐρωπαϊκὴ Πραγματικότητα», Πρακτικά. Ἀθῆναι, 1994, σελ. 214).
.                    Ὁ Μπινιόν, ἂν καὶ Γάλλος, νιώθει καλύτερα τοὺς Ἕλληνες ἀπὸ πολλοὺς δικούς μας, λεγόμενους ἱστορικούς. Πόσοι ἀπὸ αὐτοὺς θὰ ἔγραφαν τὸ τοῦ Μπινιόν: «Τρία πράγματα ἱερὰ φωνάζουν μεγάλως ὑπὲρ τῶν Ἑλλήνων: Ἡ δυστυχία των, ὁ πατριωτισμός των καὶ ἡ πρὸς τὴν χριστιανικὴν πίστιν ἀγάπην των». (Αὐτ. σελ. 116). Καὶ πάρα κάτω: «Ἂν εἰς τὴν Εὐρώπην μας ἡ θρησκεία καὶ ἡ πατρὶς δὲν ἦσαν πάντοτε ἡνωμένα, εἰς τὴν Ἑλλάδα ἡ πατρὶς καὶ ἡ θρησκεία εἶναι ἕνα καὶ τὸ αὐτό». (Αὐτ. σελ. 121).
.                    Γιὰ νὰ καταλάβουν οἱ δυτικοὶ τὴν ἀξία τῶν Ἑλλήνων ὁ Μπινιὸν μνημονεύει μὲ εὐαισθησία περιστατικὸ τοῦ 1769, κατὰ τὰ Ὀρλωφικά. Γυναίκα ἐξ Ἀρκαδίας, φέρουσα στὰ χέρια της τὸ βρέφος της καὶ ἀπομακρυνόμενη ἀπὸ τὸ πυρπολούμενο χωριό της κυνηγήθηκε ἀπὸ Τουρκαλβανούς, ποὺ τὴν περικύκλωσαν στὴν κορυφὴ γκρεμοῦ. Τότε αὐτὴ ἔκλινε τὸ γόνυ, θεώρησε τὸν οὐρανὸ καὶ ρίφθηκε στὸν γκρεμό. Καὶ σχολιάζει ὁ Μπινιόν: «Δόξα καὶ αἰωνία τιμὴ εἰς τὴν ὡραιότητα καὶ εἰς τὴν ἀθωότητα, τὴν προτιμῶσα τὸν θάνατον, ἢ τὴν ἀτιμίαν καὶ τὴν σκλαβίαν!… Δὲν περιέγραψα τὸ ἑκατοστημόριον τῶν ὅσα ἡρωικὰ κατορθώματα τῶν Ἑλλήνων ἔχω πρὸὀφθαλμῶν». (Αὐτ. σελ. 127).- 

, ,

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: