ΑΓΑΠΗ καὶ ΣΥΓΓΝΩΜΗ

Ἄρθρο τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Ἀθηνῶν καὶ Πάσης Ἑλλάδος
Ἱερωνύμου
γιὰ τὴν Ἐκκλησία καὶ τὴν Κοινωνία,
σὲ εἰδικὸ ἔνθετο τῆς ἐφημερίδας “Κεφάλαιο”
γιὰ τὶς Μεγάλες Ἰδέες
ποὺ δημιούργησε σὲ συνεργασία μὲ τοὺς New York Times.

.                        Οἱ κοινωνικὲς ἀντιλήψεις, ἡ στάση ζωῆς, ἡ συµπεριφορά, ἡ δράση, τὸ ἦθος ἐν γένει τῶν διαφόρων κοινωνικῶν ὀργανισµῶν καθὼς καὶ τῶν ἐπιµέρους µελῶν τῆς κοινωνίας καθορίζονται καὶ προσδιορίζονται ἀποφασιστικὰ ἀπὸ τὶς θεολογικές, θρησκευτικές, φιλοσοφικές, ἰδεολογικὸ-πολιτικὲς πεποιθήσεις, τὰ “πιστεύω” τους.
.                        Εἶναι σαφὲς ὅτι ἡ διδασκαλία καὶ ὁ τρόπος βίου τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ κάθε γνησίου καὶ αὐθεντικοῦ Χριστιανοῦ, ὁ ὁποῖος λαµβάνει σοβαρὰ τὴν πίστη του καὶ ἐφαρµόζει στὴν καθηµερινή του ζωὴ τὰ πιστεύµατα τῆς πίστεώς του, καθορίζονται ἀπὸ τὸ παράδειγµα λόγων καὶ πράξεων τοῦ Θείου Ἱδρυτοῦ τῆς Πίστεως, τοῦ Κυρίου µας, καὶ ἀπὸ τὶς θεολογικές, φιλοσοφικές, ἀνθρωπολογικὲς καὶ ἠθικὲς ἀρχές, ὅπως αὐτὲς ἀποτυπώνονται στὰ θεµελιώδη ἱερὰ Κείµενά της. Μὲ ἄλλα λόγια, ἡ διδασκαλία, οἱ θέσεις, οἱ ἀπόψεις τῆς Ἐκκλησίας, ἀλλὰ καὶ τοῦ Χριστιανοῦ, προκύπτουν καὶ καθορίζονται ἀπὸ τὴν Ἁγία Γραφή, τὰ κείµενα τῶν Πατέρων τῆς Ἐκκλησίας, τῶν Συνόδων, ἀλλὰ καὶ ἀπὸ τὴ βιοτὴ τῶν κατ’ ἐξοχὴν αὐθεντικῶν µαθητῶν τοῦ Χριστοῦ, δηλαδὴ τῶν Ἁγίων Του, “τῶν καθ’ ἑκάστην γενεὰν εὐαρεστησάντων” τῷ Θεῷ. Τὸ τελευταῖο ἔχει ἰδιαίτερη σηµασία, ἀκριβῶς διότι µᾶς βοηθᾶ νὰ διακρίνουµε τὸ αὐθεντικὸ ἀπὸ τὸ κίβδηλο, τὸ ἀληθὲς ἀπὸ τὸ ψευδές, αὐτὸ ποὺ εἶναι χρήσιµο καὶ ὠφέλιµο νὰ ἀκολουθήσουµε ἀπὸ ἐκεῖνο ποὺ ὀφείλουµε νὰ ἀπορρίψουµε ὡς ψυχοφθόρο καὶ πνευµατικὰ ἐπιβλαβές.
.                        Σύµφωνα µἐ τὴν εὐαγγελικὴ καὶ πατερικὴ παράδοση, ἡ σωτηρία µας, ἡ ὁποία ἀποτελεῖ τὴ θεµελιώδη καὶ πρωταρχικὴ ἐπιδίωξη τοῦ καθενός µας, δὲν ἔχει µόνο κάθετη ἀναφορὰ πρὸς τὸν Θεό, ἀλλὰ καὶ ὁριζόντια πρὸς τὸν συνάνθρωπό µας. Μὲ ἄλλα λόγια, τὴ σωτηρία µας “καθορίζει” ἡ στάση µας πρὸς τὸν Θεὸν (ἡ πίστη µας σὲ Αὐτὸν ὡς τὸν ἀληθινὸ Θεὸ καὶ Σωτήρα µας) καὶ ἡ στάση µας πρὸς τὸν συνάνθρωπο, ὡς εἰκόνα τοῦ Θεοῦ. Δεν νοεῖται καλὸς Χριστιανὸς χωρὶς αὐτὸς νὰ εἶναι συνάµα καὶ καλὸς ἄνθρωπος. Τὸ ἀντίθετο –δηλαδὴ κακὸς ἄνθρωπος καὶ καλὸς Χριστιανός– εἶναι φύσει ἀδύνατο. Μάλιστα, ἀκόµη καὶ ὁ καλὸς ἄνθρωπος, ἂν δὲν εἶναι γνήσιος καὶ αὐθεντικὸς Χριστιανός, παραµένει τρόπον τινὰ ἀτελὴς πνευµατικὰ καὶ ἠθικά, ἀφοῦ ὁ Χριστὸς ἀποτελεῖ, ὡς σεσαρκωµένος Θεός, δηλαδὴ καὶ ὡς ἄνθρωπος, τὸν κατ’ ἐξοχὴν τέλειο ἄνθρωπο, τὸν ὁποῖο καλούµεθα νὰ µιµηθοῦµε, γινόµενοι κατὰ χάριν Χριστοί, δηλαδὴ τέλειοι, κεχαριτωµένοι ἄνθρωποι.
.                        Ἡ Ἐκκλησία καὶ ὁ Χριστιανός δεν εἶναι ἄσχετοι µἐ τὴν εὐρύτερη κοινωνικὴ ζωή, ἀλλὰ ἔχουν θεµελιώδη κοινωνικὴ εὐθύνη, ἡ ὁποία τοὺς ὑπαγορεύει νὰ ἐργάζονται σταθερὰ καὶ ἐποικοδοµητικὰ γιὰ τὴν ἐπικράτηση τοῦ Θείου Θελήµατος στὸν κόσµο, γιὰ τὴ ριζική, ἐλεύθερη, ὄµως, καὶ οἰκειοθελῆ “κατὰ Χριστόν” µἐταµόρφωση τῆς Κοινωνίας καὶ τοῦ Κόσµου, γιὰ τὴν ἀγάπη, τὴν εἰρήνη, τὴ δικαιοσύνη, τὴν καταλλαγὴ µεταξὺ τῶν ἀνθρώπων καὶ τὴν ἁρµονικὴ συνύπαρξή τους, τὴν ἔκλειψη τῆς διχόνοιας, τῶν διχασµῶν καὶ τὴν ἐκπλήρωση τῆς ἑνότητας καὶ τῆς ὁµόνοιας, τὴ δύναµη τῆς Ἀναστάσεως καὶ τὴν προσδοκία τῆς ἐν Χριστῷ σωτηρίας καὶ τῆς αἰώνιας ζωῆς.
.                        Ἡ Κοινωνία µας ἀλλάζει ραγδαία, περισσότερο ραγδαία ὅσο ποτὲ ἄλλοτε στὴν ἀνθρώπινη ἱστορία, καὶ σὲ αὐτὸ συµβάλλει καθοριστικὰ ἡ τροµακτικὴ ἀνάπτυξη τῶν θετικῶν ἐπιστηµῶν, τῆς τεχνολογίας, τῶν τηλεπικοινωνιῶν καὶ τῆς ἐνηµέρωσης, οἱ ὁποῖες διαδραµατίζουν τεράστιο ρόλο στὴ διαµόρφωση τῆς ζωῆς τῶν ἀνθρωπίνων κοινωνιῶν, ἄλλοτε θετικὰ καὶ ἄλλοτε ἀρνητικά. Μαζὶ µὲ τὴ ραγδαία τεχνολογικὴ ἀνάπτυξη καὶ τὴν ὑπερσυνδεσιµότητα καὶ ἄλλα φαινόµενα καὶ γεγονότα, ὅπως οἱ ἐντεινόµενες δηµογραφικὲς ἀνισορροπίες (ὑπογεννητικότητα v. ὑπεργεννητικότητα), ἡ παρατηρούµενη κλιµατικὴ ἀλλαγὴ (ἀνθρωπογενὴς ἢ µή), ἡ ἔλλειψη πόρων, ἡ αὐξανόµενη ἀστικοποίηση πληθυσµῶν, οἱ µετακινήσεις πληθυσµῶν, οἱ κοινωνικὲς καὶ οἰκονοµικὲς ἀνισότητες, οἱ πολεµικὲς συγκρούσεις, ἡ ἀνελευθερία διαφόρων ἰδεολογικῶν ἢ θρησκευτικῶν συστηµάτων, ἡ µεγέθυνση τῆς µεσαίας τάξεως καὶ ἡ αὔξηση τῆς κατανάλωσης, ἡ µετατόπιση τοῦ οἰκονοµικοῦ κέντρου πρὸς τὴν Ἀνατολὴ καὶ τὸν Νότο, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀλλαγὴ πολλῶν κοινωνικῶν ἀντιλήψεων σὲ διάφορους τοµεῖς (ἀνθρώπινα δικαιώµατα, ἐλευθερίες, ἔθνος, σεξουαλικότητα), δηµιουργοῦν νέες καταστάσεις καὶ προκλήσεις σὲ τοπικό, περιφερειακὸ ἀλλὰ καὶ παγκόσµιο ἐπίπεδο, προκλήσεις γιὰ τὰ Κράτη, τὶς Κοινωνίες, τὴν Ἐκκλησία τοῦ Χριστοῦ, τὶς διάφορες θρησκεῖες, τὸν καθένα µας.
.                          Ἡ Κοινωνία ὑπῆρξε πάντοτε κοινότητα δυναµική, σήµερα ὄµως ἀκόµη περισσότερο, µἐ τὴν ἔννοια ὅτι, µολονότι πολλὰ πράγµατα ἀλλάζουν, ὁρισµένες σταθερές τοῦ ἀνθρωπίνου βίου παραµένουν οἱ ἴδιες, ὁρισµένα προτάγµατα παραµένουν ἐπίκαιρα, ἴσως πιὸ ἐπίκαιρα ἀπ’ ὅ,τι παλαιότερα, ἐξ αἰτίας ἀκριβῶς τῶν πρωτοφανῶν πολυδιάστατων καὶ πολυεπίπεδων ἀλλαγῶν, ποὺ λαµβάνουν χώρα σὲ παγκόσµια κλίµακα, τῶν ζητηµάτων καὶ τῶν ἀναγκῶν ποὺ οἱ ἐν λόγῳ ἀλλαγὲς δηµιουργοῦν.
.                        Ἀκριβῶς ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ πλαισίου, σήµερα, ὅσο ποτὲ ἄλλοτε, ἡ Κοινωνία µας ἔχει ἀνάγκη τοῦ Μηνύµατος τοῦ Εὐαγγελίου, ἀκριβῶς ἐπειδὴ οἱ καιροί µας παρουσιάζουν βαθύτατη µἐτάλλαξη, τάσεις µἐτάβασης ἀπὸ ἕνα παράδειγµα σὲ ἕνα ἄλλο, συχνὰ σύγχυση καὶ δυστυχῶς πολυδιάστατη ἀξιακὴ παρακµή.
.                        Τί, ἀκριβῶς, ἔχουν ἀνάγκη οἱ ἄνθρωποι; Πολλὰ θὰ µποροῦσα νὰ ἀναφέρω. Χάριν, ὄµως, οἰκονοµίας τοῦ χώρου, θὰ ἀναφερθῶ σε δύο θεµελιώδη εὐαγγελικὰ µηνύµατα µἐ πανανθρώπινη καὶ διαχρονικὴ σηµασία: Τὸ µήνυµα τῆς ἀγάπης καὶ τὸ µήνυµα τῆς συγγνώµης.
.                        Ἡ ἀγάπη ἀποτελεῖ τὸ θεµέλιο τοῦ κηρύγµατος τοῦ Εὐαγγελίου. Τὰ πάντα ἔπραξε ὁ Θεὸς ἀπὸ ἀγάπη: Δηµιούργησε τὸν κόσµο, τὸν ἄνθρωπο, ἀπέστειλε τὸν Υἱόν Του, ὥστε νὰ ζήσουµε δι’ Αὐτοῦ. Κατὰ τὸν Θεῖο Ἀπόστολο Παῦλο, “ἡ ἀγάπη µακροθυµεῖ, χρηστεύεται, ἡ ἀγάπη οὐ ζηλοῖ, ἡ ἀγάπη οὐ περπερεύεται, οὐ φυσιοῦται, οὐκ ἀσχηµονεῖ, οὐ ζητεῖ τὰ ἑαυτῆς, οὐ παροξύνεται, οὐ λογίζεται τὸ κακόν, οὐ χαίρει ἐπὶ τῇ ἀδικίᾳ, συγχαίρει δὲ τῇ ἀληθείᾳ, πάντα στέγει, πάντα πιστεύει, πάντα ἐλπίζει, πάντα ὑποµένει. Ἡ ἀγάπη οὐδέποτε ἐκπίπτει” (Α´ Πρὸς Κορινθίους, κεφ. 13). Ὁ µοναδικὸς αὐτὸς “ὕµνος τῆς ἀγάπης” παραµένει ἐς ἀεὶ ἕνα ἀπὸ τὰ θεµελιωδέστερα θεοανθρωποκεντρικὰ µηνύµατα τοῦ Εὐαγγελίου, τὰ ὁποῖα ἔχουν τὴ δύναµη καὶ τὴ δυναµικὴ νὰ µεταλλάξουν ἀνθρώπους καὶ ὁλάκερες κοινωνίες, νὰ ἐπιφέρουν τὴν πολυπόθητη δικαιοσύνη, τὴν εἰρήνη, τὴν καταλλαγή.
.                             Ἡ συγγνώµη ἀποτελεῖ θεµελιῶδες ἐπακολούθηµα καὶ προϊὸν τῆς ἀγάπης. Ἡ συγγνώµη, ἀσφαλῶς, δὲν µᾶς καλεῖ νὰ ξεχάσουµε. Εἶναι ἀδύνατο νὰ ξεχάσουµε, καὶ πολλὲς φορὲς µάλιστα εἶναι καὶ ἀντιπαραγωγικό. Ὀφείλουµε νὰ θυµόµασθε γιὰ νὰ µὴν ξαναζήσουµε τὸ κακό. Ἡ ἐπιλογή, ὄµως, τῆς συγγνώµης δείχνει σαφέστατα ὅτι τὸ κακὸ δὲν µᾶς κατευθύνει, διότι ἡ συγγνώµη “παραδόξως” δὲν ἀποτελεῖ ἥττα, ὑποχώρηση ἢ ἀπώλεια, ἀλλὰ ἀπόλυτη καὶ ριζικὴ ρήξη µἐ τὸ κακό. Ἡ συγγνώµη φέρνει τὴν καταλλαγὴ µεταξὺ τῶν ἀνθρώπων.
.                        Ἐπειδή, ὄµως, εἴµαστε συχνὰ ἀνίκανοι νὰ ἀγαπήσουµε ἀληθινὰ καὶ ἐγκάρδια καὶ κατὰ συνέπεια καὶ νὰ συγχωρήσουµε, καταλήγουµε στὴν κάθε εἴδους βία (προσωπικὴ ἐντός µας καὶ ἐναντίον αὐτοῦ τούτου τοῦ ἑαυτοῦ µας –µὲ τὶς κακίες, τὰ πάθη καὶ τὶς ἐξαρτήσεις µας–, διαπροσωπικὴ ἐναντίον τοῦ πλησίον µας, διαφυλετικὴ ἐναντίον τοῦ ξένου, ἔµφυλη, ἐνδο-οἰκογενειακὴ κ.α.). Ἔτσι, τὸ κακὸ καθίσταται φαῦλος κύκλος, ἀναπαράγεται. “Ἴνα µἡ τὸ κακὸν ἀθάνατον γένηται”, ὁ Θεὸς ἀπέστειλε τὸν Υἱό Του, ὁ Ὁποῖος ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει “εἰς τὸν αἰώνα” τὸ τέλειο ὑποδειγµα τῆς συγγνώµης καὶ τῆς ἀγάπης, µέχρι Σταυροῦ, ὁ Ὁποῖος Χριστὸς “ἡµῖν κατέλιπε τύπον ἀσφαλοῦς διαγωγῆς”, καθ’ ὅτι ἀληθὴς Θεάνθρωπος.
.                        Αὐτές, λοιπόν, οἱ ἀρετές, δηλαδὴ ἡ ἀγάπη καὶ ἡ συγγνώµη, καθορίζουν τὴ ζωὴ τοῦ Χριστιανοῦ, ἀσφαλῶς µαζὶ µὲ πολλὲς ἄλλες, ὅπως ἡ ταπεινοφροσύνη, ἡ διάκριση, ἡ ἐλεηµοσύνη, ἡ δικαιοσύνη, ἡ εἰρήνη, καὶ αὐτὲς τὶς ἀρετὲς καλεῖται ὁ γνήσιος καὶ αὐθεντικὸς Χριστιανὸς νὰ ἐφαρµόσει στὴ ζωή του ἐντὸς καὶ ἔναντι τοῦ ἑαυτοῦ του, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν πλησίον του. Καὶ ἂν τὶς ἐφαρµόσει ὡς τὰ πιστεύµατά του, τότε θὰ µεταµορφώσει ριζικὰ ὄχι µονάχα τὸν ἑαυτό του (πράγµα κατ’ ἐξοχὴν ἀναγκαῖο), ἀλλὰ καὶ τοὺς γύρω του καὶ ἔτσι θὰ λειτουργήσει εὐεργετικὰ γιὰ τὴν Κοινωνία, µἐταµορφώνοντας τὴ σὲ µία Κοινωνία ἀγάπης καὶ συγγνώµης, ὅπου θὰ βασιλεύουν οἱ ἀρετὲς τῆς δικαιοσύνης, τῆς ἀποδοχῆς, καὶ ὅπου ἀγάπη καὶ συγγνώµη θὰ ἀποτελοῦν πάντοτε τὴν ἀφετηρία µιᾶς νέας ἀρχῆς.

ΠΗΓΗ: Capital.gr

  1. Σχολιάστε

Ἀπαντῆστε

Συμπληρῶστε κατωτέρω τὰ στοιχεῖα σας ἢ πατῆστε σὲ ἕνα εἰκονίδιο γιὰ νὰ συνδεθῆτε.

Λογότυπος τοῦ WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ WordPress.com. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Google. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Εἰκόνα Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Twitter. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Φωτογραφία στὸ Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιῶντας τὸν λογαριασμό σας στὸ Facebook. Ἀποσυνδεθῆτε /  Ἀλλαγή )

Σύνδεση μὲ τὸ %s σὲ ἐξέλιξη...

%d ἱστολόγοι ἔχουν δηλώσει ὅτι αὐτὸ τοὺς ἀρέσει: